ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΣΕΙΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΣΕΙΣ"

Transcript

1 ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ Cr(VI) ΣΤΑ ΥΠΟΓΕΙΑ ΝΕΡΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2007 ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ Σελ. 1 ΑΠΟ

2 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι θέσεις συντάχθηκε από ομάδα εμπειρογνωμόνων που όρισε η Διοικούσα Επιτροπή της Ένωσης Ελλήνων Χημικών, κατόπιν εισήγησης της Διοικούσας Επιτροπής του Τμήματος Περιβάλλοντος, Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας, Στην ομάδα συμμετείχαν χημικοί με υψηλή τεχνική επάρκεια στα θέματα των δοκιμών στο πόσιμο νερό, στην Ανόργανη Χημεία., στην περιβαλλοντική διαχείριση και στην μελέτη των τοξικών μετάλλων: -κ. Ε.Δασενάκης -κα Μ.Δεσποτίδου -κ. Κ.Μεθενίτης -κ.τ.λύτρας -κα Β.Παρασκευοπούλου -κα Α.Πέτρου -κ. Α.Ψάλτης Οι εργασίες της ομάδας συντονίστηκαν από τον Πρόεδρο του Τμήματος Περιβάλλοντος, Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας κ.ι.σιταρά. Η έκθεση ανασκοπήθηκε από την Διοικούσα Επιτροπή της Ένωσης Ελλήνων Χημικών. 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ-ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ Η εκτίμηση της μελέτης βασίζεται σε ανασκόπηση αποτελεσμάτων-ευρημάτων σε υπόγεια νερά της λεκάνης απορροής του ποταμού Ασωπού, αλλά ελήφθησαν υπόψη και αντίστοιχα δεδομένα από τα Μεσόγεια πεδία. Το πρόβλημα της παρουσίας του Cr(VI) αντιμετωπίστηκε από την ομάδα βάσει των αποτελεσμάτων, των επιστημονικών δεδομένων που είναι γνωστά για τις αναλυτικές τεχνικές, την παρουσία του Cr στο περιβάλλον, τις τοξικολογικές επιδράσεις και βάσει των διαθέσιμων νομοθετικών και διοικητικών εργαλείων. Στο μέρος 3 παρουσιάζονται τα σχετικά τεχνικά στοιχεία. Στο μέρος 4 δίνονται κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη διαχείριση της κατάστασης από τις τοπικές αρχές ενώ προτείνονται μέτρα άμεσου χαρακτήρα, ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι πιθανές επιδράσεις στην υγεία του πληθυσμού και να λαμβάνονται τόσο οι απαραίτητες διορθωτικές του προβλήματος ενέργειες, όσο και αναγκαίες προληπτικές ενέργειες. 3. ΤΕΧΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 3.1 Ιδιότητες-Πηγές-Διαθεσιμότητα Cr Ιδιότητες Το χρώμιο είναι ένα φυσικά σχηματιζόμενο μέταλλο, άοσμο, σκληρό, με χρώμα γκρι του ατσαλιού, το οποίο εμφανίζει όλους τους αριθμούς οξείδωσης από (-ΙΙ) έως (+VI). Οι τρεις κυριότερες οξειδωτικές καταστάσεις του είναι: Το στοιχειακό χρώμιο Cr(0), ένα αργυρότεφρο μέταλλο με υψηλό σημείο τήξεως, άοσμο, μη πτητικό που δεν συναντάται στη φύση. Το τρισθενές χρώμιο, Cr(III), η πλέον σταθερή μορφή του χρωμίου, συναντάται στη φύση ως ορυκτό και είναι ένα βασικό διαιτητικό συστατικό για την ενεργοποίηση της ινσουλίνης. Το εξασθενές χρώμιο, Cr(VI), η δεύτερη πιο σταθερή μορφή του χρωμίου, συναντάται σπάνια στη φύση και είναι κυρίως αποτέλεσμα ανθρωπογενούς δραστηριότητας. Γενικά οι ενώσεις του τρισθενούς χρωμίου είναι αδιάλυτες στο νερό (με εξαίρεση τα οξικά και νιτρικά άλατα καθώς και τα υδατωμένα χλωρίδιά του.) Ορισμένες ενώσεις του εξασθενούς χρωμίου, όπως το υδατωμένο οξείδιο του Cr(VI) (χρωμικό οξύ), τα χρωμικά άλατα του αμμωνίου ή των ελαφρότερων αλκαλίων (νατρίου και καλίου) είναι πολύ διαλυτά σε νερό. Tα χρωμικά άλατα των αλκαλικών γαιών (π.χ. ασβεστίου) είναι λιγότερο διαλυτά στο νερό ενώ τα ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ Σελ. 2 ΑΠΟ

3 αντίστοιχα του ψευδαργύρου (ΙΙ) και του μολύβδου είναι αδιάλυτα σε ψυχρό νερό. Παρουσία αναγωγικών παραγόντων το Cr(VI) ανάγεται προς τρισθενές. Στα φυσικά ύδατα όμως που η περιεκτικότητα των αναγωγικών παραγόντων είναι πολύ χαμηλή, οι ενώσεις του εξασθενούς χρωμίου είναι σταθερές Χρήσεις χρωμίου και των ενώσεων του Το χρώμιο και οι ενώσεις του βρίσκουν ευρεία εφαρμογή, γενικότερα, στη μεταλλουργία, στην παραγωγή πυρίμαχων υλικών και στη χημική βιομηχανία. Ειδικότερα ενώσεις του εξασθενούς χρωμίου Cr(VI), χρησιμοποιούνται στη χημική βιομηχανία: Στη βιομηχανία χρωμάτων και χρωστικών Στη βιομηχανία επιμεταλλώσεων Στη βυρσοδεψία (κατά κύριο λόγο ενώσεις του Cr(III) Στην παρασκευή βερνικιών για τη συντήρηση του ξύλου Στην κατασκευή υλικών ηλεκτροσυγκόλλησης Στην παρασκευή αντισκωριακών των μεταλλικών επιφανειών Στην κλωστοϋφαντουργία Στο μελάνι των φωτοτυπικών μηχανημάτων Στις μαγνητοταινίες Ως καταλύτης Στην τσιμεντοβιομηχανία Επίδραση του χρωμίου στο περιβάλλον Το χρώμιο συναντάται στον αέρα, στα νερά και στο έδαφος κυρίως με τη μορφή ενώσεων των Cr(III) και Cr(VI) και λιγότερο ως Cr(0). Λόγω του ότι η φυσικά απαντούμενη μορφή χρωμίου είναι το Cr(ΙΙI), οι άλλες δύο μορφές, Cr(0) και Cr(VI), όταν συναντιούνται στον αέρα, στο νερό και στο έδαφος είναι αποτέλεσμα ανθρωπογενούς δραστηριότητας και βιομηχανικής ρύπανσης. Το χρώμιο υπάρχει στα πόσιμα νερά σε πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις 2-5 μg / l. Η παρουσία χρωμίου πάνω από 10 μg / l, μπορεί εκτός από ανθρώπινες δραστηριότητες ( απόβλητα βιομηχανίας ), να οφείλεται και σε φυσική ρύπανση από τα πετρώματα. Στις περιπτώσεις της ανθρωπογενούς ρύπανσης το εξασθενές χρώμιο βρίσκεται σε ποσοστό 85-90% του συνολικού. Παρουσία αναγωγικών παραγόντων το εξασθενές χρώμιο ανάγεται προς τρισθενές. Στα φυσικά ύδατα όμως, που η περιεκτικότητα των αναγωγικών παραγόντων είναι πολύ χαμηλή, οι ενώσεις του εξασθενούς χρωμίου είναι σταθερές Η αύξηση των επιπέδων Cr(ΙΙI), στον αέρα είναι αποτέλεσμα κυρίως της καύσης γαιανθράκων και ορυκτελαίων καθώς και της διαδικασίας παραγωγής χάλυβα. Οι ηλεκτροσυγκολλήσεις και η χρήση χημικών ενώσεων του Cr(VI), αυξάνουν τα επίπεδα του εξασθενούς χρωμίου στον αέρα. Διαφυγόντα υγρά απόβλητα βιομηχανιών επιμεταλλώσεων αυξάνουν τα επίπεδα Cr(VI) στα ύδατα (υπόγεια ή/και επίγεια). Βυρσοδεψεία και κλωστοϋφαντουργεία καθώς και βιομηχανίες χρωστικών και χρωμάτων είναι δυνατόν να ρυπάνουν τα ύδατα τόσο με Cr(ΙΙI) όσο και Cr(VI). Τα επίπεδα Cr(ΙΙI) και Cr(VI) στο έδαφος αυξάνουν κυρίως από την εναπόθεση εμπορικών προιόντων που περιέχουν χρώμιο, υγρών αποβλήτων από βιομηχανίες που χρησιμοποιούν χρώμιο και ενώσεις του χρωμίου καθώς και από την εναπόθεση της τέφρας από την καύση των γαιανθράκων για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Λόγω της μεγάλης τοξικότητας του Cr(VI), απόβλητα που περιέχουν εξασθενές χρώμιο πρέπει απαραιτήτως πριν τη διάθεσή τους στο περιβάλλον να υφίστανται κατεργασία μετατροπής του Cr(VI) σε αδιάλυτες μορφές του Cr(ΙΙI). Η κατεργασία αυτή συνήθως εμπλέκει αρχικά την αναγωγή του Cr(VI) σε Cr(ΙΙI) και κατόπιν την καθίζηση ως ένυδρο οξείδιο του Cr(ΙΙI) χρησιμοποιώντας υδροξείδιο του ασβεστίου ή του νατρίου. Οι ενώσεις του Cr(ΙΙI) πρέπει επίσης να μετατραπούν σε ένυδρο οξείδιο του Cr(ΙΙI) πριν τη διάθεσή τους στο περιβάλλον. Στο Σχήμα 1 παρουσιάζονται οι πηγές χρωμίου και η διαθεσιμότητα των διαφόρων μορφών του στο περιβάλλον. ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ Σελ. 3 ΑΠΟ

4 Αστικά λύματα Βιομηχανκές δραστηριότητες Καύσιμα Αστικά λύματα (καύση) Μέσα μεταφοράς ΧΥΤΑ, ιλύς ΚΕΛ Υγρά απόβλητα Εκπομπή στην ατμόσφαιρα/ ιπτάμενη τέφρα Διάφορες εκπομπές ΑΕΡΑΣ (λόγος Cr(III)/Cr(VI) άγνωστος Ατμοσφαιρική εναπόθεση Εκπλύσεις:Cr(III) και Cr(VI) ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΑ και ΥΠΟΓΕΙΑ ΝΕΡΑ Cr(III):ιζήματα, διαλυτή μορφή δυνατό να οξειδωθεί προς Cr(VI) Cr(VI):διαλυτή μορφή, οξειδώνεται προς Cr(III). ΕΔΑΦΟΣ Cr(III):ιζήματα, Cr(VI):απορροφάται ή ανάγεται προς Cr(VI) σκόνη KΑλΛΙΕΡΓΙΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΠΡΟιΟΝΤΑ ΚΡΕΑΣ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Σχήμα 1. Ανθρωπογενείς πηγές εκπομπής του χρωμίου στο περιβάλλον. (Rowbotham, A.L., Levy, L.S. and Shuker, L.K. J.Toxicol.Environ.Health Β, 2000,3, Αναλυτικές Μέθοδοι Εισαγωγή Στο μέρος αυτό της έκθεσης παρουσιάζονται συνοπτικά οι αναλυτικές μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό των διαφόρων μορφών χρωμίου. Όπως επισημάνθηκε και στο μέρος 3.1 της έκθεσης, είναι απαραίτητη η λεπτομερής γνώση των επιμέρους μορφών χρωμίου και όχι μόνο τα επίπεδα ολικού χρωμίου προκειμένου να εκτιμηθούν οι φυσιολογικές και τοξικολογικές επιπτώσεις του, οι χημικοί μετασχηματισμοί σε νερά, εδάφη και στην ατμόσφαιρα και η κατανομή και μεταφορά του στο περιβάλλον. Η ανάλυση μορφών στοιχείων (speciation) είναι μια αναλυτική διαδικασία που αποτελείται από την ταυτοποίηση και ποσοτικοποίηση των διάφορων μορφών ενός στοιχείου στα δείγματα προς ανάλυση. Απαιτεί προσέγγιση πολλών σταδίων που περιλαμβάνει τη δειγματοληψία, τη διήθηση, την αποθήκευση των δειγμάτων, την προκατεργασία του δείγματος και την ενόργανη ανάλυση. Η δειγματοληψία και η αποθήκευση θα πρέπει να είναι τέτοιες ώστε οι μορφές του στοιχείου να παραμένουν ανεπηρέαστες από αυτές τις δύο διαδικασίες. Στο περιβάλλον, όμως οι μορφές χρωμίου εμπλέκονται σε πολύπλοκες ισορροπίες και η απομόνωση του δείγματος από τον περιβαλλοντικό του χώρο μπορεί να τις αλλάξει Περίληψη χρησιμοποιούμενων μεθόδων Τα αναλυτικά σχήματα προσδιορισμού μορφών χρωμίου σε υδατικά δείγματα περιλαμβάνουν τρία κύρια βήματα: 1) διήθηση του δείγματος, 2) βήμα προσυγκέντρωσης, 3) ανίχνευση και ποσοτικοποίηση του προσυγκεντρωμένου χρωμίου. Η ανάλυση διαλυτού χρωμίου σπάνια ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ Σελ. 4 ΑΠΟ

5 πραγματοποιείται χωρίς κάποια βήματα προσυγκέντρωσης λόγω των χαμηλών επιπέδων του στοιχείου στο περιβάλλον και της ανάγκης για απομάκρυνση παρεμποδίσεων από στοιχεία που συνυπάρχουν στα δείγματα. Οι μέθοδοι προσυγκέντρωσης που συνήθως χρησιμοποιούνται είναι: 1) χρωματογραφικές μέθοδοι, 2) τεχνικές συγκαταβύθισης (πχ. συγκαταβύθιση ολικού χρωμίου με υδροξείδιο Fe (II), ή συγκαταβύθιση μορφών χρωμίου (ΙΙΙ) ή (VI) με διάφορα υδροξείδια του Fe (II και ΙΙΙ), του Ga, του Bi ή άλατα του Pb, 3) ιονανταλλακτικές τεχνικές (υλικά όπως τροποποιημένη silica, ή alumina ή κατιο- και ανιονανταλλακτικές ρητίνες), 4) διαχωρισμοί με χρήση χηλικών ρητινών (Chelex, και άλλες), 5) υγρή-υγρή εκχύλιση (σύμπλεξη με APDC - ammonium pyrrolidinedithiocarbamate ή 8-υδροξυ-κινολίνη και εκχύλιση σε ΜΙΒΚ-methyl-isobutyl ketone). Για (την ανίχνευση) τον ποσοτικό προσδιορισμό του χρωμίου χρησιμοποιούνται κυρίως η φασματομετρία UV-Vis (σχηματισμός έγχρωμου συμπλόκου με DPC-diphenylcarbazide), η φασματομετρία ατομικής απορρόφησης με φλόγα ή φούρνο γραφίτη (ΑΑS),η φασματομετρία ατομικής εκπομπής πλάσματος (ICP-AES) και ηλεκτροχημικές μέθοδοι (πολαρογραφία) [1] Διαλυτό χρώμιο (VI) Απευθείας φωτομετρικός προσδιορισμός εξασθενούς χρωμίου σε ασθενώς ρυπασμένα υδατικά δείγματα (ΕΛΟΤ ΕΝ ISO ) Πεδίο εφαρμογής: πόσιμο νερό, ασθενώς ρυπασμένα υπόγεια και επιφανειακά ύδατα Απευθείας φωτομετρικός προσδιορισμός εξασθενούς χρωμίου σε υδατικά δείγματα (EPA, 7196A, 1992) Πεδίο εφαρμογής: υπόγεια ύδατα Ιοντική χρωματογραφία [Method 3500-Cr C., APHA 21 th ed (2005)] Πεδίο εφαρμογής: Επιφανειακά και υπόγεια ύδατα, πρωτογενή απόβλητα και απόβλητα μεταλλουργίας Μέθοδοι που περιλαμβάνουν και ένα στάδιο προσυγκέντρωσης Συγκαταβύθιση εξασθενούς χρωμίου με άλατα του Pb, διάλυση σε νιτρικό οξύ και ποσοτικοποίηση με ατομική απορρόφηση φούρνου γραφίτη [2] Προσυγκέντρωση εξασθενούς χρωμίου σε ανιονανταλλακτικές ρητίνες, έκλουση με όξινα διαλύματα και ποσοτικοποίηση με φασματομετρία ατομικής απορρόφησης με φούρνο γραφίτη (GFAAS) ή ICP-AES [1] Διαλυτό χρώμιο (III) Συγκαταβύθιση με υδροξείδιο του Fe (III), διάλυση με υδροχλωρικό οξύ και ποσοτικοποίηση με φασματομετρία ατομικής απορρόφησης με φούρνο γραφίτη [3] Υγρή-υγρή εκχύλιση με 8-υδρόξυ-κινολίνη ή APDC σε MIBK (methyl isobutyl ketone), επανεκχύλιση σε νιτρικό οξύ και ποσοτικοποίηση με φασματομετρία ατομικής απορρόφησης με φούρνο γραφίτη. [4] Προσυγκέντρωση με κατιονανταλλακτικές ρητίνες ή υλικά, εκλουση με όξινα διλύματα και ποσοτικοποίηση με φασματομετρία ατομικής απορρόφησης με φούρνο γραφίτη [4] Απευθείας ποσοτικοποίηση Φασματομετρία ατομικής απορρόφησης με φούρνο γραφίτη (GFAAS) Method 3113 Β., APHA 21 th ed (2005) Πεδίο εφαρμογής: Επιφανειακά και υπόγεια ύδατα, πρωτογενή απόβλητα και απόβλητα μεταλλουργίας Φασματομετρία εκπομπής πλάσματος (ICP-AES) Method 3120 Β., APHA 21 th ed (2005) και EPA method 200.7, EPA-600/S4-85/05, 1985 Πεδίο εφαρμογής: Επιφανειακά και υπόγεια ύδατα, πρωτογενή απόβλητα και απόβλητα μεταλλουργίας Φασματομετρία μάζας με χρήση επαγωγικά συζεύξιμου πλάσματος (ICP-ΜS) Method Β., APHA 21 th ed (2005) και EPA method 200.8, 1995 ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ Σελ. 5 ΑΠΟ

6 Πεδίο εφαρμογής: Επιφανειακά και υπόγεια ύδατα, πρωτογενή απόβλητα και απόβλητα μεταλλουργίας Με προσυγκέντρωση - συγκαταβύθιση με άλατα του Pb ή υδροξείδιο του Fe (II), διάλυση σε νιτρικό ή υδροχλωρικό οξύ και ποσοτικοποίηση με φασματομετρία ατομικής απορρόφησης με φούρνο γραφίτη [2,4] Σύνοψη και Συμπεράσματα Για τον ποσοτικό προσδιορισμό όλων των διαφορετικών μορφών (τις διαφορετικές μορφές) του χρωμίου υπάρχουν πρότυπες μέθοδοι που αναφέρονται ως εθνικά ή διεθνή πρότυπα (ΕΛΟΤ, ISO), μέθοδοι που προτείνονται από κρατικούς οργανισμούς (US EPA) και επιστημονικές ενώσεις (APHA) καθώς και μέθοδοι που αναφέρονται στη διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία. Η οργανολογία που αναφέρεται ειδικά για το εξασθενές χρώμιο είναι απλή και η μέθοδος μπορεί να εφαρμοσθεί σε εργαστήριο με σχετική εμπειρία. Για το ολικό χρώμιο, η οργανολογία είναι περισσότερο σύνθετη και εξελιγμένη, αλλά επειδή στην ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία απαιτείται ο προσδιορισμός του ολικού χρωμίου, πολλοί φορείς ύδρευσης αλλά και κρατικά και ιδιωτικά εργαστήρια εφαρμόζουν τις αναφερόμενες μεθόδους. Η λήψη δεδομένων για τα επίπεδα διάφορων μορφών χρωμίου είναι αναλυτικός σκοπός που επιτυγχάνεται με εφαρμογή υπάρχουσας τεχνογνωσίας σε εργαστήρια με σχετική εμπειρία. Σε αντίθεση με την τοποθέτηση του Υπουργείου Υγείας αλλά και ισχυρισμούς εργαστηρίων που έχουν δημοσιευθεί το τελευταίο διάστημα, δεν υφίστανται τεχνικές δυσκολίες στον αναλυτικό προσδιορισμό του χρωμίου ούτε και ο προσδιορισμός εξασθενούς χρωμίου στο νερό αποτελεί τεχνογνωσία γνωστή σε ελάχιστα εργαστήρια. Στον ελλαδικό χώρο υπάρχουν πολλά κρατικά εργαστήρια, οργανωμένα εργαστήρια φορέων ύδρευσης, πανεπιστημιακά εργαστήρια και ιδιωτικά εργαστήρια, που μπορούν να επιτελούν τις σχετικές δοκιμές αφού διαθέτουν τόσο την σχετική εμπειρία όσο και τεχνικά επαρκές προσωπικό. Πολλά από αυτά είναι μάλιστα διαπιστευμένα κατά ΕΛΟΤ ΕΝ ISO/IEC για σχετικές αναλύσεις σε νερό. Επιπλέον, σημειώνεται ότι πρέπει να ελέγχεται εάν οι χρησιμοποιούμενες μέθοδοι πληρούν τα απαιτούμενα χαρακτηριστικά επιδόσεων, όπως καθορίζονται στο Παράρτημα ΙΙΙ μέρος ΙΙ της απόφασης ΔΥΓ2/Γ.[οικ/38295/ ). 3.3 Νομοθετικές Απαιτήσεις Με την ΚΥΑ ΔΥΓ 2/Γ.Π.ΟΙΚ (ΦΕΚ 630/Β/2007 ) στο άρθρο 1 παρ. 1 ορίζονται: Νερό ανθρώπινης κατανάλωσης: Το νερό είτε στη φυσική κατάσταση είτε μετά από επεξεργασία που προορίζεται για πόση, μαγείρεμα, προπαρασκευή τροφής ή άλλες οικιακές χρήσεις, ανεξάρτητα από την προέλευση του και από το εάν παρέχεται από δίκτυο διανομής, από βυτίο ή σε φιάλες ή δοχεία. Οικιακές χρήσεις : Χρήσεις του νερού κατά τον τρόπο που να έρχεται σε άμεση ή έμμεση επαφή με το ανθρώπινο οργανισμό. Με το άρθρο 11 της απόφασης που προσαρτάται σε αυτή το παράρτημα Ι Μέρος Β, ορίζεται η ανωτάτη παραδεκτή τιμή για το χρώμιο ( Cr ) 50 μg / l. H τιμή αυτή ισχύει για νερό ανθρώπινης κατανάλωσης που λαμβάνεται από την βρύση. Οι Αρμόδιες Αρχές λαμβάνουν υπόψη τα περιστατικά μέγιστων επιπέδων που ενδέχεται να έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία. Σε εφαρμογή της παραπάνω νομοθεσίας που είναι και νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης το νερό ανθρώπινης κατανάλωσης και για οικιακές χρήσεις έχει ανώτατη παραδεκτή τιμή για το ολικό χρώμιο ( Cr ) 50 μg / l. Δεν υπάρχει νομοθετικό όριο για το εξασθενές χρώμιο που είναι πιο τοξικό και επικίνδυνο από το τρισθενές. Άρα δείγματα νερών με χρώμιο πάνω από 50 μg / l είναι ακατάλληλα για ανθρώπινη και οικιακή χρήση. ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ Σελ. 6 ΑΠΟ

7 Γενικά, στις νομοθεσίες άλλων χωρών δεν υπάρχει όριο για το εξασθενές χρώμιο αλλά για το ολικό χρώμιο. Α) Π.Ο.Υ.,Καναδάς, Αυστραλία ολικό χρώμιο ( Cr ) 50 μg / l Β) Η.Π.Α. Ομοσπονδιακό όριο ολικό χρώμιο ( Cr ) 100 μg / l Γ) Η.Π.Α. Πολιτεία Καλιφόρνιας ολικό χρώμιο ( Cr ) 50 μg / l Όμως, όπως αναφέρεται στην παρ.3.4.2, η κατεύθυνση που προκύπτει από τις τελευταίες έρευνες είναι να εισαχθούν όρια για το εξασθενές χρώμιο. Πρέπει να επισημανθεί επίσης ότι στον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 για την καταχώριση, την αξιολόγηση, την αδειοδότηση και τους περιορισμούς των χημικών προϊόντων (REACH), διάφορα χρωμικά και διχρωμικά άλατα (ενώσεις του Cr(VI)) κατατάσσονται ως καρκινογόνες, μεταλλαξογόνες, και ουσίες τοξικές για την αναπαραγωγή. Απαιτείται λοιπόν ιδιαίτερη προσοχή στις περιπτώσεις που τέτοιες ενώσεις έχουν διαφύγει στο περιβάλλον Τοξικές Επιδράσεις του Εξασθενούς Χρωμίου-Cr(VI) Εισαγωγή Στο μέρος αυτό της μελέτης παρουσιάζεται βιβλιογραφική ανασκόπηση, σχετικά με τα τελευταία στοιχεία για τις τοξικές επιδράσεις του εξασθενούς χρωμίου. Το Cr(VI) στον εισπνεόμενο αέρα είναι αποδεδειγμένα καρκινογόνο, ενώ για την επικινδυνότητα του στο πόσιμο νερό, τα μέχρις στιγμής στοιχεία οδηγούν την επιστημονική κοινότητα προς την κατεύθυνση της θεώρησης του Cr(VI) καρκινογόνου ουσίας και μέσω της κατάποσης. Αναφέρονται επίσης στοιχεία για τη φυτοτοξικότητα αλλά και τη δυνατότητα βιοσυσσώρευσης του Cr(VI) σε φυτά Τοξικολογικά δεδομένα για το Cr(VI) Είναι γνωστό ότι το Cr(III) είναι ένα βασικό διατροφικό ιχνοστοιχείο που ενεργοποιεί την ινσουλίνη και βοηθά στο μεταβολισμό της γλυκόζης, των πρωτεϊνών και των λιπών [5, 6]. Σε αντίθεση όμως με το Cr(III), το Cr(VI) είναι τοξικό και καρκινογόνο[7-9]. Εισπνέοντας αέρα που περιέχει υψηλά επίπεδα Cr(VI) είναι δυνατόν να προκληθούν, ανάλογα με την ποσότητα στον αέρα, ερεθισμός στη μύτη, ρινορραγίες, έλκη και οπές στο ρινικό διάφραγμα. Η εισαγωγή στον οργανισμό μεγάλων ποσοτήτων Cr(VI) μέσω των μολυσμένων τροφών ή του πόσιμου νερού είναι δυνατόν, να προκαλέσουν στομαχικές διαταραχές και έλκη, σπασμούς, καταστροφή των νεφρών και του ήπατος ακόμα και θάνατο, ανάλογα με το επίπεδο μόλυνσης. Η επαφή με το δέρμα ορισμένων ενώσεων του Cr(VI) είναι δυνατό να προκαλέσει έλκη. Επίσης ορισμένοι άνθρωποι είναι εξαιρετικά ευαίσθητοι (αλλεργικοί) στο Cr(III) ή το Cr(VI) [9-12]. Μελέτες και στατιστικά αποτελέσματα απέδειξαν τον αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης καρκίνου μετά από έκθεση σε Cr(VI) μέσω της εισπνοής [8, 13-15], κατατάσσοντας το Cr(VI) στον αέρα (με τη μορφή αερολύματος ή στερεών αιρουμένων σωματιδίων) στην κατηγορία 1 [4] ή Α1 [15], (δηλ. στην κατηγορία των ενώσεων που προκαλούν καρκίνο με βάσει επιδημιολογικά δεδομένα). Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) [16] όρισε ότι το Cr(VI) είναι καρκινογόνο για τον άνθρωπο, η Διεύθυνση Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών των U.S.A. (DHHS) [17] κατέταξε ορισμένες ενώσεις του Cr(VI) ως καρκινογόνες για τον άνθρωπο. Η Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος των U.S.A. (EPA) [18] όρισε ότι το Cr(VI) στον αέρα είναι καρκινογόνο για τον άνθρωπο. Σε αντίθεση με την αποδεδειγμένη καρκινογόνο δράση της παρουσίας του Cr(VI) στον εισπνεόμενο αέρα, ανάλογη δράση σε πόσιμο νερό δεν έχει άμεσα αποδειχθεί, κυρίως λόγω της δυσκολίας να αναπτυχθούν μοντέλα που να βασίζονται σε πειραματόζωα και να μιμούνται αξιόπιστα την ανθρώπινη κατάσταση καθώς και της έλλειψης ενδελεχών επιδημιολογικών μελετών [14, 19]. Όμως, η όλο και αυξανόμενη ποσότητα επιστημονικών δεδομένων από την βασική έρευνα και την εκ νέου αξιολόγηση παλαιότερων ερευνών που περιείχαν επιδημιολογικά δεδομένα [14, 19-28] οδηγούν την επιστημονική κοινότητα προς την κατεύθυνση της θεώρησης του Cr(VI) καρκινογόνου ουσίας και μέσω της κατάποσης. Η ορθότητα της θεώρησης ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ Σελ. 7 ΑΠΟ

8 αυτής φαίνεται να ενισχύεται από τα τελευταία επιστημονικά δεδομένα, όπου αποδεικνύεται ότι η παρουσία εξασθενούς χρωμίου σε πόσιμο νερό προκαλεί καρκίνο σε πειραματόζωα [29, 30]. Τα αποτελέσματα μάλιστα της τελευταίας τοξικολογικής έρευνας οδήγησαν την πολιτεία της Καλιφόρνιας προς την κατεύθυνση της υιοθέτησης των νέων ορίων που είχαν προταθεί το 2001 [31] για το ολικό χρώμιο στο πόσιμο νερό (από 50 μg/l σε 2,5 μg/l) και να εισάγει για πρώτη φορά όριο για το εξασθενές χρώμιο στο πόσιμο νερό (0,2 μg/l) Φυτοτοξικότητα Cr(VI) Η ρύπανση του εδάφους και των νερών (επιφανειακών ή/και υπογείων) με χρώμιο, εξαιτίας ανθρωπογενών δραστηριοτήτων προκαλεί σειρά προβλημάτων τόσο στη γεωργία όσο και την κτηνοτροφία. Οι ενώσεις του χρωμίου, ιδιαίτερα του Cr(VI), θεωρούνται πολύ τοξικές για τα φυτά με αποτελέσματα που αφορούν στην μειωμένη απόδοση της παραγωγής, την κακή ανάπτυξη των φύλλων και των ριζών του φυτού κ.ά. [32]. Η τοξικότητα του Cr(VI) οφείλεται στη μεγάλη του διαλυτότητά στο νερό και διαπερατότητα των κυτταρικών μεμβρανών, με αποτέλεσμα την απορρόφηση από το ριζικό σύστημα του φυτού όπου και μετατρεπόμενο σε Cr(III) εγκλωβίζεται στα χυμοτόπια των ριζικών κυττάρων όπου και κυρίως εναποτίθεται[32, 33, 37, 38]. Τα φυτά που έχουν τη δυνατότητα της βιοσυσσώρευσης του χρωμίου είναι πολύ λίγα και εξωτικά [34-36]. Γενικά μπορούμε να πούμε ότι η περιεκτικότητα σε χρώμιο των φυτών κυμαίνεται από 0, mg /kg [32, 37, 38] και εξαρτάται από την περιεκτικότητα του εδάφους σε χρώμιο. Η περιεκτικότητα σε χρώμιο (mg/kg) λαχανικών και όσπριων που καλλιεργούνται σε εδάφη χαμηλής φυσικής περιεκτικότητας σε χρώμιο ( mg/kg) είναι (0,02-1,01) και ( ) αντίστοιχα, ενώ οι τιμές αυτές όταν καλλιεργούνται σε εδάφη υψηλής σε χρώμιο περιεκτικότητας (190-10,680 mg/kg) είναι αντίστοιχα (0,04-9,6) και 0,14 [39]. Στον Πίνακα 1 που ακολουθεί αναφέρονται οι περιεκτικότητες σε χρώμιο διαφόρων βρωσίμων φυτών, που καλλιεργήθηκαν σε εδάφη μη μολυσμένα από χρώμιο. Πίνακας 1. Συγκέντρωση χρωμίου (σε βρώσιμα φυτά που καλλιεργήθηκαν σε μη μολυσμένα από χρώμιο εδάφη [37].. Είδος φυτού Συγκέντρωση χρωμίου (mg/kg) Τεύτλα 0,05 Λαχανάκια Βρυξελλών 0,14 Λάχανα 0,15 Πράσινα φασόλια 0,04 Κρεμμύδια 0,19 Καρρότα 0,08 Σκόρδα 1,50 Πατάτες 0,21 Σπόροι δημητριακών 0,37 Θυμάρι 10,00 Πιπέρι (μαύρο) 3,70 4. Εκτίμηση-Προτάσεις Από τα αποτελέσματα των εκθέσεων δοκιμών που ήρθαν σε γνώση της ΕΕΧ από την ευρύτερη περιοχή της λεκάνης του Ασωπού, προκύπτει ότι υπάρχει γενικότερο πρόβλημα ποιότητος του νερού και η παρουσία επιβλαβών για τους ανθρώπους χημικών παραμέτρων δεν περιορίζεται στην παρουσία εξασθενούς χρωμίου. Οι περιπτώσεις ύπαρξης υψηλών συγκεντρώσεων ολικού και εξασθενούς Cr αλλά και τα γενικά προβλήματα που διαπιστώνονται συνιστούν λόγο διακοπής της χρήσης του νερού για ανθρώπινη αλλά και οικιακή χρήση. Επίσης, επισημαίνεται ότι η χρήση ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ Σελ. 8 ΑΠΟ

9 νερού με παρουσία συγκεντρώσεων Cr(VI) για πότισμα καλλιεργειών και θερμοκηπίων, με μεθόδους που δημιουργούν αερολύματα, θα πρέπει να συνοδεύεται από λήψη προστατευτικών μέτρων για αποφυγή εισπνοής του αερολύματος από το προσωπικό που εκτελεί αγροτικές εργασίες και από άλλες ομάδες του πληθυσμού που μπορεί να εκτίθενται σε αυτό. Επίσης για να διερευνηθούν οι πιθανές φυτοτοξικές επιδράσεις του Cr θα πρέπει να γίνουν διερευνητικές μετρήσεις στο έδαφος των καλλιεργειών. Η διακοπή της χρήσης του νερού για ανθρώπινη κατανάλωση και οικιακή χρήση είναι αναγκαία επειδή από τα αποτελέσματα που αναφέρονται τίθεται σε αμφιβολία η καταλληλότητα του, διότι σύμφωνα με τα αναφερόμενα στις παραγράφους 3.3 και 3.4 της απόφασης ΔΥΓ2/Γ. οικ/38295/ , οι παρεκκλίσεις συνιστούν κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία. Η παρουσία χρωμίου και μάλιστα εξασθενούς χρωμίου και η παρουσία νιτρικών, υποδηλώνουν τη ρύπανση του υδροφόρου τομέα από ανθρώπινες δραστηριότητες, παρόμοιες με αυτές που περιγράφονται στην παράγραφο και στο σχήμα 1. Εκτός από την παραπάνω ρύθμιση των χρήσεων του νερού επίσης προτείνονται: 1) η παρακολούθηση της ποιότητας του σύμφωνα με τα αναγραφόμενα στην Οδηγία 98/83/ΕΚ, δηλαδή ο έλεγχος του για τις παραμετρικές τιμές που αποκλίνουν και η συνέχιση της χρήσης του μετά την αποκατάσταση των τιμών εντός των ορίων. 2) Καταγραφή όλων των στοιχείων των γεωτρήσεων: βάθος, ύψος στάθμης νερού,δημιουργία διαγραμμάτων στάθμης νερού και κυρίως κατά τις δειγματοληψίες και -Αναλύσεις στις παραμέτρους ανιόντα, κατιόντα, Cr,αγωγιμότητα, και στις παραμέτρους που εκτρέπονται. -Σύνταξη ανά εξάμηνο έκθεσης αξιολόγησης της χημικής κατάστασης των υπόγειων υδάτων. -Μετρήσεις ανά μήνα των σημείων του Ασωπού που είναι στο Δίκτυο Ποιότητας Επιφανειακών Νερών με ευθύνη της Νομαρχίας -Σύνταξη Υδρογεωλογικής μελέτης Όλες οι παραπάνω ενέργειες προβλέπονται από τις οδηγίες 2000/60 & 2006/118 άρθρα 1,4,5 και 6. Για την ανάληψη των παραπάνω ενεργειών συνίσταται στις τοπικές υπηρεσίες (οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης Α και Β βαθμού) η πρόσληψη τεχνικά επαρκούς επιστημονικού προσωπικού και η συνεργασία με εργαστήρια για τη δειγματοληψία και τις απαιτούμενες δοκιμές, προκειμένου να τηρούνται τα αναφερόμενα στην οδηγία 98/83/ΕΚ. Σημειώνεται επίσης ότι οι επίσημοι έλεγχοι των νερών (όπως και των τροφίμων και των καταναλωτικών προϊόντων) πρέπει να γίνονται συστηματικά και συχνά, όπως άλλωστε προβλέπεται από τις κείμενες διατάξεις, και όχι κάθε φορά που είτε τυχαία είτε από ευαισθησία μεμονωμένων ατόμων ή φορέων αποκαλύπτεται κάποιο πρόβλημα. Να ενθαρρυνθούν οι δημοτικοί φορείς και οι ιδιωτικές επιχειρήσεις να εφαρμόζουν συστήματα ποιότητας, που να περιλαμβάνουν διαδικασίες αυτοελέγχων, σε συνεργασία με κατάλληλα για το σκοπό αυτό εργαστήρια. Επίσης σχετικά με τη διάθεση αποβλήτων στον ποταμό Ασωπό, υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με την ΚΥΑ 50388/2704/Ε 103 (ΦΕΚ 1866/Β/03 ) καθορίστηκε η θέσπιση ορίων εκπομπών ( άρθρο 1 παρ. 4.2 ) και με το άρθρο 4 ορίζεται ότι κάθε διάταξη που αντίκειται της παρούσας απόφασης ή ανάγεται σε θέματα που ρυθμίζονται από αυτήν καταργείται, με αποτέλεσμα η Κ.Α / που έθετε τον Ασωπό ως αγωγό αποβλήτων με αυξημένα όρια καταργείται επίσης. Η εν λόγω ΚΥΑ καθορίζει όριο εκπομπής για το χρώμιο στα ποτάμια 1,0 mg /l μηνιαία και 2,0 mg / l ημερήσια αλλά με το όριο του ποιοτικού στόχου στο ποτάμι για ολικό χρώμιο να είναι 50 μg /l ( άρθρο 1 παρ. 4.1 πίνακας 5 της απόφασης. Άρα πρέπει όλες οι περιβαλλοντικές μελέτες να έχουν όριο εκπομπής των αποβλήτων των εργοστασίων στον Ασωπό για το χρώμιο στα 50 μg /l. Συνίσταται στους τοπικούς ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ Σελ. 9 ΑΠΟ

10 παράγοντες της περιοχής να ζητήσουν την αναθεώρηση όλων των περιβαλλοντικών μελετών και των αδειών των βιομηχανιών που πιθανώς παράγουν απόβλητα με χρώμιο., 5. Βιβλιογραφία 1. Kotas J., Stasicka Z., Chromium occurrence in the Environment and Methods of its Speciation, Environmental Pollution, 107, p , Obiols J., Garcia-Berro J., Serra J., Speciation of Chromium in Waters by Coprecipitation- AAS, International Journal Environmenatl Analytical Chemistry, 30, , Harper D., Riley J.P., Determination of Low concentrations of Dissolved and Particulate Chromium in Natural Waters, Technical report TR 215, University of Liverpool, Department of Oceanography, Marques M.J., Salvador A., Rubio-Morales A.E., de la Guardia M., Chromium speciation in liquid matrices: a survey of the literature, Fresenius J Anal Chem, 367, , Expert Group on Vitamins and Minerals, REVIEW OF CHROMIUM, EVM/99/26.AUG Expert Group on Vitamins and Minerals, Safe Upper Levels for Vitamins and Minerals, May Alcedo JA, Wetterhahn KE. Chromium toxcity and carcinogenesis. In: International Review of Experimental Pathology, (Richter GW, Solez K, Aisen P, Cohen G, eds). New York:Academic Press, 1990; l 31, a)iarc, Monograph on Chromium, Nickel and Welding, Vol. 49 International Agency for Research on Cancer, Lyon, France.b) International Agency for Research on Cancer (IARC) - Summaries & Evaluations. CHROMIUM AND CHROMIUM COMPOUNDS Chromium[VI] (Group 1), Metallic chromium and chromium[iii] compounds (Group 3). 1990, 49,p Agency for Toxic Substances and Disease Registry (ATSDR). CHROMIUM CAS # February U.S.Environmental Protection Agency Washington,DC, TOXICOLOGICAL REVIEW OF HEXAVALENT CHROMIUM (CAS No ) In Support of Summary Information on the Integrated Risk Information System (IRIS), August Public Health Service Agency for Toxic Substances and Disease Registry (ATSDR), TOXICOLOGICAL PROFILE FOR CHROMIUM, U.S. DEPARTMENT OF HEALTH AND HUMAN SERVICES, September Chromium in Drinking-water. Background document for development of WHO Guidelines for Drinking-water Quality. WHO/SDE/WSH/03.04/04 13.Costa, M.,. Toxicity and carcinogenicity of Cr(VI) in animal models and humans. Crit. Rev. Toxicol. 1997, 27, Proposed Chemical for DART IC Consideration Chromium (hexavalent). Office of Environmental Health Hazard Assessment. September, American Conference of Governmental Industrial Hygienists (ACGIH). 16.The World Health Organization (WHO). (http://www.who.int/en) 17.United State Department of Health and Human Services (DHHS). (http://www.hhs.gov/). 18.U.S Environmental Protection Agency (EPA). (http://www.epa.gov/). 19.Max Costa. Potential hazards of hexavalent chromate in our drinking water. Toxicol. Appl. Pharmacol R.M. Sedman, J. Beaumont, T.A. McDonald, S. Reynolds, G. Krowech, R. Howd. Review of the Evidence Regarding the Carcinogenicity of Hexavalent Chromium in Drinking Water. J. Envir. Sci. Helth, Part C, 2006, 24, D.H. Thomasa, J.S. Rohrera, P.E. Jacksona, T. Pakb, J.N. Scottb Determination of hexavalent chromium at the level of the California Public Health Goal by ion chromatography J. Chromat. A, 2002, 956, ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ Σελ. 10 ΑΠΟ

11 22.T. Davidson, T. Kluz, F. Burns, T. Rossman, Q. Zhang, A. Uddin, A. Nadas, M. Costa. Exposure to chromium (VI) in the drinking water increases susceptibility to UV-induced skin tumors in hairless mice. Toxicol. Appl. Pharmacol. 2004, 196, P.A. Mazzer, L. Maurmann, R.N. Bose. Mechanisms of DNA damage and insight into mutations by chromium(vi) in the presence of glutathione. J. Inorg. Biochem Rafael, A.I., et al. A role for transforming growth factor-β apoptotic signalling pathway in liver injury induced by ingestion of water contaminated with high levels of Cr(VI). Toxicol. App. Pharmacol. 2007, doi: /j.taap Asmatullah, Shama Noreen Qureshi, A. R. Shakoori Hexavalent Chromium-induced Congenital Abnormalities in Chick Embryos. J. Appl. Toxicol , Cheryl Pellerin, Susan M. Booker. Reflections on Hexavalent Chromium. Environmental Health Perspectives. VOLUME 108 (9), September G. Quievryn, E. Peterson, J. Messer, A. Zhitkovich. Genotoxicity and Mutagenicity of Chromium(VI)/Ascorbate-Generated DNA Adducts in Human and Bacterial Cells. Biochemistry 2003, 42, Anatoly Zhitkovich. Importance of Chromium-DNA Adducts in Mutagenicityand Toxicity of Chromium(VI). Chem. Res. Toxicol. 2005, TOX 72. NTP Report on Sodium Dichromate Dihydrate (CAS No ) Administered in Drinking Water to Male and Female F344/N Rats and B6C3F 1 Mice and Male BALB/c and am3-c57bl/6 Mice. National Toxicology Program (NTP). Report Date: January Hexavalent Chromium In Drinking Water Causes Cancer In Lab Animals U.S. Department of Health and Human Services, National Institutes of Health (NIH), NIH News, National Institute of Environmental Health Sciences (NIEHS, ), FOR IMMEDIATE RELEASE: May 16, Chromium-6 (Hexavalent Chromium) in Drinking Water, California Department of Health Services, Update 22 August A.K. Shanker, C. Cervantes, H. Loza-Tavera, S. Avudainayagam. Chromium toxicity in plants. Environment International Shanker AK, Djanaguiraman M, Sudhagar R, Chandrashekar CN, Pathmanabhan G. Differential antioxidative response of ascorbate glutathione pathway enzymes and metabolites to chromium speciation stress in green gram (Vigna radiata (L) R Wilczek, cv CO 4) roots. Plant Sci 2004, 166, M. Ghosh, S.P. Singh. Comparative uptake and phytoextraction study of soil induced chromium by accumulator and high biomass weee species. Appl. Ecol. Εnviron. Res. 2005,3(2), J.S. Weisa, P. Weisb. Metal uptake, transport and release by wetland plants: implications for phytoremediation and restoration. Environ. International 2004, 30, B. Nasernejad, T. Esslam Zadeh, B. Bonakdar Pour, M. Esmaail Bygi, A. Zamani. Camparison for biosorption modeling of heavy metals (Cr (III), Cu (II), Zn (II)) adsorption from wastewater by carrot residues. Process Biochem. 2005, 40, Adel M. Zayed1, N. Terry. Chromium in the environment: factors affecting biological remediation Plant and Soil 2003, 249, A. Zayed, C. M. Lytle, J.-H. Qian, N. Terry. Chromium accumulation, translocation and chemical speciation in vegetable crops. Planta 1998, 206, Cary E E and Kubota J. Chromium concentration in plants: effects of soil chromium concentration and tissue contamination by soil. J. Agric. Food Chem. 1990, 38, ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ Σελ. 11 ΑΠΟ

Τι είναι και από που προέρχεται

Τι είναι και από που προέρχεται Τι είναι και από που προέρχεται Το χρώµιο είναι κατά σειρά αφθονίας το 21ο στοιχείο στον φλοιό της Γης Οι συγκεντρώσεις του χρωµίου στο έδαφος (κυρίως σαν χρωµίτης, FeCr 2 O 4 ) είναι µεταξύ 1 και 3000

Διαβάστε περισσότερα

Εξαςθενέσ χρώμιο: Χημεία και Τοξικολογία. Κόλλια Ελένη

Εξαςθενέσ χρώμιο: Χημεία και Τοξικολογία. Κόλλια Ελένη Εξαςθενέσ χρώμιο: Χημεία και Τοξικολογία Κόλλια Ελένη Γενικά ςτοιχεία Το χρώμιο εύναι ϋνα φυςικϊ ςχηματιζϐμενο μϋταλλο, ϊοςμο, ςκληρϐ, χρώματοσ γκρι Ανακαλϑφθηκε το 1797 απϐ τον γϊλλο Louis Vauquelin και

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Columbia Water Purification System (διπλό σύστηµα) Στους παρακάτω πίνακες δίνονται τα αποτελέσµατα των δοκιµών αποµάκρυνσης ρύπων: Columbia Water

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός Αναλυτικής Χημείας

Ορισμός Αναλυτικής Χημείας Ορισμός Αναλυτικής Χημείας Αναλυτική Χημεία ορίζεται ως ο επιστημονικός κλάδος, που αναπτύσσει και εφαρμόζει μεθόδους, όργανα και στρατηγικές, για να δώσει πληροφορίες σχετικά με τη σύσταση και φύση υλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ Αύγουστος 1999 Μεθοδολογία Οι δοκιμές

Διαβάστε περισσότερα

Σταυρούλα Καβούρη, Γεωλόγος MSc, Υπεύθυνη Τμήματος Εναλλακτικών Α υλών POLYECO Α.Ε.

Σταυρούλα Καβούρη, Γεωλόγος MSc, Υπεύθυνη Τμήματος Εναλλακτικών Α υλών POLYECO Α.Ε. Περιβαλλοντική Διερεύνηση στα πλαίσια του Έργου Συλλογή και Απομάκρυνση Επικινδύνων Αποβλήτων από ανεξέλεγκτη ρύπανση σε περιοχές της Στερεάς Ελλάδας (Case Study) Σταυρούλα Καβούρη, Γεωλόγος MSc, Υπεύθυνη

Διαβάστε περισσότερα

τεκμηρίωση και συνειδητοποίηση επικινδυνότητας λυμάτων αυστηρή νομοθεσία διαχείρισης αποβλήτων Καθαρισμός αποβλήτων

τεκμηρίωση και συνειδητοποίηση επικινδυνότητας λυμάτων αυστηρή νομοθεσία διαχείρισης αποβλήτων Καθαρισμός αποβλήτων ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ τεκμηρίωση και συνειδητοποίηση επικινδυνότητας λυμάτων αυστηρή νομοθεσία διαχείρισης αποβλήτων Καθαρισμός αποβλήτων επαναχρησιμοποίηση πολύτιμων, εξαντλούμενων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 12: Βιομηχανική ρύπανση- Υγρά βιομηχανικά απόβλητα και διάθεση αυτών (Μέρος 1 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης Α.Ε. Παράρτημα F1/Α14 του Πιστοποιητικού Αρ. 139-6

Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης Α.Ε. Παράρτημα F1/Α14 του Πιστοποιητικού Αρ. 139-6 Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης Α.Ε. Παράρτημα F1/Α14 του Πιστοποιητικού Αρ. 139-6 ΕΠΙΣΗΜΟ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ της ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ του Αναλυτικού Εργαστηρίου της BIOLAB Μονοπρόσωπη Ι.Κ.Ε στην Άρτα Υλικά /Προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο. Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ.

Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο. Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ. Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ. Θεσσαλίας Βασικές Έννοιες Δειγματοληψία Η δειγματοληψία αφορά στη

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 2 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Environmental Μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά προβλήματα Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Όξινη βροχή Μείωση στρατοσφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

στο περιβάλλον και τεχνικές απορρύπανσης»

στο περιβάλλον και τεχνικές απορρύπανσης» «Πετρελαιοειδή στο περιβάλλον και τεχνικές απορρύπανσης» Άγγελος Ντάντος Χημικός, PhD Cp Foodlab ltd Πετρέλαιο Πολύπλοκο μίγμα υδρογονανθράκων Αλειφατικοί Αρωματικοί Αλκάνια Αλκένια Αλκίνια n-αλκάνια Διακλαδισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων. Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων. Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα Ο όρος βαρέα μέταλλα (heavy metals, trace metals, toxic metals, trace elements) χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει τη παρουσία

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου Μελέτη βιοδιαθεσιμότητας του παραγόμενου προϊόντος

Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου Μελέτη βιοδιαθεσιμότητας του παραγόμενου προϊόντος ΠΡΑΞΗ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ «Πρόγραμμα Ανάπτυξης Βιομηχανικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΠΑΒΕΤ) 2013» Δευτέρα 25 Μαΐου, 2015 Ημερίδα - Κ.Ε.Δ.Ε.Α. Θεσσαλονίκη Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου

Διαβάστε περισσότερα

TERMS USED IN STANDARDIZAfiON OF CHEMICAL FOOD ANALYSIS SUMMARY

TERMS USED IN STANDARDIZAfiON OF CHEMICAL FOOD ANALYSIS SUMMARY ΑΠΟΔΟΣΗ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΩΝ ΟΡΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Τεχνική Επιτροπή ΕΛΟΤ 85 "Τρόφιμα", Κ. Τζιά, I. Σαριδάκης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το αντικείμενο της εργασίας είναι η απόδοση των

Διαβάστε περισσότερα

90711400-8. Σελίδα 2 από 5

90711400-8. Σελίδα 2 από 5 CPV κωδικοί «Υπηρεσίες λυμάτων, απορριμμάτων, καθαρισμού και περιβαλλοντικές υπηρεσίες» 90XXXXXX CODE EL 90000000-7 Υπηρεσίες λυμάτων, απορριμμάτων, καθαρισμού και περιβαλλοντικές υπηρεσίες 90400000-1

Διαβάστε περισσότερα

Οικοτοξικολογικέςαναλύσεις στα νερά

Οικοτοξικολογικέςαναλύσεις στα νερά Οικοτοξικολογικέςαναλύσεις στα νερά Αθανάσιος Κούγκολος ρ. Χηµικός µηχανικός Αναπληρωτής καθηγητής Τµήµα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδοµίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης, Πολυτεχνική Σχολή, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. της πρότασης ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. της πρότασης ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20.3.2014 COM(2014) 174 final ANNEXES 1 to 3 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ της πρότασης ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ EL 17.2.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 43/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 137/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 16ης Φεβρουαρίου 2011 για τροποποίηση του κανονισμού

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Προγράμματος Επισήμου Ελέγχου Βαρέων Μετάλλων σε Καρότα, Πατάτες & Κρεμμύδια (έτους 2011)

Αποτελέσματα Προγράμματος Επισήμου Ελέγχου Βαρέων Μετάλλων σε Καρότα, Πατάτες & Κρεμμύδια (έτους 2011) Αποτελέσματα Προγράμματος Επισήμου Ελέγχου Βαρέων Μετάλλων σε Καρότα, Πατάτες & Κρεμμύδια (έτους 2011) ΕΦΕΤ, Κεντρική Υπηρεσία Διεύθυνση Εργαστηριακών Ελέγχων 26 Ιανουαρίου 2012 Πλαίσιο Προγράμματος -

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ραδιενέργειας Περιβάλλοντος ΙΠΤΑ ΕΚΕΦΕ Δ. Στοιχειακή ανάλυση ατμοσφαιρικού αερολύματος. Καταμερισμός των πηγών εκπομπής

Εργαστήριο Ραδιενέργειας Περιβάλλοντος ΙΠΤΑ ΕΚΕΦΕ Δ. Στοιχειακή ανάλυση ατμοσφαιρικού αερολύματος. Καταμερισμός των πηγών εκπομπής Στοιχειακή ανάλυση ατμοσφαιρικού αερολύματος Καταμερισμός των πηγών εκπομπής Δρ. Αγγελική Καρανάσιου Επιβάρυνση της Ατμόσφαιρας Αυξημένες συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων (Α.Σ.) Υπερβάσεις των θεσπισμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΡΑΞΗ Υ.Σ. 144 ΤΗΣ 2 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1987 Προστασία του υδάτινου περιβάλλοντος από τη ρύπανση που προκαλείται από ορισµένες επικίνδυνες ουσίες που εκχέονται σ αυτό και ειδικότερα καθορισµός οριακών τιµών ποιότητας

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Αποβλήτων

Διαχείριση Αποβλήτων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Διαχείριση Αποβλήτων Ενότητα 11 : Βιομηχανικά Στερεά και Υγρά Απόβλητα Δρ. Σταυρούλα Τσιτσιφλή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων (DO - BOD - COD - TOC) Χ. Βασιλάτος Οργανική ύλη Αποξυγόνωση επιφανειακών και υπογείων υδάτων Οι οργανικές ύλες αποτελούν πολύ σοβαρό ρύπο,

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διεύθυνση Ενεργειακών, Βιομηχανικών και Χημικών Προϊόντων ΓΧΚ Δρ. Χ. Νακοπούλου Βιογεωχημικοί κύκλοι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Αναλυτική Μέθοδος- Αναλυτικό Πρόβλημα. Ανάλυση, Προσδιορισμός και Μέτρηση. Πρωτόκολλο. Ευαισθησία Μεθόδου. Εκλεκτικότητα. Όριο ανίχνευσης (limit of detection, LOD).

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ι. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ι. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ Αρ. Μελέτης: 2 / 2015 ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ: Υπηρεσίες περιβαλλοντικής παρακολούθησης και ελέγχου του ανενεργού ΧΥΤΑ και του αποκαταστημένου ΧΔΑ Δήμου Σερρών έτους

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

Ε Γ Κ Υ Κ Λ Ι Ο Σ ΘΕΜΑ:

Ε Γ Κ Υ Κ Λ Ι Ο Σ ΘΕΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ Ε Γ Κ Υ Κ Λ Ι Ο Σ ΘΕΜΑ: «Περιεχόμενο φακέλου για την εφαρμογή του άρθρου 7 της Κ.Υ.Α. 20488/10 (ΦΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ (Σύμφωνα με την οδηγία 2001/58/CE) TRAVERTINO ROMANO Αναθεώρηση: 1

ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ (Σύμφωνα με την οδηγία 2001/58/CE) TRAVERTINO ROMANO Αναθεώρηση: 1 Σελίδα 1 από 6 Ημ/νία Αναθεώρηση Περιγραφή 2/11/06 1 Εισαγωγή των τιμών VOC και ανανεωμένο σύμφωνα με την τροποποίηση ΧΧΙΧ της οδηγίας 1999/45/CE 17/03/05 0 Έκδοση 1 Ταυτοποίηση εταιρίας και προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Οι Ενόργανες Μέθοδοι Ανάλυσης είναι σχετικές μέθοδοι και σχεδόν στο σύνολο τους παρέχουν την αριθμητική τιμή μιας φυσικής ή φυσικοχημικής ιδιότητας, η

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ 1 Ονομ/μο φοιτήτριας: Κουκουλιάντα Στυλιανή Αριθμός μητρώου: 7533 Υπεύθυνος καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ ΧΡΩΜΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ ΧΡΩΜΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Φόρουμ Επίκαιρων Θεμάτων Δημόσιας Υγείας «Χρώμιο και Περιβάλλον- Απειλή & Αντιμετώπιση» Αθήνα Μάρτιος 2013 ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 ««««««««««««2009 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων ΠΡΟΣΩΡΙΝΟ 2004/0036(COD) 11.1.2005 ***I ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με την πρόταση οδηγίας του

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΣΧΕΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΣΧΕΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΣΧΕΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Το Προεδρικό ιάταγµα του 1969, µε το οποίο επετράπη η εγκατάσταση και λειτουργία βιοµηχανιών στην περιοχή των Οινοφύτων, αποτελεί το πρώτο κείµενο το οποίο σχετίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια ταξινόμησης κατά CLP: Κίνδυνοι για την ανθρώπινη υγεία Καρκινογένεση, Μεταλλαξιγένεση, Τοξικότητα στην αναπαραγωγή

Κριτήρια ταξινόμησης κατά CLP: Κίνδυνοι για την ανθρώπινη υγεία Καρκινογένεση, Μεταλλαξιγένεση, Τοξικότητα στην αναπαραγωγή ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΓΕΝΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 11 η Ετήσια Σύσκεψη Επιθεωρητών REACH, CLP 2015 Εθνική Συνάντηση Εργασίας του PROTEAS Αθήνα, 27-2929 Απριλίου 2015 Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman.

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ URL: www.enveng.uowm.gr Ο Ρόλος του Μηχανικού Περιβάλλοντος Η αποκατάσταση, η προστασία, η διαχείριση του περιβάλλοντος με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι. Πίνακας 1. Μέγιστες επιτρεπόμενες συγκεντρώσεις μετάλλων στην ιλύ για εδαφική εφαρμογή

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι. Πίνακας 1. Μέγιστες επιτρεπόμενες συγκεντρώσεις μετάλλων στην ιλύ για εδαφική εφαρμογή ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι Πίνακας 1. Μέγιστες επιτρεπόμενες συγκεντρώσεις μετάλλων στην ιλύ για εδαφική εφαρμογή Μέταλλο Μέγιστη επιτρεπόμενη συγκέντρωση (mg/kg ξηράς ουσίας) Cd 5 Cr(ολικό) 500 Cu 800 Hg 5 Ni 200 Pb

Διαβάστε περισσότερα

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης.

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο

Διαβάστε περισσότερα

1. ΣΓΕ 11: Παραγωγή αλάτων Ni από μέταλλο Ni

1. ΣΓΕ 11: Παραγωγή αλάτων Ni από μέταλλο Ni 1. ΣΓΕ 11: Κύκλος ζωής Σύντομος ελεύθερος τίτλος Τελική χρήση ΜΧ μετάλλου νικελίου Παραγωγή αλάτων Ni προς χρήση στην παραγωγή καταλυτών Συστηματικός τίτλος βασισμένος στην περιγραφή χρήσης ΤΧ: TX 9: Παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ: 3.250,00 ΕΥΡΩ ΚΩΔΙΚΟΣ CPV : 85111820-4

ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ: 3.250,00 ΕΥΡΩ ΚΩΔΙΚΟΣ CPV : 85111820-4 ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Δ/ΝΣΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΩΝ ΗΛΜ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Αγγελάκη 13, 546 21 Πληροφορίες: Ε. Μάμμος Τηλέφωνο:2313318447 Fax: 2310233532 E-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΟΛΟΓΙΑ: ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ, ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΔΟΚΙΜΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΜΕΤΡΟΛΟΓΙΑ: ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ, ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΔΟΚΙΜΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΜΕΤΡΟΛΟΓΙΑ: ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ, ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΔΟΚΙΜΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ E. Λαμπή, Χ. Αλεξόπουλος, Η. Κακουλίδης ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΊΟ ΤΟΥ ΚΡΆΤΟΥΣ Ε X.Y. ΑΘΗΝΩΝ,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010 Ημερομηνία Έκδοσης: 07/02/2013 Αριθμός Έκδοσης: 0 ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010 1. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ Ε Γ Κ Υ Κ Λ Ι Ο Σ

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ Ε Γ Κ Υ Κ Λ Ι Ο Σ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ & ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Αθήνα, 24-07 - 2009 Αρ. Πρωτ.: ΔΥΓ2/Γ.Π. οικ.

Διαβάστε περισσότερα

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Χαρακτηριστικά υγρών αποβλήτων Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εργαστήριο Διαχείρισης και Τεχνολογίας Υγρών Αποβλήτων Τα υγρά απόβλητα μπορεί να προέλθουν από : Ανθρώπινα απόβλητα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΣΦΑΛΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΞΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ GWS Ltd. Γιαννιτσών 200, 54628 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310 523245, Φαξ.: 2310 523241 info@gws.gr www.gws.gr Η Global

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΓΕΝΙΚΑ... 15 1.1. ΠΟΙΟΤΙΚΗ και ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ... 15 1.2. ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ των ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ... 16 1.3. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση των Χημικών Βλαπτικών Παραγόντων Βιομηχανία διαμόρφωσης πλαστικών

Εκτίμηση των Χημικών Βλαπτικών Παραγόντων Βιομηχανία διαμόρφωσης πλαστικών Εκτίμηση των Χημικών Βλαπτικών Παραγόντων Βιομηχανία διαμόρφωσης πλαστικών Ξενοφών Κομηνός Χημικός M.Sc. Εργαστήριο Αναλυτικής Τοξικολογίας ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. Συλλογή πληροφοριών 1. Εταιρίες (τεχνικός ασφάλειας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Μ. Πανταζίδου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΕΜΠ Θεματική Ενότητα 1 Εισαγωγή Πηγές ρύπανσης και ρύποι Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματική διαδικασία προσδιορισμού ιοντικής σύστασης ατμοσφαιρικών σωματιδίων

Πειραματική διαδικασία προσδιορισμού ιοντικής σύστασης ατμοσφαιρικών σωματιδίων ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ Τομέας Μεταλλουργίας και Τεχνολογίας Υλικών Εργαστήριο Επιστήμης και Τεχνολογίας Προστασίας του Περιβάλλοντος στη Μεταλλουργία και Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα

Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα AGROSTRAT Ημερίδα, 20 Σεπτεμβρίου 2014, Αίγινα Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα Καθ. Κ. Κομνίτσας Δρ. Γ. Μπάρτζας

Διαβάστε περισσότερα

ECOELASTIKA ΑΕ ΕΚΕΤΑ/ΙΔΕΠ

ECOELASTIKA ΑΕ ΕΚΕΤΑ/ΙΔΕΠ Μελέτη για τον προσδιορισμό του ποσοστού σύρματος, της συγκέντρωση τέφρας και της σύσταση τέφρας σε κύρια στοιχεία και ιχνοστοιχεία, για ελαστικά τα οποία χρησιμοποιούνται στην τσιμεντοβιομηχανία ECOELASTIKA

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) No. 1907/2006 (REACH)

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) No. 1907/2006 (REACH) Έκδοση: 2 Ημερομηνία Τροποποίησης: 29.10.2012 Ημερομηνία εκτύπωσης: 29.10.2012 Σελίδα: 1 1. ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ/ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ/ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Ταυτοποίηση του προϊόντος Εμπορικό Όνομα: Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ndustrial aste management quality sustainable development nvironmental rotection waste management

ndustrial aste management quality sustainable development nvironmental rotection waste management ndustrial aste management quality waste management nvironmental rotection sustainable development Το Ιστορικό µας H POLYECO A.E. ιδρύθηκε το 2001, από την ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΕ, µε στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010 Ημερομηνία Έκδοσης: 22/10/2012 Αριθμός Έκδοσης: 0 ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010 1. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Υ ΡΕΥΣΕΩΣ & ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Α.Ε. /ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ,.Υ. & ΑΠΟΘΗΚΩΝ Πληρ. Σπ. Πετρόπουλος Τηλ. 2310 966972,968,928 Fax 2310 283117 E mail promithies@eyath.gr Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ: 80568/4225/91

ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ: 80568/4225/91 ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ: 80568/4225/91 Μέθοδοι, όροι και περιορισμοί για την χρησιμοποίηση στη γεωργία της ιλύος που προέρχεται από επεξεργασία οικιακών και αστικών λυμάτων (ΦΕΚ 641/Β/7-08-1991) ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η σηµαντική συµβολή ενηµερωµένων Α σύµφωνα µε τον Κανονισµό (ΕΚ) 1907/2006 (REACH), στηδιαχείριση επικινδυνότητας προϊόντων & αποβλήτων

Η σηµαντική συµβολή ενηµερωµένων Α σύµφωνα µε τον Κανονισµό (ΕΚ) 1907/2006 (REACH), στηδιαχείριση επικινδυνότητας προϊόντων & αποβλήτων ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (ΠΑΣΕΠΠΕ) Η σηµαντική συµβολή ενηµερωµένων Α σύµφωνα µε τον Κανονισµό (ΕΚ) 1907/2006 (REACH), στηδιαχείριση επικινδυνότητας προϊόντων & αποβλήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Σελίδα 1 από 5 ΤΜΗΜΑ 1: Στοιχεία ουσίας/παρασκευάσματος και εταιρείας/επιχείρησης 1.1. Αναγνωριστικός κωδικός προϊόντος 1.2. Συναφείς προσδιοριζόμενες χρήσεις της ουσίας ή του μείγματος και αντενδεικνυόμενες

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλοεπίδραση του εξασθενούς χρωμίου στο σύστημα έδαφος-υδροφόρος ορίζοντας-φυτά της λεκάνης του Ασωπού: Δυνατότητες αντιμετώπισης

Αλληλοεπίδραση του εξασθενούς χρωμίου στο σύστημα έδαφος-υδροφόρος ορίζοντας-φυτά της λεκάνης του Ασωπού: Δυνατότητες αντιμετώπισης ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Τομέας Οικονομικής Γεωλογίας & Γεωχημείας ΠΜΣ: ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ Αλληλοεπίδραση του εξασθενούς χρωμίου στο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: Αξιολόγηση Επενδύσεων και Προγραμμάτων ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: κ. Κουντούρη Φοίβη ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Η μόλυνση του Ασωπού. ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ: 2009-2010 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΗΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ EL 18.5.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 134/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 463/2013 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 17ης Μαΐου 2013 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ. για το έργο. «ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΔΡΕΥΤΙΚΩΝ ΝΕΡΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΕΧΕΔΩΡΟΥ (Φυσικοχημικός και μικροβιολογικός εργαστηριακός έλεγχος)»

ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ. για το έργο. «ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΔΡΕΥΤΙΚΩΝ ΝΕΡΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΕΧΕΔΩΡΟΥ (Φυσικοχημικός και μικροβιολογικός εργαστηριακός έλεγχος)» ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ για το έργο «ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΔΡΕΥΤΙΚΩΝ ΝΕΡΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΕΧΕΔΩΡΟΥ (Φυσικοχημικός και μικροβιολογικός εργαστηριακός έλεγχος)» για το έτος 2010 ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Λουτρών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Σελίδα 1 από 5 ΤΜΗΜΑ 1: Στοιχεία ουσίας/παρασκευάσματος και εταιρείας/επιχείρησης 1.1. Αναγνωριστικός κωδικός προϊόντος 1.2. Συναφείς προσδιοριζόμενες χρήσεις της ουσίας ή του μείγματος και αντενδεικνυόμενες

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα Νερού

Παγκόσμια Ημέρα Νερού ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΜΦΙΑΛΩΣΕΩΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΜΕΤΑΛΛΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Νερού Ενημερωτική Εκδήλωση «Οι ευεργετικές ιδιότητες του νερού στη διατήρηση της καλής υγείας και ενυδάτωσης» HILTON ATHENS

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 9: Υγρά αστικά απόβλητα Διάθεση λυμάτων στο έδαφος (φυσικά συστήματα επεξεργασίας) (Μέρος 1 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ FRAMME LIFE 08 NAT//GR//000533 ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ Το FRAMME, "Μεθοδολογία Αποκατάστασης Πυρόπληκτων Μεσογειακών Δασών - Ασφάλεια & Αποδοτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα 11. Παρουσία γενετικά τροποποιημένων οργανισμών σε τρόφιμα και συστατικά. τροφίμων

Παράρτημα 11. Παρουσία γενετικά τροποποιημένων οργανισμών σε τρόφιμα και συστατικά. τροφίμων Παράρτημα 11 Παρουσία γενετικά τροποποιημένων οργανισμών σε τρόφιμα και συστατικά τροφίμων 1. Αντικείμενο της συνεργασίας Αντικείμενο της συνεργασίας είναι ο έλεγχος παρουσίας γενετικά τροποποιημένων οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΥΛΙΚΟΥ

ΦΥΛΛΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΥΛΙΚΟΥ Σελίδα 1 των 9 Ενότητα 1 Προσδιορισμός της ουσίας/μίγματος και της εταιρίας/διανομέα 1.1 Αναγνωριστικός κωδικός προϊόντος Όνομα προϊόντος Κωδικός είδους 475-0047 Όνομα σειράς iq 200 1.2 Συναφείς προσδιοριζόμενες

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα ΗλίαςΜ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ατζέντα Παρουσίασης Σκοπός της Μελέτης Παγκόσµια Κρίση του Νερού Προσφορά Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Η Ζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα καυσίμου σελ.1

Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Περιγραφές της σύστασης καύσιμης βιομάζας Η βιομάζα που χρησιμοποιείται σε ενεργειακές εφαρμογές μπορεί να προέρχεται εν γένει από δέντρα ή θάμνους (ξυλώδης ή λιγνο-κυτταρινούχος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΑΪ TV. Φεβρουάριος 2009

ΣΚΑΪ TV. Φεβρουάριος 2009 Έρευνα για τον Ασωπό ΣΚΑΪ TV Φεβρουάριος 009 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΑΝΑΘΕΣΗ: ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΠΕΡΙΟΧΗ: ΔΕΙΓΜΑ: ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ: ΤΥΠΙΚΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 19.12.2014 L 365/89 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1357/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 18ης Δεκεμβρίου 2014 για την αντικατάσταση του παραρτήματος ΙΙΙ της οδηγίας 2008/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΡΙΑΔΝΗ ΑΡΓΥΡΑΚΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΡΙΑΔΝΗ ΑΡΓΥΡΑΚΗ 1 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΡΙΑΔΝΗ ΑΡΓΥΡΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΗΜΕΡΙΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 Εισαγωγή Πλαίσιο Περιβαλλοντικής Γεωχημείας Στοιχεία βιογεωχημείας Μονάδες σύστασης διαλυμάτων/ μετατροπές ΠΛΑΙΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Αγαπητοί/ες κύριοι/ες,

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Αγαπητοί/ες κύριοι/ες, Αγαπητοί/ες κύριοι/ες, ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Η Ελλάδα, στα πλαίσια της ορθολογικής εναλλακτικής διαχείρισης των αποβλήτων με σκοπό την τελική τους διάθεση με τρόπο φιλικό προς το περιβάλλον και ακολουθώντας

Διαβάστε περισσότερα

Παντελής Παντελάρας Χημικός Μηχανικός Μέλος ΜΕΠΑΑ ΤΕΕ

Παντελής Παντελάρας Χημικός Μηχανικός Μέλος ΜΕΠΑΑ ΤΕΕ Παντελής Παντελάρας Χημικός Μηχανικός Μέλος ΜΕΠΑΑ ΤΕΕ Η συνέπεια της ανάπτυξης σε μιά παγκόσμια οικονομία, είναι η αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής και της κατανάλωσης. Αποτέλεσμα : υπερβολική αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Πολέμου στα Βαλκάνια: Ραδιενέργεια και Χημική Ρύπανση

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Πολέμου στα Βαλκάνια: Ραδιενέργεια και Χημική Ρύπανση Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Πολέμου στα Βαλκάνια: Ραδιενέργεια και Χημική Ρύπανση Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η εκδήλωση που διοργάνωσε το Περιφερειακό Τμήμα Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας της Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΥΛΑΜΙΔΙΟ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

ΑΚΡΥΛΑΜΙΔΙΟ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΚΡΥΛΑΜΙΔΙΟ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΦΑΣΟΥΛΑ ΕΥΔΟΞΙΑ ΘερμικάΕπεξεργασμένατρόφιμα: Τρόφιμα τα οποία για να καταναλωθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (INSTRUMENTAL METHODS OF ANALYSIS)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (INSTRUMENTAL METHODS OF ANALYSIS) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (INSTRUMENTAL METHODS OF ANALYSIS) ΑΘΗΝΑ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014 ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ (Ποιοτική Ανάλυση/ Ποσοτική Ανάλυση) Κλασσική Χημική Ανάλυση Ενόργανη Χημική Ανάλυση Σταθμική

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 126/34 22.5.2003 Ο ΗΓΙΑ 2003/40/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 16ης Μαΐου 2003 για τον καθορισµό του καταλόγου, των οριακών τιµών συγκεντρώσεων και των ενδείξεων για την επισήµανση των συστατικών των φυσικών µεταλλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε το ακαδημαϊκό έτος 2003 2004 στο μάθημα «Το πείραμα στη

Διαβάστε περισσότερα

All from a Single Source

All from a Single Source All from a Single Source Το PeKacid TM είναι μια νέα, καινοτόμος λύση για τον φώσφορο σε ασβεστούχα εδάφη και νερά με μεγάλη σκληρότητα. Στερεό φωσφορικό οξύ σε σάκους Μονοκρυσταλλικό, με χαμηλό ph (2.2)

Διαβάστε περισσότερα

http://www.eu-water.eu

http://www.eu-water.eu 2ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu Παρουσίαση της υδρογεωλογικής κατάστασης της λεκάνης Σαριγκιόλ και των

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε.

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΜΕ ΤΗ ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΚΑΤΑ ΕΛΟΤ ΕΝ ISO/IEC 17025 ΕΣΥ ΚΟ- ΕΙΓΜ /01/02/10-5-2006 1/7 ΕΣΥ ΚΟ- ΕΙΓΜ Έκδοση: 01 Αναθεώρηση: 02 Ηµεροµηνία Έκδοσης:

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ. ΑΝΝΑ-ΜΑΡΙΑ ΨΑΡΡΑ Τμήμα Βιοχημείας κ Βιοτεχνολογίας

ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ. ΑΝΝΑ-ΜΑΡΙΑ ΨΑΡΡΑ Τμήμα Βιοχημείας κ Βιοτεχνολογίας ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΑΝΝΑ-ΜΑΡΙΑ ΨΑΡΡΑ Τμήμα Βιοχημείας κ Βιοτεχνολογίας ΑΝΝΑ-ΜΑΡΙΑ ΨΑΡΡΑ 1 ΣΥΣΤΗΜΑ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Αντλία Στήλη Υγρό Έκλουσης Συλλέκτης κλασμάτων ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

1, ΤΙΤΛΟΣ ΣΕ 20: ΧΡΗΣΗ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΑΦΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥ-ΝΙΚΕΛΙΟΥ

1, ΤΙΤΛΟΣ ΣΕ 20: ΧΡΗΣΗ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΑΦΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥ-ΝΙΚΕΛΙΟΥ 1, ΤΙΤΛΟΣ ΣΕ 20: ΧΡΗΣΗ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΑΦΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥ-ΝΙΚΕΛΙΟΥ Κύκλος ζωής Τελική χρήση ΜΧ μετάλλου νικελίου Σύντομος ελεύθερος τίτλος Χρήση υλικού επαφής Ag/Ni (Χρησιμοποιείται για τη δημιουργία ηλεκτρικά αγώγιμης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ (Σύµφωνα µε τον κανονισµό 91/155/EEC και 2001/58/EC)

ΦΥΛΛΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ (Σύµφωνα µε τον κανονισµό 91/155/EEC και 2001/58/EC) ΦΥΛΛΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ (Σύµφωνα µε τον κανονισµό 91/155/EEC και 2001/58/EC) 1: ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΥΣΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Κωδικός Προϊόντος: Προσδιοριζόµενη Χρήση: Ταλκ Πληρωτικό υλικό για χαρτί,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις της διάθεσης απόβλητων ελαιοτριβείων στο έδαφος και στο περιβάλλον

Επιπτώσεις της διάθεσης απόβλητων ελαιοτριβείων στο έδαφος και στο περιβάλλον Επιπτώσεις της διάθεσης απόβλητων ελαιοτριβείων στο έδαφος και στο περιβάλλον Ευρωπαϊκό Έργο LIFE- Στρατηγικές για τη βελτίωση και προστασία tου εδάφους από τη διάθεση αποβλήτων ελαιοτριβείων στις Μεσογειακές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση των μηχανισμών των οξειδοαναγωγικών δράσεων. Θεωρητικό Μέρος Οξείδωση ονομάζεται κάθε αντίδραση κατά την οποία συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων αύξηση του πληθυσμού του πλανήτη κλιματικές

Διαβάστε περισσότερα

4.1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ

4.1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ 4.1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Οι γενικοί κανόνες που περιγράφονται στον ακόλουθο πίνακα [βλ. και βιβλιογραφία 7, 8, 10, 11, 13, 14, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26,

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να επισημαίνουμε τη θέση των μετάλλων στον περιοδικό πίνακα των στοιχείων. Να αναφέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ελέγχου Ρύπανσης Περιβάλλοντος, Τμήμα Χημείας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Εργαστήριο Ελέγχου Ρύπανσης Περιβάλλοντος, Τμήμα Χημείας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Επίκ. Καθηγήτρια Δήμητρα Βουτσά Εργαστήριο Ελέγχου Ρύπανσης Περιβάλλοντος, Τμήμα Χημείας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Η Συνέδριο Πολιτιστικών Φορέων Νομού Θεσσαλονίκης «Εκτός των τειχών» Πολιτισμός

Διαβάστε περισσότερα