Διαδικασία συµβολοποίησης κατά την ψυχαναλυτική εργασία Φώτης Μπόµπος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διαδικασία συµβολοποίησης κατά την ψυχαναλυτική εργασία Φώτης Μπόµπος"

Transcript

1 Διαδικασία συµβολοποίησης κατά την ψυχαναλυτική εργασία Φώτης Μπόµπος Για τους ευνόητους λόγους της διαφύλαξης του προσωπικού απορρήτου, η κλινική περίπτωση που παρουσιάστηκε στο συνέδριο σχετικά µε την εµφάνιση σωµατικής νόσου κατά την διάρκεια της ψυχοθεραπείας, θα αναφερθεί πολύ περιληπτικά στο παρόν κείµενο. Πρόκειται για έναν ασθενή, ο οποίος άρχισε ψυχοθεραπεία, εκφράζοντας την επιθυµία να σταµατήσει τα βίαια ξεσπάσµατά του, για τα οποία αισθάνεται ενοχές. Από την ιστορία φαίνεται ότι διαµέσου των σωµατικών ασθενειών το σώµα είναι παρόν στην οικογενειακή, αλλά και την προσωπική του ιστορία. Από τις πρώτες συνεντεύξεις, αντιµεταβιβαστικά αισθανόµουν αφενός, συµπάθεια για το συναίσθηµα της οδύνης που βίωνε, εξαιτίας της σαδοµαζοχιστικής σχέσης που εκφράζονταν µε τα βίαια ξεσπάσµατά του και αφετέρου, ένα απροσδιόριστα περίεργο συναίσθηµα ξενισµού σε σχέση µε τις σωµατικές ασθένειες και τις απώλειες, οι οποίες παρουσιάζονται στο προσκήνιο µιας τραγικής ιστορίας. Από τις πρώτες συνεδρίες ο λόγος του ασθενούς υπερχειλίζεται από δυσνόητες αναζητήσεις υπαρξιακού τύπου, οι οποίες εκφράζουν αφενός, αγωνίες θανάτου και απελπισία και αφετέρου, µιαν οργή ενάντια στην τρέχουσα πολιτική κατάσταση. Στηρίζει αυτές τις αναζητήσεις του σε κοινότυπες φιλοσοφικές-κοινωνιολογικέςπολιτικές ιδέες και στην τρέχουσα οικονοµική κατάσταση της κρίσης, για να εκδηλώσει το µύχιο συναισθηµατικό κόσµο του. Οι ιδέες του διατυπώνονται στο α πληθυντικό πρόσωπο, εκφράζοντας µ αυτόν τον τρόπο, την φαντασίωση της γενικής αποδοχής αυτών των συναισθηµατικών αναζητήσεων, η οποία συγκαλύπτει και εξαφανίζει τις ιδιαιτερότητες του υποκειµένου αλλά και του αντικειµένου. Πρόκειται για τη χρήση του προβλητικού αναδιπλασιασµού 1

2 (réduplication projective), ενός ειδικού µηχανισµού άµυνας που έχει διακρίνει η Ψυχοσωµατική Σχολή των Παρισίων. Συγχρόνως, χωρίς καµία διαφαινόµενη σύνδεση, µου µιλά µε µεγαλύτερη σαφήνεια για τις έντονες συγκρουσιακές σχέσεις µε τα οικεία του πρόσωπα. Ακούγοντας τον ασθενή, η ψυχική του πραγµατικότητα µοιάζει µε ένα αρχιπέλαγος, όπως εύστοχα έχει περιγράψει o Μ. de M Uzan (1966), µιλώντας για τις «Προσωπικότητες σε αρχιπέλαγος», τις οποίες εντάσσει στις «νευρώσεις του χαρακτήρα». Φαίνεται σαν να συνυπάρχουν δυο γραµµές ψυχικής λειτουργίας και οργάνωσης : η γραµµή του τραυµατικού και η γραµµή του αναπαραστατικού, η οποία εµφανίζει σηµαντικού βαθµού ναρκισσιστική ευθραυστότητα και συναισθηµατική αστάθεια. Αφηγούµενος τα γεγονότα της προσωπικής του ιστορίας φαίνεται να εκφράζει τα συναισθήµατά του πιο εύκολα µέσω των πράξεων, παρά µέσω του λόγου. Αυτός ο τρόπος συναισθηµατικής έκφρασης παραπέµπει στην οικογενειακή του ιστορία, όπου τα πρακτικά αποτελέσµατα ήταν υπερεπενδεδυµένα. Στο δίπολο ενεργητικότητα-παθητικότητα φαίνεται να υπερεπενδύεται η ψυχική δραστηριότητα και η σωµατική κινητικότητα, ενώ η παθητικότητα να αποεπενδύεται. Η ανεπαρκής επένδυση της παθητικότητας προσβάλλει και τα ναρκισσιστικά θεµέλια του ύπνου, µε την παρουσία της αϋπνίας και την κατακλυσµιαία ανάδυση των διάχυτων αγχών τραυµατικής υφής. Όσον αφορά στο τραύµα, ο Π. Μαρτύ και η Ψυχοσωµατική Σχολή των Παρισίων υποστηρίζουν, ότι υπάρχει στενή συσχέτιση του τραυµατικού χαρακτήρα µιας απώλειας και της δοµικής οργάνωσης του υποκειµένου. Αυτή η θέση επαναδιατυπώνει µε άλλα λόγια την έννοια του Freud (1939), για τις συµπληρωµατικές σειρές, κατά την οποία δύο παράγοντες συµβάλλουν στην εκπλήρωση µιας αιτιολογικής προϋπόθεσης. Κατά συνέπεια, το τραύµα προσδιορίζεται εκ των υστέρων, δηλ. από το τελικό αποδιοργανωτικό αποτέλεσµα 2

3 που επιφέρει στην ψυχική οργάνωση και το σώµα. Η υπέρβαση των ψυχικών δυνατοτήτων προσαρµογής ισοδυναµεί στην ψυχοσωµατική µε την έννοια του τραυµατισµού. Τα αποδιοργανωτικά για τον ψυχισµό τραύµατα, ως αποτέλεσµα του ποσοτικού παράγοντα, µπορούν να ιδωθούν από την οπτική γωνία της καθαρής απώλειας του αντικειµένου και της απουσίας της επεξεργασίας του πένθους. Ο Φρόυντ στο «Sketches for the Preliminary communication of 1893», λέγοντας ότι ψυχικό τραύµα είναι: «κάθε εντύπωση, από την οποία το νευρικό σύστηµα δυσκολεύεται να απελευθερωθεί µέσω της συνειρµικής σκέψης ή της κινητικής αντίδρασης», διακρίνει κατά τη στιγµή που συντελείται το τραύµα, εµπόδια και προς τις δύο κατευθύνσεις: προς τη συνειρµική σκέψη και προς την κινητική αντίδραση. Κοινός παρονοµαστής και των δυο κατευθύνσεων είναι η δράση (l agir) του υποκειµένου. Επανερχόµενος στο έργο «Ο Μωυσής και ο µονοθεϊσµός» (1939), προσθέτει και άλλα στοιχεία στην περιγραφή του τραύµατος, δηλ. «σε εκείνες τις εντυπώσεις που έχουν διαφύγει από την φυσιολογική αντιµετώπισή τους, εντυπώσεις που δεν είναι προσβάσιµες στη µνήµη. Τα τραύµατα είναι είτε εµπειρίες στο σώµα του υποκειµένου, είτε αισθητηριακές αντιλήψεις, κυρίως από κάτι που είδε ή άκουσε, δηλαδή εµπειρίες ή εντυπώσεις». Επιστρέφοντας στην κλινική εργασία µπορούµε να δούµε στην αναπαραστατική γραµµή, ότι τα βίαια ξεσπάσµατα είναι το αποτέλεσµα δευτερογενών ταυτισιακών διαδικασιών. Ό,τι υπέστη κατά την παιδική ηλικία, το αναπαράγει ενεργητικά στην ενήλικη ζωή. Αυτές τις οδυνηρές µνήµες αφενός θα επιθυµούσε να τις αποβάλλει, επιβάλλοντας ένα είδος ψυχικού αυτό-ακρωτηριαµού, και αφετέρου τις διατηρεί, µέσω της ενεργητικής επανάληψης, άσβεστες στον παρόντα χρόνο. Πάντα αισθανόταν ντροπή και απέφευγε την οποιαδήποτε λεκτική και σωµατική έκφραση συναισθηµάτων τρυφερότητας και αγάπης. Αντιθέτως η σκληρότητα αποτελεί µια ναρκισσιστική επιλογή. Αισθάνεται ότι πρέπει να είναι ο "αλύγιστος 3

4 βράχος" και δεν επιτρέπει να νοιώθει συναισθηµατική αδυναµία. Εν τούτοις παρά τις ναρκισσιστικές άµυνες τα πρώιµα ναρκισσιστικά ελλείµµατα διατηρούνται και έχουν ως αποτέλεσµα να νιώθει συνεχώς µια διάχυτη ανασφάλεια. Μια άλλη ασταθής γραµµή ψυχικής άµυνας και ψυχωτικής ποιότητας είναι ο παρανοϊκός ιδεασµός. Φοβάται την εκµετάλλευση και το κακό κίνητρο στους άλλους, αλλά και στον εαυτό του, ανακυκλώνοντας την ανάγκη για αυτοτιµωρία. Στην αντιµεταβίβασή µου αισθανόµουν µια δυσφορία, από τα ελλείµµατα της ψυχικής οργάνωσης και τα αδιέξοδα που ο ασθενής εξέφραζε, πολλές φορές µε χειµαρρώδη τρόπο. Ο παρελθών χρόνος των αναµνήσεων διηθούσε τον παρόντα χρόνο και επικυριαρχούσε στη σχέσης µας κατά την συνεδρία. Σε ένα πρώτο επίπεδο, στη µεταβίβαση µε βίωνε ως ένα απειλητικό αντικείµενο που διαφαινόταν από την συνεχή ετοιµότητα του, τη διέγερση και τον διαρκή έλεγχο που µου ασκούσε. Ταυτοχρόνως, σε ένα δεύτερο επίπεδο, διαµέσου της επένδυσης της θεραπευτικής σχέσης και της άµεσης οικειοποίησης, χωρίς όµως επεξεργασία του λεκτικού περιεχοµένου των συνεδριών, αισθανόµουν να αναδύεται και να σχηµατίζεται η µεταβιβαστική ανάγκη της σχέσης µε το πρωτογενές αντικείµενο. Κατά την διάρκεια των µεγάλων καλοκαιρινών διακοπών εµφανίζεται µια σωµατική νόσος. Πρόκειται για µια καλοήθη ασθένεια αυτοάνοσης αιτιολογίας. Πρωτοεµφανίστηκε λίγο µετά από ένα τυχαίο συµβάν, το οποίο όµως θα µπορούσε να ήταν θανατηφόρο. Την επανεµφάνιση της σωµατικής ασθένειας µπορούµε να την κατατάξουµε στις ήπιες για την ζωή ασθένειες κατά ώσεις. Ίσως µπορούµε να κάνουµε την υπόθεση, ότι η διακοπή της θεραπευτικής σχέσης βιώθηκε ως µια τραυµατική απώλεια, η οποία επαναδραστηριοποίησε πρώιµους τραυµατικούς πυρήνες και σωµατικές εκδηλώσεις. Ο Cl. Smadja, στην εργασία του «Deuil, mélancolie et somatisation» (2013), υποστηρίζει ότι η σωµατοποίηση αποτελεί µια σωµατική λύση, η οποία οφείλεται στα πρώιµα ναρκισσιστικά τραύµατα ενός πρώιµα οργανωµένου Εγώ. Συµφωνεί 4

5 µε τον A. Green ότι σε αυτό το πρώιµα οργανωµένο Εγώ έχει εσωτερικευθεί το αρνητικό της ψυχικής λειτουργίας, υπό την κυριαρχία ενός αδυσώπητου Εγώ- Ιδεώδους. Εξ αιτίας της απώλειας του αντικειµένου, το πρώιµο ναρκισσιστικό τραύµα επαναδραστηριοποιείται και έχει ως αποτέλεσµα την θεµελιώδη κατάθλιψη, στην οποία το συναίσθηµα της θλίψης απουσιάζει. Η αποεπενδύουσα λειτουργία της ενόρµησης του θανάτου δρα ελεύθερα και κυριαρχεί, εξαφανίζοντας την συσκευή της αναγνώρισης του πόνου, πράγµα που µοιάζει µε ψυχικό αυτό-ακρωτηριασµό. Η έλλειψη των διαθέσιµων ψυχικών αναπαραστάσεων, οι οποίες θα επέτρεπαν το αγκίστρωµα της ενόρµησης, αναπληρώνεται από την παρουσία του σωµατικού συµπτώµατος. Ο σωµατικός πόνος αντικαθιστά τον απόντα ψυχικό πόνο και το πάσχον σώµα αναλαµβάνει και αναπληρώνει την απουσία του ψυχικού αντικειµένου. Για την εν γένει σηµασία της αντίληψης του σωµατικού πόνου στην διαδικασία της ναρκισσιστικής οργάνωσης των επενδύσεων, ο Φρόυντ λέει στο κείµενο του 1923 : "Ο σωµατικός πόνος φαίνεται να παίζει ένα ρόλο για την αντίληψη του σώµατος και µέσω των επώδυνων ασθενειών αποκτούµε µια νέα γνώση των οργάνων του σώµατος και ίσως είναι γενικώς ένας παραδειγµατικός τρόπος για να οδηγηθούµε στην αναπαράσταση του σώµατος µας." Υπό αυτή την έννοια µπορούµε να υποθέσουµε ότι µε την δηµιουργία του σωµατικού συµπτώµατος δηµιουργείται ένα νέο αντικείµενο, το οποίο αντιλαµβανόµαστε αισθητηριακά ως επώδυνο και το οποίο κινητοποιεί τον ψυχισµό για ναρκισσιστικές επανεπενδύσεις. Στο κλινικό υλικό της προφορικής παρουσίασης επιχειρείται να καταδειχθεί η, διαµέσου της αντιµεταβίβασης, ψυχαναλυτική εργασία της σύνδεσης των σωµατικών συµπτωµάτων και των πράξεων µε ενδεχόµενες συναισθηµατικές καταστάσεις και αναπαραστάσεις, οι οποίες απευθύνονται στον αναλυτή. Πρόκειται για µια προκαταρκτική εργασία κατασκευής, κατά την οποία προσφέρεται η αναπαράσταση λέξης του αναλυτή για να συνδεθεί µε την πράξη και το σωµατικό βίωµα του θεραπευοµένου. Ο σκοπός αυτής της κατασκευής είναι 5

6 να ανοίξουν οι δυνατότητες για την συµβολοποιητική σκέψη επί των σωµατικών εκδηλώσεων. Η λέξη συµβολισµός προέρχεται από την λέξη σύµβολο, που σηµαίνει «κάτι, το οποίο εκπροσωπεί κάτι άλλο» και χρησιµοποιείται ως «κάτι ορατό που συνειρµικά εκπροσωπεί κάτι άλλο, το οποίο είναι αόρατο». Σύµφωνα µε την τοπική θεωρία, στο επίπεδο του Προσυνειδητού λειτουργούν οι διαδικασίες του δευτερογενούς συµβολισµού, οι οποίες συνδέουν την αναπαράσταση λέξης µε την αναπαράσταση πράγµατος. Οι δε διαδικασίες του πρωτογενούς συµβολισµού, οι οποίες επιτελούνται στο Ασυνείδητο, συνδέουν την πρωτογενή ψυχική ύλη, το αντιληπτικό ίχνος του πράγµατος µε την αναπαράσταση του πράγµατος. Η κλασική ψυχαναλυτική εργασία αφορά στις δευτερογενείς συµβολικές διαδικασίες, στην γλωσσική συµβολοποίηση. Εργάζεται πάνω σε µιαν ύλη, την αναπαράσταση πράγµατος, που είναι ήδη τροποποιηµένη διαµέσου της πρωτογενούς συµβολικής διαδικασίας και όχι πάνω στην ωµή πρωτογενή εµπειρία του πράγµατος. Ο πρωτογενής συµβολισµός αφορά στο ίδιο το σώµα και τοποθετείται στις βάσεις του σχηµατισµού του Εγώ, το οποίο άλλωστε είναι πρώτα απ όλα ένα σωµατικό Εγώ. Στη δοµική θεωρία, το Αυτό περιλαµβάνει το Ασυνείδητο, επεκτείνεται πέραν αυτού και είναι σε µεγάλο βαθµό ανοικτό προς το σώµα. Επιστρέφοντας στην κλινική εργασία, αφενός η παρουσία του αρνητικού της ψυχικής εργασίας, διαµέσου της απουσίας ψυχικής έκφρασης και αφετέρου η εκδήλωση της υποτροπής της νόσου, κατά την διάρκεια της καλοκαιρινής διακοπής, µε οδηγεί στην σκέψη ότι ο ασθενής, ενδεχοµένως, βίωσε εκ νέου µια τραυµατική κατάσταση, η οποία παραπέµπει στην ελλειµµατική-τραυµατική σχέση φροντίδας µε το µητρικό αντικείµενο. Η έλλειψη διαθέσιµων αναπαραστάσεων πράγµατος, ως παράγωγα του δυναµικού Ασυνείδητου που θα ετίθεντο σε κινητοποίηση και σε σύνδεση µε το γεγονός της διακοπής, µε οδηγεί 6

7 στην υπόθεση περί ελλειµµατικών µορφών της αναπαράστασης πράγµατος και ελλειµµατικών διαδικασιών του πρωτογενούς συµβολισµού. Η απούσα ψυχική εργασία επί της πραγµατικής απουσίας του ψυχαναλυτή, η οποία συνοδεύεται µε την επανεµφάνιση της νόσου παραπέµπει, ως επανάληψη, στον χρόνο της πρώτης εµφάνισης της νόσου µετά το παρ ολίγον θανατηφόρο ατύχηµα. Από τις πρώτες συνεντεύξεις ο ασθενής διέψευδε την σηµασία αυτού του ατυχήµατος για την ίδια του την ζωή. Το ατύχηµα, όπως και η απουσία του αναλυτή, αναγνωρίζονται ως αντιληπτικά γεγονότα αποσυνδεδεµένα από το σύνολο του ψυχικού οργάνου και χωρίς την κινητοποίηση των λιβιδινικών και επιθετικών ενορµήσεων. Φαίνεται ότι κυριαρχεί σε ψυχικό επίπεδο η αποαντικειµενοποιούσα δράση της ενόρµησης του θανάτου, όπως την περιγράφει ο Α. Green. Αντιθέτως, στην πρώτη συνεδρία, µετά από µια επόµενη διακοπή της θεραπείας, φαίνεται ότι η οργή εκφράζει, σε κάποιο βαθµό, την ενορµητική κίνηση που συνδέεται µε την απουσία. Προσεγγίζοντας τη σωµατοποίηση ως ένα αποτέλεσµα της απώλειας του εξωτερικού αντικειµένου, µπορούµε να σκεφτούµε ότι η αισθητηριακή αντίληψη της µεταβολής της εξωτερικής πραγµατικότητας προκαλεί σηµαντικές µεταβολές στις λειτουργίες της σωµατικής πραγµατικότητας, αφού πρώτα έχει θέσει εκτός λειτουργίας την δυναµική του ψυχικού οργάνου. Αυτή η θέση συναντά µε κάποιο τρόπο την εµβληµατική διατύπωση του P. Marty (1980): «το Ασυνείδητο υποδέχεται αλλά δεν εκπέµπει». Η αντιληπτική αναγνώριση της απουσίας αποκοµµένη από το ψυχικό όργανο, ίσως παραπέµπει σε αντιληπτικά ίχνη, τα οποία έχουν διατηρηθεί διχοτοµηµένα από τον ψυχισµό και κατά συνέπεια απροσπέλαστα, χαµένα και τα οποία συνιστούν «µνήµες χωρίς ανάµνηση», όπως αναφέρει ο Α. Green. 7

8 Όσον αφορά στην απουσία του αντικειµένου, η οποία επιφέρει ψυχική και σωµατική αποδιοργάνωση, το ερώτηµα που αναδύεται είναι ποιά ήταν η αξία του αντικειµένου, πριν την απώλειά του, για την ψυχοσωµατική ισορροπία του υποκειµένου; Νοµίζω ότι µια θέση του Freud (1923) µπορεί να διαφωτίσει κάπως το ερώτηµα. Η θέση είναι η εξής: Για το Εγώ, η αντίληψη παίζει ένα ρόλο, ο οποίος για το Αυτό (le ça) αποδίδεται στο ένστικτο. Το Εγώ αναπαριστά ό,τι µπορούµε να ονοµάσουµε λογική και κοινός νους, αντιθέτως το Αυτό (le ça) περιλαµβάνει τα πάθη». Ο Freud αναφέρεται, προφανώς, στο συνειδητό µέρος του Εγώ, εφόσον περιλαµβάνει την αντίληψη, την λογική και τον κοινό νου, το οποίο διαχωρίζει και αντιπαραθέτει από το ασυνείδητο µέρος του Εγώ που συνδέεται µε τις ρίζες του στο Αυτό (ça), τόπο των παθών. Αποδίδοντας στην αντίληψη µια παρόµοια αξία µε τις ενορµήσεις, αναβαθµίζει την αντιληπτική οδό σε ενεργειακό τροφοδότη για το Εγώ και το σύνολο του ψυχισµού. Οι κλινικές παρατηρήσεις για την ιδιαίτερη αξία που κατέχει το αντιληπτικό στους λεγόµενους ψυχοσωµατικούς ασθενείς, συγκλίνουν προς την υπόθεση του ενεργειακού τροφοδότη ενός Εγώ, αποκοµµένου από τις ενορµητικές ρίζες του. Ίσως, λοιπόν, η υπερεπένδυση της αισθητηριακής αντίληψης του εξωτερικού αντικειµένου αποτελεί υποκατάστατο της ελλειµµατικής παρουσίας των αντικειµένων της ενόρµησης, του εσωτερικού κόσµου. Σε αυτή την περίπτωση, η προσφορά υπάρχει στο Εγώ, όσο το αντιληπτικό αντικείµενο είναι παρόν, ενώ όταν χάνεται το αντικείµενο, χάνεται και η προσφορά του και αναδεικνύεται η απουσία της αναπαράστασής του εντός του Εγώ. Αναδεικνύεται η έλλειψη της συµβολοποιητικής διαδικασίας που θα έπρεπε να είχε γίνει όσο το αντικείµενο ήταν ακόµη στη σχέση µε το υποκείµενο, πριν την απώλειά του. Η συµβολοποιητική διαδικασία οδηγεί στην δηµιουργία της αναπαράστασης, ενώ υπάρχει η απουσία του αντικειµένου από το πεδίο της αντίληψης. Δηµιουργείται κάτι «ορατό» εσωτερικά, το οποίο εκπροσωπεί κάτι άλλο «αόρατο» εξωτερικά. 8

9 Αυτήν τη συµβολοποιητική διαδικασία καλείται να αναλάβει ο αναλυτής στην εργασία του µε το πάσχον υποκείµενο. Ο Π. Μαρτύ και η Ψυχοσωµατική Σχολή των Παρισίων αποδίδουν στον αναλυτή την λειτουργία της µητρικής διαχείρησης (gérance maternelle). Ενός µητρικού αντικειµένου, του οποίου η αντιληπτική παρουσία ευνοείται από την διάταξη πρόσωπο µε πρόσωπο, αντί της κλασικής αναλυτικής διάταξης στο ντιβάνι. Συγχρόνως, η θέση του θεραπευόµενου στην πολυθρόνα επιτρέπει µια σχετική κινητικότητα, η οποία γίνεται αντιληπτή από τον αναλυτή. Η σωµατική κινητικότητα και η στάση των διαφόρων µερών του σώµατος, ενδεχοµένως, εκφράζουν αυτό που δεν έχει συµβολοποιηθεί και δεν µπορεί να εκφραστεί µέσω του λόγου. «Εν αρχή ήν η πράξη», υπογραµµίζει o Freud (1913). Οι πράξεις των πρωτόγονων, όπως και του παιδιού, αντιστοιχούν και συνιστούν πρόδροµες µορφές της σκέψης των ενηλίκων. Η κινητικότητα και τα περάσµατα στην πράξη (passages à l acte), που απευθύνονται στον αναλυτή και επικαιροποιούνται εντός της θεραπευτικής σχέσης, ίσως, συνιστούν το µόνο δρόµο για την εκδήλωση και το ξεδίπλωµα πλευρών που έχουν παραµείνει αποκλεισµένες από την ψυχική επεξεργασία. Έτσι, ο αναλυτής ψυχικά διαθέσιµος σε όλα τα λεκτικά και εξωλεκτικά ερεθίσµατα και διεργαζόµενος τις αντιµεταβιβαστικές αντιδράσεις του, καλείται να απαντήσει µέσω του ερµηνευτικού του λόγου. Η ερµηνεία του αναλυτή ως περιεχόµενο-λεκτικό, αλλά κυρίως µέσα από την υλικότητα της, ως περιέχονερέθισµα στοχεύει στην συµβολοποίηση, όπως λέει ο R. Roussillon (1999). Το αισθητηριακό-ηχητικό ερέθισµα της ερµηνείας καθορίζεται από τον τρόπο της εκφοράς της π.χ. χροιά της φωνής, χρονική στιγµή της εκφοράς της. Το νοηµατικό περιεχόµενο της ερµηνείας σχηµατίζεται από τις κατασκευές του αναλυτή, τα σενάρια της φαντασίας του, τα οποία δηµιουργούνται από και σε σχέση µε τα ερεθίσµατα του θεραπευόµενου που προσλαµβάνει. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν όσα συµβαίνουν µεταξύ τους, στο χρόνο και στο χώρο της συνεδρίας. Τα κατασκευασµένα νοήµατα του αναλυτή ενέχουν τον κίνδυνο να βιωθούν από τον θεραπευόµενο ως µονοσήµαντα νοήµατα δηλ. ως πράξεις 9

10 επιβολής, που ενδέχεται να επαναδραστηριοποιήσουν το τραύµα. Η ελαστικότητα της κατασκευής που µπορεί να αφήνει την δυνατότητα για περισσότερα του ενός διαφορετικά νοήµατα, ακόµα και αντιθετικά µεταξύ τους, ανοίγει διόδους για την συναισθηµατική ενίσχυση και κινητοποίηση των αναπαραστάσεων πράγµατος. Η ερµηνεία των πολλαπλών νοηµάτων της πράξης σηµαίνει ψυχική επεξεργασία. Η δε ρυθµική εναλλαγή της παρουσίας/απουσίας του αναλυτή, που εµπεριέχει το συναίσθηµα της ικανοποίησης από την παρουσία και την έλλειψη της ικανοποίησης από την απουσία, επιτρέπει κατά τον χρόνο της απουσίας του εξωτερικού αντικειµένου-αναλυτή την αναζήτηση στο εσωτερικό του ψυχισµού της αναπαράστασης του αντικειµένου της ικανοποίησης. Το πράττον σώµα εκφορτίζοντας την ένταση προς το αντικείµενο και το πάσχον σώµα εκφορτίζοντας την ένταση επί του ιδίου του σώµατος αναζητούν τον συµβολισµό που θα εισαχθεί-δηµιουργηθεί διαµέσου του αντικειµένου, κατ ανάλογο τρόπο µε το βρέφος που απευθύνει τις σωµατικές και ψυχικές ανάγκες του στην µητέρα, η οποία διαµέσου της κατάλληλης και ειδικής δράσης της (action spécifique) θα τις ικανοποιήσει (Freud, 1895). Η ανάγκη για συµβολοποίηση σηµαίνει ότι κάτι δεν έχει ολοκληρωθεί. Μέσω του καταναγκασµού της επανάληψης, αναζητάται ή ακόµα περισσότερο επιβάλλεται στο αντικείµενο-αναλυτής η απαίτηση για συµβολοποίηση. Πολλοί σύγχρονοι αναλυτές (Aisenstein 2010, Roussillon 1995, 1999, Κristeva 2007, Μυλωνά 2005, 2008, κ. α.) έχουν ήδη µιλήσει µε διάφορους τρόπους για αυτή την απαίτηση και έχουν υπογραµµίσει τον καθοριστικό ρόλο της µητέρας στην ψυχικοποίηση των αναγκών του παιδιού της. Φώτης Μπόµπος 10

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Εργασία στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εισαγωγική Εκπαίδευση στην Ψυχαναλυτική Πράξη» ΕΠΕΚΕΙΝΑ Επιμέλεια: Αφροδίτη Στυλιαρά ψυχολόγος - Αγγελική Καραγιάννη ψυχολόγος. Εποπτεία:

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο εργασίας, Μετα - Συμπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωματικής Εταιρείας, 23 Νοεμβρίου 2013.

Κείμενο εργασίας, Μετα - Συμπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωματικής Εταιρείας, 23 Νοεμβρίου 2013. Ο παρανοϊκός, ο χρηστικός και η σχέση. (Eκτεταμένη περίληψη της εισήγησης στο 2ο Συμπόσιο της ΕΨΣΕ, Ενοχή & Σωματοποίηση ) του César Botella Κείμενο εργασίας, Μετα - Συμπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωματικής

Διαβάστε περισσότερα

Είναι ιδιαίτερα σημαντική η συμβολή της Α. Ποταμιάνου στον σύγχρονο προβληματισμό που αφορά τις ψυχικές καθηλώσεις και τις σωματικές προσδέσεις μέσα

Είναι ιδιαίτερα σημαντική η συμβολή της Α. Ποταμιάνου στον σύγχρονο προβληματισμό που αφορά τις ψυχικές καθηλώσεις και τις σωματικές προσδέσεις μέσα ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ Η Α. Ποταμιάνου στο βιβλίο της «Το τραυματικό» πραγματεύεται ένα θέμα εξαιρετικά επίκαιρο. H προβληματική του τραυματικού είναι παρούσα στην καθημερινότητα του υποκειμένου, μέσα από επώδυνα

Διαβάστε περισσότερα

1 Άννα Ποταµιάνου: Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις.

1 Άννα Ποταµιάνου: Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις. Μερικές πλευρές του ζητήµατος των οριακών οργανώσεων, µε αφορµή- αναφορά στο βιβλίο της Α. Ποταµιάνου «Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις» 1 από τον Β. Δηµόπουλο Η Άννα Ποταµιάνου,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΟΥ κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ. «Σωµατικός Πόνος: Μια Ιδιάζουσα Σχέση µε το Αντικείµενο»

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΟΥ κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ. «Σωµατικός Πόνος: Μια Ιδιάζουσα Σχέση µε το Αντικείµενο» ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΟΥ κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ «Σωµατικός Πόνος: Μια Ιδιάζουσα Σχέση µε το Αντικείµενο» Θα ήθελα να ξεκινήσω τον σχολιασµό µου εστιάζοντας την προσοχή µου στην ιδιάζουσα προβληµατική την

Διαβάστε περισσότερα

ΣΩΜΑΤΙΚΟΣ ΠΟΝΟΣ: ΜΙΑ ΙΔΙΑΖΟΥΣΑ ΣΧΕΣΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ

ΣΩΜΑΤΙΚΟΣ ΠΟΝΟΣ: ΜΙΑ ΙΔΙΑΖΟΥΣΑ ΣΧΕΣΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ 1 ΣΩΜΑΤΙΚΟΣ ΠΟΝΟΣ: ΜΙΑ ΙΔΙΑΖΟΥΣΑ ΣΧΕΣΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ Βασίλης Δηµόπουλος 4ο Συµπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωµατικής Εταιρείας Ο πόνος, συνιστώντας ένα δυσάρεστο υποκειµενικό βίωµα, είναι αδιάψευστος µάρτυρας

Διαβάστε περισσότερα

2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty

2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty 2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty 15 Νοεµβρίου 2014 Συζήτηση της οµιλίας των Marilia Aisenstein & Claude Smadja, "Ψυχικές ανακατατάξεις διαµέσου µίας σωµατοποίησης" Μαρία Κισσανδράκη Η Μαργαρίτα,

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια ΜΟΝΤΕΛΑ ΥΓΕΙΑΣ-ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια Μοντέλα Υγείας Βιοιατρικό Μοντέλο Ολιστικό, Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο Αρχαία Ελλάδα (Ιπποκράτης 400π.Χ.)

Διαβάστε περισσότερα

Εµφάνιση ασθένειας στην αρχή µιας ψυχοθεραπείας. Gerard Szwec

Εµφάνιση ασθένειας στην αρχή µιας ψυχοθεραπείας. Gerard Szwec Εµφάνιση ασθένειας στην αρχή µιας ψυχοθεραπείας. Gerard Szwec Εκτεταµένη περίληψη της εισήγησης στο 3 ο Συµπόσιο της ΕΨΣΕ «Εκδήλωση σωµατικής νόσου κατά την ψυχαναλυτική διαδικασία» Πριν µερικά χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η ψυχοδυναμική προσέγγιση Η συμπεριφορική προσέγγιση P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 2 ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΧΘΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας

9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας 1 9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας ΤΑ ΠΕΠΡΩΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΥΝΟΥΧΙΣΜΟΥ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΩΘΗΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΗ ΔΙΑΨΕΥΣΗ Βασίλης Δηµόπουλος Στην ψυχανάλυση η έννοια του ευνουχισµού αναφέρεται σε µία πολυσύνθετη

Διαβάστε περισσότερα

2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty

2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty 2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty 15 Νοεµβρίου 2014 Συζήτηση του κειµένου του Gérard Szwec, "Εκδήλωση νόσου κατά την έναρξη µίας θεραπείας". Κατερίνα Συντελή Η παρουσίαση του Szwec στο συµπόσιο

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Όνειρο: μία ψυχαναλυτική προσέγγιση

Όνειρο: μία ψυχαναλυτική προσέγγιση Όνειρο: μία ψυχαναλυτική προσέγγιση Αλίκη Κατσαρού Ιατρική Ψυχολόγος, M.Sc., Ψυχοθεραπεύτρια, υπ. Μέλος της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας Ο Φρόυντ, στο βιβλίο του «Η Ερμηνεία των ονείρων» γραμμένο

Διαβάστε περισσότερα

Η αύξηση των Νευροδιαβιβαστών στην διάρκεια της «βαθιάς» aκρόασης

Η αύξηση των Νευροδιαβιβαστών στην διάρκεια της «βαθιάς» aκρόασης Η αύξηση των Νευροδιαβιβαστών στην διάρκεια της «βαθιάς» aκρόασης του Dr. Jerome Liss, M.D. j.liss@fastwebnet.it Η συνεδρία µε τον Ψυχοθεραπευτή ή τον Σύµβουλο έχει σκοπό να ενθαρρύνει την ανάδυση αναµνήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων.

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Σκέψη και ονειροπόληση της μητέρας Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Ο Bion εμπνεόμενος από το άρθρο του Freud του 1911,

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία»

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία» Περίληψη εισήγησης µε θέµα: Τι είναι άγχος και τι κατάθλιψη. Πώς εµφανίζονται στον εκπαιδευτικό και στον επαγγελµατικό χώρο. Το Άγχος και η Κατάθλιψη αποτελούν ίσως δύο από τις πιο πολυσυζητηµένες έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ ΚΑΙ Η ΚΑΘΗΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ (Σηµειώσεις Εισαγωγικών Διαλέξεων της ΕΨΣΕ)

Η ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ ΚΑΙ Η ΚΑΘΗΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ (Σηµειώσεις Εισαγωγικών Διαλέξεων της ΕΨΣΕ) Η ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ ΚΑΙ Η ΚΑΘΗΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ (Σηµειώσεις Εισαγωγικών Διαλέξεων της ΕΨΣΕ) Ιάκωβος Κλεώπας Στην σηµερινή συζήτηση θα εξετάσουµε τις έννοιες της παλινδρόµησης και της καθήλωσης σύµφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΙΚΕΣ ΑΝΑΚΑΤΑΤΑΞΕΙΣ ΔΙΑ ΜΕΣΟΥ ΜΙΑΣ ΣΩΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

ΨΥΧΙΚΕΣ ΑΝΑΚΑΤΑΤΑΞΕΙΣ ΔΙΑ ΜΕΣΟΥ ΜΙΑΣ ΣΩΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ 3o ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ, ΜΑΙΟΣ 2014 ΨΥΧΙΚΕΣ ΑΝΑΚΑΤΑΤΑΞΕΙΣ ΔΙΑ ΜΕΣΟΥ ΜΙΑΣ ΣΩΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ MARILIA AISENSTEIN, CLAUDE SMADJA 1ο μέρος, Marilia Aisenstein Το κείμενο του Claude Smadja, το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοθεραπεία ΟΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, ΧΡΗΣΙΜΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Μουσικοθεραπεία ΟΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, ΧΡΗΣΙΜΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Μουσικοθεραπεία Ντόρα Ψαλτοπούλου Μουσικοθεραπεύτρια MA-CMT Master of Arts, New York University να τσιγγάνικο ρητό λέει ότι «όποιος πόνο έχει, μιλιά δεν έχει». Κι ένας Κινέζος ποιητής θα πει ότι «χτυπάμε

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

«Xρηστική Σκέψη και Σωματοποίηση» Σ.Μπακιρτζόγλου Ψυχολόγος-Ψυχαναλυτής

«Xρηστική Σκέψη και Σωματοποίηση» Σ.Μπακιρτζόγλου Ψυχολόγος-Ψυχαναλυτής Σειρά Βιωματικών Εκπαιδευτικών Σεμιναρίων «ΕΠΕΚΕΙΝΑ». Απόσπασμα από τις σημειώσεις του βιωματικού σεμιναρίου με θέμα «Σωματοποίηση-Ψυχοσωματικές Νόσοι» «Xρηστική Σκέψη και Σωματοποίηση» Σ.Μπακιρτζόγλου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ KEIMENOY RENE ROUSSILLON «ΨΥΧΙΚΗ ΠΡΩΤΗ ΥΛΗ».

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ KEIMENOY RENE ROUSSILLON «ΨΥΧΙΚΗ ΠΡΩΤΗ ΥΛΗ». ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ KEIMENOY RENE ROUSSILLON «ΨΥΧΙΚΗ ΠΡΩΤΗ ΥΛΗ». Σχολιάστρια: Έλενα Κοσµά Η παρουσία του René Roussillon ως κεντρικού οµιλητή στο 4 ο Συµπόσιο Ψυχοσωµατικής θέτει, κατά την άποψη µου, εκ νέου το

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος της διευθύντριας της σειράς... 13 Προλογικό σημείωμα 1... 17 Προλογικό σημείωμα 2... 21 Ευχαριστίες... 25 Αντί προλόγου...

Πρόλογος της διευθύντριας της σειράς... 13 Προλογικό σημείωμα 1... 17 Προλογικό σημείωμα 2... 21 Ευχαριστίες... 25 Αντί προλόγου... Περιεχόμενα Πρόλογος της διευθύντριας της σειράς... 13 Προλογικό σημείωμα 1... 17 Προλογικό σημείωμα 2... 21 Ευχαριστίες... 25 Αντί προλόγου... 27 Εισαγωγή στην Ψυχοτραυματολογία 1. Τι είναι τραύμα;...

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Με την σκέψη στα της σαγήνης

Με την σκέψη στα της σαγήνης Με την σκέψη στα της σαγήνης Άννα Ποταμιάνου Το 8 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας πραγματοποιήθηκε με επιτυχία στις 29 30 Νοεμβρίου 2014. Το θέμα «Η σαγήνη» επέτρεψε ενδιαφέρουσες και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΠΟ ΨΥΧΩΣΙΚΟ ΑΣΘΕΝΗ. Επιµέλεια:Τσακανίκα Μαρία Καρυπίδου Ελίνα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΠΟ ΨΥΧΩΣΙΚΟ ΑΣΘΕΝΗ. Επιµέλεια:Τσακανίκα Μαρία Καρυπίδου Ελίνα ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΠΟ ΨΥΧΩΣΙΚΟ ΑΣΘΕΝΗ Επιµέλεια:Τσακανίκα Μαρία Καρυπίδου Ελίνα ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Ψυχική Υγεία είναι η αρµονική λειτουργία της ψυχοσωµατικής ενότητας της

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί οι νέοι καταφεύγουν σε πράξεις βίας, αναζήτηση ταυτότητας ή συναισθηματικές δυσκολίες;

Γιατί οι νέοι καταφεύγουν σε πράξεις βίας, αναζήτηση ταυτότητας ή συναισθηματικές δυσκολίες; Γιατί οι νέοι καταφεύγουν σε πράξεις βίας, αναζήτηση ταυτότητας ή συναισθηματικές δυσκολίες; Δρ. Ευγενία Σουμάκη Παιδοψυχίατρος - Ψυχαναλύτρια Γρ. Ελληνικής Εταιρίας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας Μέλος Δ.Σ.

Διαβάστε περισσότερα

Σύντοµες σκέψεις από την οµιλία της Άννας Ποταµιάνου: 1 Αναφορά σε αµνηµονικές διαδικασίες

Σύντοµες σκέψεις από την οµιλία της Άννας Ποταµιάνου: 1 Αναφορά σε αµνηµονικές διαδικασίες Σύντοµες σκέψεις από την οµιλία της Άννας Ποταµιάνου: 1 Αναφορά σε αµνηµονικές διαδικασίες Πέτρος ΚΕΦΑΛΑΣ 2 Από τους σχολιασµούς που προηγήθηκαν, έχουν ήδη τεθεί πολλά ερωτήµατα. Θα κάνω µόνο ορισµένες

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη (Δελτίο 48 της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας)

Συνέντευξη (Δελτίο 48 της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας) Άννα Ποταµιάνου Η ψυχοσωµατική οπτική, η ψυχικοποίηση, οι κάµψεις της και η αναλυτική στάση Συνέντευξη (Δελτίο 48 της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας) Δελτίο : Κυρία Ποταµιάνου, ευχαριστούµε που δεχθήκατε

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 14o ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Ναρκισσισμός: 100 χρόνια μετά» 27-29 Μαρτίου 2015 Αθήνα Ξενοδοχείο Divani Palace Acropolis ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 10.00-11.00 ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ Προεδρία: Ν. Χαμπέρης

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη (150 λέξεις) Ελληνικά (και Αγγλικά αν ζητείται) Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής:

Περίληψη (150 λέξεις) Ελληνικά (και Αγγλικά αν ζητείται) Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Έντυπο Συµµόρφωσης προς το Υπόδειγµα Συγγραφής Μελέτης Περίπτωσης µε Κύρια ιάγνωση στον Άξονα Ι Σηµειώστε: Τίτλος Έναρξη µε "Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης..."

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ.

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου Γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία Σειρά προτάσεων παρέµβασης

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής:

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Έντυπο Συµµόρφωσης προς το Υπόδειγµα Συγγραφής Μελέτης Περίπτωσης µε Κύρια ιάγνωση ιαταραχή Προσωπικότητας Σηµειώστε: Τίτλος Έναρξη µε "Περιγραφή ατοµικής

Διαβάστε περισσότερα

Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου

Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου Τρόποι αντιµετώπισης του άγχους. Πρόληψη και θεραπεία της κατάθλιψης. Ψυχολόγος - Howard

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982)

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982) 91 στόχους µας και εποµένως δεν µας προκαλείται διέγερση και ούτε έντονο συναίσθηµα («σε συµπαθώ, αλλά δεν είµαι ερωτευµένος µαζί σου»). Τέλος, υπάρχει και η περίπτωση του «µαζί δεν κάνουµε και χώρια δεν

Διαβάστε περισσότερα

Οι αισθήσεις και η τέχνη του Είναι

Οι αισθήσεις και η τέχνη του Είναι Οι αισθήσεις και η τέχνη του Είναι Υπάρχουν πέντε αισθήσεις αντίληψης και πέντε όργανα δράσης. Οι αισθήσεις της αντίληψής είναι η όραση, η όσφρηση, η ακοή, η γεύση και η αφή. Τα όργανα της δράσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΙΚΟ ΤΡΑΥΜΑ & ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΨΥΧΙΚΟ ΤΡΑΥΜΑ & ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΨΥΧΙΚΟ ΤΡΑΥΜΑ & ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ Η έννοια του ψυχικού τραύματος ήταν από τις πρώτες έννοιες που εισήγαγε ο Freud στην θεωρία της ψυχανάλυσης. Αντίθετα η έννοια της επιθετικότητας αναγνωρίστηκε καθυστερημένα

Διαβάστε περισσότερα

Wilfred Ruprecht Bion Όνειρο, Παραλήρηµα, Σκέψη, Ύπαρξη (ή να ονειρεύεσαι, να παραληρείς, να σκέπτεσαι, να υπάρχεις)

Wilfred Ruprecht Bion Όνειρο, Παραλήρηµα, Σκέψη, Ύπαρξη (ή να ονειρεύεσαι, να παραληρείς, να σκέπτεσαι, να υπάρχεις) Wilfred Ruprecht Bion Όνειρο, Παραλήρηµα, Σκέψη, Ύπαρξη (ή να ονειρεύεσαι, να παραληρείς, να σκέπτεσαι, να υπάρχεις) Αθήνα, 25.05.12 Τον Φεβρουάριο του 1958, ο Βion γράφει την παρακάτω σκέψη σε µία σηµείωση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί τη δολοφονία αγαπημένου προσώπου

ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί τη δολοφονία αγαπημένου προσώπου ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί τη δολοφονία αγαπημένου προσώπου Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί τη δολοφονία αγαπημένου προσώπου O θάνατος αγαπημένου προσώπου από μια εσκεμμένη πράξη βίας αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης γυναίκας µε Υποχονδρίαση και Ιδεοψυχαναγκαστική ιαταραχή και στοιχεία Ιδεοψυχαναγκαστικής ιαταραχής Προσωπικότητας 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ

ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ AΘΑΝΑΣΙΟΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΙ ΗΣ ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΙΚΑΡΟΣ Τὰ πάθη λόγοι ἔνυλοι εἰσὶν Ἀριστοτέλης, Περὶ ψυχῆς, 335 π.χ. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή 11 1 Το όνειρο στη συνεδρία 17 2 Έµβιος λόγος 37 3 Υπό κατασκευήν

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ «Δεν ζω με την Νόσο του Crohn. Αυτή ζει μαζί μου» Amy Tracher Psy.D Ph.d, ασθενής και συγγραφέας του «Coping with Crohn s Disease: Manage Your Physical Symptoms and Overcome

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Τρόποι θετικής προσαρμογής Ελένη Τσαχαγέα Κλινική Ψυχολόγος Επιστ. Συνεργάτης Νευρολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α «Γιώργος Γεννηματάς» Σκοπός Ομιλίας Να παρουσιάσει το

Διαβάστε περισσότερα

Η μουσική ως ενέργεια και ως σύμβολο. Ernst Kurth (1886-1946) Susanne Langer (1895-1985)

Η μουσική ως ενέργεια και ως σύμβολο. Ernst Kurth (1886-1946) Susanne Langer (1895-1985) Η μουσική ως ενέργεια και ως σύμβολο Ernst Kurth (1886-1946) Susanne Langer (1895-1985) Επιρροές και βασική θέση της «ενεργητικής θεωρίας» του Kurth O μουσικολόγος E. Kurth διαμόρφωσε την «ενεργητική»

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Kεφάλαιο 1: Εισαγωγή: Οι αιτίες της συμπεριφοράς και τα κίνητρα... 17 Αιτιακή σκέψη και κίνητρα... 18 Ορισμός κινήτρων... 19 Είδη κινήτρων... 20 Κίνητρα στα ζώα... 20 Σύνοψη...

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες.

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Οι διάφορες θεωρίες προσωπικότητας προσπαθούν να απαντήσουν και να ερμηνεύσουν τα ακόλουθα ερωτήματα: α) Πώς είναι τα άτομα; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του ατόμου

Διαβάστε περισσότερα

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας»

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» «Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» Mαρίνα Οικονόµου-Λαλιώτη Επικ. Καθηγήτρια Ψυχιατρικής Επιστηµονικά Υπεύθυνη του Προγράµµατος «αντι-στίγµα» ΕΠΙΨΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προσεγγίσεις Μουσικοθεραπείας

Προσεγγίσεις Μουσικοθεραπείας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Προσεγγίσεις Μουσικοθεραπείας Ενότητα 4: Η συμβολή της ψυχανάλυσης στη μουσικοθεραπεία και στη διδασκαλία μουσικής Ψαλτοπούλου Ντόρα Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΚΗ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ

Η ΨΥΧΙΚΗ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ Η ΨΥΧΙΚΗ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ Από τον Οκτώβριο του 2005, στo πλαίσιo της Ε.Ψ.Ε., µια οµάδα συναδέλφων, αποτελούµενη αυτή την περίοδο από τις κυρίες Aσσέρ, Ζέη, Κατσαρού, Τατέου, Παπανδρέου και τους

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκολίες και προκλήσεις στην εργασία Balint

Δυσκολίες και προκλήσεις στην εργασία Balint ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ TO 1 ο ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ BALINΤ ΑΘΗΝΩΝ 1 Δυσκολίες και προκλήσεις στην εργασία Balint Η επιλογή του συγκεκριμένου θέματος για το εκπαιδευτικό μας σαββατοκύριακο ίσως να μοιάζει κάπως παράξενη σε

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχικές Μεταβάσεις. Αλλαγές Αντικειμένου και Ψυχικές Αναδομήσεις: οι Κίνδυνοι της Ψυχικής Μετάβασης. Χρήστος Ζερβής

Ψυχικές Μεταβάσεις. Αλλαγές Αντικειμένου και Ψυχικές Αναδομήσεις: οι Κίνδυνοι της Ψυχικής Μετάβασης. Χρήστος Ζερβής Ψυχικές Μεταβάσεις Αλλαγές Αντικειμένου και Ψυχικές Αναδομήσεις: οι Κίνδυνοι της Ψυχικής Μετάβασης Χρήστος Ζερβής Στo πλαίσιο της ψυχαναλυτικής θεωρίας, και ξεκινώντας από τον Freud, το αντικείμενο της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΧΑΙΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα

ΤΡΟΧΑΙΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα ΤΡΟΧΑΙΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα Tα παιδιά έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

14o ΣΥΜΠΟΣΙΟ. «Ναρκισσισµός: 100 χρόνια µετά» 27-29 Μαρτίου 2015. Αθήνα Ξενοδοχείο Divani Palace Acropolis ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

14o ΣΥΜΠΟΣΙΟ. «Ναρκισσισµός: 100 χρόνια µετά» 27-29 Μαρτίου 2015. Αθήνα Ξενοδοχείο Divani Palace Acropolis ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 14o ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Ναρκισσισµός: 100 χρόνια µετά» 27-29 Μαρτίου 2015 Αθήνα Ξενοδοχείο Divani Palace Acropolis ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 10.00-11.00 ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΣΥΝΕ ΡΙΑ Ν. Χαµπέρης Προσφωνήσεις Χαιρετισµοί

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΟΝ BION. Σωτήρης Μανωλόπουλος

Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΟΝ BION. Σωτήρης Μανωλόπουλος Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΟΝ BION Σωτήρης Μανωλόπουλος Η Elsa Schmidt Kitsikis πρόσφατα δηµοσίευσε και στα Ελληνικά µια αληθινή Αναφορά στον Bion συνδέοντας µε πρωτότυπη σκέψη και πηγαίο συναίσθηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΥΤΡΡΤΘΜΑ ΕΜΙΝΑΡΙΑ/ΕΡΓΑΣΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΓΓΕΝΕΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΘΑΛΠΟΝΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΘΕΝΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ

ΣΑΥΤΡΡΤΘΜΑ ΕΜΙΝΑΡΙΑ/ΕΡΓΑΣΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΓΓΕΝΕΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΘΑΛΠΟΝΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΘΕΝΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ ΣΑΥΤΡΡΤΘΜΑ ΕΜΙΝΑΡΙΑ/ΕΡΓΑΣΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΓΓΕΝΕΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΘΑΛΠΟΝΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΘΕΝΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Το Πανελλήνιο Ινστιστούτο Νευροεκφυλιστικών Νοσημάτων (P.I.N.Dis) σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Νόσου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα 26 Απριλίου 2006 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Δυο χιλιάδες πεντακόσια έμβρυα ήταν τα θύματα(τεχνητές εκτρώσεις) στην Ελλάδα το 1986 από το πυρηνικό ατύχημα του Τσερνομπίλ, λόγω του φόβου

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Μπακιρτζόγλου, ψυχολόγος-ψυχαναλυτής

Σ.Μπακιρτζόγλου, ψυχολόγος-ψυχαναλυτής «Η αλληλοεπιρροή ψυχής και σώµατος. Το παράδειγµα των αυτοάνοσων νοσηµάτων»(31/5/2011, µεταπτυχιακό πρόγραµµα κλινικής ψυχολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου Αθηνών. ιδάσκουσα καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη, Δελτίο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας, τεύχος 48

Συνέντευξη, Δελτίο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας, τεύχος 48 Ιάκωβος Κλεώπας Ιστορία και βασικά γνωρίσµατα της ψυχοσωµατικής σκέψης Συνέντευξη, Δελτίο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας, τεύχος 48 Δελτίο : Κύριε Κλεώπα, σας ευχαριστούµε που δεχθήκατε να έχετε

Διαβάστε περισσότερα

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ Η σημαντικότερη από τις ανθρώπινες λειτουργίες. Η τέχνη της αποτελεσματικής ανταλλαγής πληροφοριών,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΕΓΓΕΝΗΣ Η ΕΠΙΚΤΗΤΗ; Η επιθετικότητα είναι η πιο κοινή συναισθηματική αντίδραση του νηπίου. Διαφορετικές απόψεις έχουν διατυπωθεί

Διαβάστε περισσότερα

AYTOKTONIA. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου που αυτοκτονεί

AYTOKTONIA. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου που αυτοκτονεί AYTOKTONIA Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου που αυτοκτονεί Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου που αυτοκτονεί Η αυτοκτονία αγαπημένου προσώπου είναι

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Άδηλη µνήµη. Αθανάσιος ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ 1. Σχολιασµός στο κείµενο της Άννας Ποταµιάνου Αναφορά σε αµνηµονικές διαδικασίες

Άδηλη µνήµη. Αθανάσιος ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ 1. Σχολιασµός στο κείµενο της Άννας Ποταµιάνου Αναφορά σε αµνηµονικές διαδικασίες Άδηλη µνήµη Αθανάσιος ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ 1 Σχολιασµός στο κείµενο της Άννας Ποταµιάνου Αναφορά σε αµνηµονικές διαδικασίες Το κείµενο της Άννας Ποταµιάνου σχετικά µε τις αµνηµονικές διαδικασίες θέτει κεντρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ»

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ» ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ» Διεργασίες ονομάζονται τα «πρότυπα» της λειτουργίας της ομάδας, τα οποία αναπτύσσονται μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

Μιά νέα ελπίδα για τη θεραπεία ψυχικών τραυµάτων Μια νέα γυναίκα, η Μαρία, υποφέρει δέκα εβδοµάδες µετά από ένα αυτοκινητιστικό δυστύχηµα από δυνατούς πονοκεφάλους και πόνους στον αυχένα. Οι εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ. Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ. Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα μελέτη αναφέρεται στην σωματική και ψυχική υγεία των εργαζομένων και κατά πόσο αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Το Άγχος στην εφηβεία

Το Άγχος στην εφηβεία Το Άγχος στην εφηβεία Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΥΤΗ ΕΚΠΟΝΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΗΣ Β 2 ΤΑΞΗΣ : ΚΕΡΜΠΙΖΙ ΦΑΤΜΙΡΑ, ΜΑΓΝΗΣΑΛΗ ΑΘΑΝΑΣΙΟ, ΜΑΖΑΡΑΚΑ ΙΩΑΝΝΑ, ΜΑΥΡΟΜΟΥΣΤΑΚΑΚΗ ΧΡΗΣΤΟ, ΜΕΡΛΟ ΑΝΤΩΝΗ, ΜΟΥΡΓΕΛΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ, ΜΠΑΝΟ ΚΩΝ/ΝΟ,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο;

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο; Εισαγωγή Τι είναι ''social media''; Ως μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media) ορίζονται τα μέσα, τα οποία αλληλεπιδρούν μεταξύ ομάδων ανθρώπων μέσω των διαδικτυακών κοινοτήτων. Υπάρχουν διάφορες μορφές

Διαβάστε περισσότερα

Χαμηλή αυτοεκτίμηση. Γυρίζω σελίδα... στη. Καλλίοπη Εμμανουηλίδου. Πρακτικός όδηγός με εύκόλα βηματα

Χαμηλή αυτοεκτίμηση. Γυρίζω σελίδα... στη. Καλλίοπη Εμμανουηλίδου. Πρακτικός όδηγός με εύκόλα βηματα Καλλίοπη Εμμανουηλίδου Γυρίζω σελίδα... στη Χαμηλή αυτοεκτίμηση Πρακτικός όδηγός με εύκόλα βηματα Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ.... 13. ΕΙΣΑΓΩΓΗ.... 15 Αυτό το ταξίδι θα το κάνω μόνος ή με βοήθεια;... 15 Πόσο

Διαβάστε περισσότερα

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού Το μαιτεχμιακό σύστημα συνδέεται με τμήματα του μετωπιαίου κι κροταφικού λοβού ( τμήματα των εγκεφαλικών ημισφαιρίων,ονομασμένα σύμφωνα με το κρανιακό οστό που τα καλύπτει). Το ίδιο σχετίζεται με τον έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΣΗ ΙΑΤΡΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ: ΘΕΜΕΛΙΟ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΣΧΕΣΗ ΙΑΤΡΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ: ΘΕΜΕΛΙΟ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗ ΙΑΤΡΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ: ΘΕΜΕΛΙΟ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Κώστας Ρ. Σολδάτος Ομότ. Καθηγητής Ψυχιατρικής ΕΚΠΑ Διευθυντής Μ.Φ.Ψ.Υ. Ευγενιδείου Θεραπευτηρίου Διάλεξη 14.10.2015 (Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ)

Διαβάστε περισσότερα

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com ΣΥΝΕΔΡΙΟ: ΠΡΟΛΗΨΗ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Limneon, Καστοριά, 19.12.15 «Ενημέρωση του ασθενούς & των συνοδών του με καρκίνο του πνεύμονα. Προβλήματα στην ελληνική πραγματικότητα»

Διαβάστε περισσότερα

Μορφές επικοινωνίας. Λεκτική Μη λεκτική (γλώσσα του σώματος) Άγγιγμα

Μορφές επικοινωνίας. Λεκτική Μη λεκτική (γλώσσα του σώματος) Άγγιγμα ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Η διεργασία της ανταλλαγής ή μεταφοράς στους άλλους σκέψεων και αισθημάτων. Η πράξη του να δίνει και να παίρνει κάποιος πληροφορίες Η διεργασία μεταβίβασης πληροφοριών Μορφές επικοινωνίας Λεκτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Νευροψυχολογία του Παιδιού Διδάσκων: Α.Β. Καραπέτσας

Κλινική Νευροψυχολογία του Παιδιού Διδάσκων: Α.Β. Καραπέτσας WECHLER INTELLIGENCE SCALE FOR CHILDREN III (WISC -III) Κλινική Νευροψυχολογία του Παιδιού Διδάσκων: Α.Β. Καραπέτσας Υποκλίμακες του WISC Λεκτικές υποκλίμακες Πληροφορίες Λεξιλόγιο Ομοιότητες Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη,

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη, ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ο όρος ψυχική διαταραχή περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων που έχουν σχέση με την ψυχική κατάσταση και την συμπεριφορά ενός ατόμου. Οι διάφορες ψυχικές διαταραχές εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου που αντιμετωπίζει ψυχικά προβλήματα λόγω της σωματικής

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις για την επανάληψη στο έργο του Φρόυντ Αριστέα Σκούλικα

Σκέψεις για την επανάληψη στο έργο του Φρόυντ Αριστέα Σκούλικα Σκέψεις για την επανάληψη στο έργο του Φρόυντ Αριστέα Σκούλικα...εδώ ακριβώς συναντούµε τη µεταβίβασή µας επί της ψυχαναλυτικής λειτουργίας, αυτής της κινήσεως που κυκλώνει κενά, ρήγµατα και ελλείψεις...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΙΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ Σπουδάστριες: Καρατζά Ευαγγελία Φερεντίνου Στεφανία

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΙΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ Σπουδάστριες: Καρατζά Ευαγγελία Φερεντίνου Στεφανία Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΙΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ Σπουδάστριες: Καρατζά Ευαγγελία Φερεντίνου Στεφανία Αναφορές υπάρχουν από την Αρχαία Ελλάδα Απρίλιο 1963 : Εμφάνιση

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που ευθύνονται για τους τραυµατισµούς ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό

Παράγοντες που ευθύνονται για τους τραυµατισµούς ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό Μάριος Γούδας ΤΙΤΛΟΙ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΑΛΕΞΗΣ περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους

Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους ΠΑΙ ΙΚΗ ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους σωµατικούς τραυµατισµούς που

Διαβάστε περισσότερα