ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Μηχανισμός Αγωγής του Δυναμικού Ενεργείας. Βασικές Έννοιες στην Μεμβρανική Ηλεκτροφυσιολογία ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ - ΠΑΝ/ΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Μηχανισμός Αγωγής του Δυναμικού Ενεργείας. Βασικές Έννοιες στην Μεμβρανική Ηλεκτροφυσιολογία ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ - ΠΑΝ/ΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ"

Transcript

1 ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ - ΠΑΝ/ΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Βασικές Έννοιες στην Μεμβρανική Ηλεκτροφυσιολογία Μηχανισμός Αγωγής του Δυναμικού Ενεργείας Κων/νος Παπαθεοδωρόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής * Εργαστήριο Φυσιολογίας 2013

2 Νευροφυσιολογία Πλαίσιο γνώσης Νευροφυσιολογίας Σημαντικότητα παρακολούθησης Μελέτη Συγγράμματα Ο ρόλος του διδάσκοντα Εξετάσεις

3 Βοηθήματα: Ιατρική Φυσιολογία: Borοn & Boulpaep. Τόμος Ι, Κεφ. 6-8, Eκδ. Πασχαλίδης (Εύδοξος ) Neurophysiology: Carpenter & Reddi. Publisher: Hodder Arnold Neuroscience: Purves, Augustine, Fitzpatrick, et al., Publisher: Sinauer Mayo Clinic Medical Neuroscience: Benarroch, Daube, et al., Publ.: Mayo Clinic Scientific Press Αρχές Φυσιολογίας: Berne & Levy. Τόμος Ι, Κεφ, 2 & 3. Νευροεπιστήμη & Συμπεριφορά: Kandel, Schwartz, Jessell. Κεφ Παν. Εκδ. Κρήτης

4 Συμπεριφορά Εγκεφαλικές περιοχές Οργάνωση Νευρικού Συστήματος: Ιεραρχία Αλληλεπιδρώντων Επιπέδων Εκτεταμένα νευρωνικά δίκτυα Τοπικά νευρωνικά δίκτυα Κύτταρα Μικρο-δίκτυα Συνάψεις Μόρια

5 Ηλεκτρικό Μεμβρανικό Δυναμικό Η μόνιμη διαφορά ηλεκτρικού δυναμικού μεταξύ των δύο πλευρών της μεμβράνης καλείται μεμβρανικό δυναμικό ηρεμίας. Οι παροδικές μεταβολές του ηλεκτρικού μεμβρανικού δυναμικού συνιστούν τα ηλεκτρικά σήματα στο νευρικό (και μυϊκό) σύστημα. Στην μεμβράνη των νευρικών κυττάρων δημιουργούνται δύο ειδών ηλεκτρικά σήματα μέσω των οποίων υφίσταται επικοινωνία κατά μήκος του νευρικού κυττάρου. Τα δύο αυτά είδη ηλεκτρικών σημάτων πάνω στην μεμβράνη του νευρικού κυττάρου είναι τα τοπικά δυναμικά και τα δυναμικά ενεργείας.

6 Ανατομο-λειτουργικά χαρακτηριστικά του νευρικού κυττάρου (νευρώνα) Δενδρίτες Τοπικό Δυναμικό Είσοδος πληροφορίας από άλλους νευρώνες Σώμα Συνδιασμός/Ολοκλήρωση πληροφορίας Νευράξονας Δυναμικό Ενεργείας Αποστολή συμπερασματικής πληροφορίας σε απόσταση.. Απολήξεις Χημική Διαβίβαση Τοπικό Δυναμικό στον επόμενο νευρώνα Μεταβίβαση πληροφορίας σε άλλους νευρώνες

7 Συνάψεις

8 Συνάψεις Η επικοινωνία μεταξύ των νευρώνων πραγματοποιείται μέσω περιοχών χημικής επικοινωνίας που καλούνται Συνάψεις. Μέσω των συνάψεων ένας νευρώνας δέχεται είσοδο (πληροφορία) από εκατοντάδες ή χιλιάδες άλλους νευρώνες και μέσω άλλων συνάψεων στέλνει έξοδο σε εκατοντάδες άλλους νευρώνες. Ο νευρώνας είναι η ανεξάρτητη δομική μονάδα, αλλά... Επειδή ο νευρώνας είναι πολύ πολύπλοκος και περιέχει πολλές συνάψεις, οι συνάψεις πιθανότατα αποτελούν τις θεμελιώδεις μονάδες λειτουργικής οργάνωσης του Ν.Σ.

9 Διαπερατότητα Ιοντικών Διαύλων Πρωτεϊνικοί Μεμβρανικοί Δίαυλοι Η ροή ιόντων δια μέσου ενός διαύλου εξαρτάται από τις συγκεντρώσεις του ιόντος εκατέρωθεν της μεμβράνης. Ένας ιοντικός δίαυλος είναι διαπερατός σε ορισμένη κατηγορία ιόντων (κατιόντων-ανιόντων) ή και σε συγκεκριμένο είδος ιόντος (π.χ. Κάλιο, Νάτριο, Χλώριο).

10 Μέτρηση του Μεμβρανικού Δυναμικού Ηρεμίας

11 Η κλίση συγκέντρωσης ως πηγή ανάπτυξης δια-μεμβρανικού ηλεκτρικού δυναμικού Ενδοκυττάρια Εξωκυττάρια Μεμβράνη διαπερατή μόνον για Κ+ Όχι καθαρή ροή Κ + Καθαρή ροή Κ+ από 1 2 Ανάπτυξη διαφοράς ηλ.δυναμικού! Δυναμικό στο οποίο ισορροπείται η κίνηση Κ +...

12 Δυναμικό Ισορροπίας Ιόντος Για ένα δεδομένο ιόν, με διαφορετικές συγκεντρώσεις στις δύο πλευρές της μεμβράνης, δηλ. με κλίση συγκέντρωσης, υφίσταται μία θερμοδυναμική δύναμη, η οποία ωθεί το ιόν να κινηθεί προς την περιοχή της μικρότερης συγκέντρωσης Ανάπτυξη διαφοράς δυναμικού. Κ + σε ισορροπία (μέσω των αντίστοιχων διαύλων). Από την κίνηση αυτή θα προκύψει όμως και μιά ανακατανομή των φορτίων εκατέρωθεν της μεμβράνης και συνεπώς θα αναπτυχθεί μία ηλεκτρική δύναμη η οποία έλκει το ιόν προς την προτέρα κατάσταση. Υπάρχει ένα Ηλεκτρικό (μεμβρανικό) Δυναμικό στο οποίο η θερμοδυναμική ώθηση εξισορροπείται από την ηλεκτρική έλξη με συνέπεια η κίνηση του ιόντος να είναι ίδια και προς τις δύο κατευθύνσεις της μεμβράνης Δυναμικό Ισορροπίας Ιόντος Στο δυναμικό ισορροπίας υφίσταται Ηλεκτροχημική Ισορροπία για το ιόν.

13 Δυναμικό Ισορροπίας Ιόντος Το δυναμικό ισορροπίας ιόντος νοείται σε συνθήκες σταθερές στον χρόνο Το δυναμικό ισορροπίας είναι μια ποσότητα που εξαρτάται μόνον από την κλίση συγκέντρωσης του ιόντος! Το δυναμικό ισορροπίας είναι ανεξάρτητο από το μεμβρανικό δυναμικό! Το Δυναμικό Ισορροπίας ενός Ιόντος: - Εξαρτάται από την χημική κλίση και το σθένος του ιόντος. - Είναι ανεξάρτητο από τη διαφορά δυναμικού εκατέρωθεν της μεμβράνης. Σημασία του δυναμικού ισορροπίας ιόντος: Για δεδομένη κλίση συγκέντρωσης, η κίνηση ενός ιόντος θα μεταβάλλει το μεμβρανικό δυναμικό τείνοντας προς το δυναμικό ισορροπίας του

14 Εξωκυττάριες & Ενδοκυττάριες συγκεντρώσεις ιόντων Συγκέντρωση (mm) Ιόν Ενδοκυττάρια Εξωκυττάρια Άξονας καλαμαριού Κάλιο (K + ) Νάτριο (Na + ) Χλώριο (Cl - ) Ασβέστιο (Ca 2+ ) Νευρώνας θηλαστικού Κάλιο (K + ) Νάτριο (Na + ) Χλώριο (Cl - ) Ασβέστιο (Ca 2+ )

15 Μεμβρανικό Δυναμικό Το Μεμβρανικό Δυναμικό Ηρεμίας θα πρέπει να επηρεάζεται από τα δυναμικά ισορροπίας των ιόντων σε συνδυασμό με τη σχετική διαπερατότητα / αγωγιμότητα της μεμβράνης για κάθε ιόν. Εάν στην κατάσταση ηρεμίας η μεμβρανική διαπερατότητα είναι πολύ μεγαλύτερη για το Κ+, το δυναμικό ηρεμίας της μεμβράνης θα επηρεάζεται κυρίως από το δυναμικό ισορροπίας του Κ +. Σε κατάσταση ηρεμίας, η κυτταρική μεμβράνη έχει πολύ μεγαλύτερη διαπερατότητα για τα ιόντα Κ + από ότι για τα άλλα πιό πολυπληθή ιόντα (Na +, Cl -, Ca 2+ ). Αυτό οφείλεται στην ύπαρξη συνεχώς ανοικτών διαύλων (πόρων) Κ +. Αφού [Κ + ]μέσα >> [Κ + ]έξω το Κ + θα κινηθεί από μέσα προς τα έξω προκειμένου να φθάσει στο δυναμικό ισορροπίας του.

16 Δυναμικά Ισορροπίας Ιόντων E Na = 2.3 RT/zF log10 [Νa + ]έξω / [Νa + ]μέσα = 56 mv E K = 2.3 RT/zF log10 [K + ]έξω / [K + ]μέσα = -102 mv Ενδοκυττάρια E Cl = 2.3 RT/zF log10 [Cl - ]έξω / [Cl - ]μέσα = -76 mv Εξωκυττάρια

17 Δυναμικό Ηρεμίας Σε κατάσταση ηρεμίας (ΜΔΗ), τα Νa + τείνουν να εισέλθουν στο κύτταρο τα Κ + τείνουν να εξέλθουν από το κύτταρο τα Cl - τείνουν να εισέλθουν στο κύτταρο Ενδοκυττάρια Εξωκυττάρια Τα ιόντα τείνουν να κινηθούν πρός το δυναμικό ισορροπίας τους! Όσο μεγαλύτερη είναι η απόσταση του δυναμικού ισορροπίας από το ΜΔΗ, τόσο πιό έντονη είναι η (ηλεκτρεγερτική) δύναμη κίνησης. Οι δυνάμεις κίνησης είναι διαφορετικές για κάθε ιόν.

18 Η κίνηση των ιόντων διά μέσου της μεμβράνης προκαλεί εκπόλωση ή υπερπόλωση Εκπόλωση: Μείωση του θετικού φορτίου έξω / Αύξηση του θετικού φορτίου μέσα Είσοδος θετικών φορτίων προκαλεί εκπόλωση Έξοδος θετικών φορτίων ή είσοδος αρνητικών φορτίων προκαλεί υπερπόλωση Τα ιόντα τείνουν να κινηθούν πρός το δυναμικό ισορροπίας τους! Όσο μεγαλύτερη είναι η απόσταση του δυναμικού ισορροπίας από το ΜΔΗ, τόσο πιό έντονη είναι η (ηλεκτρεγερτική) δύναμη κίνησης. Ενδοκυττάρια Εξωκυττάρια Οι δυνάμεις κίνησης είναι διαφορετικές για κάθε ιόν.

19 Ηλεκτρεγερτική Δύναμη Ιόντος Οι κλίσεις συγκέντρωσης των ιόντων σε συνδιασμό με τα δυναμικό ισορροπίας αποτελούν ένα είδος μπαταρίας, ή συσσωρευτή του οποίου το δυναμικό προκαλεί ιοντικό ρεύμα κάθε φορά που υφίσταται αγωγιμότητα, δηλ. διαπερατότητα. Η δύναμη που επενεργεί στο ιόν και το κινεί: ηλεκτρεγερτική δύναμη, η οποία είναι ανάλογη της διαφοράς μεταξύ του δυναμικού ισορροπίας του ιόντος και του μεμβρανικού δυναμικού

20 Ιδιότητες: 1. Διαπερατότητα Ιοντικοί Δίαυλοι 2. Επιλεκτικότητα 3. Έλεγχος Κατηγορίες Διαύλων: Α. Συνεχώς Ανοικτοί Β. Ελεγχόμενοι 1. Δυναμικό της Μεμβράνης Τασεοελεγχόμενοι 2. Νευροδιαβιβαστές, Νευροτροποποιητές Χημειοελεγχόμενοι 3. Μηχανικό Ερέθισμα (Πίεση Διάταση, σε αισθητικούς υποδοχείς)

21 Η διαχείριση της πληροφορίας από έναν νευρώνα και η επικοινωνία της πληροφορίας μεταξύ νευρώνων πραγματοποιείται με ηλεκτρική και χημική συμπεριφορά αντίστοιχα. Ηλεκτρική δραστηριότητα Χημική επικοινωνία

22 Ενεργοποίηση Χημειο-ελεγχόμενων & Τασεο-ελεγχόμενων Ιοντικών Διαύλων Χημειο-ελεγχόμενοι δίαυλοι συνιστούν ιονοφόρους υποδοχέων νευροδιαβιβαστών, και ενεργοποιούνται με την δέσμευση του νευροδιαβιβαστή. Οι Τασεο-ελεγχόμενοι δίαυλοι ενεργοποιούνται με την αλλαγή του μεμβρανικού δυναμικού

23 Μεταβολές του μεμβρανικού δυναμικού: Τοπικά Δυναμικά & Δυναμικά Ενεργείας Το δυναμικό της μεμβράνης μεταβάλλεται όποτε υφίσταται ιοντικό ρεύμα δια μέσου της μεμβράνης, δηλ. όποτε ανοίξουν (ή κλείσουν) ιοντικοί δίαυλοι. Ενεργοποίηση χημειο- ή μηχανο-ελεγχόμενων διαύλων δημιουργεί τοπικά δυναμικά στις συνάψεις και δυναμικά υποδοχέα στα υποδεκτικά αισθητικά κύτταρα. Ενεργοποίηση τασεο-ελεγχόμενων διαύλων μεταβάλλει το μεμβρανικό δυναμικό σε άλλα σημεία του κυττάρου, και ευθύνεται για τη δημιουργία του Δυναμικού Ενεργείας.

24 Τοπικά συναπτικά δυναμικά Χημειοελεγχόμενοι δίαυλοι Ανάλογα με το είδος ιοντικού ρεύματος δια μέσου των χημειοελεγχόμενων διαύλων, τα τοπικά δυναμικά είναι: Εκπολωτικό Μετασυναπτικό Δυναμικό Υπερπολωτικό Μετασυναπτικό Δυναμικό Διεγερτικά & Ανασταλτικά.

25 Δυναμικό Ενέργειας mv Το Δυναμικό Ενεργείας δημιουργείται στον νευράξονα του νευρικού κυττάρου 2 ms Στο νευρικό κύτταρο τα ΔΕ δημιουργούνται στην περιοχή του εκφυτικού κώνου από την δράση μιάς εκπόλωσης (τοπικό δυναμικό) στην συναπτική περιοχή Διεγερτικές (εκπολωτικές) συνάψεις 2 μm Εκφυτικός κώνος

26 Η δημιουργία του ΔΕ βασίζεται στις ιδιότητες των τασεοελεγχόμενων διαύλων Na + και Κ + Παλμός εκπολωτικού ρεύματος Ενεργητικές Ιδιότητες του τασεοελεγχόμενου διαύλου Νa + Τασεοελεγχόμενος δίαυλος Κ +

27 Δυναμικό Ενέργειας Το ΔΕ δημιουργείται από την αλληλεπίδραση μεταξύ ιοντικών ρευμάτων Νατρίου & Καλίου και του μεμβρανικού δυναμικού Χρονο- & Τασεο- εξάρτηση των Αγωγιμοτήτων Ρευμάτων Na+ & K+

28 Εκπολωτικό Μετασυναπτικό Δυναμικό

29 Ρόλος του Δυναμικού Ενεργείας Μετάδοση του ΔΕ κατά μήκος του νευράξονα και πρόκληση απελευθέρωσης νευροδιαβιβαστή Στους νευρώνες τα ΔΕ δημιουργούνται την αρχή του νευράξονα, τον εκφυτικό κώνο, Το ΔΕ δημιουργείται στον εκφυτικό κώνο...και πρέπει να μεταδοθούν σε απόσταση από το σημείο γένεσης.. Το ΔΕ άγεται κατά μήκος του νευράξονα Στην απόληξη το ΔΕ προκαλεί την απελευθέρωση νευροδιαβιβαστή...και καταλήγει στην αξονική απόληξη όπου προκαλεί την απελευθέρωση του νευροδιαβιβαστή.

30 Μηχανισμός Αγωγής ΔΕ Το ΔΕ δημιουργείται στον εκφυτικό κώνο mv Το ΔΕ άγεται κατά μήκος του νευράξονα 2 ms Στην απόληξη το ΔΕ προκαλεί την απελευθέρωση νευροδιαβιβαστή

31 Τοπικά δυναμικά και δυναμικά ενεργείας Εφαρμογή παλμών υπερπολωτικού ή εκπολωτικού ρεύματος

32 Η κυτταρική μεμβράνη των νευρώνων έχει Παθητικές & Ενεργητικές Ιδιότητες Παθητικές Ιδιότητες: τα χαρακτηριστικά που δέν αλλάζουν κατά την ροή της πληροφορίας 1. Συνεχώς Ανοικτοί Δίαυλοι (παθητικοί) Αγωγιμότητα (σταθερή) 2. Ηλεκτροχημική κλίση Ηλεκτρεγερτική δύναμη 3. Μεμβρανική Διπλοστιβάδα Χωρητικότητα

33 Μηχανισμός Αγωγής του Δυναμικού Ενεργείας κατά μήκος του Νευράξονα

34 Μεταβολή του μεμβρανικού δυναμικού μέσω ιοντικού ρεύματος Τα ιοντικά φορτία εναποτίθενται στις δύο πλευρές της μεμβράνης: μη αγώγιμη λιπιδική διπλοστιβάδα Εναπόθεση/διαχωρισμός ηλεκτρικού φορτίου σε μη αγώγιμες επιφάνειες: συσσωρευτές Χωρητικότητα! Η κυττ. μεμβράνη συμπεριφέρεται σαν συσσωρευτής αφού έχει χωρητικότητα: C= Q / V m & C d Α ε εο Α: επιφάνεια d: απόσταση ε: διηλεκτρική στ. ε: στ. αγωγιμοτ...και η ελκτική ηλεκτροστατική δύναμη είναι μεγάλη γιατί η απόσταση μεταξύ των φορτίων είναι μικρή: F= z1 z2 / ε r 2

35 Μείωση του Τοπικού Δυναμικού Διαμεμβρανικό ρεύμα (είτε μέσω διάνοιξη διαύλων είτε μέσω πειραματικής έκχυσης) θα προκαλέσει συσσώρευση φορτίων και ανάπτυξη δυναμικού μεταξύ των δύο πλευρών της μεμβράνης-πυκνωτή (Δημιουργία τοπικού δυναμικού). Το αναπτυχθέν δυναμικό πυκνωτή θα μειωθεί σταδιακά (χρονικά, και χωρικά κατά μήκος της μεμβράνης) λόγω: α) της (μικρής μεν αλλά υπαρκτής) δια-μεμβρανικής αγωγιμότητας (δίαυλοι διαφυγής) και β) της κίνησης του ρεύματος κατά μήκος της εσωτερικής αντίστασης του κυτταροπλάσματος.

36 Μείωση του Τοπικού Δυναμικού στον Χώρο Το αναπτυχθέν δυναμικό πυκνωτή από την συσσώρευση φορτίου θα μειωθεί σταδιακά λόγω της (μικρής) διαμεμβρανικής αγωγιμότητας (δίαυλοι διαφυγής) και επίσης της κίνησης του ρεύματος κατά μήκος της εσωτερικής αντίστασης του κυτταροπλάσματος που θα μεταβάλλει το V σε διπλανά μεμβρ. τμήματα. Χωρική σταθερά (λ): Η απόσταση στην οποία υφίσταται μείωση του ΔV στο 37% του αρχικού. λ: Χωρική σταθερά

37 Μείωση του Τοπικού Δυναμικού με τον Χρόνο Ενώ σε ένα ωμικό στοιχείο το ρεύμα και η ΔV αναπτύσσεται και μειώνεται ακαριαία, σ ένα στοιχείο με χωρητικότητα η ΔV εξαρτάται από τον χρόνο, αφού περιλαμβάνει συσσώρευση φορτίων στην μονάδα του χρόνου: I c = ΔQ / Δt Χρονική σταθερά (τ): Ο χρόνος που απαιτείται για ανάπτυξη του ΔV κατά 63% ή μείωση στο 37% του μέγιστου. 1-(1/e) 1/e τ : χρονική σταθερά τ : χρονική σταθερά

38 Ρόλος των παθητικών ιδιοτήτων της μεμβράνης στην διαμόρφωση των τοπικών δυναμικών τ : χρονική σταθερά μέτρο του ρυθμού ανάπτυξης ή εξασθένισης της ΔV σ ένα σημείο λ: Χωρική σταθερά μέτρο της μεμβρανικής απόστασης που θα εξαπλωθεί μία δεδομένη ΔV Η κυτταρικές αντιστάσεις επηρεάζουν το μέγεθος (πλάτος) των δυναμικών Η μεμβρανική χωρητικότητα καθυστερεί την μεταβολή του δυναμικού

39 Τα τοπικά δυναμικά εξαπλώνονται κατά μήκος της νευρωνικής μεμβράνης ηλεκτροτονικά, μειούμενα με την απόσταση. Το πλάτος του τοπικού δυναμικού μειώνεται με την απόσταση

40 Αγωγή του Δυναμικού Ενεργείας κατά μήκος του Νευράξονα (διάδοση, μετάδοση) Η αγωγή του ΔΕ απαιτεί κλείσιμο του ηλεκτρικού κυκλώματος δια μέσου της μεμβράνης Η αγωγή (διάδοση) του ΔΕ περιλαμβάνει εκπόλωση κάθε τμήματος του άξονα

41 Η χωρητικότητα της μεμβράνης εμπλέκεται και ελέγχει την παθητική (ηλεκτροτονική) εξάπλωση των τοπικών παροδικών δυναμικών.

42 Μηχανισμός Ενεργητικής Αγωγής του ΔΕ κατά μήκος του άξονα

43

44 Μετάδοση του Δυναμικού Ενεργείας κατά μήκος του Νευράξονα Για σχετικά μεγάλες αποστάσεις η ταχύτητα διάδοσης (αγωγής) του ΔΕ πρέπει να είναι σχετικά μεγάλη!

45 Μετάδοση του Δυναμικού Ενεργείας κατά μήκος του Νευράξονα Για σχετικά μεγάλες αποστάσεις η ταχύτητα μετάδοσης (αγωγής) του ΔΕ πρέπει να είναι μεγάλη! λ = r r m i Χωρική σταθερά r i = ρ / π α 2 r m = R m / 2π α λ << λ Με αύξηση της διαμέτρου η r i μειώνεται πιό πολύ απ ότι η r m, και συνεπώς μεγαλώνει η χωρική σταθερά λ, που σημαίνει οτι μία εκπόλωση εξαπλώνεται πιό μακριά και μία συγκεκριμένη μείωση του δυναμικού συμβαίνει σε πιό μακρινά σημεία του νευράξονα.

46 Ρόλος της Διαμέτρου στην χωρική σταθερά λ Διπλασιασμός της λ απαιτεί 4πλασιασμό της d... λ = R R m i d 4 2 4

47 Νευροεπιστήμες: Φροντιστηριακή Άσκηση 1. Ρόλος της Μυελίνης στην Ταχύτητα Αγωγής του Δυναμικού Ενεργείας

48 Μυελίνη σε νευράξονα

49 Υπενθύμιση: Η αγωγή του ΔΕ κατά μήκος ενός άξονα συμβαίνει με εκπόλωση όλων των σημείων του

50 Πώς η Μυελίνη επιδρά στην ταχύτητα αγωγής?

51 Μετάδοση του Δυναμικού Ενεργείας κατά μήκος του Νευράξονα Αμύελος Οπως στον αμύελο, έτσι και στον εμμύελο άξονα η αγωγή του ΔΕ περιλαμβάνει εκπόλωση κάθε τμήματος του άξονα. Όμως στον εμμύελο άξονα ΔΕ δημιουργούνται σε λιγότερα σημεία απ ότι στον αμύελο. Εμμύελος

52 Ταχύτητα Αγωγής σε Αμύελο & Εμμύελο Άξονα Στον εμμύελο άξονα ΔΕ δημιουργούνται σε λιγότερα σημεία απ ότι στον αμύελο.

53 Το κατώφλιο στους κόμβους Ranvier μειώνεται λόγω αυξημένης πυκνότητας διαύλων Na+

54 Μετάδοση του Δυναμικού Ενεργείας κατά μήκος του Νευράξονα 1. Αύξηση της διαμέτρου μείωση της r i (r i = ρ / π α 2 ) περισσότερο απ ότι μείωση της r m (r m = R m / 2π α) αύξηση της λ μεγαλύτερη απόσταση μετάδοσης λ = r r m i Η αύξηση της διαμέτρου υπόκειται σε περιορισμούς χώρου και αριθμού δυνατών συνδέσεων! 2. Αύξηση της μεμβρανικής αντίστασης (R m ) αύξηση της λ αλλά και της τ (καθυστέρηση..) Ταυτόχρονος συνδιασμός αύξησης της R m με μείωση της C m?? τ = R m Cm Αυτό επιτυγχάνεται με πρόσθεση περισσότερων αντιστάσεων σε σειρά με την R m (R 1 +R 2 + ) και πρόσθεση περισσότερων χωρητικοτήτων σε σειρά με την C m (1/C 1 + 1/C 2 ) Το ΝΣ επιτυγχάνει αυτό είναι μέσω ενός τύπου γλοιακών κυττάρων, των δορυφορικών κυττάρων Schwann τα οποία σχηματίζουν πολλαπλές στιβάδες μεμβράνης (μυελίνης) γύρω από τον άξονα των νευρώνων!

55

56 Ο χρόνος που απαιτείται για την εκπόλωση των (μεγάλων) εμμύελων τμημάτων είναι μικρότερος (1) απ ότι των (μικρών) αμύελων κόμβων του Ranvier (2). 1 Χρόνος 2 Απόσταση

57 Το πλεονέκτημα της Μυελίνης 1. Η αγωγή του ΔΕ (& σε εμμύελο άξονα) προϋποθέτει εκπόλωση όλων των σημείων του 2. Η μυελίνη αυξάνει την μεμβρανική αντίσταση και έτσι μειώνει την απώλεια ρεύματος δια μέσου της μεμβράνης (ρόλος μονωτή...) το ρεύμα μπορεί να εξαπλωθεί μακρύτερα (Δηλ. η μυελίνη μεταθέτει την δημιουργία ΔΕ σε μακρύτερα σημεία του άξονα, μέσω διατήρησης του εκπολωτικού ρεύματος) χρονικό όφελος. 3. Η μυελίνη μειώνει την χωρητικότητα της (συνολικής) νευραξονικής μεμβράνης και έτσι μειώνει τον χρόνο φόρτισης τα εμμύελα τμήματα εκπολώνονται ταχύτερα απ ότι εάν ήταν αμύελος (και μεγάλης διαμέτρου) ο άξονας χρονικό όφελος. 4. Στον εμμύελο άξονα ΔΕ δημιουργούνται μόνον στους κόμβους του Ranvier. (δηλ. για ίδια απόσταση, ΔΕ δημιουργούνται σε λιγότερα σημεία απ ότι σ έναν αμύελο ) 5. Συνολικό αποτέλεσμα μυελίνης: μείωση του χρόνου εκπόλωσης + διέγερσης άξονα Αύξηση ταχύτητας αγωγής!

58 Μυελίνη Αύξηση της R m αύξηση της λ, και μείωση της C μείωση της τ λ = R R m i x d 4 τ = R m Cm Εμπειρικός κανόνας (παράγοντας του Hursh, 1939): Η ταχύτητα αγωγής ενός ΔΕ κατά μήκος ενός εμμύελου άξονα σε m/sec είναι 6 φορές η διάμετρος του άξονα, σε μm. Οι παχύτεροι άξονες στο ΝΣ έχουν διάμετρο ~ 20 μm και η ταχύτητα αγωγής τους είναι ~ 120 m/s.

59 Σχέση Διαμέτρου-Ταχύτητας Αγωγής σε Αμύελο & Εμμύελο Άξονα Η γραμμικότητα υποδηλώνει βελτιστοποίηση Εμμύελοι άξονες Η μυελίνη είναι πιό αποτελεσματική στην αύξηση της ταχύτητας αγωγής απ ότι η αύξηση (μόνον) της διαμέτρου. Αμύελοι άξονες λ = R R m i x d 4 Στης μικρής διαμέτρου άξονες η μυελίνη επιβαρύνει την αξοπλασματική αγωγή. Το πάχος της μυελίνης παρουσιάζει βελτιστοποίηση: ποικίλλει με την διάμετρο. Στο ΚΝΣ η κρίσιμη διάμετρος για εμμύελους άξονες είναι μικρότερη: ~ 0.2 μm.

60 Νεύρο Ίνες διαφορετικής διαμέτρου (φυσικά χαρακτηριστικά) Ίνες αμύελες & εμμύελες (ιστολογικά χαρακτηριστικά) Ίνες αισθητικές & κινητικές (λειτουργικά χαρακτηριστικά) Ίνες διαφορετικής ταχύτητας αγωγής ΔΕ (ηλεκτροφυσιολογικά χαρακτηριστικά)

61

62 Τύποι & Χαρακτηριστικά Νευρικών Ινών

63 Τύποι & Χαρακτηριστικά Ινών σε ένα Μεικτό Νεύρο Αισθητικές ίνες από δέρμα: Αα, Αδ, C. Αισθητικές ίνες από μύες: Ι, ΙΙ, III, IV. Κινητικές ίνες: α, γ, Β, C.

64 Κύριες Παθολογίες Περιφερικού Νεύρου Εκφύλιση νευράξονα Διαταραχές εμμυέλωσης Αποκλεισμός αγωγής

65 Απομυελινωτικές Νόσοι

66 Συμπεριφορά Απομυελωμένων Αξόνων Αναστολή σχετιζόμενη μα τη συχνότητα Εφαπτικές αλληλεπιδράσεις

67 Συμπεριφορά Απομυελωμένων Αξόνων Μειώση ταχύτητας αγωγής του ΔΕ Απώλεια ΔΕ κατά την αγωγή μείωση συχνότητας πυροδότησης Ματαίωση αγωγής Δημιουργία έκτοπων ΔΕ (χωρίς φυσιολογική διέγερση του νεωρώνα) Μηχανική υπερδιεγερσιμότητα.

68 Απομυελινωτικές Νόσοι Κάθε περιφερική νευροπάθεια, κάκωση του νωτιαίου μυελού και πίεση της ρίζας ενός περιφερικού νεύρου μπορεί να προκαλεί μη φυσιολογικές τιμές της Ταχύτητας Αγωγής Νεύρου (ΤΑΝ). Μέτρηση της Ταχύτητας Αγωγής Νεύρου έχει βρεθεί ότι είναι απαραίτητη στις κάτωθι παθολογικές καταστάσεις: α) Το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα, κατά το οποίο το μέσο νεύρο πιέζεται στην περιοχή του καρπού από τους ανεπτυγμένους τένοντες και συνδέσμους, β) Χρόνια φλεγμονώδης πολυνευροπάθεια και νευροπάθεια, που προκύπτουν από διαβήτη και αλκοολισμό (δευτερογενώς), β) Χρόνια φλεγμονώδης απομυελινωτική πολυνευροπάθεια, γ) Το σύνδρομο Guillain-Barré κατά το οποίο υπάρχει προσβολή του περιφερικού νευρικού συστήματος από το ανοσοποιητικό σύστημα και συνακόλουθη απομυελίνωση, δ) Διαταραχή δερματικής αισθητικότητας, ε) Μυοπάθεια ή μυϊκή αδυναμία, στ) Συμπίεση ρίζας νεύρου, ζ) Κάκωση νωτιαίου μυελού, η) Τραυματισμός περιφερικού νεύρου. Απομυελίνωση του νεύρου οδηγεί σε μείωση της ΤΑΝ. Στην απομυελυνωτική πάθηση «σκλήρυνση κατά πλάκας» παρόλο που δεν παρατηρείται γενικά απομυελίνωση περιφερικών νεύρων, ένα μικρό ποσοστό των ασθενών (5%) αναπτύσσουν απομυελωτική νευροπάθεια.

69 Σκλήρυνση Κατά Πλάκας ή Πολλαπλή Σκλήρυνση (Multiple Sclerosis) Απομυελινωτική αυτοάνοσος ασθένεια του ΚΝΣ. Αιτιολογία ασαφής. Παθολογία περίπλοκη. Συμπτωματολογία: από μειωμένη οπτική οξύτητα και διπλωπία, μονοφθάλμια τύφλωση μέχρι ολική παράλυση. Ύφεση ~ Έξαρση λόγω stress (και θερμοκρασιοσχετιζόμενη), ανεξάρτητα από επιδείνωση λόγω φλεγμονής. Αντιμετώπιση: αποκλειστές διαύλων Κ +, ανοσοτροποποιητικά, κορτικοστεροειδή για τις εξάρσεις.

70 Σκλήρυνση Κατά Πλάκας (Multiple Sclerosis) Επίδραση της Θερμοκρασίας στην Ταχύτητα Αγωγής Εμμύελου & Απομυελωμένο Άξονα Θερμοκρασίας Αγωγής Θερμοκρασίας Συμπτώματα

71 Επίδραση της θερμοκρασίας επί των Ρευμάτων Na+, K+

72 Τμηματική Απομυελίνωση Απομυελινωτικές Νόσοι

73 Νευροεπιστήμες: Φροντιστηριακή Άσκηση 2. Σύνθετο Δυναμικό Ενεργείας σε Περιφερικό Νεύρο: Αρχές Κλινική Εφαρμογή Διάγνωση-Εντοπισμός Παθολογίας

74 Κύριες Παθολογίες Περιφερικού Νεύρου Εκφύλιση νευράξονα Διαταραχές εμμυέλωσης Αποκλεισμός αγωγής Η μελέτη της αγωγής του δυναμικού ενεργείας στο νεύρο ως διαφοροδιαγνωστική μέθοδος.

75 Μηχανισμός δημιουργίας ΣΔΕ: Συνθήκες Πρόκλησης & Καταγραφής Χαρακτηριστικά ΣΔΕ Το ΣΔΕ από νεύρο καταγράφεται εξωκυττάρια. Οι μεταβολές του δυναμικού του εξωκυττάριου χώρου έχουν πολύ μικρό πλάτος. Για να καταγραφεί μεταβολή εξωκυττάριου δυναμικού απαιτείται : Σύγχρονη δημιουργία ΔΕ σε πληθυσμό νευρικών ινών: Προκλητό δυναμικό. Σύγχρονη δημιουργία ΔΕ σε πληθυσμό νευρικών ινών επιτυγχάνεται με: Ταυτόχρονο ηλεκτρικό ερεθισμό (δηλ. εκπόλωση) του πληθυσμού των ινών.

76 ΔΙΑΤΑΞΗ ΓΙΑ ΠΡΟΚΛΗΣΗ & ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΣΥΝΘΕΤΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Το ΣΔΕ προκαλείται με ηλεκτρικό ερεθισμό. Το ΣΔΕ αφορά πολλές ίνες. Το ΣΔΕ καταγράφεται εξωκυττάρια. Εκπόλωση και πρόκληση ΔΕ Νεύρο Διπολικός ερεθισμός Γείωση Διπολική καταγραφή (εξωκυττάρια)

77 ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΣΥΝΘΕΤΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ενδοκυττάρια καταγραφή Μορφολογία ΣΔΕ Διπολική εξωκυττάρια καταγραφή

78 ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΣΥΝΘΕΤΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Μορφολογία ΣΔΕ

79 ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΣΥΝΘΕΤΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΕ ΑΠΛΟ ΔΕ Το ΔΕ από μεμονωμένο νευρώνα έχει δύο φάσεις: Εκπόλωση - Υπερπόλωση Όλες οι φάσεις του ΣΔΕ αντιστοιχούν σε Εκπόλωση! (Απλό) Δυναμικό Ενεργείας σε μεμονωμένο νευρώνα Σύνθετο Δυναμικό Ενεργείας σε νεύρο Εκπόλωση Εκπόλωση Υπερπόλωση

80 ms ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΣΥΝΘΕΤΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΕ ΑΠΛΟ ΔΕ Το πλάτος του ΣΔΕ είναι πολύ μικρότερο από αυτό του απλού ΔΕ (Απλό) Δυναμικό Ενεργείας σε μεμονωμένο νευρώνα Σύνθετο Δυναμικό Ενεργείας σε νεύρο mv

81 Το πλάτος του ΣΔΕ αποτελεί μέτρο του αριθμού των διεγερμένων ινών Το πλάτος του ΣΔΕ ποικίλει ανάλογα με την ένταση ερεθισμού. Όσο μεγαλύτερη ένταση τόσο περισσότερες ίνες, τόσο μεγαλύτερο πλάτος. Ποιά είναι η σειρά διέγερσης των ινών? Ευκολία διέγερσης: Διάμετρος ίνας (ευκολία διείσδυσης ρεύματος ερεθισμού) Όλον ή ουδέν Αισθητικές ίνες μικρής διαμέτρου Κινητικές ίνες μεγάλης διαμέτρου

82 Σχέση μεταξύ Ευερεθιστότηας και Διαμέτρου των ινών Οι μεγάλης διαμέτρου ίνες διεγείρονται ευκολώτερα λόγω μικρότερης μεμβρανικής αντίστασης στο ρεύμα ερεθισμού. r m = R m / 2π α

83 Το ΣΔΕ έχει περισσότερες από μία κορυφές!

84 Προκλητό Σύνθετο Δυναμικό Ενεργείας από διαφορετικές δομικά και λειτουργικά ίνες

85 Η ταχύτητα αγωγής είναι μεγαλύτερη σε άξονες μεγαλύτερης διαμέτρου λ = r r m i Χωρική σταθερά r i = ρ / π α 2 r m = R m / 2π α λ << λ Με αύξηση της διαμέτρου η r i μειώνεται πιό πολύ απ ότι η r m, και συνεπώς μεγαλώνει η χωρική σταθερά λ, που σημαίνει οτι μία εκπόλωση εξαπλώνεται πιό μακριά και μία συγκεκριμένη μείωση του δυναμικού συμβαίνει σε πιό μακρινά σημεία του νευράξονα.

86 Ρόλος της Διαμέτρου στην χωρική σταθερά λ Διπλασιασμός της λ απαιτεί 4πλασιασμό της d... λ = r r m i d 4

87 Σχέση μεταξύ Ταχύτητας Αγωγής ΣΔΕ & Διαμέτρου νευρικής ίνας Η ταχύτητα αγωγής ΔΕ είναι ανάλογη της διαμέτρου της ίνας

88 Το ΣΔΕ έχει περισσότερες από μία κορυφές! Οι κορυφές αντιστοιχούν σε ΣΔΕ από ίνες με διαφορετική ταχύτητα αγωγής....οι οποίες αντιστοιχούν σε κινητικές και αισθητικές ίνες.

89 Σύνθετο Δυναμικό Ενέργειας (ΣΔΕ) Ομοιότητες & Διαφορές μεταξύ ΔΕ από μεμονωμένο νευρώνα & ΣΔΕ από νεύρο Αριθμός κυττάρων Μέθοδος καταγραφής Δυναμικό Ενέργειας από μεμονωμένο νευρώνα Ένας νευρώνας Ενδοκυττάρια Σύνθετο Δυναμικό Ενέργειας από νεύρο Πολλές νευρικές ίνες Εξωκυττάρια Πλάτος ΔΕ Όλον ή ουδέν Βαθμιδωτό πλάτος Μέγεθος πλάτους ΔΕ Μεγάλο (100 mv) Μικρό (0.1 mv) Διάρκεια ΔΕ Συγκεκριμένη Εξαρτώμενη Φάσεις (πολικότητες) Εκπόλωση/ Υπερπόλωση Μία κορυφή Μόνον εκπόλωση! Πολλές κορυφές!

90 Μετρήσεις επί του ΣΔΕ Πλάτος mv Διάρκεια ms Καθυστέρηση: χρόνος από την χρονική στιγμή πρόκλησης του ΣΔΕ μέχρι την χρονική στιγμή καταγραφής στο συγκεκριμένο σημείο του νεύρου.

91 ΠΡΟΚΛΗΣΗ & ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΣΥΝΘΕΤΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Εκπόλωση και πρόκληση ΔΕ Νεύρο Διπολικός ερεθισμός Γείωση Διπολική καταγραφή (εξωκυττάρια)

92 ΠΡΟΚΛΗΣΗ & ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΣΥΝΘΕΤΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

93 Υπολογισμός Ταχύτητας Αγωγής ΣΔΕ Καθυστέρηση Απόσταση Απόσταση / Καθυστέρηση = Ταχύτητα

94 Υπολογισμός Ταχύτητας Αγωγής ΣΔΕ Καθυστέρηση Θέση καταγραφής 1 Θέση καταγραφής 2 Απόσταση Απόσταση / Καθυστέρηση = Ταχύτητα

95 Υπολογισμός Ταχύτητας Αγωγής ΣΔΕ καταγράφοντας Μυϊκό Δυναμικό! Καθυστέρηση Θέση 1 Θέση 2 Απόσταση Απόσταση / Καθυστέρηση = Ταχύτητα

96 Υπολογισμός Ταχύτητας Αγωγής ΣΔΕ καταγράφοντας Μυϊκό Δυναμικό! Καθυστέρηση 1 Καθυστέρηση στο νεύρο! Απόσταση Καθυστέρηση 2 Θέση ερεθισμού 1 Θέση ερεθισμού 2 Απόσταση / (Καθυστέρηση 1 - Καθυστέρηση 2) = Ταχύτητα

97 Σκοπός: Διάγνωση & Εντοπισμός Βλάβης Γιατί το περιφερικό νεύρο? Σχετίζεται με μέθοδο. Συχνές βλάβες. Πρακτικά εντελώς εφικτό για φοιτητές. Τι είδους μεθοδολογία χρησιμοποιούμε? Πρόκληση & καταγραφή ηλεκτρικού δυναμικού (ηλεκτροφυσιολογική). Γιατί ηλεκτροφυσιολογική μέθοδο? Εύκολη, γρήγορη, φθινή, ακριβής. Τι είδους βλάβες μπορούμε να διαγνώσουμε? Απώλεια αισθητικών & κινητικών ινών. Απομυέλωση ινών. Σε ποιό φαινόμενο θα πραγματοποιηθούν οι μετρήσεις? Στο Σύνθετο Δυναμικό Ενέργειας.

98 ΠΡΟΚΛΗΣΗ & ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΣΔΕ ΣΕ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟ ΝΕΥΡΟ Σχηματική Αναπαράσταση Πειραματικής Διάταξης Γεννήτρια παλμών Ερεθιστής Ενισχυτής σήματος Παλμογράφος Ηλεκτρόδια ερεθισμού Ηλεκτρόδια καταγραφής Περιφερικό νεύρο υποκειμένου

99 Ωλένιο Νεύρο Κερκίδα Ωλένη Ωλένιο νεύρο

100 Ρίζες νεύρων Μέσο νεύρο Μυς υποθέναρος Ωλένιο νεύρο Κερκίδα Ωλένη Ωλένιο νεύρο

101 Πειραματική διάταξη για ερεθισμό & καταγραφή ΣΔΕ από το νεύρο

102 Ερεθισμός νεύρου Καταγραφή ΣΔΕ από το νεύρο

103 Ερεθισμός νεύρου Καταγραφή ΣΔΕ από το νεύρο Ερεθισμός νεύρου Καταγραφή ΣΔΕ από το νεύρο

104 Ερεθισμός νεύρου Καταγραφή ΣΔΕ από τον μύ Ερεθισμός νεύρου Καταγραφή ΣΔΕ από τον μύ που νευρώνεται από το νεύρο (μυϊκό ΣΔΕ) Πρόβλημα συναπτικής καθυστέρησης!!

105 Ερεθισμός νεύρου Καταγραφή ΣΔΕ από τον μύ Ερεθισμός νεύρου Θέση 1 Ερεθισμός νεύρου Θέση 2 Καταγραφή ΣΔΕ από τον μύ που νευρώνεται από το νεύρο (μυϊκό ΣΔΕ)

106 Πειραματική διάταξη για ερεθισμό & καταγραφή ΣΔΕ

107 Προγραμματιστής

108 Ερεθιστής Ρύθμιση διάρκειας παλμού Ρύθμιση έντασης παλμού

109 Προενισχυτής-Ενισχυτής-Φίλτρα συχνοτήτων

110 Παλμογράφος Ρύθμιση άξονα Υ Ρύθμιση άξονα Χ

111 Σημεία ερεθισμού & καταγραφής στην μέτρηση της ΤΑΝ του Ωλένιου νεύρου Άνοδος Κάθοδος Ηλεκτρόδια καταγραφής Θέσεις ερεθισμού

112 Διάγνωση & Εντοπισμός Βλάβης Δ Α Β Γ Νευροπάθεια του ωλένιου στον αγκώνα Θέσεις ερεθισμού: Α Β Γ Δ Φυσιολογική απάντηση Απάντηση με βλάβη του ωλένιου στον αγκώνα

113 Κύριες Παθολογίες Περιφερικού Νεύρου Μελέτη της αγωγής του δυναμικού ενεργείας στο νεύρο: διαφοροδιαγνωστική μέθοδος. Εκφύλιση νευράξονα: Μείωση πλάτους του ΣΔΕ (π.χ. σύνδρομο Guillain-Barre) Διαταραχές εμμυέλωσης: Μείωση ταχύτητας αγωγής του ΣΔΕ (π.χ. απομυελωτική Guillain-Barre) Αποκλεισμός αγωγής: Μείωση πλάτους του ΣΔΕ (εστιακή διακοπή σε δέσμη ινών)

Ηλεκτροφυσιολογία της Κυτταρικής Μεμβράνης

Ηλεκτροφυσιολογία της Κυτταρικής Μεμβράνης ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ - ΠΑΝ/ΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ι Ηλεκτροφυσιολογία της Κυτταρικής Μεμβράνης Κων/νος Παπαθεοδωρόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής * Εργαστήριο Φυσιολογίας 2017 Βοηθήματα: Αρχές Φυσιολογίας: Berne

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ

Η ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ ΗΛΕΚΤΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Η ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ Ο ρόλος της κυτταρικής μεμβράνης Φαινόμενα μεταφοράς Διάχυση Φαινόμενα μικρο-διαπερατότητας της κυτταρικής μεμβράνης Ασύμμετρη κατανομή ιόντων Ενεργός μεταφορά Ενεργός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ Όπως συμβαίνει με τη συναπτική διαβίβαση στη νευρομυϊκή σύναψη, σε πολλές μορφές επικοινωνίας μεταξύ νευρώνων στο κεντρικό νευρικό σύστημα παρεμβαίνουν άμεσα ελεγχόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτροφυσιολογία της Κυτταρικής Μεμβράνης

Ηλεκτροφυσιολογία της Κυτταρικής Μεμβράνης ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ - ΠΑΝ/ΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ι Ηλεκτροφυσιολογία της Κυτταρικής Μεμβράνης Κων/νος Παπαθεοδωρόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής * Εργαστήριο Φυσιολογίας 2015 Φυσιολογία Πλαίσιο γνώσης Σημαντικότητα

Διαβάστε περισσότερα

«ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ» Λειτουργία Νευρικού Συστήματος

«ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ» Λειτουργία Νευρικού Συστήματος ΠΑΝ/ΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ» Λειτουργία Νευρικού Συστήματος Κώστας Παπαθεοδωρόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής * Εργαστήριο Φυσιολογίας 2013 Ομοιόσταση Ορισμός: Το σύνολο των φυσιολογικών

Διαβάστε περισσότερα

Η βαθμίδα του ηλεκτρικού πεδίου της μεμβράνης τείνει να συγκρατήσει τα θετικά φορτισμένα ιόντα.

Η βαθμίδα του ηλεκτρικού πεδίου της μεμβράνης τείνει να συγκρατήσει τα θετικά φορτισμένα ιόντα. Τα ιόντα χλωρίου βρίσκονται σε πολύ μεγαλύτερη πυκνότητα στο εξωτερικό παρά στο εσωτερικό του κυττάρου, με αποτέλεσμα να εμφανίζεται παθητικό ρεύμα εισόδου τους στο κύτταρο. Τα αρνητικά φορτισμένα ιόντα

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμικό ηρεμίας Δυναμικό ενεργείας. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ.

Δυναμικό ηρεμίας Δυναμικό ενεργείας. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. Δυναμικό ηρεμίας Δυναμικό ενεργείας Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 30/09/2016 Φυσιολογία Συστημάτων Ακαδημαϊκό Ετος 2016-2017 Ιόντα Δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I)

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I) Γιάννης Τσούγκος ΓΕΝΙΚΑ:...πολλούς αιώνες πριν μελετηθεί επιστημονικά ο ηλεκτρισμός οι άνθρωποι γνώριζαν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΜΕΡΟΣ Α. Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής του οργανισμού μας

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΜΕΡΟΣ Α. Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής του οργανισμού μας ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ - ΜΕΡΟΣ Α Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής του οργανισμού μας Ρόλος του νευρικού συστήματος Το νευρικό σύστημα (Ν.Σ.) ελέγχει, ρυθμίζει και συντονίζει όλες τις λειτουργίες του οργανισμού ανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή Ο ζωντανός οργανισµός έχει την ικανότητα να αντιδρά σε µεταβολές που συµβαίνουν στο περιβάλλον και στο εσωτερικό του. Οι µεταβολές αυτές ονοµάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις

Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις Biomedical Imaging & Applied Optics University of Cyprus Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις Διάλεξη 5 Μοντέλο Hodgkin-Huxley (Hodgkin-Huxley Model) Απόκριση στην Έγχυση Ρεύματος 2 Hodgin και Huxley Οι Sir Alan

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ Η νευρομυϊκή σύναψη αποτελεί ιδιαίτερη μορφή σύναψης μεταξύ του κινητικού νευρώνα και της σκελετικής μυϊκής ίνας Είναι ορατή με το οπτικό μικροσκόπιο Στην

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός του μαθήματος είναι ο συνδυασμός των θεωρητικών και ποσοτικών τεχνικών με τις αντίστοιχες περιγραφικές. Κεφάλαιο 1: περιγράφονται οι βασικές

Σκοπός του μαθήματος είναι ο συνδυασμός των θεωρητικών και ποσοτικών τεχνικών με τις αντίστοιχες περιγραφικές. Κεφάλαιο 1: περιγράφονται οι βασικές Εισαγωγή Ασχολείται με τη μελέτη των ηλεκτρικών, η λ ε κ τ ρ ο μ α γ ν η τ ι κ ώ ν κ α ι μ α γ ν η τ ι κ ώ ν φαινομένων που εμφανίζονται στους βιολογικούς ιστούς. Το αντικείμενο του εμβιοηλεκτρομαγνητισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ. Γιώργος Ανωγειανάκις Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας 2310-999054 (προσωπικό) 2310-999185 (γραμματεία) anogian@auth.

ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ. Γιώργος Ανωγειανάκις Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας 2310-999054 (προσωπικό) 2310-999185 (γραμματεία) anogian@auth. ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Γιώργος Ανωγειανάκις Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας 2310-999054 (προσωπικό) 2310-999185 (γραμματεία) anogian@auth.gr Σύνοψη των όσων εξετάσαμε για τους ιοντικούς διαύλους: 1. Διαπερνούν

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογική προσέγγιση της Βιοηλεκτρικής βάσης του νευρικού ενεργού δυναμικού

Μεθοδολογική προσέγγιση της Βιοηλεκτρικής βάσης του νευρικού ενεργού δυναμικού Μεθοδολογική προσέγγιση της Βιοηλεκτρικής βάσης του νευρικού ενεργού δυναμικού ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΚΟΣΜΙΔΗΣ, Ph.D. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ο εγκέφαλος και οι νευρώνες Προσυναπτικά Μετασυναπτικά Ένας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ι * ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΣΧΟΛΗ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ι * ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ι * ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Υπεύθυνος: Κων/νος Παπαθεοδωρόπουλος, Αναπληρωτής καθηγητής ΑΣΚΗΣΗ 1. ΕΞΑΣΚΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Αγόρι 6 ετών μεταφέρεται στον οικογενειακό ιατρό από τους γονείς του λόγω εμφάνισης δυσκολίας στην κίνηση των άκρων (άνω και

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαιο 11 ο ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Νευρικό 1

Κεφαλαιο 11 ο ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Νευρικό 1 Κεφαλαιο 11 ο ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Νευρικό 1 ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστηµα συντονίζει τη λειτουργία όλων των άλλων συστηµάτων. Χωρίζεται σε δύο επί µέρους συστήµατα: Το Σωµατικό Νευρικό Σύστηµα το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΥΔΩΝ ΤΕΦΑΑ/ΔΠΘ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ. ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Φατούρος Γ. Ιωάννης, Επίκουρος Καθηγητής ΣΥΣΠΑΣΗΣ

ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΥΔΩΝ ΤΕΦΑΑ/ΔΠΘ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ. ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Φατούρος Γ. Ιωάννης, Επίκουρος Καθηγητής ΣΥΣΠΑΣΗΣ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΥΔΩΝ ΤΕΦΑΑ/ΔΠΘ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Φατούρος Γ. Ιωάννης, Επίκουρος Καθηγητής ΔΙΑΛΕΞΗ 3 - Η ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΜΥΪΚΗΣ ΣΥΣΠΑΣΗΣ Βιοχημεία των νευρομυϊκών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ. Γιώργος Ανωγειανάκις Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας (προσωπικό) (γραμματεία)

ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ. Γιώργος Ανωγειανάκις Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας (προσωπικό) (γραμματεία) ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Γιώργος Ανωγειανάκις Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας 2310-999054 (προσωπικό) 2310-999185 (γραμματεία) anogian@auth.gr Αρχές της ηλεκτρικής διακυτταρικής επικοινωνίας Ή πως το νευρικό

Διαβάστε περισσότερα

Μεμβρανική Βιοφυσική

Μεμβρανική Βιοφυσική ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μεμβρανική Βιοφυσική Οι ηλεκτρικές ιδιότητες της κυτταρικής μεμβράνης Διδάσκων: Λεκ. Χαράλαμπος Λαμπρακάκης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 9. Νευρικό Σύστημα. Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 9. Νευρικό Σύστημα. Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 9 Νευρικό Σύστημα Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων Νευρικό Σύστημα Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων φροντίζουν να διατηρείται σταθερό το εσωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 3: Μεμβράνες - Ηλεκτρικά δυναμικά, Νευρικό & μυϊκό σύστημα Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Ηλεκτροθεραπείας Φυσική του Ηλεκτρισμού Ηλεκτροφυσιολογία Γαλβανικά ρεύματα Παλμικά-εναλλασσόμενα ρεύματα Μαγνητικά πεδία Υπέρηχοι Ακτινοβολιες

Αρχές Ηλεκτροθεραπείας Φυσική του Ηλεκτρισμού Ηλεκτροφυσιολογία Γαλβανικά ρεύματα Παλμικά-εναλλασσόμενα ρεύματα Μαγνητικά πεδία Υπέρηχοι Ακτινοβολιες Περιεχόμενα μαθήματος Αρχές Ηλεκτροθεραπείας Φυσική του Ηλεκτρισμού Ηλεκτροφυσιολογία Γαλβανικά ρεύματα Παλμικά-εναλλασσόμενα ρεύματα Μαγνητικά πεδία Υπέρηχοι Ακτινοβολιες - Laser Θερμοθεραπεία Υδροθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

+ - - εκπολώνεται. ΗΛΕΚΤΡΟMYΟΓΡΑΦΗΜΑ

+ - - εκπολώνεται. ΗΛΕΚΤΡΟMYΟΓΡΑΦΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟMYΟΓΡΑΦΗΜΑ Στόχοι Κατανόησης: -Να σας είναι ξεκάθαρες οι έννοιες πόλωση, εκπόλωση, υπερπόλωση, διεγερτικό ερέθισμα, ανασταλτικό ερέθισμα, κατώφλιο δυναμικό, υποκατώφλιες εκπολώσεις, υπερκατώφλιες

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ:ΔΟΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ:ΔΟΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ 5-6/29-02-2016 Π.Παπαζαφείρη ΣΥΝΑΨΕΙΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ:ΔΟΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 3. ΧΗΜΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ:ΔΟΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 4. ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ ΡΥΘΜΙΣΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ διαβίβαση στο νευρικό

Διαβάστε περισσότερα

Βιοδυναμικά: Ασθενή ηλεκτρικά ρεύματα τα οποία παράγονται στους ιστούς των ζωντανών οργανισμών κατά τις βιολογικές λειτουργίες.

Βιοδυναμικά: Ασθενή ηλεκτρικά ρεύματα τα οποία παράγονται στους ιστούς των ζωντανών οργανισμών κατά τις βιολογικές λειτουργίες. Bιοηλεκτρισμός To νευρικό σύστημα Το νευρικό κύτταρο Ηλεκτρικά δυναμικά στον άξονα Δυναμικά δράσης Ο άξονας ως ηλεκτρικό καλώδιο Διάδοση των δυναμικών δράσης Δυναμικά δράσεις στους μύες Δυναμικά επιφανείας

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμικό ηρεμίας Δυναμικό ενεργείας. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ.

Δυναμικό ηρεμίας Δυναμικό ενεργείας. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. Δυναμικό ηρεμίας Δυναμικό ενεργείας Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 29/09/2017 Φυσιολογία Συστημάτων Ακαδημαϊκό Ετος 2017-2018 Ιόντα Δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

2. Μεμβρανικά δυναμικά του νευρικού κυττάρου

2. Μεμβρανικά δυναμικά του νευρικού κυττάρου 2. Μεμβρανικά δυναμικά του νευρικού κυττάρου Στόχοι κατανόησης: Διαφορά δυναμικού της κυτταρικής μεμβράνης ενός νευρικού κυττάρου: Τί είναι; Πώς δημιουργείται; Ποιά είδη διαφοράς δυναμικού της μεμβράνης

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολία Χατζηευθυμίου, Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας. Ευφροσύνη Παρασκευά, Αν. Καθηγήτρια Κυτταρικής Φυσιολογίας ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΟ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑ

Αποστολία Χατζηευθυμίου, Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας. Ευφροσύνη Παρασκευά, Αν. Καθηγήτρια Κυτταρικής Φυσιολογίας ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΟ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑ 2016 Αποστολία Χατζηευθυμίου, Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Ευφροσύνη Παρασκευά, Αν. Καθηγήτρια Κυτταρικής Φυσιολογίας ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΟ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑ Εισαγωγή Η σύσπαση των σκελετικών μυών ελέγχεται από

Διαβάστε περισσότερα

2 ο ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΗΣ EΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

2 ο ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΗΣ EΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 2 ο ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΗΣ EΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Οργάνωση: Εργαστήριο Ηλεκτρομυογραφίας και Κλινικής Νευροφυσιολογίας Α Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Αθήνα, 23 26 Σεπτεμβρίου 2012

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα διάλεξης ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΜΥΪΚΗ ΣΥΣΤΟΛΗ. Τρόποι µετάδοσης των νευρικών σηµάτων. υναµικό Ηρεµίας. Νευρώνας

Θέµατα διάλεξης ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΜΥΪΚΗ ΣΥΣΤΟΛΗ. Τρόποι µετάδοσης των νευρικών σηµάτων. υναµικό Ηρεµίας. Νευρώνας Θέµατα διάλεξης MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΜΥΪΚΗ ΣΥΣΤΟΛΗ Τρόποι µετάδοσης νευρικών σηµάτων Ρόλος και λειτουργία των νευροδιαβιβαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2ο ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΤΟΥΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 2ο ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΤΟΥΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 2ο ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΤΟΥΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ Τα νευρικά κύτταρα έχουν τη μοναδική ικανότητα να επικοινωνούν με ακρίβεια και με ταχύτητα σε μεγάλη απόσταση τόσο μεταξύ τους όσο και με τα κύτταρα στόχους που

Διαβάστε περισσότερα

Β. Να επιλέξετε την ορθή απάντηση αναγράφοντας στον πίνακα της ακόλουθης

Β. Να επιλέξετε την ορθή απάντηση αναγράφοντας στον πίνακα της ακόλουθης Ονοματεπώνυμο:.. Βαθμός: Ωριαία γραπτή εξέταση Α Τετραμήνου στη Βιολογία [Κεφ. 9 ο, σελ. 153-158] Α. Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις με το γράμμα Ο, εφόσον είναι ορθές, ή με το γράμμα Λ, αν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός: Περιγραφή της συμπεριφοράς των νευρικών κυττάρων και ποσοτικά και ποιοτικά.

Σκοπός: Περιγραφή της συμπεριφοράς των νευρικών κυττάρων και ποσοτικά και ποιοτικά. Σκοπός: Περιγραφή της συμπεριφοράς των νευρικών κυττάρων και ποσοτικά και ποιοτικά. Τα νευρικά κύτταρα περιβάλλονται από μία πλασματική μεμβράνη της οποίας κύρια λειτουργία είναι να ελέγχει το πέρασμα

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα αισθήσεων. Αισθητικοί υποδοχείς Νευρικές αισθητικές οδοί Συνειρμικός φλοιός και διαδικασία αντίληψης Πρωτοταγής αισθητική κωδικοποίηση

Συστήματα αισθήσεων. Αισθητικοί υποδοχείς Νευρικές αισθητικές οδοί Συνειρμικός φλοιός και διαδικασία αντίληψης Πρωτοταγής αισθητική κωδικοποίηση Απ. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Μάρτιος 2017 Συστήματα αισθήσεων Αισθητικοί υποδοχείς Νευρικές αισθητικές οδοί Συνειρμικός φλοιός και διαδικασία αντίληψης Πρωτοταγής αισθητική κωδικοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Λείος μυς. Ε. Παρασκευά Αναπλ. Καθηγήτρια Κυτταρικής Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 2017

Λείος μυς. Ε. Παρασκευά Αναπλ. Καθηγήτρια Κυτταρικής Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 2017 Λείος μυς Ε. Παρασκευά Αναπλ. Καθηγήτρια Κυτταρικής Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 2017 1 Λείοι μύες Τοιχώματα κοίλων οργάνων Νεύρωση από ΑΝΣ Ακούσιες κινήσεις Λείες μυϊκές ίνες Ατρακτοειδή κύτταρα (μονοπύρηνα)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΥΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΥΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΥΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Σημειώσεις Ανατομίας - Φυσιολογίας Ι Σκοπός της λειτουργίας του νευρικού συστήματος Προσαρμόζει τις λειτουργίες του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΟΝΣΟΥΛΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΟΝΣΟΥΛΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΟΝΣΟΥΛΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Επίπεδα οργάνωσης: Γονίδια - Συμπεριφορά Έσχατη πρόκληση των επιστημών της ζωής είναι η κατανόηση της βιολογικής βάσης της συνείδησης

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Μεμβρανική Βιοφυσική. Το δυναμικό ενέργειας Διδάσκων: Λεκ. Χαράλαμπος Λαμπρακάκης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Μεμβρανική Βιοφυσική. Το δυναμικό ενέργειας Διδάσκων: Λεκ. Χαράλαμπος Λαμπρακάκης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μεμβρανική Βιοφυσική Το δυναμικό ενέργειας Διδάσκων: Λεκ. Χαράλαμπος Λαμπρακάκης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις Βιοφυσικής 1

Σημειώσεις Βιοφυσικής 1 Σημειώσεις Βιοφυσικής 1 Διαπερατότητα διπλοστιβάδας λιπιδίων Όλα τα ζωντανά κύτταρα θα πρέπει να είναι σε θέση να ανταλλάσσουν υλικά (θρεπτικές ουσίες και παραπροϊόντα) με το εξωτερικό τους περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Εισαγωγή ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Δρ. Κυριακή Σιδηροπούλου Λέκτορας Νευροφυσιολογίας Γραφείο: Γ316δ ΤΗΛ: 2810394071 (γραφείο), 2810394051, 2810394442 (εργ) E-MAIL: sidirop@imbb.forth.gr Σιδηροπούλου - Νευροβιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Διαπερατότητα βιολογικών μεμβρανών. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ.

Διαπερατότητα βιολογικών μεμβρανών. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. Διαπερατότητα βιολογικών μεμβρανών Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 28 /09/2016 Φυσιολογία Συστημάτων Ακαδημαϊκό Ετος 2016-2017 Κυτταρικές μεμβράνες

Διαβάστε περισσότερα

Νευρικό σύστημα - εισαγωγή. Μιχάλης Ζωγραφάκης - Σφακιανάκης Νοσηλευτής ΠΕ, M.Sc. Καθηγητής Εφαρμ. Νοσηλευτικής ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ

Νευρικό σύστημα - εισαγωγή. Μιχάλης Ζωγραφάκης - Σφακιανάκης Νοσηλευτής ΠΕ, M.Sc. Καθηγητής Εφαρμ. Νοσηλευτικής ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Νευρικό σύστημα - εισαγωγή Μιχάλης Ζωγραφάκης - Σφακιανάκης Νοσηλευτής ΠΕ, M.Sc. Καθηγητής Εφαρμ. Νοσηλευτικής ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Δενδρίτες Κυτταρικό σώμα Προσυναπτικό κύτταρο Πυρήνας Άξονας Κόμβοι Ranvier Μυελώδες

Διαβάστε περισσότερα

TMHMA ΙΑΤΡΙΚΗΣ - ΠΑΝ/ΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ι. Φυσιολογία Μυών. Κων/νος Παπαθεοδωρόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής * Εργαστήριο Φυσιολογίας 2015

TMHMA ΙΑΤΡΙΚΗΣ - ΠΑΝ/ΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ι. Φυσιολογία Μυών. Κων/νος Παπαθεοδωρόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής * Εργαστήριο Φυσιολογίας 2015 TMHMA ΙΑΤΡΙΚΗΣ - ΠΑΝ/ΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ι Φυσιολογία Μυών Κων/νος Παπαθεοδωρόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής * Εργαστήριο Φυσιολογίας 2015 ΣΚΕΛΕΤΙΚΟΣ ΜΥΣ ΜΥΕΣ ΜΥΪΚΟ ΚΥΤΤΑΡΟ (ΜΥΪΚΗ ΙΝΑ) ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ & ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ

K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ κατάσταση ετοιμότητος του μυός ενός βαθμού μόνιμης σύσπασης που διατηρούν οι μύες στην ηρεμία αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα.

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα. ΟΙ ΝΕΥΡΩΝΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΟΥΝ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΑΨΗΣ Άντα Μητσάκου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήµιο Πατρών Γνωρίζουµε ότι είµαστε ικανοί να εκτελούµε σύνθετες νοητικές διεργασίες εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΦΥΣΙΚΗ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΦΥΣΙΚΗ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΦΥΣΙΚΗ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ [ ΦΥΣΙΚΗ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ] 1.1 ΣΤΑΤΙΚΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ 1.1.1 ΤΟ ΑΤΟΜΟ Άτομα ονομάζονται τα σωματίδια με πολύ μικρές διαστάσεις που αποτελούν την ύλη. Συνδέονται μεταξύ τους

Διαβάστε περισσότερα

Σε έναν επίπεδο πυκνωτή οι μεταλλικές πλάκες έχουν εμβαδό 0,2 m 2, και απέχουν απόσταση 8,85 mm ενώ μεταξύ των οπλισμών του μεσολαβεί αέρας.

Σε έναν επίπεδο πυκνωτή οι μεταλλικές πλάκες έχουν εμβαδό 0,2 m 2, και απέχουν απόσταση 8,85 mm ενώ μεταξύ των οπλισμών του μεσολαβεί αέρας. ΠΥΚΝΩΤΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑ Δ Σε έναν επίπεδο πυκνωτή οι μεταλλικές πλάκες έχουν εμβαδό 0,2 m 2, και απέχουν απόσταση 8,85 mm ενώ μεταξύ των οπλισμών του μεσολαβεί αέρας Υπολογίστε τη χωρητικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Διαπερατότητα βιολογικών μεμβρανών. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ.

Διαπερατότητα βιολογικών μεμβρανών. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. Διαπερατότητα βιολογικών μεμβρανών Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. Βιοφυσική Μεμβρανών Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2015 Διαμεμβρανική μεταφορά διαλυμένων

Διαβάστε περισσότερα

Οι πληροφορίες από τους αισθητικούς υποδοχείς

Οι πληροφορίες από τους αισθητικούς υποδοχείς Οι πληροφορίες από τους αισθητικούς υποδοχείς μετασχηματίζονται από τον εγκέφαλο σε αισθήσεις ή σε εντολές κίνησης. Νευρικά κύτταρα και μεταξύ τους συνδέσεις Κατανόηση του εγκεφάλου Η παραγωγή σύνθετης

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία. Θετικής κατεύθυνσης. Β λυκείου. ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ Βιολόγος 3 ο λύκ. ηλιούπολης

Βιολογία. Θετικής κατεύθυνσης. Β λυκείου. ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ Βιολόγος 3 ο λύκ. ηλιούπολης Βιολογία Β λυκείου Θετικής κατεύθυνσης ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ Βιολόγος 3 ο λύκ. ηλιούπολης 1. Εισαγωγή Το κύτταρο αποτελεί τη βασική δομική και λειτουργική μονάδα των οργανισμών. 1.1 Το κύτταρο. 3ο λύκ. ηλιούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Νωτιαία αντανακλαστικά

Νωτιαία αντανακλαστικά Νωτιαία αντανακλαστικά ΝΕΥΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ M. Duchamp (1912) for E-J Marey (κυμογράφος) ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΑ Η σωματική κινητική δραστηριότητα εξαρτάται από το μοτίβο και τον ρυθμό εκπόλωσης των κινητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Περιγραφή της περίπτωσης Άνδρας 43 ετών εισάγεται σε κλινική λόγω επιγαστραλγίας. Μετά από έλεγχο ετέθη η διάγνωση του πεπτικού

Διαβάστε περισσότερα

Συναπτική ολοκλήρωση. Η διαδικασία της άθροισης όλων των εισερχόμενων διεγερτικών και ανασταλτικών σημάτων σε ένα νευρώνα. Τετάρτη, 20 Μαρτίου 13

Συναπτική ολοκλήρωση. Η διαδικασία της άθροισης όλων των εισερχόμενων διεγερτικών και ανασταλτικών σημάτων σε ένα νευρώνα. Τετάρτη, 20 Μαρτίου 13 Συναπτική ολοκλήρωση Η διαδικασία της άθροισης όλων των εισερχόμενων διεγερτικών και ανασταλτικών σημάτων σε ένα νευρώνα http://www.mpg.de/13795/learning_memory_perception?print=yes 2 Τοποθεσία συνάψεων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 Η ΜΕΜΒΡΑΝΗ ΣΑΝ ΕΝΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΚΥΚΛΩΜΑ

Κεφάλαιο 3 Η ΜΕΜΒΡΑΝΗ ΣΑΝ ΕΝΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΚΥΚΛΩΜΑ Κεφάλαιο 3 Η ΜΕΜΒΡΑΝΗ ΣΑΝ ΕΝΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΚΥΚΛΩΜΑ 3.1. Εισαγωγή Ας θεωρήσουµε ένα τµήµα του νευρικού άξονα του κυττάρου όπως περιγράφεται στο Σχ.3.1. Σχήµα 3.1. Μία σχηµατική παράσταση του άξονα ενός νευρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Μεμβρανική Βιοφυσική. Εισαγωγή Διδάσκων: Λέκτορας Χαράλαμπος Λαμπρακάκης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Μεμβρανική Βιοφυσική. Εισαγωγή Διδάσκων: Λέκτορας Χαράλαμπος Λαμπρακάκης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μεμβρανική Βιοφυσική Εισαγωγή Διδάσκων: Λέκτορας Χαράλαμπος Λαμπρακάκης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Διηλεκτρικά, Πυκνωτές και Μεμβράνες

Διηλεκτρικά, Πυκνωτές και Μεμβράνες Διηλεκτρικά, Πυκνωτές και Μεμβράνες ΣΤΑΤΙΚΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟ ΑΓΩΓΟΣ παρουσία ηλεκτρικού πεδίου ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΗΣ ΥΛΗΣ Στην ηλεκτροστατική ισορροπία κάθε επιπλέον φορτίο σε έναν αγωγό βρίσκεται στην

Διαβάστε περισσότερα

13. Μεµβρανικοί δίαυλοι και αντλίες

13. Μεµβρανικοί δίαυλοι και αντλίες 13. Μεµβρανικοί δίαυλοι και αντλίες 5/09 Ενεργός και παθητική µεταφορά µορίων/ιόντων µέσω µεµβρανών (αντλίες και δίαυλοι). Αντλίες ιόντων που δρουν µέσω υδρόλυσης ΑΤΡ και φωσφορυλίωσης. Αντλίες µε περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις Βιοφυσικής 1

Σημειώσεις Βιοφυσικής 1 Δυναμικό κυτταρικής μεμβράνης Σημειώσεις Βιοφυσικής 1 Η διαφορά δυναμικού που αναπτύσσεται στη μεμβράνη του κυττάρου οφείλεται στις διαφορετικές συγκεντρώσεις ιόντων που βρίσκονται εκατέρωθεν της μεμβράνης.

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική και μεθοδολογία της ηλεκτροεγκεφαλογραφικής καταγραφής Το μηχάνημα που χρησιμοποιείται για τη λήψη του ΗΕΓ ονομάζεται

Τεχνική και μεθοδολογία της ηλεκτροεγκεφαλογραφικής καταγραφής Το μηχάνημα που χρησιμοποιείται για τη λήψη του ΗΕΓ ονομάζεται ΗΛΕΚΤΡΟΕΓΚΕΦΑΛΟΓΡΑΦΗΜΑ (ΗΕΓ) Ιστορικά στοιχεία Οι πρώτοι ερευνητές που διαπίστωσαν με τη βοήθεια γαλβανόμετρου την ύπαρξη ηλεκτρικής δραστηριότητας στον εγκέφαλο κουνελιών ήταν ο Άγγλος βιολόγος Caton

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2 ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΝΕΥΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ

Κεφάλαιο 2 ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΝΕΥΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ Κεφάλαιο 2 ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΝΕΥΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ 2.1. Εισαγωγή Ο σκοπός µας στο κεφάλαιο αυτό είναι να περιγράψουµε την συµπεριφορά των νευρικών κυττάρων και ποσοτικά και ποιοτικά.

Διαβάστε περισσότερα

Νωτιαία αντανακλαστικά

Νωτιαία αντανακλαστικά Νωτιαία αντανακλαστικά ΝΕΥΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ M. Duchamp (1912) for E-J Marey (κυμογράφος) ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΑ Η σωματική κινητική δραστηριότητα εξαρτάται από το μοτίβο και τον ρυθμό εκπόλωσης των κινητικών

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα φοιτητή/φοιτήτριας:

Όνομα φοιτητή/φοιτήτριας: ΠΡΟΟΔΟΣ 2: Δυναμικό Ενεργείας-Ηλεκτροφυσιολογικές Καταγραφές -Ηλεκτρομυογράφημα (ΗΜΓ) ΟΔΗΓΙΕΣ: Οι ερωτήσεις είναι του τύπου "σωστό ή λάθος". Κωδικοποιήστε τις απαντήσεις σας ως εξής: "1"= Σωστό, "0"=Λάθος

Διαβάστε περισσότερα

Μελετά τα ηλεκτρικά σήματα που δημιουργούνται και διαδίδονται στο σώμα

Μελετά τα ηλεκτρικά σήματα που δημιουργούνται και διαδίδονται στο σώμα 9 Βιοηλεκτρισμός Πόλωση μεμβράνης Δυναμικό δράσης Διάδοση δυναμικού δράσης σε νευρώνα Ηλεκτρομυογράφημα Ηλεκτροκαρδιογράφημα Ηλεκτροεγκεφαλογράφημα Μαρία Κατσικίνη katsiki@auth.gr users.auth.gr/~katsiki

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγιμότητα στα μέταλλα

Αγωγιμότητα στα μέταλλα Η κίνηση των ατόμων σε κρυσταλλικό στερεό Θερμοκρασία 0 Θερμοκρασία 0 Δ. Γ. Παπαγεωργίου Τμήμα Μηχανικών Επιστήμης Υλικών Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων dpapageo@cc.uoi.gr http://pc164.materials.uoi.gr/dpapageo

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ Hράκλειο, εκέμβριος 2011 ΤΥΠΟΙ ΙΣΤΩΝ 1. Eπιθηλιακός Πολυεδρικά κύτταρα που είναι πάρα πολύ στενά συνδεδεμένα και φέρουν ελάχιστη μεσοκυττάρια ουσία 2. Συνδετικός Κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Από πού προέρχεται η θερμότητα που μεταφέρεται από τον αντιστάτη στο περιβάλλον;

Από πού προέρχεται η θερμότητα που μεταφέρεται από τον αντιστάτη στο περιβάλλον; 3. ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ένα ανοικτό ηλεκτρικό κύκλωμα μετατρέπεται σε κλειστό, οπότε διέρχεται από αυτό ηλεκτρικό ρεύμα που μεταφέρει ενέργεια. Τα σπουδαιότερα χαρακτηριστικά της ηλεκτρικής ενέργειας είναι

Διαβάστε περισσότερα

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ Αισθητικότητα ονομάζεται η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε αφενός το εξωτερικό μας περιβάλλον και το ίδιο μας το σώμα,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Νευροεπιστήμες ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΤΟΥΣΗΣ

Εισαγωγή στις Νευροεπιστήμες ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΤΟΥΣΗΣ Εισαγωγή στις Νευροεπιστήμες ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΤΟΥΣΗΣ Βιολογική Ψυχολογία (Kalat) Επικοινωνία kmoutou@phs.uoa.gr daphne.roumani@gmail.com Τι είναι οι νευροεπιστήμες Νευροανατομία, Νευροφυσιολογία,

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία ΙΙ Ενότητα 1:

Φυσιολογία ΙΙ Ενότητα 1: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 1: Το Νευρικό Σύστημα Ανωγειανάκις Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Το Νευρικό Σύστημα έχει δύο μοίρες Το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (Εγκέφαλος και Νωτιαίος Μυελός) Περιφερικό Νευρικό Σύστημα (Σωματικό και Αυτόνομο τμήμα) ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τετράποδη μετακίνηση μέσω ηλεκτροχημικών δικτύων: Μια ρομποτική εφαρμογή βασισμένη σε αυτόνομες ηλεκτροχημικές ταλαντώσεις.

Τετράποδη μετακίνηση μέσω ηλεκτροχημικών δικτύων: Μια ρομποτική εφαρμογή βασισμένη σε αυτόνομες ηλεκτροχημικές ταλαντώσεις. Διπλωματική Εργασία Τετράποδη μετακίνηση μέσω ηλεκτροχημικών δικτύων: Μια ρομποτική εφαρμογή βασισμένη σε αυτόνομες ηλεκτροχημικές ταλαντώσεις. ΚΟΥΤΑΛΙΔΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ Τομέας Επιστήμης και Τεχνικής των Υλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (II)

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (II) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (II) Γιάννης Τσούγκος Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Γ.Τσούγκος Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Γ.Τσούγκος Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙΙ:

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙΙ: ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙΙ: Εργαστήριο Φυσιολογίας Τµήµα Ιατρικής Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Λάρισα 2010 ΗΛΕΚΤΡΟΕΓΚΕΦΑΛΟΓΡΑΦΗΜΑ ΥΠΝΟΣ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΕΓΚΕΦΑΛΟΓΡΑΦΗΜΑ Ιστορικά στοιχεία Οι πρώτοι ερευνητές που διαπίστωσαν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Φυσιολογία

Εισαγωγή στην Φυσιολογία Εισαγωγή στην Φυσιολογία Φυσιολογία του κυττάρου- Μεμβρανική μεταφορά Ομοιόσταση Αδαμαντία Μητσάκου Εργαστήριο Φυσιολογίας, Τμήμα Ιατρικής Πανεπιστήμιο Πατρών Τι είναι η φυσιολογία; Η φυσιολογία εστιάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΔΕΝΔΡΙΤΙΚΗΣ ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗΣ (BRANCH STRENGTH POTENTIATION) Κυρίμη Βασιλική

ΕΙΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΔΕΝΔΡΙΤΙΚΗΣ ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗΣ (BRANCH STRENGTH POTENTIATION) Κυρίμη Βασιλική ΕΙΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΔΕΝΔΡΙΤΙΚΗΣ ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗΣ (BRANCH STRENGTH POTENTIATION) Κυρίμη Βασιλική Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Πληροφορική Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστηµα. Κινητικός φλοιός

Κινητικό σύστηµα. Κινητικός φλοιός Κινητικό σύστηµα Κινητικός φλοιός Κινητικός φλοιός Όλες οι εκούσιες κινήσεις ελέγχονται από τον εγκέφαλο Μια από τις περιοχές του εγκεφάλου που εµπλέκονται στον έλεγχο των εκούσιων κινήσεων είναι ο κινητικός

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόνομο Νευρικό Σύστημα

Αυτόνομο Νευρικό Σύστημα ΠΑΝ/ΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Φυσιολογία Ι Αυτόνομο Νευρικό Σύστημα Κώστας Παπαθεοδωρόπουλος Αναπλ. Καθηγητής * Εργαστήριο Φυσιολογίας 2017 Γενικές Aρχές Οργάνωσης & Λειτουργίας του Aυτόνομου Νευρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΣΕ ΜΟΝΤΕΛΟ ΝΕΥΡΑΞΟΝΑ ΚΑΛΑΜΑΡΙΟΥ This program and the manual is a property of the Centre for

Διαβάστε περισσότερα

ΦυσιολογίαΝευρικούΣυστήµατος 1 0 Μάθηµα Στοιχεία Ανατοµίας Λειτουργίας του ΝΣ Τεχνικές Λειτουργικής Απεικόνισης Λειτουργία της Γλώσσας ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Το ΝΣ συντονίζει τη λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ηλεκτρικό ρεύμα ampere

ηλεκτρικό ρεύμα ampere Ηλεκτρικό ρεύμα Το ηλεκτρικό ρεύμα είναι ο ρυθμός με τον οποίο διέρχεται ηλεκτρικό φορτίο από μια περιοχή του χώρου. Η μονάδα μέτρησης του ηλεκτρικού ρεύματος στο σύστημα SI είναι το ampere (A). 1 A =

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Νευρικό Σύστημα 2 Ανατομία ΝΣ ΝΣ ΚΝΣ (εγκέφαλος + ΝΜ) ΠΝΣ Προσαγωγό (αισθητικό) Απαγωγό Κινητικοί νευρώνες ΑΝΣ Συμπαθητικό Παρασυμπαθητικό 3 Οι διαταραχές της λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ: MΕΤΡΗΣΗ ΜΕΤΑΣΥΝΑΠΤΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΩΝ ΣΕ ΤΟΜΕΣ ΙΠΠΟΚΑΜΠΟΥ ΑΡΟΥΡΑΙΟΥ.

ΑΣΚΗΣΗ: MΕΤΡΗΣΗ ΜΕΤΑΣΥΝΑΠΤΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΩΝ ΣΕ ΤΟΜΕΣ ΙΠΠΟΚΑΜΠΟΥ ΑΡΟΥΡΑΙΟΥ. ΑΣΚΗΣΗ: MΕΤΡΗΣΗ ΜΕΤΑΣΥΝΑΠΤΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΩΝ ΣΕ ΤΟΜΕΣ ΙΠΠΟΚΑΜΠΟΥ ΑΡΟΥΡΑΙΟΥ. Η μετάδοση σημάτων μεταξύ των νευρώνων επιτυγχάνεται μέσω χημικών συνάψεων. Κατά τη χημική συναπτική διαβίβαση απελευθερώνεται από

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΩΝΑΣ ( νευρικό κύτταρο ) x40 x40 Χρώση αιµατοξυλίνης-ηωσίνης Χρώση αργύρου

ΝΕΥΡΩΝΑΣ ( νευρικό κύτταρο ) x40 x40 Χρώση αιµατοξυλίνης-ηωσίνης Χρώση αργύρου ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Ντίνα Τηνιακού Aν. Καθηγήτρια Ιστολογίας-Εµβρυολογίας Mαρίνα Παλαιολόγου Βιολόγος Κεντρικό Νευρικό Σύστηµα (ΚΝΣ) Εγκέφαλος και νωτιαίος µυελός νευρικά κύτταρα µε τις αποφυάδες τους εξειδικευµένα

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Φλοιός (Ανώτερος Εγκέφαλος) Κατώτερος Εγκέφαλος Ειδικές Αισθήσεις Εν τω Βάθει Αισθητικότητα Επί πολλής Αισθητικότητα Χυµικά Ερεθίσµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Page1 ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Μαθητές: Ρουμπάνης Γιάννης και Οικονομίδης Αριστείδης Τάξη: Γ γυμνασίου Κερατέας Τμήμα: Γ 4 Οκτώβριος 2013 Page2 ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΟΡΜΟΝΕΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΟΡΜΟΝΕΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΟΡΜΟΝΕΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Αδένες Έκκρισης Ορμονών Υπόφυση Θυρεοειδής Αδένας Παραθυροειδείς

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ Διάχυση Η διάχυση είναι το κύριο φαινόμενο με το οποίο γίνεται η παθητική μεταφορά διαμέσου ενός διαχωριστικού φράγματος Γενικά στη διάχυση ένα αέριο ή

Διαβάστε περισσότερα

94 Η χρήση των νευρωνικών µοντέλων για την κατανόηση της δοµής και λειτουργίας τού εγκεφάλου. = l b. K + + I b. K - = α n

94 Η χρήση των νευρωνικών µοντέλων για την κατανόηση της δοµής και λειτουργίας τού εγκεφάλου. = l b. K + + I b. K - = α n Nευροφυσιολογία Η μονάδα λειτουργίας του εγκεφάλου είναι ένας εξειδικευμένος τύπος κυττάρου που στη γλώσσα της Νευροφυσιολογίας ονομάζεται νευρώνας. Το ηλεκτρονικό μικροσκόπιο αποκαλύπτει ότι ο ειδικός

Διαβάστε περισσότερα

Τι θα προτιμούσατε; Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) 25/4/2012. Διάλεξη 5 Όραση και οπτική αντίληψη. Πέτρος Ρούσσος. Να περιγράψετε τι βλέπετε στην εικόνα;

Τι θα προτιμούσατε; Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) 25/4/2012. Διάλεξη 5 Όραση και οπτική αντίληψη. Πέτρος Ρούσσος. Να περιγράψετε τι βλέπετε στην εικόνα; Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 5 Όραση και οπτική αντίληψη Πέτρος Ρούσσος Να περιγράψετε τι βλέπετε στην εικόνα; Τι θα προτιμούσατε; Ή να αντιμετωπίσετε τον Γκάρι Κασπάροβ σε μια παρτίδα σκάκι; 1

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Βιολογία A λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος:

ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Βιολογία A λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος: ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Βιολογία A λυκείου Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος: 2013-2014 Ένα αισθητικό σύστημα στα σπονδυλωτά αποτελείται από τρία βασικά μέρη: 1. Τους αισθητικούς υποδοχείς,

Διαβάστε περισσότερα

Δυνάμεις Starling. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 03/10/2017

Δυνάμεις Starling. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 03/10/2017 Δυνάμεις Starling Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 03/10/2017 Φυσιολογία Συστημάτων Ακαδημαϊκό Ετος 2017-2018 Πιέσεις σε όλο το μήκος της συστημικής

Διαβάστε περισσότερα

«Ηλεκτρικά ήματα από το ώμα»

«Ηλεκτρικά ήματα από το ώμα» «Ηλεκτρικά ήματα από το ώμα» Κωνσταντίνος Λουκάς Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ e-mail: cloukas@med.uoa.gr Περίγραμμα Παρουσίασης Νευρικός Παλμός ΗΜΓ ΗΚΓ ΗΑΓ, ΗΟΓ ΜΕΓ, Βιοανάδραση Σι είναι

Διαβάστε περισσότερα

1. Ρεύμα επιπρόσθετα

1. Ρεύμα επιπρόσθετα 1. Ρεύμα Ρεύμα είναι οποιαδήποτε κίνηση φορτίων μεταξύ δύο περιοχών. Για να διατηρηθεί σταθερή ροή φορτίου σε αγωγό πρέπει να ασκείται μια σταθερή δύναμη στα κινούμενα φορτία. r F r qe Η δύναμη αυτή δημιουργεί

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 6: Νευρικό & μυϊκό σύστημα (Part II) Ηλεκτρομυογράφημα Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ Μπέλλου

Διαβάστε περισσότερα

1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα

1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα 1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα 1.1. Νευρικό Σύστημα 1.1.1. Ανατομία του Νευρικού Συστήματος: Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα περιφερικό τμήμα (πίνακας 1, σχήμα 1). (α) Το κεντρικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓ. ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ «ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ» ΒΙΟΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ Διαφάνειες. Γ. Χ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ, Αναπλ. Καθηγητής

ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓ. ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ «ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ» ΒΙΟΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ Διαφάνειες. Γ. Χ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ, Αναπλ. Καθηγητής ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓ. ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ «ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ» ΒΙΟΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ Διαφάνειες Γ. Χ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ, Αναπλ. Καθηγητής ΒΙΟΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΗΜΙΔΙΑΒΑΤΩΝ ΜΕΜΒΡΑΝΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα