Η ΕΚΤ και η ενιαία ευρωπαϊκή χρηµατοπιστωτική αγορά µια πρόταση για την επισκευή κατά το ήµισυ ενός ελαττωµατικού σχεδιασµού

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΕΚΤ και η ενιαία ευρωπαϊκή χρηµατοπιστωτική αγορά µια πρόταση για την επισκευή κατά το ήµισυ ενός ελαττωµατικού σχεδιασµού"

Transcript

1 Levy Economics Institute of Bard College Νο. 137, 2014 Η ΕΚΤ και η ενιαία ευρωπαϊκή χρηµατοπιστωτική αγορά µια πρόταση για την επισκευή κατά το ήµισυ ενός ελαττωµατικού σχεδιασµού Του Mario Tonveronachi Εισαγωγή Η πρόσφατη κρίση αύξησε τον κατακερµατισµό των ευρωπαϊκών χρηµατοπιστωτικών αγορών, ιδίως στον τοµέα των τραπεζικών υπηρεσιών στη ζώνη του ευρώ. Η αλληλεπίδραση του µη βιώσιµου δηµόσιου χρέους και η κακή κατάσταση των τραπεζικών ισολογισµών λειτούργησε σαν τροχοπέδη στην αποτελεσµατική εφαρµογή της νοµισµατικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) και προσέλκυσε µεγάλη προσοχή, καθώς και διάφορες προτάσεις για µεταρρύθµιση. Ενώ η αρχιτεκτονική που σχεδιάστηκε µε βάση τη Συνθήκη του Μάαστριχτ παραµένει ατελής, διότι δεν διαθέτει µια κεντρική δηµοσιονοµική αρχή, η πρόσφατη κρίση έχει εστιάσει την προσοχή σε ένα εγγενές πρόβληµα του σχεδιασµού του ευρώ (δηλαδή την εξάρτηση των εθνικών τραπεζικών συστηµάτων στις συνθήκες που επικρατούν στην εγχώρια οικονοµία τους). Με άλλα λόγια, η νοµισµατική ένωση είναι µια αναγκαία αλλά ανεπαρκής προϋπόθεση για τη δηµιουργία µιας ενιαίας χρηµατοπιστωτικής αγοράς. Ο Mario Tonveronachi σπούδασε στα πανεπιστήµια της Φλωρεντίας, της Σιένα και του Κέιµπριτζ. Είναι καθηγητής πολιτικής οικονοµίας στο πανεπιστήµιο της Σιένα και, από το 2013, επισκέπτης καθηγητής στο Πανεπιστήµιο Τεχνολογίας του Ταλίν.

2 2 Ξεκινώντας από τα µέσα της δεκαετίας του 1980, µε την Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη του 1986, οι ευρωπαϊκές αρχές ξεκίνησαν τη µακροπρόθεσµη διαδικασία για τη δηµιουργία µιας ενιαίας ευρωπαϊκής χρηµατοπιστωτικής αγοράς. Το ευρωπαϊκό χρηµατοοικονοµικό διαβατήριο και οι πολυάριθµες οδηγίες και οι κανονισµοί που εφαρµόστηκαν είχαν ως στόχο να δηµιουργήσουν µια απελευθερωµένη ζώνη µε εναρµονισµένους κανόνες στους οποίους οι παράγοντες της χρηµατοπιστωτικής αγοράς θα είχαν ευνοϊκές συνθήκες για την ενοποίηση των εθνικών χρηµατοπιστωτικών συστηµάτων σε ένα ενιαίο σύστηµα. Ωστόσο, η δεκαετία του 1980 ήταν επίσης µια περίοδος κατά την οποία η απελευθέρωση τόσο των ροών κεφαλαίων όσο και η άµεση χρηµατοοικονοµική επένδυση και η υιοθέτηση των κανόνων που ορίζονται από διεθνείς φορείς καθορισµού προτύπων (όπως η Επιτροπή της Βασιλείας για την Τραπεζική Εποπτεία και ο Διεθνής Οργανισµός Επιτροπών Κεφαλαιαγοράς) αποτελέσαν τη βάση για τη διεθνοποίηση του χρηµατοοικονοµικού τοµέα. Ως αποτέλεσµα, η διαφορά µεταξύ της διεθνούς ολοκλήρωσης και της ολοκλήρωσης που επιτεύχθηκε στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης παραµένει ένα ζήτηµα διαφοράς βαθµού και σε καµία περίπτωση δεν αποτελεί µια ριζική αλλαγή, όπως αρχικά είχε οραµατιστεί από το σχεδιασµό. Η πρόσφατη κρίση αποκάλυψε τα λάθη που θα έπρεπε να έχουµε ήδη διδαχθεί από τις προηγούµενες κρίσεις, για να µην αναφερθούµε στα διδάγµατα από την οικονοµική θεωρία (π.χ. ότι χρηµατοοικονοµική παγκοσµιοποίηση δεν είναι το ίδιο πράγµα όπως η χρηµατοπιστωτική ολοκλήρωση). Και αυτό ισχύει και για τον ευρωπαϊκό χώρο. Όταν ξέσπασε η χρηµατοπιστωτική κρίση, εν απουσία ενός ενιαίου διασώστη της ύστατης καταφυγής, το παγκόσµιο χρηµατοπιστωτικό σύστηµα αποκάλυψε την πραγµατική του φύση: µια συλλογή από εθνικούς φορείς που συµµετείχαν σε ένα παγκόσµιο παιχνίδι. Η παγκοσµιοποίηση καθοδηγούµενη µόνο από τις δυνάµεις της αγοράς είναι µια εύθραυστη κατασκευή, που µπορεί εύκολα να προκαλέσει τον κατακερµατισµό όταν καθίσταται αναγκαία η εξωτερική βοήθεια για την επίλυση µιας κρίσης. Η αρχιτεκτονική του ευρώ για ένα υποσύνολο χωρών (δηλαδή οι 18 από τις 28 χώρες που απαρτίζουν τη ζώνη του ευρώ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) δεν έχει αλλάξει τη φύση του παιχνιδιού. Το κοινό νόµισµα πρόσθεσε άλλο ένα πολυπόθητο στοιχείο για τη δηµιουργία µιας ενιαίας χρηµατοπιστωτικής αγοράς, αλλά αυτό δεν είναι αρκετό. Ο χρηµατοπιστωτικός κατακερµατισµός ήταν έτοιµος να επανεµφανιστεί κατά µήκος των εθνικών προτύπων αµέσως µετά το ξέσπασµα της κρίσης. Αυτό µας λέει ότι ό, τι αυτό που διαµορφώθηκε στη ζώνη του ευρώ πριν από την κρίση ήταν η σύγκλιση, όχι η ολοκλήρωση. Θα πρέπει επίσης να εξετάσουµε ένα γενικότερο πρόβληµα εκτός από τα προβλήµατα που σχετίζονται ειδικά µε την χρηµατοπιστωτική κρίση. Δηλαδή, ποια είναι τα δοµικά στοιχεία που απαιτούνται για τη δηµιουργία µιας ενιαίας χρηµατοπιστωτικής αγοράς; Με λίγα λόγια, µια ενιαία χρηµατοπιστωτική αγορά απαιτεί την τιµολόγηση των χρηµατοπιστωτικών κινδύνων σε σχέση µε τα ειδικά χαρακτηριστικά των χρηµατοοικονοµικών και µη χρηµατοοικονοµικών οφειλετών, ξεκινώντας από µια κοινή, µηδενικού κινδύνου βάση, παρά από την πρόσθεση των ιδιοσυγκρασιακών αυξήσεων στα επιτόκια των διαφορετικών κυρίαρχων χωρών. Επιπλέον, απαιτεί ότι όλοι οι

3 3 χρηµατοπιστωτικοί παράγοντες έχουν πρόσβαση στα ίδια περιουσιακά στοιχεία µηδενικού κινδύνου για τη ρευστότητα και τις χρηµατοοικονοµικές συναλλαγές. Η ζώνη του ευρώ δεν πληροί καµία από αυτές τις προϋποθέσεις. Οι µεταρρυθµίσεις που έχουν ήδη υιοθετηθεί ή βρίσκονται υπό συζήτηση σχετικά µε τη βιωσιµότητα του δηµόσιου χρέους ή τη δηµιουργία µιας τραπεζικής ένωσης αντιµετωπίζουν αυτό το πρόβληµα είτε ως υποπροϊόν είτε µόνο εν µέρει. [1] Το παρόν κείµενο πολιτικής προσφέρει µια πρόταση για µεταρρύθµιση υιοθετώντας µια διαφορετική προσέγγιση και επιδιώκει να ασχοληθεί άµεσα µε τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για τη δηµιουργία µιας ενιαίας χρηµατοπιστωτικής αγοράς. Η συγκεκριµένη άποψη καθοδηγείται από την πεποίθηση ότι οι επικρατούσες κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες στην Ευρώπη θα αποτρέψουν οποιαδήποτε ουσιαστική αναθεώρηση των συνθηκών της ΕΕ στο πλαίσιο µιας οµοσπονδιακής ένωσης, τουλάχιστον στο βαθµό που απαιτείται για να δηµιουργηθεί µια χρηµατοπιστωτική αγορά µε ίσους όρους. Γνωρίζουµε ότι οι πλήρως ενσωµατωµένες χρηµατοπιστωτικές αγορές απαιτούν από όλους τους συµµετέχοντες να δεχθούν µια ενιαία καµπύλη αποδόσεων µηδενικού κινδύνου. Αλλά αυτή η καµπύλη δεν υπάρχει στη ζώνη του ευρώ, καθώς δεν υπάρχει µια κεντρική ή οµοσπονδιακή κυβέρνηση να εκδίδει τα απαιτούµενα στοιχεία του ενεργητικού. Ο θεσµικός σχεδιασµός του Ευρωσυστήµατος, µε βάση ανεξάρτητες δηµοσιονοµικές αρχές και µια κεντρική τράπεζα σχεδιασµένη σαν να υπηρετούσε ένα οµοσπονδιακό κράτος, δεν µπορεί να παράγει µια ενιαία χρηµατοπιστωτική αγορά και αυτό αποτελεί εµπόδιο στην ικανότητά του να εφαρµόσει µία αποτελεσµατική νοµισµατική πολιτική. [2] Το πλεονέκτηµα της πρότασης που υιοθετείται σε αυτό το κείµενο πολιτικής είναι ότι ανταποκρίνεται στον στόχο µιας ενιαίας χρηµατοπιστωτικής αγοράς, χωρίς αλλαγές στη συνθήκη. Αυτό επιτυγχάνεται µε τη φόρτιση της ΕΚΤ µε την εκποµπή των υποχρεώσεων (ας τα αποκαλέσουµε «πιστοποιητικά χρέους») σε απαραίτητη ποσότητα και ταχύτητα, έτσι ώστε να προσφερθούν στους συµµετέχοντες στην αγορά κοινά περιουσιακά στοιχεία µηδενικού κινδύνου σε όλο το φάσµα της ωρίµανσης. Με άλλα λόγια, αντί να λάβουµε ως «δεδοµένο» τον σηµερινό σχεδιασµό της ΕΚΤ και να διερευνήσουµε τους δηµοσιονοµικούς και ρυθµιστικούς µηχανισµούς που θα διευκολύνουν την ενοποίηση των διαφορετικών εθνικών χρηµατοπιστωτικών αγορών, παίρνουµε ως «δεδοµένο» την πολιτική ρύθµιση που ορίζεται από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ και διερευνούµε το πώς θα γίνουν συνεπείς οι λειτουργίες της ΕΚΤ τόσο µε τον υφιστάµενο δηµοσιονοµικό σχεδιασµό όσο και τις ισχύουσες συνθήκες της ΕΕ. Επιπλέον, ενώ η πρόσφατη κρίση έχει επικεντρώσει τη συζήτηση γύρω από το πώς θα αποφευχθούν οι σοβαρές οικονοµικές διαταραχές, όπως η διάλυση της ζώνης του ευρώ, το παρόν κείµενο πολιτικής εξετάζει τη συνοχή και την αποτελεσµατικότητα του θεσµικού και δοµικού σχεδιασµού (αυτά θα θέµατα θα είναι επίσης σηµαντικά σε περισσότερο ήρεµες συνθήκες, αν ποτέ επιστρέψουµε ξανά σε αυτές). Το κείµενο είναι δοµηµένο ως εξής: η ενότητα 2 εξετάζει τους λόγους για τους οποίους οι µεταρρυθµίσεις που εγκρίθηκαν ή προτάθηκαν πρόσφατα δεν είναι σε θέση να εξαλείψουν τον κατακερµατισµό των χρηµατοπιστωτικών αγορών η ενότητα 3

4 4 παρουσιάζει την πρόταση για ένα νέο επιχειρησιακό σχεδιασµό της ΕΚΤ και η ενότητα 4 χρησιµεύει ως επίλογος. Η αποεθνικοποίηση των χρηµατοπιστωτικών αγορών Ίσως λόγω της ψευδαίσθησης ότι η αρχιτεκτονική του ευρώ θα µπορούσε να χρησιµεύσει ως µοχλός για την περαιτέρω πολιτική και οικονοµική ενοποίηση, η ΕΚΤ και το Ευρωσύστηµα σχεδιάστηκαν σαν να υπήρχαν µέσα στο πλαίσιο ενός πλήρως λειτουργικού οµοσπονδιακού κράτους. Δεν υπάρχει τίποτα στον σχεδιασµό του ευρώ που να αντιµετωπίζει τις ιδιαιτερότητες του πολιτικού µορφώµατος στην ΕΕ και στη ζώνη του ευρώ όπως ορίζεται από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, εκτός από (όπως θα δούµε στην επόµενη ενότητα) ορισµένους περιορισµούς στο κουτί των νοµισµατικών εργαλείων της ΕΚΤ. Όπως αναφέρεται στην εισαγωγή, αυτό το γεγονός εµποδίζει την ανάδυση µιας ενιαίας χρηµατοπιστωτικής αγοράς, διότι δεν υπάρχει µια ενιαία αναφορά στην καµπύλη αποδόσεων των περιουσιακών στοιχείων µηδενικού κινδύνου. Ωστόσο, ανεξάρτητα από το αν ήταν αυτή η αρχική πρόθεση, ο πολιτικός σχεδιασµός της ΕΕ και της ζώνης του ευρώ δεν έχει ποτέ κινηθεί προς την κατεύθυνση ενός οµοσπονδιακού συστήµατος. Αντιθέτως, έχει παραµείνει σε µια κατάσταση που, όπως έχω περιγράψει αλλού, µοιάζει µε ένα σµήνος από πάπιες που µεταναστεύουν, όπου απαιτείται καλή υγεία κατά την πτήση τους ενώ πρέπει να ακολουθήσουν αυστηρούς κανόνες στη συνέχεια προκειµένου να καταστεί εφικτό το µεγάλο ταξίδι που θα κάνουν. Είναι διδακτικό να θυµηθούµε ότι ακόµη και υπό αυτούς τους αυστηρούς κανόνες, η κάθε πάπια διατηρεί την ταυτότητά της (Tonveronachi 2013). Δυστυχώς, οι κανόνες συµµετοχής και πτήσης του ευρώ ήταν άσχηµα σχεδιασµένοι και απόλυτα προσκολληµένοι στη νεοφιλελεύθερη προσέγγιση. Με τις κυβερνήσεις να στοχεύουν προς µια ουδέτερη δηµοσιονοµική θέση και την κεντρική τράπεζα να στοχεύει στον πληθωρισµό, η ιδέα ήταν ότι η απελευθέρωση των αγορών θα οδηγούσε τη σύγκλιση των οικονοµιών των χωρών-µελών της ευρωζώνης προς ατοµικά και συλλογικά βιώσιµα µονοπάτια. Οι απόψεις µπορεί να διαφέρουν ως προς το αν το πρόβληµα είναι ότι οι οικονοµίες των κρατών-µελών δεν έχουν ελευθερωθεί επαρκώς ή ότι οι κανόνες σπανίως εφαρµόστηκαν πλήρως. Ωστόσο, το γεγονός ότι οι νεοφιλελεύθερες συνταγές πολιτικής δεν εφαρµόστηκαν πλήρως δεν κάνει τον συνολικό σχεδιασµό λιγότερο ελαττωµατικό. Η κατανόηση ότι η ετερογενής φυσιολογία των παπιών µας ήταν ασύµβατη µε τις βασικές απαιτήσεις µιας βιώσιµης, αν όχι βέλτιστης νοµισµατικής ζώνης, θα πρέπει να είχε λειτουργήσει ως µηχανισµός εναντίον της υποβίβασης των δηµόσιων αρχών στο ρόλο του απλού διαιτητή. Αντίθετα, ακόµη και ακολουθώντας την ορθόδοξη θεωρία του δεύτερου καλύτερου, οι συντονισµένες δηµόσιες παρεµβάσεις θα ήταν απαραίτητες για την αντιµετώπιση αυτών των αναπόφευκτων ατελειών. Οι µεταρρυθµίσεις που προκάλεσε η πρόσφατη κρίση έχουν µέχρι στιγµής ακολουθήσει τον αρχικό σχεδιασµό. Οι παλιοί δηµοσιονοµικοί κανόνες έγιναν ακόµα ποιο αυστηροί, επαναδιατυπώθηκαν οι µακρo-κανόνες και απαιτήθηκε ακόµη µεγαλύτερη απελευθέρωση µε άλλα λόγια, περισσότερες από τις ίδιες τις πάπιες να πετούν σε

5 5 σχηµατισµό. Επί του θέµατός µας, ιδιαίτερης σηµασίας είναι η υιοθέτηση του Δηµοσιονοµικού Συµφώνου από τις χώρες της ζώνης του ευρώ µε σκοπό τη µείωση της αναλογίας του δηµοσίου χρέους προς το ΑΕΠ στο 60% ή λιγότερο µέσα σε 20 χρόνια. Η ιδέα είναι ότι το 60% εγγυάται τη βιωσιµότητα του χρέους και έτσι θα επανέλθουν τα επιτόκια για τα κρατικά οµόλογα στα ιστορικά χαµηλά επίπεδα που βρίσκονταν πριν από την κρίση. Σηµειώστε ότι η µείωση της αναλογίας του χρέους δεν θα προκύψει αποκλειστικά από την αύξηση του ΑΕΠ, καθώς η άλλη ρήτρα του Συµφώνου απαιτεί µηδενικό διαρθρωτικό δηµοσιονοµικό έλλειµµα. Η αξιοπιστία µιας τέτοιας µακροπρόθεσµης πολιτικής δέσµευσης είναι αµφίβολη, µε βάση την εµπειρία του παρελθόντος και τις µεγάλες και ετερογενείς αποπληθωριστικές επιπτώσεις που θα παράγει. Επιπλέον, αν η πρόσφατη κρίση µας δίδαξε κάτι, αυτό είναι ότι οι επενδυτές θα παραµείνουν επιφυλακτικοί όσον αφορά τη χρήση της αναλογίας του χρέους ως τον κύριο δείκτη της µελλοντικής βιωσιµότητας του δηµόσιου χρέους. Με δεδοµένες τις τρέχουσες οικονοµικές και θεσµικές συνθήκες, οι διαφορές στα επιτόκια των κρατικών οµολόγων θα συνεχίσουν να υφίστανται. Πάνω απ' όλα, η σύγκλιση δεν σηµαίνει ολοκλήρωση και η εµπειρία έχει αποκαλύψει την εγγενή αστάθεια της. Ορισµένες από τις προτάσεις που συζητούνται παρακάτω δείχνουν επίσης ότι οι ευρωπαίοι αξιωµατούχοι θεωρούν αναγκαία περαιτέρω µέτρα για την ενίσχυση της ολοκλήρωσης στη ζώνη του ευρώ (βλέπε σηµείωση 1). Με δεδοµένη τη σταδιακή προσέγγιση της ΕΕ γύρω από τη µεταρρύθµιση, µια προσέγγιση που συχνά έρχεται σε αντίθεση µε τη διατήρηση της συνοχής του συνολικού σχεδιασµού, το νέο καθεστώς δηµοσιονοµικής πολιτικής θα µπορούσε να θεωρηθεί ως ένα πρώτο βήµα που, σε περίπτωση επιτυχίας, θα µπορούσε να ανοίξει το δρόµο για την έκδοση, ίσως ακόµη και σε λιγότερο από 20 χρόνια, κάποιας µορφής αµοιβαιοποίησης του χρέους ή οµοσπονδιοποίησης. Κάποιο επίπεδο οµοσπονδιοποίησης θα µπορούσε επίσης να διευκολυνθεί µε ταυτόχρονες µεταρρυθµίσεις στον χρηµατοπιστωτικό τοµέα. Δεν υπάρχει καµία αµφιβολία ότι τις τελευταίες δεκαετίες η ΕΕ έχει προωθήσει σε σηµαντικό βαθµό την κανονιστική χρηµατοοικονοµική εναρµόνιση µεταξύ κρατών-µελών, καθιστώντας τις εθνικές πάπιες πιο οµοιογενείς. Ωστόσο, ακόµη και πριν από την κρίση, η διαφορά µεταξύ των τυπικών κανόνων για την ελάχιστη εναρµόνιση και την αποτελεσµατική εναρµόνιση γινόταν εµφανής. Ο διόγκωση του κατακερµατισµού των χρηµατοπιστωτικών αγορών που παρήγαγε η πρόσφατη κρίση αποκάλυψε επιπλέον κινδύνους που προκύπτουν από την εναπόθεση της εναρµόνιση στις εθνικές κυβερνήσεις και ενθάρρυνε τις αρχές της ΕΕ να πιέσουν για υψηλότερο επίπεδο συγκέντρωσης και εναρµόνισης. Αυτή η εξέλιξη οδήγησε σε θεσµικές µεταρρυθµίσεις, όπως η δηµιουργία των Ευρωπαϊκών Εποπτικών Αρχών, οι οποίες είναι επιφορτισµένες µε τη δηµιουργία ενιαίων κανόνων και ενιαία εποπτικά εγχειρίδια, και του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου Συστηµικού Κινδύνου, το οποίο είναι επιφορτισµένο µε το να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου όταν εµφανίζονται µη βιώσιµες µακροοικονοµικές ανισορροπίες. Οδήγησε επίσης στην ενίσχυση της ρυθµιστικής και εποπτικής εξουσίας εκ µέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Πιο πρόσφατα, η συµφωνία για την τραπεζική ένωση, η οποία είναι υποχρεωτική για τα µέλη της ευρωζώνης και ανοιχτή στη συµµετοχή άλλων χωρών-µελών της ΕΕ, σηµατοδοτεί µια ακόµη στροφή προς τον συγκεντρωτισµό.

6 6 Ωστόσο, υπήρξαν πολλές αντιδράσεις κατά µιας ευρύτερης χρηµατοπιστωτικής εναρµόνισης και συγκεντροποίησης, όπως αυτές εναντίον µιας αποτελεσµατικής τραπεζικής ένωσης. Αυτές οι αντιδράσεις είναι προάγγελοι των εµποδίων που πιθανώς θα αντιµετωπίσουν οποιεσδήποτε σηµαντικές µεταρρυθµίσεις µε σκοπό τη δηµιουργία µιας οµοσπονδιακής δοµής στην ΕΕ. Το γεγονός είναι ότι οι εθνικές οικονοµίες παραµένουν ανοµοιογενείς, ενώ το κοινό νόµισµα και η πορεία της πτήσης των παπιών περιορίζουν τα εργαλεία που είναι διαθέσιµα για την επίλυση των ειδικών προβληµάτων που αντιµετωπίζουν. [3] Παρά το γεγονός ότι η Συνθήκη του Μάαστριχτ οραµατίστηκε το ευρώ ως µελλοντικό κοινό νόµισµα για το σύνολο της ΕΕ, οι εξαιρέσεις που έγιναν προς το Ηνωµένο Βασίλειο και τη Δανία, σε συνδυασµό µε τις πρόσφατες περιπέτειες της ζώνης του ευρώ, έχουν ενισχύσει την υπόθεση µιας ένωσης δύο βαθµίδων και πρόσθεσαν νέα στοιχεία διαρθρωτικής αστάθειας. Το Ηνωµένο Βασίλειο, ειδικότερα, έχει αξιοποιήσει πλήρως το πλεονέκτηµα της ελεύθερα κυµαινόµενης συναλλαγµατικής ισοτιµίας που διαθέτει και ζητά περισσότερες αυτοεξαιρέσεις. Το σηµερινό κλίµα στην Ευρώπη δεν είναι απλά ευνοϊκό εναντίον µιας µετατόπισης προς ένα οµοσπονδιακό σχέδιο ζωτικής σηµασίας για την ολοκλήρωση της ζώνης του ευρώ, αλλά δηµιουργεί επίσης αντίσταση σε κάθε προσπάθεια για να αυξηθεί η εναρµόνιση. Θα ήταν επίτευγµα ο εκδηµοκρατισµός του σηµερινού επιπέδου της συγκεντροποίησης, καθιστώντας την έτσι κοινωνικά πιο αποδεκτή. Δεν υπάρχει καµία αµφιβολία ότι η µόνη εναλλακτική λύση για το µέλλον της Ένωσης, εκτός από τη διάλυση, που περιλαµβάνει τη µετατροπή της σε µια απλή ζώνη ελεύθερων συναλλαγών, είναι η οµοσπονδιοποίηση. Ωστόσο, είναι αµφίβολο ότι το πηδάλιο θα διατηρηθεί σταθερά προς αυτή την κατεύθυνση και, εν πάση περιπτώσει, στο µεσοδιάστηµα θα πρέπει να διαχειριστούµε την αστάθεια που είναι αποτέλεσµα του ασυνάρτητου σχεδιασµού του Ευρωσυστήµατος. Εποµένως, είναι χρήσιµο να αναλύουµε την πρόοδο που έχει σηµειωθεί µέχρι στιγµής αναφορικά µε τις συστάσεις που περιέχονται στην έκθεση που εκπονήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συµβούλιο (EC 2012) σε συνεργασία µε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την ΕΚΤ και το Eurogroup. Ξεκινώντας από την ανάγκη να δηµιουργηθεί µια νέα αρχιτεκτονική για την Ευρωπαϊκή Οικονοµική και Νοµισµατική Ένωση, η έκθεση προτείνει τη δηµιουργία τεσσάρων ενώσεων για την επόµενη δεκαετία: µια τραπεζική ένωση, µια δηµοσιονοµική ένωση, µια οικονοµική ένωση και µια πολιτική ένωση. [4] Η τραπεζική ένωση έχει προταθεί και υποστηρίζεται µε επιχειρήµατα που απευθύνονται ρητά στην εξάλειψη τόσο του φαύλου κύκλου µεταξύ κρατικών κρίσεων και τραπεζικών κρίσεων όσο και του κατακερµατισµού των χρηµατοπιστωτικών αγορών που αποκαλύφθηκε από την πρόσφατη κρίση (βλέπε, π.χ., Mersch, 2013). Το επίκεντρο της τραπεζικής ένωσης είναι ο ενιαίος µηχανισµός επίλυσης, για τον οποίον ο ενιαίος εποπτικός µηχανισµός αντιπροσωπεύει τις απαραίτητες «πολιτικές» προϋποθέσεις. [5] Ο ενιαίος µηχανισµός επίλυσης έχει δεχτεί πολλές επικρίσεις αναφορικά µε την αποτελεσµατικότητά του, παρά τις πρόσφατες τροποποιήσεις που εισήχθησαν µετά τις

7 7 διαπραγµατεύσεις µεταξύ του Συµβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ωστόσο, δύο διαφορετικά σηµεία αφορούν το θέµα µας. Πρώτον, ο ενιαίος µηχανισµός επίλυσης είναι ασύµµετρος και, στην καλύτερη περίπτωση, θα προσφέρει ασπίδα στα δηµόσια οικονοµικά από τις τραπεζικές κρίσεις, αλλά δεν προστατεύει τις τράπεζες από τις κρατικές αναταραχές, στο βαθµό που δεν µοιράζονται κοινά περιουσιακά στοιχεία µηδενικού κινδύνου. Δεύτερον, όπως επίσης αληθεύει για µερικές από τις άλλες προτάσεις που εξετάζονται παρακάτω, θα πρέπει να γίνει διάκριση ανάµεσα στα εργαλεία που χρησιµοποιούνται για τη διαχείριση των κρίσεων (στην περίπτωση αυτή, τον περιορισµό του χρηµατοπιστωτικού κατακερµατισµού κάτω από συνθήκες στρες) από τις προτάσεις που αποσκοπούν στην παραγωγή µιας ενιαίας χρηµατοπιστωτικής αγοράς κατά τη διάρκεια πιο ήρεµων συνθηκών. Όπως τονίζει ο Coeuré (2013), «η σύγκλιση των κρατικών αποδόσεων µεταξύ των χωρών της ζώνης του ευρώ σε πολύ χαµηλά επίπεδα πριν από την χρηµατοπιστωτική κρίση δεν συνεπάγετο, από µόνη της, την ολοκλήρωση της αγοράς». (2) Η τραπεζική ένωση είναι συνεπής µε µια ενιαία χρηµατοπιστωτική αγορά δηλαδή αποτελεί προϋπόθεση για την ύπαρξή της, αλλά αυτό δεν επαρκεί. Όσο για τη δηµοσιονοµική ένωση, τα πράγµατα δείχνουν να είναι πολύ χειρότερα. Επί του παρόντος, οι συζητήσεις αφορούν δύο εγχειρήµατα. Το πρώτο είναι το πιο πρόσφατο από µια µακρά λίστα προτάσεων που απευθύνονται στην αµοιβαιοποίηση µέρους του δηµόσιου χρέους των χωρών της ζώνης του ευρώ. Όπως αναφέρθηκε ήδη, η έκδοση µιας συνεπούς ποσότητας κοινού δηµόσιου χρέους που περιλαµβάνει ένα ευρύ φάσµα ωριµότητας θα µπορούσε να δηµιουργήσει µια αποτελεσµατική, κοινή καµπύλη αποδόσεων µηδενικού κινδύνου, που αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για µια ενιαία αγορά χρηµατοπιστωτικών υπηρεσιών. Όπως είναι φανερό από τα συµπεράσµατα της έκθεσης που εκπονήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο φόβος του ηθικού κινδύνου παραλύει την ανάληψη δράσης ακόµα και γύρω από τις πιο άτολµες προτάσεις, οι οποίες, ωστόσο, θα ήταν ανεπαρκείς, από τη δική µας άποψη, λόγω του περιορισµού των οµολόγων ωρίµανσης σε βραχυπρόθεσµο επίπεδο. [6] Το δεύτερο εγχείρηµα, το οποίο δεν έχει προχωρήσει πέρα από το στάδιο µιας αόριστης πρότασης, είναι η δηµιουργία ενός περιορισµένου, κεντρικού δηµοσιονοµικού ρυθµιστικού για τη ζώνη του ευρώ, που χρηµατοδοτείται επί ποσοστώσεων από τα κράτη-µέλη. Η αντικυκλική του λειτουργία µπορεί να βοηθήσει ως ένας µακρο- µηχανισµός για την αντιµετώπιση των ζηµιών των τραπεζών, αλλά, και πάλι, δεν θα σχετίζεται µε οποιονδήποτε τρόπο µε τις συνήθεις προϋποθέσεις που απαιτούνται από µία ενιαία χρηµατοπιστωτική αγορά. Εν κατακλείδι, αν προκύψει κάτι από τη δηµοσιονοµική πλευρά προς αυτή την κατεύθυνση (κι αυτό αποτελεί ένα µεγάλο ερωτηµατικό), θα µπορούσε να συµβάλλει στο να αποφευχθούν σοβαρές διαταραχές στην χρηµατοπιστωτική αγορά, ακόµη και στο σηµείο της εξάλειψης του κινδύνου της διάλυσης της ζώνης του ευρώ, αλλά δεν θα εξαλείψει τις διαφορές ανάµεσα στο δηµόσιο χρέος των επιµέρους χωρών. Όπως και στην περίπτωση της τραπεζικής ένωσης, οι µετριοπαθείς δηµοσιονοµικές µεταρρυθµίσεις προς αυτή την κατεύθυνση θα βοηθήσουν, αλλά δεν θα λύσουν το πρόβληµα. Δεδοµένου ότι η πιο πιθανή έκβαση στα επόµενα χρόνια είναι απλά να

8 8 προστεθεί µια αποδυναµωµένη εκδοχή της τραπεζικής ένωσης στο δηµοσιονοµικό σύµφωνο, είναι χρήσιµο να ψάξουµε να βρούµε µια διαφορετική λύση. Ένας νέος επιχειρησιακός σχεδιασµός για την ΕΚΤ Η σηµερινή προσέγγιση για τις κεντρικές τράπεζες επικεντρώνεται στον έλεγχο των βραχυπρόθεσµων επιτοκίων, αφήνοντας τις αποτελεσµατικές αγορές υπεύθυνες για τη µετάδοση των επιτοκίων σε ολόκληρο το φάσµα των χρηµατοοικονοµικών περιουσιακών στοιχείων τόσο για την χρονική διάρκεια ωριµότητας όσο και τα ειδικά χαρακτηριστικά κινδύνου. Ο υψηλός βαθµός υποκατάστασης µεταξύ των περιουσιακών στοιχείων αποτελεί προϋπόθεση για την αποτελεσµατική λειτουργία ενός τέτοιου µηχανισµού σε µια αποτελεσµατική αγορά. Η νοµισµατική αρχή προσδοκά επίσης ότι οι δράσεις της θα επηρεάσουν τις προσδοκίες της αγοράς και συχνά επιδίδεται σε καθοδηγητικές τακτικές σχετικά µε την κατεύθυνση των επιτοκίων αναφοράς και την αναµενόµενη επίπτωση στη δοµή των όρων. Η θεωρία για την υποβόσκουσα λειτουργία µιας αποτελεσµατικής αγοράς απαιτεί συνεπώς έναν εκδότη µηδενικού κινδύνου για να ορίσει το σηµείο αναφοράς της καµπύλης αποδόσεων που χρησιµοποιείται για την τιµολόγηση όλων των άλλων περιουσιακών στοιχείων υψηλού κινδύνου. Ως εκ τούτου, το κυρίαρχο χρέος είναι αυτό που διαδραµατίζει τον κρίσιµο ρόλο ως το σηµείο µηδενικού κινδύνου αναφοράς για την αποτελεσµατική τιµολόγηση της αγοράς, συµπεριλαµβανοµένης της προτίµησης για ρευστότητα, και ο προτιµώµενος τρόπος για τη διατήρηση των αποθεµάτων ρευστότητας και την καταβολή εγγύησης. Δίχως έναν ενιαίο κρατικό εκδότη, η ζώνη του ευρώ δεν διαθέτει περιουσιακά στοιχεία µηδενικού κινδύνου. Η ύπαρξη της ανεπάρκειας της αγοράς µπορεί να απαιτεί µεγαλύτερη δόση χαλαρής νοµισµατικής πολιτικής, αλλά αποτελεί επίσης εµπόδιο στα επιθυµητά αποτελέσµατα πολιτικής. Για παράδειγµα, µια νοµισµατική πολιτική που περιορίζεται στον καθορισµό των όρων αναχρηµατοδότησης είναι όµηρος των ενδογενών αποφάσεων των τραπεζών να δηµιουργήσουν ή να καταστρέψουν την δευτερογενή ρευστότητα. Ως εκ τούτου, οι πολιτικές τόνωσης δεν µεταδίδονται υποχρεωτικά στον επιθυµητό όγκο και κόστος της πίστωσης. Αυτός είναι ο λόγος που οι κεντρικές τράπεζες συχνά συµπληρώνουν την εργαλειοθήκη τους µε πράξεις ανοικτής αγοράς, που τους δίνουν τη δυνατότητα να επηρεάζουν πιο άµεσα την αγοραία ρευστότητα και το σχήµα της καµπύλης αποδόσεων. Και πάλι, δεδοµένου ότι, σύµφωνα µε την ορθόδοξη προσέγγιση, η κεντρική τράπεζα θα πρέπει να απορροφήσει τον κίνδυνο ρευστότητας, αλλά όχι τον πιστωτικό κίνδυνο, οι πράξεις αυτές θα πρέπει κανονικά να περιορίζονται στο δηµόσιο χρέος. Αυτή είναι απλώς µια περιγραφή της δυναµικής σε λειτουργία, αλλά θα πρέπει να είναι σαφές ότι, εν απουσία ενός κοινού εκδότη µηδενικού ρίσκου, η ζώνη του ευρώ εσωκλείει µια δοµική «αναποτελεσµατικότητα» που επηρεάζει τους παρόχους χρηµατοοικονοµικών υπηρεσιών, τους ιδιώτες επενδυτές και την κεντρική τράπεζα. [7] Οι χρηµατοπιστωτικές αγορές στη ζώνη του ευρώ είναι δοµικά κατακερµατισµένες και η ΕΚΤ αντιµετωπίζει αξιοσηµείωτες δυσκολίες, ακόµη και πολιτικά εµπόδια, στο να συµµετέχει σε πράξεις πλήρους ανοιχτής αγοράς.

9 9 Στο αποκορύφωµα της κρίσης του δηµόσιου χρέους στη ζώνη του ευρώ, η ΕΚΤ παρενέβη στις δευτερογενείς αγορές οµολόγων ορισµένων περιφερειακών χωρών. Το έπραξε µε την αιτιολογία ότι, µε τους επενδυτές να στοιχηµατίζουν στη διάλυση της ζώνης του ευρώ, οι αγορές έκαναν υπέρβαση (overshooting), εµποδίζοντας έτσι τη µετάδοση της νοµισµατικής πολιτικής της ΕΚΤ. Η κίνηση αυτή επικρίθηκε ως αντίθετη προς το γράµµα και το πνεύµα της Συνθήκης του Μάαστριχτ, διότι, όπως υποστηρίχθηκε, η ΕΚΤ άλλαζε την αποτίµηση του κινδύνου που γίνεται από τις αγορές και, αναλαµβάνοντας τον πιστωτικό κρατικό κίνδυνο, η κίνηση αυτή θα µπορούσε να οδηγήσει σε απαγορευµένες δηµοσιονοµικές µεταβιβάσεις µεταξύ των χωρών-µελών της ζώνης του ευρώ. Αν και είναι δύσκολο να συµφωνήσει κανείς µε την άποψη ότι οι αγορές έχουν πάντα δίκιο, και, αν απουσία σαφών πολιτικών αποφάσεων, η κίνηση της ΕΚΤ ήταν δικαιολογηµένη αφού είχε ως στόχο τη διατήρηση της ζώνης του ευρώ, η παραπάνω κριτική αγγίζει ένα πολύ ευαίσθητο θέµα. Το ερώτηµα που τίθεται είναι ποιο επιτόκιο κρατικών οµολόγων θεωρεί αποδεκτό η ΕΚΤ για µια χώρα-µέλος της ευρωζώνης. Το ζήτηµα αυτό είναι ακόµη πιο σηµαντικό στο πλαίσιο του ανακοινωθέντος προγράµµατος αγοράς κρατικών οµολόγων (OMT) της ΕΚΤ. Μία από τις κύριες ενστάσεις εναντίον του OMT είναι η απουσία ποσοτικών ορίων στα µέτρα πολιτικής. Παρά το γεγονός ότι η απουσία αυτών των ορίων είναι απαραίτητη για να «πειστούν» οι αγορές, το OMT µπορεί να παράγει ανεπιθύµητα αποτελέσµατα ηθικού κινδύνου. Αν είχαν ήδη ληφθεί µέτρα για τη βιωσιµότητα του δηµόσιου χρέους (και το επίπεδο «βιωσιµότητας» είναι αντικείµενο πολλών διαφωνιών), η ΕΚΤ θα επηρέαζε διακριτικά τις εθνικές δηµοσιονοµικές συνθήκες, πράγµα που απαγορεύεται από το νόµο. Εάν οι παρεµβάσεις αυτές ήταν ρυθµισµένες µε τη µετάδοση της νοµισµατικής πολιτικής, όπως υποστήριξε η ΕΚΤ, οι παρεµβάσεις θα πρέπει να ήταν πολύ πιο δυναµικές τόσο σε όγκο όσο και σε σχέση µε τον αριθµό των χωρών που συµµετείχαν (µέχρι να εξαλειφθεί η διαφορά των spreads των κρατικών οµολόγων της ζώνης του ευρώ σε σχέση µε τα γερµανικά κρατικά οµόλογα). Ωστόσο, οι αντιρρήσεις περί ηθικού κινδύνου θα ήταν ανεξέλεγκτες. Έτσι, η ΕΚΤ κατάφερε να αποτρέψει τη διάσπαση της ζώνης του ευρώ, αλλά χωρίς την αποεθνικοποίηση των χρηµατοπιστωτικών συστηµάτων. Ίσως ακόµα πιο σηµαντικό, τα πολιτικά προβλήµατα που σχετίζονται µε την ετερογένεια του δηµόσιου χρέους των κρατών-µελών της ευρωζώνης επηρεάζουν επίσης τις βασικές λειτουργίες πάνω στις οποίες στηρίζεται η ΕΚΤ (δηλαδή, πράξεις αναχρηµατοδότησης τόσο για την επιλεξιµότητα των κρατικών οµολόγων ως εγγύηση όσο και για το κούρεµα που θα επιβληθεί σε αυτά). Έχοντας προβάλλει το επιχείρηµα ότι οι οργανισµοί αξιολόγησης βλέπουν µόνο ένα τσουλούφι του καπνού όταν η φωτιά βρίσκεται σε προχωρηµένο στάδιο και υπερεκτιµούν τη ζηµιά αργότερα, ο De Grauwe (2010) υποστηρίζει ότι η «η ΕΚΤ θα πρέπει να διακόψει την πολιτική της εξωτερικής ανάθεσης της ανάλυση κινδύνου χώρας στους αµερικανικούς οργανισµούς αξιολόγησης.... Η απροθυµία της ΕΚΤ να κάνει εσωτερικά την ανάλυση του πιστωτικού κινδύνου οφείλεται κατά πάσα πιθανότητα στο φόβο ότι µπορεί µερικές φορές να πρέπει να πάρει δύσκολες αποφάσεις που θα δυσαρεστήσουν τις εθνικές κυβερνήσεις. Είναι πολύ πιο άνετη µε το να γίνεται αυτή η δουλειά από τους ξένους» (3).

10 10 Πριν µπούµε σε µερικές από τις λεπτοµέρειες της πρότασής µας, είναι απαραίτητο να καταστεί σαφές ότι σε καµία περίπτωση δεν έχει σχεδιαστεί για να αντιµετωπίσει το πρόβληµα της βιωσιµότητας του δηµόσιου χρέους στην ευρωζώνη. Η διαχείριση του δηµόσιου χρέους έχει αφεθεί σε άλλες προτάσεις, όπως αυτές που αναφέρθηκαν εν συντοµία στην προηγούµενη ενότητα. [8] Επιπλέον, η επείγουσα ανάγκη να ολοκληρωθεί η δηµοσιονοµική πτυχή της Συνθήκης του Μάαστριχτ οφείλεται στο γεγονός ότι η επίλυση του προβλήµατος των κοινών περιουσιακών στοιχείων µηδενικού κινδύνου χαλαρώνει, αλλά δεν εξαλείφει τη σχέση µεταξύ κρατών και τραπεζών κατά τις περιόδους έντονου στρες. Όπως υποστηρίζουν οι Angelini, Grande και Πανέτα (2014), «όταν το κράτος µπαίνει σε µπελάδες, η εξέλιξη αυτή επηρεάζει το σύνολο της οικονοµίας. Ο «κίνδυνος χώρας» φαίνεται να είναι ένας βασικός παράγοντας που επηρεάζει τη σχέση µεταξύ κράτους και τραπεζών» (6). Ωστόσο, από τη στιγµή που επικρατούν σοβαρές αµφιβολίες για την ολοκλήρωση της δηµοσιονοµική πτυχής της Συνθήκης του Μάαστριχτ, ένα χρήσιµο βήµα προς τα εµπρός είναι να δηµιουργηθούν οι απαραίτητες διαρθρωτικές συνθήκες για µια ενιαία χρηµατοπιστωτική αγορά, χωρίς την ύπαρξη µιας οµοσπονδιακής υπηρεσίας που θα εκδίδει κυρίαρχο δηµόσιο χρέος. Σε γενικές γραµµές, η πρόταση είναι αρκετά απλή. Οι ενδιάµεσοι χρηµατοπιστωτικοί οργανισµοί στη ζώνη του ευρώ που κατέχουν δηµόσιο χρέος στα χαρτοφυλάκιά τους θα έχουν την ευκαιρία να το ανταλλάξουν µε υποχρεώσεις της ΕΚΤ ή «πιστοποιητικά χρέους», που θα καλύπτουν όλο το φάσµα της χρονικής διάρκειας ωρίµανσης στην καµπύλη αποδόσεων. Ως αποτέλεσµα, η ΕΚΤ θα αποκτήσει ένα χαρτοφυλάκιο κρατικών τίτλων της δευτερογενούς αγοράς για τις χώρες της ζώνης του ευρώ κατ' αναλογία προς τη συνεισφορά της κάθε χώρας στα κεφάλαια της ΕΚΤ και τα εθνικά χρηµατοπιστωτικά ιδρύµατα θα αποκτήσουν ένα χαρτοφυλάκιο από «πιστοποιητικά χρέους» µηδενικού κινδύνου που εκδίδονται από την ΕΚΤ. Με την ολοκλήρωση, η ΕΚΤ θα αναστείλει την αποδοχή των εθνικών οµολόγων ως εγγύηση για τις πράξεις αναχρηµατοδότησης και θα περιορίσει τις δραστηριότητές της σε πιστοποιητικά χρέους. Αυτό θα δηµιουργήσει το κίνητρο για τους ενδιάµεσους χρηµατοπιστωτικούς οργανισµούς να ανταλλάξουν τα κρατικά οµόλογα υψηλότερης απόδοσης, αλλά µε ρίσκο, που διατηρούν στους ισολογισµούς ως χρεόγραφα διαθέσιµα προς πώληση για πιστοποιητικά χρέους µε χαµηλότερες αποδόσεις Το αποτέλεσµα από όλη αυτή τη διαδικασία θα είναι ότι οι ενδιάµεσοι χρηµατοπιστωτικοί οργανισµοί θα αντιµετωπίσουν µια ενιαία καµπύλη αποδόσεων µηδενικού κινδύνου και η ΕΚΤ θα µπορεί να στηρίξει τις πράξεις ανοικτής αγοράς σε πιστοποιητικά χρέους, χωρίς τεχνικά ή πολιτικά προβλήµατα. [9] Στο βαθµό που η πολιτική της ΕΚΤ για τον περιορισµό του πληθωρισµού παραµένει αξιόπιστη, οι υποχρεώσεις της θα έχουν µηδενικό πιστωτικό κίνδυνο. Στη συνέχεια θα προκύψει µια θετική διαφορά για την ΕΚΤ, που θα εκπροσωπείται από τη διαφορά µεταξύ της µέσης απόδοσης που θα προέρχεται από την κατοχή των κρατικών τίτλων, ως ένα είδος πρόσθετου νοµισµατικού εισοδήµατος. Με αυτό το νοµισµατικό εισόδηµα να διανέµεται επί ποσοστώσεων στα εθνικά δηµόσια ταµεία, θα δηµιουργηθεί ένα θετικό κίνητρο ηθικού κινδύνου, µε τις «ενάρετες» χώρες να επωφελούνται περισσότερο. Προκειµένου να περιοριστεί ο ρόλος των πιστοποιητικών χρέους στις χρήσεις που περιγράφονται παραπάνω (δηλαδή να παρέχουν ένα σηµείο αναφοράς και όχι ένα

11 11 όχηµα χρηµατοδότησης), θα είναι διαθέσιµα µόνο στις αγορές της ζώνης του ευρώ, και η κατοχή και οι συναλλαγές των πιστοποιητικών χρέους θα πρέπει να περιορίζονται στα χρηµατοπιστωτικά ιδρύµατα που έχουν συσταθεί ως επιχειρήσεις στις χώρες της ζώνης του ευρώ. Σε ποσοτικούς όρους, το δηµόσιο χρέος στη ζώνη του ευρώ ήταν 8.6 τρις ευρώ το 2012, µε τις τράπεζες να κατέχουν περίπου 1.6 τρις ευρώ αυτού του χρέους (περισσότερο από ό, τι πριν από την κρίση). Το 1.6 τρις ευρώ υπερβαίνει κατά πολύ αυτό που κατέχουν οι τράπεζες ως χρεόγραφα διαθέσιµα προς πώληση (δηλαδή αυτό που κατέχουν για λόγους κάλυψης της ρευστότητας), αλλά δεν περιλαµβάνει ένα παρόµοιο αίτηµα από άλλους µεσάζοντες. Μπορούµε να υποθέσουµε µε ασφάλεια ότι τα πιστοποιητικά χρέους θα απορροφήσουν λιγότερο από το 20% του συνολικού δηµόσιου χρέους της ζώνης του ευρώ. Σε κάθε περίπτωση, καθώς τα πιστοποιητικά χρέους θα πρέπει να συνδέονται µόνο µε τη ζήτηση για ρευστότητα που προέρχεται από χρηµατοπιστωτικά ιδρύµατα εντός της ζώνης του ευρώ, η ΕΚΤ δεν θα πρέπει να λάβει οποιαδήποτε διακριτική απόφαση σχετικά µε τις αποδόσεις των κρατικών οµολόγων και δεν θα προκύψει κανένας ηθικός κίνδυνος από την εθνική εκποµπή του δηµόσιου χρέους. Όσον αφορά τον συνολικό ισολογισµό της ΕΚΤ, τα υφιστάµενα κρατικά χρεόγραφα θα µεταναστεύσουν στο νέο καθεστώς, περιορίζοντας ως εκ τούτου οποιαδήποτε καθαρή αύξηση στον ισολογισµό της ΕΚΤ. Με τον τρόπο αυτό, θα δηµιουργηθεί µια ενιαία αγορά στη ζώνη του ευρώ για περιουσιακά στοιχεία µηδενικού κινδύνου µε εξαιρετική ρευστότητα. Η σηµερινή κατάσταση στη ζώνη του ευρώ χαρακτηρίζεται από ενδεχόµενες αναντιστοιχίες µεταξύ της εγχώριας ζήτησης για ρευστότητα που προέρχεται από το βαθµό της χρηµατιστικοποίησης και του βάθους των αγορών για τα εθνικά χρεόγραφα. Ως παράδειγµα, υπενθυµίζουµε ότι η πρόσφατη απόκτηση µεγάλων ποσοτήτων οµολόγων του θησαυροφυλακίου από το οµοσπονδιακό αποθεµατικό σύστηµα των ΗΠΑ (Fed) για το πρόγραµµα ποσοτικής χαλάρωσης προκάλεσε κάποιες ελλείψεις στη διαθεσιµότητα των οµολόγων του θησαυροφυλακίου για τις πράξεις συναλλαγών και για την ίδια την Fed. Η εκποµπή πιστοποιητικών χρέους από την ΕΚΤ θα κόψει τον δεσµό µεταξύ της ζήτησης για ρευστότητα και της προσφοράς των περιουσιακών στοιχείων quasi µηδενικού κινδύνου σε εθνικό επίπεδο. Όσο για τη συνοχή της εν λόγω επιχειρησιακής µεταρρύθµισης µε τις συνθήκες της ΕΕ, έχουµε ήδη δει ότι η απόκτηση κρατικών οµολόγων στη δευτερογενή αγορά είναι σύµφωνη µε το γράµµα των συνθηκών. Οπότε, η τακτική αυτή αυστηρά για τους σκοπούς της διαχείρισης της ρευστότητας της ενιαίας χρηµατοπιστωτικής αγοράς θα πρέπει επίσης να θεωρηθεί ότι συµµορφώνεται µε το πνεύµα των συνθηκών. Επιπλέον, η εκποµπή των πιστοποιητικών χρέους περιλαµβάνεται ήδη ανάµεσα στα εργαλεία που θα µπορούσε να χρησιµοποιήσει η ΕΚΤ ως µέρος της εργαλειοθήκης της για τις πράξεις ανοικτής αγοράς. Ωστόσο, απ ότι φαίνεται από τις οικονοµικές καταστάσεις της ΕΚΤ, αυτά τα εργαλεία δεν χρησιµοποιήθηκαν ποτέ. Οι κατευθυντήριες γραµµές της νοµισµατικής πολιτικής της ΕΚΤ επιτρέπουν ήδη την εκποµπή των πιστοποιητικών χρέους, τα οποία ταξινοµούνται ως διαρθρωτικές πράξεις ανοικτής αγοράς [10], µε διάρκεια 12 µηνών, και τα οποία πωλούνται µε έκπτωση σε τακτικές δηµοπρασίες που

12 12 διαχειρίζονται οι εθνικές κεντρικές τράπεζες. Παρά την χρονική διάρκεια ωρίµανσης που καθορίζεται από τις κατευθυντήριες γραµµές της πολιτικής, οι συνθήκες της ΕΕ και το καταστατικό της ΕΚΤ δεν θέτουν όρια σχετικά µε την ποσότητα και τον τύπο των πιστοποιητικών χρέους. [11] Ακόµη, οι τυπικές αντιρρήσεις κατά των προγραµµάτων που περιλαµβάνουν κάποια µορφή αµοιβαιοποίησης του δηµόσιου χρέους της ΕΕ δεν ισχύει για τη δική µας πρόταση µεταρρύθµισης. Θα µπορούσε να υποστηριχθεί ότι οι ζηµίες που θα προέρχονται από την κρατική χρεοκοπία θα µπορούσαν να µειώσουν το κεφάλαιο της ΕΚΤ, µε αποτέλεσµα να χρειάζονται νέα δηµοσιονοµικές συνεισφορές από τα κράτη- µέλη. Είναι µοναδικό στο σχεδιασµό της ζώνης του ευρώ το γεγονός ότι µπορεί να προκύψει µια τέτοια ένσταση για τις ζηµίες που προκύπτουν από το δηµόσιο χρέος, αλλά όχι για τις ζηµίες που προέρχονται από ιδιωτικές εξασφαλίσεις χρέους που δηλώθηκαν από τις τράπεζες. Ωστόσο, όπως µε σαφήνεια εξηγεί ο De Grauwe (2014), είναι ανοησία να ασχολείται κανείς για το δήθεν ανεπαρκές ή αρνητικό κεφάλαιο µιας κεντρικής τράπεζας σε ένα καθεστώς χαρτονοµισµάτων: Το χρήµα είναι το «χρέος» της κεντρικής τράπεζας, αλλά η κεντρική τράπεζα µπορεί να εξαγοράσει αυτό το «χρέος» µε την έκδοση νέου χρήµατος, δηλαδή µετατρέποντας ένα παλιό χαρτονόµισµα σε καινούργιο. Αυτά τα τραπεζογραµµάτια δεν συνιστούν αξίωση επί των περιουσιακών στοιχείων της κεντρικής τράπεζας. Ως αποτέλεσµα, η κεντρική τράπεζα δεν χρειάζεται ίδια κεφάλαια (σε αντίθεση µε τις ιδιωτικές εταιρείες). Μπορεί να ζήσει µε αρνητικά ίδια κεφάλαια. Όσο η κεντρική τράπεζα διατηρεί την υπόσχεση της σταθερότητας των τιµών, δεν υπάρχει πρόβληµα µε οποιοδήποτε ποσό ίσιων κεφαλαίων, θετικό ή αρνητικό. Έτσι, ο περιορισµός που αντιµετωπίζει µια σύγχρονη κεντρική τράπεζα είναι άσχετος µε τη θέση των ιδίων κεφαλαίων που διαθέτει. Ο µοναδικός περιορισµός προέρχεται από την υπόσχεσή της να διατηρήσει τη σταθερότητα των τιµών. (3) Θα µπορούσαµε να προσθέσουµε ότι η δοµή των οικονοµικών καταστάσεων των κεντρικών τραπεζών είναι πολύ ξεπερασµένη, κληρονοµηµένη από την εποχή του κανόνα του χρυσού. Όσο τα χαρτονοµίσµατα είναι αποδεκτά, το οποίο απαιτεί την προϋπόθεση της συγκράτησης του πληθωρισµού, η κεφαλαιακή θέση µιας κεντρικής τράπεζας είναι πάντα θετική, λόγω της παρούσας αξίας µιας άπειρης σειράς από θετικές ροές που προκύπτουν από νοµισµατικά εισοδήµατα. [12] Ο µόνος τρόπος µε τον οποίο µπορεί να χρεοκοπήσει µια κεντρική τράπεζα είναι µε την έκδοση χρέους εκφρασµένο σε ξένο νόµισµα, αλλά αυτή είναι µια εντελώς άλλη ιστορία. Ως εκ τούτου, ο ισολογισµός του είδους των τραπεζών είναι άνευ σηµασίας για τις πράξεις νοµισµατικής πολιτικής της κεντρικής τράπεζας και εποµένως είναι άνευ σηµασίας να µιλάµε για ανακεφαλαιοποίηση σε περίπτωση απωλειών της αξίας των στοιχείων του ενεργητικού της. Το θετικό περιθώριο τόκων που εξασφαλίζεται από το εκδοτικό προνόµιο (seigniorage) διατηρεί µια κεντρική τράπεζα σε µια θέση hedge τύπου Minsky. Όσον αφορά το πρόσθετο seigniorage, είναι αρκετά απίθανο ότι οποιαδήποτε µελλοντική αναδιάρθρωση του δηµόσιου χρέους θα µπορούσε να κάνει τη µέση απόδοση των

13 13 κρατικών χρεογράφων χαµηλότερη από ό, τι το µέσο κόστος των πιστοποιητικών χρέους. Ωστόσο, αυτό µπορεί να συµβεί µόνο για περιορισµένο χρονικό διάστηµα, έτσι ώστε δεν µπορεί να αναστραφεί το θετικό πρόσηµο της παρούσας αξίας των µελλοντικών αποδόσεων. Σε κάθε περίπτωση, αν πρέπει οπωσδήποτε να εξευµενίσουµε τους ορθόδοξους οικονοµικούς φόβους, κατά τα πρώτα χρόνια της εφαρµογής της προτεινόµενης µεταρρύθµισης η ΕΚΤ θα µπορούσε να βάλει στην άκρη ένα µέρος του νοµισµατικού εισοδήµατος για να δηµιουργήσει ένα ad hoc ταµείο. Συµπεράσµατα Σε κανονικές και ταραγµένες εποχές, µια βασική δοµική προϋπόθεση για την απόκτηση µιας ενιαίας χρηµατοπιστωτικής αγοράς είναι να αντιµετωπίζουν οι χρηµατοπιστωτικοί φορείς µια κοινή καµπύλη αποδόσεων µηδενικού κινδύνου. Ο σηµερινός σχεδιασµός της ζώνης του ευρώ, µε πολλαπλές εθνικές δηµοσιονοµικές αρχές, δεν πληροί αυτή την προϋπόθεση. Έχουµε υποστηρίξει ότι το οµοσπονδιακό µέλλον για τη ζώνη του ευρώ είναι αµφίβολο και, σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να θεωρηθεί ως ένας µακροπρόθεσµος στόχος. Με δεδοµένες αυτές τις συνθήκες, θα πρέπει να διερευνήσουµε τρόπους για να αποφύγουµε τον υφιστάµενο ασυνεπή σχεδιασµό, που κατακερµατίζει τις χρηµατοπιστωτικές αγορές στη ζώνη του ευρώ και καλλιεργεί ευθραυστότητα. Οι µεταρρυθµίσεις που υιοθετήθηκαν ή προτάθηκαν µέχρι τώρα, όπως η τραπεζική ένωση, οδηγούν σε µια κατεύθυνση που συνάδει µε την ενιαία χρηµατοπιστωτική αγορά, αλλά δεν επαρκούν για τη δηµιουργία της. Η χρηµατοπιστωτική αγορά θα παραµείνει µια κατακερµατισµένη δοµή. Η ουσία της πρότασής µας επιβάλει την έκδοση πιστοποιητικών χρέους από την ΕΚΤ σε ποσότητες και µε ηµεροµηνίες λήξης που είναι απαραίτητες για τους ενδιάµεσους χρηµατοπιστωτικούς οργανισµούς προκειµένου να διαµορφωθεί µια αποτελεσµατική ενιαία καµπύλη αποδόσεων µηδενικού κινδύνου. Αυτή η εξέλιξη θα έχει το επιπλέον όφελος να καθιστά την αναχρηµατοδότηση και τις πράξεις ανοικτής αγοράς της ΕΚΤ πλήρως λειτουργικές διαδικασίες, χωρίς την αντιµετώπιση πολιτικών προβληµάτων. Η ΕΚΤ θα εξισορροπήσει αυτές τις εκποµπές µε την απόκτηση δηµόσιου χρέους των χωρών της ζώνης του ευρώ από τη δευτερογενή αγορά. Αυτό θα δηµιουργήσει ένα νέο είδος νοµισµατικού εισοδήµατος, το οποίο θα διανεµηθεί στα εθνικά δηµόσια ταµεία ανάλογα µε τη συµµετοχή της κάθε χώρας στα κεφάλαια της ΕΚΤ. Το τελευταίο, ο ρητός στόχος των εκποµπών των πιστοποιητικών χρέους, και το ύψος του δηµόσιου χρέους που εµπλέκεται δεν θα δηµιουργήσει προβλήµατα ηθικού κινδύνου. Η προτεινόµενη µεταρρύθµιση δεν είναι µόνο πλήρως συµβατή µε τις συνθήκες της ΕΕ, αλλά θα εξαλείψει επίσης την ανάγκη να καταφύγει η ΕΚΤ σε αµφισβητήσιµες πρακτικές σε περιόδους στρες. [13] Εκείνοι που βλέπουν στον υφιστάµενο συγκεχυµένο σχεδιασµό της ζώνης του ευρώ µια ευκαιρία ή ένα επιχείρηµα για να µετακινηθούν τα κράτη-µέλη πιο κοντά στην οµοσπονδιοποίηση θα µπορούσαν να εξετάσουν την πρόταση που παρουσιάζεται σε αυτό το κείµενο πολιτικής ως έναν τρόπο για να αποδυναµώσουν το επιχείρηµά τους.

14 Προτείνουµε ότι το πρόβληµα του δηµόσιου χρέους είναι από µόνο του µια επαρκή βάση για µια βαθύτερη πολιτική ένωση. Επιπλέον, η πρόοδος που έχουµε δει µέχρι τώρα, σύµφωνα µε το κακοσχεδιασµένο σχέδιο της Συνθήκης του Μάαστριχτ, δεν υποστηρίζει τη θέση ότι τα σοβαρά οικονοµικά προβλήµατα είναι αρκετά για να ξεπεραστούν τα πολιτικά προβλήµατα. Αντίθετα, µία από τις επιπτώσεις της πρόσφατης κρίσης ήταν να προστεθεί ο πολιτικός κατακερµατισµός στον οικονοµικό κατακερµατισµό. Στο βαθµό που η παρούσα πρόταση και τα µεταρρυθµιστικά µέτρα που έχουν ήδη υλοποιηθεί, ή εκείνα που είναι εφικτά στο εγγύς µέλλον, θα θέσουν την ευρωζώνη σε µια πιο σταθερή οικονοµική βάση, τα ίδια αυτά µέτρα θα χρησιµεύσουν επίσης στη διευκόλυνση της πολιτικής διαδικασίας. 14

15 15 Ευχαριστίες Το παρόν κείµενο πολιτικής βασίζεται σε µια εργασία που παρουσιάστηκε στο συνέδριο «Μετά τις εκλογές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τώρα τι; παλιά προβλήµατα και νέες προκλήσεις», που διοργανώθηκε από το Economia Civile, το Finance Watch και το WEED, στο Βερολίνο της Γερµανίας, 2-3 Ιουλίου, Η εργασία και το συνέδριο ωφελήθηκαν από την υποστήριξη που παρείχε το Ίδρυµα Ford, µε τη χορηγία Είµαι υπόχρεος στον Jan Kregel για τα σχόλια και τις προτάσεις που έκανε σε προηγούµενο προσχέδιο αυτού του κειµένου, τα οποία συνέβαλαν σε µεγάλο βαθµό στην αποσαφήνιση της πρότασής µου.

16 16 Σηµειώσεις 1. Δείτε την πρόταση του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου (2012) για µια πραγµατική Ευρωπαϊκή Νοµισµατική Ένωση, την έκθεση της οµάδας εµπειρογνωµόνων για την από κοινού έκδοση κρατικών οµολόγων (Expert Group 2014) και τη συµφωνία που επιτεύχθηκε για τον ενιαίο µηχανισµό επίλυσης της τραπεζικής ένωσης (EC 2014). 2. Για µια έγκαιρη προειδοποίηση σχετικά µε τους κινδύνους που συνεπάγεται για τις χρηµατοπιστωτικές αγορές από µία τέτοια κατασκευή, βλ., Kregel (2000). Για µια πρόσφατη συζήτηση για τη σηµασία της καµπύλης αποδόσεων µηδενικού κινδύνου και των προβληµάτων που αντιµετωπίζει η ευρωζώνη, βλ., ECB (2014). 3. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τις πρώην κεντρικά κατευθυνόµενες οικονοµίες που προσχώρησαν πρόσφατα στην ΕΕ και στη ζώνη του ευρώ. 4. Πρέπει να λάβουµε µε επιφυλάξεις τη δεκαετία που προβλέπεται στην έκθεση, ειδικά αν την συγκρίνουµε µε τις δύο δεκαετίες υπό το δηµοσιονοµικό σύµφωνο. 5. Η αποδοχή του ενιαίου µηχανισµού εποπτείας ως ένα ισχυρό καθεαυτού επίτευγµα, ικανό να κάνει ανθεκτικές τις τράπεζες, απαιτεί ένα βαθµό πίστης στη ρύθµιση και την εποπτεία του στυλ Βασιλείας, στο οποίο προσωπικά δεν είµαστε έτοιµοι να προχωρήσουµε. Όσο για την ικανότητά του να ξεπεράσει τα εθνικά συµφέροντα, η πρόσφατη εµπειρία της ΕΚΤ µε την ιρλανδική κρίση και η επιλογή της σχετικά µε τα περιουσιακά στοιχεία επί των οποίων στηρίχθηκε για την τρέχουσα επανεξέταση των περιουσιακών στοιχείων δεν αποτελεί καλό οιωνό (βλέπε, π.χ., Legrain 2014). Σηµειώστε ότι το αίτηµα ορισµένων Ευρωπαίων αξιωµατούχων, όπως του πρόεδρου της Bundesbank, Jens Weidmann, να εγκαταλειφθεί η µηδενική στάθµιση κινδύνου για το δηµόσιο χρέος που διακρατείται από τις τράπεζες, η οποία είναι απολύτως νόµιµη σύµφωνα µε την προσέγγιση της Βασιλείας και µε βάση την οποία η ΕΚΤ έχει ήδη θέσει σε εφαρµογή για το «κούρεµα» στο discount window, καθιστά το πεδίο δράσης ακόµα πιο άνισο. 6. Η έκθεση καταλήγει στο συµπέρασµα ότι «δεδοµένης της πολύ περιορισµένης εµπειρίας µε την τροποποιηµένη οικονοµική διακυβέρνηση της ΕΕ, µπορεί να θεωρηθεί συνετό να συλλεχθούν πρώτα στοιχεία για την αποτελεσµατικότητα της διακυβέρνησης προτού παρθούν οι οποιεσδήποτε αποφάσεις σχετικά µε τις µορφές της κοινής έκδοσης χρέους.... Οι τροποποιήσεις της Συνθήκης θα ήταν απαραίτητες για να καταλήξουµε σε κοινά συστήµατα έκδοσης χρέους, συµπεριλαµβανοµένων αυτών περί κοινής και περιορισµένης ευθύνης, ορισµένων µορφών προστασίας κατά του ηθικού κινδύνου και κατάλληλη προσοχή στην δηµοκρατική νοµιµότητα» (Expert Group 2014, 86). 7. Σύµφωνα µε τους Daluiso και Papadia (2013), «η κατάσταση στη ζώνη του ευρώ είναι διαφορετική από αυτή στις ΗΠΑ, το Ηνωµένο Βασίλειο, την Ελβετία και την Ιαπωνία σε δύο σηµεία. Πρώτον, η δυνατότητα της ενδογενούς σύσφιξης της νοµισµατικής πολιτικής περιορίζεται στην ΕΚΤ και δεν επεκτείνεται στις άλλες κεντρικές τράπεζες. Στην πραγµατικότητα, όλες αυτές οι τράπεζες παρέχουν ρευστότητα στην αγορά σε ξεκάθαρη

17 17 βάση, αγοράζοντας τιτλοποιήσεις (FED, η Τράπεζα της Αγγλίας και η Τράπεζα της Ιαπωνίας) ή ξένο συνάλλαγµα (Swiss National Bank), σε αντίθεση µε την ΕΚΤ, η οποία παρέχει τον κύριο όγκο της µε βάση τις συµφωνίες επαναγοράς (repos). Το ποσό της πλεονάζουσας ρευστότητας καθορίζεται ως εκ τούτου στις χώρες εκτός της ζώνης του ευρώ από την κεντρική τράπεζα, όχι από τις εµπορικές τράπεζες µε τις επιλογές αναχρηµατοδότησης. Δεύτερον, δεν υπάρχει καµία διαφορά στον παράγοντα ώθησης και έλξης σε αυτές τις χώρες, στις οποίες τα επιτόκια κυριαρχούνται από τις εθνικές τιτλοποιήσεις» (3). 8.Υπάρχει πλέον ένας µεγάλος αριθµός προτάσεων για το πώς θα φτάσουµε σε κάποια µορφή αµοιβαιοποίησης του δηµόσιου χρέους. Βλ., Expert Group (2014), 14, σηµείωση Ένας τρόπος να δούµε τη µεταρρύθµιση που προτείνεται εδώ είναι ότι µπορεί να ξεπεράσει και την ασυµµετρία του ενιαίου µηχανισµού επίλυσης της τραπεζικής ένωσης. 10. «Οι [διαρθρωτικές] πράξεις διενεργούνται όποτε η ΕΚΤ επιθυµεί να προσαρµόσει τη διαρθρωτική θέση του Ευρωσυστήµατος έναντι του χρηµατοπιστωτικού τοµέα» (ECB 2011a, 10). 11 Βλ., ECB (2011a, 2011b και 2012). 12. Για µια λεπτοµερή συζήτηση αυτού του σηµείου, βλ., Buiter (2008). 13. Αφού γράφτηκε η παραπάνω πρόταση, γίναµε γνώστες της συµβολής των Brunnermeier et al. (2011), που συνδέουν το πρόβληµα της διαχείρισης του δηµόσιου χρέους των χωρών της ΕΕ µε τις εκποµπές των κοινών περιουσιακών στοιχείων µηδενικού κινδύνου της ΕΕ. Μια ειδική ευρωπαϊκή υπηρεσία χρέους (EDA) θα διαχειρίζεται την τιτλοποίηση του εθνικού χρέους, στο µέτρο του 60% του ΑΕΠ της ΕΕ, χρηµατοδοτώντας αυτή την απόκτηση χρέους µε τη χρήση δύο δοµών χρέους, µε την µικρότερη δοµή να δέχεται πρώτα τις ενδεχόµενες ζηµιές που µπορεί να προέρχονται από κρατικές αποτυχίες. Σύµφωνα µε τους συγγραφείς, η µεγαλύτερη δοµή θα µπορούσε να σχεδιαστεί ώστε να είναι ουσιαστικά µηδενικού κινδύνου, αντιπροσωπεύοντας έτσι τα κοινά περιουσιακά στοιχεία µηδενικού κινδύνου που θα αποσυνδέουν τους ενδιάµεσους χρηµατοπιστωτικούς οργανισµούς από τους τοπικούς κινδύνους. Επιπλέον, τα ευρωπαϊκά ασφαλή οµόλογα (ESBies) θα εκδίδονται µε διαφορετική χρονική διάρκεια ωρίµανσης, τροφοδοτώντας έτσι την καµπύλη απόδοσης µηδενικού κινδύνου και την ποικιλία των περιουσιακών στοιχείων µηδενικού κινδύνου που είναι απαραίτητα στους φορείς εκµετάλλευσης για τη διαχείριση της ρευστότητας. Η γνώµη των συγγραφέων είναι ότι η πρότασή τους διατηρεί τα πλεονεκτήµατα των ευρωοµολόγων, αποφεύγοντας τις επικρίσεις που διατυπώθηκαν εναντίον τους, επειδή οι ιδιώτες επενδυτές, και όχι οι φορολογούµενοι, θα απορροφήσουν τυχόν ζηµιές και το ποσοστό του δηµόσιου χρέους που θα υπερβαίνει το όριο του 60% θα χρηµατοδοτείται µε τα επιτόκια της αγοράς, διατηρώντας έτσι την πειθαρχία της αγοράς έναντι σπάταλων κυβερνήσεων. Αν και διατηρούµε κάποιες αµφιβολίες σχετικά µε τα θέµατα της κατανοµής των ζηµιών και του ηθικού κινδύνου, δεδοµένου ιδίως ότι οι χώρες-µέλη θα

18 πρέπει να συµβάλουν στα κεφάλαια του ΕDΑ για την ενίσχυση της ασφάλειας των ESBies, έχουµε πολλές άλλες αντιρρήσεις. Πρώτον, δεδοµένου του ρόλου που δίνεται στα ESBies στις πράξεις της ΕΚΤ, η πρόταση θα πρέπει να αναφέρεται στη ζώνη του ευρώ, όχι στην Ευρώπη. Δεύτερον, το όριο του 60% θα µπορούσε να είναι στο µέλλον πολύ υψηλό για ορισµένες «ενάρετες» χώρες και το κίνητρο να πετύχουν το ανώτατο όριο θα µπορούσε να ενισχύσει τον ηθικό κίνδυνο. Τρίτον, η εξάρτηση της κατάστασης των περιουσιακών στοιχείων µηδενικού κινδύνου σε υπολογισµούς πιστωτικής ενίσχυσης µπορεί να µην είναι ο ασφαλέστερος τρόπος για την παροχή ρευστότητας υψηλής ποιότητας. Τέταρτον, τα ESBies δεν θα ήταν πραγµατικά περιουσιακά στοιχεία µηδενικού κινδύνου και η διαβάθµιση της πιστοληπτικής τους αξιοπιστίας θα µπορούσε να είναι λιγότερο σταθερή και να γίνει χαµηλότερη από εκείνη των χωρών µε υψηλότερη διαβάθµιση. Για παράδειγµα, µπορούµε να φανταστούµε γερµανικές τράπεζες να προτιµούν γερµανικά οµόλογα αντί ESBies. Πέµπτον, η σύνδεση της δηµιουργίας των ESBies στο 60% ΑΕΠ της ευρωζώνης θα παράγει ρευστά περιουσιακά στοιχεία σε ποσότητα που δεν θα σχετίζεται µε τη ζήτηση για ρευστότητα και που θα προέρχονται επίσης από χώρες εκτός της ζώνης του ευρώ, δηµιουργώντας έτσι τη δυνατότητα για υψηλή µεταβλητότητα. Έκτον, η δηµιουργία του ΕDΑ δίπλα στην ΕΚΤ θα δηµιουργήσει µια διπλή δοµή για τη νοµισµατική πολιτική. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι, ακόµη και αν τα καινούργια ESBies διατίθονταν µέσω δηµοπρασιών, οι µηχανικές εκποµπές που συνδέονται µε τον κανόνα του 60% και οι αποφάσεις σε σχέση µε τα ποσά που θα διατεθούν για τις διαφορετικές χρονικές διάρκειες ωρίµανσης θα µπορούσαν εύκολα να επηρεάσουν τη θέση και τη µορφή της καµπύλης αποδόσεων. 18

19 19 Πηγές Angelini, P., G. Grande, and F. Panetta The Negative Feedback Loop between Banks and Sovereigns. Questioni di Economia e Finanza, Occasional Papers No Rome: Bank of Italy. ssrn.com/abstract= Brunnermeier, M. K., et al European Safe Bonds (ESBies). Euro-nomics Blog, September 26. Available at Buiter, W Can Central Banks Go Broke? Policy Insight No. 24. Washington, D.C.: Center for Economic and Policy Research. May. Coeuré, B The Way Back to Financial Integration. Speech by Benoit Coeuré, Member of the Executive Board of the ECB, International Financial Integration and Fragmentation: Drivers and Policy Responses, conference organized by the Bank of Spain and the Reinventing Bretton Woods Committee, Madrid, Spain, March 12. Frankfurt am Main: ECB. Daluiso, G., and F. Papadia Can the European Central Bank Control Interest Rates? Brussels: Bruegel. July 9. De Grauwe, P Crisis in the Eurozone and How to Deal with It. CEPS Policy Brief No Brussels: The Centre for European Policy Studies. February Economic Theories that Influenced the Judges of Karlsruhe. Vox, March 13. EC (European Commission) European Parliament and Council Back Commission s Proposal for a Single Resolution Mechanism: A Major Step towards Completing the Banking Union. Press Release. Brussels, March 20. ECB (European Central Bank). 2011a. The Implementation of Monetary Policy in the Euro Area. Frankfurt am Main: ECB. February b. Guideline of the European Central Bank. Official Journal of the European Union, December On the Statute of the European System of Central Banks and of the European Central Bank. Official Journal of the European Union, October Euro Area Risk-free Interest Rates: Measurement Issues, Recent Developments and Relevance to Monetary Policy. Monthly Bulletin. July.

20 20 Expert Group (Expert Group on Debt Redemption Fund and Eurobills, European Commission) Final Report. Brussels: EC. March 31. ec.europa.eu/economy_finance/articles/governance/pdf/ _report_en.pdf. European Council (European Council, Office of the President) Towards a Genuine Economic and Monetary Union. Brussels: EC. December 5. Kregel, J Can European Banks Survive a Unified Currency in a Nationally Segmented Capital Market? Working Paper No Annandale-on-Hudson, N.Y.: Levy Economics Institute of Bard College. July. Legrain, P Europe s Bogus Banking Union. Project Syndicate, April 8. Mersch, Y The Banking Union A European Perspective: Reasons, Benefits and Challenges of the Banking Union. Frankfurt am Main: ECB. April. Tonveronachi, M L unione bancaria Europea: Di nuovo un disegno istituzionale incompleto. Moneta e Credito 66, no. 264: Levy Economics Institute of Bard College Blithewood PO Box 5000 Annadale-on-Hudson, NY

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές»

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές» ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ& ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ: ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: «ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ» ΔΙΔΑΣΚΩΝ: AΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του Χρήµα ιδακτικοί στόχοι Κατανόηση της λειτουργίας του χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήµατος σε µια οικονοµία. Οι λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 27. Ορισμός χρήματος

Κεφάλαιο 27. Ορισμός χρήματος Το Νομισματικό Σύστημα Κεφάλαιο 27 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ορισμός χρήματος Χρήμα είναιτοσύνολοτωνοικονομικών αξιών που οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ενότητα 11: Διεθνείς Χρηματοδοτικοί Οργανισμοί Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Η επιβράδυνση του ρυθµού ανάπτυξης της παγκόσµιας οικονοµίας επηρεάζει άµεσα και τις χρηµαταγορές, οι οποίες χαρακτηρίζονται από έντονη µεταβλητότητα παρά τα αυστηρά δη- µοσιονοµικά µέτρα

Διαβάστε περισσότερα

2012 / 6 Οι λάθος κίνδυνοι Τι µας λένε οι απώλειες που προήλθαν από παράγωγα στο κεντρικό γραφείο επενδύσεων της JPMorgan Chase για τις αδυναµίες του νόµου Dodd-Frank Του Jan Kregel Τι µπορούµε να διδαχθούµε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Σύστηµα Αξιολόγησης Κινδύνων Στα πλαίσια της πρακτικής εφαρµογής της ιαδικασίας Εποπτικής Εξέτασης και Αξιολόγησης (SREP), όπως προκύπτει από την οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει;

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Κωνσταντίνος Στεφάνου Ανώτερος Οικονομολόγος (Χρηματοοικονομικά Θέματα) Συμβούλιο Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας / Παγκόσμια Τράπεζα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Κρίση της Ευρωζώνης και Παγκοσμιοποίηση

Κρίση της Ευρωζώνης και Παγκοσμιοποίηση Κρίση της Ευρωζώνης και Παγκοσμιοποίηση Χριστόφορος Σαρδελής Αθήνα, 23 Μαίου 2011 Once upon a time We had a Dream Το ΕΥΡΩ εισήχθη σαν μετεξέλιξη του ασταθούς ERM και ήταν σημαντικό βήμα για την Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ Έκθεση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κ. Herman Van Rompuy

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ Έκθεση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κ. Herman Van Rompuy ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ Βρυξέλλες, 26 Ιουνίου 2012 EUCO 120/12 PRESSE 296 PR PCE 102 ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ Έκθεση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κ. Herman

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070 ΠΕΡΙΛΗΨΗ (2 ου μέρους κεφαλαίου 12 ( από το 12.4. και μετά, του βιβλίου Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές, του D. Mc Aleese) Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες Βασικά Σημεία : *Κεντρικές Τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Κεφαλαιαγορά: Οι προκλήσεις της κρίσης Ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών: Ελληνική και ευρωπαϊκή διάσταση

Ελληνική Κεφαλαιαγορά: Οι προκλήσεις της κρίσης Ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών: Ελληνική και ευρωπαϊκή διάσταση Ελληνική Κεφαλαιαγορά: Οι προκλήσεις της κρίσης Ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών: Ελληνική και ευρωπαϊκή διάσταση Δημήτρης Γ. Τσιμπανούλης, Dr. jur. 30 Νοεμβρίου 2012 1 Η κεφαλαιουχική κατάσταση των τραπεζών

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Η άμεση και πλήρης ανακεφαλαιοποίηση της Eurobank από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κατά 5,8δισ. αποκαθιστά την κεφαλαιακή βάση της Τράπεζας με pro-forma δείκτη

Διαβάστε περισσότερα

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Τρίληµµα των Ανοικτών Οικονοµιών 1. Σταθερότητα και Ελεγχος Συναλλαγματικής Ισοτιμίας 2. Χρήση Νομισματικής Πολιτικής για Εσωτερική Ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12.

Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12. Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12.2010 και την Απόφαση 26/606/22.12.2011 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ- ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ- ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ- ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου υπολόγισε τις κεφαλαιακές ανάγκες του τραπεζικού τομέα μέσω ανεξάρτητου διαγνωστικού

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 17ης Φεβρουαρίου 2012

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 17ης Φεβρουαρίου 2012 EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 17ης Φεβρουαρίου 2012 σχετικά με τους όρους των τίτλων έκδοσης ή εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου (CON/2012/12) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 2

Διαβάστε περισσότερα

Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση

Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση Η φερεγγυότητα των ελληνικών τραπεζών δεν κινδυνεύει απ' αυτή την κρίση, διότι δεν υπάρχουν οι δίαυλοι για τη μετάδοση στην Ελλάδα των προβλημάτων που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ L 247/38 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 18.9.2013 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ ΓΡΑΜΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 30ής Ιουλίου 2013 που τροποποιεί την κατευθυντήρια γραμμή ΕΚΤ/2011/23

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Μάθημα 6 Χρήμα και Τράπεζες Ορισμός χρήματος! Χρήμα είναι το σύνολο των οικονομικών αξιών που οι άνθρωποι χρησιμοποιούν σε καθημερινή βάση για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ 2012 / 4 ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ του Philip Pilkington και Warren Mosler Εισαγωγή Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να προσφέρει µια

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων

Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων Η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), εφαρµόζοντας την Π /ΤΕ 2496/28.5.2002, άρχισε από το Σεπτέµβριο του 2002 να συγκεντρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. /.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 17.12.2014

ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. /.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 17.12.2014 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 17.12.2014 C(2014) 9656 final ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. /.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 17.12.2014 για τη συμπλήρωση της οδηγίας 2004/109/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Ανακεφαλαιοποίηση 4δισ. από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με το Δείκτη Συνολικής Κεφαλαιακής Επάρκειας να διαμορφώνεται στο 9,0% και αντίστοιχη βελτίωση της ρευστότητας

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη στην εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Συνέντευξη στην εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Συνέντευξη στην εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Συνέντευξη του Πανίκου Δημητριάδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, που δόθηκε στις 14 Μαρτίου 2014 στον Μιχάλη Περσιάνη Ερ.: Σήμερα η οικονομία προσβλέπει

Διαβάστε περισσότερα

100 ημέρες. Συγκρότημα Τράπεζας Κύπρου. Ανασκόπηση μεταβατικής περιόδου 01 Ιουνίου 10 Σεπτεμβρίου 2013

100 ημέρες. Συγκρότημα Τράπεζας Κύπρου. Ανασκόπηση μεταβατικής περιόδου 01 Ιουνίου 10 Σεπτεμβρίου 2013 Συγκρότημα Τράπεζας Κύπρου 100 ημέρες Ανασκόπηση μεταβατικής περιόδου 01 Ιουνίου 10 Σεπτεμβρίου 2013 Σταθεροποίηση, Αναδιάρθρωση και Απορρόφηση πρώην Λαϊκής, Γενική Συνέλευση Μετόχων για εκλογή νέου Διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ. Δρ Νικόλαος Λυμούρης

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ. Δρ Νικόλαος Λυμούρης ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ Δρ Νικόλαος Λυμούρης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2015 Εισήχθη την 1η Ιανουαρίου 1999 και έγινε το νόμισμα περισσότερων από 300 εκατομμυρίων ανθρώπων στην Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα (ΔΕΔ) χρηματοδοτούνται εν μέρει από την Ευρωπαϊκή Ένωση και εν μέρει από τα κράτη μέλη. Η χρηματοδοτική ενίσχυση της ΕΕ λειτουργεί ως καταλύτης,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ EΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου 26 Οκτωβρίου 2015 ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Ο Αντιπρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

«Το Eurogroup καλωσορίζει τη συμφωνία ανάμεσα στην Ελλάδα και τους Ευρωπαϊκούς Θεσμούς με την προσθήκη του ΔΝΤ για το πρόγραμμα του ESM. ΤΟ Eurogroup συγχαίρει τις ελληνικές αρχές για την ισχυρή δέσμευση

Διαβάστε περισσότερα

Όροι Χρεωστικού Υπολοίπου σε Χρήματα DEGIRO

Όροι Χρεωστικού Υπολοίπου σε Χρήματα DEGIRO Όροι Χρεωστικού Υπολοίπου σε Χρήματα EIRO Περιεχόμενα Άρθρο 1. Ορισμοί... 3 Άρθρο 2. Συμβατική Σχέση... 3 Άρθρο 3. Καταχώρηση Πιστώσεων... 4 Άρθρο 4. Χρεωστικό Υπόλοιπο σε Χρήματα... 4 Άρθρο 5. Απλή Εκτέλεση...

Διαβάστε περισσότερα

Η επίλυση της κρίσης της Ευρωζώνης δίχως εξαγορές χρέους, εθνικές εγγυήσεις, αλληλοασφάλιση, ή δηµοσιονοµικές µεταβιβάσεις

Η επίλυση της κρίσης της Ευρωζώνης δίχως εξαγορές χρέους, εθνικές εγγυήσεις, αλληλοασφάλιση, ή δηµοσιονοµικές µεταβιβάσεις 2011 / 5 Η επίλυση της κρίσης της Ευρωζώνης δίχως εξαγορές χρέους, εθνικές εγγυήσεις, αλληλοασφάλιση, ή δηµοσιονοµικές µεταβιβάσεις Του Stuart Holland 1. Επισκόπηση Ένας από τους λόγους για την αποτυχία

Διαβάστε περισσότερα

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Σχίζας Παναγιώτης* Η διάχυση της κρίσης της στεγαστικής αγοράς των ΗΠΑ στην Ευρώπη οδήγησε τις αγορές στην επαναξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ.

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΙΣ 26 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Α. Οι δόσεις θα καταβληθούν στις 13 Δεκεµβρίου 2012. Οι δόσεις που θα

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί η αύξηση των επιτοκίων µπορεί να επιταχύνει την ανάκαµψη

Γιατί η αύξηση των επιτοκίων µπορεί να επιταχύνει την ανάκαµψη 2014 / 6 Γιατί η αύξηση των επιτοκίων µπορεί να επιταχύνει την ανάκαµψη Του Jan Kregel Υπάρχουν δύο ειδών επικρίσεις στην «αντισυµβατική» απάντηση της νοµισµατικής πολιτικής του Οµοσπονδιακού Αποθεµατικού

Διαβάστε περισσότερα

V. Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

V. Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ V. Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Η εισαγωγή του Ευρώ αναμένεται ότι θα εντείνει τις ανταγωνιστικές πιέσεις στον ευρωπαϊκό τραπεζικό χάρτη, θα επιταχύνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Α. Η χρηµατοοικονοµική επιστήµη εξετάζει: 1. Τον κόσµο των χρηµαταγορών,των κεφαλαιαγορών και των επιχειρήσεων 2. Θέµατα που περιλαµβάνουν τη χρονική αξία

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch

Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch Συνέντευξη του Πανίκου Δημητριάδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, που δόθηκε στις 25 Ιουνίου 2012 στην Ηρώ Ευθυμίου Ερ.: Η ένταξη στο μηχανισμό απειλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο

ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο Επίκαιρα ζητήματα και προκλήσεις Μιχάλης Καμμάς Οικονομολόγος Πανεπιστήμιο Κύπρου 15 Φεβρουαρίου 2012 1 1. Ιδιοκτησία Τραπεζών και ο ρόλος τους στην οικονομία 2. Σύνθεση του

Διαβάστε περισσότερα

Έξι µαθήµατα από την ευρω-κρίση

Έξι µαθήµατα από την ευρω-κρίση 2012 / 10 Έξι µαθήµατα από την ευρω-κρίση Του Jan Kregel 1. Οι νοµισµατικές ζώνες δεν λύνουν το πρόβληµα των ανισορροπιών στα ισοζύγια πληρωµών Τα προβλήµατα που σήµερα αντιµετωπίζει η ευρωζώνη δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Οι παράγοντες που εγγυώνται την περαιτέρω ταχεία αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι δύο: από τη μία πλευρά η επιτυχία της δημοσιονομικής πολιτικής της κυβέρνησης που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 Οκτωβρίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 H Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τα δημοσιονομικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Apollo Investment Fund Plc. Σελίδα

Apollo Investment Fund Plc. Σελίδα ΕΝ ΙΑΜΕΣΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΜΑΡΤΙΟΥ 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελίδα ΕΝ ΙΑΜΕΣΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 2 ΕΝ ΙΑΜΕΣΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 3 ΕΝ ΙΑΜΕΣΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΛΛΑΓΩΝ ΣΤΑ Ι ΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Κεφαλαιακή Επάρκεια: Ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας διαμορφώνεται στο 8,1% μετά την καταβολή από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κεφαλαιακής

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές και διαδικασίες των τραπεζών και εσωτερική επιθεώρησή τους.

Στρατηγικές και διαδικασίες των τραπεζών και εσωτερική επιθεώρησή τους. Στρατηγικές και διαδικασίες των τραπεζών και εσωτερική επιθεώρησή τους. 19Α. (1) Οι τράπεζες διαθέτουν αξιόπιστες, αποτελεσματικές και πλήρεις στρατηγικές και διαδικασίες για την αξιολόγηση και τη διατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Κερασίνα Ραυτοπούλου Σύµβουλος Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης στον Χρηµατοπιστωτικό Τοµέα 1 Εισαγωγή Στην Ελλάδα η οικονοµική κρίση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ Σύνοψη Το παρόν υπόμνημα εξετάζει

Διαβάστε περισσότερα

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Τμήμα ΜΙΘΕ Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος 2010-2011 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Θεματικές Ενότητες Επισκόπηση της Μακροοικονομικής-Τα

Διαβάστε περισσότερα

11256/12 IKS/nm DG G1A

11256/12 IKS/nm DG G1A ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 6 Ιουλίου 2012 (OR. en) 11256/12 UEM 211 ECOFIN 585 SOC 562 COMPET 430 ENV 526 EDUC 203 RECH 266 ENER 295 ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Θέµα: ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις-Απαντήσεις για το Ευρώ

Ερωτήσεις-Απαντήσεις για το Ευρώ Ερωτήσεις-Απαντήσεις για το Ευρώ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1. Πότε θα γίνει η εισαγωγή του ευρώ; Το ευρώ αναμένεται να εισαχθεί και να αποτελέσει επίσημο νόμισμα της χώρας την 1 η Ιανουαρίου 2008. 2. Πότε θα καταργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες γραμμές για τα όρια των συμβάσεων

Κατευθυντήριες γραμμές για τα όρια των συμβάσεων EIOPA-BoS-14/165 EL Κατευθυντήριες γραμμές για τα όρια των συμβάσεων EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20; Fax. + 49 69-951119-19; email: info@eiopa.europa.eu

Διαβάστε περισσότερα

λειτουργίες της Δρ. Β. Μπαμπαλός ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

λειτουργίες της Δρ. Β. Μπαμπαλός ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Κεντρική Τράπεζα Ρόλος και λειτουργίες της Δρ. Β. Μπαμπαλός ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Εισαγωγή Η κορυφή της πυραμίδας του τραπεζικού συστήματος. Επιτελεί διαφορετικό ρόλο από

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης 1. Εισαγωγή Οι προβλεπόμενες υψηλές χρηματοδοτικές ανάγκες του Ελληνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης στο μέλλον καθιστούν επιτακτική την αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου &

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & η συμβολή τους στην αντιμετώπιση του Ελληνικού χρέους» Στο ετήσιο 19 th Government Roundtable του Economist

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια Κεφάλαιο 2 Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια 2.1 Σύνοψη Στο δεύτερο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αρχικά η συνθήκη της καλυμμένης ισοδυναμίας επιτοκίων και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί ένας

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC. ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 6ης Αυγούστου 2013 σχετικά με την ειδική εκκαθάριση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/57)

ECB-PUBLIC. ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 6ης Αυγούστου 2013 σχετικά με την ειδική εκκαθάριση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/57) EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 6ης Αυγούστου 2013 σχετικά με την ειδική εκκαθάριση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/57) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 3 Ιουλίου 2013 η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

2) Στην συνέχεια υπολογίζουμε την ονομαστική αξία του πιστοποιητικού με το συγκεκριμένο αυξημένο επιτόκιο όπως και προηγουμένως, δηλαδή θα έχουμε:

2) Στην συνέχεια υπολογίζουμε την ονομαστική αξία του πιστοποιητικού με το συγκεκριμένο αυξημένο επιτόκιο όπως και προηγουμένως, δηλαδή θα έχουμε: 2) Στην συνέχεια υπολογίζουμε την ονομαστική αξία του πιστοποιητικού με το συγκεκριμένο αυξημένο επιτόκιο όπως και προηγουμένως, δηλαδή θα έχουμε: ( ) ( ) 3) Επομένως η θεωρητική αξία του πιστοποιητικού

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Μητροπόλεως 42, 105 63 Αθήνα τηλ.: 210 3259200, fax: 210 3259209 Ανταγωνιστικότητα Πρώτα Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την απασχόληση και την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ www.kas.de ΣΕΛΊΔΑ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 3 ΠΡΟΟΙΜΙΟ 3 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 1. Κανονιστικό πλαίσιο του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. Συνοδευτικό έγγραφο στην. Πρόταση

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. Συνοδευτικό έγγραφο στην. Πρόταση EL EL EL ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, xxx SEC(2010) xxx ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Συνοδευτικό έγγραφο στην Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015.

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Δήλωση της κυρίας Χρυστάλλας Γιωρκάτζη, Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στη

Διαβάστε περισσότερα

HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα»

HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα» HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα» Κυρίες και κύριοι, Παρασκευή, 13 Μαρτίου 2015 Χαιρετισμός από

Διαβάστε περισσότερα

- Παράγωγα σχετιζόμενα με εμπορεύματα και εκκαθαρίζονται με ρευστά διαθέσιμα.

- Παράγωγα σχετιζόμενα με εμπορεύματα και εκκαθαρίζονται με ρευστά διαθέσιμα. Γενικά Η Εταιρία λαμβάνει κάθε εύλογο μέτρο, ώστε να επιτυγχάνει είτε κατά τη λήψη και διαβίβαση των εντολών σε τρίτους είτε κατά την εκτέλεση των εντολών επί για λογαριασμό των πελατών της το βέλτιστο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, Ευχαριστώ για την παρουσία σας σημερινή εκδήλωση. Ευχαριστώ επίσης την Ο.Κ.Ε. και το Πρόεδρό της, κ. Πολυζωγόπουλο, για την τιμή που μου έκαναν να μου ζητήσουν να μιλήσω

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του ιοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου κ. Χρ. Χριστοδούλου στον Οδηγό Επιχειρήσεων Κύπρου Ελλάδας 207

Συνέντευξη του ιοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου κ. Χρ. Χριστοδούλου στον Οδηγό Επιχειρήσεων Κύπρου Ελλάδας 207 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Συνέντευξη του ιοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου κ. Χρ. Χριστοδούλου στον Οδηγό Επιχειρήσεων Κύπρου Ελλάδας 207 Ερ.: Ποια είναι τα τελευταία στοιχεία για τις επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΤΗ ΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΤΟΚΙΑ ΤΩΝ ΝΧΙ 1

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΤΗ ΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΤΟΚΙΑ ΤΩΝ ΝΧΙ 1 10 εκεµβρίου 2003 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΤΗ ΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΤΟΚΙΑ ΤΩΝ ΝΧΙ 1 Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) εγκαινιάζει σήµερα µια νέα σειρά εναρµονισµένων στατιστικών στοιχείων σχετικών

Διαβάστε περισσότερα

Το ευρωπαϊκό οικονοµικό και κοινωνικό µοντέλο

Το ευρωπαϊκό οικονοµικό και κοινωνικό µοντέλο SPEECH/04/224 Σταύρος δήµας Επίτροπος υπεύθυνος για θέµατα Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων Το ευρωπαϊκό οικονοµικό και κοινωνικό µοντέλο Ευρωπαϊκο κοινοβουλιο συνοδος Στρασβουργο, 4 µαïου 2004 Εισαγωγική

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Πολιτικές προώθησης Θέρμανσης & Ψύξης από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας: Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Συγγραφείς: Austrian Energy Agency: Nina Pickl, Johannes Schmidl, Lorenz Strimitzer

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 12ης Μαρτίου 2013. σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17)

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 12ης Μαρτίου 2013. σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17) EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 12ης Μαρτίου 2013 σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 4 Μαρτίου 2013 η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Β01: ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΠΟΠΤΙΚΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ 1 ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ Δ.Κ.Ε. 1.1 ΒΑΣΙΚΑ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1.1.1 Κεφάλαια (εποπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Μετά από 10 χρόνια: η Δυναμική του Ευρώ»

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Μετά από 10 χρόνια: η Δυναμική του Ευρώ» Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση του ΚΕΠΠ με θέμα : «Μετά από 10 χρόνια: η Δυναμική του Ευρώ» Αίθουσα Παλαιάς Βουλής Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2009 Με ιδιαίτερη ικανοποίηση μετέχω στη σημερινή συζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY Το νομικό και κανονιστικό πλαίσιο (νομοθεσία) που διέπει τις δραστηριότητες της εταιρείας «ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Από όσο γνωρίζω, είναι η πρώτη φορά που οι βιβλιοθήκες των Τραπεζών οργανώνουν τέτοιου είδους συνάντηση.

Από όσο γνωρίζω, είναι η πρώτη φορά που οι βιβλιοθήκες των Τραπεζών οργανώνουν τέτοιου είδους συνάντηση. 1 Κύριε καθηγητά, αξιότιµοι, κα Μουγίου, κυρίες και κύριοι, Με µεγάλη χαρά σας καλωσορίζω στην Τράπεζα της Ελλάδος, στη σηµερινή σηµαντική ηµερίδα που διοργανώθηκε από τις βιβλιοθήκες των Τραπεζών Ελλάδος,

Διαβάστε περισσότερα

Το σχέδιο για ένα ευρω-υπουργείο Οικονοµικών

Το σχέδιο για ένα ευρω-υπουργείο Οικονοµικών Νο. 135, 2014 Το σχέδιο για ένα ευρω-υπουργείο Οικονοµικών Του Jörg Bibow Σε αντίθεση µε τoν πρόσφατο ισχυρισµό της γερµανίδας καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ, η ευρω-κρίση δεν έχει σχεδόν τελειώσει, αλλά παραµένει

Διαβάστε περισσότερα

Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων. Γιώργος Βλάχος

Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων. Γιώργος Βλάχος Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων Γιώργος Βλάχος Οκτώβριος 15, 2015 Περιεχόμενα 01 Το Προβληματικό Οικονομικό Περιβάλλον 02 Οι Τράπεζες 03 Οι Επιχειρήσεις 04 Η Τράπεζα Πειραιώς 05 Τύποι Ρυθμίσεων

Διαβάστε περισσότερα

ALPHA BANK CYPRUS LTD

ALPHA BANK CYPRUS LTD ALPHA BANK CYPRUS LTD ΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟΝ ΠΥΛΩΝΑ 3 ΤΟΥ ΣΥΜΦΩΝΟΥ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΣ ΙΙ ΕΤΟΣ 2009 ΑΠΡΙΛΗΣ 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 2 2. ΠΛΑΙΣΙΟ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΙΝ ΥΝΩΝ... 3 3. ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΗ ΒΑΣΗ... 4 4.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Department of Economics University of Limerick / 20

Department of Economics University of Limerick / 20 Η ανέφικτη τριάδα της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Πολιτικής Απόστολος Φασιανός Department of Economics University of Limerick ου για την Κρίση, ΕΛΙΑΜΕΠ 16 Δεκεμβρίου 2015 Περιεχόμενα Εισαγωγή Η ανέφικτη τριάδα

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ FLAVIA PALANZA DIRECTOR, FACILITY FOR EURO- MEDITERRANEAN INVESTMENT AND PARTNERSHIP (FEMP), EUROPEAN INVESTMENT BANK, LUXEMBOURG TO THE SECOND GREEK EU PRESIDENCY CONFERENCE

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική χαλάρωση στην ευρωζώνη: Μακροοικονομική θεωρία, προβλήματα ασυμμετρίας και πολιτικοί περιορισμοί

Ποσοτική χαλάρωση στην ευρωζώνη: Μακροοικονομική θεωρία, προβλήματα ασυμμετρίας και πολιτικοί περιορισμοί Ποσοτική χαλάρωση στην ευρωζώνη: Μακροοικονομική θεωρία, προβλήματα ασυμμετρίας και πολιτικοί περιορισμοί Μανούζας Ζήσης Υποψήφιος Διδάκτορας Πανεπιστημίου Αθηνών Δεκέμβριος 2015 Πεδίο ανάλυσης: Το πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΛΟ (Α) 7,577.808 Β. ΜΕΙΟΝ: ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΑΙΡΟΥΜΕΝΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ (Β) 2,681.978 Γ. ΣΥΝΟΛΟ ΒΑΣΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ (Α-Β) 4,895.830

ΣΥΝΟΛΟ (Α) 7,577.808 Β. ΜΕΙΟΝ: ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΑΙΡΟΥΜΕΝΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ (Β) 2,681.978 Γ. ΣΥΝΟΛΟ ΒΑΣΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ (Α-Β) 4,895.830 ΚΥΠΡΟΥ Α.Ε..Α.Κ ΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΗ ΕΠΑΡΚΕΙΑ, ΤΟΥΣ ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΟΥΣ ΚΙΝ ΥΝΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥΣ 31/12/2008 ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ν.3601/1.8.2007 ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 9/459/27.12.2007

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΖΩΝΗΣ. Dusan Sidjanski Απόδοση στα Ελληνικά: Γιώργος Κολυβάς

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΖΩΝΗΣ. Dusan Sidjanski Απόδοση στα Ελληνικά: Γιώργος Κολυβάς ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΖΩΝΗΣ Dusan Sidjanski Απόδοση στα Ελληνικά: Γιώργος Κολυβάς ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα κράτη-µέλη της Ευρωζώνης βρίσκονται µπροστά σε µια ιδιαίτερα σηµαντική πολιτική επιλογή:

Διαβάστε περισσότερα

SN 4070/15 1. Euro Summit. Brussels, 12 July 2015 SN 4070/15 EUROSUMMIT. Euro Summit Statement. Θέμα

SN 4070/15 1. Euro Summit. Brussels, 12 July 2015 SN 4070/15 EUROSUMMIT. Euro Summit Statement. Θέμα Euro Summit Brussels, 12 July 2015 SN 4070/15 EUROSUMMIT Θέμα Euro Summit Statement Brussels, 12 July 2015 Η Σύνοδος Κορυφής της Ευρωζώνης τονίζει την επιτακτική ανάγκη να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη προς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΕΛΑΤΩΝ 1. Εισαγωγή Η παρούσα Πολιτική Κατηγοριοποίησης Πελατών εφαρµόζεται στις εταιρείες του Οµίλου της Τράπεζας Πειραιώς, οι οποίες παρέχουν επενδυτικές υπηρεσίες κατά την

Διαβάστε περισσότερα