Μεταβολή της παραγωγής ποωδών φυτών σε σχέση με τη θαμνοκάλυψη κατά το πρώιμο εαρινό στάδιο σε λιβάδια της Επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μεταβολή της παραγωγής ποωδών φυτών σε σχέση με τη θαμνοκάλυψη κατά το πρώιμο εαρινό στάδιο σε λιβάδια της Επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης"

Transcript

1 Μεταβολή της παραγωγής ποωδών φυτών σε σχέση με τη θαμνοκάλυψη κατά το πρώιμο εαρινό στάδιο σε λιβάδια της Επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Μ.Π. Ζαρόβαλη, Χ.Χ. Καρακώστα και Β.Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας (286), Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη, Περίληψη Η παρούσα έρευνα αποτελεί συμβολή στη διερεύνηση των μεταβολών της ποώδους βλάστησης σε σχέση με τον βαθμό θαμνοκάλυψης κατά το πρώιμο εαρινό στάδιο όταν η ποσότητα της παραγωγής είναι μειωμένη, αλλά η ποιότητά της είναι υψηλή. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στην Επαρχία Λαγκαδά του νομού Θεσσαλονίκης την άνοιξη του Στην περιοχή αναγνωρίστηκαν τέσσερις τύποι λιβαδικής βλάστησης, ήτοι: εγκαταλειμμένος αγρός, ποολίβαδο, αραιό και πυκνό θαμνολίβαδο όπου η θαμνώδης κάλυψη βρέθηκε να είναι 0%, 5%, 36% και 49% αντίστοιχα. Στις 5 Απριλίου, 30 Απριλίου και 5 Μαΐου μετρήθηκαν το ύψος, η υπέργεια βιομάζα και η φαινομενική πυκνότητα της ποώδους βλάστησης. Στο Εργαστήριο, η ζωντανή ύλη διαχωρίστηκε με τα χέρια από τη νεκρή και στη συνέχεια σε ψυχανθή και λοιπά είδη (αγρωστώδη και πλατύφυλλες πόες) με σκοπό τον προσδιορισμό του ξηρού βάρους κάθε κατηγορίας. Τέλος, στα λοιπά είδη έγινε προσδιορισμός των δεικτών αζώτου και φωσφόρου. Βρέθηκε ότι η ζωντανή ύλη της ποώδους βλάστησης ακολουθούσε γενικά πτωτική τάση με την αύξηση του βαθμού θαμνοκάλυψης κατά την πρώιμη εαρινή περίοδο. Αντίθετα, ο ρυθμός αύξησής της δε διέφερε σημαντικά μεταξύ των τεσσάρων τύπων βλάστησης. Το ύψος των ποωδών φυτών ήταν σημαντικά υψηλότερο στον τύπο βλάστησης με την υψηλότερη κάλυψη μόνο στις 30 Απριλίου, ενώ η φαινομενική πυκνότητα ήταν σημαντικά μεγαλύτερη στον τύπο βλάστησης με μηδενική θαμνοκάλυψη και μόνο κατά τον μήνα Απρίλιο. Τέλος, η παραγωγή εμφάνισε θετική συσχέτιση με τους δείκτες αζώτου και φωσφόρου, ενώ η φωσφορική λίπανση είχε κυρίως έμμεση επίδραση στην παραγωγή ενισχύοντας τον δείκτη αζώτου. Λέξεις κλειδιά: Kάλυψη θάμνων, ζωντανή ύλη, δομή φυτοκαλύμματος, φαινομενική πυκνότητα, δείκτες αζώτου και φωσφόρου. Εισαγωγή Η αύξηση του βαθμού θαμνοκάλυψης σε πολλά λιβάδια της χώρας μας κατά τις τελευταίες δεκαετίες προέκυψε ως αποτέλεσμα της μείωσης τόσο της έντασης όσο και της συχνότητας άσκησης των παραδοσιακών τους χρήσεων όπως είναι η βόσκηση και η καυσοξύλευση (Papanastasis and Chouvardas 2005). Το γεγονός αυτό συνετέλεσε στη σταδιακή μεταβολή της δομής και λειτουργίας των λιβαδικών οικοσυστημάτων, συμπεριλαμβανομένης και της παραγωγικότητάς τους, στα πλαίσια της δευτερογενούς διαδοχής, δεδομένου ότι στην πλειοψηφία τους αυτά αποτελούν διαδοχικές φυτοκοινότητες (Παπαναστάσης και Νοϊτσάκης 992). Οι επιδοτήσεις της Ε.Ε. ενίσχυσαν περαιτέρω την εκτατικοποίηση της χρήσης των λιβαδικών εκτάσεων επιφέροντας αλλαγές τόσο στη σύνθεση όσο και στη δομή της Λιβαδοπονία Ξηροθερμικών Περιοχών 43

2 βλάστησης συμπεριλαμβανομένων του ύψους και της φαινομενικής πυκνότητά της (Duru and Hubert 200). Η γνώση των εποχιακών μεταβολών της παραγωγής της ποώδους βλάστησης στα λιβάδια είναι απαραίτητη για την ορθολογική και αποτελεσματική διαχείρισή τους, αφού επιτρέπει τον ακριβή καθορισμό της βοσκοϊκανότητας, του είδους των βοσκόντων ζώων, καθώς και του συστήματος βόσκησης, δηλαδή της εποχής και διάρκειας βόσκησης (Παπαναστάσης 977). Από την άλλη μεριά, είναι γνωστό ότι η δομή της βλάστησης είναι δυνατό να επηρεάσει την επιλογή τροφής από τα ζώα και την συμπεριφορά τους κατά τη βόσκηση (Penning et al. 994, Black and Kenney 984). Κατά τους Prache and Peyraud (997), η φαινομενική πυκνότητα του φυτοκαλύμματος, που υπολογίζεται ως ο λόγος της βιομάζας προς τον όγκο της, αποτελεί μια από τις σπουδαιότερες μεταβλητές που επηρεάζουν τη συλλογή και κατανάλωση της τροφής από τα ζώα. Στη χώρα μας οι περισσότερες έρευνες έχουν ασχοληθεί κυρίως με τον προσδιορισμό της ποσότητας και της ποιότητας της παραγωγής στο όψιμο εαρινό στάδιο, κατά τον χρόνο επίτευξης του μέγιστου της αύξησης, ενώ λιγότερες με την εποχιακή διακύμανσή τους ή με τις μεταβολές της δομής της βλάστησης (π.χ. Παπαναστάσης 982, Papanastasis 985). Τα λιβάδια όμως αποκτούν λιβαδική ετοιμότητα και αρχίζουν να βόσκονται ήδη από νωρίς την άνοιξη (Παπαναστάσης 990), όταν θρεπτική αξία των φυτών είναι υψηλή (Γιακουλάκη και Νάστης 987). Η παρούσα έρευνα αποτελεί συμβολή στη διερεύνηση των μεταβολών της ποώδους βλάστησης σε σχέση με τον βαθμό θαμνοκάλυψης κατά το πρώιμο εαρινό στάδιο, όταν η ποσότητα της παραγωγής είναι μειωμένη, αλλά η ποιότητά της είναι υψηλή. Υλικά και μέθοδοι Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στην επαρχία Λαγκαδά του νομού Θεσσαλονίκης και συγκεκριμένα στο Δημοτικό Διαμέρισμα (Δ.Δ.) Λοφίσκου (40º 47 Β, 23º 2 Ν). Η περιοχή έχει υψόμετρο μ. Το κλίμα είναι ημίξηρο μεσογειακό με ψυχρούς χειμώνες και το έδαφος προέρχεται κυρίως από μεταμορφωμένα πετρώματα. Οι λιβαδικές εκτάσεις του Δ.Δ. ανέρχονται σε εκτάρια (74,3% της συνολικής του έκτασης) και αξιοποιούνται κυρίως με τη βόσκηση αγροτικών ζώων. Η βλάστησή τους αποτελείται τόσο από ποώδη όσο και από θαμνώδη είδη με κυρίαρχο το πουρνάρι (Quercus coccifera L.) (Ζαρόβαλη 2004). Την άνοιξη του 2004 αναγνωρίστηκαν στην περιοχή τέσσερις τύποι λιβαδικής βλάστησης, ήτοι εγκαταλειμμένος αγρός, ποολίβαδο και δύο θαμνολίβαδα με κάλυψη σε ξυλώδη φυτά 36% (αραιό) και 49% (πυκνό), αντίστοιχα. Ύστερα από οπτική εκτίμηση από τρεις ανεξάρτητους παρατηρητές, η θαμνώδης κάλυψη βρέθηκε να είναι 0%, 5%, 36% και 49% αντίστοιχα για τους τέσσερις τύπους. Σε κάθε τύπο επιλέχτηκαν κατά τυχαίο τρόπο τέσσερις επαναλήψεις έκτασης ενός στρέμματος περίπου. Κατά το πρώιμο εαρινό στάδιο και συγκεκριμένα στις 5 και 30 Απριλίου και 5 Μαΐου, ελήφθησαν με τυχαίο τρόπο σε κάθε επανάληψη δύο πλαίσια διαστάσεων 0,50 0,50 μ. το καθένα, όπου μετρήθηκαν το ύψος της ποώδους βλάστησης, από το μέσο όρο 5 μετρήσεων και η υπέργεια βιομάζα με τη μέθοδο της συγκομιδής. Επίσης προσδιορίστηκε η φαινομενική πυκνότητα (γρ./κ.μ.) της ποώδους βλάστησης σε κάθε πλαίσιο από το πηλίκο της ζωντανής ύλης (γρ./τ.μ.) με το ύψος (μ.) της. Στο Εργαστήριο, η ζωντανή ύλη διαχωρίστηκε με τα χέρια από την νεκρή και στη συνέχεια σε ψυχανθή και λοιπά είδη (αγρωστώδη και πλατύφυλλες πόες). Πριν από τη ζύγισή τους τα δείγματα ξηράθηκαν στους 60 ºC για 48 ώρες. Στα λοιπά είδη έγινε προσδιορισμός των δεικτών αζώτου και φωσφόρου σύμφωνα με τη μεθοδολογία των Duru and Ducrocq (997). Για κάθε ένα από τα χαρακτηριστικά που μετρήθηκαν υπολογίστηκαν οι μέσοι όροι για κάθε επανάληψη και για κάθε ημερομηνία δειγματοληψίας. Τα δεδομένα υποβλήθηκαν σε ανάλυση παραλλακτικότητας για κάθε ημερομηνία, ενώ για τη σύγκριση των μέσων όρων χρησιμοποιήθηκε το κριτήριο Duncan στο επίπεδο σημαντικότητας 5%. 44 Eλληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

3 Αποτελέσματα και συζήτηση Οι τιμές της ζωντανής ύλης των ποωδών φυτών σε κάθε τύπο βλάστησης και για κάθε ημερομηνία δειγματοληψίας φαίνονται στον πίνακα. Στον ίδιο πίνακα φαίνεται και το ποσοστό (%) με το οποίο συνέβαλαν τα ψυχανθή στη συνολική ζωντανή ύλη κάθε τύπου βλάστησης. Στις 5 Απριλίου η ζωντανή ύλη ήταν μέγιστη στον εγκαταλειμμένο αγρό, ενδιάμεση στο πυκνό θαμνολίβαδο και ελάχιστη στο ποολίβαδο και στο αραιό θαμνολίβαδο. Στις 30 Απριλίου ήταν μέγιστη στον εγκαταλειμμένο αγρό και ελάχιστη στο ποολίβαδο και στο αραιό θαμνολίβαδο. Στο πυκνό θαμνολίβαδο δεν παρουσίασε στατιστικώς σημαντικές διαφορές με τους άλλους τύπους βλάστησης. Τέλος, στις 5 Μαΐου η ζωντανή ύλη παρουσίασε επίσης τη μεγαλύτερη τιμή της στον εγκαταλειμμένο αγρό, ενώ δε διέφερε σημαντικά μεταξύ των άλλων τύπων βλάστησης. Ο ρυθμός αύξησή της για τη χρονική περίοδο 5 Απριλίου έως 5 Μαΐου ήταν 23,3 23,3 2,6 και 5,3 χλγ./εκτάριο/ημέρα αντίστοιχα στους τέσσερις τύπους βλάστησης, χωρίς όμως να διαφέρει στατιστικώς σημαντικά μεταξύ των τύπων. Στις 5 Απριλίου τα ψυχανθή συνέβαλαν στη ζωντανή ύλη των ποωδών φυτών με το μεγαλύτερο ποσοστό (22,4%) στο πυκνό θαμνολίβαδο, στις 30 Απριλίου με 27,3% στον εγκαταλειμμένο αγρό και στις 5 Μαΐου με 23,6% στο πυκνό θαμνολίβαδο (Πίνακας ). Πίνακας. Μέσοι όροι της ζωντανής ύλης (γρ./τ.μ.) ποωδών φυτών και ποσοστό (%) συμβολής των ψυχανθών σε αυτή για κάθε τύπο βλάστησης και ημερομηνία δειγματοληψίας. Ημερομηνίες Εγκαταλειμμένος Ποολίβαδο Αραιό δειγματοληψίας αγρός 5 Απριλίου 57,2α (4,%) 9,γ (8,7%) 22,5γ (6,0%) 39,7β (22,4%) 30 Απριλίου 72,8α (27,3%) 46,4β (3,5%) 46,8β (2,0%) 63,6αβ (2,0%) 5 Μαΐου 27,α (22,6%) 89,0β (3,7%) 87,4β (8,8%) 85,5β (23,6%) Μέσοι όροι στην ίδια γραμμή ακολουθούμενοι από το ίδιο γράμμα δε διαφέρουν στατιστικώς σημαντικά στο Όσον αφορά στο ύψος της ποώδους βλάστησης, δεν βρέθηκαν στατιστικώς σημαντικές διαφορές μεταξύ των τεσσάρων τύπων βλάστησης τόσο στις 5 Απριλίου όσο και στις 5 Μαΐου (Πίνακας 2). Αντίθετα, στις 30 Απριλίου το ύψος των φυτών ήταν σημαντικά υψηλότερο στο πυκνό θαμνολίβαδο σε σχέση με τους υπόλοιπους τύπους βλάστησης. Το ύψος της βλάστησης θεωρείται καλός δείκτης για την εκτίμηση της ανταγωνιστικής ικανότητας των φυτών, κυρίως όσον αφορά στο φως (Bullock et al. 200). Τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας συμφωνούν και με τα ευρήματα των Louault et al. (2005) οι οποίοι αναφέρουν ότι σε λιβάδια που υφίστανται μικρής έντασης διαταραχές, όπως είναι το πυκνό θαμνολίβαδο, το ύψος της ποώδους βλάστησης ήταν γενικά υψηλότερο σε σχέση με λιβάδια όπου η χρήση είναι εντονότερη. Πίνακας 2. Μέσοι όροι του ύψους (εκ.) της ποώδους βλάστησης για κάθε τύπο βλάστησης και ημερομηνία δειγματοληψίας. Ημερομηνίες Εγκαταλειμμένος Ποολίβαδο Αραιό δειγματοληψίας αγρός 5 Απριλίου 6,0α 6,9α 6,0α 7,7α 30 Απριλίου 9,4β 9,8β 9,β 2,7α 5 Μαΐου 9,6α 6,7α 8,0α 9,8α Μέσοι όροι στην ίδια γραμμή ακολουθούμενοι από το ίδιο γράμμα δε διαφέρουν στατιστικώς σημαντικά στο Λιβαδοπονία Ξηροθερμικών Περιοχών 45

4 Τόσο στις 5 Απριλίου όσο και στις 30 Απριλίου η φαινομενική πυκνότητα της ποώδους βλάστησης ήταν μέγιστη στον εγκαταλειμμένο αγρό και ελάχιστη στο ποολίβαδο χωρίς όμως να διαφέρει σημαντικά με το αραιό και πυκνό θαμνολίβαδο (Πίνακας 3). Αντίθετα στις 5 Μαΐου δεν παρουσίασε στατιστικώς σημαντικές διαφορές μεταξύ των τεσσάρων τύπων. Σύμφωνα με τους Duru et al. (2004) η φαινομενική πυκνότητα εμφανίζει ισχυρή συσχέτιση με ορισμένα λειτουργικά χαρακτηριστικά των φυτών τα οποία αποτελούν αξιόπιστο και σχετικά εύκολο τρόπο μελέτης, σύγκρισης και πρόβλεψης της λειτουργίας των οικοσυστημάτων (McIntyre et al. 999). Πίνακας 3. Μέσοι όροι της φαινομενικής πυκνότητας (γρ./κ.μ.) του ποώδους φυτοκαλύμματος για κάθε τύπο βλάστησης και ημερομηνία δειγματοληψίας. Ημερομηνίες Εγκαταλειμμένος Ποολίβαδο Αραιό δειγματοληψίας αγρός 5 Απριλίου 980α 280β 370β 520β 30 Απριλίου 790α 480β 50β 50β 5 Μαΐου 650α 540α 480α 440α Μέσοι όροι στην ίδια γραμμή ακολουθούμενοι από το ίδιο γράμμα δε διαφέρουν στατιστικώς σημαντικά στο Οι τιμές των δεικτών αζώτου και φωσφόρου της ποώδους βλάστησης στους τέσσερις τύπους βλάστησης φαίνονται στον πίνακα 4. Ο δείκτης αζώτου ήταν σημαντικά υψηλότερος στο ποολίβαδο σε σχέση με τον εγκαταλειμμένο αγρό και το πυκνό θαμνολίβαδο. Από την άλλη μεριά, ο δείκτης φωσφόρου στον εγκαταλειμμένο αγρό ήταν σημαντικά υψηλότερος σε σχέση με τους άλλους τύπους βλάστησης, μεταξύ των οποίων δε διέφερε σημαντικά. Πίνακας 4. Δείκτες αζώτου και φωσφόρου της ποώδους βλάστησης για κάθε τύπο βλάστησης και ημερομηνία δειγματοληψίας. Δείκτες θρέψης Εγκαταλειμμένος Ποολίβαδο Αραιό αγρός NNI 38,0β 45,0α 42,4αβ 37,β PNI 02,3α 75,6β 76,7β 78,5β Οι μέσοι όροι στην ίδια γραμμή ακολουθούμενοι από το ίδιο γράμμα δε διαφέρουν στατιστικώς σημαντικά στο Όταν οι τιμές των δύο δεικτών πλησιάζουν την τιμή 00 η πρόσληψη των θρεπτικών στοιχείων από τα φυτά θεωρείται ικανοποιητική και μη περιοριστική για την αύξηση, ενώ όταν είναι χαμηλότερες του 00 η έλλειψη των θρεπτικών στοιχείων είναι ανάλογη της τιμής του δείκτη (Duru and Ducrocq 997). Από τον πίνακα 4 προκύπτει ότι μόνον ο δείκτης φωσφόρου στον εγκαταλειμμένο αγρό ικανοποιούσε αυτή τη συνθήκη πιθανότατα λόγω της φωσφορικής λίπανσης που εφαρμοζόταν κατά το παρελθόν. Το άζωτο αποτελεί περιοριστικό παράγοντα της αύξησης και στους τέσσερις τύπους βλάστησης. Τα αποτελέσματα της έρευνας συμφωνούν με τους Farruggia et al. (2004) και Duru and Ducrocq (997) στο ότι η παραγωγή της ποώδους βλάστησης παρουσιάζει θετική συσχέτιση με τη θρέψη του φυτού σε άζωτο και φώσφορο. Οι τελευταίοι δικαιολογούν την αυξημένη τιμή του δείκτη αζώτου στον εγκαταλειμμένο αγρό με τη θετική επίδραση που ασκεί η φωσφορική λίπανση στην 46 Eλληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

5 πρόσληψη αζώτου πιθανότατα λόγω της ταχύτερης ανοργανοποίησης της οργανικής ουσίας ή της αύξησης του ριζικού συστήματος των φυτών. Συμπεράσματα Η ζωντανή ύλη κατά την πρώιμη εαρινή περίοδο ακολουθούσε γενικά πτωτική τάση με την αύξηση του βαθμού θαμνοκάλυψης, ενώ ο ρυθμός αύξησης ήταν σχεδόν παρόμοιος για τους τέσσερις τύπους βλάστησης. Αντίθετα, το ύψος και η φαινομενική πυκνότητα της ποώδους βλάστησης διαφοροποιούνται ανάλογα με το ποσοστό κάλυψης και την ημερομηνία δειγματοληψίας. Η παραγωγή της ποώδους βλάστησης παρουσιάζει θετική συσχέτιση με τη θρέψη σε άζωτο και σε φώσφορο. Αναγνώριση βοήθειας Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού ερευνητικού προγράμματος VISTA (Contract Νo. EVK ). Κατά τη διάρκεια της έρευνας οι δύο πρώτοι συγγραφείς ήταν υπότροφοι του Κοιν. Ιδρύματος Α.Σ. Ωνάσης και του Ι.Κ.Υ. αντίστοιχα. Βιβλιογραφία Black, J.L. and P.A. Kenney Factors affecting diet selection by sheep. II. Height and density of pasture. Australian Journal of Agricultural Research, 35: Bullock, J., J. Franklin, M.J. Stevenson, J. Silvertown, S. Coulson, S.J. Gregory and R. Tofts A plant trait analysis of responses to grazing in a long term experiment. Journal of Applied Ecology, 38: Γιακουλάκη, Μ. και Α. Νάστης Εκτίμηση θρεπτικής αξίας λιβαδικών φυτών με εργαστηριακές μεθόδους και η συμβολή τους στην ικανοποίηση των αναγκών των ζώων. Επιστ. Επετηρίδα Τμήματος Δασολογίας και Φ.Π. Α.Π.Θ., Λ, 0, Ζαρόβαλη, Μ.Π Σχέση μεταξύ αλλαγών στη χρήση γης και υπέργειας παραγωγή ποώδους βλάστησης σε λιβαδικές εκτάσεις της Επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης. Μεταπτυχιακή Διατριβή. Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας, Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Α.Π.Θ. Duru, M., P. Cruz and D. Magda Using plant traits to compare sward structure of grass species across environmental gradients. Applied Vegetation Science, 7: -8. Duru, M. and H. Ducrocq A nitrogen and phosphorus herbage nutrient index as a tool for accessing the effect of N and P supply on the dry matter yield of permanent pastures. Nutrient Cycling in Agroecosystems, 47: Duru, M. and B. Hubert De-intensification of grasslands: current state and trends, p In: Proceedings of the XIX International Grassland Congress (J. Gomide, W. Mattos and S. da Silva, eds). Sao Pedro, Brasil. Farruggia, A., F. Gastal and D. Scholefield Assessment of the nitrogen status of grassland. Grass and Forage Science, 59 (2): Louault, F., V.D. Pillar, J. Aufrère, E. Garnier and J.-F. Soussana Plant traits and functional types in response to reduced disturbance in a semi-natural grassland. Journal of Vegetation Science, 6: McIntyre, S., S. Lavorel, J. Landsberg and T.D.A. Forbes Disturbance response in vegetation towards a global perspective on functional traits. Journal of Vegetation Science, 0: Παπαναστάσης, Β.Π Έννοια και προσδιορισμός της βοσκοϊκανότητας στην πράξη. Επιστημονικές ανακοινώσεις. Ι.Δ.Ε.Θ. Διαφ. Δημ. 7. Θεσσαλονίκη. Λιβαδοπονία Ξηροθερμικών Περιοχών 47

6 Παπαναστάσης, Β.Π Παραγωγή των ποολίβαδων σε σχέση με τη θερμοκρασία αέρος και τη βροχή στη Βόρεια Ελλάδα. Δασική Έρευνα, III (3) Παράρτημα Π. Papanastasis, V.P Stubble height, basal cover and herbage production relationships in grasslands of northern Greece. Journal of Range Management, 38 (3): Παπαναστάσης, Β.Π Φαινολογία και λιβαδική ετοιμότητα αντιπροσωπευτικών ποολίβαδων της Μακεδονίας. Επιστημονική Επετηρίδα του Τμήματος Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Α.Π.Θ., Τόμος 33/ (6): Papanastasis, V.P. and D. Chouvardas Application of the state-and-transition approach to conservation management of a grazed Mediterranean landscape in Greece. Israel Journal of Plant Sciences, 53: Παπαναστάσης, Β.Π. και Β. Νοϊτσάκης Λιβαδική Οικολογία. Εκδόσεις Γιαχούδη Γιαπούλη, Θεσσαλονίκη. Penning, P.D., A.J. Parsons, R.J. Orr and G.E. Hooper Intake and behaviour response by sheep to changes in sward characteristics under rotational grazing. Grass and Forage Science, 49: Prache, S. and J.-L. Peyraud Préhensibilité de l herbe pâturée chez les bovins et les ovins INRA Prod. Anim., 0 (5): Changes in herbage production in relation to shrub cover during the early spring period in semi-arid Mediterranean rangelands M.P. Zarovali, C.C. Karakosta and V.P. Papanastasis Laboratory of Rangeland Ecology (286), School of Forestry and Natural Environment, Aristotle University of Thessaloniki, Thessaloniki, Greece, Summary The present study is a contribution towards the assessment of the changes in herbage production in relation to shrub cover during the early spring period in semi-arid Mediterranean rangelands when herbage quantity is low but quality is high. The study was conducted Lagadas county, northern Greece during spring In the study area four types of vegetation were identified, namely abandoned field, grassland, open and dense shrubland with 0%, 5%, 36% and 49% shrub cover respectively. Sward height, live matter yield and sward bulk density were measured in 5 and 30 April and 5 May. Ιn the Laboratory live matter was sorted by hand from dead matter and then into legumes and other species (grasses and forbs) in order to assess their dry matter contents. In the non-legume fraction the nitrogen and phosphorus nutrient indices were also calculated. It was found that live matter generally decreased as shrub cover increased during the early spring season. On the contrary the growth rate did not differ significantly between the four types. Sward height was significantly higher when shrub cover was maximum in 30 April, whereas sward bulk density was significantly higher when no shrubs occurred during April. Finally, live matter yield was positively related to nitrogen and phosphorus nutrient status, while P supply had an indirect effect on live matter yield through the increase in N index. Key words: Shrub cover, live matter, sward structure, bulk density, nitrogen and phosphorus indices. 48 Eλληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

Παραγωγή κατά λειτουργικούς τύπους φυτών σε σχέση με τις αλλαγές χρήσης γης σε μεσογειακά λιβάδια

Παραγωγή κατά λειτουργικούς τύπους φυτών σε σχέση με τις αλλαγές χρήσης γης σε μεσογειακά λιβάδια Παραγωγή κατά λειτουργικούς τύπους φυτών σε σχέση με τις αλλαγές χρήσης γης σε μεσογειακά λιβάδια Παραγωγή κατά λειτουργικούς τύπους φυτών σε σχέση με τις αλλαγές χρήσης γης σε μεσογειακά λιβάδια Μ.Π.

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση των λειτουργικών ομάδων φυτών για τη μελέτη των αλλαγών των χρήσεων γης σε ημίξηρα μεσογειακά λιβάδια

Χρήση των λειτουργικών ομάδων φυτών για τη μελέτη των αλλαγών των χρήσεων γης σε ημίξηρα μεσογειακά λιβάδια Χρήση των λειτουργικών ομάδων φυτών για τη μελέτη των αλλαγών των χρήσεων γης σε ημίξηρα μεσογειακά λιβάδια Μ. Παπαδημητρίου, Ι. Ισπικούδης και Β. Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας (286),

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις των πυρκαγιών στην υπέργεια βιομάζα θαμνολίβαδων της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης

Επιπτώσεις των πυρκαγιών στην υπέργεια βιομάζα θαμνολίβαδων της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Επιπτώσεις των πυρκαγιών στην υπέργεια βιομάζα θαμνολίβαδων της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Ε. Αβραμίδου, Κ. Μαντζανάς, Ε. Τσατσιάδης και Β.Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας (286), Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολή της βιομάζας σε σχέση με τη διαδοχή της βλάστησης σε λιβάδια της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης

Μεταβολή της βιομάζας σε σχέση με τη διαδοχή της βλάστησης σε λιβάδια της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Μεταβολή της βιομάζας σε σχέση με τη διαδοχή της βλάστησης σε λιβάδια της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Χ. Χ. Καρακώστα, Κ. Θ. Μαντζανάς και Β. Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας (286), Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση των συστημάτων εκτροφής μικρών μηρυκαστικών στην Επαρχία Λαγκαδά Θεσσαλονίκης

Διερεύνηση των συστημάτων εκτροφής μικρών μηρυκαστικών στην Επαρχία Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Διερεύνηση των συστημάτων εκτροφής μικρών μηρυκαστικών στην Επαρχία Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Διερεύνηση των συστημάτων εκτροφής μικρών μηρυκαστικών στην Επαρχία Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Μ.Δ. Γιακουλάκη, Μ.Π. Ζαρόβαλη,

Διαβάστε περισσότερα

Μακροχρόνιες επιδράσεις της βόσκησης στην ποικιλότητα των υπαλπικών λιβαδιών

Μακροχρόνιες επιδράσεις της βόσκησης στην ποικιλότητα των υπαλπικών λιβαδιών Μακροχρόνιες επιδράσεις της βόσκησης στην ποικιλότητα των υπαλπικών λιβαδιών Ι. Θεοδωρίδης και Ζ. Κούκουρα Εργαστήριο Δασικών Βοσκοτόπων (236), Τομέας Λιβαδοπονίας και Άγριας Πανίδας- Ιχθυοπονίας Γλυκέων

Διαβάστε περισσότερα

Διαχρονική μεταβολή της κάλυψης και ποικιλότητας της βλάστησης σε εγκαταλειμμένους αγρούς του Πανεπιστημιακού δάσους Ταξιάρχη Χαλκιδικής

Διαχρονική μεταβολή της κάλυψης και ποικιλότητας της βλάστησης σε εγκαταλειμμένους αγρούς του Πανεπιστημιακού δάσους Ταξιάρχη Χαλκιδικής Διαχρονική μεταβολή της κάλυψης και ποικιλότητας της βλάστησης σε εγκαταλειμμένους αγρούς του Πανεπιστημιακού δάσους Ταξιάρχη Χαλκιδικής Χ. Καρακώστα 1, Μ. Παπαδημητρίου 2, Κ. Μαντζανάς 2 και Β.Π. Παπαναστάσης

Διαβάστε περισσότερα

Νέες απόψεις για την εξέλιξη της βλάστησης και η εφαρμογή τους στα Ελληνικά λιβάδια

Νέες απόψεις για την εξέλιξη της βλάστησης και η εφαρμογή τους στα Ελληνικά λιβάδια Νέες απόψεις για την εξέλιξη της βλάστησης και η εφαρμογή τους στα Ελληνικά λιβάδια Β. Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας, Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Εποχιακές μεταβολές των δραστηριοτήτων αιγών και προβάτων σε κοινόχρηστα λιβάδια της βόρειας Ελλάδας

Εποχιακές μεταβολές των δραστηριοτήτων αιγών και προβάτων σε κοινόχρηστα λιβάδια της βόρειας Ελλάδας Εποχιακές μεταβολές των δραστηριοτήτων αιγών και προβάτων σε κοινόχρηστα λιβάδια της βόρειας Ελλάδας Χ.Κ. Ευαγγέλου 1, Μ.Δ. Γιακουλάκη 2 και Β.Π. Παπαναστάσης 1 1 Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας (286),

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή και θρεπτική αξία ξυλωδών φυτών σε λιβάδια της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης

Παραγωγή και θρεπτική αξία ξυλωδών φυτών σε λιβάδια της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Παραγωγή και θρεπτική αξία ξυλωδών φυτών σε λιβάδια της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Χ. Καρακώστα, Μ. Δ. Γιακουλάκη και Β. Π. Παπαναστάσης Τομέας Λιβαδοπονίας και Άγριας Πανίδας-Ιχθυοπονίας Γλυκέων Υδάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση του βαθμού αποκατάστασης της βλάστησης μετά από πυρκαγιά σε θαμνώνες αείφυλλων πλατύφυλλων σε σχέση με το στάδιο δευτερογενούς διαδοχής

Εκτίμηση του βαθμού αποκατάστασης της βλάστησης μετά από πυρκαγιά σε θαμνώνες αείφυλλων πλατύφυλλων σε σχέση με το στάδιο δευτερογενούς διαδοχής Εκτίμηση του βαθμού αποκατάστασης της βλάστησης μετά από πυρκαγιά σε θαμνώνες αείφυλλων πλατύφυλλων σε σχέση με το στάδιο δευτερογενούς διαδοχής Ζ. Κούκουρα, Κ. Κυρκόπουλος, Ι.Α. Παππάς και Στ. Πανέρης

Διαβάστε περισσότερα

Α. Τίτλος ΔΕ_2 (Εργαστήριο Διαχείρισης Λιβαδιών)

Α. Τίτλος ΔΕ_2 (Εργαστήριο Διαχείρισης Λιβαδιών) Α. Τίτλος ΔΕ_2 (Εργαστήριο Διαχείρισης Λιβαδιών) Παραγωγή λιβαδιών Rangeland production Μιχαήλ Βραχνάκης Καρδίτσα, Μάιος2014 Β. Σκοπός ΔΕ Για την αειφορική αξιοποίηση των απογραφόμενων πόρων είναι απαραίτητο

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη ακαρεοπανίδας σε υπέργειο τμήμα και έδαφος φυσικού λειμώνα του Νομού Ιωαννίνων

Μελέτη ακαρεοπανίδας σε υπέργειο τμήμα και έδαφος φυσικού λειμώνα του Νομού Ιωαννίνων Μελέτη ακαρεοπανίδας σε υπέργειο τμήμα και έδαφος φυσικού λειμώνα του Νομού Ιωαννίνων E. Καπαξίδη 1, Χ. Τζιάλλα 2, Χ. Αυγουλάς 3 και Ν. Εμμανουήλ 1 1 Εργαστήριο Γεωργικής Ζωολογίας και Εντομολογίας, Γεωπονικό

Διαβάστε περισσότερα

Η αντοχή των πολυετών αγρωστωδών σε συνθήκες έντονης βόσκησης

Η αντοχή των πολυετών αγρωστωδών σε συνθήκες έντονης βόσκησης Η αντοχή των πολυετών αγρωστωδών σε συνθήκες έντονης βόσκησης K.A. Καραγιάννης και Z. Κούκουρα Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Τομέας Λιβαδοπονίας και

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολή της φυτοποικιλότητας των ψευδαλπικών λιβαδιών του Τυμφρηστού κατά την υψομετρική διαβάθμιση

Μεταβολή της φυτοποικιλότητας των ψευδαλπικών λιβαδιών του Τυμφρηστού κατά την υψομετρική διαβάθμιση Μεταβολή της φυτοποικιλότητας των ψευδαλπικών λιβαδιών του Τυμφρηστού κατά την υψομετρική διαβάθμιση Μ.Σ. Βραχνάκης 1, Α. Παπαγεωργίου 2, Ε. Μίγδου 2, Κ. Ιώβη 3 και Μ.Μ. Μπερδελή 1 1 Εργαστήριο Λιβαδικής

Διαβάστε περισσότερα

Πανόραμα εργασιών στα πρακτικά των Πανελλήνιων Λιβαδοπονικών Συνεδρίων της Ελληνικής Λιβαδοπονικής Εταιρείας ( )

Πανόραμα εργασιών στα πρακτικά των Πανελλήνιων Λιβαδοπονικών Συνεδρίων της Ελληνικής Λιβαδοπονικής Εταιρείας ( ) Πανόραμα εργασιών στα πρακτικά των Πανελλήνιων Λιβαδοπονικών Συνεδρίων της Ελληνικής Λιβαδοπονικής Εταιρείας (1996 2006) Ε. Τσατσιάδης, Α. Άνιφτος και Β.Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΔΥΟΣΜΟΥ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΕΡΑΤΩ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ Λεμεσός 2014

Διαβάστε περισσότερα

Διαχρονικό μοντέλο προσομοίωσης των σχέσεων βόσκησης και λιβαδικής παραγωγής στην επαρχία Λαγκαδά Θεσσαλονίκης

Διαχρονικό μοντέλο προσομοίωσης των σχέσεων βόσκησης και λιβαδικής παραγωγής στην επαρχία Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Διαχρονικό μοντέλο προσομοίωσης των σχέσεων βόσκησης και λιβαδικής παραγωγής στην επαρχία Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Δ. Χουβαρδάς 1, Χ. Ευαγγέλου 1, U. Helldén 2 και Β.Π. Παπαναστάσης 1 1 Εργαστήριο Λιβαδικής

Διαβάστε περισσότερα

Η σπορά ποωδών φυτών ως μέτρο βελτίωσης της παραγωγικότητας των λιβαδιών και προστασίας του εδάφους από τη διάβρωση διαταραγμένων επιφανειών

Η σπορά ποωδών φυτών ως μέτρο βελτίωσης της παραγωγικότητας των λιβαδιών και προστασίας του εδάφους από τη διάβρωση διαταραγμένων επιφανειών Η σπορά ποωδών φυτών ως μέτρο βελτίωσης της παραγωγικότητας των λιβαδιών και προστασίας του εδάφους από τη διάβρωση διαταραγμένων επιφανειών Η σπορά ποωδών φυτών ως μέτρο βελτίωσης της παραγωγικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ποικιλότητα βλάστησης λιβαδικών οικοτόπων στα

Ποικιλότητα βλάστησης λιβαδικών οικοτόπων στα Ποικιλότητα βλάστησης λιβαδικών οικοτόπων στα Πιέρια όρη Ποικιλότητα βλάστησης λιβαδικών οικοτόπων στα Πιέρια όρη Α. Ιώβη και Β. Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση κοπής και καύσης στη βλάστηση βοσκόμενων υγρολίβαδων στη λίμνη Άγρα

Επίδραση κοπής και καύσης στη βλάστηση βοσκόμενων υγρολίβαδων στη λίμνη Άγρα Επίδραση κοπής και καύσης στη βλάστηση βοσκόμενων υγρολίβαδων στη λίμνη Άγρα Δ. Ορφανίδου 1, Π.Δ. Πλατής 2, Β.Π. Παπαναστάσης 1 και Θ.Γ. Παπαχρήστου 2 1 Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας (286), Σχολή Δασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεση και δομή της βλάστησης μετά από διακοπή της βόσκησης σε ποολίβαδο του λεκανοπεδίου Ιωαννίνων

Σύνθεση και δομή της βλάστησης μετά από διακοπή της βόσκησης σε ποολίβαδο του λεκανοπεδίου Ιωαννίνων Σύνθεση και δομή της βλάστησης μετά από διακοπή της βόσκησης σε ποολίβαδο του λεκανοπεδίου Ιωαννίνων Σύνθεση και δομή της βλάστησης μετά από διακοπή της βόσκησης σε ποολίβαδο του λεκανοπεδίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Αγρονομικά χαρακτηριστικά καλλιεργούμενων ποικιλιών λειμώνιων αγρωστωδών σε συνθήκες αγρού (χρόνος εγκατάστασης) και εργαστηρίου

Αγρονομικά χαρακτηριστικά καλλιεργούμενων ποικιλιών λειμώνιων αγρωστωδών σε συνθήκες αγρού (χρόνος εγκατάστασης) και εργαστηρίου Αγρονομικά χαρακτηριστικά καλλιεργούμενων ποικιλιών λειμώνιων αγρωστωδών σε συνθήκες αγρού (χρόνος εγκατάστασης) και εργαστηρίου Μ. Τόλη 1, Ν. Μπουγίδης 1, Α. Τσέκας 1, Ρ. Θανόπουλος 2, Ν. Σιδηράς 1 και

Διαβάστε περισσότερα

Διαχρονικές μεταβολές στην αύξηση του ανωρόφου και υπορόφου σε νεοφυτεία τραχείας πεύκης διαφορετικών φυτευτικών συνδέσμων

Διαχρονικές μεταβολές στην αύξηση του ανωρόφου και υπορόφου σε νεοφυτεία τραχείας πεύκης διαφορετικών φυτευτικών συνδέσμων Διαχρονικές μεταβολές στην αύξηση του ανωρόφου και υπορόφου σε νεοφυτεία τραχείας πεύκης διαφορετικών φυτευτικών συνδέσμων Διαχρονικές μεταβολές στην αύξηση του ανωρόφου και υπορόφου σε νεοφυτεία τραχείας

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολές της κάλυψης της ποώδους βλάστησης και της συνολικής παραγωγής βοσκήσιμης ύλης σε

Μεταβολές της κάλυψης της ποώδους βλάστησης και της συνολικής παραγωγής βοσκήσιμης ύλης σε Μεταβολές της κάλυψης της ποώδους βλάστησης και της συνολικής παραγωγής βοσκήσιμης ύλης σε Π.Σ. Σκλάβου και Κ.Ν. Τσιουβάρας Εργαστήριο Δασικών Βοσκοτόπων (236), Tμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή και θρεπτική αξία ποώδους βλάστησης σε σχέση με την κάλυψη των δένδρων σε δασολίβαδα δρυός και οξιάς στην επαρχία Λαγκαδά Θεσσαλονίκης

Παραγωγή και θρεπτική αξία ποώδους βλάστησης σε σχέση με την κάλυψη των δένδρων σε δασολίβαδα δρυός και οξιάς στην επαρχία Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Παραγωγή και θρεπτική αξία ποώδους βλάστησης σε σχέση με την κάλυψη των δένδρων σε δασολίβαδα δρυός και οξιάς στην επαρχία Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Χ. Πανταζόπουλος 1, Μ.Δ. Γιακουλάκη 2 και Β.Π. Παπαναστάσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΑ ΛΙΒΑΔΙΑ

ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΑ ΛΙΒΑΔΙΑ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΑ ΛΙΒΑΔΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Η σχέση μεταξύ βλάστησης και των παραγόντων του περιβάλλοντος, δηλαδή του κλίματος (cl), του μητρικού πετρώματος(p), του ανάγλυφου

Διαβάστε περισσότερα

Από τη λιβαδική κατάσταση στη λιβαδική υγεία: νέες προοπτικές στην ποιοτική εκτίμηση των μεσογειακών ποολίβαδων

Από τη λιβαδική κατάσταση στη λιβαδική υγεία: νέες προοπτικές στην ποιοτική εκτίμηση των μεσογειακών ποολίβαδων Από τη λιβαδική κατάσταση στη λιβαδική υγεία: νέες προοπτικές στην ποιοτική εκτίμηση των μεσογειακών ποολίβαδων Μ.Σ. Βραχνακης 1 και Β.Π. Παπαναστασης 2 1 Τμήμα Δασοπονίας & Δ.Φ.Π., Τει Λαρισας, 43100,

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση της έντασης κοπής στην αλλομετρική δομή τριών ξυλωδών ειδών

Επίδραση της έντασης κοπής στην αλλομετρική δομή τριών ξυλωδών ειδών Επίδραση της έντασης κοπής στην αλλομετρική δομή τριών ξυλωδών ειδών Ζ.M. Παρίση Εργαστήριο Δασικών Βοσκοτόπων (236), Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης,

Διαβάστε περισσότερα

Δυνατότητες αξιοποίησης του προγράμματος απογραφής βοσκοτόπων στη διαχείριση των λιβαδιών της

Δυνατότητες αξιοποίησης του προγράμματος απογραφής βοσκοτόπων στη διαχείριση των λιβαδιών της Δυνατότητες αξιοποίησης του προγράμματος απογραφής βοσκοτόπων στη διαχείριση των λιβαδιών της Π.Δ. Πλατής 1, Θ.Γ. Παπαχρήστου 1 και Β.Π. Παπαναστάσης 2 1. Εργαστήριο Λιβαδοπονίας, Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών,

Διαβάστε περισσότερα

Μακροχρόνιες επιδράσεις της βόσκησης στη βιοποικιλότητα των λιβαδιών

Μακροχρόνιες επιδράσεις της βόσκησης στη βιοποικιλότητα των λιβαδιών Μακροχρόνιες επιδράσεις της βόσκησης στη βιοποικιλότητα των λιβαδιών Μακροχρόνιες επιδράσεις της βόσκησης στη βιοποικιλότητα των λιβαδιών Ζ. Κούκουρα και Μ. Καρατάσιου Τομέας Λιβαδοπονίας και Άγριας Πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Κτηνοτροφικά ξυλώδη φυτά: Ο ρόλος τους στα Μεσογειακά συστήματα παραγωγής

Κτηνοτροφικά ξυλώδη φυτά: Ο ρόλος τους στα Μεσογειακά συστήματα παραγωγής Κτηνοτροφικά ξυλώδη φυτά: Ο ρόλος τους στα Μεσογειακά συστήματα παραγωγής Κτηνοτροφικά ξυλώδη φυτά: Ο ρόλος τους στα Μεσογειακά συστήματα παραγωγής Θ. Γ. Παπαχρήστου Εργαστήριο Λιβαδοπονίας, Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΒΟΣΚΗΣΗΣ ΣΤΟ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑ

ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΒΟΣΚΗΣΗΣ ΣΤΟ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΒΟΣΚΗΣΗΣ ΣΤΟ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑ Επιδράσεις της βόσκησης στη βλάστηση Βόσκηση και σύνθεση φυτικών ειδών Ως κάλυψη της βλάστησης ή φυτοκάλυμμα ορίζεται η εδαφική επιφάνεια που καλύπτει η κατακόρυφη

Διαβάστε περισσότερα

Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών

Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών ποολίβαδων Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών ποολίβαδων Π. Κακούρος Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων (ΕΚΒΥ), (60394) 570 01 Θέρμη - Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Οικολογία βόσκησης και διαχείριση λιβαδιών: Η περίπτωση των θαμνολίβαδων

Οικολογία βόσκησης και διαχείριση λιβαδιών: Η περίπτωση των θαμνολίβαδων Οικολογία βόσκησης και διαχείριση λιβαδιών: Η περίπτωση των θαμνολίβαδων Οικολογία βόσκησης και διαχείριση λιβαδιών: Η περίπτωση των θαμνολίβαδων Θ.Γ. Παπαχρήστου 1, M.R. Hutchings 2, Π.Δ. Πλατής 1, Η.

Διαβάστε περισσότερα

Λιβάδια - Θαµνότοποι

Λιβάδια - Θαµνότοποι ΟΓ ΟΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Λιβάδια - Θαµνότοποι ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολή των ποιοτικών χαρακτηριστικών των φυτικών υπολειμμάτων σε σχέση με τη διαδοχή της βλάστησης σε ημίξηρα Mεσογειακά λιβάδια

Μεταβολή των ποιοτικών χαρακτηριστικών των φυτικών υπολειμμάτων σε σχέση με τη διαδοχή της βλάστησης σε ημίξηρα Mεσογειακά λιβάδια Μεταβολή των ποιοτικών χαρακτηριστικών των φυτικών υπολειμμάτων σε σχέση με τη διαδοχή της βλάστησης σε ημίξηρα Mεσογειακά λιβάδια Μ.Π. Ζαρόβαλη και Β.Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας, Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της βοσκοφόρτωσης στη διαχείριση των βοσκοτόπων: Οδηγίες εφαρμογής

Η σημασία της βοσκοφόρτωσης στη διαχείριση των βοσκοτόπων: Οδηγίες εφαρμογής Η σημασία της βοσκοφόρτωσης στη διαχείριση των βοσκοτόπων: Οδηγίες εφαρμογής Δρ Θωμάς Γ. Παπαχρήστου, Τακτικός Ερευνητής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Η ορθολογική διαχείριση των βοσκοτόπων επιτυγχάνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΗΣ ΛΙΒΑΔΙΚΗΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΗΣ ΛΙΒΑΔΙΚΗΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΗΣ ΛΙΒΑΔΙΚΗΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΗΣ ΛΙΒΑΔΙΚΗΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΙΕΣ Δεν υπάρχουν Μόνιμες αλλαγές ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΕΣ Υπάρχουν Μόνιμες αλλαγές Διαδοχή Μετανάστευση ειδών Ιστορικές αλλαγές,

Διαβάστε περισσότερα

Αντοχή φρυγανικών ειδών στο ελεύθερο ανθρακικό ασβέστιο του εδάφους

Αντοχή φρυγανικών ειδών στο ελεύθερο ανθρακικό ασβέστιο του εδάφους Αντοχή φρυγανικών ειδών στο ελεύθερο ανθρακικό ασβέστιο του εδάφους Α.Τσιόντσης 1, Ο. Ντίνη-Παπαναστάση 1, Α. Γώγος 2 και Β. Π. Παπαναστάσης 3 1 Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών, ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε., 570 06 Βασιλικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η έννοια του οικοσυστήματος 11

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η έννοια του οικοσυστήματος 11 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 9 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η έννοια του οικοσυστήματος 11 Κεφάλαιο Πρώτο: Το μοντέλο του οικοσυστήματος 1.1. Βασικές αρχές και ορισμοί της Οικολογίας των Οικοσυστημάτων 1.2. Η

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική και ποιοτική μεταβολή της βοσκήσιμης ύλης ποολίβαδων της χαμηλής οικολογικής ζώνης στην περιφέρεια Θεσσαλίας

Ποσοτική και ποιοτική μεταβολή της βοσκήσιμης ύλης ποολίβαδων της χαμηλής οικολογικής ζώνης στην περιφέρεια Θεσσαλίας Ποσοτική και ποιοτική μεταβολή της βοσκήσιμης ύλης ποολίβαδων της χαμηλής οικλογικής ζώνης στην περιφέρεια Θεσσαλίας Ποσοτική και ποιοτική μεταβολή της βοσκήσιμης ύλης ποολίβαδων της χαμηλής οικολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Απόκριση ποσοτικών χαρακτηριστικών των φυτών στην εξέλιξη της βλάστησης σε Μεσογειακά λιβαδικά οικοσυστήματα

Απόκριση ποσοτικών χαρακτηριστικών των φυτών στην εξέλιξη της βλάστησης σε Μεσογειακά λιβαδικά οικοσυστήματα Απόκριση ποσοτικών χαρακτηριστικών των φυτών στην εξέλιξη της βλάστησης σε Μεσογειακά λιβαδικά οικοσυστήματα Μ. Παπαδημητρίου και Β. Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας, Τμήμα Δασολογίας και

Διαβάστε περισσότερα

Χωματουργικές εργασίες για τη βελτίωση των λιβαδιών

Χωματουργικές εργασίες για τη βελτίωση των λιβαδιών Χωματουργικές εργασίες για τη βελτίωση των λιβαδιών Π. Καραρίζος και Ε.Λάμπου Εργαστήριο Μηχανικών Επιστημών και Τοπογραφίας, Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Π. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Π. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Π. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Επώνυμο: ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ Ονομα: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Ονομα πατρός: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ημερομηνία γεννήσεως: 21 Ιουνίου 1942 Οικογενειακή κατάσταση: Εγγαμος, δύο παιδιά. Προσόντα:

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση του κινδύνου ερημοποίησης σε λιβαδικές εκτάσεις με βάση το δείκτη ESAI

Εκτίμηση του κινδύνου ερημοποίησης σε λιβαδικές εκτάσεις με βάση το δείκτη ESAI Εκτίμηση του κινδύνου ερημοποίησης σε λιβαδικές εκτάσεις με βάση το δείκτη ESAI Χ.Κ. Ευαγγέλου και Β.Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας (286), Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 541 24

Διαβάστε περισσότερα

Υποβάθμιση των λιβαδιών στην Ελλάδα: η περίπτωση της δυτικής Ηπείρου

Υποβάθμιση των λιβαδιών στην Ελλάδα: η περίπτωση της δυτικής Ηπείρου Υποβάθμιση των λιβαδιών στην Ελλάδα: η περίπτωση της δυτικής Ηπείρου Σ. Σ. Κανδρέλης 1 και Β. Π. Παπαναστάσης 2 1 Τμήμα Ζωικής Παραγωγής, Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας, Τ.Ε.Ι. Ηπείρου, 471 00 Άρτα 2 Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

þÿ µ ºÄµÂ À ¹ÌÄ Ä±Â ÃÄ

þÿ µ ºÄµÂ À ¹ÌÄ Ä±Â ÃÄ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015-09 þÿ µ ºÄµÂ À ¹ÌÄ Ä±Â ÃÄ þÿ²¹ À±» ³¹ºÌ µá³±ãä Á¹ Avraam, Anastasia

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονομική διάσταση της εκτατικοποίησης της κτηνοτροφίας στο νησί της Χάλκης

Η οικονομική διάσταση της εκτατικοποίησης της κτηνοτροφίας στο νησί της Χάλκης Η οικονομική διάσταση της εκτατικοποίησης της κτηνοτροφίας στο νησί της Χάλκης Α. Χριστοδούλου 1 και Β. Π. Παπαναστάσης 2 1 Εργαστήριο Δασικής Οικονομικής, Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Αριστοτέλειο

Διαβάστε περισσότερα

Λιβαδοκτηνοτροφική ανάπτυξη στο Βόρειο Έβρο

Λιβαδοκτηνοτροφική ανάπτυξη στο Βόρειο Έβρο Λιβαδοκτηνοτροφική ανάπτυξη στο Βόρειο Έβρο Ζ.Μ. Παρίση 1, Α. Κυριαζόπουλος 2, Ε.Μ. Αβραάμ 1, Ζ. Άμπας 3, Γ. Κοράκης 2, Δ. Κασιμιάδης 2, Π. Σαλμουσάς 3, Α. Γιάννα 3, και Δ. Ευαγγελινού 3 1 Εργαστήριο Δασικών

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα της βόσκησης στα δάση της χερσονήσου του Ακάμα στην Κύπρο

Το πρόβλημα της βόσκησης στα δάση της χερσονήσου του Ακάμα στην Κύπρο Το πρόβλημα της βόσκησης στα δάση της χερσονήσου του Ακάμα στην Κύπρο Χ. Ιωάννου Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 541 24 Θεσσαλονίκη, e-mail: chioannou@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Εμπειρικά μοντέλα εποχιακής πρόγνωσης δυναμικού παραγωγής κάλυψης υπέργειας βιομάζας σε σχέση με. κλιματικές παραμέτρους σε ψευδαλπικό ποολίβαδο του

Εμπειρικά μοντέλα εποχιακής πρόγνωσης δυναμικού παραγωγής κάλυψης υπέργειας βιομάζας σε σχέση με. κλιματικές παραμέτρους σε ψευδαλπικό ποολίβαδο του Εμπειρικά μοντέλα εποχιακής πρόγνωσης δυναμικού παραγωγής κάλυψης υπέργειας βιομάζας σε σχέση με κλιματικές παραμέτρους σε ψευδαλπικό ποολίβαδο του Τυμφρηστού Ν. Ευρυτανίας Εμπειρικά μοντέλα εποχιακής

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή και θρεπτική αξία βοσκήσιμης ύλης ποολίβαδων σε διαφορετικές υψομετρικές ζώνες της Ηπείρου και της Θεσσαλίας

Παραγωγή και θρεπτική αξία βοσκήσιμης ύλης ποολίβαδων σε διαφορετικές υψομετρικές ζώνες της Ηπείρου και της Θεσσαλίας Παραγωγή και θρεπτική αξία βοσκήσιμης ύλης ποολίβαδων σε διαφορετικές υψομετρικές ζώνες της Ηπείρου και της Θεσσαλίας Χ. Κουτσoύκης 1, Σ. Κανδρέλης 1, Χ. Ρούκος 2, Κ. Παπανικολάου 2 και Ι. Μαντζούτσος

Διαβάστε περισσότερα

Ορθολογικός σχεδιασμός της διάνοιξης λιβαδικών εκτάσεων

Ορθολογικός σχεδιασμός της διάνοιξης λιβαδικών εκτάσεων Ορθολογικός σχεδιασμός της διάνοιξης λιβαδικών εκτάσεων Ε.Α. Καραγιάννης και Κ.Ν. Καραγιάννης Εργαστήριο Μηχανικών Επιστημών και Τοπογραφίας, Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Πολυλειτουργικότητα λιβαδιών και ανάπτυξη ορεινών και μειονεκτικών περιοχών

Πολυλειτουργικότητα λιβαδιών και ανάπτυξη ορεινών και μειονεκτικών περιοχών Πολυλειτουργικότητα λιβαδιών και ανάπτυξη ορεινών και μειονεκτικών περιοχών Θ. Γ. Παπαχρήστου 1 και Ι. Π. Ισπικούδης 2 1 Εργαστήριο Λιβαδοπονίας, Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών, Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας,

Διαβάστε περισσότερα

Βόσκηση αιγών και προβάτων σε εποχιακά υπολείμματα

Βόσκηση αιγών και προβάτων σε εποχιακά υπολείμματα Βόσκηση αιγών και προβάτων σε εποχιακά υπολείμματα σιτηρών μετά το θερισμό Βόσκηση αιγών και προβάτων σε εποχιακά υπολείμματα σιτηρών μετά το θερισμό Μ.Δ. Γιακουλάκη και Β.Π. Παπαναστάσης Τομέας Λιβαδοπονίας

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση του συστήματος διαχείρισης και της Ν-λίπανσης στην περιεκτικότητα σε N και σε P τεχνητών λειμώνων περιοχής του N.

Επίδραση του συστήματος διαχείρισης και της Ν-λίπανσης στην περιεκτικότητα σε N και σε P τεχνητών λειμώνων περιοχής του N. Επίδραση του συστήματος διαχείρισης και της Ν-λίπανσης στην περιεκτικότητα σε N και σε P τεχνητών λειμώνων περιοχής του N. Ιωαννίνων Α. Παντέρα 1, Ρ. Θανόπουλος 2, Σ. Γαλατσίδας 1 και Μ. Μπερδελή 1 1 Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Ικανότητα ανάρρωσης πολυετών αγρωστωδών στην έντονη κοπή στο μέσον της βλαστικής περιόδου

Ικανότητα ανάρρωσης πολυετών αγρωστωδών στην έντονη κοπή στο μέσον της βλαστικής περιόδου Ικανότητα ανάρρωσης πολυετών αγρωστωδών στην έντονη κοπή στο μέσον της βλαστικής περιόδου K. Καραγιάννης και Z. Κούκουρα Εργαστήριο Δασικών Βοσκοτόπων (236), Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

Λέξεις κλειδιά: Μονοκαλλιέργεια, μίξη, ανταγωνισμός, συντελεστής σχετικής συνολικής παραγωγής.

Λέξεις κλειδιά: Μονοκαλλιέργεια, μίξη, ανταγωνισμός, συντελεστής σχετικής συνολικής παραγωγής. Προσέγγιση αλληλοπαρεμβατικών σχέσεων Dichanthium ischaemum (L.) Roberty και Chrysopogon gryllus (L.) Trin. διαμέσου πειραματικής σειράς αντικατάστασης Προσέγγιση αλληλοπαρεμβατικών σχέσεων Dichanthium

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΛΙΒΑΔΟΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΛΙΒΑΔΟΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΛΙΒΑΔΟΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το κοινόχρηστο καθεστώς χρήσης των λιβαδιών αποτελούσε πρόβλημα για την ορθολογική αξιοποίηση τους και στο απώτερο παρελθόν. Ορισμένες κατηγορίες κτηνοτρόφων

Διαβάστε περισσότερα

Β.Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 541 24 Θεσσαλονίκη

Β.Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 541 24 Θεσσαλονίκη Οικολογία και διαχείριση των ψευδαλπικών λιβαδιών Β.Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 541 24 Θεσσαλονίκη Περίληψη Τα ψευδαλπικά λιβάδια είναι τα γνησιότερα

Διαβάστε περισσότερα

Θρεπτική αξία της βλάστησης σε θαμνώνες παλιουριού στα Πορρόϊα Σερρών

Θρεπτική αξία της βλάστησης σε θαμνώνες παλιουριού στα Πορρόϊα Σερρών Θρεπτική αξία της βλάστησης σε θαμνώνες παλιουριού στα Πορρόϊα Σερρών Π. Παπαπορφυρίου 1, Α.Π. Κυριαζόπουλος 1, Ζ.Μ. Παρίση 2 1 Τμήμα Δασολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

Απογραφή και αξιολόγηση των δασολιβαδικών συστημάτων στο Δημοτικό Διαμέρισμα Βερτίσκου της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης

Απογραφή και αξιολόγηση των δασολιβαδικών συστημάτων στο Δημοτικό Διαμέρισμα Βερτίσκου της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Απογραφή και αξιολόγηση των δασολιβαδικών συστημάτων στο Δημοτικό Διαμέρισμα Βερτίσκου της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Κ. Βαλλιάνου, Κ. Γαρέζου, Κ. Μαντζανάς, Δ. Χουβαρδάς και Ι. Ισπικούδης Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφική κατανομή των ειδών των γενών Lathyrus sp. και Vicia sp. στην Ελλάδα

Γεωγραφική κατανομή των ειδών των γενών Lathyrus sp. και Vicia sp. στην Ελλάδα Γεωγραφική κατανομή των ειδών των γενών Lathyrus sp. και Vicia sp. στην Ελλάδα K. Καραγιάννης, I. Θεοδωρίδης και Z. Κούκουρα Εργαστήριο Δασικών Βοσκοτόπων, Τομέας Λιβαδοπονίας και Άγριας Πανίδας, Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση της λίπανσης και της βόσκησης στην ποσότητα θρεπτικών στοιχείων ποολίβαδου

Η επίδραση της λίπανσης και της βόσκησης στην ποσότητα θρεπτικών στοιχείων ποολίβαδου Η επίδραση της λίπανσης και της βόσκησης στην ποσότητα θρεπτικών στοιχείων ποολίβαδου Ι. Μακέδος Διεύθυνση Δασών Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, Λεωφ. Γεωργικής Σχολής 46, 551 34 Θεσσαλονίκη Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Γεωπονικό Πανεπιςτήμιο Αθηνών Τμήμα Αξιοποίηςησ Φυςικών Πόρων και Γεωργικήσ Μηχανικήσ

Γεωπονικό Πανεπιςτήμιο Αθηνών Τμήμα Αξιοποίηςησ Φυςικών Πόρων και Γεωργικήσ Μηχανικήσ Γεωπονικό Πανεπιςτήμιο Αθηνών Τμήμα Αξιοποίηςησ Φυςικών Πόρων και Γεωργικήσ Μηχανικήσ Εργαςτήριο Γεωργικών Καταςκευών ΠΜΣ Ενεργειακά Συςτήματα και Ανανεώςιμεσ Πηγέσ Ενέργειασ Διδακτορική διατριβή Καιιηέξγεηα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της αισθητικής αξίας δασογεωργικών και γεωργικών συστημάτων

Αξιολόγηση της αισθητικής αξίας δασογεωργικών και γεωργικών συστημάτων Αξιολόγηση της αισθητικής αξίας δασογεωργικών και γεωργικών συστημάτων Α. Σιδηροπούλου 1, M. Βραχνάκης 2, Γ. Φωτιάδης 3 και Δ. Μπούσμπουρας 4 1 Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας, Τ.Θ. 286, Α.Π.Θ., Τ.Κ. 54124,

Διαβάστε περισσότερα

Κτηνοτροφία και ερημοποίηση στην περιοχή της Μεσογείου

Κτηνοτροφία και ερημοποίηση στην περιοχή της Μεσογείου Κτηνοτροφία και ερημοποίηση στην περιοχή της Μεσογείου Π.Α. Τσιώρας, Κ. Μαντζανάς και Β.Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας (286), Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Σχολή Δασολογίας και

Διαβάστε περισσότερα

Κτηνοτροφία και περιβαλλοντική υποβάθμιση στη Χάλκη

Κτηνοτροφία και περιβαλλοντική υποβάθμιση στη Χάλκη Κτηνοτροφία και περιβαλλοντική υποβάθμιση στη Χάλκη Α. Χριστοδούλου 1, Β. Π. Παπαναστάσης 2 και Ν. Στάμου 1 1 Εργαστήριο Δασικής Οικονομικής και 2 Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας, Σχολή Δασολογίας και

Διαβάστε περισσότερα

Μακροχρόνια επίδραση της βόσκησης στη δευτερογενή διαδοχή της βλάστησης σε εγκαταλειμμένους αγρούς του Πανεπιστημιακού Δάσους Ταξιάρχη Χαλκιδικής

Μακροχρόνια επίδραση της βόσκησης στη δευτερογενή διαδοχή της βλάστησης σε εγκαταλειμμένους αγρούς του Πανεπιστημιακού Δάσους Ταξιάρχη Χαλκιδικής Μακροχρόνια επίδραση της βόσκησης στη δευτερογενή διαδοχή της βλάστησης σε εγκαταλειμμένους αγρούς του Πανεπιστημιακού Δάσους Ταξιάρχη Χαλκιδικής Χ. Καρακώστα και Β.Π. Παπαναστάσης 2 Υπουργείο Περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

Α. Τίτλος ΔΕ_3 (Εργαστήριο Διαχείρισης Λιβαδιών)

Α. Τίτλος ΔΕ_3 (Εργαστήριο Διαχείρισης Λιβαδιών) Α. Τίτλος ΔΕ_3 (Εργαστήριο Διαχείρισης Λιβαδιών) Βοσκοϊκανότητα Grazing capacity Μιχαήλ Βραχνάκης Καρδίτσα, Μάιος2014 Β. Σκοπός ΔΕ Η παραγωγή της λιβαδικής βλάστησης (σύνδεση με την προηγούμενη ΔΕ) αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση της βοσκοϊκανότητας του πρεμνοφυούς δρυοδάσους «Λαιμός» της περιοχής Μπουραζανίου Κόνιτσας

Εκτίμηση της βοσκοϊκανότητας του πρεμνοφυούς δρυοδάσους «Λαιμός» της περιοχής Μπουραζανίου Κόνιτσας Εκτίμηση της βοσκοϊκανότητας του πρεμνοφυούς δρυοδάσους «Λαιμός» της περιοχής Μπουραζανίου Κόνιτσας Γ. Βρεττάκης, Κ. Μαντζανάς, Χ. Πανταζόπουλος και Β.Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας, Α.Π.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Π. Μιχόπουλος Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ι Ε Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση της έντασης βόσκησης και των σχεδιασμένων συστημάτων στην παραγωγικότητα και την ευρωστία του

Επίδραση της έντασης βόσκησης και των σχεδιασμένων συστημάτων στην παραγωγικότητα και την ευρωστία του Επίδραση της έντασης βόσκησης και των σχεδιασμένων συστημάτων στην παραγωγικότητα και την ευρωστία του πουρναριού Κ. Τσιουβάρας Εργαστήριο Δασικών Βοσκοτόπων (236) Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση της προσθήκης αζώτου και φωσφόρου στη δομή ποώδους φυτοκοινότητας αρχικού σταδίου δευτερογενούς διαδοχής

Επίδραση της προσθήκης αζώτου και φωσφόρου στη δομή ποώδους φυτοκοινότητας αρχικού σταδίου δευτερογενούς διαδοχής Επίδραση της προσθήκης αζώτου και φωσφόρου στη δομή ποώδους φυτοκοινότητας αρχικού σταδίου δευτερογενούς διαδοχής O. Βούλγαρη, Α. Μαμώλος, Δ. Βερεσόγλου, Χ. Αναγνωστόπουλος Εργαστήριο Οικολογίας και Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Απόστολος Κυριαζόπουλος. Σπουδές. Ερευνητικά Ενδιαφέροντα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Απόστολος Κυριαζόπουλος. Σπουδές. Ερευνητικά Ενδιαφέροντα ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Απόστολος Κυριαζόπουλος Επίκουρος Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο «Διαχείριση και Βελτίωση Λιβαδιών Δασολιβαδικά Συστήματα» (ΦΕΚ Γ 479 08/06/2010) Σπουδές 2006 Ολοκλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΕΙΔΙΚΉ ΓΡΑΜΜΑΤΕΊΑ ΔΑΣΏΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΕΙΔΙΚΉ ΓΡΑΜΜΑΤΕΊΑ ΔΑΣΏΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΕΙΔΙΚΉ ΓΡΑΜΜΑΤΕΊΑ ΔΑΣΏΝ GREEK MINISTRY OF ENVIRONMENT, ENERGY AND CLIMATE CHANGE SPECIAL SECRETARIAT FOR FORESTS & ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΨΕΥΔΟΛΕΞΕΩΝ ΑΠΟ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ ΤΥΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΨΕΥΔΟΛΕΞΕΩΝ ΑΠΟ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ ΤΥΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σχολή Επιστημών Υγείας Πτυχιακή εργασία ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΨΕΥΔΟΛΕΞΕΩΝ ΑΠΟ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ ΤΥΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Άντρια Πολυκάρπου Λεμεσός, Μάιος 2017 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Λιβαδικά Οικοσυστήματα και Κλιματική Αλλαγή

Λιβαδικά Οικοσυστήματα και Κλιματική Αλλαγή Λιβαδικά Οικοσυστήματα και Κλιματική Αλλαγή Μιχάλης Βραχνάκης, Γεώργιος Ζαβάκος, Αχιλλέας Τσισρούκης, Περικλής Μπίρτσας, Δημήτριος Ζιάνης, Βασίλειος Αρέτος Τμήμα Δασοπονίας & ΔΦΠ (Καρδίτσα), ΤΕΙ Θεσσαλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ FRAMME LIFE 08 NAT//GR//000533 ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ Το FRAMME, "Μεθοδολογία Αποκατάστασης Πυρόπληκτων Μεσογειακών Δασών - Ασφάλεια & Αποδοτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Βοσκοϊκανότητα παραλίμνιων λιβαδιών και καλαμιώνων στη λίμνη Μικρή Πρέσπα

Βοσκοϊκανότητα παραλίμνιων λιβαδιών και καλαμιώνων στη λίμνη Μικρή Πρέσπα Βοσκοϊκανότητα παραλίμνιων λιβαδιών και καλαμιώνων στη λίμνη Μικρή Πρέσπα Βοσκοϊκανότητα παραλίμνιων λιβαδιών και καλαμιώνων στη λίμνη Μικρή Πρέσπα Ι.Ε. Καζόγλου 1 και Β.Π. Παπαναστάσης 2 1 Εταιρία Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση της κοπής και της ξηρασίας στην παραγωγή μίγματος ψυχανθών - αγρωστωδών

Επίδραση της κοπής και της ξηρασίας στην παραγωγή μίγματος ψυχανθών - αγρωστωδών Επίδραση της κοπής και της ξηρασίας στην παραγωγή μίγματος ψυχανθών - αγρωστωδών Μ.Γ. Λαζαρίδου 1 και Β. Νοϊτσάκης 2 1 ΤΕΙ Καβάλας, Παρ/μα Δράμας, Τμήμα Δασοπονίας, 1 ο χλμ. Δράμας-Καλαμπακίου, 661 00

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ÀÌ Ä º± µä À ¹ ¼ ½

þÿ ÀÌ Ä º± µä À ¹ ¼ ½ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2016 þÿ ÀÌ Ä º± µä À ¹ ¼ ½ þÿµºà±¹ µåä¹ºì ¹ ¹º ĹºÌ ÃÍÃÄ ¼± þÿãä ½ º±Ä±½µ¼

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Πανελλήνιο Λιβαδοπονικό Συνέδριο Καρπενήσι 4-6 Σεπτεµβρίου 2002 Λιβαδοπονία και ανάπτυξη ορεινών περιοχών

3 ο Πανελλήνιο Λιβαδοπονικό Συνέδριο Καρπενήσι 4-6 Σεπτεµβρίου 2002 Λιβαδοπονία και ανάπτυξη ορεινών περιοχών 3 ο Πανελλήνιο Λιβαδοπονικό Συνέδριο Καρπενήσι 4-6 Σεπτεµβρίου 2002 Λιβαδοπονία και ανάπτυξη ορεινών περιοχών Συµπεράσµατα Συµβολή των λιβαδιών στην ανάπτυξη των ορεινών περιοχών Τα λιβάδια της χώρας αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY 10 ο COMECAP 2010, Πρακτικά Συνεδρίου, Πάτρα 10 th COMECAP 2010, Proceedings, Patras, Greece ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY ΥΧΡΟΥΡΟΝΗΚΖ ΓΗΑΚΤΜΑΝΖ ΣΧΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΧΝ ΔΚΚΔΝΧΔΧΝ ΣΖΝ ΔΛΛΑΓΑ ΓΗΑ ΣΖΝ ΥΡΟΝΗΚΖ ΠΔΡΗΟΓΟ 1998-2007

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση της έντασης κοπής στην παραγωγή και ποιότητα της βοσκήσιμης ύλης της Amorpha fruticosa L.

Επίδραση της έντασης κοπής στην παραγωγή και ποιότητα της βοσκήσιμης ύλης της Amorpha fruticosa L. Επίδραση της έντασης κοπής στην παραγωγή και ποιότητα της βοσκήσιμης ύλης της Amorpha fruticosa L. Επίδραση της έντασης κοπής στην παραγωγή και ποιότητα της βοσκήσιμης ύλης της Amorpha fruticosa L. Ζ.Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Ορεινοί βοσκότοποι και δασοπονία

Ορεινοί βοσκότοποι και δασοπονία Ορεινοί βοσκότοποι και δασοπονία Ι.Α. Σπανός Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών, 570 06 Βασιλικά, θεσσαλονίκη ΠΕΡΙΛΗΨΗ Οι ορεινοί βοσκότοποι της χώρας μας αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα εθνικά κεφάλαια της πρωτογενούς

Διαβάστε περισσότερα

Εποχιακή διακύμανση μικροαρθροπόδων σε βοσκημένο και αβόσκητο λειμώνα του Νομού Ιωαννίνων

Εποχιακή διακύμανση μικροαρθροπόδων σε βοσκημένο και αβόσκητο λειμώνα του Νομού Ιωαννίνων Εποχιακή διακύμανση μικροαρθροπόδων σε και λειμώνα του Νομού Ιωαννίνων Εποχιακή διακύμανση μικροαρθροπόδων σε και λειμώνα του Νομού Ιωαννίνων Ε.Β. Καπαξίδη 1, Χ. Τζιάλλα 2, Ν.Γ. Εμμανουήλ 1, Γ.Θ. Παπαδούλης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση δράσεων για την καταπολέμηση της ερημοποίησης με τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων

Αξιολόγηση δράσεων για την καταπολέμηση της ερημοποίησης με τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων Αξιολόγηση δράσεων για την καταπολέμηση της ερημοποίησης με τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων Δ. Χουβαρδάς, Π. Κουκιούμη και Β.Π. Παπαναστάσης Α.Π.Θ., Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα από την άσκηση της λιβαδοπονίας στο χώρο της Μακεδονίας

Προβλήματα από την άσκηση της λιβαδοπονίας στο χώρο της Μακεδονίας Προβλήματα από την άσκηση της λιβαδοπονίας στο χώρο της Μακεδονίας Προβλήματα από την άσκηση της λιβαδοπονίας στο χώρο της Μακεδονίας Ι. Μακέδος Δ/νση Δασών, Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, Τ. Οικονομίδη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 6 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 6 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 6 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Ενότητα Α - Κτηνοτροφία και Προστατευόμενες Περιοχές Η κτηνοτροφία αποτελεί σημαντική δραστηριότητα στην Ανατολική Πελοπόννησο και ένα μεγάλο κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΕΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Τομέας Περιβαλλοντικής Υδραυλικής και Γεωπεριβαλλοντικής Μηχανικής (III) Εργαστήριο Γεωπεριβαλλοντικής Μηχανικής TECHNICAL UNIVERSITY OF CRETE SCHOOL of

Διαβάστε περισσότερα

Oικονομική, λειτουργική και συμβατή στο λιβαδικό τοπίο κατασκευή των λιβαδικών δρόμων

Oικονομική, λειτουργική και συμβατή στο λιβαδικό τοπίο κατασκευή των λιβαδικών δρόμων Oικονομική, λειτουργική και συμβατή στο λιβαδικό τοπίο κατασκευή των λιβαδικών δρόμων Ε. Καραγιάννης και Κ. Καραγιάννης Εργαστήριο Μηχανικών Επιστημών και Τοπογραφίας Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΟΥΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΟΥΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΧΡΙΣΤΙΝΑ Σ. ΛΑΠΠΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση του συστήματος εκτροφής αιγοπροβάτων και των χορηγούμενων επιδοτήσεων στο Δ.Δ. Ασκού της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης

Διερεύνηση του συστήματος εκτροφής αιγοπροβάτων και των χορηγούμενων επιδοτήσεων στο Δ.Δ. Ασκού της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Διερεύνηση του συστήματος εκτροφής αιγοπροβάτων και των χορηγούμενων επιδοτήσεων στο Δ.Δ. Ασκού της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Χ.Κ. Ευαγγέλου 1, Μ.Δ. Γιακουλάκη 2 και Β.Π. Παπαναστάσης 1 1 Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Δασολιβαδικά Συστήματα. Θ. Παπαχρήστου & Π. Πλατής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών

Δασολιβαδικά Συστήματα. Θ. Παπαχρήστου & Π. Πλατής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Δασολιβαδικά Συστήματα Θ. Παπαχρήστου & Π. Πλατής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Δασολιβαδικά Συστήματα συστήματα χρήσης γης Βοσκήσιμη ύλη Κτηνοτροφικά προϊόντα Δασικά προϊόντα Μακροπρόθεσμο κέρδος από δένδρα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΑΛΕΝΤΙΝΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ Α.Μ.: 09/061. Υπεύθυνος Καθηγητής: Σάββας Μακρίδης

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΑΛΕΝΤΙΝΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ Α.Μ.: 09/061. Υπεύθυνος Καθηγητής: Σάββας Μακρίδης Α.Τ.Ε.Ι. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Η διαμόρφωση επικοινωνιακής στρατηγικής (και των τακτικών ενεργειών) για την ενδυνάμωση της εταιρικής

Διαβάστε περισσότερα

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Οι οργανισμοί αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον τους σε πολλά επίπεδα στα πλαίσια ενός οικοσυστήματος Οι φυσικές

Διαβάστε περισσότερα