Θέμα 21 ο Β.1. Β.2. Β.3.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Θέμα 21 ο Β.1. Β.2. Β.3."

Transcript

1 Θέμα 21 ο Εμάς, λοιπόν, ο πατέρας μας πριν από τη συμφορά στον Ελλήσποντο μας έστειλε για να ζήσουμε κοντά στον Σάτυρο τον βασιλιά του Πόντου, και ούτε όταν γκρεμίζονταν τα τείχη <βρισκόμασταν στην πατρίδα> ούτε όταν άλλαζε το πολίτευμα, αλλά ήλθαμε πέντε μέρες πριν επιστρέψουν οι εξόριστοι από τη Φυλή στον Πειραιά. Και πράγματι ούτε ήταν φυσικό, επειδή είχαμε φτάσει σε τέτοια κρίσιμη περίοδο, να επιθυμούμε να μετέχουμε στους ξένους κινδύνους, ούτε εκείνοι φαίνονταν να έχουν τέτοια γνώμη, ώστε να παρέχουν αξιώματα στη διοίκηση της πολιτείας και στους αποδημούντες και σ αυτούς που κανένα αδίκημα δε διέπραξαν, αλλά περισσότερο στερούσαν τα πολιτικά δικαιώματα και από αυτούς που μαζί (με τους τριάντα τυράννους) κατέλυσαν το δημοκρατικό πολίτευμα. Υπάρχουν τριών ειδών ρητορικοί λόγοι κατά τον Αριστοτέλη, οι συμβουλευτικοί, οι δικανικοί και οι επιδεικτικοί (πανηγυρικοί). Οι συμβουλευτικοί είναι λόγοι πολιτικοί που εκφωνούνται στις συνελεύσεις του λαού. Στην Αθήνα οι πολιτικές αγορεύσεις γίνονταν ενώπιον της Εκκλησίας του Δήμου η οποία αποφάσιζε για τα πιο σοβαρά θέματα του κράτους. Χώρος των συνεδριάσεων ήταν συνήθως η Πνύκα και κάποτε η Αγορά ή το θέατρο του Διονύσου. Δικανικοί λόγοι είναι οι εκφωνούμενοι στα δικαστήρια. Το αρχαιότερο δικαστήριο στην Αθήνα ήταν ο Άρειος Πάγος, του οποίου όμως οι αρμοδιότητες περιορίστηκαν από το 462 π.χ. ενώ το κυριότερο δικαστήριο του Αθηναϊκού κράτους ήταν η Ηλιαία. Επιδεικτικοί ή πανηγυρικοί λόγοι, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι επιτάφιοι, ήσαν οι εκφωνούμενοι σε διάφορες εορτές και συγκεντρώσεις. Την περίοδο της καθαίρεσης των μακρών τειχών και της μεταβολής του δημοκρατικού πολιτεύματος σε ολιγαρχικό με την εγκαθίδρυση των Τριάκοντα το 404 π.χ., ο πατέρας του Μαντιθέου, που ήταν φίλος του φιλέλληνα Σατύρου, του έστειλε τους δύο γιους του, οι οποίοι παρέμειναν εκεί αρκετό χρόνο ασχολούμενοι με το εμπόριο σίτου. Επομένως, Μαντίθεος και ο αδελφός του δεν είχαν καμία σχέση με το τυραννικό καθεστώς, διότι έφυγαν για τον Πόντο πριν από την εγκαθίδρυσή του. Εξάλλου, όσοι είχαν αποδημήσει και δε μετείχαν σε αντιδημοκρατικές ενέργειες, αποκλείονταν από τα αξιώματα. Επιπλέον, ο Μαντίθεος προκαλεί έμμεσα τους βουλευτές να ερευνήσουν αν πράγματι ήταν ιππέας και αν οι σύνδικοι έλαβαν πίσω από αυτόν το χρηματικό ποσό, το οποίο έπαιρναν οι ιππείς από το δημόσιο ταμείο μέσω των φυλάρχων. Ο Μαντίθεος τοποθετεί χρονικά την επιστροφή αυτού και του αδελφού του στην Αθήνα πέντε μέρες πριν ο Θρασύβουλος και οι άντρες που ήταν μαζί του, εξορμήσουν από τη Φυλή στον Πειραιά. Επρόκειτο για εξαιρετικά δύσκολη για τους Τριάκοντα περίοδο λόγω της λαϊκής οργής για τα εγκλήματά τους, των εσωτερικών τους διενέξεων και της αντίδρασης των εκ Πειραιώς, δηλαδή των δημοκρατικών υπό τον Θρασύβουλο. Επομένως, η συμμετοχή του Μαντιθέου στους κινδύνους που διέτρεχαν οι Τριάκοντα, θα ήταν πράξη άστοχη γι αυτόν. συμμετοχή φαινόμενο 1

2 σχήμα αμάρτημα επίσκοπος 1-ζ, 2-δ, 3-ε, 4-α, 5-γ Θέμα 22 ο Εμάς, λοιπόν, ο πατέρας μας πριν από τη συμφορά στον Ελλήσποντο μας έστειλε για να ζήσουμε κοντά στον Σάτυρο τον βασιλιά του Πόντου, και ούτε όταν γκρεμίζονταν τα τείχη <βρισκόμασταν στην πατρίδα> ούτε όταν άλλαζε το πολίτευμα, αλλά ήλθαμε πέντε μέρες πριν επιστρέψουν οι εξόριστοι από τη Φυλή στον Πειραιά. Και πράγματι ούτε ήταν φυσικό, επειδή είχαμε φτάσει σε τέτοια κρίσιμη περίοδο, να επιθυμούμε να μετέχουμε στους ξένους κινδύνους, ούτε εκείνοι φαίνονταν να έχουν τέτοια γνώμη, ώστε να παρέχουν αξιώματα στη διοίκηση της πολιτείας και στους αποδημούντες και σ αυτούς που κανένα αδίκημα δε διέπραξαν, αλλά περισσότερο στερούσαν τα πολιτικά δικαιώματα και από αυτούς που μαζί (με τους τριάντα τυράννους) κατέλυσαν το δημοκρατικό πολίτευμα. Ομηρικοί Αγορητές Ο Όμηρος θεωρεί την ευγλωττία σπάνιο θεϊκό χάρισμα όπως είναι η ομορφιά και η σύνεση. Προϊόντα του θείου αυτού δωρήματος είναι οι έξοχες αγορεύσεις των Ομηρικών ηρώων. Ο ιδανικός ήρωας έπρεπε να διαπρέπει με τον λόγο στην αγορά όπως με τα ανδραγαθήματα στον πόλεμο, να είναι δηλαδή μύθων τε ῥητήρ ἔργων τε πρηκτήρ (Ἰλ. I, 443). Είναι η Ομηρική διατύπωση ενός διαχρονικού βέβαια, όχι μόνον Ομηρικού, ιδανικού. Η Ομηρική «ἀγορή» (η συνέλευση) είναι «κυδιάνειρα», δοξάζει δηλαδή τους άνδρες όπως και η μάχη. Στους ρητορικούς αυτούς αγώνες διαπρέπουν οι ηγεμόνες των Αχαιών και των Τρώων, ιδιαίτερα δε ο γηραιός Νέστωρ, ο «λιγύς Πυλίων ἀγορητής, τοῦ καὶ ἀπὸ γλώσσης μέλιτος γλυκίων ῥέεν αὐδή» (που απ' τη γλώσσα του έτρεχε η φωνή γλυκύτερη απ' το μέλι). Ἰλ. Α, Το φυσικό τάλαντο όμως δεν γνωρίζει κοινωνικές διακρίσεις «λιγύς ἀγορητής» (εύγλωττος ρήτορας) χαρακτηρίζεται και ο ασήμαντος Θερσίτης τον οποίον γελοιογραφεί ο Όμηρος στο Β της Ιλιάδος (στ ). Ο Μαντίθεος υποστηρίζει κατ αρχάς ότι ο ίδιος και ο αδερφός του δε βρίσκονταν στην Αθήνα το 404 π.χ., την εποχή που γκρεμίστηκαν τα μακρά τείχη που συνδέουν την Αθήνα με τον Πειραιά και όταν άλλαξε το πολίτευμα. Ο πατέρας τους τους είχε στείλει στον Σάτυρο τον βασιλιά του Πόντου, για να ασχοληθούν με το εμπόριο σίτος. Επέστρεψαν στην Αθήνα πέντε μέρες πριν επιστρέψουν από τη Φυλή στον Πειραιά ο Θρασύβουλος με τους άντρες που τον συνόδευαν, σε μια εποχή δύσκολη για τους Τριάκοντα Τυραννους. Κατά συνέπεια, η συμμετοχή τους στους κινδύνους που δικαιολογημένα οι Τριάκοντα διέτρεχαν θα ήταν πράξη αφύσικη και ανόητη. Ένας ακόμη ισχυρός λόγος για τη μη ανάμειξη του Μαντιθέου στη διακυβέρνηση των Τριάκοντα ήταν ότι όσοι είχαν αποδημήσει και δε μετείχαν σε αντιδημοκρατικές ενέργειες, αποκλείονταν από τα αξιώματα. Η αναγραφή του ονόματος του Μαντιθέου στο σανίδιο αποτελούσε για τους κατηγόρους του τη μοναδική απόδειξη ότι υπηρέτησε ως ιππέας επί των Τριάκοντα και ότι ως ολιγαρχικός ήταν εχθρός του δημοκρατικού πολιτεύματος. Όμως, όπως λογικά 2

3 υποστηρίζει ο Μαντίθεος, στο σανίδιο αναγράφονται ονόματα πολιτών που είχαν φύγει από την πατρίδα ενώ τα ονόματα κάποιων πολιτών που παραδέχονται πως ήταν ιππείς, δεν είναι γραμμένα σε αυτό. Τέλος, η βεβαιότητα του Μαντιθέου ότι κανείς δεν μπορεί να αποδείξει τρία βασικά ενοχοποιητικά στοιχεία που εκφράζονται με τις κατηγορηματικές μετοχές, οὔτ ἀπενεχθέντα... οὔτε παραδοθέντα... οὔτε παραλαβόντα αποτελεί γι' αυτόν τη μεγαλύτερη απόδειξη της αθωότητάς του. Κανείς δεν μπορεί να αποδείξει για τον Μαντίθε ούτε ότι αναφέρθηκε από τους φυλάρχους ούτε ότι παραδόθηκε στους συνηγόρους του δημοσίου, ούτε ότι επέστρεψε το επίδομα. Οι Τριάκοντα τύραννοι όχι μόνο δεν έδιναν αξιώματα στους αμέτοχους, αλλά δε δίσταζαν να απομακρύνουν ή και να θανατώσουν και όσους δικούς τους δε συμφωνούσαν με κάποια σημεία της πολιτικής τους. Προφανώς, στο σημείο αυτό γίνεται λόγος για τον Θηραμένη, έναν από τους Τριάκοντα, ο οποίος διαφωνούσε με τις δημεύσεις περιουσιών των πλουσίων και γι αυτό οδηγήθηκε σε δίκη για προδοσία από το φίλο του Κριτία, επίσης μέλος των Τριάκοντα. Αποτέλεσμα ήταν η θανατική καταδίκη του Θηραμένη. εκπομπή, σχήμα, μετάστασις, αποδημία, μετάδοσις τειχίζω, πολιτεύω, κινδυνεύω, δημεύω, ελέγχω Θέμα 23 ο Εμάς, λοιπόν, ο πατέρας μας πριν από τη συμφορά στον Ελλήσποντο μας έστειλε για να ζήσουμε κοντά στον Σάτυρο τον βασιλιά του Πόντου, και ούτε όταν γκρεμίζονταν τα τείχη <βρισκόμασταν στην πατρίδα> ούτε όταν άλλαζε το πολίτευμα, αλλά ήλθαμε πέντε μέρες πριν επιστρέψουν οι εξόριστοι από τη Φυλή στον Πειραιά. Και πράγματι ούτε ήταν φυσικό, επειδή είχαμε φτάσει σε τέτοια κρίσιμη περίοδο, να επιθυμούμε να μετέχουμε στους ξένους κινδύνους, ούτε εκείνοι φαίνονταν να έχουν τέτοια γνώμη, ώστε να παρέχουν αξιώματα στη διοίκηση της πολιτείας και στους αποδημούντες και σ αυτούς που κανένα αδίκημα δε διέπραξαν, αλλά περισσότερο στερούσαν τα πολιτικά δικαιώματα και από αυτούς που μαζί (με τους τριάντα τυράννους) κατέλυσαν το δημοκρατικό πολίτευμα. Ο Μαντίθεος από το Θορικό της Ακαμαντίδος φυλής κληρώθηκε βουλευτής και δοκιμάζεται. Εμφανίστηκε όμως στη Βουλή ένας Αθηναίος, ο οποίος τον κατηγορεί ότι υπηρέτησε ως ιππέας των Τριάκοντα, επειδή το όνομά του ήταν γραμμένο στον κατάλογο στον οποίο είχαν αναγραφεί τα ονόματα όλων όσοι υπηρέτησαν ως ιππείς επί των Τριάκοντα. Ο κατήγορος, εκμεταλλευόμενος προφανώς το μίσος των δημοκρατών Αθηναίων για τους Τριάκοντα και τους οπαδούς τους ελπίζει στην καταδίκη του Μαντιθέου και στην ακύρωση της εκλογής του, αν και πέρασαν αρκετά χρόνια από τότε. Ο Μαντίθεος δεν μπορεί να αρνηθεί την αναγραφή του ονοματός του στον κατάλογο, προσπαθεί όμως να πείσει το δικαστήριο ότι το γεγονός αυτό δεν αποτελεί απόδειξη ενοχής. Ισχυρίζεται ότι η γύψινη σανίδα, όπου ήταν γραμμένα τα ονόματα των ιππέων, ήταν εκτεθειμένη και ο καθένας μπορούσε να σβήσει όποιο όνομα ήθελε και να γράψει ένα άλλο. Το σημαντικότερο όμως επιχείρημά του ήταν ότι αυτός δεν έγινε ιππέας, διότι ο φύλαρχος δεν εισέπραξε από αυτόν την κατάσταση, δηλ. τη χρηματική προκαταβολή που έπαιρναν οι ιππείς από το δημόσιο ταμείο και την οποία επέστρεφαν με τη λήξη της θητείας τους, αφού μάλιστα απουσίαζε από την Αθήνα την εποχή των Τριάκοντα. 3

4 Ο Μαντίθεος δεν μπορεί να αρνηθεί την αναγραφή του ονοματός του στο σανίδιο, προσπαθεί όμως να πείσει το δικαστήριο ότι το γεγονός αυτό δεν αποτελεί απόδειξη ενοχής. Ισχυρίζεται ότι η γύψινη σανίδα, όπου ήταν γραμμένα τα ονόματα των ιππέων, ήταν εκτεθειμένη και ο καθένας μπορούσε να σβήσει όποιο όνομα ήθελε και να γράψει ένα άλλο. Με τη φράση ἐν τούτῳ γὰρ πολλοὶ μέν... οὐκ ἔνεισιν, ἔνιοι δέ... ἐγγεγραμμένοι εἰσίν, ο ρήτορας θέτει υπό αμφισβήτηση τον ισχυρισμό των αντιπάλων του αιτιολογώντας συγχρόνως το εὔηθές ἐστιντης προηγούμενης ημιπεριόδου. Στο σανίδιο είναι γραμμένα τα ονόματα κάποιων πολιτών, οι οποίοι είχαν φύγει από την πατρίδα ενώ λείπουν από αυτό τα ονόματα πολλών από αυτούς που έχουν παραδεχτεί ότι υπηρέτησαν ως ιππείς επί των Τριάκοντα τυράννων. Ο Μαντίθεος ήδη από την ποηγούμενη ενότητα εξέθεσε το εις βάρος του κατηγορητήριο: πρῶτον δὲ ἀποδείξω ὡς οὐχ ἵππευον οὔτ ἐπεδήμουν ἐπὶ τῶν τριάκοντα. Στο σημείο αυτό, αλλάζει τη σειρά του κατηγορητηρίου και αρχίζει με την αποδημία του στον βασιλιά του Πόντου, γιατί πιστεύει ότι οι βουλευτές θα επηρεαστούν πιο πολύ από τα γεγονότα της προσωπικής του ζωής. Αναφέρεται, λοιπόν, στο γεγονός της αποδημίας του στον βασιλιά του Πόντου, όπου τον είχε στείλει ο πατέρας του μαζί με τον αδελφό του, όπως και άλλοι επιφανείς Αθηναίοι, προκειμένου να τους απομακρύνει από την Αθήνα την εποχή που εξουσίαζαν οι Τριάκοντα τύραννοι. Εκεί οι δύο αδελφοί ασχολούνταν με το εμπόριο σίτου. Πρόκειτα, συνεπώς για άρση της κατηγορίας ότι ο Μαντίθεος βρισκόταν εκείνο τον καιρό στην Αθήνα. μετάδοσις, ίππος, σκόπιμος, καθομολόγησις, εγγραφή διαιτησομένους, μεθισταμένης, ἡμέραις, ἐπιθυμεῖν, μετέχειν Θέμα 24 ο Εμάς, λοιπόν, ο πατέρας μας πριν από τη συμφορά στον Ελλήσποντο μας έστειλε για να ζήσουμε κοντά στον Σάτυρο τον βασιλιά του Πόντου, και ούτε όταν γκρεμίζονταν τα τείχη <βρισκόμασταν στην πατρίδα> ούτε όταν άλλαζε το πολίτευμα, αλλά ήλθαμε πέντε μέρες πριν επιστρέψουν οι εξόριστοι από τη Φυλή στον Πειραιά. Και πράγματι ούτε ήταν φυσικό, επειδή είχαμε φτάσει σε τέτοια κρίσιμη περίοδο, να επιθυμούμε να μετέχουμε στους ξένους κινδύνους, ούτε εκείνοι φαίνονταν να έχουν τέτοια γνώμη, ώστε να παρέχουν αξιώματα στη διοίκηση της πολιτείας και στους αποδημούντες και σ αυτούς που κανένα αδίκημα δε διέπραξαν, αλλά περισσότερο στερούσαν τα πολιτικά δικαιώματα και από αυτούς που μαζί (με τους τριάντα τυράννους) κατέλυσαν το δημοκρατικό πολίτευμα. Διήγησις Στο μέρος αυτό ο αγορητής εκθέτει τα σχετικά με το θέμα γεγονότα τα οποία κρίνει ότι είναι άγνωστα στον ακροατή είτε ανεπαρκώς ή εσφαλμένως γνωστά. Είναι φανερόν ότι η διήγηση στον ρητορικό λόγο δεν ακολουθεί τους κανόνες της ιστορικής αφηγήσεως. Ο ρήτορας φροντίζει η διήγηση να μη ζημιώσει τον σκοπό της αγορεύσεώς του, χωρίς βέβαια να χάσει τη σαφήνεια και την πειστικότητά της. Φροντίζει επομένως να τονίσει τα ευνοϊκά 4

5 στοιχεία, να μειώσει τη σημασία όσων είναι ασύμφορα και, μολονότι η συντομία είναι προτέρημα, δεν παραλείπει να περιγράφει ασήμαντα περιστατικά, αν απ' αυτά ο ακροατής ενδέχεται να πεισθεί π.χ. για τη χρηστότητα του ήθους του ή την κακοήθεια του αντιπάλου. Η διήγηση, ως ξεχωριστό τμήμα της αγορεύσεως, υπάρχει κυρίως και όχι πάντοτε στους δικανικούς λόγους, σπανίως δε στους συμβουλευτικούς. Βεβαίως σύντομες διηγήσεις παρεμβάλλονται στο σώμα όλων των λόγων παράλληλα με τις σχετικές αποδείξεις. «ἐκεῖνος δ ἐστὶν ἔλεγχος μέγιστος»: Οι κατάλογοι στους οποίους αναγράφονταν τα ονόματα των ιππέων από τους οποίους εισπράχθηκαν τα δοθέντα επιδόματα, ήταν πιο αξιόπιστα από τα εκτεθειμένα σανίδια, διότι ήταν εγκυρότερα. Ο κίνδυνος να παραλειφθούν από τους καταλόγους κάποια ονόματα ιππέων και να πληρώσουν οι φύλαρχοι τα οφειλόμενα από εκείνους χρήματα έκανε προσεκτική και υπεύθυνη τη σύνταξή τους. Η παράδοση των καταλόγων αυτών ως επισήμων εγγράφων στη Βουλή απέκλειε οποιαδήποτε αλλοίωσή τους. Ο Μαντίθεος έχει θέσει ως στόχο να αποδείξει ότι, όχι μόνο δεν υπηρέτησε ως ιππέας την περίοδο των Τριάκοντα τυράννων αλλά και ούτε καν βρισκόταν στην πόλη εκείνη την εποχή. Ετσι, αναφέρει ότι προ τῆς ἐν Ἑλλησπόντῳ συμφορᾶς εκείνος και ο αδελφός του στάλθηκαν από τον πατέρα τους στον βασιλιά του Πόντου, τον Σάτυρο, για να ασχοληθούν με το εμπόριο σίτου. Έμειναν κοντά του αρκετό καιρό και έτσι, απουσίαζαν από την Αθήνα όταν τα τείχη γκρεμίζονταν και όταν το πολίτευμα άλλαζε. Πέντε μέρες πριν οι Δημοκρατικοί με αρχηγό τον Θρασύβουλο κατέβουν στην Αθήνα, γύρισαν στην πόλη τους. Επομένως, δε θα μπορούσαν να έχουν κάποια συμμετοχή στους κινδύνους των Τριάκοντα τυράννων λόγω της απουσίας τους. Αλλά και οι ίδιοι οι Τριάκοντα δεν έδιναν αξιώματα σε όσους απουσίαζαν από την πόλη, όπως ήταν φυσικό, καθώς μάλιστα είχαν φτάσει στο σημείο να στερούν τα πολιτικά δικαιώματα και από αυτούς που τους είχαν βοηθήσει να καταλύσουν το Δημοκρατικό πολίτευμα. 1-ζ, 2-δ, 3-α, 4-γ, 5-β Μμετά + δίδωμι, διά + αιτω, εκ + πέμπω,, κατά + αιρουμαι, μετά + ίσταμαι Θέμα 25 ο Εμάς, λοιπόν, ο πατέρας μας πριν από τη συμφορά στον Ελλήσποντο μας έστειλε για να ζήσουμε κοντά στον Σάτυρο τον βασιλιά του Πόντου, και ούτε όταν γκρεμίζονταν τα τείχη <βρισκόμασταν στην πατρίδα> ούτε όταν άλλαζε το πολίτευμα, αλλά ήλθαμε πέντε μέρες πριν επιστρέψουν οι εξόριστοι από τη Φυλή στον Πειραιά. Και πράγματι ούτε ήταν φυσικό, επειδή είχαμε φτάσει σε τέτοια κρίσιμη περίοδο, να επιθυμούμε να μετέχουμε στους ξένους κινδύνους, ούτε εκείνοι φαίνονταν να έχουν τέτοια γνώμη, ώστε να παρέχουν αξιώματα στη διοίκηση της πολιτείας και στους αποδημούντες και σ αυτούς που κανένα αδίκημα δε διέπραξαν, αλλά περισσότερο στερούσαν τα πολιτικά δικαιώματα και από αυτούς που μαζί (με τους τριάντα τυράννους) κατέλυσαν το δημοκρατικό πολίτευμα. 5

6 α. Λόγοι στα δικαστήρια Δικανικοί λόγοι είναι οι εκφωνούμενοι στα δικαστήρια και αφορούν πράξεις που τελέστηκαν στο παρελθόν. Είναι κατηγορίες ή απολογίες και έχουν σκοπό την απόδειξη της ενοχής ή της αθωότητας του κατηγορουμένου με βάση τον νόμο και το αίσθημα του δικαίου. β. Δικαστήρια της αρχαίας Αθήνας Τα δικαστήρια της αρχαίας Αθήνας ήταν ο Άρειος Πάγος και η Ηλιαία. Το αρχαιότερο δικαστήριο στην Αθήνα ήταν ο Άρειος Πάγος, του οποίου όμως οι αρμοδιότητες περιορίστηκαν από το 462 π.χ. στην εκδίκαση φόνων εκ προμελέτης και μερικών άλλων μικρότερης σημασίας υποθέσεων. Υπήρχαν βέβαια και άλλα δικαστήρια, ενώ ορισμένες σοβαρές υποθέσεις εδίκαζε η Βουλή ή και η Εκκλησία του Δήμου. Οι κατάλογοι στους οποίους αναγράφονταν τα ονόματα των ιππέων από τους οποίους εισπράχθηκαν τα δοθέντα επιδόματα, ήταν πιο αξιόπιστα από τα εκτεθειμένα σανίδια, διότι ήταν εγκυρότερα. Ο κίνδυνος να παραλειφθούν από τους καταλόγους κάποια ονόματα ιππέων και να πληρώσουν οι φύλαρχοι τα οφειλόμενα από εκείνους χρήματα έκανε προσεκτική και υπεύθυνη τη σύνταξή τους. Η παράδοση των καταλόγων αυτών ως επισήμων εγγράφων στη Βουλή απέκλειε οποιαδήποτε αλλοίωσή τους. Κατά συνέπεια, η εγγραφή ή μη στον κατάλογο των φυλάρχων αποτελεί βασικό αποδεικτικό στοιχείο για τη δοκιμασία, κατά τον Μαντίθεο. Ο Μαντίθεος τοποθετεί χρονικά την επιστροφή αυτού και του αδελφού του στην Αθήνα πέντε μέρες πριν ο Θρασύβουλος και οι άντρες που ήταν μαζί του, εξορμήσουν από τη Φυλή στον Πειραιά. Ήταν μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδος για τους Τριάκοντα λóγω της λαϊκής οργής για τα εγκλήματά τους, των εσωτερικών τους διενέξεων και της αντίδρασης των εκ Πειραιώς, δηλ. των δημοκρατικών υπό τον Θρασύβουλο. Η συμμετοχή τους στους κινδύνους που δικαιολογημένα οι Τριάκοντα διέτρεχαν θα ήταν πράξη αφύσικη και ανόητη. Εξάλλου, όσοι είχαν αποδημήσει και δε μετείχαν σε αντιδημοκρατικές ενέργειες αποκλείονταν από τα αξιώματα. Το γεγονός, λοιπόν, της επιστροφής από τον Πόντο πέντε μέρες πριν από την πτώση των Τριάκοντα αποτελεί άλλη μια αναφορά στο ότι ο Μαντίθεος άδικα κατηγορήθηκε ότι βρισκόταν στην Αθήνα υπηρετώντας τους Τριάκοντα τυράννους. 1-ζ, 2-δ, 3-ε, 4-α, 5-γ δημοσκόπηση, σκοποβολή, ψηφοφορία, αμφορέας, πράγμα Θέμα 26 ο Εμάς, λοιπόν, ο πατέρας μας πριν από τη συμφορά στον Ελλήσποντο μας έστειλε για να ζήσουμε κοντά στον Σάτυρο τον βασιλιά του Πόντου, και ούτε όταν γκρεμίζονταν τα τείχη <βρισκόμασταν στην πατρίδα> ούτε όταν άλλαζε το πολίτευμα, αλλά ήλθαμε πέντε μέρες πριν επιστρέψουν οι εξόριστοι από τη Φυλή στον Πειραιά. Και 6

7 πράγματι ούτε ήταν φυσικό, επειδή είχαμε φτάσει σε τέτοια κρίσιμη περίοδο, να επιθυμούμε να μετέχουμε στους ξένους κινδύνους, ούτε εκείνοι φαίνονταν να έχουν τέτοια γνώμη, ώστε να παρέχουν αξιώματα στη διοίκηση της πολιτείας και στους αποδημούντες και σ αυτούς που κανένα αδίκημα δε διέπραξαν, αλλά περισσότερο στερούσαν τα πολιτικά δικαιώματα και από αυτούς που μαζί (με τους τριάντα τυράννους) κατέλυσαν το δημοκρατικό πολίτευμα. Οι αρετές του ύφους του Λυσία Η απλότητα του ύφους, η καθαρή και ακριβής έκφραση, για την οποία ο Λυσίας χαρακτηρίστηκε ως τῆς Ἀττικῆς γλώττης ἄριστος κανών, σε συνδυασμό με τη βραχυλογία που συνίσταται στη σύντομη και περιεκτική φράση, αποτελούν τις βασικότερες αρετές του λυσιακού ύφους και συνθέτουν τη μεγαλύτερη αρετή του, την χάριν. Έτσι η χάρη και η πειθώ του λόγου τον καθιστούν χαριτωμένο και απολαυστικό. Ο Διονύσιος Αλικαρνασσεύς (Λυσίας 11) πολύ εύστοχα αναφέρει ότι τὸ ἡδέως καὶ κεχαρισμένως καὶ ἐπαφροδίτως γράφειν (= η ευχάριστη και χαριτωμένη και κομψή γραφή) είναι γνώρισμα μόνον του Λυσία, ενώ το εὖ γράφειν είναι χαρακτηριστικό και άλλων ρητόρων. ΡΗΤΟΡΙΚΑ ΗΘΗ Ήθος Ομιλητή: Ο Μαντίθεος επιδιώκει να παρουσιάσει τόσο τον ίσο, όσο και τον αδελφό του ως συνετούς και σώφρονες πολίτες. Τονίζει ότι ποτέ δε θα εμπλεκόταν σε ριψοκίνδυνες καταστάσεις και ούτε θα έβλαπτε κάποιον συμπολίτη του. Σκιαγραφείται ως αξιοπρεπής και άκακος, ενώ καταφέρνει χάρη στην ευφυΐα του να κερδίσει τη συμπάθεια των βουλευτών και χρησιμοποιώντας πολύ εύστοχα επιχειρήματα κινείται προς το να κερδίσει από αυτούς την επικύρωσή του ως βουλευτή. Ήθος αντιπάλου: Ο αγορητής επιχειρεί να παρουσιάσει τους κατηγόρους του ως ψεύτες και συκοφάντες, που προσπαθούν άδικα να μειώσουν το κύρος και την προσωπικότητά του. Για να το αποδείξει στηρίζεται στα αναξιόπιστα μέσα που χρησιμοποιούν οι κατήγοροι προκειμένου να τον βλάψουν, ώστε να αποκλείσουν κάθε ενδεχόμενο επικύρωσης της εκλογής του. ΡΗΤΟΡΙΚΑ ΠΑΘΗ Ο Μαντίθεος προσπαθεί να διεγείρει στις ψυχές των βουλευτών οργή, αγανάκτηση, αντιπάθεια και αποστροφή προς τους κατηγόρους του, αφού θέλησαν να συκοφαντήσουν έναν αθώο συμπολίτη τους. Επίσης, προσπαθεί να δημιουργήσει αμφιβολίες για τη σοβαρότητα του κατηγορητηρίου. Φαίνεται ότι γνωρίζει την ψυχολογία του κοινού (τέχνη του Λυσία) και τους κατευθύνει όπου αυτός θέλει χωρίς να τους αφήνει τα περιθώρια να σκεφτούν, αφού άλλωστε ήταν απλοί πολίτες χωρίς ειδικές γνώσεις. Β.4 Το σανίδιον ήταν μια μικρή σανίδα που λεγόταν και λεύκωμα, γιατί ήταν αλειμμένη με γύψο. Πάνω σ' αυτήν έγραφαν τα ονόματα των ιππέων και την εξέθεταν σε κοινή θέα. Η αναγραφή του ονόματος του Μαντιθέου στο σανίδιο αποτελούσε για τους κατηγόρους του τη μοναδική απόδειξη ότι υπηρέτησε ως ιππέας επί των Τριάκοντα και ότι ως ολιγαρχικός ήταν εχθρός του δημοκρατικού πολιτεύματος. Ωστόσο, ο Μαντίθεος υποστηρίζει ότι είναι ανοησία να πιστεύει κανείς ότι μόνο η εγγραφή του ονόματος κάποιου στο σανίδιο αποδεικνύει ότι υπηρέτησε στο σώμα των ιππέων, γιατί πολλοί που παραδέχονται ότι ήταν ιππείς δεν είναι εγγεγραμμένοι σε αυτό ενώ κάποιοι άλλοι που έλειπαν από την πόλη είναι εγγεγραμμένοι (ἐν τούτῳ γὰρ πολλοὶ μέν... οὐκ ἔνεισιν, ἔνιοι δέ... ἐγγεγραμμένοι εἰσίν). 7

8 Β.5.α συμμετοχή φαινόμενο σχήμα αμάρτημα επίσκοπος 1-ζ, 2-δ, 3-ε, 4-α, 5-γ Θέμα 27 ο Εμάς, λοιπόν, ο πατέρας μας πριν από τη συμφορά στον Ελλήσποντο μας έστειλε για να ζήσουμε κοντά στον Σάτυρο τον βασιλιά του Πόντου, και ούτε όταν γκρεμίζονταν τα τείχη <βρισκόμασταν στην πατρίδα> ούτε όταν άλλαζε το πολίτευμα, αλλά ήλθαμε πέντε μέρες πριν επιστρέψουν οι εξόριστοι από τη Φυλή στον Πειραιά. Και πράγματι ούτε ήταν φυσικό, επειδή είχαμε φτάσει σε τέτοια κρίσιμη περίοδο, να επιθυμούμε να μετέχουμε στους ξένους κινδύνους, ούτε εκείνοι φαίνονταν να έχουν τέτοια γνώμη, ώστε να παρέχουν αξιώματα στη διοίκηση της πολιτείας και στους αποδημούντες και σ αυτούς που κανένα αδίκημα δε διέπραξαν, αλλά περισσότερο στερούσαν τα πολιτικά δικαιώματα και από αυτούς που μαζί (με τους τριάντα τυράννους) κατέλυσαν το δημοκρατικό πολίτευμα. Μετά τον θάνατο του πατέρα του Κέφαλου περί το 430 π.χ. ο Λυσίας, σε ηλικία τότε 15 ετών, αναχώρησε μαζί με τον μεγαλύτερο αδελφό του Πολέμαρχο για τους Θουρίους, αποικία στην Κάτω Ιταλία, που ίδρυσαν οι Αθηναίοι το 444 π.χ. Εκεί ο Λυσίας σπούδασε τη ρητορική κοντά στους Συρακόσιους ρητοροδιδασκάλους Τεισία και Νικία, μαθητές του ονομαστού Κόρακα. Μετά την αποτυχία της σικελικής εκστρατείας των Αθηναίων το 413 π.χ. υποχρεώθηκε, ύστερα από επανάσταση του δήμου των Θουρίων και την επικράτηση της μερίδας των Λακωνιζόντων, να επιστρέψει μαζί με τον αδελφό του και άλλους τριακόσιους αποίκους στην Αθήνα το π.χ. Μέχρι το 404 π.χ. έζησε ήρεμα και άνετα. Το εργοστάσιο ασπιδοποιίας, που είχε με τον αδελφό του Πολέμαρχο στον Πειραιά του εξασφάλιζε μια οικονομική άνεση που του επέτρεπε να ασχολείται με την αγαπημένη του τέχνη, τη ρητορική, είτε γράφοντας λόγους είτε διδάσκοντας. Το 404 π.χ. με την εγκαθίδρυση στην Αθήνα της αρχής των Τριάκοντα ο Λυσίας βίωσε οδυνηρές καταστάσεις. Τα δημοκρατικά του φρονήματα και η περιουσία του κίνησαν το μίσος των Τυράννων κατά της οικογενείας του. Ο αδελφός του Πολέμαρχος θανατώθηκε χωρίς δίκη, το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας του δημεύτηκε και ο ίδιος δραπέτευσε στα Μέγαρα υποστηρίζοντας από εκεί τους δημοκρατικούς με χρήματα, μισθοφόρους και όπλα. Για τις πολύτιμες αυτές υπηρεσίες του, αμέσως μετά την επάνοδο της δημοκρατίας το 403 π.χ., ο Θρασύβουλος πρότεινε με ψήφισμα να δοθεί στον Λυσία και σε όσους μετοίκους βοήθησαν εξόριστους Αθηναίους το δικαίωμα του Αθηναίου πολίτη. Ο Αρχίνος όμως, που προερχόταν από τη μετριοπαθή συντηρητική μερίδα του Θηραμένη, κατήγγειλε το ψήφισμα ως παράνομο, διότι ήταν απροβούλευτο, δεν είχε δηλαδή την προηγούμενη έγκριση της Βουλής. Έτσι το ψήφισμα του Θρασύβουλου ακυρώθηκε και ο Λυσίας έμεινε μέχρι τέλους ισοτελής. Επειδή έτσι 8

9 στερήθηκε του δικαιώματος να αναμειγνύεται αυτοπροσώπως στα δημόσια πράγματα, ασχολήθηκε και πάλι με τη ρητορική, όχι όμως ως ρητοροδιδάσκαλος αλλά ως λογογράφος. Με την ιδιότητά του αυτή συνέγραφε επ' αμοιβή δικανικούς κυρίως λόγους για λογαριασμό των πελατών του, τους οποίους οι ίδιοι εκφωνούσαν στα δικαστήρια, Ο Λυσίας εκφώνησε στο δικαστήριο μόνο τον λόγο Κατά Ερατοσθένους, με τον οποίο καταγγέλλει τον Ερατοσθένη, έναν των Τριάκοντα, ως πρωταίτιο για τον θάνατο του αδελφού του Πολέμαρχου. Ο Μαντίθεος υποστηρίζει κατ αρχάς ότι ο ίδιος και ο αδερφός του δε βρίσκονταν στην Αθήνα το 404 π.χ., την εποχή που γκρεμίστηκαν τα μακρά τείχη που συνδέουν την Αθήνα με τον Πειραιά και όταν άλλαξε το πολίτευμα. Ο πατέρας τους τους είχε στείλει στον Σάτυρο τον βασιλιά του Πόντου, για να ασχοληθούν με το εμπόριο σίτος. Επέστρεψαν στην Αθήνα πέντε μέρες πριν επιστρέψουν από τη Φυλή στον Πειραιά ο Θρασύβουλος με τους άντρες που τον συνόδευαν, σε μια εποχή δύσκολη για τους Τριάκοντα Τυραννους. Κατά συνέπεια, η συμμετοχή τους στους κινδύνους που δικαιολογημένα οι Τριάκοντα διέτρεχαν θα ήταν πράξη αφύσικη και ανόητη. Ένας ακόμη ισχυρός λόγος για τη μη ανάμειξη του Μαντιθέου στη διακυβέρνηση των Τριάκοντα ήταν ότι όσοι είχαν αποδημήσει και δε μετείχαν σε αντιδημοκρατικές ενέργειες, αποκλείονταν από τα αξιώματα. Η αναγραφή του ονόματος του Μαντιθέου στο σανίδιο αποτελούσε για τους κατηγόρους του τη μοναδική απόδειξη ότι υπηρέτησε ως ιππέας επί των Τριάκοντα και ότι ως ολιγαρχικός ήταν εχθρός του δημοκρατικού πολιτεύματος. Όμως, όπως λογικά υποστηρίζει ο Μαντίθεος, στο σανίδιο αναγράφονται ονόματα πολιτών που είχαν φύγει από την πατρίδα ενώ τα ονόματα κάποιων πολιτών που παραδέχονται πως ήταν ιππείς, δεν είναι γραμμένα σε αυτό. Τέλος, η βεβαιότητα του Μαντιθέου ότι κανείς δεν μπορεί να αποδείξει τρία βασικά ενοχοποιητικά στοιχεία που εκφράζονται με τις κατηγορηματικές μετοχές, οὔτ ἀπενεχθέντα... οὔτε παραδοθέντα... οὔτε παραλαβόντα αποτελεί γι' αυτόν τη μεγαλύτερη απόδειξη της αθωότητάς του. Κανείς δεν μπορεί να αποδείξει για τον Μαντίθε ούτε ότι αναφέρθηκε από τους φυλάρχους ούτε ότι παραδόθηκε στους συνηγόρους του δημοσίου, ούτε ότι επέστρεψε το επίδομα. Ο Μαντίθεος ήδη από την ποηγούμενη ενότητα εξέθεσε το εις βάρος του κατηγορητήριο: πρῶτον δὲ ἀποδείξω ὡς οὐχ ἵππευον οὔτ ἐπεδήμουν ἐπὶ τῶν τριάκοντα. Στο σημείο αυτό, αλλάζει τη σειρά του κατηγορητηρίου και αρχίζει με την αποδημία του στον βασιλιά του Πόντου, γιατί πιστεύει ότι οι βουλευτές θα επηρεαστούν πιο πολύ από τα γεγονότα της προσωπικής του ζωής. Αναφέρεται, λοιπόν, στο γεγονός της αποδημίας του στον βασιλιά του Πόντου, όπου τον είχε στείλει ο πατέρας του μαζί με τον αδελφό του, όπως και άλλοι επιφανείς Αθηναίοι, προκειμένου να τους απομακρύνει από την Αθήνα την εποχή που εξουσίαζαν οι Τριάκοντα τύραννοι. Εκεί οι δύο αδελφοί ασχολούνταν με το εμπόριο σίτου. Πρόκειτα, συνεπώς για άρση της κατηγορίας ότι ο Μαντίθεος βρισκόταν εκείνο τον καιρό στην Αθήνα. Β.5.α ἐγγεγραμμένοι, ἔλεγχος, ἐψηφίσασθε, μετέχειν, ἀναπράξητε Β.5.β απέρχομαι, απέχω, ηττον, ολίγοι, ύστερον Θέμα 28 ο Εμάς, λοιπόν, ο πατέρας μας πριν από τη συμφορά στον Ελλήσποντο μας έστειλε για να ζήσουμε κοντά στον Σάτυρο τον βασιλιά του Πόντου, και ούτε όταν γκρεμίζονταν τα τείχη <βρισκόμασταν στην πατρίδα> ούτε όταν άλλαζε το πολίτευμα, αλλά ήλθαμε πέντε μέρες πριν επιστρέψουν οι εξόριστοι από τη Φυλή στον Πειραιά. Και 9

10 πράγματι ούτε ήταν φυσικό, επειδή είχαμε φτάσει σε τέτοια κρίσιμη περίοδο, να επιθυμούμε να μετέχουμε στους ξένους κινδύνους, ούτε εκείνοι φαίνονταν να έχουν τέτοια γνώμη, ώστε να παρέχουν αξιώματα στη διοίκηση της πολιτείας και στους αποδημούντες και σ αυτούς που κανένα αδίκημα δε διέπραξαν, αλλά περισσότερο στερούσαν τα πολιτικά δικαιώματα και από αυτούς που μαζί (με τους τριάντα τυράννους) κατέλυσαν το δημοκρατικό πολίτευμα. Τα παραδείγματα Ανήκουν στις έντεχνες αποδείξεις.είναι ιστορικά (πραγματικά) ή πλαστά (παραβολές). Είναι βέβαια ενδείξεις μόνον. Η αποδεικτική τους αξία στηρίζεται στην ομοιότητα ή την αναλογία προς αυτό που ζητείται να αποδειχθεί. Ο απλοϊκός πάντως ακροατής επηρεάζεται, καθώς γενική είναι η αντίληψη πως ό,τι συμβαίνει στον έναν μπορεί να συμβεί στον καθένα. Οι γνώμες Ανήκουν στις έντεχνες αποδείξεις.είναι αποφθέγματα για ζητήματα γενικού χαρακτήρα και επομένως μπορεί να λεχθεί γι' αυτές ό,τι και για τα ενθυμήματα. Η αποδεικτική τους αξία εξαρτάται από τον βαθμό που αναγνωρίζονται γενικώς ως ορθές ή από το κύρος αυτού που τις έχει διατυπώσει. «ἐκεῖνος δ ἐστὶν ἔλεγχος μέγιστος»: Οι κατάλογοι στους οποίους αναγράφονταν τα ονόματα των ιππέων από τους οποίους εισπράχθηκαν τα δοθέντα επιδόματα, ήταν πιο αξιόπιστα από τα εκτεθειμένα σανίδια, διότι ήταν εγκυρότερα. Ο κίνδυνος να παραλειφθούν από τους καταλόγους κάποια ονόματα ιππέων και να πληρώσουν οι φύλαρχοι τα οφειλόμενα από εκείνους χρήματα έκανε προσεκτική και υπεύθυνη τη σύνταξή τους. Η παράδοση των καταλόγων αυτών ως επισήμων εγγράφων στη Βουλή απέκλειε οποιαδήποτε αλλοίωσή τους. Ο Μαντίθεος τοποθετεί χρονικά την επιστροφή αυτού και του αδελφού του στην Αθήνα πέντε μέρες πριν ο Θρασύβουλος και οι άντρες που ήταν μαζί του, εξορμήσουν από τη Φυλή στον Πειραιά. Ήταν μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδος για τους Τριάκοντα λóγω της λαϊκής οργής για τα εγκλήματά τους, των εσωτερικών τους διενέξεων και της αντίδρασης των εκ Πειραιώς, δηλ. των δημοκρατικών υπό τον Θρασύβουλο. Η συμμετοχή τους στους κινδύνους που δικαιολογημένα οι Τριάκοντα διέτρεχαν θα ήταν πράξη αφύσικη και ανόητη. Εξάλλου, όσοι είχαν αποδημήσει και δε μετείχαν σε αντιδημοκρατικές ενέργειες αποκλείονταν από τα αξιώματα. Το γεγονός, λοιπόν, της επιστροφής από τον Πόντο πέντε μέρες πριν από την πτώση των Τριάκοντα αποτελεί άλλη μια αναφορά στο ότι ο Μαντίθεος άδικα κατηγορήθηκε ότι βρισκόταν στην Αθήνα υπηρετώντας τους Τριάκοντα τυράννους. 1-ε, 2-γ, 4-α, 5-δ, 7-β απόδειξις, πολιτεύω, ύστερον, φθάνω, εκ + πέμπω 10

11 Θέμα 29 ο Εμάς, λοιπόν, ο πατέρας μας πριν από τη συμφορά στον Ελλήσποντο μας έστειλε για να ζήσουμε κοντά στον Σάτυρο τον βασιλιά του Πόντου, και ούτε όταν γκρεμίζονταν τα τείχη <βρισκόμασταν στην πατρίδα> ούτε όταν άλλαζε το πολίτευμα, αλλά ήλθαμε πέντε μέρες πριν επιστρέψουν οι εξόριστοι από τη Φυλή στον Πειραιά. Και πράγματι ούτε ήταν φυσικό, επειδή είχαμε φτάσει σε τέτοια κρίσιμη περίοδο, να επιθυμούμε να μετέχουμε στους ξένους κινδύνους, ούτε εκείνοι φαίνονταν να έχουν τέτοια γνώμη, ώστε να παρέχουν αξιώματα στη διοίκηση της πολιτείας και στους αποδημούντες και σ αυτούς που κανένα αδίκημα δε διέπραξαν, αλλά περισσότερο στερούσαν τα πολιτικά δικαιώματα και από αυτούς που μαζί (με τους τριάντα τυράννους) κατέλυσαν το δημοκρατικό πολίτευμα. Ηθοποιία του ρήτορα Η πειστικότητα του ρήτορα εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την εντύπωση που θα προξενήσει στο ακροατήριο ο ίδιος ως προσωπικότητα. Αν κατορθώσει να επιβάλει την εικόνα του ως έντιμου ανθρώπου και πολίτη, οι λόγοι του γίνονται πειστικότεροι, αφού είναι λογικό οι άνθρωποι να εμπιστεύονται τους φρόνιμους και ενάρετους. Αντιθέτως προσπαθεί να μειώσει ηθικά τον αντίπαλο και έτσι να εξουδετερώσει την πειστικότητα των επιχειρημάτων του. ΡΗΤΟΡΙΚΑ ΗΘΗ Ήθος Ομιλητή: Ο Μαντίθεος επιδιώκει να παρουσιάσει τόσο τον ίσο, όσο και τον αδελφό του ως συνετούς και σώφρονες πολίτες. Τονίζει ότι ποτέ δε θα εμπλεκόταν σε ριψοκίνδυνες καταστάσεις και ούτε θα έβλαπτε κάποιον συμπολίτη του. Σκιαγραφείται ως αξιοπρεπής και άκακος, ενώ καταφέρνει χάρη στην ευφυΐα του να κερδίσει τη συμπάθεια των βουλευτών και χρησιμοποιώντας πολύ εύστοχα επιχειρήματα κινείται προς το να κερδίσει από αυτούς την επικύρωσή του ως βουλευτή. Ήθος αντιπάλου: Ο αγορητής επιχειρεί να παρουσιάσει τους κατηγόρους του ως ψεύτες και συκοφάντες, που προσπαθούν άδικα να μειώσουν το κύρος και την προσωπικότητά του. Για να το αποδείξει στηρίζεται στα αναξιόπιστα μέσα που χρησιμοποιούν οι κατήγοροι προκειμένου να τον βλάψουν, ώστε να αποκλείσουν κάθε ενδεχόμενο επικύρωσης της εκλογής του. ΡΗΤΟΡΙΚΑ ΠΑΘΗ Ο Μαντίθεος προσπαθεί να διεγείρει στις ψυχές των βουλευτών οργή, αγανάκτηση, αντιπάθεια και αποστροφή προς τους κατηγόρους του, αφού θέλησαν να συκοφαντήσουν έναν αθώο συμπολίτη τους. Επίσης, προσπαθεί να δημιουργήσει αμφιβολίες για τη σοβαρότητα του κατηγορητηρίου. Φαίνεται ότι γνωρίζει την ψυχολογία του κοινού (τέχνη του Λυσία) και τους κατευθύνει όπου αυτός θέλει χωρίς να τους αφήνει τα περιθώρια να σκεφτούν, αφού άλλωστε ήταν απλοί πολίτες χωρίς ειδικές γνώσεις. Ο Μαντίθεος τοποθετεί χρονικά την επιστροφή αυτού και του αδελφού του στην Αθήνα πέντε μέρες πριν ο Θρασύβουλος και οι άντρες που ήταν μαζί του, εξορμήσουν από τη Φυλή στον Πειραιά. Επρόκειτο για εξαιρετικά δύσκολη για τους Τριάκοντα περίοδο λόγω της λαϊκής οργής για τα εγκλήματά τους, των εσωτερικών τους διενέξεων και της αντίδρασης των εκ Πειραιώς, δηλαδή των δημοκρατικών υπό τον Θρασύβουλο. Επομένως, η συμμετοχή του Μαντιθέου στους κινδύνους που διέτρεχαν οι Τριάκοντα, θα ήταν πράξη άστοχη γι αυτόν. 11

12 δίαιτα, εκπομπή, μετάστασις, πολιτειακός, επιθυμία εκ + αμαρτάνω, μετά + δίδωμι, συν + κατά + λύω, εν + γράφομαι Θέμα 30 ο Εμάς, λοιπόν, ο πατέρας μας πριν από τη συμφορά στον Ελλήσποντο μας έστειλε για να ζήσουμε κοντά στον Σάτυρο τον βασιλιά του Πόντου, και ούτε όταν γκρεμίζονταν τα τείχη <βρισκόμασταν στην πατρίδα> ούτε όταν άλλαζε το πολίτευμα, αλλά ήλθαμε πέντε μέρες πριν επιστρέψουν οι εξόριστοι από τη Φυλή στον Πειραιά. Και πράγματι ούτε ήταν φυσικό, επειδή είχαμε φτάσει σε τέτοια κρίσιμη περίοδο, να επιθυμούμε να μετέχουμε στους ξένους κινδύνους, ούτε εκείνοι φαίνονταν να έχουν τέτοια γνώμη, ώστε να παρέχουν αξιώματα στη διοίκηση της πολιτείας και στους αποδημούντες και σ αυτούς που κανένα αδίκημα δε διέπραξαν, αλλά περισσότερο στερούσαν τα πολιτικά δικαιώματα και από αυτούς που μαζί (με τους τριάντα τυράννους) κατέλυσαν το δημοκρατικό πολίτευμα. Χειροτονία Η διαδικασία με την οποία αποφάσιζαν οι Αθηναίο πολίτες που συμμετείχαν στην Εκκλησία του Δήμου για τη λήψη κάποιας απόφασης. Μετά τις αγορεύσεις αποφάσιζαν ψηφίζοντας συνήθως με ανάταση των χεριών («χειροτονία»). Κλεψύδρα Υδραυλικό χρονόμετρο το οποίο μετρούσε και περιόριζε το χρόνο των αγορεύσεων κατά την εκφώνηση δικανικών λόγων στο δικαστήριο. Λογογράφοι Αυτοί ήσαν έμπειροι δικανικοί ρήτορες που, με το αζημίωτο φυσικά, έγραφαν τα κείμενα των λόγων τα οποία ήσαν υποχρεωμένοι οι διάδικοι να αποστηθίσουν και να απαγγείλουν στο δικαστήριο, καθώς νόμος όριζε ότι οι διάδικοι ήσαν υποχρεωμένοι να αγορεύουν αυτοπροσώπως και, αν υπήρχε συνήγορος, να δευτερολογεί. Την περίοδο της καθαίρεσης των μακρών τειχών και της μεταβολής του δημοκρατικού πολιτεύματος σε ολιγαρχικό με την εγκαθίδρυση των Τριάκοντα το 404 π.χ., ο πατέρας του Μαντιθέου, που ήταν φίλος του φιλέλληνα Σατύρου, του έστειλε τους δύο γιους του, οι οποίοι παρέμειναν εκεί αρκετό χρόνο ασχολούμενοι με το εμπόριο σίτου. Επομένως, Μαντίθεος και ο αδελφός του δεν είχαν καμία σχέση με το τυραννικό καθεστώς, διότι έφυγαν για τον Πόντο πριν από την εγκαθίδρυσή του. Εξάλλου,όσοι είχαν αποδημήσει και δε μετείχαν σε αντιδημοκρατικές ενέργειες, αποκλείονταν από τα αξιώματα. Επιπλέον, ο Μαντίθεος προκαλεί έμμεσα τους βουλευτές να ερευνήσουν αν πράγματι ήταν ιππέας και αν οι σύνδικοι έλαβαν πίσω από αυτόν το χρηματικό ποσό, το οποίο έπαιρναν οι ιππείς από το δημόσιο ταμείο μέσω των φυλάρχων. 12

13 Το σανίδιον ήταν μια μικρή σανίδα που λεγόταν και λεύκωμα, γιατί ήταν αλειμμένη με γύψο. Πάνω σ' αυτήν έγραφαν τα ονόματα των ιππέων και την εξέθεταν σε κοινή θέα. Η αναγραφή του ονόματος του Μαντιθέου στο σανίδιο αποτελούσε για τους κατηγόρους του τη μοναδική απόδειξη ότι υπηρέτησε ως ιππέας επί των Τριάκοντα και ότι ως ολιγαρχικός ήταν εχθρός του δημοκρατικού πολιτεύματος. Ωστόσο, ο Μαντίθεος υποστηρίζει ότι είναι ανοησία να πιστεύει κανείς ότι μόνο η εγγραφή του ονόματος κάποιου στο σανίδιο αποδεικνύει ότι υπηρέτησε στο σώμα των ιππέων, γιατί πολλοί που παραδέχονται ότι ήταν ιππείς δεν είναι εγγεγραμμένοι σε αυτό ενώ κάποιοι άλλοι που έλειπαν από την πόλη είναι εγγεγραμμένοι (ἐν τούτῳ γὰρ πολλοὶ μέν... οὐκ ἔνεισιν, ἔνιοι δέ... ἐγγεγραμμένοι εἰσίν). πολιτείας, ἠτίμαζον, ἀποδημούντων, ὁμολογούντων, ἐστιν έξις, γιγνώσκω, επιδημουσι, εφίεμαι, ψήφισμα Θέμα 31 ο Έπειτα είναι ανόητο να εξετάζει κανείς αυτούς που υπηρέτησαν στο ιππικό από την πινακίδα γιατί σε αυτήν πολλοί από αυτούς που ομολογούν ότι υπηρέτησαν στο ιππικό δεν είναι γραμμένοι, ενώ είναι γραμμένοι κάποιοι από αυτούς που έλειπαν από την πατρίδα. Εκείνος, όμως, (ο κατάλογος των φυλάρχων) είναι πολύ μεγάλη απόδειξη όταν, δηλαδή, επιστρέψατε στην πατρίδα από την εξορία, αποφασίσατε να παραδώσουν οι φύλαρχοι (σε εσάς) τον κατάλογο αυτών που ήταν ιππείς, για να εισπράξετε πίσω από αυτούς το επίδομα. Κανείς, λοιπόν, δε θα μπορούσε να αποδείξει ούτε ότι εγώ αναφέρθηκα από τους φυλάρχους σε εσάς ούτε ότι παραδόθηκα στους συνηγόρους του δημοσίου, ούτε ότι επέστρεψα το επίδομα. Τα μέρη του Ρητορικού λόγου (ονομαστικά). α'. Προοίμιον β'. Διήγησις γ'. Πίστις (απόδειξη) δ'. Επίλογος Το προοίμιον είναι η αρχή του ρητορικού λόγου. Σύντομα ο ρήτορας ενημερώνει τον ακροατή επί του θέματος και προσπαθεί να εξασφαλίσει την εύνοια και την προσοχή του. Σπανίως ρητορικός λόγος αρχίζει χωρίς κάποιο είδος προοιμίου. Μετά το προοίμιο συνήθως ακολουθεί η πρόθεσις, σύντομη δηλαδή έκθεση του θέματος. Ο Μαντίθεος υποστηρίζει κατ αρχάς ότι ο ίδιος και ο αδερφός του δε βρίσκονταν στην Αθήνα το 404 π.χ., την εποχή που γκρεμίστηκαν τα μακρά τείχη που συνδέουν την Αθήνα με τον Πειραιά και όταν άλλαξε το πολίτευμα. Ο πατέρας τους τους είχε στείλει στον Σάτυρο τον βασιλιά του Πόντου, για να ασχοληθούν με το εμπόριο σίτος. Επέστρεψαν στην Αθήνα πέντε μέρες πριν επιστρέψουν από τη Φυλή στον Πειραιά ο Θρασύβουλος με τους άντρες που τον συνόδευαν, σε μια εποχή δύσκολη για τους Τριάκοντα Τυραννους. Κατά συνέπεια, η συμμετοχή τους στους κινδύνους που δικαιολογημένα οι Τριάκοντα διέτρεχαν θα ήταν πράξη αφύσικη και ανόητη. Ένας ακόμη ισχυρός 13

14 λόγος για τη μη ανάμειξη του Μαντιθέου στη διακυβέρνηση των Τριάκοντα ήταν ότι όσοι είχαν αποδημήσει και δε μετείχαν σε αντιδημοκρατικές ενέργειες, αποκλείονταν από τα αξιώματα. Η αναγραφή του ονόματος του Μαντιθέου στο σανίδιο αποτελούσε για τους κατηγόρους του τη μοναδική απόδειξη ότι υπηρέτησε ως ιππέας επί των Τριάκοντα και ότι ως ολιγαρχικός ήταν εχθρός του δημοκρατικού πολιτεύματος. Όμως, όπως λογικά υποστηρίζει ο Μαντίθεος, στο σανίδιο αναγράφονται ονόματα πολιτών που είχαν φύγει από την πατρίδα ενώ τα ονόματα κάποιων πολιτών που παραδέχονται πως ήταν ιππείς, δεν είναι γραμμένα σε αυτό. Τέλος, η βεβαιότητα του Μαντιθέου ότι κανείς δεν μπορεί να αποδείξει τρία βασικά ενοχοποιητικά στοιχεία που εκφράζονται με τις κατηγορηματικές μετοχές, οὔτ ἀπενεχθέντα... οὔτε παραδοθέντα... οὔτε παραλαβόντα αποτελεί γι' αυτόν τη μεγαλύτερη απόδειξη της αθωότητάς του. Κανείς δεν μπορεί να αποδείξει για τον Μαντίθε ούτε ότι αναφέρθηκε από τους φυλάρχους ούτε ότι παραδόθηκε στους συνηγόρους του δημοσίου, ούτε ότι επέστρεψε το επίδομα. Οι Τριάκοντα τύραννοι όχι μόνο δεν έδιναν αξιώματα στους αμέτοχους, αλλά δε δίσταζαν να απομακρύνουν ή και να θανατώσουν και όσους δικούς τους δε συμφωνούσαν με κάποια σημεία της πολιτικής τους. Προφανώς, στο σημείο αυτό γίνεται λόγος για τον Θηραμένη, έναν από τους Τριάκοντα, ο οποίος διαφωνούσε με τις δημεύσεις περιουσιών των πλουσίων και γι αυτό οδηγήθηκε σε δίκη για προδοσία από το φίλο του Κριτία, επίσης μέλος των Τριάκοντα. Αποτέλεσμα ήταν η θανατική καταδίκη του Θηραμένη. εκπομπή, σχημα, μετάστασις, αποδημία, μετάδοσις τειχίζω, πολιτεύω, κινδυνεύω, δημεύω, ελέγχω Θέμα 32 ο Έπειτα είναι ανόητο να εξετάζει κανείς αυτούς που υπηρέτησαν στο ιππικό από την πινακίδα γιατί σε αυτήν πολλοί από αυτούς που ομολογούν ότι υπηρέτησαν στο ιππικό δεν είναι γραμμένοι, ενώ είναι γραμμένοι κάποιοι από αυτούς που έλειπαν από την πατρίδα. Εκείνος, όμως, (ο κατάλογος των φυλάρχων) είναι πολύ μεγάλη απόδειξη όταν, δηλαδή, επιστρέψατε στην πατρίδα από την εξορία, αποφασίσατε να παραδώσουν οι φύλαρχοι (σε εσάς) τον κατάλογο αυτών που ήταν ιππείς, για να εισπράξετε πίσω από αυτούς το επίδομα. Κανείς, λοιπόν, δε θα μπορούσε να αποδείξει ούτε ότι εγώ αναφέρθηκα από τους φυλάρχους σε εσάς ούτε ότι παραδόθηκα στους συνηγόρους του δημοσίου, ούτε ότι επέστρεψα το επίδομα. Η ανάπτυξη της ρητορικής στην Αθήνα του 5 ου π.χ. αι. Αν και η Σικελία ήταν η κοιτίδα της συστηματικής ρητορικής, όμως από τα μέσα περίπου του 5ου αιώνα π.χ. το επίκεντρό της είναι η Αθήνα όπου υπήρχαν όλες οι προϋποθέσεις για να ευδοκιμήσει. Την ευνοούσαν η δημοκρατία με τις λαϊκές συνελεύσεις και τα δικαστήρια, οι πολυλόγοι και φιλόλογοι Αθηναίοι και το μέγεθος της πόλεως, όπου αγαπούσαν να μένουν και να διδάσκουν οι σοφιστές, αυτοί οι περιφερόμενοι διδάσκαλοι ανώτερης παιδείας. Πολλοί απ' αυτούς, όπως ο Πρωταγόρας και ο Πρόδικος, εδίδασκαν κάποια στοιχεία Γραμματικής και τεχνικής του λόγου. 14

15 Ο Μαντίθεος δεν μπορεί να αρνηθεί την αναγραφή του ονοματός του στο σανίδιο, προσπαθεί όμως να πείσει το δικαστήριο ότι το γεγονός αυτό δεν αποτελεί απόδειξη ενοχής. Ισχυρίζεται ότι η γύψινη σανίδα, όπου ήταν γραμμένα τα ονόματα των ιππέων, ήταν εκτεθειμένη και ο καθένας μπορούσε να σβήσει όποιο όνομα ήθελε και να γράψει ένα άλλο. Με τη φράση ἐν τούτῳ γὰρ πολλοὶ μέν... οὐκ ἔνεισιν, ἔνιοι δέ... ἐγγεγραμμένοι εἰσίν, ο ρήτορας θέτει υπό αμφισβήτηση τον ισχυρισμό των αντιπάλων του αιτιολογώντας συγχρόνως το εὔηθές ἐστιντης προηγούμενης ημιπεριόδου. Στο σανίδιο είναι γραμμένα τα ονόματα κάποιων πολιτών, οι οποίοι είχαν φύγει από την πατρίδα ενώ λείπουν από αυτό τα ονόματα πολλών από αυτούς που έχουν παραδεχτεί ότι υπηρέτησαν ως ιππείς επί των Τριάκοντα τυράννων. Ο Μαντίθεος ήδη από την ποηγούμενη ενότητα εξέθεσε το εις βάρος του κατηγορητήριο: πρῶτον δὲ ἀποδείξω ὡς οὐχ ἵππευον οὔτ ἐπεδήμουν ἐπὶ τῶν τριάκοντα. Στο σημείο αυτό, αλλάζει τη σειρά του κατηγορητηρίου και αρχίζει με την αποδημία του στον βασιλιά του Πόντου, γιατί πιστεύει ότι οι βουλευτές θα επηρεαστούν πιο πολύ από τα γεγονότα της προσωπικής του ζωής. Αναφέρεται, λοιπόν, στο γεγονός της αποδημίας του στον βασιλιά του Πόντου, όπου τον είχε στείλει ο πατέρας του μαζί με τον αδελφό του, όπως και άλλοι επιφανείς Αθηναίοι, προκειμένου να τους απομακρύνει από την Αθήνα την εποχή που εξουσίαζαν οι Τριάκοντα τύραννοι. Εκεί οι δύο αδελφοί ασχολούνταν με το εμπόριο σίτου. Πρόκειται, συνεπώς για άρση της κατηγορίας ότι ο Μαντίθεος βρισκόταν εκείνο τον καιρό στην Αθήνα. μετάδοσις, ιππικό, σκοπός, ομολογία, έγγραφο διαιτησομένους, μεθισταμένης, ἡμέραις, ἐπιθυμεῖν, μετέχειν Θέμα 33 ο Έπειτα είναι ανόητο να εξετάζει κανείς αυτούς που υπηρέτησαν στο ιππικό από την πινακίδα γιατί σε αυτήν πολλοί από αυτούς που ομολογούν ότι υπηρέτησαν στο ιππικό δεν είναι γραμμένοι, ενώ είναι γραμμένοι κάποιοι από αυτούς που έλειπαν από την πατρίδα. Εκείνος, όμως, (ο κατάλογος των φυλάρχων) είναι πολύ μεγάλη απόδειξη όταν, δηλαδή, επιστρέψατε στην πατρίδα από την εξορία, αποφασίσατε να παραδώσουν οι φύλαρχοι (σε εσάς) τον κατάλογο αυτών που ήταν ιππείς, για να εισπράξετε πίσω από αυτούς το επίδομα. Κανείς, λοιπόν, δε θα μπορούσε να αποδείξει ούτε ότι εγώ αναφέρθηκα από τους φυλάρχους σε εσάς ούτε ότι παραδόθηκα στους συνηγόρους του δημοσίου, ούτε ότι επέστρεψα το επίδομα. Το σημαντικότερο χαρακτηριστικό της τέχνης του Λυσία είναι η ηθοποιία, την οποίαν ο Διονύσιος Αλικαρνασσεύς αποκαλεί εὐπρεπεστάτην ἀρετήν. Ο ρήτορας πετυχαίνει να προσαρμόσει τον λόγο του στην προσωπικότητα του πελάτη του κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να δίδεται η εντύπωση ότι ο λόγος φέρει την προσωπική σφραγίδα του ομιλητή και όχι του επαγγελματία λογογράφου. 15

16 «ἐκεῖνος δ ἐστὶν ἔλεγχος μέγιστος»: Οι κατάλογοι στους οποίους αναγράφονταν τα ονόματα των ιππέων από τους οποίους εισπράχθηκαν τα δοθέντα επιδόματα, ήταν πιο αξιόπιστα από τα εκτεθειμένα σανίδια, διότι ήταν εγκυρότερα. Ο κίνδυνος να παραλειφθούν από τους καταλόγους κάποια ονόματα ιππέων και να πληρώσουν οι φύλαρχοι τα οφειλόμενα από εκείνους χρήματα έκανε προσεκτική και υπεύθυνη τη σύνταξή τους. Η παράδοση των καταλόγων αυτών ως επισήμων εγγράφων στη Βουλή απέκλειε οποιαδήποτε αλλοίωσή τους. Ο Μαντίθεος έχει θέσει ως στόχο να αποδείξει ότι, όχι μόνο δεν υπηρέτησε ως ιππέας την περίοδο των Τριάκοντα τυράννων αλλά και ούτε καν βρισκόταν στην πόλη εκείνη την εποχή. Ετσι, αναφέρει ότι προ τῆς ἐν Ἑλλησπόντῳ συμφορᾶς εκείνος και ο αδελφός του στάλθηκαν από τον πατέρα τους στον βασιλιά του Πόντου, τον Σάτυρο, για να ασχοληθούν με το εμπόριο σίτου. Έμειναν κοντά του αρκετό καιρό και έτσι, απουσίαζαν από την Αθήνα όταν τα τείχη γκρεμίζονταν και όταν το πολίτευμα άλλαζε. Πέντε μέρες πριν οι Δημοκρατικοί με αρχηγό τον Θρασύβουλο κατέβουν στην Αθήνα, γύρισαν στην πόλη τους. Επομένως, δε θα μπορούσαν να έχουν κάποια συμμετοχή στους κινδύνους των Τριάκοντα τυράννων λόγω της απουσίας τους. Αλλά και οι ίδιοι οι Τριάκοντα δεν έδιναν αξιώματα σε όσους απουσίαζαν από την πόλη, όπως ήταν φυσικό, καθώς μάλιστα είχαν φτάσει στο σημείο να στερούν τα πολιτικά δικαιώματα και από αυτούς που τους είχαν βοηθήσει να καταλύσουν το Δημοκρατικό πολίτευμα. 1-ζ, 2-δ, 3-α, 4-γ, 5-β μετα + δίδωμι, διά + αιτωμαι, εκ + πέμπω, κατά + αιρουμαι, μετά + ίσταμαι Θέμα 34 ο Έπειτα είναι ανόητο να εξετάζει κανείς αυτούς που υπηρέτησαν στο ιππικό από την πινακίδα γιατί σε αυτήν πολλοί από αυτούς που ομολογούν ότι υπηρέτησαν στο ιππικό δεν είναι γραμμένοι, ενώ είναι γραμμένοι κάποιοι από αυτούς που έλειπαν από την πατρίδα. Εκείνος, όμως, (ο κατάλογος των φυλάρχων) είναι πολύ μεγάλη απόδειξη όταν, δηλαδή, επιστρέψατε στην πατρίδα από την εξορία, αποφασίσατε να παραδώσουν οι φύλαρχοι (σε εσάς) τον κατάλογο αυτών που ήταν ιππείς, για να εισπράξετε πίσω από αυτούς το επίδομα. Κανείς, λοιπόν, δε θα μπορούσε να αποδείξει ούτε ότι εγώ αναφέρθηκα από τους φυλάρχους σε εσάς ούτε ότι παραδόθηκα στους συνηγόρους του δημοσίου, ούτε ότι επέστρεψα το επίδομα. Το 404 π.χ. με την εγκαθίδρυση στην Αθήνα της αρχής των Τριάκοντα ο Λυσίας βίωσε οδυνηρές καταστάσεις. Τα δημοκρατικά του φρονήματα και η περιουσία του κίνησαν το μίσος των Τυράννων κατά της οικογενείας του. Ο αδελφός του Πολέμαρχος θανατώθηκε χωρίς δίκη, το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας του δημεύτηκε και ο ίδιος δραπέτευσε στα Μέγαρα υποστηρίζοντας από εκεί τους δημοκρατικούς με χρήματα, μισθοφόρους και όπλα. Οι κατάλογοι στους οποίους αναγράφονταν τα ονόματα των ιππέων από τους οποίους εισπράχθηκαν τα δοθέντα επιδόματα, ήταν πιο αξιόπιστα από τα εκτεθειμένα σανίδια, διότι ήταν εγκυρότερα. Ο κίνδυνος να παραλειφθούν 16

17 από τους καταλόγους κάποια ονόματα ιππέων και να πληρώσουν οι φύλαρχοι τα οφειλόμενα από εκείνους χρήματα έκανε προσεκτική και υπεύθυνη τη σύνταξή τους. Η παράδοση των καταλόγων αυτών ως επισήμων εγγράφων στη Βουλή απέκλειε οποιαδήποτε αλλοίωσή τους. Κατά συνέπεια, η εγγραφή ή μη στον κατάλογο των φυλάρχων αποτελεί βασικό αποδεικτικό στοιχείο για τη δοκιμασία, κατά τον Μαντίθεο. Ο Μαντίθεος τοποθετεί χρονικά την επιστροφή αυτού και του αδελφού του στην Αθήνα πέντε μέρες πριν ο Θρασύβουλος και οι άντρες που ήταν μαζί του, εξορμήσουν από τη Φυλή στον Πειραιά. Ήταν μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδος για τους Τριάκοντα λóγω της λαϊκής οργής για τα εγκλήματά τους, των εσωτερικών τους διενέξεων και της αντίδρασης των εκ Πειραιώς, δηλ. των δημοκρατικών υπό τον Θρασύβουλο. Η συμμετοχή τους στους κινδύνους που δικαιολογημένα οι Τριάκοντα διέτρεχαν θα ήταν πράξη αφύσικη και ανόητη. Εξάλλου, όσοι είχαν αποδημήσει και δε μετείχαν σε αντιδημοκρατικές ενέργειες αποκλείονταν από τα αξιώματα. Το γεγονός, λοιπόν, της επιστροφής από τον Πόντο πέντε μέρες πριν από την πτώση των Τριάκοντα αποτελεί άλλη μια αναφορά στο ότι ο Μαντίθεος άδικα κατηγορήθηκε ότι βρισκόταν στην Αθήνα υπηρετώντας τους Τριάκοντα τυράννους. 1-ζ, 2-δ, 3-ε, 4-α, 5-γ δημόσιος, σκοπός, ψήφισμα, οισοφάγος, πρακτικός Θέμα 35 ο Έπειτα είναι ανόητο να εξετάζει κανείς αυτούς που υπηρέτησαν στο ιππικό από την πινακίδα γιατί σε αυτήν πολλοί από αυτούς που ομολογούν ότι υπηρέτησαν στο ιππικό δεν είναι γραμμένοι, ενώ είναι γραμμένοι κάποιοι από αυτούς που έλειπαν από την πατρίδα. Εκείνος, όμως, (ο κατάλογος των φυλάρχων) είναι πολύ μεγάλη απόδειξη όταν, δηλαδή, επιστρέψατε στην πατρίδα από την εξορία, αποφασίσατε να παραδώσουν οι φύλαρχοι (σε εσάς) τον κατάλογο αυτών που ήταν ιππείς, για να εισπράξετε πίσω από αυτούς το επίδομα. Κανείς, λοιπόν, δε θα μπορούσε να αποδείξει ούτε ότι εγώ αναφέρθηκα από τους φυλάρχους σε εσάς ούτε ότι παραδόθηκα στους συνηγόρους του δημοσίου, ούτε ότι επέστρεψα το επίδομα. Πίστις (απόδειξη) είναι το ουσιαστικότερο μέρος του ρητορικού λόγου, αφού η Ρητορική ορίζεται ως «πειθούς δημιουργός» ή ως τέχνη «του ἰδεῖν τὰ ὑπάρχοντα πιθανὰ περὶ ἕκαστον» (δηλ. τα πειστικά επιχειρήματα για κάθε ζήτημα). Οι αποδείξεις είναι άτεχνες ή έντεχνες. Άτεχνες αποδείξεις είναι αντικειμενικά πειστήρια που δεν οφείλονται στην τεχνική δεξιότητα του ρήτορα (νόμοι, μαρτυρικές καταθέσεις, όρκοι και έγγραφα όπως συμβόλαια, διαθήκες κ.λπ.). Έντεχνες αποδείξεις είναι εκείνες που ο ίδιος ο ρήτορας επινοεί. Αυτές είναι: 1. Τα ενθυμήματα 2. Τα παραδείγματα 3. Οι γνώμες 4. Τα ήθη 5. Τα πάθη 17

18 ΡΗΤΟΡΙΚΑ ΗΘΗ Ήθος Ομιλητή: Ο Μαντίθεος επιδιώκει να παρουσιάσει τόσο τον ίσο, όσο και τον αδελφό του ως συνετούς και σώφρονες πολίτες. Τονίζει ότι ποτέ δε θα εμπλεκόταν σε ριψοκίνδυνες καταστάσεις και ούτε θα έβλαπτε κάποιον συμπολίτη του. Σκιαγραφείται ως αξιοπρεπής και άκακος, ενώ καταφέρνει χάρη στην ευφυΐα του να κερδίσει τη συμπάθεια των βουλευτών και χρησιμοποιώντας πολύ εύστοχα επιχειρήματα κινείται προς το να κερδίσει από αυτούς την επικύρωσή του ως βουλευτή. Ήθος αντιπάλου: Ο αγορητής επιχειρεί να παρουσιάσει τους κατηγόρους του ως ψεύτες και συκοφάντες, που προσπαθούν άδικα να μειώσουν το κύρος και την προσωπικότητά του. Για να το αποδείξει στηρίζεται στα αναξιόπιστα μέσα που χρησιμοποιούν οι κατήγοροι προκειμένου να τον βλάψουν, ώστε να αποκλείσουν κάθε ενδεχόμενο επικύρωσης της εκλογής του. ΡΗΤΟΡΙΚΑ ΠΑΘΗ Ο Μαντίθεος προσπαθεί να διεγείρει στις ψυχές των βουλευτών οργή, αγανάκτηση, αντιπάθεια και αποστροφή προς τους κατηγόρους του, αφού θέλησαν να συκοφαντήσουν έναν αθώο συμπολίτη τους. Επίσης, προσπαθεί να δημιουργήσει αμφιβολίες για τη σοβαρότητα του κατηγορητηρίου. Φαίνεται ότι γνωρίζει την ψυχολογία του κοινού (τέχνη του Λυσία) και τους κατευθύνει όπου αυτός θέλει χωρίς να τους αφήνει τα περιθώρια να σκεφτούν, αφού άλλωστε ήταν απλοί πολίτες χωρίς ειδικές γνώσεις. Β.4 Το σανίδιον ήταν μια μικρή σανίδα που λεγόταν και λεύκωμα, γιατί ήταν αλειμμένη με γύψο. Πάνω σ' αυτήν έγραφαν τα ονόματα των ιππέων και την εξέθεταν σε κοινή θέα. Η αναγραφή του ονόματος του Μαντιθέου στο σανίδιο αποτελούσε για τους κατηγόρους του τη μοναδική απόδειξη ότι υπηρέτησε ως ιππέας επί των Τριάκοντα και ότι ως ολιγαρχικός ήταν εχθρός του δημοκρατικού πολιτεύματος. Ωστόσο, ο Μαντίθεος υποστηρίζει ότι είναι ανοησία να πιστεύει κανείς ότι μόνο η εγγραφή του ονόματος κάποιου στο σανίδιο αποδεικνύει ότι υπηρέτησε στο σώμα των ιππέων, γιατί πολλοί που παραδέχονται ότι ήταν ιππείς δεν είναι εγγεγραμμένοι σε αυτό ενώ κάποιοι άλλοι που έλειπαν από την πόλη είναι εγγεγραμμένοι (ἐν τούτῳ γὰρ πολλοὶ μέν... οὐκ ἔνεισιν, ἔνιοι δέ... ἐγγεγραμμένοι εἰσίν). καθαίρεσις, άφιξις, εγγραφή, ψήφισμα, ανάπραξις ἀποδημούντων, μεταδιδόναι, συγκαταλύσαντας, σκοπεῖν, εὔηθές Θέμα 36 ο Έπειτα είναι ανόητο να εξετάζει κανείς αυτούς που υπηρέτησαν στο ιππικό από την πινακίδα γιατί σε αυτήν πολλοί από αυτούς που ομολογούν ότι υπηρέτησαν στο ιππικό δεν είναι γραμμένοι, ενώ είναι γραμμένοι κάποιοι από αυτούς που έλειπαν από την πατρίδα. Εκείνος, όμως, (ο κατάλογος των φυλάρχων) είναι πολύ μεγάλη απόδειξη όταν, δηλαδή, επιστρέψατε στην πατρίδα από την εξορία, αποφασίσατε να παραδώσουν οι φύλαρχοι (σε εσάς) τον κατάλογο αυτών που ήταν ιππείς, για να εισπράξετε πίσω από αυτούς το επίδομα. Κανείς, λοιπόν, δε θα μπορούσε να αποδείξει ούτε ότι εγώ αναφέρθηκα από τους φυλάρχους σε εσάς ούτε ότι παραδόθηκα στους συνηγόρους του δημοσίου, ούτε ότι επέστρεψα το επίδομα. 18

Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου

Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου GI_V_AEGP_0_16792 Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Β. 1. Ο πατέρας μου λοιπόν πριν από την καταστροφή μας στον Ελλήσποντο, μας έστειλε (εμένα και τον αδερφό μου)στο Σάτυρο το

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου

Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου GI_V_AEGP_0_17111 Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Β. 1. Επιπλέον, κύριοι βουλευτές, αν βέβαια υπηρέτησα στο ιππικό δε θα το αρνιόμουν σαν να είχα κάνει κάτι φοβερό, αλλά θα

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου

Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου GI_V_AEGP_0_16787 Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Β. 1. Και έχω την αξίωση, κύριοι βουλευτές αν αποδείξω σε σας μόνο αυτό, ότι δηλαδή διάκειμαι φιλικά προς το παρόν πολίτευμα

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 41ο. Β.5.α 1- γ, 2- ζ, 3- στ, 4- β, 5- α. Β.5.β. έχοντας, πιστεύοιτε, δοκιμάζεσθαι, χρωμένους, ετόλμησαν

Θέμα 41ο. Β.5.α 1- γ, 2- ζ, 3- στ, 4- β, 5- α. Β.5.β. έχοντας, πιστεύοιτε, δοκιμάζεσθαι, χρωμένους, ετόλμησαν Θέμα 41ο Κανείς, λοιπόν, δε θα μπορούσε να αποδείξει ούτε ότι εγώ αναφέρθηκα από τους φυλάρχους ούτε ότι παραδόθηκα στους συνηγόρους του δημοσίου ούτε ότι επέστρεψα το επίδομα. Και όμως, είναι εύκολο σε

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου

Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου GI_V_AEGP_0_17139 Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Β. 1. Έτσι μοιράστηκα με τον αδερφό μου (την πατρική περιουσία) ώστε να παραδέχεται εκείνος ότι πήρε μεγαλύτερο μέρος συγκριτικά

Διαβάστε περισσότερα

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Ἡμᾶς γὰρ ὁ πατὴρ καὶ τοὺς συγκαταλύσαντας τὸν δῆμον. (Μονάδες 10)

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Ἡμᾶς γὰρ ὁ πατὴρ καὶ τοὺς συγκαταλύσαντας τὸν δῆμον. (Μονάδες 10) Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Ἡμᾶς γὰρ ὁ πατὴρ πρὸ τῆς ἐν Ἑλλησπόντῳ συμφορᾶς ὡς Σάτυρον τὸν ἐν τῷ Πόντῳ διαιτησομένους ἐξέπεμψε καὶ οὔτε τῶν τειχῶν καθαιρουμένων οὔτε μεθισταμένης τῆς πολιτείας ἀλλ ἤλθομεν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 19 Ο Β. 1. Β. 2.

ΘΕΜΑ 19 Ο Β. 1. Β. 2. ΘΕΜΑ 19 Ο Β. 1. Και έχω την αξίωση, κύριοι βουλευτές αν αποδείξω σε σας μόνο αυτό, ότι δηλαδή διάκειμαι φιλικά προς το παρόν πολίτευμα και ότι έχω αναγκαστεί να συμμετέχω με σας στους ίδιους κινδύνους,

Διαβάστε περισσότερα

Λυσίου, Ὑπέρ Μαντιθέου, Διήγηση Απόδειξη, 4-8

Λυσίου, Ὑπέρ Μαντιθέου, Διήγηση Απόδειξη, 4-8 Λυσίου, Ὑπέρ Μαντιθέου, Διήγηση Απόδειξη, 4-8 ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ 1. Η επιχειρηµατολογία του Μαντιθέου στηρίζεται στα γεγονότα που συνδέονται µε τη ζωή του, αλλά και στη λογική. Ποια

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΙΟΥ ΥΠΕΡ ΜΑΝΤΙΘΕΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΛΥΣΙΟΥ ΥΠΕΡ ΜΑΝΤΙΘΕΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΡΗΤΟΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑ Α Α. Η ΦΥΣΙΚΗ ΡΗΤΟΡΕΙΑ Το τάλαντο ΛΥΣΙΟΥ ΥΠΕΡ ΜΑΝΤΙΘΕΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ - Φυσική ευγλωττία: µπορεί εύκολα να γοητεύσει και να πείσει. Οι Οµηρικοί αγορητές Όµηρος: η ευγλωττία σπάνιο

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου

Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου GI_V_AEGP_0_17096 Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Β. 1. Κανείς λοιπόν δε θα μπορούσε να αποδείξει ούτε ότι εγώ περιλήφθηκα στους καταλόγους από τους φυλάρχους ούτε ότι παραπέμφθηκα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΡΧΑΙΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΡΧΑΙΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΡΧΑΙΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 21 Οκτωβρίου 2012 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ: Α. Αλλά εκείνος (ο κατάλογος της πινακίδας) είναι η μεγαλύτερη απόδειξη. Όταν, δηλαδή, επιστρέψατε

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου

Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου GI_V_AEGP_0_17102 Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Β. 1. Επιπλέον, κύριοι βουλευτές, αν βέβαια υπηρέτησα στο ιππικό δε θα το αρνιόμουν σαν να είχα κάνει κάτι φοβερό, αλλά θα

Διαβάστε περισσότερα

Λυσίου Ὑπὲρ Μαντιθέου

Λυσίου Ὑπὲρ Μαντιθέου Λυσίου Ὑπὲρ Μαντιθέου 25 26 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Το πρόγραµµα της Β Λυκείου Θεωρητικής Κατεύθυνσης για τα Αρχαία Ελληνικά, όπως καταρτίστηκε από το Π.Ι., προτάσσει τη διδασκαλία του απολογητικού λόγου του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Β ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 04/05/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Α. Από το κείμενο που σας δίνεται να μεταφράσετε το απόσπασμα:

Διαβάστε περισσότερα

Λυσία, Ἐν βουλῇ Μαντιθέῳ δοκιμαζομένῳ ἀπολογία, 4-7

Λυσία, Ἐν βουλῇ Μαντιθέῳ δοκιμαζομένῳ ἀπολογία, 4-7 Λυσία, Ἐν βουλῇ Μαντιθέῳ δοκιμαζομένῳ ἀπολογία, 4-7 ΘΕΜΑ 21ο - 40ο α) μετέχειν, φαίνονται, ἔχοντες, ἐξαμαρτάνουσι, σκοπεῖν: Να γράψετε μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Β ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Β ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 24 ΜΑΪΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΛΥΣΕΙΣ ΓΝΩΣΤΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Γιατί εγώ τόσο

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Όλγα Παΐζη, Φιλόλογος, ΜΕd users.sch.gr/olpaizi

Επιμέλεια: Όλγα Παΐζη, Φιλόλογος, ΜΕd users.sch.gr/olpaizi Επιμέλεια: Όλγα Παΐζη, Φιλόλογος, ΜΕd users.sch.gr/olpaizi Προοίμιο (1-3) Μετάφραση (1)Κύριοι βουλευτές, αν δε γνώριζα καλά ότι οι κατήγοροι θέλουν να με βλάψουν με κάθε τρόπο, θα τους χρωστούσα μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Β Λυκείου. Αντώνης Μπιτσιάνης, Θανάσης Σαλμανλής Λυσία Yπέρ Μαντιθέου. Ομάδα προσανατολισμού ανθρωπιστικών σπουδών ΝΕΑ ΕΚΔΟΣΗ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΕΝΗ

Β Λυκείου. Αντώνης Μπιτσιάνης, Θανάσης Σαλμανλής Λυσία Yπέρ Μαντιθέου. Ομάδα προσανατολισμού ανθρωπιστικών σπουδών ΝΕΑ ΕΚΔΟΣΗ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΕΝΗ Αντώνης Μπιτσιάνης, Θανάσης Σαλμανλής Λυσία Yπέρ Μαντιθέου Β Λυκείου Ομάδα προσανατολισμού ανθρωπιστικών σπουδών ΝΕΑ ΕΚΔΟΣΗ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΕΝΗ ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΙΚO ΣΗΜΕΙΩΜΑ...9 ΕΙΣΑΓΩΓΗ (Eρωτήσεις και απαντήσεις)...11

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΤΣΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ. Σελίδα 1

ΜΠΑΤΣΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ. Σελίδα 1 ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΒΑΝΘ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: ΘΕΜΑ 162ον (17691) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11/12/14 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΜΠΑΤΣΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ 1. Φ.Β. Σελ. 86 Ήδη όμως, κύριοι βουλευτές...για τα συμφέροντα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ 1. Να γράψετε ένα κείµενο, όπου θα αναφέρετε τα στοιχεία που συναγάγουµε για τη δοµή και τη λειτουργία της αθηναϊκής πολιτείας από τον «Ὑπὲρ Μαντιθέου» λόγο.

Διαβάστε περισσότερα

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας 26 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Το πρόγραµµα της Β Ενιαίου Λυκείου Θεωρητικής Κατεύθυνσης για την Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραµµατεία, όπως αυτό ορίστηκε από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο,

Διαβάστε περισσότερα

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq σwωψerβνtyuςiopasdρfghjklzxcvbn mqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγιmλι qπςπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλsdfghςj

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq σwωψerβνtyuςiopasdρfghjklzxcvbn mqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγιmλι qπςπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλsdfghςj qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq σwωψerβνtyuςiopasdρfghjklzxcvbn mqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγιmλι qπςπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλsdfghςj Λυσίου, «Ἐν βoυλῇ Μαντιθέῳ klzxcvλοπbnαmqwertyuiopasdfghjklz δoκιµαζoµένῳ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΙΜΙΟ 1 3 Μετάφραση: Ερμηνευτικά σχόλια:

ΠΡΟΟΙΜΙΟ 1 3 Μετάφραση: Ερμηνευτικά σχόλια: ΠΡΟΟΙΜΙΟ 1 3 Μετάφραση: 1. Αν δεν ήξερα καλά, βουλευτές, ότι οι κατήγοροί μου θέλουν να με βλάψουν με κάθε τρόπο, θα τους χρωστούσα μεγάλη ευγνωμοσύνη γι αυτή την κατηγορία τους γιατί νομίζω ότι για όσους

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου

Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου GI_V_AEGP_0_17129 Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Β. 1. Όσον αφορά την ίδια την κατηγορία δεν ξέρω για ποιο λόγο πρέπει να πω περισσότερα όμως νομίζω, κύριοι βουλευτές, ότι

Διαβάστε περισσότερα

4 8 1. Ερµηνευτικές ερωτήσεις 1.1. Ερωτήσεις ανοικτού τύπου (ανάπτυξης και σύντοµης απάντησης)

4 8 1. Ερµηνευτικές ερωτήσεις 1.1. Ερωτήσεις ανοικτού τύπου (ανάπτυξης και σύντοµης απάντησης) 4 8 1. Ερµηνευτικές ερωτήσεις 1.1. Ερωτήσεις ανοικτού τύπου (ανάπτυξης και σύντοµης απάντησης) 1. Ποιοι είναι οι θεµατικοί άξονες των 4-8; 2. Με ποια στοιχεία της προσωπικής του ζωής προσπαθεί ο Μαντίθεος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Β ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 23/04/2017- ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ Ο.Π. ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Α. Από το κείμενο που σας δίνεται να μεταφράσετε το απόσπασμα:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΘΗΝΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΜΕΣΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. Ομάδα 1 η Δήμου Σωτήρης, Νακούτση Ευαγγελία, Τσιώλης Φώτης

ΤΟ ΑΘΗΝΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΜΕΣΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. Ομάδα 1 η Δήμου Σωτήρης, Νακούτση Ευαγγελία, Τσιώλης Φώτης ΤΟ ΑΘΗΝΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΜΕΣΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Ομάδα 1 η Δήμου Σωτήρης, Νακούτση Ευαγγελία, Τσιώλης Φώτης ΤΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ Η Αθηναϊκή δημοκρατία ήταν το πολιτικό σύστημα που αναπτύχθηκε στην πόλη-κράτος της

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου

Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου GI_V_AEGP_0_17620 Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Β. 1. Και ύστερα από λίγες ημέρες μετά από αυτά όταν είχαν καταληφθεί οχυρές θέσεις στην Κόρινθο, ώστε να μην μπορούν οι εχθροί

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας E ομάδας

Φύλλο εργασίας E ομάδας Φύλλο εργασίας E ομάδας «δημοκρατικὸν μὲν εἶναι τὸ κληρωτὰς εἶναι τὰς ἀρχάς, τὸ δ αἰρετὰς ὀλιγαρχικόν» (Η ανάδειξη στα αξιώματα με κλήρωση θεωρείται δημοκρατική, ενώ με εκλογή ολιγαρχική ) Αριστοτέλους,

Διαβάστε περισσότερα

Ημερομηνία: Κυριακή 30 Οκτωβρίου 2016 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΚΕΙΜΕΝΟ

Ημερομηνία: Κυριακή 30 Οκτωβρίου 2016 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΔΙΑΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Ημερομηνία: Κυριακή 30 Οκτωβρίου 2016 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΚΕΙΜΕΝΟ 5 καίτοι οὔτε ἡμᾶς εἰκὸς ἦν εἰς τοιοῦτον καιρὸν ἀφιγμένους

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου

Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου GI_V_AEGP_0_17143 Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Β. 1. Έτσι μοιράστηκα με τον αδερφό μου (την πατρική περιουσία) ώστε να παραδέχεται εκείνος ότι πήρε μεγαλύτερο μέρος συγκριτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣ ΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣ ΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣ ΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣ ΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ Α. Η ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΟ 462 Π.Χ. Μέχρι το 462 π.χ., έτος της πτώσης της πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα: Χρήστος Φιλίππου Τάξη: A2

Όνομα: Χρήστος Φιλίππου Τάξη: A2 Όνομα: Χρήστος Φιλίππου Τάξη: A2 1) Συγκριτική δραστηριότητα (Σπάρτη - Αθήνα): Κατάρτιση πίνακα στον οποίο να καταγράφονται ομοιότητες και διαφορές του αθηναϊκού και του σπαρτιατικού πολιτεύματος. Συγκριτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. 2 Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ, Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Κεφάλαιο 1 ο 1.1 ΆΝΘΡΩΠΟΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΟΝ 1/6 Ο άνθρωπος είναι από τη φύση του πολιτικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ο.Παλιάτσου Π.Ρίζου. O.Παλιάτσου

ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ο.Παλιάτσου Π.Ρίζου. O.Παλιάτσου ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ο.Παλιάτσου Π.Ρίζου 1 Το δικαίωμα συμμετοχής: Αποτελούσε προνόμιο όλων των ελεύθερων πολιτών που είχαν εκπληρώσει τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις, δηλ. βρίσκονταν στην ηλικία τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΘΗΡΑΜΕΝΗΣ. Ο Θηραμένης ήταν ένας Αθηναίος πολιτικός, εξέχων στην τελευταία δεκαετία του

ΘΗΡΑΜΕΝΗΣ. Ο Θηραμένης ήταν ένας Αθηναίος πολιτικός, εξέχων στην τελευταία δεκαετία του ΘΗΡΑΜΕΝΗΣ Ο Θηραμένης ήταν ένας Αθηναίος πολιτικός, εξέχων στην τελευταία δεκαετία του ΖΩΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Ο Θηραμένης γεννήθηκε στην Κέα το 451π.Χ., αλλά υιοθετήθηκε από τον Άγνωνα, έναν αρχαίο πολιτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΒΟΥΛΗΙ ΜΑΝΤΙΘΕΩΙ ΟΚΙΜΑΖΟΜΕΝΩΙ ΑΠΟΛΟΓΙΑ. Προοίµιο

ΕΝ ΒΟΥΛΗΙ ΜΑΝΤΙΘΕΩΙ ΟΚΙΜΑΖΟΜΕΝΩΙ ΑΠΟΛΟΓΙΑ. Προοίµιο ΕΝ ΒΟΥΛΗΙ ΜΑΝΤΙΘΕΩΙ ΟΚΙΜΑΖΟΜΕΝΩΙ ΑΠΟΛΟΓΙΑ Προοίµιο 1 3 1. Ερµηνευτικές ερωτήσεις 1.1. Ερωτήσεις ανοικτού τύπου (ανάπτυξης και σύντοµης απάντησης) 1. χάριν εἶχον: Ποια εντύπωση επιθυµεί να δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 81ο Λυσία, Ἐν βουλῇ Μαντιθέῳ δοκιμαζομένῳ ἀπολογία, 12-13

ΘΕΜΑ 81ο Λυσία, Ἐν βουλῇ Μαντιθέῳ δοκιμαζομένῳ ἀπολογία, 12-13 ΘΕΜΑ 8ο Λυσία, Ἐν βουλῇ Μαντιθέῳ δοκιμαζομένῳ ἀπολογία, 2-3. Να μεταφραστεί το τμήμα: Ἔτι δ ὦ βουλή οὐδεὶς κίνδυνον ἡγουμένους 2. Ποια είναι η σημασία της παθοποιίας του ρήτορα (ρητορικά πάθη), κατά την

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 28 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 28 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 28 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Διδαγμένο κείμενο Α1. Εναντίον βέβαια, των δημοκρατικών πόλεων (πολεμάτε) ή για ιδιωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ηµοσθένης Ὑπὲρ τῆς Ῥοδίων Ἐλευθερίας

ηµοσθένης Ὑπὲρ τῆς Ῥοδίων Ἐλευθερίας ηµοσθένης Ὑπὲρ τῆς Ῥοδίων Ἐλευθερίας 75 76 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ο λόγος του ηµοσθένη «Ὑπὲρ τῆς Ῥοδίων ἐλευθερίας» είναι ένας έπαινος προς το δηµοκρατικό πολίτευµα και αντίστοιχα ένα «κατηγορώ» κατά του

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙ. ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ': ΑΡΧΑÏΚΗ ΕΠΟΧΗ ( π.χ.) 5. ΑΘΗΝΑ: ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΙΙ. ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ': ΑΡΧΑÏΚΗ ΕΠΟΧΗ ( π.χ.) 5. ΑΘΗΝΑ: ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΙΙ. ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ': ΑΡΧΑÏΚΗ ΕΠΟΧΗ (800-479 π.χ.) 5. ΑΘΗΝΑ: ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η καταγραφή των νόμων από τον Δράκοντα ικανοποίησε ένα μέρος των πολιτών. Ωστόσο, η κοινωνία συνέχιζε

Διαβάστε περισσότερα

Λυσία: Ἐν βουλῇ Μαντιθέῳ δοκιμαζομένῳ ἀπολογία 1-3 ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Λυσία: Ἐν βουλῇ Μαντιθέῳ δοκιμαζομένῳ ἀπολογία 1-3 ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Τράπεζα Θεμάτων Β Λυκείου Αρχαία Προσανατολισμού Διδαγμένο Κείμενο Λυσία: Ἐν βουλῇ Μαντιθέῳ δοκιμαζομένῳ ἀπολογία 1-3 ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Με ποιον τρόπο ο Μαντίθεος προσπαθεί να προσελκύσει την προσοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΡΗΤΟΡΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΡΗΤΟΡΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΡΗΤΟΡΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΚ ΟΣΗΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Κωνσταντίνος I. Δάλκος Χρίστος I. Δάλκος Γεώργιος Π. Μανουσόπουλος Νικόλαος I. Μπονόβας Σπυρίδων Α. Παργινός

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Προσανατολισμού

Αρχαία Προσανατολισμού Αρχαία Προσανατολισμού Τράπεζα Θεμάτων Β Λυκείου Διδαγμένο Κείμενο Λυσία: Ἐν βουλῇ Μαντιθέῳ δοκιμαζομένῳ ἀπολογία Ερωτήσεις Εισαγωγής Ερωτήσεις ανάπτυξης και λεξιλογίου ανά ενότητα Ερωτήσεις Εισαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αττική Ρητορεία, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D.

Εισαγωγή στην Αττική Ρητορεία, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Εισαγωγή στην Αττική Ρητορεία, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. ISBN: 978 960 82275-4-5 Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Μάρτιος 2017 Εκδόσεις Γιαλός Κύπρου 85, Παπάγου 156 69 Τηλ. 210 6546089

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου

Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου GI_V_AEGP_0_17136 Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Β. 1. Έτσι μοιράστηκα με τον αδερφό μου (την πατρική περιουσία) ώστε να παραδέχεται εκείνος ότι πήρε μεγαλύτερο μέρος συγκριτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2004

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2004 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Κείµενο διδαγµένο από το πρωτότυπο, 19-21 Α. Από το κείµενο που σας δίνεται να µεταφράσετε στο τετράδιό σας το τµήµα: Β. Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2017 A ΦΑΣΗ. Ηµεροµηνία: Σάββατο 7 Ιανουαρίου 2017 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2017 A ΦΑΣΗ. Ηµεροµηνία: Σάββατο 7 Ιανουαρίου 2017 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: B ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ / ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Ηµεροµηνία: Σάββατο 7 Ιανουαρίου 2017 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Ι ΑΓΜΕΝΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1. Και όµως είναι εύκολο σε όλους να κατανοήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ÍÅÏ ÄÕÍÁÌÉÊÏ ÓÔÁÕÑÏÕÐÏËÇ

ÍÅÏ ÄÕÍÁÌÉÊÏ ÓÔÁÕÑÏÕÐÏËÇ 1 Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 1. Και απορώ, γιατί κανένα από εσά δεν πιστεύει ότι κινδυνεύει µαζί και η δηµοκρατία µα, αν και έχουν ολιγαρχικό πολίτευµα οι Χίοι και οι Μυτιληναίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Διδαγμένο κείμενο ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥΣ, ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΡΟΔΙΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Διδαγμένο κείμενο ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥΣ, ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΡΟΔΙΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 20 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Διδαγμένο κείμενο 17-18 ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥΣ, ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΡΟΔΙΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ Α. Εναντίον όμως των

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου

Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου Τράπεζα θεμάτων Αρχαία Κατεύθυνσης Β Λυκείου GI_V_AEGP_0_17138 Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Β. 1. Έτσι μοιράστηκα με τον αδερφό μου (την πατρική περιουσία) ώστε να παραδέχεται εκείνος ότι πήρε μεγαλύτερο μέρος συγκριτικά

Διαβάστε περισσότερα

1β. διαβεβλημένοις,καταστηναι,επειδάν, διακείμενος, μεταμελήσειν: να αναλυθούν στα συνθετικά τους.

1β. διαβεβλημένοις,καταστηναι,επειδάν, διακείμενος, μεταμελήσειν: να αναλυθούν στα συνθετικά τους. ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΑΝΤΙΘΕΟΣ, ΛΥΣΙΑ 1-3 ΠΡΟΟΙΜΙΟ 1α. συνήδη,βουλομένοις, ποιειν,ειχον,ηγουμαι:να γραφεί από 1 ομόρριζη απλή ή σύνθετη στα αρχαία ή στα νέα. 1β. διαβεβλημένοις,καταστηναι,επειδάν, διακείμενος,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κείµενο διδαγµένο από το πρωτότυπο, 19-21

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κείµενο διδαγµένο από το πρωτότυπο, 19-21 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2004 Κείµενο διδαγµένο από το πρωτότυπο, 19-21 Α. Από το κείµενο που σας δίνεται να µεταφράσετε στο τετράδιό σας το τµήµα: Εγώ βέβαια κατ αρχάς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΑΙΩΝ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ 2017

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΑΙΩΝ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ 2017 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΑΙΩΝ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ 2017 Α1. Στις άλλες δηλαδή ικανότητες, όπως ακριβώς λες εσύ, αν κάποιος ισχυρίζεται ότι είναι ικανός αυλητής ή ικανός σε οποιαδήποτε άλλη τέχνη, στην οποία δεν είναι,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Β. 1. Β. 2. Β. 3.

ΘΕΜΑ 1 Ο Β. 1. Β. 2. Β. 3. ΘΕΜΑ 1 Ο Β. 1. Εάν δεν γνώριζα καλά, κύριοι βουλευτές, ότι οι κατήγοροι θέλουν να με βλάψουν με κάθε τρόπο θα τους χρωστούσα μεγάλη ευγνωμοσύνη γι αυτήν την κατηγορία γιατί νομίζω ότι αυτοί είναι αίτιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ. Νοέμβριος 2013 Ονοματεπώνυμο: Λυσίου, Ὑπὲρ Μαντιθέου

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ. Νοέμβριος 2013 Ονοματεπώνυμο: Λυσίου, Ὑπὲρ Μαντιθέου 1 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Νοέμβριος 2013 Ονοματεπώνυμο: Λυσίου, Ὑπὲρ Μαντιθέου Α. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσματα. Απόσπασμα α. «Ἡγοῦμαι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 1ος ΤΟΜΟΣ ΡΗΤΟΡΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1ος ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Κωνσταντίνος I. Δάλκος Χρίστος

Διαβάστε περισσότερα

Πλάτωνος Βιογραφία Δευτέρα, 23 Μάιος 2011 01:55

Πλάτωνος Βιογραφία Δευτέρα, 23 Μάιος 2011 01:55 Ο Πλάτων (427 π.χ. - 347 π.χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος από την Αθήνα, ο πιο γνωστός μαθητής του Σωκράτη και δάσκαλος του Αριστοτέλη. Το έργο του με τη μορφή φιλοσοφικών διαλόγων έχει σωθεί ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΡΗΤΟΡΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ B ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΡΗΤΟΡΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ B ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΡΗΤΟΡΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ B ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Θεωρητικής Κατεύθυνσης ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» ΡΗΤΟΡΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στα Αρχαία Ελληνικά ΤΠΕΡ ΜΑΝΣΙΘΕΟΤ

Εργασία στα Αρχαία Ελληνικά ΤΠΕΡ ΜΑΝΣΙΘΕΟΤ 2 ο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Αθηνών Εργασία στα Αρχαία Ελληνικά ΤΠΕΡ ΜΑΝΣΙΘΕΟΤ Γεωργιάννα κανδάλου χολ. Έτος:2010-2011 1 Εάν ήσαστε Βουλευτής κριτής, θα επικυρώνατε ή όχι την εκλογή του Μαντίθεου στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Α. Nα μεταφράσετε το παραπάνω απόσπασμα που σας δίνεται. Ήδη όμως, κύριοι βουλευτές, κατάλαβα ότι κάποιοι δυσαρεστούνται με μένα και γι αυτά, επειδή δηλαδή, αν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ Στις άλλες δηλαδή ικανότητες, καθώς ακριβώς εσύ λες, αν κάποιος

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ Στις άλλες δηλαδή ικανότητες, καθώς ακριβώς εσύ λες, αν κάποιος ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ 2017 Α. Μετάφραση Στις άλλες δηλαδή ικανότητες, καθώς ακριβώς εσύ λες, αν κάποιος διατείνεται ότι είναι ικανός αυλητής ή (ενν. ικανός) σε άλλη οποιαδήποτε τέχνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΡΗΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΑ

ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΡΗΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΡΗΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΕΡΣΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ - ΑΡΧΑΙΑ ΡΗΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΟΛΩΝ ΛΑΒΕ.. 3 ΝΕΝΙΚΗΚΑΜΕΝ.. 7 ΠΑΤΑΞΟΝ ΜΕΝ, ΑΚΟΥΣΟΝ ΔΕ 10 3 ΜΟΛΩΝ ΛΑΒΕ Η αρχαία ελληνική ρηματική φράση

Διαβάστε περισσότερα

1

1 1 2 Φίλε μαθητή, Το βιβλίο αυτό, που κρατάς στα χέρια σου προέκυψε τελικά μέσα από την εμπειρία και διδακτική διαδικασία πολλών χρόνων στον Εκπαιδευτικό Όμιλο Άλφα. Είναι το αποτέλεσμα συγγραφής πολλών

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 3. Ξενοφών Γρύλλου Ερχιεύς Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 1. Η ΖΩΗ ΤΟΥ 1. Να δώσετε βασικές πληροφορίες για την καταγωγή του Ξενοφώντα και για το οικογενειακό περιβάλλον µέσα στο οποίο µεγάλωσε. 2. Σε ποια εποχή

Διαβάστε περισσότερα

Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Ημερομηνία: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2016 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες

Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Ημερομηνία: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2016 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΤΑΞΗ: Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Ημερομηνία: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2016 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΚΕΙΜΕΝΟ 3 Ἀξιῶ δέ, ὦ βουλή, ἐὰν μὲν τοῦτο μόνον,ὑμῖν ἐπιδείξω,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C)

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) Μπορεί η αρετή να γίνει αντικείμενο διδασκαλίας; Ο Πρωταγόρας εξηγεί στον Σωκράτη τι διδάσκει στους νέους που παρακολουθούν τα μαθήματά του. Οι αντιρρήσεις του Σωκράτη. «Το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Το αντικείμενο [τα βασικά]

Το αντικείμενο [τα βασικά] Το αντικείμενο [τα βασικά] Στην ενότητα αυτή θα ασχοληθούμε με το αντικείμενο στα αρχαία ελληνικά. Παράλληλα θα δίνονται παραδείγματα και στα Νέα Ελληνικά (ΝΕ) Τι είναι το αντικείμενο; Αντικείμενο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5. Τ

Σελίδα 1 από 5. Τ Σελίδα 1 από 5 ΔΕΟ 10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ- ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΙ Α & Α1 & Β ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ 1. Τι είναι κράτος; Κράτος: είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Παρασκευάς Παναγιώτης Τα ρητορικά κείμενα στη Β Λυκείου: διδακτική και ιδιαιτερότητες. Μια διδακτική προσέγγιση ενότητα 4-8

Δρ. Παρασκευάς Παναγιώτης Τα ρητορικά κείμενα στη Β Λυκείου: διδακτική και ιδιαιτερότητες. Μια διδακτική προσέγγιση ενότητα 4-8 Δρ. Παρασκευάς Παναγιώτης Τα ρητορικά κείμενα στη Β Λυκείου: διδακτική και ιδιαιτερότητες. Μια διδακτική προσέγγιση ενότητα 4-8 Α Γενικά Τα ρητορικά κείμενα του Λυσία,του Ισοκράτη και του Δημοσθένη σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Συγκρίνετε τη στάση του Σωκράτη, όταν στη φυλακή αρνήθηκε να πειστεί στις προτάσεις των φίλων του για απόδραση, με τις απόψεις του Πρωταγόρα περί τιμωρίας. Συγκρίνοντας τη στάση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΕΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΤΙΚΑ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΑ

ΑΜΕΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΤΙΚΑ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΑ 1 Γιώργος Ν. Οικονόμου Δρ Φιλοσοφίας ΑΜΕΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΤΙΚΑ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΑ Το κύριο ερώτημα που απασχολεί την αρχαιοελληνική πολιτική πρακτική και σκέψη είναι το ποιος πρέπει να είναι το κύριον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί Β. Αριστοκρατία β. Κριτήριο

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήριο smartclass.gr

Φροντιστήριο smartclass.gr Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων Εξεταζόμενο Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Θεωρητικής Κατεύθυνσης Ενδεικτικές Απαντήσεις Θεμάτων Α.1. Επομένως, ούτε εκ φύσεως ούτε αντίθετα από τη φύση μας δημιουργούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ, ΒΙΒΛΙΟ 3 ο,70 (1,2)

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ, ΒΙΒΛΙΟ 3 ο,70 (1,2) ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ, ΒΙΒΛΙΟ 3 ο,70 (1,2) Εμφύλια διαμάχη στην Κέρκυρα Μετά την καταστολή της αποστασίας των Μυτιληναίων από τους Αθηναίους και την κατάληψη των Πλαταιών από τους Σπαρτιάτες(427π.Χ.),

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΙΑ ΥΠΕΡ ΜΑΝΤΙΘΕΟΥ Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο παρ. 1-3

ΛΥΣΙΑ ΥΠΕΡ ΜΑΝΤΙΘΕΟΥ Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο παρ. 1-3 ΛΥΣΙΑ ΥΠΕΡ ΜΑΝΤΙΘΕΟΥ Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο παρ. 1-3 Απροσδόκητη δήλωση και αιτιολόγηση της Οι ωφέλειες που περιμένει από τη δίκη ο κατηγορούμενος Αξίωση και παράκληση του να εγκρίνουν τη βουλευτική του εκλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ π.χ. (σελ ) 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ π.χ. (σελ ) 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 480-323 π.χ. (σελ. 98-114) 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β 1. Κίμων Α. Έκλεισε ειρήνη για 30 χρόνια 2. Εφιάλτης Β. Αριστοκρατικός, υπέρμαχος της συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. Οι φορείς της αγωγής στην Αθήνα Βαθμίδες αγωγής Παιδευτικά μέσα A).. α).......

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ 2017

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ 2017 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ 2017 Α1. Μετάφραση Στις άλλες δηλαδή ικανότητες, όπως ακριβώς εσύ λες, αν κάποιος ισχυρίζεται ότι είναι ικανός αυλητής ή (ικανός) σε οποιαδήποτε άλλη τέχνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 35

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 35 ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 35 «Οἱ μὲν πολλοὶ ἐπαινοῦσι τὸν προσθέντα Ο Περικλής, όμως, διαφωνεί. τῷ νόμῳ τὸν λόγον τόνδε» Γιατί; 1. «ἐμοὶ δὲ ἀρκοῦν ἂν ἐδόκει εἶναι ἀνδρῶν ἀγαθῶν ἔργῳ γενομένων

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικές εξετάσεις 2017

Πανελλαδικές εξετάσεις 2017 A1. Πανελλαδικές εξετάσεις 2017 Ενδεικτικές απαντήσεις στο μάθημα «Αρχαία Ελληνικά ΓΕΛ» Διδαγμένο κείμενο Στις άλλες δηλαδή ικανότητες, όπως ακριβώς λες εσύ, αν κάποιος ισχυρίζεται ότι είναι ικανός αυλητής,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ Α1. Από το παραπάνω κείμενο να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του αποσπάσματος: «Ἐν γὰρ ταῖς ἄλλαις ἀρεταῖς...ἢ μὴ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 107ο Λυσία, Ἐν βουλῇ Μαντιθέῳ δοκιμαζομένῳ ἀπολογία, 14-15

ΘΕΜΑ 107ο Λυσία, Ἐν βουλῇ Μαντιθέῳ δοκιμαζομένῳ ἀπολογία, 14-15 ΘΕΜΑ 107ο Λυσία, Ἐν βουλῇ Μαντιθέῳ δοκιμαζομένῳ ἀπολογία, 14-15 ΜΑΡΣΤΡΙΑ συνεβούλευον τοῖς ἄλλοις ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ἔδωκα δυοῖν ἀνδροῖν τριάκοντα δραχμὰς ἑκατέρῳ οὐχ ὡς πολλὰ κεκτημένος ἀλλ ἵνα παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΑΡΧΑΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 5 Σεπτεμβρίου 2017 ΑΡΧΑΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Απαντήσεις Θεμάτων Επαναληπτικών Πανελλαδικών Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων Α.1 Από αυτό ακριβώς γίνεται φανερό

Διαβάστε περισσότερα

1. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραµµατεία

1. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραµµατεία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Από οµάδα φιλολόγων) ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ 1. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραµµατεία Ερώτηµα 1 ο Ο Αλκιβιάδης εξάλλου υποστήριζε πως δεν έπρεπε, αφού είχαν εκπλεύσει µε τόσο µεγάλη δύναµη, να επιστρέψουν

Διαβάστε περισσότερα

Ἰσοκράτους Ἀρεοπαγιτικός

Ἰσοκράτους Ἀρεοπαγιτικός Ἰσοκράτους Ἀρεοπαγιτικός 124 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ο Ἀρεοπαγιτικός λόγος του Ισοκράτη είναι το τελευταίο από τα ρητορικά κείµενα που διδάσκεται σύµφωνα µε το Πρόγραµµα Σπουδών στη Θεωρητική Κατεύθυνση της

Διαβάστε περισσότερα

Εξάντας Ελλήνων. Γονέων

Εξάντας Ελλήνων. Γονέων Εξάντας Ελλήνων Γονέων Δεν επιλέγουμε τους γονείς Η επιμέλεια και η τάξη έχουν τους ίδιους γονείς. Η υπερβολική αγάπη των γονέων οδηγεί σε τυραννία. Ντροπή, μέθοδος ελέγχου συμπεριφοράς των παιδιών. Η

Διαβάστε περισσότερα

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α 323 Α) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Για όποιον εξετάζει το πολίτευμα, δηλαδή ποια είναι η ουσία του κάθε πολιτεύματος και ποια τα χαρακτηριστικά του, το πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. 9 Ιουνίου 2017 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. 9 Ιουνίου 2017 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 9 Ιουνίου 2017 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Μετάφραση Στις άλλες, δηλαδή, ικανότητες, όπως ακριβώς

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία. Α Λυκείου. Κωδικός Απαντήσεις των θεμάτων ΟΜΑΔΑ Α. 1ο ΘΕΜΑ

Ιστορία. Α Λυκείου. Κωδικός Απαντήσεις των θεμάτων ΟΜΑΔΑ Α. 1ο ΘΕΜΑ Ιστορία Α Λυκείου Κωδικός 6336 Απαντήσεις των θεμάτων ΟΜΑΔΑ Α 1ο ΘΕΜΑ 1.α. (I). Να αντιστοιχίσετε στοιχεία της στήλης Α με στοιχεία της στήλης Β. Ένα στοιχείο της Στήλης Α περισσεύει. Οι σωστές απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

#korifeo.gr ΚΟΡΥΦΑΙΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ

#korifeo.gr ΚΟΡΥΦΑΙΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ #korifeo.gr ΚΟΡΥΦΑΙΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΑΙΑ Γ`ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΝΩΣΤΟ Α. Στις άλλες δηλαδή ικανότητες, όπως ακριβώς εσύ λες, εάν κάποιος ισχυρίζεται ότι είναι ικανός αυλητής, ή (ικανός) σε οποιαδήποτε άλλη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ Ο.Π. Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: Θέμα 85 ο (19368) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10/12/14 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Καλακόνα Φωτεινή ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 1) Βλ. Φ.Β. σελ. 50 και 55

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.E. ΠΡΟΟ ΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.E. ΠΡΟΟ ΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.E. ΠΡΟΟ ΟΣ ΚΥΡΙΑΚΗ 17 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2013 ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α. Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΛΥΣΙΟΥ, ΥΠΕΡ ΜΑΝΤΙΘΕΟΥ 5-8 [ 5] καίτοι οὔτε ἡµᾶς εἰκὸς ἦν εἰς τοιοῦτον

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου Πολιτική Παιδεία Β Τάξη Γενικού Λυκείου 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ 3.3 ΤΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2 Άρθρο 1 του Συντάγματος Tο πολίτευμα της Eλλάδας είναι Προεδρευόμενη Kοινοβουλευτική Δημοκρατία.

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου

Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου Η γυναίκα ως σύζυγος και μητέρα Η γυναίκα ως πολεμικό λάφυρο Γυναίκα και επιτάφιες τιμές ηρώων Η τύχη του γυναικείου πληθυσμού μετά την άλωση μιας πόλης

Διαβάστε περισσότερα

Ξενοφώντος Κύρου Παιδεία 3, 2, 12

Ξενοφώντος Κύρου Παιδεία 3, 2, 12 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Αρχαία (άγνωστο) Θεωρητική Β Λυκείου 1 ο τετράμηνο Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Ξενοφώντος Κύρου Παιδεία 3, 2, 12 Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 1) Να μεταφραστεί στη Νέα Ελληνική το παραπάνω κείμενο. (20 μονάδες)

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1o Λυσία, Ἐν βουλῇ Μαντιθέῳ δοκιμαζομένῳ ἀπολογία, 1-3

ΘΕΜΑ 1o Λυσία, Ἐν βουλῇ Μαντιθέῳ δοκιμαζομένῳ ἀπολογία, 1-3 ΘΕΜΑ 1o Λυσία, Ἐν βουλῇ Μαντιθέῳ δοκιμαζομένῳ ἀπολογία, 1-3 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Εἰ μὴ συνῄδη ὦ βουλή τοῖς κατηγόροις βουλομένοις ἐκ παντὸς τρόπου κακῶς ἐμὲ ποιεῖν πολλὴν ἂν αὐτοῖς χάριν εἶχον ταύτης τς κατηγορίας

Διαβάστε περισσότερα

1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ»

1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ» 1 Β Λυκείου: 1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ» ( σύμφωνα με τις ερωτήσεις αξιολόγησης του υπουργείου Παιδείας) α ) Tο δράμα 1) Ποια είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία. Α Λυκείου. Κωδικός Απαντήσεις των θεμάτων ΟΜΑΔΑ Α. 1ο ΘΕΜΑ

Ιστορία. Α Λυκείου. Κωδικός Απαντήσεις των θεμάτων ΟΜΑΔΑ Α. 1ο ΘΕΜΑ Ιστορία Α Λυκείου Κωδικός 6134 Απαντήσεις των θεμάτων ΟΜΑΔΑ Α 1ο ΘΕΜΑ 1.α. (Ι). Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις: (με μαυρισμένα γράμματα είναι η

Διαβάστε περισσότερα