Οπτικά Δίκτυα Επικοινωνιών

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οπτικά Δίκτυα Επικοινωνιών"

Transcript

1 Οπτικά Δίκτυα Επικοινωνιών Ενότητα 4: IP over WDM Βλάχος Κυριάκος Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πλήροφορικής

2 Σκοποί ενότητας Σκοπός της ενότητας είναι η τριβή του σπουδαστή με το IP over WDM, την υλοποίησή του, τα μοντέλα του και την ασφάλειά του 2

3 Περιεχόμενα ενότητας Διαστρωμάτωση IP over WDM Δικτυακό Μοντέλο IP over WDM Μοντέλα Παροχής Υπηρεσιών IP over WDM Μοντέλα Διασύνδεσης IP over WDM Έλεγχος Οπτικού Δικτύου Multiprotocol Label Switching (MPLS) Multiprotocol Lamba Switching (MPLmS) Προστασία Δικτύου IP over WDM 3

4 IP over WDM

5 Εισαγωγή Το IP θα αποτελέσει το κοινό επίπεδο δικτύου για το μελλοντικό διαδίκτυο και ότι η κίνηση IP θα αποτελέσει την κύρια μορφή κίνησης σε αυτό Voice-over-IP (VoIP), τηλεδιασκέψεις, video-on-demand και διαδραστικές εφαρμογές διαδίδονται στο διαδίκτυο H εμφάνιση του WDM έδωσε τη δυνατότητα για σημαντική αύξηση του εύρους ζώνης των τηλεπικοινωνιακών δικτύων H τεχνολογία IP over WDM αποτελεί την πλέον ελπιδοφόρα τεχνολογία για το οπτικό διαδίκτυο επόμενης γενιάς Για την υποστήριξη του IP over WDM χρειάζεται περισσότερη ευφυία στο επίπεδο ελέγχου του οπτικού δικτύου, ώστε να είναι το πιο ευέλικτο, ελέγξιμο και βιώσιμο Πρότυπα επίπεδα ελέγχου βασισμένα σε MPLS: multiprotocol lamda switching (MPLmS) generalized multiprotocol label switching (G-MPLS) 5

6 Διαστρωμάτωση IP over WDM 6

7 IP over ATM over SONET/SDH over WDM Kάθε IP πακέτο ενσωματώνεται σε AAL-5 PDU: 8 byte επικεφαλίδας, το IP πακέτο (0-64 Kbytes), padding και 8 byte πεδίο trailer του AAL-5 H ΑΑL-5 PDU τεμαχίζεται σε τμήματα των 48 bytes, τα οποία αποτελούν το φορτίο αντίστοιχων ATM πακέτων Τα ΑΤΜ πακέτα ενθυλακώνονται σε SONET/SDH πλαίσια

8 IP over ATM over SONET/SDH over WDM Πλεονεκτήματα Υψηλές ταχύτητες μετάδοση και η ταχεία αποκατάσταση του δικτύου (λόγω SONET/SDH) Ευελιξία στην παροχή εύρους ζώνης (λόγω ATM) Μειονεκτήματα Μείωση της απόδοσης του δικτύου (διαθέσιμο εύρος ζώνης) κατά 4% λόγω πλαισίωσης από το SONET/SDH Μείωση της απόδοσης του δικτύου (διαθέσιμο εύρος ζώνης) κατά 18%-25% από την πλαισίωση στα AAL-5 και ATM Αυξάνει σημαντικά η πολυπλοκότητα και το κόστος της λειτουργίας και διαχείρισης του δικτύου λόγω της διαστρωμάτωσης τεσσάρων επιπέδων

9 IP over SONET/SDH over WDM Τα IP πακέτα ενθυλακώνονται σε πακέτα PPP (Point-to-Point Protocol), τα οποία πλαισιώνονται σε πλαίσια HDLC (High-Level Data Link Control) Τα HDLC πλαίσια τελικά μεταφέρονται με πλαίσια SONET/SDH Πλεονεκτήματα Yψηλές ταχύτητες μετάδοσης και ταχεία αποκατάσταση (λόγω SONET/SDH) Μεγαλύτερο διαθέσιμο εύρος ζώνης από τη διαστρωμάτωση IP over ATM over SONET/SDH over WDM Μειονεκτήματα Αδυναμία ευέλικτης παροχής εύρους ζώνης λόγω της απουσίας του ΑΤΜ

10 IP over WDM Εξαλείφονται πλήρως τα επίπεδα ΑΤΜ και SONEΤ/SDH και το IP εφαρμόζεται απευθείας πάνω από WDM Τα πακέτα IP ενθυλακώνονται σε πλαίσια PPP/HDLC ή SDL, και η αποστολή των πλαισίων γίνεται απ ευθείας σε οπτικά μήκη κύματος Πλεονεκτήματα Αποδοτικότερη αξιοποίηση του εύρους ζώνης Απλούστερη διαχείριση και λειτουργία του δικτύου Μειονεκτήματα Δε υπάρχουν τα πλεονεκτήματα της ταχείας αποκατάστασης δικτύου και ευελιξίας στην παροχή εύρους ζώνης των SONEΤ/SDH και ΑΤΜ Απαιτείται η βελτίωση του επιπέδου IP είτε του επιπέδου WDM για την παροχή των εν λόγω υπηρεσιών (MPLS, MPLmS και G-MPLS)

11 Δικτυακό Μοντέλο IP over WDM

12 Δικτυακό Μοντέλο IP over WDM (I) Το δικτυακό μοντέλο αποτελείται από IP δίκτυα-χρήστες τα οποία διασυνδέονται μέσω οπτικού δικτύου κορμού Οπτικό Δίκτυο: Αποτελείται από πολλαπλά οπτικά υποδίκτυα (WDM ζεύξεις και OXCs) Το οπτικό δίκτυο δεν έχει τη δυνατότητα επεξεργασίας IP πακέτων IP Δίκτυο Οι IP δρομολογητές που έχουν πρόσβαση στο οπτικό επίπεδο καλούνται δρομολογητές άκρου Οι δρομολογητές άκρου επικοινωνούν με οπτικά μονοπάτια

13 Δικτυακό Μοντέλο IP over WDM (ΙI) Λογικές Διεπαφές Διεπαφή χρήστη-δικτύου (User Network Interface - UNI): αντιπροσωπεύει το όριο μεταξύ του οπτικού δικτύου και των ηλεκτρονικών δικτύων-χρηστών Διεπαφή δικτύου-δικτύου (Network Network Interface - NNI): αποτελεί το όριο μεταξύ των διάφορων οπτικών υποδικτύων Φυσικές Διεπαφές UNI Άμεσες διεπαφές: Ένα IP κανάλι ελέγχου εντός ή εκτός ζώνης δημιουργείται μεταξύ του IP δρομολογητή και του OXC στο οποίο διασυνδέεται. Το κανάλι χρησιμοποιείται για την ανταλλαγή μηνυμάτων σηματοδοσίας και δρομολόγησης μεταξύ OXC και δρομολογητή Έμμεσες διεπαφές: Ένα IP κανάλι ελέγχου εκτός ζώνης δημιουργείται μεταξύ του δικτύου-χρήστη και του οπτικού δικτύου. Το κανάλι χρησιμοποιείται για την ανταλλαγή μηνυμάτων σηματοδοσίας και δρομολόγησης μεταξύ των συστημάτων ελέγχου και διαχείρισης του οπτικού δικτύου και του δικτύου-χρήστη

14 Μοντέλα Παροχής Υπηρεσιών IP over WDM

15 Domain Service Model Tο οπτικό δίκτυο παρέχει διασύνδεση υψηλού εύρους ζώνης στα IP δίκτυα-χρήστες (δύο διαφορετικά δίκτυα) με τη μορφή οπτικών μονοπατιών Υπηρεσίες στα UNI σχετικές με τα οπτικά μονοπάτια Lightpath creation: δημιουργία οπτικού μονοπατιού Lightpath deletion: απεγκατάσταση ενός οπτικού μονοπατιού Lightpath modification: τροποποίηση παραμέτρων ενός οπτικού μονοπατιού Lightpath status query: ενημέρωση για τις παραμέτρους οπτικού μονοπατιού Υπηρεσίες στα UNI σχετικές με ανάκτηση διευθύνσεων Client registration: Κατοχύρωση διεύθυνσης δικτύου-χρήστη Client de-registration: Άρση κατοχύρωσης διεύθυνσης δικτύου-χρήστη Address query: Ανάκτησης διεύθυνσης άλλου δικτύου-χρήστη End-system discovery: Επαλήθευση διασυνδεσιμότητας του δικτύου χρήστη Service discovery: Παροχή παραμέτρων σύνδεσης σε δίκτυο-χρήστη

16 Unified Service Model Το IP και το οπτικό δίκτυο αποτελούν ενιαίο δίκτυο το οποίο ελέγχεται και υφίσταται διαχείριση με ενιαίο τρόπο Από πλευράς δρομολόγησης και σηματοδοσίας δεν υπάρχει διάκριση μεταξύ UNI, NNI και άλλων διεπαφών δρομολογητή με δρομολογητή Το επίπεδο ελέγχου σε αυτό το μοντέλο είναι βασισμένο σε MPLS MPLS πρωτόκολλα σηματοδοσίας χρησιμοποιούνται για να εκκινήσουν υπηρεσίες όπως lightpath creation, lightpath deletion, lightpath modification και lightpath status query, όμοιες με αυτές του domain service model

17 Μοντέλα Διασύνδεσης IP over WDM

18 Overlay Model Στο overlay model τα πρωτόκολλα δρομολόγησης και σηματοδοσίας στο IP δίκτυο είναι διαφορετικά από αυτά του οπτικού δικτύου Το οπτικό επίπεδο παρέχει συνδέσεις σημείου προς σημείο στο IP επίπεδο: ο ΙP δρομολογητής έχει τη δυνατότητα να δει μόνο τα οπτικά μονοπάτια, αλλά η εσωτερική τοπολογία του δικτύου δεν είναι ορατή στο δρομολογητή Η διάδραση μεταξύ IP και οπτικού επιπέδου γίνεται στο UNI Το μοντέλο παρέχει δυνατότητες απομόνωσης σφαλμάτων, ασφάλεια και ανεξάρτητη εξέλιξη των τεχνολογιών IP και οπτικών δικτύων

19 Peer Model Tα πρωτόκολλα δρομολόγησης και σηματοδοσίας είναι κοινά στο οπτικό και το IP επίπεδο Oι IP δρομολογητές είναι ομότιμες μονάδες (peers) με τους OXCs στο IP και το οπτικό επίπεδο Η πληροφορία της κατάστασης του δικτύου μεταφέρεται με IGP πρωτόκολλα (OSPF, IS-IS) Η δρομολόγηση γίνεται από τον IP δρομολογητή άκρου Σηματοδοσία: η εγκατάσταση LSP γίνεται με CR-LDP ή RSVP-TE

20 Augmented Model Τα πρωτόκολλα δρομολόγησης στο IP δίκτυο είναι διαφορετικά από αυτά του οπτικού δικτύου, αλλά τα δύο επίπεδα επικοινωνούν μεταξύ τους ανταλλάσσοντας πληροφορίες σχετικές με τη δρομολόγηση Βασικό θέμα στο εν λόγω μοντέλο αποτελεί η ανταλλαγή πληροφορίας στα UNI: Χρήση του πρωτοκόλλου BGP (Border Gateway Protocol), τροποποιημένο κατάλληλα ώστε να ανταλλάσσεται πληροφορία δρομολόγησης μεταξύ IP και οπτικού δικτύου Χρήση πρωτοκόλλων OSPF και IS-IS για την ανταλλαγή πληροφορίας στα UNI Συνδυάζει τα πλεονεκτήματα των overlay και peer model

21 Έλεγχος Οπτικού Δικτύου

22 Έλεγχος Οπτικού Δικτύου (I) Tο επίπεδο ελέγχου αποτελείται από τα παρακάτω τέσσερα στοιχεία: Σχήμα διευθυνσιοδότησης Δίκτυο επικοινωνίας για την ανταλλαγή πληροφορίας δρομολόγησης και σηματοδοσίας μεταξύ των κόμβων του δικτύου Μηχανισμό δρομολόγησης για την ανταλλαγή πληροφορίας δρομολόγησης και για τη λήψη αποφάσεων δρομολόγησης Μηχανισμό σηματοδοσίας για την εγκατάσταση, συντήρηση και απεγκατάσταση οπτικών συνδέσεων Το επίπεδο ελέγχου στα παραδοσιακά δίκτυα έχει τα ακόλουθα μειονεκτήματα: Αποκρίνεται αργά σε δυσλειτουργία του δικτύου Αποκλείει την πιθανότητα χρήσης κατανεμημένου και δυναμικού ελέγχου Δυσχεραίνει τη διασύνδεση εξοπλισμού από διαφορετικούς κατασκευαστές

23 Έλεγχος Οπτικού Δικτύου (II) Για την υλοποίηση δικτύων IP over WDM απαιτείται η οπτική υποδομή να είναι ευέλικτη, παραμετροποιήσιμη και να παρέχει μηχανισμούς προστασίας: Δυνατότητα ταχείας εγκατάστασης οπτικών μονοπατιών Υποστήριξη λειτουργιών διαχείρισης κίνησης Παροχή μηχανισμών προστασίας και αποκατάστασης Υποστήριξη διασυνδεσιμότητας δικτύων από διαφορετικούς κατασκευαστές Τα οπτικά δίκτυα θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν επίπεδα ελέγχου βασισμένα σε IP Yπάρχει δυνατότητα να τροποποιηθούν τα IP πρωτόκολλα δρομολόγησης και σηματοδοσίας ώστε να είναι κατάλληλα για το οπτικό επίπεδο H χρήση ομοιόμορφου επιπέδου ελέγχου για το IP και οπτικό δίκτυο εξαλείφει την πολυπλοκότητα στον έλεγχο και τη διαχείριση υβριδικών συστημάτων Το επίπεδο ελέγχου του MPLS συνδυάζει το συμβατικό επίπεδο ελέγχου IP με λειτουργίες διαχείρισης κίνησης και έχει αποδειχθεί επεκτάσιμη και ευρείας εφαρμογής πλατφόρμα

24 Multiprotocol Label Switching (MPLS)

25 Εισαγωγή To MPLS προέκυψε από την ανάγκη Για βελτίωση της απόδοσης, επεκτασιμότητας και των δυνατοτήτων παροχής υπηρεσίας των IP δικτύων Για την αντιμετώπιση περιορισμών όπως η αδυναμία διαχείρισης κίνησης στα IP δίκτυα Το MPLS συνδυάζει την επιπέδου 3 λειτουργία δρομολόγησης με την επιπέδου 2 λειτουργία μεταγωγής Τα πρωτόκολλα δρομολόγησης του MPLS παρέχουν υπηρεσίες με σύνδεση και χρησιμοποιούν label switched paths (LSPs) για τη μεταφορά IP πακέτων Το MPLS χρησιμοποιεί μηχανισμό αλλαγής ετικέτας (όπως το ΑΤΜ), για την προώθηση πακέτων, ο οποίος απλοποιεί τη διαδικασία προώθησης και αυξάνει την ταχύτητά της 25

26 Προώθηση Πακέτων και Αλλαγή Ετικετών Το MPLS δίκτυο αποτελείται από διασυνδεδεμένους δρομολογητές μεταγωγής ετικέτας (Label Switched Routers - LSRs): edge-lsrs ή core-lsrs Τα IP πακέτα μεταφέρονται από τον ingress-lsr (αφετηρία) στον egress-lsr (προορισμού μέσω του) δικτύου MPLS με LSPs Στον ingress-lsr, τα πακέτα ανατίθενται σε συγκεκριμένο LSP ανάλογα με την ισοδύναμη κλάση προώθησης τους (Forward Equivalent Class - FEC): Η κλάση των πακέτων καθορίζεται από η IP διεύθυνση προορισμού και η παροχή QoS που απαιτούν 26

27 Προώθηση Πακέτων και Αλλαγή Ετικετών Σε κάθε FEC ανατίθεται μια ετικέτα, η οποία είναι μιας τοπικής σημασίας και μικρού μεγέθους αναγνωριστικό Κάθε core-lsr χρησιμοποιεί τις εισερχόμενες ετικέτες για να ανακτήσει την πληροφορία προώθησης από τον τοπικό πίνακα προώθησης ετικετών: η πληροφορία δρομολόγησης περιέχει την ετικέτα εξόδου, τη θύρα εξόδου και τη διεύθυνση του επόμενου κόμβου 27

28 Προώθηση Πακέτων και Αλλαγή Ετικετών Mορφή επικεφαλίδας (shim header) που χρησιμοποιείται ως ετικέτα Πεδίο ετικέτας με μέγεθος 20 bits Πειραματικό πεδίο μεγέθους 3 bits (χρησιμοποιείται για την παροχή QoS) 1 bit που υποδεικνύει αν η ετικέτα είναι η τελευταία στοίβας ετικετών (label stacking) 8-bit πεδίο time to live (TTL) για να αποφεύγεται η διάδοση των πακέτων σε βρόχους 28

29 Δρομολόγηση και Εγκατάσταση Διαδρομής Hop-by-Hop Kάθε LSR αποφασίζει τον επόμενο LSR του LSP ανεξάρτητα από τους υπόλοιπους Η απόφαση λαμβάνεται μέσω αλγορίθμου shortest-path και στοιχεία από τον πίνακα δρομολόγησης του LSR Οι LSR διατηρούν πίνακες δρομολόγησης με στοιχεία όπως τη δικτυακή τοπολογία και την κατάσταση των ζεύξεων Η ενημέρωση των πινάκων δρομολόγησης στους LSR γίνεται με πρωτόκολλα IGP (OSPF και IS-IS) Η εγκατάσταση του LSP γίνεται με το πρωτόκολλο διανομής ετικέτας (Label Distribution Protocol LDP), το οποίο αναθέτει ετικέτες σε κάθε hop του LSP 29

30 Δρομολόγηση και Εγκατάσταση Διαδρομής Άμεση O ingress-lsr αποφασίζει ολόκληρη τη διαδρομή του LSP, βασισμένος στην πληροφορία που διατηρεί σχετικά με τη δικτυακή τοπολογία και κατάσταση ζεύξεων Η εγκατάσταση του LSP και η ανάθεση ετικετών σε αυτή την περίπτωση γίνεται με χρήση δύο πρωτοκόλλων: RSVP-TE (Resource Reservation Protocol with Traffic Extensions) CR-LDP (Constraint Based LDP): παραλλαγή του LDP που υποστηρίζει και διαχείριση κίνησης Η άμεση εγκατάσταση δίνει τη δυνατότητα διαχείρισης κίνησης σε IP δίκτυα καθώς λαμβάνει υπόψιν Τη φυσική τοπολογία Τους διαθέσιμους δικτυακούς πόρους Πολιτικές διαχείρισης δικτύου 30

31 Διαχείριση Κίνησης (Ι) Η διαχείριση κίνησης αποσκοπεί Στην εγγυημένη παροχή QoS Στη βελτιωμένη αξιοποίηση των δικτυακών πόρων Στην καλύτερη αποκατάσταση υπηρεσίας Η διαχείριση κίνησης είναι ιδιαίτερα δύσκολο έργο σε IP δίκτυα Το MPLS παρέχει τις παρακάτω δυνατότητες διαχείρισης κίνησης: 1. Εύρεση τοπολογίας (topology discovery): Αποσκοπεί στην διάχυση πληροφορίας σχετικής με τη δικτυακή τοπολογία σε όλους του κόμβους του δικτύου Γίνεται με προσθήκη δυνατοτήτων διαχείρισης κίνησης στα πρωτόκολλα OSPF και IS-IS, οπότε προκύπτουν τα OSPF-TE (OSPF with Traffic Extensions) και IS-IS-TE (IS-IS with Traffic Extensions), τα οποία μεταφέρουν επιπλέον πληροφορία τοπολογίας πέραν της καταστάσεως των ζεύξεων των κόμβων 31

32 Διαχείριση Κίνησης (ΙΙ) 2. Διάχυσης πληροφορίας κατάστασης (state information distribution): Αποσκοπεί στην ενημέρωση των κόμβων του δικτύου σχετικά με την κατάσταση των ζεύξεων και τη διαθεσιμότητα των δικτυακών πόρων Γίνεται με τα πρωτόκολλα OSPF-TE και IS-IS-TE, τα οποία μεταφέρουν επιπλέον πληροφορία για την κατάσταση του δικτύου 3. Επιλογή μονοπατιού (path selection): Υπολογίζει με άμεσο τρόπο τη διαδρομή ενός LSP μεταξύ δύο LSRs Γίνεται από αλγόριθμο δρομολόγησης με κριτήρια (τυπικά αλγόριθμο δρομολόγησης shortest-path με κριτήρια), ο οποίας αξιοποιεί την πληροφορία τοπολογίας και κατάστασης που διατηρείται στον Ingress-LSR 4. Διαχείριση μονοπατιού (path management): Αποσκοπεί στην εγκατάσταση, συντήρηση και απεγκατάσταση των LSPs Γίνεται με τα πρωτόκολλα RSVP-TE και CR-LDP 32

33 Ποιότητα Υπηρεσίας (Ι) - MPLS Πλεονεκτήματα Οι LSRs μπορούν να προωθήσουν σημαντικά μεγαλύτερο αριθμό πακέτων ανά δευτερόλεπτο (η προώθηση με βάση την ετικέτα μπορεί να γίνει εξολοκλήρου σε hardware) Το MPLS είναι η εισαγωγή της έννοιας των ιδεατών κυκλωμάτων (LSPs) στο IP δίκτυο (το IP υποστηρίζει μόνο μετάδοση αυτοδύναμων πακέτων) Ο διαχειριστής του δικτύου έχει τη δυνατότητα να εγκαταστήσει διαδρομές με κριτήρια όπως η βελτιστοποίηση του διαθέσιμου εύρους ζώνης στο δίκτυο Είναι εφικτή η ισοκατανομή της κίνησης ώστε να μην υπάρχει συμφόρηση σε τμήματα του δικτύου Είναι δυνατόν να δεσμεύονται δικτυακοί πόροι (π.χ. εύρος ζώνης) κατά την εγκατάσταση μιας σύνδεσης και να παρέχονται εγγυήσεις QoS Ταχεία αποκατάσταση υπηρεσίας: MPLS τα πακέτα τα οποία ανήκουν σε κάποιο LSP αναδρομολογούνται ταχέως σε περίπτωση που κάποιος ενδιάμεσος(-οι) LSR τεθεί εκτός λειτουργίας

34 Ποιότητα Υπηρεσίας (ΙI) - MPLS Δρομολόγηση Η εγκατάσταση των LSPs το MPLS γίνεται με σκοπό τη βελτιστοποίηση αντικειμενικών κριτηρίων όπως ελάχιστη καθυστέρηση ή εγγυημένο εύρος ζώνης Η εγκατάσταση LSPs στο MPLS γίνεται με τα πρωτόκολλα RSVP (Resource Reservation Protocol) και CR-LDP (Label Distribution Protocol with Constrained Routing) Αμφότερα πρωτόκολλα στέλνουν μήνυμα εγκατάστασης (setup) από την αφετηρία του LSP στον προορισμό Οι ενδιάμεσοι LSR υπολογίζουν αν υπάρχουν οι διαθέσιμοι πόροι για την εγκατάσταση του LSP Αν όλοι οι LSR έχουν διαθέσιμους πόρους, ένα μήνυμα επιβεβαίωσης (acknowledgement) μεταδίδεται από τον προορισμό στην αφετηρία για να ολοκληρωθεί η εγκατάσταση σύνδεσης

35 Multiprotocol Lamba Switching (MPLmS) 35

36 Εισαγωγή Το MPLmS παρέχει κατάλληλες επεκτάσεις στο MPLS ώστε να λαμβάνονται υπ όψιν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των οπτικών δικτύων Παρέχει εργαλεία για τη διαχείριση του εύρους ζώνης στο οπτικό επίπεδο, καθώς και για τη δυναμική παροχή και αποκατάσταση οπτικών καναλιών στο δίκτυο Αξιοποιεί το επίπεδο ελέγχου του MPLS, επομένως δεν είναι αναγκαία η υλοποίηση νέων επιπέδων ελέγχου του οπτικού δικτύου, και καθιστά δυνατή την ταχεία σχεδίαση και υλοποίηση νέων κλάσεων OXCs Απλοποιεί τη διαχείριση δικτύου, παρέχοντας κοινή σημασιολογία για τον έλεγχο και τη διαχείριση του δικτύου τόσο στο οπτικό όσο και το ηλεκτρονικό πεδίο 36

37 Σύγκριση MPLmS και MPLS (Ι) Αντιστοίχηση οπτικού και ηλεκτρονικού επιπέδου Η οπτική ίνα μεταξύ δύο OXCs αντιστοιχεί σε μία ζεύξη στην τοπολογία του οπτικού δικτύου Ένα μήκος κύματος ή ένα οπτικό κανάλι αντιστοιχεί σε μια ετικέτα Ένα οπτικό μονοπάτι αντιστοιχεί σε ένα LSP Η ανάθεση μήκους κύματος ισοδυναμεί με ανάθεση ετικέτας Πρωτόκολλα Το MPLmS χρησιμοποιεί τα IGP πρωτόκολλα με διαχείριση κίνησης OSPF-TE και IS-IS-TE με επιπλέον επεκτάσεις, ώστε να ανταλλάσσεται πληροφορία σχετική με την τοπολογία του οπτικού δικτύου και τη διαθεσιμότητα μηκών κύματος Το MPLmS χρησιμοποιεί πρωτόκολλα σηματοδοσίας όπως το RSVP-TE για την εγκατάσταση οπτικών μονοπατιών 37

38 Σύγκριση MPLmS και MPLS (ΙΙ) Διαφορές Δεν υπάρχει λειτουργία συγχώνευσης ετικέτα στο οπτικό πεδίο, δηλαδή δεν υπάρχει δυνατότητα να συγχωνευθούν περισσότερα του ενός μήκη κύματος Δεν υφίσταται δυνατότητα δημιουργίας στοίβας ετικετών στο οπτικό επίπεδο, καθώς OXCs δε μπορούν να εισάγουν (push) και εξάγουν (pop) μήκη κύματος με την υπάρχουσα οπτική τεχνολογία Οι LSR υποστηρίζουν αυθαίρετο αριθμό από LSPs με αυθαίρετο granularity όσον αφορά το εύρος ζώνης του καθενός - αντίθετα οι OXCs να υποστηρίζουν μικρό αριθμό από οπτικά μονοπάτια με εύρος ζώνης που αντιστοιχεί σε OC-48 ή OC

39 Επέκταση Πρωτοκόλλων Το MPLmS υποστηρίζει τόσο hop-by-hop δρομολόγηση όσο και άμεση δρομολόγηση Στη hop-by-hop δρομολόγηση η ενημέρωση της πληροφορίας σχετικά με μεταβολές του δικτύου γίνεται με τα IGP πρωτόκολλα OSPF και IS-IS Στην άμεση δρομολόγηση κριτήρια όπως η τοπολογία του δικτύου και η διαθεσιμότητα πόρων γνωστοποιούνται από κάθε κόμβο του δικτύου στους υπόλοιπους με τα τροποποιημένα πρωτόκολλα OSPF-TE και IS-IS-TE Το MPLmS είναι δυνατόν να χρησιμοποιήσει τα πρωτόκολλα σηματοδοσίας RSVP- TE και CR-LDP για την εγκατάσταση, συντήρηση και απεγκατάσταση άμεσων οπτικών μονοπατιών: αμφότερα υποστηρίζουν δρομολόγηση με κριτήρια για την εγκατάσταση LSPs Η υλοποίηση του MPLmS απαιτεί την δημιουργία μηχανισμού επικοινωνίας πληροφορίας ελέγχου μεταξύ OXCs καθώς και μεταξύ δρομολογητών και OXCs In-band μηχανισμός: χρησιμοποιεί το κανάλι που μεταφέρονται τα δεδομένα Out-band μηχανισμός: χρησιμοποιεί ξεχωριστό προκαθορισμένο κανάλι 39

40 Generalized Multiprotocol Label Switching (G-MPLS) 40

41 Εισαγωγή Το G-MPLS γενικεύει το MPLS, υποστηρίζοντας συσκευές οι οποίες εκτός από μεταγωγή πακέτου επιτελούν μεταγωγή στο πεδίο του χρόνου, του μήκους κύματος και του χώρου Το G-MPLS υποστηρίζει πρότυπα μεταγωγής, όπως μεταγωγή πακέτου, μεταγωγή χρονοσχισμών, μεταγωγή μήκους κύματος και μεταγωγή οπτικής ίνας Η υλοποίηση του G-MPLS απαιτεί την επέκταση του MPLS : Επέκταση των OSPF και IS-IS πρωτοκόλλων δρομολόγησης ώστε να μεταφέρουν πληροφορίας σχετικά με τους πόρους και τους περιορισμούς του οπτικού δικτύου Επέκταση των RSVP-TE και CR-LDP πρωτοκόλλων σηματοδοσίας ώστε να επιτρέπεται σε LSPs να εγκαθίστανται άμεσα σε οπτικά δίκτυα Εισαγωγή εννοιών όπως ιεραρχία προώθησης, ομαδοποίηση ζεύξεων και μηαριθμημένες ζεύξεις για την αύξηση της επεκτασιμότητας της δρομολόγησης στα οπτικά δίκτυα Ανάπτυξη νέου πρωτοκόλλου διαχείρισης ζεύξεων 41

42 Ιεραρχία Προώθησης (Ι) - Διεπαφές Η έννοια των LSRs του MPLS έχει επεκταθεί στο G-MPLS ώστε να περιλαμβάνει νέου τύπου LSRs (διεπαφές-interfaces LSR) Διεπαφές μεταγωγής πακέτου (Packet Switch Capable -PSCs): Οι διεπαφές προωθούν τα πακέτα με βάση την επικεφαλίδα τους, όπως ακριβώς οι LSRs μετάγουν με βάση το shim header και οι ΑΤΜ μεταγωγείς μετάγουν με βάση την ATM επικεφαλίδα Διεπαφές πολυπλεξίας χρόνου (Time Division Multiplex Capable - TDM): Οι διεπαφές προωθούν τα δεδομένα με βάση χρονοσχισμές στις οποίες βρίσκονται, όμοια με SONET/SDH μεταγωγείς Διεπαφές μήκους κύματος (Lamda Switch Capable LSC): Οι διεπαφές προωθούν τα δεδομένα με βάση το μήκος κύματος τους, όπως ακριβώς οι OXCS που λειτουργούν σε επίπεδο μεταγωγής ενός μήκους κύματος ή μιας μπάντας μηκών κύματος Διεπαφές μεταγωγής ίνας (Fiber Switch Capable FSC): Οι διεπαφές προωθούν τα δεδομένα με βάση την ίνα που τα μεταφέρει, όπως οι OXCs που λειτουργούν σε επίπεδο οπτικής ίνας ή δέσμης οπτικών ινών 42

43 Ιεραρχία Προώθησης (ΙΙ) Ένα G-MPLS LSP μπορεί να εγκατασταθεί μεταξύ LSP διεπαφών του ιδίου τύπου, ενώ μεταξύ διεπαφών διαφορετικού τύπου υφίσταται ιεραρχία προώθησης Ιεραρχία προώθησης (ή ιεραρχίας LSP): Ένα LSP μπορεί να βρίσκεται εντός άλλου διαφορετικού τύπου LSP Στην κορυφή της ιεραρχίας βρίσκονται οι διεπαφές FSC, και ακολουθούν κατά σειρά προτεραιότητας οι διεπαφές LSC, TDM και PSC. Ένα LSP μεταξύ διεπαφών PSC είναι δυνατόν να βρίσκεται μαζί με άλλα όμοια LSPs εντός LSP μεταξύ διεπαφών TDM. TDM LSPs πολυπλέκονται σε LSC LSPs LSC LSPs πολυπλέκονται σε FSC LSPs Η ιεραρχία LSP αντιμετωπίζει περιορισμούς του MPLS: π.χ. ένας αριθμός MPLS LSPs μπορούν να συγκεντρωθούν σε κοινό οπτικό LSP (π.χ. οπτικό μονοπάτι), γεγονός το οποίο μειώνει τον αριθμό των μηκών κύματος του δικτύου Τα πρωτόκολλα OSPF, IS-IS, RSVP-TE και CR-LDP θα πρέπει επίσης να επεκταθούν για να υποστηρίζουν πλήρως την ιεραρχία LSP 43

44 Ομαδοποίηση Ζεύξεων Ο αριθμός φυσικών ζεύξεων στο οπτικό δίκτυο θα είναι ιδιαίτερα μεγάλος, οπότε η πληροφορία της κατάστασης των ζεύξεων θα είναι αντίστοιχου μεγέθους Η ομαδοποίηση ζεύξεων συγκεντρώνει τα χαρακτηριστικά πολλών παράλληλων ζεύξεων μεταξύ γειτονικών κόμβων, και αναθέτει τα συγκεντρωμένα χαρακτηριστικά σε μία λογική ζεύξη Η λογική ζεύξη καλείται δέσμη (bundled link), ενώ οι φυσικές ζεύξεις καλούνται στοιχεία (component links) Στο G-MPLS απαιτείται όλα τα component links σε κάποιο bundled link να είναι μεταξύ κοινού ζεύγους κόμβων και να έχουν κοινά χαρακτηριστικά, όπως τύπος ζεύξης (π.χ. point-to-point), είδος πόρων (π.χ. οπτικές ίνες, μήκη κύματος ή TDM κανάλια), και τις ίδιες δυνατότητες πολυπλεξίας: ο περιορισμός χρειάζεται ώστε να περιοριστεί η απώλεια πληροφορίας κατά την ομαδοποίηση Οι bundled links και είναι ήδη ορισμένες στα OSPF και IS-IS, αλλά το πρωτόκολλο σηματοδοσίας απαιτεί τη δυνατότητα διαχωρισμού των component links 44

45 Μη-Αριθμημένες Ζεύξεις Στο MPLS δίκτυο όλες οι ζεύξεις έχουν διευθύνσεις IP: η ανάθεση IP διευθύνσεων σε κάθε ζεύξη είναι μη πρακτική λόγω του περιορισμένου αριθμού IP διευθύνσεων Το G-MPLS αντιμετωπίζει το πρόβλημα με τη χρήση μη-αριθμημένων ζεύξεων: αντί για IP η ζεύξη αναγνωρίζεται από ένα σύνολο της μορφής {αναγνωριστικό δρομολογητή, αριθμός ζεύξης} Η συγκεκριμένη προσέγγιση καθιστά εφικτή τη μείωση των IP διευθύνσεων στο δίκτυο, αλλά και τη διαδικασία διευθυνσιοδότησης Τα πρωτόκολλα OSP-TE και IS-IS-TE έχουν αυτή τη δυνατότητα να υποστηρίζουν μη-αριθμημένες ζεύξεις Είναι αναγκαία η επέκταση τπρος αυτή την κατεύθυνση ων RSVP-TE και CR-LDP 45

46 Πρωτόκολλο Διαχείρισης Ζεύξης Η διαχείριση ζεύξης είναι χρήσιμη για την παροχή ζεύξεων και για τη συγκεκριμενοποίηση βλαβών μεταξύ γειτονικών κόμβων Στο G-MPLS υλοποιείται το πρωτόκολλο διαχείρισης LMP (Link Management Protocol) για να παρέχει τέσσερις βασικές λειτουργίες Control Channel Management: Η λειτουργία χρησιμοποιείται για να εγκατασταθεί και διατηρηθεί η συνδεσιμότητα μεταξύ γειτονικών κόμβων Link property correlation: Η λειτουργία συσχετίζει ιδιότητες ζεύξεων (αναγνωριστικά ζεύξης, μηχανισμοί προστασίας και προτεραιότητες) μεταξύ γειτονικών κόμβων Link connectivity verification: Χρησιμοποιείται για να πιστοποιηθεί η συνδεσιμότητα των ζεύξεων δεδομένων (π.χ. ζεύξεις στοιχεία σε δέσμη) καθώς και για την ανταλλαγή των αναγνωριστικών ζεύξης που χρησιμοποιούνται από τα πρωτόκολλα RSVP-TE και CR-LDP Fault localization: Η λειτουργία χρησιμοποιείται για τον άμεσο εντοπισμό βλαβών 46

47 Προστασία Δικτύου IP over WDM 47

48 Προστασία σε WDM Δίκτυα (Ι) Η προστασία σε WDM δίκτυα γίνεται με δύο βασικούς μηχανισμούς: Στατική προστασία: κατά την εγκατάσταση κάποιας σύνδεσης δεσμεύονται επιπλέον δικτυακοί πόροι που χρησιμοποιούνται για την αποκατάσταση υπηρεσίας όταν αυτή διακοπεί λόγω δικτυακής βλάβης στην πρωτεύουσα σύνδεση Δυναμική αποκατάσταση: δε δεσμεύονται επιπλέον δικτυακοί πόροι, αλλά το δίκτυο αναζητά διαθέσιμους πόρους μετά την εμφάνιση βλάβης για την αποκατάσταση των συνδέσεων 48

49 Προστασία σε WDM Δίκτυα (ΙΙ) Στατική Προστασία Προστασία μονοπατιού (path protection): Ένα υποστηρικτικό (backup) από-άκροσε-άκρο μονοπάτι δεσμεύεται για το πρωτεύον μονοπάτι κατά τη σύνδεσης Αποκλειστική προστασία μονοπατιού (dedicated path protection): Το μήκος κύματος που δεσμεύεται σε κάθε ζεύξη του backup μονοπατιού παρέχεται αποκλειστικά και μόνο σε αυτό Διαμοιρασμένη προστασία μονοπατιού (shared path protection): Το μήκος κύματος που δεσμεύεται σε κάθε ζεύξη του backup μονοπατιού διαμοιράζεται μεταξύ περισσοτέρων του ενός backup μονοπατιών Προστασία ζεύξης (link protection): Ένα υποστηρικτικό μονοπάτι δεσμεύεται για κάθε ζεύξη του πρωτεύοντος μονοπατιού κατά την εγκατάσταση της σύνδεσης Αποκλειστική προστασία ζεύξης (dedicated link protection): Το δεσμευμένο μήκος κύματος παρέχεται αποκλειστικά στο συγκεκριμένο backup μονοπάτι Διαμοιρασμένη προστασία ζεύξης (shard link protection): Το δεσμευμένο μήκος κύματος παρέχεται σε περισσότερα του ενός backup μονοπάτια 49

50 Προστασία σε WDM Δίκτυα (ΙΙΙ) Δυναμική Προστασία Αποκατάσταση μονοπατιού (path restoration): Οι κόμβοι αφετηρίας και προορισμού της σύνδεσης που εμφανίστηκε η βλάβη ψάχνουν δυναμικά για απόάκρο-σε-άκρο εναλλακτικό μονοπάτι Αποκατάσταση ζεύξης (link restoration): Οι τερματικοί κόμβοι της ζεύξης στην οποία εμφανίστηκε η βλάβη αναζητούν εναλλακτική διαδρομή γύρω από τη βλάβη για όλες τις διερχόμενες συνδέσεις 50

51 Προστασία σε WDM Δίκτυα (ΙV) Σύγκριση Η στατική προστασία παρέχει ταχεία αποκατάσταση υπηρεσίας (50 ms) και μη αποδοτική χρήση των δικτυακών πόρων, ενώ η δυναμική αποκατάσταση χρησιμοποιεί αποδοτικά τους δικτυακούς πόρους αλλά παρέχει αργή αποκατάσταση υπηρεσίας (200 ms) Η προστασία και αποκατάσταση ζεύξης παρέχουν γρηγορότερη αποκατάσταση, ενώ η προστασία και αποκατάσταση μονοπατιού παρέχουν καλύτερη αξιοποίηση των δικτυακών πόρων Η αποκλειστική προστασία παρέχει γρήγορη αποκατάσταση υπηρεσίας για κάθε βλάβη και είναι μη αποδοτική στη χρήση πόρων, ενώ η διαμοιρασμένη προστασία είναι πιο αποδοτική και δεν μπορεί να διαχειριστεί βλάβες σε πρωτεύοντα μονοπάτια οι οποίες συμβαίνουν ταυτόχρονα και χρησιμοποιούν το ίδιο backup μονοπάτι 51

52 Προστασία σε IP Δίκτυα (Ι) Προστασία IP Οποιαδήποτε βλάβη στο δίκτυο σημαίνει αλλαγή στην τοπολογία Η αλλαγή τοπολογίας μεταφέρεται σε όλους τους IP δρομολογητές με τη μέθοδο της πλημμύρας Κάθε δρομολογητής υπολογίζει νέα μονοπάτια προς τους κόμβους που επηρεάζονται από τη βλάβη και ανανεώνει τον πίνακα δρομολόγησης Η προστασία του δικτύου γίνεται με την αναδρομολόγησης της κίνησης και είναι εν γένει best-effort Η προστασία δικτύου στο IP επίπεδο αποκαθιστά βέλτιστες (ελάχιστου κόστους) διαδρομές στο δίκτυο Η προστασία δικτύου στο IP επίπεδο είναι αργή (δεκάδες δευτερόλεπτα μέχρι μερικά λεπτά), καθώς απαιτείται αρκετός χρόνος για για την ενημέρωση όλων των κόμβων σχετικά με την αλλαγή τοπολογίας 52

53 Προστασία σε IP Δίκτυα (ΙΙ) Προστασία IP/MPLS Το MPLS δίνει τη δυνατότητα πιο γρήγορης αποκατάστασης υπηρεσίας στα IP δίκτυα χρησιμοποιώντας ταχεία άμεση επαναδρομολόγηση των LSPs Οι μηχανισμοί προστασίας του IP/MPLS χωρίζονται σε μηχανισμούς προστασίας ( ms ) και αποκατάστασης (εκατοντάδες ms) H προστασία όσο και η αποκατάσταση είναι δυνατόν να παρέχονται σε τοπική και καθολική βάση 53

54 Πολυεπίπεδη Προστασία (Ι) Στα δίκτυα IP over WDM οι δυνατότητες προστασίας και αποκατάστασης παρέχονται από αμφότερα τα επίπεδα IP/MPLS και WDM: Το επίπεδο IP/MPLS παρέχει προστασία σε επίπεδο πακέτου ή LSP, όμως η αποκατάσταση υπηρεσίας είναι αργή και μη αποδοτική, ενώ το IP/MPLS δεν έχει τη δυνατότητα ανίχνευσης βλάβης σε επίπεδο κόμβου ή οπτικής ίνας Tο WDM επίπεδο παρέχει προστασία μόνο σε επίπεδο μήκους κύματος ή ίνας, αλλά η αποκατάσταση είναι ταχεία και αποδοτική Οι βλάβες σε οπτικό επίπεδο αποκαθιστώνται σε επίπεδο WDM ή IP/MPLS, ενώ οι IP/MPLS βλάβες αποκαθιστώνται μόνο σε επίπεδο IP/MPLS Υπάρχουν δύο βασικές στρατηγικές για την αντιμετώπιση βλαβών στο φυσικό επίπεδο με χρήση των IP/MPLS και WDM επιπέδων: η παράλληλη και η σειριακή 54

55 Πολυεπίπεδη Προστασία (ΙΙ) Παράλληλη Προστασία Η διαδικασία αποκατάστασης ενεργοποιείται σε αμφότερα τα επίπεδα Η αποκατάσταση γίνεται ταχύτερα από το WDM επίπεδο, οπότε δεν είναι απαραίτητο να ξεκινήσει η διαδικασία αποκατάστασης από το IP/MPLS αν το WDM έχει τη δυνατότητα αποκατάστασης Η παράλληλη στρατηγική είναι δύσκολο να συντονιστεί και υπάρχει ενδεχόμενο να οδηγήσει σε μη αποδοτική αξιοποίηση του δικτύου ή/και αποτυχία στην αποκατάσταση Σειριακή Προστασία Η διαδικασία αποκατάστασης ξεκινά σειριακά μεταξύ των επιπέδων Η πολυπλοκότητα του ελέγχου είναι μικρότερη από την παράλληλη στρατηγική Βασικό πρόβλημα είναι ο συντονισμός μεταξύ επιπέδων 55

56 Πολυεπίπεδη Προστασία (ΙΙΙ) Συντονισμός Χρησιμοποιείται μετρητής καθυστέρησης (hold-off timer) για να καθορίσει την απόσταση μεταξύ των χρονικών στιγμών έναρξης των διαδικασιών αποκατάστασης στα δύο επίπεδα Ο μετρητής παρέχει επαρκές χρονικό διάστημα ώστε η αποκατάσταση από το ένα επίπεδο να έχει αποτέλεσμα και να αποφεύγεται η παράλληλη αποκατάσταση Υπάρχουν δύο προσεγγίσεις για το συντονισμό της πολυεπίπεδης προστασίας: Bottom-up: H διαδικασία αποκατάστασης ξεκινά από το WDM επίπεδο και αν το WDM επίπεδο δεν αποκαταστήσει τη βλάβη μέχρι να εκπνεύσει ο timer, τότε ενημερώνεται το IP/MPLS επίπεδο, το οποίο εκκινεί τη δική του διαδικασία αποκατάστασης Top-down: To WDM επίπεδο ανιχνεύει τη βλάβη και αμέσως ενημερώνει το IP/MPLS επίπεδο. Αν το IP/MPLS επίπεδο δεν καταφέρει να αντιμετωπίσει τη βλάβη μέχρι να εκπνεύσει ο timer, τότε το WDM επίπεδο αναλαμβάνει εκκινώντας τη δική του διαδικασία αποκατάστασης 56

57 Τέλος Ενότητας

58 Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στo πλαίσιo του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών» έχει χρηματοδοτήσει μόνο την αναδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού. Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους. 58

59 Σημειώματα

60 Σημείωμα Ιστορικού Εκδόσεων Έργου Το παρόν έργο αποτελεί την έκδοση

61 Σημείωμα Αναφοράς Copyright Πανεπιστήμιο Πατρών, Βλάχος Κυριάκος. «Οπτικά Δίκτυα Επικοινωνιών. IP over WDM». Έκδοση: 1.0. Πάτρα Όλα τα σχήματα έχουν δημιουργηθεί από τον κ. Βλάχο Κυριάκο, εκτός αν αναγράφεται διαφορετικά. Διαθέσιμο από τη δικτυακή διεύθυνση: https://eclass.upatras.gr/courses/ceid1114/index.php 61

62 Σημείωμα Αδειοδότησης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Αναφορά, Μη Εμπορική Χρήση Παρόμοια Διανομή 4.0 [1] ή μεταγενέστερη, Διεθνής Έκδοση. Εξαιρούνται τα αυτοτελή έργα τρίτων π.χ. φωτογραφίες, διαγράμματα κ.λ.π., τα οποία εμπεριέχονται σε αυτό και τα οποία αναφέρονται μαζί με τους όρους χρήσης τους στο «Σημείωμα Χρήσης Έργων Τρίτων». [1] Ως Μη Εμπορική ορίζεται η χρήση: που δεν περιλαμβάνει άμεσο ή έμμεσο οικονομικό όφελος από την χρήση του έργου, για το διανομέα του έργου και αδειοδόχο που δεν περιλαμβάνει οικονομική συναλλαγή ως προϋπόθεση για τη χρήση ή πρόσβαση στο έργο που δεν προσπορίζει στο διανομέα του έργου και αδειοδόχο έμμεσο οικονομικό όφελος (π.χ. διαφημίσεις) από την προβολή του έργου σε διαδικτυακό τόπο Ο δικαιούχος μπορεί να παρέχει στον αδειοδόχο ξεχωριστή άδεια να χρησιμοποιεί το έργο για εμπορική χρήση, εφόσον αυτό του ζητηθεί. 62

63 Διατήρηση Σημειωμάτων Οποιαδήποτε αναπαραγωγή ή διασκευή του υλικού θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει: το Σημείωμα Αναφοράς το Σημείωμα Αδειοδότησης τη δήλωση Διατήρησης Σημειωμάτων το Σημείωμα Χρήσης Έργων Τρίτων (εφόσον υπάρχει) μαζί με τους συνοδευόμενους υπερσυνδέσμους. 63

Οπτικά Δίκτυα. IP over WDM

Οπτικά Δίκτυα. IP over WDM Οπτικά Δίκτυα IP over WDM University of Patras, GREECE, contact: kvlachos@ceid.upatras.gr Εισαγωγή Το IP θα αποτελέσει το κοινό επίπεδο δικτύου για το μελλοντικό διαδίκτυο και ότι η κίνηση IP θα αποτελέσει

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπικοινωνιακά Δίκτυα Ευρείας Ζώνης Ενότητα 8: MPLS και Τηλεπικοινωνιακή Κίνηση

Τηλεπικοινωνιακά Δίκτυα Ευρείας Ζώνης Ενότητα 8: MPLS και Τηλεπικοινωνιακή Κίνηση Τηλεπικοινωνιακά Δίκτυα Ευρείας Ζώνης Ενότητα 8: MPLS και Τηλεπικοινωνιακή Κίνηση Μιχαήλ Λογοθέτης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σκοποί ενότητας Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υψηλών Ταχυτήτων Ενότητα 9: MPLS

Δίκτυα Υψηλών Ταχυτήτων Ενότητα 9: MPLS Δίκτυα Υψηλών Ταχυτήτων Ενότητα 9: MPLS Μιχάλας Άγγελος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπικοινωνιακά Δίκτυα Ευρείας Ζώνης Ενότητα 7: MPLS: Πρωτόκολλα Λειτουργίας

Τηλεπικοινωνιακά Δίκτυα Ευρείας Ζώνης Ενότητα 7: MPLS: Πρωτόκολλα Λειτουργίας Τηλεπικοινωνιακά Δίκτυα Ευρείας Ζώνης Ενότητα 7: MPLS: Πρωτόκολλα Λειτουργίας Μιχαήλ Λογοθέτης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σκοποί ενότητας Εισαγωγικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Δικτύων ΙΙ. Ενότητα 7: Δρομολόγηση κατάστασης ζεύξης (Μέρος 1) Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ

Ειδικά Θέματα Δικτύων ΙΙ. Ενότητα 7: Δρομολόγηση κατάστασης ζεύξης (Μέρος 1) Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Ειδικά Θέματα Δικτύων ΙΙ Ενότητα 7: Δρομολόγηση κατάστασης ζεύξης (Μέρος 1) Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Δικτύων Ι

Ειδικά Θέματα Δικτύων Ι Ειδικά Θέματα Δικτύων Ι Ενότητα 6: Δρομολόγηση (Μέρος 2) Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Προχωρημένα Θέματα Προγραμματισμού Δικτύων Ενότητα 12: Διαφοροποιημένες Υπηρεσίες διαδικτύου MPLS Φώτης Βαρζιώτης

Προχωρημένα Θέματα Προγραμματισμού Δικτύων Ενότητα 12: Διαφοροποιημένες Υπηρεσίες διαδικτύου MPLS Φώτης Βαρζιώτης 1 Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Προχωρημένα Θέματα Προγραμματισμού Δικτύων Ενότητα 12: Διαφοροποιημένες Υπηρεσίες διαδικτύου MPLS Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση Δικτύων Υπολογιστών

Σχεδίαση Δικτύων Υπολογιστών Σχεδίαση Δικτύων Υπολογιστών Ενότητα 6: Δρομολόγηση κατάστασης ζεύξης Άγγελος Μιχάλας Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Δικτύων ΙΙ. Ενότητα 8: Δρομολόγηση κατάστασης ζεύξης (Μέρος 2) Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ

Ειδικά Θέματα Δικτύων ΙΙ. Ενότητα 8: Δρομολόγηση κατάστασης ζεύξης (Μέρος 2) Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Ειδικά Θέματα Δικτύων ΙΙ Ενότητα 8: Δρομολόγηση κατάστασης ζεύξης (Μέρος 2) Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Δικτύων Ι

Ειδικά Θέματα Δικτύων Ι Ειδικά Θέματα Δικτύων Ι Ενότητα 8: Διαχείριση φόρτου Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Εισαγωγή στην Πληροφορική Δίκτυα Δεδομένων ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Συντήρησης Πολιτισμικής Κληρονομιάς Βασικές Έννοιες Δίκτυο υπολογιστών: ένα σύνολο διασυνδεδεμένων

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση Δικτύων Υπολογιστών. Ενότητα 8: Δρομολόγηση κατάστασης ζεύξης (Μέρος 1 ο ) Άγγελος Μιχάλας Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ

Σχεδίαση Δικτύων Υπολογιστών. Ενότητα 8: Δρομολόγηση κατάστασης ζεύξης (Μέρος 1 ο ) Άγγελος Μιχάλας Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Σχεδίαση Δικτύων Υπολογιστών Ενότητα 8: Δρομολόγηση κατάστασης ζεύξης (Μέρος 1 ο ) Άγγελος Μιχάλας Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Δικτύων ΙΙ

Ειδικά Θέματα Δικτύων ΙΙ Ειδικά Θέματα Δικτύων ΙΙ Ενότητα 9: OSPF - Open Shortest Path First (Μέρος 1) Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Δικτύων ΙΙ

Ειδικά Θέματα Δικτύων ΙΙ Ειδικά Θέματα Δικτύων ΙΙ Ενότητα 9: Shortest Path First - SPF Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση Δικτύων Υπολογιστών

Σχεδίαση Δικτύων Υπολογιστών Σχεδίαση Δικτύων Υπολογιστών Ενότητα 7: Μελέτη του πρωτοκόλλου OSPF Άγγελος Μιχάλας Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 5 η Άσκηση Συγχώνευση & απαρίθμηση Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upatras.gr Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Δικτύωση Υπολογιστών

Εισαγωγή στη Δικτύωση Υπολογιστών Εισαγωγή στη Δικτύωση Υπολογιστών Ενότητα 4: Το Επίπεδο Δικτύου Δημήτριος Τσώλης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και Νέων Τεχνολογιών Στόχοι Μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Δικτύων Ι

Ειδικά Θέματα Δικτύων Ι Ειδικά Θέματα Δικτύων Ι Ενότητα 7: Δρομολόγηση (Μέρος 3) Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Εισαγωγή στην Πληροφορική Ενότητα 9: [από τις σημειώσεις του Καθηγητή Ι. Βενιέρη, συγγραφέα του βιβλίου ΔΙΚΤΥΑ ΕΥΡΕΙΑΣ ΖΩΝΗΣ: ΤΕΧΝΟΛΟΓIΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓEΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση Δικτύων Υπολογιστών

Σχεδίαση Δικτύων Υπολογιστών Σχεδίαση Δικτύων Υπολογιστών Ενότητα 4: Στατική δρομολόγηση Άγγελος Μιχάλας Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 5 η Άσκηση - Συγχώνευση Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upatras.gr Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Δικτύων Ι

Ειδικά Θέματα Δικτύων Ι Ειδικά Θέματα Δικτύων Ι Ενότητα 8: Περισσότερα για τα πρωτόκολλα δρομολόγησης διανυσματικής απόστασης Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας

Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας Ενότητα 4: Κλασσική και Κβαντική Πιθανότητα Σγάρμπας Κυριάκος Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σκοποί ενότητας Σκοπός της ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητική Λογιστική

Διοικητική Λογιστική Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Διοικητική Λογιστική Ενότητα 10: Προσφορά και κόστος Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Επικοινωνίας Υπολογιστών Ενότητα 2: Εισαγωγή. Μιχαήλ Λογοθέτης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών

Δίκτυα Επικοινωνίας Υπολογιστών Ενότητα 2: Εισαγωγή. Μιχαήλ Λογοθέτης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Δίκτυα Επικοινωνίας Υπολογιστών Ενότητα 2: Εισαγωγή Μιχαήλ Λογοθέτης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Συνιστώμενο Βιβλίο: Δικτύωση Υπολογιστών Προσέγγιση από Πάνω

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπικοινωνιακά Δίκτυα Ευρείας Ζώνης Ενότητα 6: MPLS: Αρχές λειτουργίας

Τηλεπικοινωνιακά Δίκτυα Ευρείας Ζώνης Ενότητα 6: MPLS: Αρχές λειτουργίας Τηλεπικοινωνιακά Δίκτυα Ευρείας Ζώνης Ενότητα 6: MPLS: Αρχές λειτουργίας Μιχαήλ Λογοθέτης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σκοποί ενότητας Εισαγωγικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Θερμοδυναμική. Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα. Πίνακες Νερού σε κατάσταση Κορεσμού. Γεώργιος Κ. Χατζηκωνσταντής Επίκουρος Καθηγητής

Θερμοδυναμική. Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα. Πίνακες Νερού σε κατάσταση Κορεσμού. Γεώργιος Κ. Χατζηκωνσταντής Επίκουρος Καθηγητής Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας Πίνακες Νερού σε κατάσταση Κορεσμού Γεώργιος Κ. Χατζηκωνσταντής Επίκουρος Καθηγητής Διπλ. Ναυπηγός Μηχανολόγος Μηχανικός M.Sc. Διασφάλιση

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας. Βιοστατιστική (Ε) Ενότητα 3: Έλεγχοι στατιστικών υποθέσεων

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας. Βιοστατιστική (Ε) Ενότητα 3: Έλεγχοι στατιστικών υποθέσεων Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας Βιοστατιστική (Ε) Ενότητα 3: Έλεγχοι στατιστικών υποθέσεων Δρ.Ευσταθία Παπαγεωργίου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τμήμα Ιατρικών Εργαστηρίων Το περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας. Βιοστατιστική (Ε) Ενότητα 1: Καταχώρηση δεδομένων

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας. Βιοστατιστική (Ε) Ενότητα 1: Καταχώρηση δεδομένων Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας Βιοστατιστική (Ε) Ενότητα 1: Καταχώρηση δεδομένων Δρ.Ευσταθία Παπαγεωργίου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τμήμα Ιατρικών Εργαστηρίων Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 10η Άσκηση Αλγόριθμος Dijkstra

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 10η Άσκηση Αλγόριθμος Dijkstra Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 1η Άσκηση Αλγόριθμος Dijkra Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upara.gr Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Δικτύωση Υπολογιστών

Εισαγωγή στη Δικτύωση Υπολογιστών Εισαγωγή στη Δικτύωση Υπολογιστών Ενότητα 3: Το Επίπεδο Συνδέσμου Δεδομένων Δημήτριος Τσώλης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και Νέων Τεχνολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Η/Υ. Ενότητα 2β: Αντίστροφο Πρόβλημα. Δημήτρης Σαραβάνος, Καθηγητής Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανολόγων & Αεροναυπηγών Μηχανικών

Εισαγωγή στους Η/Υ. Ενότητα 2β: Αντίστροφο Πρόβλημα. Δημήτρης Σαραβάνος, Καθηγητής Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανολόγων & Αεροναυπηγών Μηχανικών Εισαγωγή στους Η/Υ Ενότητα 2β: Δημήτρης Σαραβάνος, Καθηγητής Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανολόγων & Αεροναυπηγών Μηχανικών Σκοποί ενότητας Εύρεση συνάρτησης Boole όταν είναι γνωστός μόνο ο πίνακας αληθείας.

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Επικοινωνιών ΙΙ : Τεχνολογία MPLS

Δίκτυα Επικοινωνιών ΙΙ : Τεχνολογία MPLS Δίκτυα Επικοινωνιών ΙΙ : Τεχνολογία MPLS Δρ. Απόστολος Γκάμας Διδάσκων 407/80 gkamas@uop.gr Δίκτυα Επικοινωνιών ΙΙ Διαφάνεια 1 1 Εισαγωγή MPLS τεχνολογία MPLS switching MPLS Virtual Private Networks MPLS

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας. Βιοστατιστική (Ε) Ενότητα 2: Περιγραφική στατιστική

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας. Βιοστατιστική (Ε) Ενότητα 2: Περιγραφική στατιστική Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας Βιοστατιστική (Ε) Ενότητα 2: Περιγραφική στατιστική Δρ.Ευσταθία Παπαγεωργίου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τμήμα Ιατρικών Εργαστηρίων Το περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

1 η Διάλεξη. Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων

1 η Διάλεξη. Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων 1 η Διάλεξη Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων 1 Περιεχόμενα 1 η Άσκηση... 3 2 η Άσκηση... 3 3 η Άσκηση... 3 4 η Άσκηση... 3 5 η Άσκηση... 4 6 η Άσκηση... 4 7 η Άσκηση... 4 8 η Άσκηση... 5 9 η Άσκηση... 5 10

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Δικτύων Ι

Ειδικά Θέματα Δικτύων Ι Ειδικά Θέματα Δικτύων Ι Ενότητα 4: Στατικές διαδρομές Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 6 η Άσκηση - DFS δένδρα Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upatras.gr Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ Εισαγωγή: Το Internet, Μοντέλο Διαχείρισης FCAPS, Ανασκόπηση TCP/IP, Στατιστικές, Ονοματοδοσία στο Internet Β.

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ Εισαγωγή: Το Internet, Μοντέλο Διαχείρισης FCAPS, Ανασκόπηση TCP/IP, Στατιστικές, Ονοματοδοσία στο Internet Β. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ Εισαγωγή: Το Internet, Μοντέλο Διαχείρισης FCAPS, Ανασκόπηση TCP/IP, Στατιστικές, Ονοματοδοσία στο Internet Β. Μάγκλαρης maglaris@netmode.ntua.gr www.netmode.ntua.gr 13/10/2014 Άδεια

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων διαχείρισης έργου υπό συνθήκες αβεβαιότητας

Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων διαχείρισης έργου υπό συνθήκες αβεβαιότητας Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων διαχείρισης έργου υπό συνθήκες αβεβαιότητας 1 Περιεχόμενα 1 η Άσκηση... 4 2 η Άσκηση... 7 3 η Άσκηση... 10 Χρηματοδότηση... 12 Σημείωμα Αναφοράς... 13 Σημείωμα Αδειοδότησης...

Διαβάστε περισσότερα

Βέλτιστος Έλεγχος Συστημάτων

Βέλτιστος Έλεγχος Συστημάτων Βέλτιστος Έλεγχος Συστημάτων Ενότητα 7: Βέλτιστος έλεγχος συστημάτων διακριτού χρόνου Καθηγητής Αντώνιος Αλεξανδρίδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σημείωμα

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση Δικτύων Υπολογιστών

Σχεδίαση Δικτύων Υπολογιστών Σχεδίαση Δικτύων Υπολογιστών Ενότητα 5: Δυναμική δρομολόγηση Άγγελος Μιχάλας Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Κόστους Ενότητα 12: Λογισμός Κόστους (2)

Λογιστική Κόστους Ενότητα 12: Λογισμός Κόστους (2) Λογιστική Κόστους Ενότητα 12: Λογισμός Κόστους (2) Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Δικτύων ΙΙ

Ειδικά Θέματα Δικτύων ΙΙ Ειδικά Θέματα Δικτύων ΙΙ Ενότητα 6: Ο αλγόριθμος DUAL (Μέρος 1) Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 7: Εισαγωγή στα δίκτυα Η/Υ (μέρος Α) Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 9η Άσκηση - Αλγόριθμος Prim

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 9η Άσκηση - Αλγόριθμος Prim Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 9η Άσκηση - Αλγόριθμος Prim Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Emil: zro@ei.uptrs.r Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση Δικτύων Υπολογιστών

Σχεδίαση Δικτύων Υπολογιστών Σχεδίαση Δικτύων Υπολογιστών Ενότητα 3: Ταξική και αταξική δρομολόγηση Άγγελος Μιχάλας Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας

Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας Ενότητα 12: Ιδιοτιμές και Ιδιοδιανύσματα Σγάρμπας Κυριάκος Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σκοποί ενότητας Ιδιοτιμές και Ιδιοδιανύσματα

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεματική και Νέες Υπηρεσίες

Τηλεματική και Νέες Υπηρεσίες Τηλεματική και Νέες Υπηρεσίες Ενότητα: Στοιχεία αυτό-αξιολόγησης Όνομα Καθηγητή: Χρήστος Μπούρας Τμήμα: Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής 1. Στοιχεία Αυτο-αξιολόγησης Παρακάτω ακολουθούν ενδεικτικές ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Βαρουτάς Δημήτρης Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Βαρουτάς Δημήτρης Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Τηλεπικοινωνιακά Ψηφιακά Δίκτυα Ενότητα 4: Εξέλιξη Συστημάτων Μεταγωγής, δίκτυα συστημάτων μεταγωγής και συστήματα μεταγωγής με διαίρεση χρόνου, Ψηφιακή μεταγωγή Βαρουτάς Δημήτρης Σχολή Θετικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Δικτύων Ι

Ειδικά Θέματα Δικτύων Ι Ειδικά Θέματα Δικτύων Ι Ενότητα 1: Εισαγωγή στους δρομολογητές Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Δικτύων ΙΙ

Ειδικά Θέματα Δικτύων ΙΙ Ειδικά Θέματα Δικτύων ΙΙ Ενότητα 1: RIP (Μέρος 1) Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 9η Άσκηση - Αλγόριθμος Kruskal

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 9η Άσκηση - Αλγόριθμος Kruskal Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 9η Άσκηση - Αλγόριθμος Kruskl Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Emil: zro@ei.uptrs.r Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνων

Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνων Ενότητα # 14: Τμηματοποίηση με χρήση τυχαίων πεδίων Markov Καθηγητής Γιώργος Τζιρίτας Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Τμηματοποίηση εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Δικτύων Ι

Ειδικά Θέματα Δικτύων Ι Ειδικά Θέματα Δικτύων Ι Ενότητα 3: Το πρωτόκολλο CDP (Cisco Discovery Protocol) Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Περιβαλλοντικών Δεδομένων

Βάσεις Περιβαλλοντικών Δεδομένων Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Βάσεις Περιβαλλοντικών Δεδομένων Ενότητα 3: Μοντέλα βάσεων δεδομένων Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Δικτύων ΙΙ

Ειδικά Θέματα Δικτύων ΙΙ Ειδικά Θέματα Δικτύων ΙΙ Ενότητα 12: Επαναληπτική ενότητα Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση και Ανάλυση Αλγορίθμων Ενότητα 4: ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΔΕΝΤΡΑ

Σχεδίαση και Ανάλυση Αλγορίθμων Ενότητα 4: ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΔΕΝΤΡΑ Σχεδίαση και Ανάλυση Αλγορίθμων Ενότητα 4: ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΔΕΝΤΡΑ Δημήτριος Κουκόπουλος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και Νέων Τεχνολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Οπτικά Δίκτυα Επικοινωνιών

Οπτικά Δίκτυα Επικοινωνιών Οπτικά Δίκτυα Επικοινωνιών Ενότητα 3: Τεχνολογίες Διαδικτύου Πάνω από το Οπτικό Στρώμα Βλάχος Κυριάκος Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Σκοποί ενότητας Σκοπός της ενότητας είναι η

Διαβάστε περισσότερα

Ευφυής Προγραμματισμός

Ευφυής Προγραμματισμός Ευφυής Προγραμματισμός Ενότητα 10: Δημιουργία Βάσεων Κανόνων Από Δεδομένα-Προετοιμασία συνόλου δεδομένων Ιωάννης Χατζηλυγερούδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Δημιουργία Βάσεων Κανόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΣΤΑ ΣΗΕ Λαμπρίδης Δημήτρης Κατσανού Βάνα Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΣΤΑ ΣΗΕ Λαμπρίδης Δημήτρης Κατσανού Βάνα Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΣΤΑ ΣΗΕ Λαμπρίδης Δημήτρης Κατσανού Βάνα Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανολογικό Σχέδιο Ι

Μηχανολογικό Σχέδιο Ι ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα # 8: Άτρακτοι και σφήνες Μ. Γρηγοριάδου Μηχανολόγων Μηχανικών Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΣΕ ΔΙΚΤΥΑ

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΣΕ ΔΙΚΤΥΑ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΣΕ ΔΙΚΤΥΑ Ενότητα # 3: Integrated Services (IntServ) II Καθηγητής Χρήστος Ι. Μπούρας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Πατρών email: bouras@cti.gr, site: http://ru6.cti.gr/ru6/bouras

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητική Λογιστική

Διοικητική Λογιστική Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Διοικητική Λογιστική Ενότητα 6: Μέθοδοι ς Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά Το έργο

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Περιβαλλοντικών Δεδομένων

Βάσεις Περιβαλλοντικών Δεδομένων Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Βάσεις Περιβαλλοντικών Δεδομένων Ενότητα 1: Εισαγωγή στις ΒΔ Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Εισαγωγή στην Πληροφορική Ενότητα 10: Τεχνολογίες Πολυμέσων Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Αερισμός. Ενότητα 1: Αερισμός και αιμάτωση. Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής

Αερισμός. Ενότητα 1: Αερισμός και αιμάτωση. Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Αερισμός Ενότητα 1: Αερισμός και αιμάτωση Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Ολικός και κυψελιδικός αερισμός Η κύρια λειτουργία του αναπνευστικού συστήματος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας

Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας Ενότητα 1: Εισαγωγή Σγάρμπας Κυριάκος Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σκοποί ενότητας Σκοπός της ενότητας αυτής είναι μια εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας

Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας Ενότητα 23: Υπολογισμοί σε Κβαντικά Κυκλώματα ΙΙ Σγάρμπας Κυριάκος Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σκοποί ενότητας Υπολογισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος και Διασφάλιση Ποιότητας Ενότητα 4: Μελέτη ISO Κουππάρης Μιχαήλ Τμήμα Χημείας Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας

Έλεγχος και Διασφάλιση Ποιότητας Ενότητα 4: Μελέτη ISO Κουππάρης Μιχαήλ Τμήμα Χημείας Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας Έλεγχος και Διασφάλιση Ποιότητας Ενότητα 4: Μελέτη Κουππάρης Μιχαήλ Τμήμα Χημείας Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας ISO 17025 5.9. ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΟΚΙΜΩΝ (1) 5.9.1 Το Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα. Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων

Ενότητα. Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων Ενότητα 1 Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων 2 1.1 Βάσεις Δεδομένων Ένα βασικό στοιχείο των υπολογιστών είναι ότι έχουν τη δυνατότητα να επεξεργάζονται εύκολα και γρήγορα μεγάλο πλήθος δεδομένων και πληροφοριών.

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος. Ενότητα 1η: Εισαγωγή. Δημήτριος Σκούρας Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών

Τίτλος Μαθήματος. Ενότητα 1η: Εισαγωγή. Δημήτριος Σκούρας Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Τίτλος Μαθήματος Ενότητα 1η: Εισαγωγή Δημήτριος Σκούρας Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών 1 Σκοποί ενότητας Κατανόηση του πλαισίου όπου κινούνται οι φυσικοί πόροι και η διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Δικτύωση Υπολογιστών

Εισαγωγή στη Δικτύωση Υπολογιστών Εισαγωγή στη Δικτύωση Υπολογιστών Ενότητα 2: Το Φυσικό Επίπεδο Δημήτριος Τσώλης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και Νέων Τεχνολογιών Στόχοι Μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Βελτιστοποίηση

Εφαρμοσμένη Βελτιστοποίηση Εφαρμοσμένη Βελτιστοποίηση Ενότητα 1: Το πρόβλημα της βελτιστοποίησης Καθηγητής Αντώνιος Αλεξανδρίδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σημείωμα Αδειοδότησης Το

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Εισαγωγή στην Πληροφορική Ενότητα 7: Τεχνολογία Λογισμικού Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία και τη μάθηση

Εφαρμογές των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία και τη μάθηση Εφαρμογές των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία και τη μάθηση Ενότητα: Εργασίες Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής komis@upatras.gr www.ecedu.upatras.gr/komis/ Τμήμα Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Οπτικά Δίκτυα Επικοινωνιών

Οπτικά Δίκτυα Επικοινωνιών Οπτικά Δίκτυα Επικοινωνιών Ενότητα 2: Δίκτυα Πολυπλεξίας Μήκους Κύματος (WDM Δίκτυα) Βλάχος Κυριάκος Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Σκοποί ενότητας Ο σκοπός της ενότητας είναι η

Διαβάστε περισσότερα

Βέλτιστος Έλεγχος Συστημάτων

Βέλτιστος Έλεγχος Συστημάτων Βέλτιστος Έλεγχος Συστημάτων Ενότητα 1: Εισαγωγή Καθηγητής Αντώνιος Αλεξανδρίδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σημείωμα Αδειοδότησης Το παρόν υλικό διατίθεται

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 6η: Εξαγωγικό Μάρκετινγκ και διανομή

Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 6η: Εξαγωγικό Μάρκετινγκ και διανομή Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 6η: Εξαγωγικό Μάρκετινγκ και διανομή Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.)

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπικοινωνιακά Ψηφιακά Δίκτυα Ενότητα 1: Δομή και Οργάνωση των Δημόσιων Τηλεπικοινωνιακών Δικτύων

Τηλεπικοινωνιακά Ψηφιακά Δίκτυα Ενότητα 1: Δομή και Οργάνωση των Δημόσιων Τηλεπικοινωνιακών Δικτύων Τηλεπικοινωνιακά Ψηφιακά Δίκτυα Ενότητα 1: Δομή και Οργάνωση των Δημόσιων Τηλεπικοινωνιακών Δικτύων Βαρουτάς Δημήτρης Σχολή Θετικών Επιστημών 22/6/2013 ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Θ. ΣΦΗΚΟΠΟΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 5: Η λήψη των αποφάσεων Ευγενία Πετρίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση Δικτύων Υπολογιστών

Σχεδίαση Δικτύων Υπολογιστών Σχεδίαση Δικτύων Υπολογιστών Ενότητα 2: Διευθυνσιοδότηση Άγγελος Μιχάλας Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ Δρομολόγηση στο Internet (II) Αλγόριθμοι Distance Vector (Bellman) Αλγόριθμοι Link State (Dijkstra)

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ Δρομολόγηση στο Internet (II) Αλγόριθμοι Distance Vector (Bellman) Αλγόριθμοι Link State (Dijkstra) ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ Δρομολόγηση στο Internet (II) Αλγόριθμοι Distance Vector (Bellman) Αλγόριθμοι Link State (Dijkstra) Β. Μάγκλαρης maglaris@netmode.ntua.gr www.netmode.ntua.gr 2/11/2015 Άδεια Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Θερμοδυναμική. Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα. Πίνακες Νερού Υπέρθερμου Ατμού. Γεώργιος Κ. Χατζηκωνσταντής Επίκουρος Καθηγητής

Θερμοδυναμική. Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα. Πίνακες Νερού Υπέρθερμου Ατμού. Γεώργιος Κ. Χατζηκωνσταντής Επίκουρος Καθηγητής Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας Πίνακες Νερού Υπέρθερμου Ατμού Γεώργιος Κ. Χατζηκωνσταντής Επίκουρος Καθηγητής Διπλ. Ναυπηγός Μηχανολόγος Μηχανικός M.Sc. Διασφάλιση Ποιότητας,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα 6: Υπερκείμενο - Υπερμέσα. Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα 6: Υπερκείμενο - Υπερμέσα. Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Τεχνολογία Πολυμέσων Ενότητα 6: Υπερκείμενο - Υπερμέσα Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικό Σχέδιο - CAD. Τόξο Κύκλου. Τόξο Κύκλου - Έλλειψη. ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος

Τεχνικό Σχέδιο - CAD. Τόξο Κύκλου. Τόξο Κύκλου - Έλλειψη. ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος Τεχνικό Σχέδιο - CAD Τόξο Κύκλου - Έλλειψη ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος Τόξο Κύκλου Τόξο κύκλου Στην ορολογία του Autocad: Arc Εντολή: arc

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Κόστους Ενότητα 8: Κοστολογική διάρθρωση Κύρια / Βοηθητικά Κέντρα Κόστους.

Λογιστική Κόστους Ενότητα 8: Κοστολογική διάρθρωση Κύρια / Βοηθητικά Κέντρα Κόστους. Λογιστική Κόστους Ενότητα 8: Κοστολογική διάρθρωση Κύρια / Βοηθητικά Κέντρα Κόστους. Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών

Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών Μαθηματικά Διοικητικών & Οικονομικών Επιστημών Ενότητα 7: Παράγωγος, ελαστικότητα, παραγώγιση συναρτήσεων (Φροντιστήριο) Μπεληγιάννης Γρηγόριος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένα ικτυακά ΣυστήµαταΚορµού (Backbone Networks)

Ολοκληρωµένα ικτυακά ΣυστήµαταΚορµού (Backbone Networks) Ολοκληρωµένα ικτυακά ΣυστήµαταΚορµού (Backbone Networks) Βασικές τεχνολογίες για δίκτυα κορµού (backbone networks) ο συνδυασµός της οπτικής τεχνολογίας WDM µε δικτυακές τεχνολογικές βαθµίδες υψηλοτέρων

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη Ενότητα 8: Η Οικονομική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Γρηγόριος Ζαρωτιάδης Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων

Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων Ενότητα 9: Μετατροπή μοντέλου οντοτήτων σχέσεων σε βάση δεδομένων Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Γ. Ολοκληρωτικός Λογισμός

Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Γ. Ολοκληρωτικός Λογισμός Τίτλος Μαθήματος: Μαθηματική Ανάλυση Ενότητα Γ. Ολοκληρωτικός Λογισμός Κεφάλαιο Γ.4: Ολοκλήρωση με Αντικατάσταση Όνομα Καθηγητή: Γεώργιος Ν. Μπροδήμας Τμήμα Φυσικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικό Σχέδιο - CAD

Τεχνικό Σχέδιο - CAD Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τεχνικό Σχέδιο - CAD Ενότητα 7: SketchUp Αντικείμενα Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Επικοινωνιών

Συστήματα Επικοινωνιών Συστήματα Επικοινωνιών Ενότητα 11: Ψηφιακή Διαμόρφωση Μέρος Α Μιχαήλ Λογοθέτης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σκοποί ενότητας Περιγραφή διαμόρφωσης παλμών κατά

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία και τη μάθηση

Εφαρμογές των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία και τη μάθηση Εφαρμογές των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία και τη μάθηση Ενότητα: Εργασίες Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής komis@upatras.gr www.ecedu.upatras.gr/komis/ Τμήμα Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμική και Έλεγχος E-L Ηλεκτρομηχανικών Συστημάτων

Δυναμική και Έλεγχος E-L Ηλεκτρομηχανικών Συστημάτων Δυναμική και Έλεγχος E-L Ηλεκτρομηχανικών Συστημάτων Ενότητα 1: E-L Συστήματα Καθηγητής Αντώνιος Αλεξανδρίδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σημείωμα Αδειοδότησης

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων διαγραμμάτων περίπτωσης χρήσης (1ο Μέρος)

Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων διαγραμμάτων περίπτωσης χρήσης (1ο Μέρος) Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων διαγραμμάτων περίπτωσης χρήσης (1ο Μέρος) 1 Περιεχόμενα 1 η Άσκηση Λειτουργίες του βιβλίου διευθύνσεων σε ένα πρόγραμμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου... 4 2 η Άσκηση Λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Επικοινωνιών

Συστήματα Επικοινωνιών Συστήματα Επικοινωνιών Ενότητα 7: Απόδοση συστημάτων γωνίας υπό θόρυβο Μιχαήλ Λογοθέτης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση της γενικής

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Πληροφορικής

Διδακτική Πληροφορικής Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Διδακτική Πληροφορικής Ενότητα 4: Διδακτικός μετασχηματισμός βασικών εννοιών πληροφορικής Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα