Κατακτώ την κορυφή Φυσικά

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κατακτώ την κορυφή Φυσικά"

Transcript

1 Βασίλης Γρηγορίου, Νάντια Παπαγεωργίου Κατακτώ την κορυφή Φυσικά Ε και ΣΤ Δημοτικού 1

2 Θέση υπογραφής δικαιούχων δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, εφόσον η υπογραφή προβλέπεται από τη σύμβαση. «Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις της ελληνικής νομοθε σίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται απολύτως η άνευ γραπτής άδειας του εκδότη κατά οποιονδήποτε τρόπο ή μέσο (ηλεκτρονικό, μηχανικό ή άλλο) αντιγραφή, φωτοανατύπωση και εν γένει αναπαραγωγή, εκμίσθωση ή δανεισμός, μετάφραση, διασκευή, αναμετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε μορφή και η εν γένει εκμετάλλευση του συνόλου ή μέρους του έργου». Εκδόσεις Πατάκη Εκπαίδευση Βασίλης Γρηγορίου και Νάντια Παπαγεωργίου, Κατακτώ την κορυφή Φυσικά Ε και ΣΤ Δημοτικού Εικονογράφηση εσωτερικού και εξωφύλλου: Κώστας Ξύγκας Διορθώσεις: Κώστας Σίμος Υπεύθυνος έκδοσης: Βαγγέλης Μπακλαβάς Dtp: Χριστίνα Κωνσταντινίδου Φιλμ μοντάζ: Κέντρο Γρήγορης Εκτύπωσης Copyright Σ. Πατάκης Α.Ε.Ε.Δ.Ε. (Εκδόσεις Πατάκη), Βασίλης Γρηγορίου και Νάντια Παπαγεωργίου, Αθήνα, 2014 Copyright για την εικονογράφηση Σ. Πατάκης Α.Ε.Ε.Δ.Ε. (Εκδόσεις Πατάκη), Αθήνα, 2014 Πρώτη έκδοση από τις Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα, Δεκέμβριος 2014 ΚΕΤ 9112 ΚΕΠ 964/14 ISBN Επικοινωνία με συγγραφείς: Ιστοσελίδα συγγραφέων: ΠΑΝΑΓΗ ΤΣΑΛΔΑΡΗ 38, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.: , , ΦΑΞ: ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ: ΕΜΜ. ΜΠΕΝΑΚΗ 16, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.: YΠOKΑΤΑΣΤΗMA: ΚΟΡΥΤΣΑΣ (ΤΕΡΜΑ ΠΟΝΤΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗ Β ΚΤΕΟ), , ΚΑΛΟΧΩΡΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, Τ.Θ. 1213, ΤΗΛ.: , , ΦΑΞ:

3 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 7 ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ φ.ε. 1: Ο όγκος φ.ε. 2: Η μάζα φ.ε. 3: Η πυκνότητα φ.ε. 4: Μελετάμε τα μείγματα φ.ε. 5: Μελετάμε τα διαλύματα φ.ε. 6: Η ενέργεια έχει πολλά πρόσωπα και αποθηκεύεται φ.ε. 7: Η ενέργεια αλλάζει μορφή και υποβαθμίζεται φ.ε. 8: Τροφές και ενέργεια φ.ε. 9: Το πεπτικό σύστημα φ.ε. 10: Το θερμόμετρο, η θερμοκρασία και η θερμότητα φ.ε. 11: Τήξη και πήξη φ.ε. 12: Εξάτμιση, συμπύκνωση και βρασμός φ.ε. 13: Θερμαίνοντας και ψύχοντας τα στερεά φ.ε. 14: Θερμαίνοντας και ψύχοντας τα υγρά και τα αέρια φ.ε. 15: Στατικός ηλεκτρισμός φ.ε. 16: Στατικός ηλεκτρισμός 2 Το ηλεκτροσκόπιο φ.ε. 17: Πότε ανάβει το λαμπάκι; φ.ε. 18: Ένα απλό κύκλωμα Κλειστό-ανοιχτό κύκλωμα φ.ε. 19: Αγωγοί και μονωτές φ.ε. 20: Το ηλεκτρικό ρεύμα, ο διακόπτης και οι κίνδυνοι φ.ε. 21: Σύνδεση σε σειρά και παράλληλη σύνδεση φ.ε. 22: Η διάδοση του φωτός φ.ε. 23: Το φως μέσα από τα σώματα φ.ε. 24: Φως και σκιές φ.ε. 25: Όταν το φως συναντά γυαλιστερά ή τραχιά σώματα φ.ε. 26: Απορρόφηση του φωτός

4 Περιεχόμενα φ.ε. 27: Πώς παράγεται ο ήχος; φ.ε. 28: Διάδοση του ήχου φ.ε. 29: Ανάκλαση του ήχου φ.ε. 30: Απορρόφηση του ήχου φ.ε. 31: Το αυτί μας Ηχορύπανση και ηχοπροστασία φ.ε. 32: Η ταχύτητα φ.ε. 33: Οι δυνάμεις φ.ε. 34: Δυνάμεις από επαφή, δυνάμεις από απόσταση φ.ε. 35: Πώς μετράμε τη δύναμη; φ.ε. 36: Τριβή, μια σημαντική δύναμη Επιθυμητή ή ανεπιθύμητη; φ.ε. 37: Παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η τριβή φ.ε. 38: Η πίεση φ.ε. 39: Η πίεση στα υγρά φ.ε. 40: Η ατμοσφαιρική πίεση ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ φ.ε. 1: Μορφές και πηγές ενέργειας φ.ε. 2: Το πετρέλαιο, η επεξεργασία και η μεταφορά του φ.ε. 3: Το πετρέλαιο ως πηγή ενέργειας και ως πρώτη ύλη φ.ε. 4: Οι ορυκτοί άνθρακες, ένα πολύτιμο στερεό φ.ε. 5: Το φυσικό αέριο, ένα πολύτιμο αέριο Επιλέγω το πετρέλαιο, τους ορυκτούς άνθρακες ή το φυσικό αέριο; φ.ε. 6: Ανανεώσιμες και μη πηγές ενέργειας φ.ε. 7: Οικονομία στη χρήση της ενέργειας φ.ε. 8: Η θερμότητα μεταδίδεται με αγωγή φ.ε. 9: Η θερμότητα μεταφέρεται με ρεύματα φ.ε. 10: Η θερμότητα διαδίδεται με ακτινοβολία φ.ε. 11: Τα χαρακτηριστικά της ζωής Το κύτταρο φ.ε. 12: Τα μέρη του φυτού φ.ε. 13: Η φωτοσύνθεση φ.ε. 14: Η αναπνοή φ.ε. 15: Η διαπνοή φ.ε. 16: Ζώα ασπόνδυλα και σπονδυλωτά Τα θηλαστικά φ.ε. 17: Προσαρμογή των ζώων στο περιβάλλον

5 Περιεχόμενα φ.ε. 18: Τροφικές αλυσίδες και τροφικά πλέγματα φ.ε. 19: Επίδραση του ανθρώπου στα οικοσυστήματα φ.ε. 20: Το καρδιοαναπνευστικό σύστημα φ.ε. 21: Ο μαγνήτης φ.ε. 22: Ο μαγνήτης προσανατολίζεται φ.ε. 23: Ο ηλεκτρομαγνήτης φ.ε. 24: Η ηλεκτρογεννήτρια φ.ε. 25: Διάθλαση του φωτός φ.ε. 26: Φως και χρώματα φ.ε. 27: Μια απλή φωτογραφική μηχανή Το μάτι φ.ε. 28: Κατηγοριοποίηση ουσιών σε οξέα και βάσεις Ανίχνευση και εξουδετέρωση των ιδιοτήτων τους φ.ε. 29: Εξουδετέρωση Επίδραση οξέων σε άλατα και βάσεων σε λίπη φ.ε. 30: Προστασία από τα μικρόβια φ.ε. 31: Αναπαραγωγικό σύστημα Η ανάπτυξη του εμβρύου ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ε Δημοτικού Στ Δημοτικού Ε Δημοτικού Στ Δημοτικού Ε Δημοτικού Α γύρος Στ Δημοτικού Α γύρος Ε Δημοτικού Β γύρος Στ Δημοτικού Β γύρος ΘΕΜΑΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΑ Ιούνιος Ιούνιος Λύσεις στα φύλλα εργασίας Λύσεις στους Πανελλήνιους Διαγωνισμούς Φυσικής Λύσεις στα θέματα εισαγωγής στα Πρότυπα Πειραματικά Γυμνάσια

6 Το βιβλίο αυτό αφιερώνεται στον Αντώνη και στον Σταύρο

7 Περιεχόμενα Εισαγωγή Παρακάτω παρουσιάζουμε τους βασικούς διδακτικούς στόχους που θεωρούμε ότι πραγματεύεται κάθε φύλλο αξιολόγησης. Δεν απευθύνονται στους μαθητές αλλά κυρίως στους γονείς και τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι μπορούν να τους συμβουλευτούν είτε πριν δοκιμάσουν οι μαθητές να εργαστούν πάνω στα φύλλα αξιολόγησης είτε εκ των υστέρων. Με τον τρόπο αυτό οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί μπορούν να προσανατολιστούν σχετικά με το γνωστικό αντικείμενο αλλά και με τη μορφή των δραστηριοτήτων που καλούνται να χειριστούν οι μαθητές, ενώ η στοχοθεσία μπορεί να λειτουργήσει και ως μια μορφή γρήγορου ευρετηρίου για μια τελευταία επανάληψη. Θεωρούμε ότι έχει δοθεί η απαραίτητη προσοχή ώστε οι στόχοι να είναι εύληπτοι και τα επιδιωκόμενα μαθησιακά αποτελέσματα μετρήσιμα. Σε κάθε περίπτωση όμως δεν μπορούν να λειτουργήσουν αυτόνομα, καθώς το κύριο έργο αποτελεί η συμπλήρωση των φύλλων αξιολόγησης και όχι η απλή πράξη της περιγραφής τους. Θα προσέφερε εξαιρετικά μεγάλη ευχαρίστηση στους συγγραφείς του παρόντος βιβλίου εάν η περιγραφή των διδακτικών στόχων αποτελούσε έναυσμα για την ανάπτυξη και άλλων, νέων δραστηριοτήτων από συναδέλφους. Ενότητες της Ε τάξης 1 Ο όγκος: οι στόχοι είναι να μπορούν οι μαθητές να αναγνωρίζουν καταστάσεις από την καθημερινή ζωή όπου η χρήση του συγκεκριμένου φυσικού μεγέθους μάς βοηθά να κάνουμε ακριβείς συγκρίσεις και περιγραφές να αναφέρουν τις μονάδες μέτρησής του να προτείνουν μία πειραματική διάταξη για τη μέτρηση του όγκου στερεών σωμάτων με ακανόνιστο σχήμα, καθώς και να αναγνωρίζουν τους περιορισμούς, αλλά και τις προϋποθέσεις 7

8 Εισαγωγή 8 που πρέπει να διέπουν μια τέτοια διαδικασία μέτρησης να εφαρμόζουν την επιστημονική άποψη ότι ο όγκος των υγρών δε διαφοροποιείται με την αλλαγή δοχείου να διαχειρίζονται την επιστημονική άποψη ότι ο αέρας δεν είναι κενό. 2 Η μάζα: οι στόχοι είναι να μπορούν οι μαθητές να περιγράφουν τη χρήση του ζυγού ισορροπίας ως οργάνου για τη σύγκριση των μαζών δύο σωμάτων, αλλά και να προσδιορίζουν παράγοντες που πιθανώς επηρεάζουν το αποτέλεσμα της μέτρησης να μπορούν να εκτιμούν τη μάζα διαφόρων σωμάτων να αναγνωρίζουν ότι ο αέρας έχει μάζα. 3 Η πυκνότητα: οι στόχοι είναι να μπορούν οι μαθητές να διατυπώνουν τον ορισμό της πυκνότητας να συσχετίζουν την πυκνότητα με το είδος του υλικού να διακρίνουν την πυκνότητα από τη μάζα και τον όγκο να τεκμηριώνουν ότι η πυκνότητα ενός ομογενούς σώματος είναι ανεξάρτητη από το μέγεθός του να ερμηνεύουν την πυκνότητα με όρους μικροκόσμου να διατυπώνουν επιστημονικούς ισχυρισμούς με τα κατάλληλα φυσικά μεγέθη, για να μπορούν να επιλύσουν σύνθετα προβλήματα της πραγματικής ζωής. 4 Μελετάμε τα μείγματα: οι στόχοι είναι να μπορούν οι μαθητές να συσχετίζουν τις ιδιότητες των μειγμάτων με αυτές των συστατικών τους και να εφαρμόζουν τη συσχέτιση αυτή σε προβλήματα της καθημερινής ζωής να προτείνουν τρόπους διαχωρισμού της στερεής ουσίας ενός υδατικού διαλύματος να διακρίνουν τον διαλύτη από τις διαλυμένες ουσίες να προτείνουν τρόπους ομογενοποίησης ενός μείγματος. 5 Μελετάμε τα διαλύματα: οι στόχοι είναι να μπορούν οι μαθητές να συσχετίζουν τη δημιουργία ομογενών ή μη μειγμάτων με τη θερμοκρασία και την ποσότητα της ουσίας που διαλύεται σε νερό να διακρίνουν οπτικά αν ένα διάλυμα είναι ομογενές ή όχι να προτείνουν τρόπους ώστε ένα μη ομογενές μείγμα να γίνει ομογενές να συνδέουν τις απαντήσεις τους με τον μικρόκοσμο. 6 Η ενέργεια έχει πολλά πρόσωπα και αποθηκεύεται: οι στόχοι είναι να μπορούν οι μαθητές να διακρίνουν και να αναφέρουν μορφές και πηγές της ενέργειας που εμφανίζονται σε μία αναπαράσταση της καθημερινής ζωής να διαχωρίζουν τις πηγές ενέργειας σε ανανεώσιμες και μη αναφέροντας και το αντίστοιχο κριτήριο να εφαρμόζουν τα πλεονεκτήματα των ανανεώσιμων μορφών ενέργειας σε προβλήματα της καθημερινής ζωής να αναφέρουν τις βασικές μορφές ενέργειας να χρησιμοποιούν την αρχή διατήρησης της ενέργειας σε μια μεγάλη κλίμακα χρόνου.

9 Εισαγωγή 7 Η ενέργεια αλλάζει μορφή και υποβαθμίζεται: οι στόχοι είναι να μπορούν οι μαθητές να υπάγουν διάφορες μορφές ενέργειας στις βασικές να αναγνωρίζουν ότι ο Ήλιος είναι ο «ζωοδότης» της Γης να εφαρμόζουν την αρχή διατήρησης της ενέργειας κατά την περιγραφή διαδοχικών μετατροπών της σε άλλες μορφές να συνδέουν και να κατονομάζουν τη θερμότητα ως την τελική μορφή της ενέργειας σε καθημερινές δραστηριότητες να συσχετίζουν τη διατήρηση της ενέργειας με την υποβάθμιση της αξίας της αλλά και με τις ενεργειακές απαιτήσεις των σύγχρονων κοινωνιών. 8 Τροφές και ενέργεια: οι στόχοι είναι να μπορούν οι μαθητές να συσχετίζουν τις ενεργειακές ανάγκες ενός οργανισμού με το είδος του οργανισμού και τις δραστηριότητές του να προτείνουν στην περίπτωση των ανθρώπων συγκεκριμένες λύσεις συνδυάζοντας ποιοτικά και αριθμητικά δεδομένα. 9 Το πεπτικό σύστημα: οι στόχοι είναι να μπορούν οι μαθητές να συσχετίζουν τις διατροφικές ανάγκες ενός οργανισμού με τη φυσιολογία του «στόματός» του να αιτιολογούν τη διαφοροποίηση της οδοντοφυΐας του ανθρώπου με την ανάπτυξή του, τις διατροφικές του ανάγκες και τις επιπτώσεις στην υγεία του να αξιοποιούν πειραματικά δεδομένα σχετικά με την επίδραση του βάμματος ιωδίου στο άμυλο προκειμένου να ερμηνεύσουν τη λειτουργία του σάλιου να εκθέτουν επιχειρήματα που βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα σχετικά με τη λειτουργία της χολής. 10 Το θερμόμετρο, η θερμοκρασία και η θερμότητα: οι στόχοι είναι να μπορούν οι μαθητές να αναδείξουν τον υποκειμενικό χαρακτήρα της μέτρησης της θερμοκρασίας μέσω της αφής να περιγράφουν πειραματικά τη διαδικασία δημιουργίας μιας κλίμακας θερμοκρασίας και να συγκρίνουν την αξία ανάμεσα σε μονάδες μέτρησης διαφορετικών κλιμάκων να συνδέουν τη μεταβολή της θερμοκρασίας με την αντίστοιχη μεταβολή στη μικροσκοπική κίνηση να συσχετίζουν τη θερμική ενέργεια με την ποσότητα του υλικού και τη θερμοκρασία του να περιγράφουν τη μεταφορά θερμότητας ανάμεσα σε σώματα με διαφορετική θερμοκρασία να προβλέπουν τη θερμική ισορροπία λαμβάνοντας υπόψη και τις ποσότητες των υλικών. 11 Τήξη και πήξη: οι στόχοι είναι να μπορούν οι μαθητές να διακρίνουν ότι τα υλικά έχουν διαφορετικές μεταξύ τους θερμοκρασίες τήξης και πήξης να συσχετίζουν τις διαφορετικές θερμοκρασίες τήξης διαφόρων υλικών σε πρακτικές εφαρμογές να περιγράφουν μικροσκοπικά τη διαδικασία της 9

10 Εισαγωγή τήξης να κρίνουν την επιστημονική ορθότητα διατυπώσεων στηριζόμενοι σε πειραματικά δεδομένα να προτείνουν διαδικασίες αναφορικά με πρακτικά θέματα της καθημερινής ζωής. 12 Εξάτμιση, συμπύκνωση και βρασμός: οι στόχοι είναι να μπορούν οι μαθητές να ερμηνεύσουν φαινόμενα της καθημερινότητας που υποδεικνύουν την αλλαγή κατάστασης των σωμάτων από υγρή σε αέρια και αντίστροφα να προτείνουν πειραματικές διαδικασίες για να ξεχωρίζουν υλικά βασιζόμενοι στη θερμοκρασία βρασμού να διαχειριστούν ερωτήσεις σχετικά με τις θερμοκρασίες στις οποίες συμβαίνει η εξάτμιση και ο βρασμός να επιχειρηματολογήσουν για το εάν η θερμοκρασία βρασμού εξαρτάται από την ποσότητα του υγρού να περιγράψουν πώς ο ιδρώτας βοηθά τον ανθρώπινο οργανισμό να ρυθμίζει τη θερμοκρασία του. 13 Θερμαίνοντας και ψύχοντας τα στερεά: οι στόχοι είναι να μπορούν οι μαθητές να αποδώσουν την αύξηση των διαστάσεων ενός στερεού στη διαστολή του λόγω θέρμανσης να αναγνωρίσουν ότι η διαστολή εξαρτάται και από το είδος του υλικού να εφαρμόσουν τη γνώση τους σε καταστάσεις της καθημερινότητας. 14 Θερμαίνοντας και ψύχοντας τα υγρά και τα αέρια: οι στόχοι είναι να μπορούν οι μαθητές να αποδώσουν την αύξηση των διαστάσεων υγρών και αερίων στη διαστολή τους λόγω θέρμανσης να συσχετίσουν τη μεταβολή στον όγκο των υγρών και των αερίων με τη μάζα και την πυκνότητά τους να αναγνωρίσουν ότι γενικά τα υγρά διαστέλλονται περισσότερο από τα δοχεία που τα περιβάλλουν να ερμηνεύσουν χρήσεις των συμπερασμάτων τους στην καθημερινότητα. 15 Στατικός ηλεκτρισμός 1: οι στόχοι είναι να μπορούν οι μαθητές να διαπιστώσουν ηλεκτρικές αλληλεπιδράσεις μέσω τριβής να αναγνωρίσουν με βάση τις προηγούμενες αλληλεπιδράσεις ότι υπάρχουν δύο είδη ηλεκτρικού φορτίου να περιγράφουν τη φόρτιση σωμάτων μέσω της μεταφοράς ηλεκτρονίων να ερμηνεύουν τις ηλεκτρικές αλληλεπιδράσεις ανάμεσα σε ένα φορτισμένο σώμα και ένα αφόρτιστο όταν και τα δύο είναι μονωτές. 16 Στατικός ηλεκτρισμός 2 Το ηλεκτροσκόπιο: οι στόχοι είναι να μπορούν οι μαθητές να περιγράφουν την κατασκευή και τη λειτουργία ενός ηλεκτροσκοπίου να αναγνωρίσουν ότι το ηλεκτροσκόπιο λειτουργεί τόσο από επαφή όσο και από απόσταση να ερμηνεύουν την αποφόρτιση του ηλεκτροσκοπίου όταν το ακουμπάμε με το χέρι μας. 10

11 39 Φύλλο εργασίας Η πίεση στα υγρά 1. Μέσα σε ένα μικρό ποτήρι με νερό, ρίχνεις λίγο απορρυπαντικό πιάτων. Ανακατεύεις καλά με ένα καλαμάκι μέχρι να σχηματιστεί στο κάτω στόμιό του μια μεμβράνη από σαπουνόνερο. Στη συνέχεια, γυρνάς ανάποδα το καλαμάκι και το βυθίζεις με το άλλο άκρο του μέσα σε ένα ψηλό ποτήρι γεμάτο νερό. Αρχίζεις να ανεβοκατεβάζεις το καλαμάκι, με αποτέλεσμα να εμφανιστεί μια σαπουνόφουσκα που μεγαλώνει και μικραίνει. Μπορείς να εξηγήσεις το φαινόμενο; Μικρό βάθος, μικρή φούσκα. Μεγάλο βάθος, μεγάλη φούσκα. 2. Ποιος είναι ο παράγοντας στον οποίο οφείλεται η υδροστατική πίεση; Γιατί σε μεγαλύτερα βάθη η υδροστατική πίεση αυξάνει; 154

12 Η πίεση στα υγρά 3. Αν στο ίδιο ποτήρι είχες ρίξει λιγότερο νερό, θα είχε κάποια επίδραση στο μέγεθος της σαπουνόφουσκας; 39 Φύλλο εργασίας 4. Αν είχες ρίξει την ίδια ποσότητα νερού αλλά σε ένα πιο πλατύ ποτήρι, θα παρατηρούσες κάποια διαφορά στο μέγεθος της σαπουνόφουσκας; 5. Το 1646 ο φυσικός Μπλεζ Πασκάλ φημολογείται ότι έκανε το εξής πείραμα: σε ένα ξύλινο βαρέλι άνοιξε μία τρύπα στην επάνω βάση του και εισήγαγε έναν ανθεκτικό λεπτό σωλήνα μήκους 10 περίπου μέτρων. Από την κορυφή του σωλήνα άρχισε να ρίχνει νερό. Καθώς γέμισε το βαρέλι, η στάθμη του νερού άρχιζε να ανεβαίνει σταδιακά και μέσα στον σωλήνα. Μετά από κάποιο σημείο το βαρέλι έσπασε! Μπορείς να αιτιολογήσεις το συμβάν; 155

13 39 Φύλλο εργασίας Η πίεση στα υγρά 6. Γιατί έπρεπε ο σωλήνας να είναι τόσο μακρύς; Δε θα είχε ο Πασκάλ το ίδιο αποτέλεσμα εάν συγκέντρωνε την ίδια ποσότητα νερού σε ένα δοχείο με αρκετά μικρότερο ύψος αλλά μεγαλύτερο πλάτος; 7. Οι γιατροί χρησιμοποιούν πιεσόμετρα για να μετρούν την πίεση με την οποία η καρδιά αντλεί το αίμα. Μια συνηθισμένη τιμή για την πίεση είναι 12 (στη μονάδα μέτρησης που ονομάζεται «χιλιοστά υδραργύρου»). Αν μετρούσαμε την πίεση σηκώνοντας αρχικά το χέρι μας μέχρι το ύψος της καρδιάς και κατόπιν κατεβάζοντάς το μέχρι τα πόδια μας, πιστεύεις ότι θα βρίσκαμε διαφορές; Αιτιολόγησε την απάντησή σου. 8. Αν οι αντίστοιχες μετρήσεις γίνονταν σε έναν αστροναύτη που βρίσκεται μακριά από πλανήτες, θα κατέληγες σε διαφορετικά αποτελέσματα; Αιτιολόγησε την απάντησή σου. 156

14 Η πίεση στα υγρά 39 Φύλλο εργασίας 9. Η κατασκευή ενός υποβρυχίου απαιτεί ιδιαίτερη μελέτη και προσοχή σε σχέση με την κατασκευή ενός συμβατικού πλοίου. Ποια θεωρείς ότι είναι η αιτία; Αν συγκρίνεις το μέγεθος ενός υποβρυχίου όταν είναι στην επιφάνεια της θάλασσας και όταν έχει καταδυθεί σε μεγάλα βάθη, πότε πιστεύεις ότι θα το βρεις μικρότερο και γιατί; Οι απαντήσεις του φύλλου εργασίας βρίσκονται στις σελίδες

15 Η διαπνοή 15 Φύλλο εργασίας 1. Ο Τζον Γούντγουορντ (John Woodward), φυσικός και καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, στα τέλη του 17ου αιώνα έκανε διάφορα πειράματα για να διερευνήσει τον ρόλο του νερού στην ανάπτυξη των φυτών. Σε ένα από αυτά μέτρησε την ποσότητα του νερού που κατανάλωνε ένα φυτό σε μια περίοδο 77 ημερών. Στο τέλος της περιόδου αυτής μέτρησε τη μάζα του φυτού και βρήκε ότι η μάζα που πήρε το ίδιο το φυτό ήταν 1 γραμμάριο, ενώ το νερό που κατανάλωσε ήταν περίπου γραμμάρια! Για ποιον λόγο χρειάζεται νερό ένα φυτό, και πού καταλήγει τελικά αυτό; Ο Σπύρος επισκέπτεται τον παππού του στο χωριό. Μια από τις αγαπημένες του βόλτες είναι στο θερμοκήπιο του παππού. Όταν όμως μπαίνει μέσα, η ατμόσφαιρα είναι πολύ υγρή, χωρίς να υπάρχει κάπου τρεχούμενο νερό. Από πού πιστεύεις ότι προέρχεται η υγρασία; Ο Σπύρος, γυρνώντας στο σπίτι του, αναλαμβάνει να ποτίζει τα φυτά στο μπαλκόνι του. Ο παππούς όμως του έχει πει ότι ο βασιλικός θέλει πολύ συχνό πότισμα, καθημερινό, ενώ το γεράνι θέλει πότισμα κάθε 3 μέρες. Για ποιον λόγο πιστεύεις ότι συμβαίνει αυτό;

16 Φύ15 λλο εργασίας Η διαπνοή 4. Πώς ονομάζονται οι μικροί πόροι μέσα από τους οποίους αποβάλλεται το νερό;.. 5. Ο Σπύρος τώρα κάνει ένα πείραμα: από έναν σπάγκο κρεμάει τέσσερα φύλλα από νεραντζιά, όπως φαίνεται στην παρακάτω εικόνα. Το πρώτο φύλλο το αλείφει με βαζελίνη και στις δύο πλευρές του, το δεύτερο το αλείφει με βαζελίνη μόνο στην πάνω πλευρά του, το τρίτο το αλείφει με βαζελίνη μόνο στην κάτω πλευρά του, ενώ στο τέταρτο δε βάζει καθόλου βαζελίνη. Αφήνει τα φύλλα κρεμασμένα και τα παρακολουθεί για 5 ημέρες. 5α. Η βαζελίνη τι εμποδίζει να φύγει από τα φύλλα;.... 5β. Ποιο φύλλο μαράθηκε περισσότερο και γιατί;

17 5γ. Ποιο φύλλο είναι πιο φρέσκο και γιατί; Η διαπνοή 15 Φύλλο εργασίας... 5δ. Ποιο από τα φύλλα 2 και 3 μαράθηκε περισσότερο;.. 5ε. Ποιο από τα φύλλα 2 και 3 έχασε περισσότερο νερό;.... 5στ. Σε ποιο από τα φύλλα 2 και 3 έγινε πιο έντονη διαπνοή; Στηριζόμενος/η στο προηγούμενο πείραμα που έκανε ο Σπύρος, ποιο είναι το συμπέρασμά σου σχετικά με το πού ακριβώς βρίσκονται οι μικροσκοπικοί πόροι μέσω των οποίων γίνεται η διαπνοή, και το πώς κατανέμονται;

18 Φύ15 λλο εργασίας Η διαπνοή 7. Η Δέσποινα πηγαίνει βόλτα στο βουνό με τον θείο της και τα ξαδέλφια της. Μαζεύουν κλαδιά με φύλλα από διάφορα δέντρα που συναντούν κατά τη διάρκεια της διαδρομής. Όταν επέστρεψαν, η Δέσποινα είχε στο σακίδιό της τα εξής κλαδιά: Κρανιά Πεύκο Πλάτανος Τοποθέτησε με τη σειρά τα δέντρα, ξεκινώντας από αυτά που αποβάλλουν μεγαλύτερες ποσότητες νερού Υπάρχει κάποια σύνδεση ανάμεσα στο μέγεθος των φύλλων, τον αριθμό των μικροσκοπικών πόρων και την ποσότητα του νερού που αποβάλλεται μέσα από αυτούς;

19 Η διαπνοή 9. Οι κάκτοι ευδοκιμούν σε ζεστά και ξηρά μέρη. Αποτελούνται από τις ρίζες, τον βλαστό και τα αγκάθια. Η εξοικονόμηση νερού είναι σημαντική για την επιβίωσή τους. Με ποιον τρόπο πιστεύεις ότι περιορίζεται η απώλεια του νερού στους κάκτους; Φύλλο εργασίας 10. Τα φυλλοβόλα δέντρα τον χειμώνα ρίχνουν τα φύλλα τους. Αυτό το φαινόμενο πιστεύεις ότι συνδέεται με την ανάγκη τους για πότισμα; Οι απαντήσεις του φύλλου εργασίας βρίσκονται στις σελίδες

20 29 Φύλλο εργασίας Εξουδετέρωση Επίδραση οξέων σε άλατα και βάσεων σε λίπη 1. Ο Γιώργος θέλει να κάνει ντουζ στο μπάνιο, αλλά με λύπη του διαπιστώνει ότι το «τηλέφωνο» της ντουζιέρας έχει βουλωμένες αρκετές από τις τρύπες μέσα από τις οποίες βγαίνει το νερό, εξαιτίας των αλάτων που περιέχονται σε αυτό. Συζητάει με τον πατέρα του, και εκείνος τον συμβουλεύει να βουτήξει το «τηλέφωνο» του ντουζ σε ένα δοχείο που έχει γεμίσει προηγουμένως με ξίδι. Μπορείς να αιτιολογήσεις την πρόταση του πατέρα του Γιώργου; Στη συνέχεια ο Γιώργος βοηθά τον πατέρα του να φτιάξουν ένα κέικ. Ο ρόλος του Γιώργου είναι να ανακατεύει με το μίξερ το βούτυρο καθώς ρίχνει σταδιακά τη ζάχαρη. Στο τέλος όμως πρέπει να πλύνει και τα σύνεργα. Θεωρείς ότι θα είναι και σε αυτή την περίπτωση αποδοτική η προηγούμενη συμβουλή του πατέρα του Γιώργου, δηλαδή να χρησιμοποιήσει ως καθαριστικό για τα σύνεργα του μίξερ το ξίδι; Αιτιολόγησε την απάντησή σου Ο Γιώργος, για να κατανοήσει καλύτερα τα προηγούμενα φαινόμενα, προχωρά σε πειράματα. Μαζί με τον Βασίλη θέλουν αρχικά να κατηγοριοποιήσουν διάφορα υλικά που βρίσκονται στο σπίτι, ανάλογα με το αν περιέχουν οξέα ή 286

21 Εξουδετέρωση Επίδραση οξέων σε άλατα και βάσεων σε λίπη βάσεις. Χρησιμοποιούν, για αναφορά, δείκτη από κόκκινο λάχανο. Δυστυχώς όμως δεν πρόσεξαν, και χύθηκε υγρό πάνω στο χαρτί τους, σβήνοντας κάποια αποτελέσματα. Συμπλήρωσε εσύ τα δεδομένα που χάθηκαν, στον παρακάτω πίνακα. 29 Φύλλο εργασίας Ένα ποτήρι που περιέχει διάλυμα με Χρώμα διαλύματος κόκκινου λάχανου πριν ρίξω την ουσία Χρώμα διαλύματος κόκκινου λάχανου αφού έριξα την ουσία Α) χυμό πορτοκαλιού μοβ κόκκινο Β) αμμωνία μοβ μπλε Γ) ξίδι μοβ Δ) απορρυπαντικό πιάτων μοβ Ε) οδοντόκρεμα μοβ 4. Όταν τα παιδιά τελειώνουν τον πειραματισμό, έχει μείνει μια λευκή σκόνη που δε γνωρίζουν αν είναι οξύ ή βάση. Ο Γιώργος προτείνει ότι μία γευστική δοκιμή θα μπορούσε να τους βοηθήσει να καταλάβουν, αλλά ο Βασίλης τον σταματάει. Μπορείς να αιτιολογήσεις την ενέργεια του Βασίλη; Τότε επιλέγουν να διαλύσουν τη λευκή σκόνη σε ένα ποτήρι ώστε να φτιάξουν ένα διάλυμα, και στη συνέχεια να προσθέσουν μερικές σταγόνες από δείκτη κόκκινου λάχανου. Παρατηρούν τότε ότι το διάλυμα χρωματίζεται μπλε. Αφού συμβουλευτείς ξανά τον πίνακα που συμπλήρωσες προηγουμένως, μπορείς να συμπεράνεις σε ποια από τις προηγούμενες κατηγορίες ανήκει αυτή η λευκή σκόνη; 287

22 29 Φύλλο εργασίας Εξουδετέρωση Επίδραση οξέων σε άλατα και βάσεων σε λίπη Τα παιδιά συνεχίζουν ρίχνοντας τώρα, στο διάλυμα με τη λευκή σκόνη, σταγόνες από το περιεχόμενο μιας κανάτας, το οποίο δε γνωρίζουν αν περιέχει και αυτό οξύ ή βάση. Για κάθε σταγόνα που ρίχνουν καταγράφουν και το χρώμα που αποκτά το νέο διάλυμα και συμπληρώνουν τον πίνακα. Αριθμός σταγόνων από το διάλυμα της κανάτας Χρώμα του νέου διαλύματος 1 μπλε 2 μπλε 3 μοβ 4 κόκκινο 5 κόκκινο Τι είδους ουσία ήταν αυτή που περιείχε το διάλυμα της κανάτας; 7. Πώς ονομάζουμε τη διαδικασία που συμβαίνει ώστε το αρχικό διάλυμα της άσπρης σκόνης από μπλε να γίνει μοβ; 8. Ο Γιώργος ισχυρίζεται ότι τελικά το διάλυμα θα είναι ουδέτερο. Συμφωνείς με την άποψή του; Μπορείς να περιγράψεις σε ποιες κατηγορίες ουσιών μετατρέπεται σταδιακά το διάλυμα, καθώς τα παιδιά ρίχνουν μία μία τις σταγόνες; 288

23 Εξουδετέρωση Επίδραση οξέων σε άλατα και βάσεων σε λίπη Φύλλο εργασίας 9. Ποιο από τα διαλύματα αυτό που δημιουργήθηκε με τη λευκή σκόνη ή αυτό που περιέχει η κανάτα θα μπορούσες να χρησιμοποιήσεις για να καθαρίσεις τα χέρια σου που λερώθηκαν με λάδια από την αλυσίδα του ποδηλάτου σου; Αιτιολόγησε την απάντησή σου Η χολή είναι μια ουσία που εκκρίνει το συκώτι και μεταφέρεται στο έντερο ώστε να διασπάσει τα λίπη κατά την πέψη. Σε ποια κατηγορία ουσιών θα κατέτασσες τη χολή; Αν μπορούσες να την αναμείξεις με το διάλυμα που περιείχε η κανάτα, θα ήταν εξίσου αποτελεσματική στον ρόλο της; Αιτιολόγησε την απάντησή σου

24 29 Φύλλο εργασίας Εξουδετέρωση Επίδραση οξέων σε άλατα και βάσεων σε λίπη 11. Ο Γιώργος, αφού κατέληξε στα συμπεράσματά του, αποφάσισε να διασκεδάσει προκαλώντας τον Βασίλη με το εξής ερώτημα: «Είναι δυνατόν να φας ένα σφιχτό αυγό χωρίς να σπάσεις το κέλυφός του;». Στην αρχή λοιπόν, «βράζει» το αυγό. Στη συνέχεια το τοποθετεί μέσα σε ένα ποτήρι και το περιλούζει με ξίδι μέχρι να το σκεπάσει. Το αφήνει μέσα στο διάλυμα για ένα 24ωρο, οπότε την επόμενη μέρα το βγάζει από το ποτήρι και διαπιστώνει ότι το αυγό πλέον δεν έχει σχεδόν καθόλου κέλυφος. Ίσα ίσα, είναι και πολύ ελαστικό, καθώς είναι «βρασμένο». Σύμφωνα με τα προηγούμενα συμπεράσματα, ποια είναι η άποψή σου για τα συστατικά του κελύφους του αυγού; 290 Οι απαντήσεις του φύλλου εργασίας βρίσκονται στις σελίδες

25 ΣΤ Δημοτικού Πηγή: Παρατήρησε την παρακάτω εικόνα: 1α. Αναγνώρισε τις μορφές ενέργειας στις περιοχές ή στα σώματα όπου υπάρχουν οι αριθμοί. Γράψε τις υποθέσεις σου: 1 ενέργεια του ανέμου 2 ενέργεια του νερού 3 ενέργεια του νερού 4 ενέργεια 5 από την κουζίνα 6 ενέργεια από τον λαμπτήρα 318

26 ΣΤ Δημοτικού 1β. Από πού νομίζεις ότι προέρχεται όλη η ενέργεια; Πώς ονομάζουμε αυτή την αρχική ενέργεια που μετατρέπεται σε διάφορες άλλες μορφές ενέργειας; Με ποιον τρόπο νομίζεις ότι η θερμότητα: α) διαδίδεται από τον Ήλιο στη Γη;... β) μεταφέρεται από τη μία περιοχή της ατμόσφαιρας σε άλλη;... γ) μεταδίδεται από το εξωτερικό στο εσωτερικό ενός κτιρίου όταν τα παράθυρα είναι κλειστά; Ποια πειράματα από αυτά που φαίνονται στις εικόνες της επόμενης σελίδας θα έκανες για να μελετήσεις καθέναν από τους παραπάνω τρόπους μετάδοσης της θερμότητας, αλλάζοντας τη θέση του χεριού σε σχέση με τη φλόγα ή αλλάζοντας το υλικό της ράβδου στο τρίτο πείραμα; Γράψε δίπλα στο κάθε πείραμα τα συμπεράσματα στα οποία νομίζεις ότι θα κατέληγες για τον καθένα από αυτούς τους τρόπους. 319

27 ΣΤ Δημοτικού α ) β ) γ) Παρατήρησε στο σκίτσο της επόμενης σελίδας το σύστημα κεντρικής θέρμανσης ενός σπιτιού. Εφαρμόζοντας τα συμπεράσματά σου από τα παραπάνω πειράματα, εξήγησε τον τρόπο λειτουργίας αυτού του συστήματος θέρμανσης

28 ΣΤ Δημοτικού α. Στην εικόνα της αρχικής σελίδας του διαγωνίσματος απεικονίζεται ένα υδροηλεκτρικό εργοστάσιο. Πώς νομίζεις ότι ανανεώνεται το νερό της τεχνητής λίμνης; β. Πώς νομίζεις ότι λειτουργεί το υδροηλεκτρικό εργοστάσιο;.. 321

29 ΣΤ Δημοτικού Τι είναι προτιμότερο για να έχεις οικονομία σε χρήματα, να χρησιμοποιείς δυναμό ή μπαταρίες για να έχεις φως στο ποδήλατό σου; Εξήγησε γιατί Παρατήρησε τις παρακάτω εικόνες και διάγραψε με Χ αυτές που δε δείχνουν τρόπους ή συμπεριφορές εξοικονόμησης ενέργειας. Δικαιολόγησε την κάθε επιλογή σου με τα συμπεράσματα των πειραμάτων σου. α β 322

30 ΣΤ Δημοτικού α) γ δ β)

31 Ιούνιος Πώς νομίζεις ότι στερεώνονται τα σημειώματα στο ψυγείο; Με αφορμή την παραπάνω εικόνα, φαντάσου ότι σου δίνουν δύο ράβδους. Η μία από τις δύο είναι μαγνήτης, η άλλη όχι. Φαντάσου, επίσης, ότι έχεις στη διάθεσή σου τα εξής αντικείμενα: κέρματα από χαλκό, μικρά καρφιά από σίδηρο, βόλους από γυαλί και φύλλα από αλουμίνιο. Οι ράβδοι και τα αντικείμενα φαίνονται στη διπλανή εικόνα. 2α. Με ποιο πείραμα νομίζεις ότι μπορείς να ξεχωρίσεις τη ράβδο που είναι μαγνήτης; β. Εξήγησε την απάντησή σου. 353

32 Θέματα εισαγωγής στα Πρότυπα Πειραματικά Γυμνάσια / Ιούνιος Στη διπλανή εικόνα φαίνεται μια μαγνητική πυξίδα. Σε τι χρησιμεύει μια μαγνητική πυξίδα; Aν έχεις στη διάθεσή σου μια πυξίδα και την τοποθετήσεις σε ένα τραπέζι, φαντάσου ότι κάνεις το εξής πείραμα: σε κάποια απόσταση από την πυξίδα, δένεις έναν σπάγκο στο μέσο της ράβδου που είναι μαγνήτης, και τον κρατάς με το χέρι σου, ώστε να περιστρέφεται ελεύθερα, όπως φαίνεται στη διπλανή εικόνα. 4α. Ποια προβλέπεις ότι θα είναι η κατεύθυνση του μαγνήτη, όταν ηρεμήσει; β. Εξήγησε γιατί θα ηρεμήσει σε αυτή την κατεύθυνση

33 Θέματα εισαγωγής στα Πρότυπα Πειραματικά Γυμνάσια / Ιούνιος Αν έχεις στη διάθεσή σου ένα καλώδιο από σύρμα που περιβάλλεται από μονωτικό υλικό, μια ηλεκτρική μπαταρία και ένα μικρό κοπίδι ή μαχαίρι, φαντάσου ότι σου ζητούν να φτιάξεις έναν ηλεκτρομαγνήτη χρησιμοποιώντας μια σιδερένια ράβδο που δεν είναι μαγνήτης. Μπορείς να περιγράψεις πώς θα φτιάξεις έναν ηλεκτρομαγνήτη με τη σιδερένια ράβδο; Παρατήρησε στη διπλανή εικόνα έναν γερανό με έναν τεράστιο ηλεκτρομαγνήτη. Θα μπορούσε ένας μόνιμος μαγνήτης να αντικαταστήσει τον ηλεκτρομαγνήτη του γερανού; Γιατί; Ποια είναι η βασική διαφορά ενός ηλεκτρομαγνήτη από έναν μόνιμο μαγνήτη;

34 Λύσεις στα θέματα εισαγωγής στα Πρότυπα Πειραματικά Γυμνάσια Ιούνιος Τα σημειώματα στερεώνονται στο ψυγείο με τη βοήθεια των μικρών μαγνητών. 2α. Θα πλησιάσω και τις δύο ράβδους διαδοχικά στα παραπάνω αντικείμενα. Όποια είναι μαγνητισμένη, θα έλκει κάποια από αυτά, και πιο συγκεκριμένα τα σιδερένια καρφιά. Η άλλη δε θα έλκει κανένα. 2β. Ορισμένα υλικά έλκονται από τους μαγνήτες, ενώ άλλα όχι. Επειδή από τα παραπάνω αντικείμενα μόνο τα σιδερένια καρφιά μπορούν να έλκονται από τους μαγνήτες, τελικά μόνο η μία ράβδος, η μαγνητισμένη, τα έλκει. 3. Μας βοηθά να προσανατολιζόμαστε, καθώς στρέφεται έτσι ώστε ο βόρειος μαγνητικός πόλος της να δείχνει πάντα τον γεωγραφικό βορρά της Γης. 4α. Η κατεύθυνση του μαγνήτη θα είναι ίδια με την κατεύθυνση της μαγνητικής βελόνας της πυξίδας. 4β. Τόσο η μαγνητική βελόνα όσο και ο μαγνήτης επηρεάζονται από το μαγνητικό πεδίο της Γης και ισορροπούν πάνω στην ευθεία βορράς-νότος. 5. Αφού κόψω προσεκτικά με το λεπίδι ένα κομμάτι καλωδίου, θα το τυλίξω γύρω από τη σιδερένια ράβδο, όσες φορές μού επιτρέπει το μήκος του. Μετά, προσεχτικά με το κοπίδι, θα αφαιρέσω το μονωτικό κάλυμμα από τα δύο άκρα του καλωδίου και στη συνέχεια θα ενώσω το καθένα από αυτά με τους πόλους της μπαταρίας, λυγίζοντάς τα, ώστε να δημιουργηθεί κλειστό κύκλωμα. 6. Όχι, δε θα μπορούσε, γιατί τότε δε θα ήταν δυνατό να αφήσει τα αντικείμενα που έλκει, καθώς θα παρέμεναν συνεχώς «κολλημένα» πάνω του. Αντίθετα, ο ηλεκτρομαγνήτης έχει μαγνητικές ιδιότητες και έλκει τα αντίστοιχα υλικά μόνο όταν διαρρέεται από ρεύμα, ενώ δεν έχει καθόλου μαγνητικές ιδιότητες όταν δε διαρρέεται από ρεύμα. Άρα, ανάλογα με το αν θέλουμε να έλξει ή όχι τα αντικείμενα, κλείνουμε ή ανοίγουμε το ηλεκτρικό κύκλωμα. Ιούνιος 2014 Θέμα 1ο 1. μεγαλύτερη, μικρότερη, αγωγή, ρεύματα, ακτινοβολία 2. α) τα κλείσει, εμποδίσει τη ροή θερμότητας με τη μορφή ρευμάτων αέρα από το θερμό εξωτερικό περιβάλλον προς το δωμάτιο. β) τα κλείσει, εμποδίσει τη διάδοση θερμότητας με ακτινοβολία από το εξωτερικό περιβάλλον προς το δωμάτιο. (Σημείωση: Η πράξη αυτή είναι αποδοτική όταν έχουμε μέρα, οπότε και αποκόπτεται η ηλιακή ακτινοβολία.) γ) αφαιρέσει τα χαλιά από το δάπεδο, επιτρέψει τη ροή θερμότητας με αγωγή από τα πόδια των ανθρώπων προς το δάπεδο. (Σημείωση: Το δάπεδο έχει πάντα χαμηλότερη θερμοκρασία από τους ανθρώπους, ανεξάρτητα από την εποχή. Επομένως το καλοκαίρι είναι επιθυμητή η επαφή τους με το πιο κρύο πάτωμα, ενώ το χειμώνα όχι, καθώς έτσι αποβάλλουν θερμότητα. Μία δημοφιλής απάντηση είναι και αυτή που ισχυρίζεται ότι ακόμα και το καλοκαίρι τα χαλιά θα μονώσουν το σπίτι κατά τη μεταφορά θερμότητας με αγωγή από το ζεστό περιβάλλον προς το δωμάτιο, οπότε δε χρειάζεται να αφαιρεθούν. Η απάντηση αυτή είναι μεν επιστημονικά ορθή, αλλά επειδή η μεταφορά θερμότητας με αγωγή προς τον αέρα του δωματίου είναι ένας πολύ ασθενής μηχανισμός, στην ουσία θα επηρεάσει ελάχιστα τη θερμοκρασία του 427

Κατακτώ την κορυφή Φυσικά

Κατακτώ την κορυφή Φυσικά Βασίλης Γρηγορίου, Νάντια Παπαγεωργίου Κατακτώ την κορυφή Φυσικά Ε και ΣΤ Δημοτικού 1 Θέση υπογραφής δικαιούχων δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, εφόσον η υπογραφή προβλέπεται από τη σύμβαση. «Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας. Φως και χρώματα

Φύλλο εργασίας. Φως και χρώματα Φως και χρώματα 26 1. Ο Χρήστος μια ηλιόλουστη μέρα συζητά με τον αδελφό του για τα χρώματα. Τότε ο μικρός λέει στον Χρήστο ότι το φως του Ηλίου είναι το πιο βασικό χρώμα, και αυτό συμβαίνει γιατί δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΑ Παρατήρησε την παρακάτω εικόνα: 1) Πώς νομίζεις ότι στερεώνονται τα σημειώματα στο ψυγείο;

ΦΥΣΙΚΑ Παρατήρησε την παρακάτω εικόνα: 1) Πώς νομίζεις ότι στερεώνονται τα σημειώματα στο ψυγείο; ΦΥΣΙΚΑ Παρατήρησε την παρακάτω εικόνα: 1) Πώς νομίζεις ότι στερεώνονται τα σημειώματα στο ψυγείο; Με αφορμή την παραπάνω εικόνα, φαντάσου ότι σου δίνουν δύο ράβδους. Η μία από τις δύο είναι μαγνήτης, η

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις θα αναρτηθούν μετά την παραλαβή των γραπτών από όλα τα εξεταστικά κέντρα.

Ενδεικτικές απαντήσεις θα αναρτηθούν μετά την παραλαβή των γραπτών από όλα τα εξεταστικά κέντρα. Ενδεικτικές απαντήσεις θα αναρτηθούν μετά την παραλαβή των γραπτών από όλα τα εξεταστικά κέντρα. Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:....

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Επιλογής Θεματικών Ενοτήτων / ΥποΕνοτήτων και Καταμερισμού Διδακτικών Ωρών

Πρόταση Επιλογής Θεματικών Ενοτήτων / ΥποΕνοτήτων και Καταμερισμού Διδακτικών Ωρών Καθηγ. Γεωργ. Θεοφ. Καλκάνης, Δρ. Δέσποινα Ιμβριώτη, Υπ. Δρ. Κοσμάς Δενδρινός Πρόταση Επιλογής Θεματικών Ενοτήτων / ΥποΕνοτήτων και Καταμερισμού Διδακτικών Ωρών (βλ. και "Οδηγίες / Προτάσεις (/ Παράδειγμα)

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤ Δημοτικού Πηγή:

ΣΤ Δημοτικού Πηγή: Πηγή: http://micro-kosmos.uoa.gr/gr/announcments/diagonismoi_fysikon_dimotikou.htm. Παρατήρησε την παρακάτω εικόνα: α. Αναγνώρισε τις μορφές ενέργειας στις περιοχές ή στα σώματα όπου υπάρχουν οι αριθμοί.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ

ΜΟΝΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΜΟΝΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:.

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Συντομογραφίες: β.μαθ.ε βιβλίο Μαθητή Ε τάξης τ.εργ.ε τετράδιο Εργασιών Ε τάξης Παρατήρησε τα παρακάτω σκίτσα στα οποία εικονίζονται «επικίνδυνες

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικά Θέματα των Πανελλήνιων Διαγωνισμών Φυσικών «Αριστοτέλης» 2017 για την Ε και Στ τάξη του Δημοτικού

Ενδεικτικά Θέματα των Πανελλήνιων Διαγωνισμών Φυσικών «Αριστοτέλης» 2017 για την Ε και Στ τάξη του Δημοτικού Ενδεικτικά Θέματα των Πανελλήνιων Διαγωνισμών Φυσικών «Αριστοτέλης» 2017 για την Ε και Στ τάξη του Δημοτικού Αναρτώνται στις επόμενες σελίδες ενδεικτικά θέματα για τον Πανελλήνιο Διαγωνισμό Φυσικών «Αριστοτέλης»

Διαβάστε περισσότερα

16/03/2017 Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:.

16/03/2017 Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. 16/03/2017 Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Θέμα 1ο Ένα χειμωνιάτικο πρωινό οι τρεις φίλοι που φαίνονται στην εικόνα 1 παίζουν δίπλα στη μικρή παγωμένη λίμνη,

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Στο σχολείο, στο μάθημα των φυσικών, οι μαθητές παρατηρούν, ενδιαφέρονται, ερευνούν και, με πειράματα, ανακαλύπτουν.

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:.

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Στην εικόνα α φαίνεται ένας «αποστακτήρας» που χρησιμοποιείται σε βιοτεχνίες για το διαχωρισμό του αλκοόλ ή

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Στο σχολείο, στο μάθημα των φυσικών, οι μαθητές παρατηρούν, ενδιαφέρονται, ερευνούν και, με πειράματα, ανακαλύπτουν.

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:.

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Θέμα 1ο Δύο μαθητές βυθίζουν για λίγο το χέρι τους στο νερό των δοχείων Α και Β, ο ένας στο Α και ο άλλος στο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ

ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ Στόχοι των δραστηριοτήτων. Οι μαθητές θα πρέπει να είναι σε θέση να: αναφέρουν διάφορους τρόπους με τους οποίους μπορούμε να αυξήσουμε τη θερμοκρασία διαπιστώσουν πειραματικά ότι

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Ημερομηνία: Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Θέμα 1ο Σε πολλές ορεινές χώρες με συχνές χιονοπτώσεις ή βροχοπτώσεις έχουν κατασκευαστεί σε μεγάλα υψόμετρα φράγματα

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικά θέματα Φυσικών για την εισαγωγή στα Πρότυπα Πειραματικά Γυμνάσια

Ενδεικτικά θέματα Φυσικών για την εισαγωγή στα Πρότυπα Πειραματικά Γυμνάσια Ενδεικτικά θέματα (με ενδεικτικές λύσεις / απαντήσεις) για τη δοκιμασία / τεστ εισαγωγής από τα Δημοτικά στα Πρότυπα Πειραματικά Γυμνάσια Ενδεικτικά Θέματα Φυσικών ΦΥΣΙΚΑ 6 Παρατηρήστε την παρακάτω εικόνα,

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Ημερομηνία: Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Θέμα 1ο Έχεις παρατηρήσει ηλιακούς θερμοσίφωνες, όπως αυτόν της εικόνας 1α σε κτίρια ή σε φωτογραφίες του βιβλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ-ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ

ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ-ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ-ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ Όλη η ύλη αποτελείται από άτομα και μόρια που κινούνται συνεχώς. Με το συνδυασμό τους προκύπτουν στερεά, υγρά, αέρια ή πλάσμα, ανάλογα με κίνηση των μορίων. Το πλάσμα είναι η πλέον

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικών Επιστημών. Θέμα: Εφαρμογή του ΑΠ των Φυσικών Επιστημών

Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικών Επιστημών. Θέμα: Εφαρμογή του ΑΠ των Φυσικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικών Επιστημών Θέμα: Εφαρμογή του ΑΠ των Φυσικών Επιστημών Κατά τη Β Φάση της Διαμόρφωσης των ΑΠ, το Πρόγραμμα Σπουδών των Φυσικών Επιστημών, το οποίο θα εφαρμοστεί κατά τη φετινή

Διαβάστε περισσότερα

06/05/2017 Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:.

06/05/2017 Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. 06/05/2017 Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Θέμα 1ο Οι τέσσερις φίλοι απολαμβάνουν μια βόλτα με ποδήλατο. Ποια νομίζεις ότι είναι τα πλεονεκτήματα της χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΠΡΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ.. ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Π.

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΠΡΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ.. ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Π. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΠΡΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ.. ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Π.Ε ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ.. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

2. Σύγκρινε τα παρακάτω ζεύγη αριθμών, τοποθετώντας μεταξύ τους το κατάλληλο σύμβολο (>, <, =):

2. Σύγκρινε τα παρακάτω ζεύγη αριθμών, τοποθετώντας μεταξύ τους το κατάλληλο σύμβολο (>, <, =): 1. Συμπλήρωσε τα κενά με τους αριθμούς που λείπουν: α) 1.. = 5 β) 12.. = 0 γ).. : 1 = 44 δ) 5.. = 2. Σύγκρινε τα παρακάτω ζεύγη αριθμών, τοποθετώντας μεταξύ τους το κατάλληλο σύμβολο (>,

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Πανεπιστήμιο Αθηνών, α φάση Στ τάξη Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Θέμα 1ο Ένας μαθητής χρησιμοποιεί το ποδήλατό του για να μετακινείται γρήγορα,

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 6 Οι Αλλαγές Κατάστασης του Νερού Ο "Κύκλος" του Νερού α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Παρατήρησε την παρακάτω εικόνα.

Φύλλο Εργασίας 6 Οι Αλλαγές Κατάστασης του Νερού Ο Κύκλος του Νερού α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Παρατήρησε την παρακάτω εικόνα. Φύλλο Εργασίας 6 Οι Αλλαγές Κατάστασης του Νερού Ο "Κύκλος" του Νερού α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Παρατήρησε την παρακάτω εικόνα. Αναγνώρισε τα φαινόμενα που σχετίζονται με το νερό και ονόμασέ

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Στο σχολείο, στο μάθημα των φυσικών, οι μαθητές παρατηρούν, ενδιαφέρονται, ερευνούν και, με πειράματα, ανακαλύπτουν.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ indb 69 25/2/2013 3:34:20 μμ

ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ indb 69 25/2/2013 3:34:20 μμ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ 10-0133.indb 69 25/2/2013 3:34:20 μμ 70 ΦΕ1: ΤΟ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΟ Πολλές φορές εκτιμάμε τη θερμοκρασία με τις αισθήσεις μας. Ακουμπάμε κάποιον στο μέτωπο, για να καταλάβουμε αν έχει πυρετό. Πλησιάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Θέμα 1ο Οι μαθητές ενός σχολείου της χώρας μας πειραματίζονται για να διαπιστώσουν και να επιβεβαιώσουν ή όχι

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΜΕ ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΜΕ ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Ονοματεπώνυμο Καθηγήτρια: Εγγλεζάκη Φρίντα Βαθμός Γ Γυμνασίου Τμήμα Ημερομηνία ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΜΕ ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Όργανα που θα χρησιμοποιήσεις στις ασκήσεις Ηλεκτρικό στοιχείο (κοινή μπαταρία)

Διαβάστε περισσότερα

2.5 θερμική διαστολή και συστολή

2.5 θερμική διαστολή και συστολή 2.5 θερμική διαστολή και συστολή 1. Όταν ένα σώμα θερμαίνεται, ο όγκος του μεγαλώνει. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται διαστολή. 2. Όταν ένα σώμα ψύχεται, ο όγκος του ελαττώνεται. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ 10-0133.indb 93 25/2/2013 3:34:34 μμ

ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ 10-0133.indb 93 25/2/2013 3:34:34 μμ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ 10-0133.indb 93 25/2/2013 3:34:34 μμ 94 ΦΕ1: ΣΤΑΤΙΚΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ Σίγουρα κάποια στιγμή έχεις νιώσει κι εσύ ένα μικρό «τίναγμα», καθώς βγάζεις ένα μάλλινο πουλόβερ ή καθώς ακουμπάς την πόρτα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 11. ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Μια διαφορά που δεν μπορούμε να τη δούμε. Ουσίες και μείγματα

Μάθημα 11. ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Μια διαφορά που δεν μπορούμε να τη δούμε. Ουσίες και μείγματα Μάθημα 11 ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Μια διαφορά που δεν μπορούμε να τη δούμε Είμαστε εξοικειωμένοι με πολλές χημικές ουσίες, όπως οξυγόνο, άζωτο, θειάφι, νερό, σίδηρο, αλάτι, χαλκό, γαλαζόπετρα,

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 7 Η Διαστολή και Συστολή του Νερού Μια φυσική «Ανωμαλία»

Φύλλο Εργασίας 7 Η Διαστολή και Συστολή του Νερού Μια φυσική «Ανωμαλία» Φύλλο Εργασίας 7 Η Διαστολή και Συστολή του Νερού Μια φυσική «Ανωμαλία» α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Στο δημοτικό σχολείο έχεις μάθει ότι τα υλικά σώματα, είτε βρίσκονται στη στερεή είτε στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ» 2016 Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής α φάση Ε Ε

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ» 2016 Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής α φάση Ε Ε Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Θέμα 1ο Οι μαθητές ενός δημοτικού σχολείου σχεδίασαν την ηλεκτρική εγκατάσταση της τάξης τους, όπως φαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 5 Από τη Θερμότητα στη Θερμοκρασία Η Θερμική Ισορροπία α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι

Φύλλο Εργασίας 5 Από τη Θερμότητα στη Θερμοκρασία Η Θερμική Ισορροπία α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Φύλλο Εργασίας 5 Από τη Θερμότητα στη Θερμοκρασία Η Θερμική Ισορροπία α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Στο βιβλίο των φυσικών του δημοτικού σχολείου της Ε τάξης υπάρχει η παρακάτω αναφορά στη Θερμοκρασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 5 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ B ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 17 Μαΐου 2009 Ώρα: 10:00 12:30 Προτεινόμενες Λύσεις θεμα - 1 (5 μον.) Στον πίνακα υπάρχουν δύο στήλες με ασυμπλήρωτες προτάσεις. Στο τετράδιο των απαντήσεών

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Α Γυμνασίου Υποστηρικτικό υλικό ΦΕ 6,7,8 και 9

Φυσική Α Γυμνασίου Υποστηρικτικό υλικό ΦΕ 6,7,8 και 9 Φυσική Α Γυμνασίου Υποστηρικτικό υλικό ΦΕ 6,7,8 και 9 Μαρίνα Στέλλα Φύλλο Εργασίας 6 Οι Αλλαγές Κατάστασης του Νερού Ο «Κύκλος» του Νερού Διδακτικοί στόχοι να συνδέσουν με πειραματισμό τη φυσική κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα.

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα. Οξέα Διάλυμα ονομάζεται κάθε ομογενές μείγμα. Το διάλυμα έχει την ίδια σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες σε όλη του τη μάζα. Τα συστατικά του διαλύματος δεν μπορούν να διακριθούν ούτε με γυμνό μάτι, ούτε

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 9 Το Φαινόμενο του Θερμοκηπίου υπερ-θερμαίνει

Φύλλο Εργασίας 9 Το Φαινόμενο του Θερμοκηπίου υπερ-θερμαίνει Φύλλο Εργασίας 9 Το Φαινόμενο του Θερμοκηπίου υπερ-θερμαίνει α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Παρατήρησε στο παρακάτω ενδεικτικό γράφημα την αύξηση της μέσης θερμοκρασίας της γης από το 1870 έως

Διαβάστε περισσότερα

EÓfiÙËÙ EPMOKPA IA KAI EPMOTHTA

EÓfiÙËÙ EPMOKPA IA KAI EPMOTHTA EÓfiÙËÙ 14. ÂÚÌÔÎÚ Û Î È ıâúìfiùëù 15. ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ ÁÈ ÙË ıâúìfiùëù : H ıâúìèî ÈÛÔÚÚÔapple 16. È ÛÙÔÏ Î È Û ÛÙÔÏ ÛÙÂÚÂÒÓ ÛˆÌ ÙˆÓ 17. È ÛÙÔÏ Î È Û ÛÙÔÏ ÙˆÓ ÁÚÒÓ - ÂÚÌfiÌÂÙÚ EPMOKPA IA KAI EPMOTHTA 14ο Μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

19ο Μάθημα ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ

19ο Μάθημα ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ 19ο Μάθημα ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Μια σπουδαία ικανότητα του νερού, η διαλυτική Ξέρουμε ότι το νερό κάνει έναν κύκλο στη φύση. Εξατμίζεται, γίνεται σύννεφο και πέφτει στη γη ως βροχή. Ένα μεγάλο μέρος από το βρόχινο

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:.

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Θέμα 1ο Μερικοί μαθητές κρεμούν με νήμα από την οροφή της τάξης ένα θερμόμετρο έτσι ώστε το κάτω μέρος του

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 10 Το Ηλεκτρικό βραχυ-κύκλωμα Κίνδυνοι και "Ασφάλεια"

Φύλλο Εργασίας 10 Το Ηλεκτρικό βραχυ-κύκλωμα Κίνδυνοι και Ασφάλεια Φύλλο Εργασίας 10 Το Ηλεκτρικό βραχυ-κύκλωμα Κίνδυνοι και "Ασφάλεια" α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Στις εικόνες φαίνονται πολλές ηλεκτρικές πηγές που τροφοδοτούν με ηλεκτρικό ρεύμα διάφορα κυκλώματα

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 8 Το Φως Θερμαίνει "Ψυχρά" και "Θερμά" Χρώματα

Φύλλο Εργασίας 8 Το Φως Θερμαίνει Ψυχρά και Θερμά Χρώματα Φύλλο Εργασίας 8 Το Φως Θερμαίνει "Ψυχρά" και "Θερμά" Χρώματα α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Παρατήρησε τη διπλανή εικόνα και γράψε σε ποια σημεία προτιμούν οι άνθρωποι να κάθονται στην παραλία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ IOYNIOY 2015

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ IOYNIOY 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ IOYNIOY 2015 ΜΑΘΗΜΑ: Φυσική ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:05/06/2015 ΒΑΘΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗ:... /65 ΦΥΣΙΚΑ:.. /100 ΦΥΣΙΚΑ: /20 ΟΛΟΓΡΑΦΩΣ: ΤΑΞΗ: Β Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ. 3ο Γ/σιο Τρικάλων

ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ. 3ο Γ/σιο Τρικάλων ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Μαυρομμάτη Ειρήνη - ΠΕ0401 3ο Γ/σιο Τρικάλων Σχολικό Έτος: 2014-2015 1ο ΠΕΙΡΑΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΣ ΚΙΝΗΤΗΡΑΣ Κατασκευές στο εργαστήριο, σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Τι χρειάζεσαι: Ένα πλαστικό μπουκάλι (ή ένα στενόμακρο ποτήρι), ένα μολύβι, ένα κομμάτι μονόκλωνο καλώδιο ή σύρμα, νερό, οινόπνευμα, λάδι, αλάτι.

Τι χρειάζεσαι: Ένα πλαστικό μπουκάλι (ή ένα στενόμακρο ποτήρι), ένα μολύβι, ένα κομμάτι μονόκλωνο καλώδιο ή σύρμα, νερό, οινόπνευμα, λάδι, αλάτι. ΑΝΩΣΗ Πείραμα 1: Το αυγό που κολυμπάει. Τι χρειάζεσαι: ένα βρασμένο αυγό, ένα πλατύ ποτήρι ή ένα πλαστικό μπουκάλι, ένα μαχαίρι, νερό, αλάτι, ένα κουταλάκι. Τι θα κάνεις: Αν δεν είναι εύκολο να έχεις ένα

Διαβάστε περισσότερα

Το φαινόμενο της διαπνοής

Το φαινόμενο της διαπνοής Το φαινόμενο της διαπνοής Α Γυμνασίου Κεφάλαιο 3 Ενότητα 3.2 Σελ. 61 Γ Γυμνασίου Κεφάλαιο 1 Ενότητα 1.1 Σελ. 18 1 Εισαγωγή Επιστροφή του Η2Ο στην ατμόσφαιρα Μέσω των φυτών: Διαπνοή είναι η διεργασία μέσω

Διαβάστε περισσότερα

ΦΕ6 α. παρατηρώ, πληροφορούμαι, ενδιαφέρομαι / έναυσμα ενδιαφέροντος

ΦΕ6 α. παρατηρώ, πληροφορούμαι, ενδιαφέρομαι / έναυσμα ενδιαφέροντος 4ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΜΙΑΣ 1 ΦΕ6 α. παρατηρώ, πληροφορούμαι, ενδιαφέρομαι / έναυσμα ενδιαφέροντος Το νερό βράζει στο καζάνι και μετατρέπεται σε υδρατμούς. Το νερό εξατμίζεται από την επιφάνεια της λίμνης και του

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 2 ο. Δίνεται Κ ηλ = Ν m 2 /C 2 και επιτάχυνση της βαρύτητας στην επιφάνεια της Γης 10 m/s 2.

Θέμα 2 ο. Δίνεται Κ ηλ = Ν m 2 /C 2 και επιτάχυνση της βαρύτητας στην επιφάνεια της Γης 10 m/s 2. Γ Γυμνασίου 7 Μαρτίου 2015 Θεωρητικό Μέρος Θέμα 1 ο Α. Ένας μαθητής φορτίζει θετικά μια μεταλλική σφαίρα. Η μάζα της σφαίρας i. παραμένει σταθερή, ii. αυξάνεται, iii. μειώνεται Επιλέξτε τη σωστή απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 1η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΣΤ ΤΑΞΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Κυριακή, 10 Ιουνίου, 2012 Ώρα: 10:30-11:30 Λύσεις ΘΕΜΑ 1 ο : Ο τρόπος διάδοσης της θερμότητας στα στερεά σώματα ονομάζεται: Α. Ζέστη Β. Θερμοκρασία Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟΧΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟΧΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Παρακάτω παρατίθενται μια σειρά από στόχοι που θα μπορούσε κάποιος εκπαιδευτικός να επιδιώξει να επιτύχουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας μέσα από δραστηριότητες (στόχοι του εκπαιδευτικού).

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Τίτλοι ερευνών Διατύπωση υπόθεσης Ανεξάρτητη, εξαρτημένη και ελεγχόμενες μεταβλητές.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Τίτλοι ερευνών Διατύπωση υπόθεσης Ανεξάρτητη, εξαρτημένη και ελεγχόμενες μεταβλητές. Άσκηση1: ΑΣΚΗΣΕΙΣ Τίτλοι ερευνών Διατύπωση υπόθεσης Ανεξάρτητη, εξαρτημένη και ελεγχόμενες μεταβλητές. Στις παρακάτω προτάσεις υπογραμμίστε με μια γραμμή την ανεξάρτητη και με δύο την εξαρτημένη μεταβλητή:

Διαβάστε περισσότερα

1. Παρατήρηση βρασμού του νερού μέσω των αισθητήρων.

1. Παρατήρηση βρασμού του νερού μέσω των αισθητήρων. Εισηγητές, οι συνεργάτες του ΕΚΦΕ : Γαβρίλης Ηλίας, Χημικός Βράκα Ελένη, Φυσικός Α. ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΕΠΙΔΕΙΞΗΣ 1. Παρατήρηση βρασμού του νερού μέσω των αισθητήρων. 2. Σύσταση του ατμοσφαιρικού αέρα Σκοπός Να

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Θερμοκρασία

Κεφάλαιο 7. Θερμοκρασία Κεφάλαιο 7 Θερμοκρασία Θερμοδυναμική Η θερμοδυναμική περιλαμβάνει περιπτώσεις όπου η θερμοκρασία ή η κατάσταση ενός συστήματος μεταβάλλονται λόγω μεταφοράς ενέργειας. Η θερμοδυναμική ερμηνεύει με επιτυχία

Διαβάστε περισσότερα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 15 Μαΐου, 2011 Ώρα: 11:00-13:30 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ 1. Α/Α Μετατροπή 1 2h= 2.60= 120 min Χρόνος 2 4500m= 4,5 km Μήκος 3 2m 3

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:... Αρ...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:... Αρ... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΒΑΘΜΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/6/2014 Αριθμητικά ΒΑΘΜΟΣ:..... ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:...Τμήμα:... Αρ...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:...Τμήμα:... Αρ... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: Φυσική ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 9 / 6 / 2015 ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες (Φυσική / Χημεία) ΒΑΘΜΟΣ: Αριθμητικώς:....

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ Δειγματικό Εξεταστικό Δοκίμιο. ΦΥΣΙΚΗ ( 65 μονάδες )

ΓΡΑΠΤΕΣ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ Δειγματικό Εξεταστικό Δοκίμιο. ΦΥΣΙΚΗ ( 65 μονάδες ) ΓΡΑΠΤΕΣ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ Δειγματικό Εξεταστικό Δοκίμιο ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ΩΡΕΣ (ΦΥΣΙΚΗ+ ΧΗΜΕΙΑ) ΒΑΘΜΟΣ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΩΣ:. ΟΛΟΓΡΑΦΩΣ:. ΥΠ.ΚΑΘΗΓΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ:.. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 40 λεπτά ΣΧΟΛΕΙΟ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ/ΤΡΙΑ:. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:... ΑΡ.:... ΜΕΡΟΣ Α: Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. 1.

Διαβάστε περισσότερα

34ο Μάθημα ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ - ΑΓΩΓΟΙ ΚΑΙ ΜΟΝΩΤΕΣ

34ο Μάθημα ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ - ΑΓΩΓΟΙ ΚΑΙ ΜΟΝΩΤΕΣ 34ο Μάθημα ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ - ΑΓΩΓΟΙ ΚΑΙ ΜΟΝΩΤΕΣ Αρνητικά ηλεκτρικά φορτία μπορεί να κινούνται εύκολα και γρήγορα μέσα στους αγωγούς Τι συμβαίνει στα σώματα όταν ηλεκτρίζονται; Οι επιστήμονες

Διαβάστε περισσότερα

16/03/2017 Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:.

16/03/2017 Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. 16/03/2017 Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Μερικοί μαθητές κατασκεύασαν ένα μικρό ομοίωμα έλκηθρου κολλώντας δύο παράλληλα ξύλινα καλαμάκια στην κάτω πλευρά

Διαβάστε περισσότερα

Κρύο..καιρός για πάγο! Δραστηριότητα 1:

Κρύο..καιρός για πάγο! Δραστηριότητα 1: Κρύο..καιρός για πάγο! Περιβάλλον : Εικονικό Εργαστήριο Υλικά : Δοχεία 100 ml, Θερμόμετρα, Νερό, πάγος. Περιγραφή - στόχοι Στις δραστηριότητες αυτές οι μαθητές θα μετρήσουν τη θερμοκρασία κάποιας ποσότητας

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 7 Η Διαστολή και Συστολή του Νερού Μια φυσική «Ανωμαλία»

Φύλλο Εργασίας 7 Η Διαστολή και Συστολή του Νερού Μια φυσική «Ανωμαλία» Φύλλο Εργασίας 7 Η Διαστολή και Συστολή του Νερού Μια φυσική «Ανωμαλία» α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Στο δημοτικό σχολείο έχεις μάθει ότι τα υλικά σώματα, είτε βρίσκονται στη στερεή είτε στην

Διαβάστε περισσότερα

2. Τη με αριθμ. 17/17-06-2010 Πράξη του Τμήματος Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου.

2. Τη με αριθμ. 17/17-06-2010 Πράξη του Τμήματος Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Β

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Κ. Αποστολόπουλος, Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ04, Διεύθυνση Δ.Ε. Β Αθήνας, ΕΚΦΕ Ν. Ιωνίας, 28/01/2014

Δρ. Κ. Αποστολόπουλος, Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ04, Διεύθυνση Δ.Ε. Β Αθήνας, ΕΚΦΕ Ν. Ιωνίας, 28/01/2014 Δρ. Κ. Αποστολόπουλος, Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ04, Διεύθυνση Δ.Ε. Β Αθήνας, ΕΚΦΕ Ν. Ιωνίας, 28/01/2014 Δίνονται στους μαθητές φύλλα αξιολόγησης τα οποία συνθέτονται από τον εκπαιδευτικό με βάση τα γνωστά

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ίσως έχεις παρατηρήσει ότι το λεμόνι, το ξίδι, τα πορτοκάλια έχουν χαρακτηριστική γεύση. Ποια πιστεύεις ότι είναι αυτή;

Α. Ίσως έχεις παρατηρήσει ότι το λεμόνι, το ξίδι, τα πορτοκάλια έχουν χαρακτηριστική γεύση. Ποια πιστεύεις ότι είναι αυτή; ΟΞΕΑ ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ PH ΣΤΟ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ «Ο ΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ» 1 Ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΞΙΝΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ- ΒΑΣΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ 1.1 ΣΤΟΧΟΙ 1. Να διαπιστώσουν οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 5 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ B ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 17 Μαΐου 2009 Ώρα: 10:00 12:30 Οδηγίες: 1) Το δοκίμιο αποτελείται από οκτώ (8) θέματα. 2) Απαντήστε σε όλα τα θέματα. 3) Επιτρέπεται η χρήση μόνο μη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Μαΐου 2010 Ώρα : 10:00-12:30 Προτεινόμενες λύσεις ΘΕΜΑ 1 0 (12 μονάδες) Για τη μέτρηση της πυκνότητας ομοιογενούς πέτρας (στερεού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 10-0133.indb 55 25/2/2013 3:34:10

ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 10-0133.indb 55 25/2/2013 3:34:10 ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 10-0133.indb 55 25/2/2013 3:34:10 56 ΦΕ1: ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η τροφή είναι απαραίτητη για όλους μας. Πρέπει όμως να προσέχουμε τι τρώμε! Παρατήρησε τις εικόνες. Ποιο παιδί τρώει υγιεινά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ/ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ/ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Γ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013 2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ/ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Κατεύθυνση: Πρακτική Μάθημα: ΦΥΣΙΚΗ (2ωρο) Τάξη: B Αρ. Μαθητών: 93 Κλάδος: ΟΛΟΙ Ημερομηνία: 30/05/2014

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΕ ΑΓΡΙΝΙΟΥ Σχ. έτος ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Α. ΠΛΑΤΑΝΙΑ. Οι εκπαιδευτικοί στόχοι του συγκεκριμένου θέματος είναι:

ΣΔΕ ΑΓΡΙΝΙΟΥ Σχ. έτος ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Α. ΠΛΑΤΑΝΙΑ. Οι εκπαιδευτικοί στόχοι του συγκεκριμένου θέματος είναι: ΣΔΕ ΑΓΡΙΝΙΟΥ Σχ. έτος 2006-2007 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Α. ΠΛΑΤΑΝΙΑ Από τη θεματική ενότητα: ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ Οι εκπαιδευτικοί στόχοι του συγκεκριμένου θέματος είναι: Να αντιληφθούν τη διαφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΛΑΝΤΖΙΑΣ Σχολική Χρονιά ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΤΑΞΗ Β. Ονοματεπώνυμο μαθητή/τριας:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΛΑΝΤΖΙΑΣ Σχολική Χρονιά ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΤΑΞΗ Β. Ονοματεπώνυμο μαθητή/τριας:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΛΑΝΤΖΙΑΣ Σχολική Χρονιά 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΤΑΞΗ Β Ονοματεπώνυμο μαθητή/τριας:... Τμήμα:... :... Βαθμός/Ολογράφως:... Χρόνος: 2 ώρες Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Φυσικές Επιστήμες και την Επιστημονική Καλλιέργεια Ι

Εισαγωγή στις Φυσικές Επιστήμες και την Επιστημονική Καλλιέργεια Ι Εισαγωγή στις Φυσικές Επιστήμες και την Επιστημονική Καλλιέργεια Ι Ενότητα 4 η : Θερμικά φαινόμενα Δημήτρης Κολιόπουλος Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016

ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016 ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016 ΒΑΘ.:... / 25 ΟΛΟΓΡ.:... ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 ΥΠΟΓΡ.:... ΤΑΞΗ: Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: dd/mm/yyyy ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΑ ( ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ/ΒΙΟΛΟΓΙΑ ) ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΚΥΚΛΩΜΑ: ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΚΥΚΛΩΜΑ: ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 1 ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΚΥΚΛΩΜΑ: ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 Δες στην εικόνα μια ηλεκτρική πηγή (μπαταρία) που συνήθως χρησιμοποιούμε για να κατασκευάσουμε ηλεκτρικά κυκλώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Απριλίου 26 Ώρα : 1:3-13: Οδηγίες: 1)Το δοκίµιο αποτελείται από τρία (3) µέρη. Και στα τρία µέρη υπάρχουν συνολικά δώδεκα (12)

Διαβάστε περισσότερα

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος.

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος. A Γυμνασίου 07 Μαρτίου 2015 Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Εξεταστικό Κέντρο: Πειραματικό Μέρος Θέμα 1 ο Μαθητές διαβάζουν, ο ένας μετά τον άλλο, τις ενδείξεις του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 10 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 11 Μαΐου 2014 Ώρα : 10:00-12:30 Οδηγίες: 1) Το δοκίμιο αποτελείται από έντεκα (11) θέματα και δέκα (10) σελίδες. 2) Να απαντήσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: (ΦΥΣΙΚΗ) -ΧΗΜΕΙΑ ΒΑΘΜΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 5/6/2015 Αριθμητικά.. ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες Ολογράφως: ΥΠ.

Διαβάστε περισσότερα

H Λ Ε Κ Τ Ρ Ο Μ Α Γ Ν Η Τ Ι Σ Μ Ο Σ ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΑΓΝΗΤΕΣ

H Λ Ε Κ Τ Ρ Ο Μ Α Γ Ν Η Τ Ι Σ Μ Ο Σ ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΑΓΝΗΤΕΣ H Λ Ε Κ Τ Ρ Ο Μ Α Γ Ν Η Τ Ι Σ Μ Ο Σ ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΑΓΝΗΤΕΣ Οι Μαγνήτες έχουν την ιδιότητα να έλκουν ορισμένα υλικά όπως ο σίδηρος, το κοβάλτιο και το νικέλιο, και σύνθετα αυτών όπως ο χάλυβας(ατσάλι),

Διαβάστε περισσότερα

32ο Μάθημα MΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ - ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

32ο Μάθημα MΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ - ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 32ο Μάθημα MΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ - ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Χημική, εσωτερική, κινητική, δυναμική, φωτεινή, ηλεκτρική Η ενέργεια αποθηκεύεται στα υλικά σώματα σε διάφορες μορφές, ως χημική, εσωτερική,

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 5 Από τη Θερμότητα στη Θερμοκρασία Η Θερμική Ισορροπία α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι

Φύλλο Εργασίας 5 Από τη Θερμότητα στη Θερμοκρασία Η Θερμική Ισορροπία α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Φύλλο Εργασίας 5 Από τη Θερμότητα στη Η Θερμική Ισορροπία α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Στο βιβλίο των φυσικών του δημοτικού σχολείου της Ε τάξης υπάρχει η παρακάτω αναφορά στη και τη Θερμότητα.

Διαβάστε περισσότερα

17ο Μάθημα ΔΙΑΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΟΛΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ - ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΑ

17ο Μάθημα ΔΙΑΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΟΛΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ - ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΑ 17ο Μάθημα ΔΙΑΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΟΛΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ - ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΑ Μια ιδιότητα των υγρών που μας επιτρέπει να μετράμε γρήγορα και με ακρίβεια τη θερμοκρασία των σωμάτων Στην εποχή μας, τα θερμόμετρα είναι προσιτά

Διαβάστε περισσότερα

Συμπληρωματικό Φύλλο Εργασίας 10+ ( * ) 10. Το Ηλεκτρικό βραχυ-κύκλωμα Κίνδυνοι και "Ασφάλεια"

Συμπληρωματικό Φύλλο Εργασίας 10+ ( * ) 10. Το Ηλεκτρικό βραχυ-κύκλωμα Κίνδυνοι και Ασφάλεια Συμπληρωματικό Φύλλο Εργασίας 10+ ( * ) 10. Το Ηλεκτρικό βραχυ-κύκλωμα Κίνδυνοι και "Ασφάλεια" ( * ) + επιπλέον πληροφορίες, ιδέες και προτάσεις προαιρετικών πειραματικών δραστηριοτήτων, ερωτήσεις... Σε

Διαβάστε περισσότερα

Θερµότητα χρόνος θέρµανσης. Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος. Μονάδα: Joule. Του χρόνου στον οποίο το σώµα θερµαίνεται

Θερµότητα χρόνος θέρµανσης. Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος. Μονάδα: Joule. Του χρόνου στον οποίο το σώµα θερµαίνεται 1 2 Θερµότητα χρόνος θέρµανσης Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος Αν ένα σώµα θερµαίνεται από µια θερµική πηγή (γκαζάκι, ηλεκτρικό µάτι), τότε η θερµότητα (Q) που απορροφάται από το σώµα είναι ανάλογη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 1 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ B ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 17 Απριλίου, 2005 Ώρα: 10:00 12:30 Οδηγίες: 1) Το δοκίµιο αποτελείται από τρία (3) µέρη µε σύνολο δώδεκα (12) θεµάτων. 2) Απαντήστε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο Βασίλης Γαργανουράκης Φυσική ήγ Γυμνασίου Εισαγωγή Στο προηγούμενο κεφάλαιο μελετήσαμε τις αλληλεπιδράσεις των στατικών (ακίνητων) ηλεκτρικών φορτίων. Σε αυτό το κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

16ο Μάθημα ΔΙΑΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΟΛΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ. Μια ιδιότητα με σημαντικές συνέπειες και τεχνικές εφαρμογές

16ο Μάθημα ΔΙΑΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΟΛΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ. Μια ιδιότητα με σημαντικές συνέπειες και τεχνικές εφαρμογές 16ο Μάθημα ΔΙΑΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΟΛΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ Μια ιδιότητα με σημαντικές συνέπειες και τεχνικές εφαρμογές Θα έχεις ίσως προσέξει ότι στους δρόμους και στα δάπεδα, όταν τα στρώνουν με τσιμέντο, αφήνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Ονοματεπώνυμο:.

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Ονοματεπώνυμο:. ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Τάξη: B Βαθμός: Μάθημα: Φυσικά (Φυσική και Χημεία) Ημερομηνία: 10/06/2014 Διάρκεια: 2 Ώρες Ολογράφως:.. Υπογραφή:

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 8 Το Φως Θερμαίνει "Ψυχρά" και "Θερμά" Χρώματα

Φύλλο Εργασίας 8 Το Φως Θερμαίνει Ψυχρά και Θερμά Χρώματα Φύλλο Εργασίας 8 Το Φως Θερμαίνει "Ψυχρά" και "Θερμά" Χρώματα α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Παρατήρησε τη διπλανή εικόνα και γράψε σε ποια σημεία προτιμούν οι άνθρωποι να κάθονται στην παραλία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΩΝ σχ. έτους Συμπληρώνεται από το Ε.Κ.Φ.Ε. Ε.ΚΦ.Ε.:Μαγνησίας

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΩΝ σχ. έτους Συμπληρώνεται από το Ε.Κ.Φ.Ε. Ε.ΚΦ.Ε.:Μαγνησίας Αριθμός ΓΥΜΝΑΣΙΩΝ που ανήκουν στο Ε.Κ.Φ.Ε. και όρισαν Υ.Σ.Ε.Φ.Ε. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΩΝ σχ. έτους 2013-14 Συμπληρώνεται από το Ε.Κ.Φ.Ε. Ε.ΚΦ.Ε.:Μαγνησίας 36 ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Αριθμός ΓΥΜΝΑΣΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Xημεία β γυμνασίου. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής

Xημεία β γυμνασίου. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Xημεία β γυμνασίου Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Ένα υγρό βρέθηκε με τη βοήθεια του ζυγού ότι έχει μάζα 22g και με τη βοήθεια ογκομετρικού κυλίνδρου ότι έχει όγκο 20 ml. Η πυκνότητά του είναι: α. 1,1

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 20. Θερμότητα

Κεφάλαιο 20. Θερμότητα Κεφάλαιο 20 Θερμότητα Εισαγωγή Για να περιγράψουμε τα θερμικά φαινόμενα, πρέπει να ορίσουμε με προσοχή τις εξής έννοιες: Θερμοκρασία Θερμότητα Θερμοκρασία Συχνά συνδέουμε την έννοια της θερμοκρασίας με

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ι Σ Α Γ Ω Γ Η ΟΙ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ

Ε Ι Σ Α Γ Ω Γ Η ΟΙ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Ε Ι Σ Α Γ Ω Γ Η ΟΙ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Χημεία είναι η επιστήμη που μελετά την ύλη, τη σύνθεση, τη δομή, τις ιδιότητες της και ιδιαίτερα τις μεταβολές της σύστασης της. Βιολογία είναι η επιστήμη που μελετά

Διαβάστε περισσότερα

8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης

8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης 8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Μεταβολές καταστάσεων της ύλης Γνωστικό Αντικείμενο: Μελέτη Περιβάλλοντος Διδακτική Ενότητα: Μεταβολές καταστάσεων της

Διαβάστε περισσότερα

Άρης Ασλανίδης Πρότυπα Πειραματικά Γυμνάσια Οδηγός προετοιμασίας για τα Φυσικά

Άρης Ασλανίδης Πρότυπα Πειραματικά Γυμνάσια Οδηγός προετοιμασίας για τα Φυσικά Άρης Ασλανίδης Πρότυπα Πειραματικά Γυμνάσια Οδηγός προετοιμασίας για τα Φυσικά Ε Δημοτικού 5 Υλικά σώματα Μαθαίνω χρήσιμες πληροφορίες του Βιβλίου Μαθητή Παντού γύρω μας υπάρχει ύλη. Η ύλη μπορεί να είναι

Διαβάστε περισσότερα