ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ:

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ:"

Transcript

1 Πανεεπιισττήμιιο Μακεεδονίίαςς Μεετταπττυχιιακό Πρόγγραμμα Εφαρμοσμέένηςς Πληροφοριικήςς Σπουδασττήςς:: ΒΑΣΙΙΛΕΙΙΑΔΗΣ ΒΑΣΙΙΛΕΙΙΟΣ A..M 174 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΕΙΞΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΒΙΟΝΤΗΖΕΛ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΕΤΡΑΚΗΣ ΑΝΔΡΕΑΣ Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 1

2 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Ο συγγραφέας θα ήθελε να ευχαριστήσει μια ομάδα ανθρώπων οι οποίοι βοήθησαν με διάφορους τρόπους στην εκπόνηση της παρούσας εργασίας. Μεταξύ αυτών οι καθηγητές κύριοι Πετράκης Ανδρέας και Τσανακτσίδης Κωνσταντίνος οι οποίοι με καθοδήγησαν στο ερευνητικό πεδίο που πραγματεύεται η παρούσα εργασία και προσέφεραν τις γνώσεις τους για το σχεδιασμό και την υλοποίηση της. Τέλος ένα μεγάλο ευχαριστώ στην οικογένεια μου που με ανέχτηκε όλο αυτό το διάστημα και κυρίως στην κόρη μου Ελένη που της στέρησα πολλές στιγμές από τον πολύτιμο δικό μας χρόνο που μου χρειάστηκε για την ολοκλήρωση αυτής της εργασίας. Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 2

3 Περίληψη Στο εργαστήριο καυσίμων του ΤΕΙ Δ. Μακεδονίας Κοζάνης του τμήματος Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης προγραμματίζουμε την μέτρηση δειγμάτων καθαρού πετρελαίου με διαφορετικές περιεκτικότητες σε βιοπετρέλαιο. Μ αυτόν τον τρόπο προσπαθούμε να διακρίνουμε τις διαφοροποιήσεις που δημιουργούνται στις ιδιότητες τους όταν αναμιγνύονται. Οι έλεγχοι πραγματοποιούνται στις ιδιότητες της πυκνότητας, του API (American Petroleum Institute ) gravity (μια ειδική εμπειρική συνάρτηση του ειδικού βάρους), της αγωγιμότητας, του προσδιορισμού υγρασίας, του κινηματικού και του δυναμικού ιξώδους, της θερμογόνου δύναμης και του σημείου ανάφλεξης. Έτσι δημιουργούμε έναν πινάκα που περιέχει οκτώ μεταβλητές, όσες και οι ιδιότητες που θα ελέγξουμε και έντεκα περιπτώσεις, όσα τα μείγματα που θα εξετάσουμε για κάθε ιδιότητα. Επομένως, αφού πραγματοποιήσουμε στο εργαστήριο τις μετρήσεις των δειγμάτων κι έχουμε τις τιμές σε κάθε περίπτωση κάθε μεταβλητής, θα τις τοποθετήσουμε στο πρόγραμμα που έχουμε δημιουργήσει και με την βοήθεια της μαθηματικής παραγοντικής ανάλυσης θα εξάγουμε τα συμπεράσματα μας για κάθε μεταβλητή ξεχωριστά αλλά και για τις διαφορές και ομοιότητες που προκύπτουν μεταξύ των μεταβλητών. Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 3

4 Abstract In the laboratory of fuel TEI W. Macedonia Kozani in section of pollution control technologies plan to measure the net oil samples with different concentrations of bio diesel and try to discern the differences that arise in their properties when mixed. Test conducted on the properties of density, conductivity, moisture determination the kinematic and dynamic viscosity, calorific value and the flash point. So we create a table that contains eight variables, as there are properties that look and eleven cases, as mixtures that will look for each property. So after making the laboratory measurements of samples and we have the values in each case of each variable to place the program that we created with the help of mathematical factor analysis draw our conclusions for each variable separately and the differences and similarities that arise between variables. Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 4

5 Εισαγωγή Με την παρούσα διπλωματική εργασία παρουσιάζεται μέσα από μια μαθηματική προσέγγιση ένας διαφορετικός τρόπος εξαγωγής συμπερασμάτων που αφορούν μερικές από τις βασικότερες ιδιότητες των καυσίμων. Πιο αναλυτικά, στο πρώτο κεφάλαιο θα ασχοληθούμε γενικά με τα καύσιμα. Θα μιλήσουμε για τα χαρακτηριστικά τους, τις κατηγορίες καυσίμων που υπάρχουν, τις ομοιότητες και τις διαφορές τους, τις δομές τους και τους δεσμούς τους. Στο δεύτερο κεφάλαιο θα μιλήσουμε για τις μεταβλητές και τις περιπτώσεις που θα εξετάσουμε στο εργαστήριο και θα παραθέσουμε δελτία χημικών αναλύσεων από τα καύσιμα που χρησιμοποιήσαμε στο εργαστήριο για την πραγματοποίηση των πειραμάτων τόσο από τα Ελληνικά Πετρέλαια όσο και από τα εκκοκκιστήρια κλωστήρια Βορείου Ελλάδος Α.Ε. Στο τρίτο κεφάλαιο θα αναφερθούμε αναλυτικά σε κάθε ιδιότητα και θα την ορίσουμε. Θα κάνουμε λόγο επίσης για την πειραματική διάταξη που θα χρησιμοποιήσουμε για κάθε ιδιότητα ξεχωριστά όπως επίσης και για την πειραματική διαδικασία που ακολουθήσαμε, έως ότου πάρουμε τις τελικές τιμές, που θα αναφέρονται σαν αναφορά αποτελεσμάτων. Στο τέταρτο κεφάλαιο, θα έχουμε την εφαρμογή της μαθηματικής παραγοντικής ανάλυσης στα εργαστηριακά αποτελέσματα παρουσιάζοντας την βήμα βήμα. Τέλος, στο πέμπτο και τελευταίο κεφάλαιο, θα αναφέρουμε τα συμπεράσματα και τις παρατηρήσεις μας που θα έχουν προκύψει μέσα από την παραπάνω διαδικασία. Επίσης εκτός από τις διαφοροποιήσεις των ιδιοτήτων που θα εξετάσουμε, η εργασία αυτή αποτελεί και το πρώτο μέρος από μια σειρά τριών εργασιών που Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 5

6 μπορούμε να πραγματοποιήσουμε για να δούμε εάν μπορούμε να διαφοροποιήσουμε το ποσοστό του βιοπετρελαίου που περιέχει το πετρέλαιο που κυκλοφορεί στο εμπόριο, προς όφελος του οικολογικού ισοζυγίου, την προστασία του περιβάλλοντος δηλ. αλλά και το οικονομικό όφελος που προκύπτει στην τιμή πώλησης προς τους καταναλωτές. Για να πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Στην Ελλάδα σήμερα υπάρχουν τριών ειδών πετρέλαια. Το πετρέλαιο 100%, το βιοπετρέλαιο 100%, αλλά και το πετρέλαιο που κυκλοφορεί στα πρατήρια βενζίνης, το οποίο είναι 93,3% πετρέλαιο και 6,7% βιοπετρέλαιο. Αυτό που θέλουμε να εξετάσουμε με τις εργασίες αυτές είναι, εάν το ποσοστό του βιοπετρελαίου που σήμερα είναι σε περιεκτικότητα 6,7%, μπορεί να ανέβει σε ποσοστό με όλα τα οφέλη που αυτό συνεπάγεται, και οικονομικά αλλά και περιβαλλοντικά. Έτσι μοιράσαμε όλη αυτή την εργασία σε τρία μέρη. Στην πρώτη εργασία, εξετάζουμε τις μισές ιδιότητες των καυσίμων, στην δεύτερη τις υπόλοιπες και στην τρίτη τα συμπεράσματα από την καύση μέσα σε ένα κινητήρα εσωτερικής καύσης (τί καυσαέρια παράγονται από τον κινητήρα, δηλ. εάν είναι μέσα στα επιτρεπτά όρια οι τιμές των ρύπων που παράγονται από τον κινητήρα, αλλά και η συμπεριφορά του κινητήρα σε αντοχή, διάβρωση, χρόνο ζωής κ.τ.λ.). Πώς ακριβώς γίνεται η διαδικασία. Με την βοήθεια της διοίκησης του ΤΕΙ Δ. Μακεδονίας Κοζάνης εξασφαλίσαμε από τα διυλιστήρια της ΕΚΟ και τα τρία είδη των καυσίμων που απαιτούνται για την πραγματοποίηση των πειραμάτων μας. Σημειώνουμε ότι το πετρέλαιο 100% και το βιοπετρέλαιο 100% δεν κυκλοφορούν στο εμπόριο ελεύθερα. Επομένως, έπειτα από ειδικό αίτημα και εκτελωνισμό, κατορθώσαμε να φτάσουν τα καύσιμα στο εργαστήριο. Η επόμενη προτεραιότητα ήταν να δούμε ποιες από τις ιδιότητες (μεταβλητές) θα εξετάζαμε στην πρώτη φάση της εργασίας. Έπειτα από διεξοδική συνεργασία με τον υπεύθυνο καθηγητή του εργαστηρίου αποφασίσαμε τις ιδιότητες που θα μελετήσουμε. Ξεκίνησαμε λοιπόν στο εργαστήριο καυσίμων να πραγματοποιούμε τις μετρήσεις των ιδιοτήτων αυτών, αφού πρώτα είχαμε δημιουργήσει και τις περιπτώσεις (έντεκα συγκεκριμένων δειγμάτων) από 100% πετρέλαιο, 100% βιοπετρέλαιο, 90% πετρέλαιο & 10% βιοπετρέλαιο κ.τ.λ. Συναντήσαμε πολλά προβλήματα, κυρίως λόγω των μαθημάτων που πραγματοποιούνταν στο εργαστήριο, λόγω ελλείψεων αντιδραστηρίων διαλυτών Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 6

7 αλλά και λόγω του αυξημένου αριθμού πειραμάτων (περίπου 200 στο σύνολο), γιατί πραγματοποιούνταν τουλάχιστον δύο μετρήσεις για κάθε δείγμα σε κάθε ιδιότητα και πολλές φορές, όταν υπήρχαν αποκλίσεις μεταξύ των μετρήσεων μεγαλύτερες από το επιτρεπτό, γινόταν και τρίτη μέτρηση για να προκύψει στην συνέχεια ο μέσος όρος τους. Σε τρείς περίπου μήνες ολοκληρώθηκε η πειραματική διαδικασία και προέκυψε ο πίνακας των τιμών, για να μπορέσουμε στην πορεία να εφαρμόσουμε την διαδικασία της μαθηματικής παραγοντικής ανάλυσης και να αναλύσουμε τις ιδιότητες και τις περιπτώσεις από μαθηματική σκοπιά, εξάγοντας χρήσιμα συμπεράσματα για τις ιδιότητες. Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 7

8 Πίνακας Περιεχομένων Κεφάλαιο Γενικά για τα καύσιμα Συμβατικά καύσιμα Πυρηνικά καύσιμα Βιοκαύσιμα Καθαρό μείγμα Πλεονεκτήματα βιοπετρελαίου Μια οικονομική προσέγγιση Διαφορές και ομοιότητες καυσίμων Φυσικές καταστάσεις καυσίμων και οι ιδιότητές τους...19 Κεφάλαιο Μεταβλητές και περιπτώσεις Δελτίο χημικής ανάλυσης 100% βιοπετρελαίου από Ε.Π Δελτίο χημικής ανάλυσης 100% πετρελαίου από Ε.Π Δελτίο χημικής ανάλυσης πετρελαίου εμπορίου από Ε.Π Δελτίο χημικής ανάλυσης 100% βιοπετρελαίου από Ε.Κ.Β.Ε Α.Ε 26 Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 8

9 Κεφάλαιο Αγωγιμότητα Ορισμός Πειραματική διάταξη Πειραματική διαδικασία Αναφορά αποτελεσμάτων Θερμογόνος δύναμη Ορισμός Πειραματική διάταξη Πειραματική διαδικασία Αναφορά αποτελεσμάτων Ιξώδες Ορισμός Πειραματική διάταξη Πειραματική διαδικασία Αναφορά αποτελεσμάτων Προσδιορισμός υγρασίας Ορισμός Πειραματική διάταξη Πειραματική διαδικασία Αναφορά αποτελεσμάτων Πυκνότητα Ορισμός Πειραματική διάταξη Πειραματική διαδικασία.49 Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 9

10 3.5.4 Αναφορά αποτελεσμάτων Σημείο ανάφλεξης Ορισμός Πειραματική διάταξη Πειραματική διαδικασία Αναφορά αποτελεσμάτων Συγκεντρωτικός πίνακας τιμών...54 Κεφάλαιο Εφαρμογή μαθηματικής παραγοντικής ανάλυσης, δημιουργία αρχικού πίνακα τιμών Κανονικοποιημένος πίνακας Πίνακας αδρανείας η μεταβλητών Πίνακας Jordan Ποσοστά παραγοντικών αξόνων Αλλαγή συστήματος συντεταγμένων Μετασχηματισμένος πίνακας Γραφική παράσταση σημείων στους άξονες Μετασχηματισμένος πίνακας αδρανείας Γραφική παράσταση μεταβλητών & σημείων στον κύκλο Πίνακας των τετραγώνων των συνημίτονων Πίνακας αποστάσεων Σχολιασμός αποστάσεων 69 Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 10

11 Κεφάλαιο Συμπεράσματα, παρατηρήσεις..70 Βιβλιογραφία 73 Παράρτημα πινάκων..74 Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 11

12 Κεφάλαιο Γενικά για τα καύσιμα Καύσιμα λέγονται οι ουσίες, που όταν ενώνονται με το οξυγόνο, παράγουν θερμότητα (ή, όπως λέγεται συνήθως πιο επιστημονικά, καίγονται με εξώθερμη αντίδραση). Τα καύσιμα χρησιμοποιούνται σε μια πληθώρα τεχνικών εφαρμογών για την παραγωγή ενέργειας, πιο ειδικά θερμικής ενέργειας (θερμότητας). Ένα μεγάλο πλήθος ουσιών, φυσικής ή τεχνητής προέλευσης, μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν καύσιμα, αλλά μόνο ένας ορισμένος αριθμός από αυτές έχουν πρακτική αξία από τεχνική άποψη για παραγωγή ενέργειας. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για να γίνει κατανοητή αυτή η λεπτή διαφορά είναι τα μέταλλα: τα μέταλλα δεν καίγονται (εκτός από το μαγνήσιο), όμως κάποια μέταλλα κάτω από ορισμένες συνθήκες ενώνονται με το οξυγόνο πολύ εύκολα. Έτσι π.χ. ο σίδηρος, όταν είναι σε λεπτό διαμερισμό, καίγεται και αυτό μπορούμε να το παρατηρήσουμε εύκολα κατά το κόψιμο μιας σιδηρόβεργας με ένα τροχό. Η παραγόμενη θερμότητα από αυτού του είδους τις καύσεις δεν είναι τεχνικά εκμεταλλεύσιμη. Το κριτήριο επομένως για να χαρακτηριστεί μια ουσία καύσιμο, τουλάχιστον από τεχνική άποψη, είναι η παραγόμενη θερμότητα από την καύση της να είναι τεχνικά εκμεταλλεύσιμη, να μπορεί δηλαδή να μετατραπεί σε μηχανικό έργο στις (θερμικές) μηχανές. Η ανάπτυξη της πυρηνικής φυσικής και συνακόλουθα της πυρηνικής τεχνολογίας, έχει διευρύνει την έννοια των καυσίμων περιλαμβάνοντας σε αυτά και ουσίες για τις οποίες η παραγόμενη θερμότητα δεν προέρχεται από καύση αλλά από πυρηνικές αντιδράσεις, δηλαδή διεργασίες που γίνονται σε ατομικό επίπεδο στους πυρήνες των μορίων των ουσιών αυτών. Έτσι, ο ορισμός για τα καύσιμα έχει πλέον διευρυνθεί για την τεχνολογία: Τα καύσιμα είναι ουσίες που απελευθερώνουν ενέργεια κατά μία συμβατική ή πυρηνική αντίδραση και η ενέργεια αυτή είναι Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 12

13 εκμεταλλεύσιμη, δηλαδή μπορεί να μετατραπεί σε μηχανικό έργο από θερμικές μηχανές. Το πιο διαδεδομένο καύσιμο, αλλά και το πρώτο που χρησιμοποιήθηκε από τον άνθρωπο, είναι η βιομάζα. Τα πιο συνηθισμένα καύσιμα σήμερα είναι τα προϊόντα της απόσταξης του αργού πετρελαίου, δηλαδή το πετρέλαιο, η βενζίνη, η κηροζίνη κλπ. 1.2 Τα συμβατικά καύσιμα Τα συμβατικά καύσιμα αποτελούνται στο μεγαλύτερο ποσοστό τους από άνθρακα και υδρογόνο και σε μικρότερα ποσοστά, ανάλογα με το κοίτασμα του υδρογονάνθρακα, περιέχονται σ αυτά νερό, με την μορφή υγρασίας, θείο, βαρέα μέταλλα και διάφορα άλλα στοιχεία που εξαρτώνται από την φυσική κατάσταση του καυσίμου (αέρια, υγρή, στερεή). Αυτά τα καύσιμα χρησιμοποιούνται σε ένα ευρύ φάσμα εργασιών από τον άνθρωπο, από την πιο απλή εφαρμογή που είναι η καύση αυτών για την παραγωγή θερμότητας, μέχρι την πιο σύνθετη όπως την παραγωγή έργου και ηλεκτρικής ενέργειας. Η χρήση των συμβατικών καυσίμων για την παραγωγή έργου ξεκίνησε στα τέλη του αιώνα και από τότε γίνεται συνεχής χρήση αυτών. Αρχικά, γινόταν χρήση μόνο των στερεών καυσίμων, ενώ τις τελευταίες δεκαετίες έχει αλλάξει το επίκεντρο του ενδιαφέροντος και γίνεται εκτενής χρήση υγρών καυσίμων. Πρέπει να σημειώσουμε ότι τα τελευταία χρόνια γίνεται προσπάθεια εξάπλωσης και των αέριων υδρογονανθράκων ως εναλλακτική πηγή ενέργειας. 1.3 Πυρηνικά καύσιμα Τα πυρηνικά καύσιμα, σε αντίθεση με τα συμβατικά, ξεφεύγουν από τον πρώτο ορισμό που δώσαμε κι αυτό γιατί αυτά δεν χρειάζονται την ύπαρξη οξυγόνου για να αντιδράσουν και να μας δώσουν έργο. Ας δούμε όμως πώς έχουν τα πράγματα. Σε ένα πυρήνα ενός ατόμου ασκούνται πολύ μεγάλες δυνάμεις μεταξύ των πρωτονίων και των νετρονίων αλλά και μεταξύ του πυρήνα και Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 13

14 των ηλεκτρονίων. Επίσης, όσο πιο μεγάλο είναι ένα άτομο, τόσο πιο μικρές είναι οι δυνάμεις μέσα στον πυρήνα του αλλά και οι δυνάμεις με απομακρυσμένα ηλεκτρόνια. Άρα όλο το άτομο βρίσκεται σε μια ευμετάβλητη κατάσταση, δηλαδή μπορεί να διασπαστεί εύκολα. Όταν ένα μεγάλο άτομο, όπως το ουράνιο 23, βομβαρδιστεί με ένα νετρόνιο, τότε έχουμε πυρηνική σχάση αυτού και θα έχουμε την παραγωγή νέων πυρήνων, νετρονίων αλλά και ενέργειας. Η ενέργεια που παράγεται είναι παρά πολύ μεγάλη και δίνεται από τον τύπο :. Αυτή η μορφή ενέργειας είναι η λεγόμενη πυρηνική σχάση, ή καταστροφή ενός βαρύ πυρήνα. Δεν θα επεκταθούμε όμως παραπάνω. Θα κλείσουμε αναφέροντας δύο πυρηνικά καύσιμα, το ουράνιο και το πλουτώνιο. 1.4 Βιοκαύσιμα Τα βιοκαύσιμα προέρχονται από οργανικά προϊόντα και θεωρούνται ανανεώσιμα καύσιμα. Ως ανανεώσιμα καύσιμα έχουν το χαρακτηριστικό των χαμηλότερων εκπομπών στο συνολικό κύκλο ζωής τους σε σχέση με τα συμβατικά ορυκτά καύσιμα, στοιχείο που εξαρτάται άμεσα από την προέλευση τους, τη χρήση τους αλλά και τον τρόπο παραγωγής και διανομής τους. Κατά την καύση τους, τα καύσιμα αυτά εκπέμπουν περίπου ίσες ποσότητες με τα αντίστοιχα πετρελαϊκής προέλευσης. Επειδή όμως είναι οργανικής προέλευσης, ο άνθρακας τον οποίο περιέχουν, έχει δεσμευτεί κατά την ανάπτυξη της οργανικής ύλης από την ατμόσφαιρα στην οποία επανέρχεται μετά την καύση κι έτσι το ισοζύγιο εκπομπών σε όλο τον κύκλο ζωής του βιοκαυσίμου είναι θεωρητικά μηδενικό. Στην πράξη, επειδή κατά την παραγωγή και διακίνηση της πρώτης ύλης αλλά και των ίδιων των βιοκαυσίμων υπεισέρχονται και άλλες δραστηριότητες, κατά τις οποίες παράγονται εκπομπές το τελικό όφελος από τα καύσιμα αυτά μπορεί να είναι από πολύ μεγάλο έως μηδαμινό. Για να αποφανθεί κανείς ασφαλώς για τα περιβαλλοντικά οφέλη κάποιου βιοκαυσίμου, πρέπει να πραγματοποιήσει εξειδικευμένη ανάλυση του κύκλου ζωής του. Σε μια προσπάθεια να προωθήσει την χρήση των βιοκαυσίμων στον τομέα των μεταφορών στην Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Ένωση υιοθέτησε την κοινοτική οδηγία 2003/30/ΕΚ. Σύμφωνα με την κοινοτική οδηγία 2003/30/ΕΚ βιο- Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 14

15 καύσιμο θεωρείται κάθε υγρό ή αέριο καύσιμο για τις μεταφορές, το οποίο παράγεται από βιομάζα, όπου βιομάζα είναι το βιοαποικοδομήσιμο κλάσμα προϊόντων, αποβλήτων και καταλοίπων από γεωργικές (συμπεριλαμβανομένων φυτικών και ζωικών ουσιών), δασοκομικές και συναφείς βιομηχανικές δραστηριότητες, καθώς και το βιοαποικοδομήσιμο κλάσμα των βιομηχανικών και αστικών αποβλήτων. Σύμφωνα με την ίδια οδηγία, στην κατηγορία των βιοκαυσίμων εμπίπτουν η βιοαιθανόλη, το βιοπετρέλαιο (μεθυλεστέρας λιπαρών οξέων), το βιοαέριο, η βιομεθανόλη, ο βιοδιμεθυλαιθέρας, ο βιο-ετβε (αιθυλοτριτοβουτυλαιθέρας, ο βιο-μτβε (μεθυλοτριτοβουτυλαιθέρας), τα συνθετικά βιοκαύσιμα (συνθετικοί υδρογονάνθρακες ή μείγματα συνθετικών υδρογονανθράκων που έχουν παραχθεί από βιομάζα), το βιουδρογόνο και τα καθαρά φυτικά έλαια. Επίσης, η νομοθεσία προβλέπει ότι τα κράτη μέλη οφείλουν να διασφαλίσουν ότι μια ελάχιστη αναλογία βιοκαυσίμων και άλλων ανανεώσιμων καυσίμων διατίθεται στις αγορές τους, αναλογία η οποία για το 2005 ορίζεται στο 2 %, υπολογιζόμενη βάσει του ενεργειακού περιεχομένου επί του συνόλου της βενζίνης και του πετρελαίου ντίζελ που διατίθεται στις αγορές τους προς χρήση στις μεταφορές. Η αναλογία αυτή οφείλει να αυξηθεί στο 5.75% έως το τέλος του Η Ελλάδα το καλοκαίρι του 2005 ενσωμάτωσε την οδηγία αυτή στην εθνική νομοθεσία. Δεν κατάφερε όμως να επιτύχει το στόχο του 2% στο τέλος του 2005 ενώ αμφιβολίες εκφράζονται για το κατά πόσο θα επιτευχθεί και ο στόχος για το Τέλος τα προβλήματα θέρμανσης του πλανήτη (βλ. φαινόμενο του θερμοκηπίου), τα οποία σχετίζονται άμεσα με το περιεχόμενο των καυσίμων σε άνθρακα και το εκπεμπόμενο κατά την καύση διοξείδιο του άνθρακα ( ),έχουν δημιουργήσει κατά τα τελευταία χρόνια ένα κλίμα στροφής προς τα βιοκαύσιμα τα οποία καλούνται να υποκαταστήσουν σταδιακά τα συμβατικά καύσιμα. Στην Ελλάδα το βιοπετρέλαιο διακινείται μέσω των διυλιστηρίων τα οποία υποχρεούνται να προσθέτουν 6,5% βιοπετρέλαιο σε όλες τις ποσότητες πετρελαίου κίνησης που διαθέτουν στην ελληνική αγορά. Τις ποσότητες αυτές προμηθεύονται από 14 ελληνικές παραγωγικές μονάδες και σε μικρότερο ποσοστό από εισαγωγείς, στους οποίους κατανέμονται οι σχετικές ποσοστώσεις. Πέραν αυτών των ποσοτήτων, το κράτος απαγορεύει στους παραγωγούς βιοπετρελαίου να πωλούν άλλες ποσότητες αυτούσιου βιοπετρελαίου. Έτσι, οι ποσότητες βιοπετρελαίου και βιοκαυσίμων γενικότερα που διατίθενται στην ελληνική αγορά, περιορίζονται στο 6,5% των ποσοτήτων πετρελαίου κίνησης, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 15

16 δηλαδή περίπου στο 2% του συνόλου των καυσίμων κίνησης. Αντιθέτως η υποχρέωση της χώρας, απέναντι στην Ε.Ε., είναι να αντικαταστήσει 6,3% (κατ όγκων) του συνόλου των καυσίμων κίνησης φέτος, ποσοστό που πρέπει να φτάσει το 11% έως το «Καθαρό» Μείγμα Η απελευθέρωση της πετρελαιοκίνησης στα ΙΧ σε Αττική και Θεσσαλονίκη θα δημιουργήσει σταδιακά αύξηση ζήτησης σε πετρέλαιο. Αυτό θεωρείται ως μια καλή ευκαιρία να επιτραπεί η ελεύθερη διακίνηση βιοπετρελαίου και να ενθαρρυνθεί η χρήση μειγμάτων με μεγαλύτερο ποσοστό βιοπετρελαίου (30%, 50% ή και 100%). Η χρήση τέτοιων μειγμάτων είναι διαδεδομένη στην υπόλοιπη Ε.Ε., ιδίως σε δεσμευμένους στόλους αυτοκινήτων (λεωφορεία, δημοτικοί ή ιδιωτικοί στόλοι) και θα ωφελούσε άμεσα το περιβάλλον. Θα έδινε μάλιστα λύση στην ελληνική βιομηχανία βιοπετρελαίου που σήμερα υπολειτουργεί. Η συνολική κατανάλωση πετρελαίου κίνησης για το 2009 ήταν κυβικά, από τα οποία το βιο πετρέλαιο αποτελούσε περίπου 4,1%, δηλαδή κυβικά. Την ίδια στιγμή, η συνολική δυνατότητα παραγωγής βιοπετρελαίου στην Ελλάδα είναι , άρα υπάρχει δυνατότητα να καλυφθεί η αυξημένη ζήτηση σε πετρέλαιο κίνησης απλά αυξάνοντας τις ποσότητες βιοπετρελαίου που κάθε χρόνο αποφασίζει το κράτος να απορροφήσει. Για την παραγωγή βιοπετρελαίου μπορούν να χρησιμοποιηθούν έλαια όπως κραμβέλαιο, ηλιέλαιο, βαμβακέλαιο, σογιέλαιο κ.λπ., από καλλιέργειες στην Ελλάδα, άρα να μειωθεί η εξάρτηση της χώρας μας από τις εισαγωγές πετρελαίου. Τα περισσότερα παράγονται, ή μπορούν να παραχθούν, στην Ελλάδα, αντικαθιστώντας καλλιέργειες που δεν αφορούν παραγωγή τροφίμων π.χ., καλλιέργεια καπνού και βαμβακιού, άρα θεωρητικά να μην επηρεάσουν και τις τιμές τροφίμων, κατηγορία που εξαπολύουν οι πολέμιοι του βιοπετρελαίου. Μέρος της ποσότητας βιοπετρελαίου παράγεται με τη χρήση τηγανέλαιου ως πρώτης ύλης, δηλαδή χρησιμοποιημένων μαγειρικών ελαίων, ενός εκ των απορριμμάτων της καθημερινότητας. Κατ' εκτίμηση, η μετατροπή του τηγανέλαιου σε βιοπετρέλαιου, είναι της τάξης του 90%, που σημαίνει ότι 1 λίτρο τηγανέλαιου αρκεί για να Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 16

17 παραχθούν 0,9 λίτρα. βιοπετρελαίου. Πρωτοπόρος στην Ελλάδα στη συλλογή και χρήση τηγανελαίων για παραγωγή βιοπετρελαίου είναι η Ελίν - βιοκαύσιμα. 1.6 Πλεονεκτήματα βιοπετρελαίου Όπως κάθε εσωτερική καύση, έτσι και σε αυτή την περίπτωση, παράγεται. Όμως, επειδή είναι φυτικό προϊόν, η ποσότητα που προκύπτει από την καύση του είναι ίδια με την ποσότητα που έχει απορροφήσει το φυτό απ' την ατμόσφαιρα μέσω της φωτοσύνθεσης. Ανάλογα με το λάδι που χρησιμοποιείται σαν πρώτη ύλη, η μείωση του που εκλύεται στην ατμόσφαιρα έχει υπολογισθεί από 35% ως 70%. Ειδικά για το τηγανέλαιο, η μείωση αυτή φτάνει το 95%. Επίσης, η ποσότητα σωματιδίων είναι πολύ μειωμένη, που σημαίνει, ότι η εκτεταμένη χρήση βιοπετρελαίου στις πόλεις, θα επέφερε δραστική μείωση της αιθάλης. Εξ άλλου, η καύση βιοπετρελαίου δεν επιβαρύνει καθόλου με θείο το περιβάλλον, ενώ και το ίδιο το προϊόν, σε αντίθεση με το συμβατικό πετρέλαιο, είναι βιοδιασπώμενο, που σημαίνει, ότι οποιαδήποτε διαρροή στο έδαφος ή στη θάλασσα δεν προκαλεί μόλυνση. 1.7 Μια οικονομική προσέγγιση Η πιθανή χρήση πετρελαίου θέρμανσης αντί κίνησης στους κινητήρες πετρελαιοκίνητων οχημάτων θα δημιουργήσει μια τεράστια «μαύρη» τρύπα στα δημοσιονομικά έσοδα της χώρας, τα οποία, όπως έχουν επισημάνει κορυφαία κυβερνητικά στελέχη, μπορεί να αγγίξει τα 6 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Παράλληλα, μέχρι πρότινος, αρκετοί ιδιοκτήτες πρατηρίων για να αυξήσουν ραγδαία τα κέρδη τους, δεν δίσταζαν να αναμειγνύουν διάφορα χημικά με το πετρέλαιο κίνησης ή ακόμη και θέρμανσης, με αποτέλεσμα να προκαλούνται τεράστιες υλικές ζημιές στους κινητήρες των οχημάτων που χρησιμοποιούνταν. Ωστόσο η επιβολή νέων αυστηρών προστίμων από το υπουργείο Περιβάλλοντος αναμένεται να αποδώσει και να μειωθούν οι νοθείες. Από την άλλη μεριά, σύμφωνα με έρευνες του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, το 1999 το 27% των δειγμάτων που είχαν παραληφθεί από πρατήρια υγρών καυσίμων ήταν εκτός προδιαγραφών που όριζε η Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 17

18 Ευρωπαϊκή Ένωση, το 2000 το ποσοστό των νοθευμένων δειγμάτων έπεσε στο 24%, ενώ το εν λόγω ποσοστό στο 2008 κυμαίνονταν στο 4,5%. Σύμφωνα πάντως με εκτιμήσεις στελεχών της αγοράς, η νοθεία καυσίμων το 2009 κυμαίνεται μόλις στο 2% των συνολικών δειγμάτων ελέγχου. Ωστόσο μπορεί η ποιοτική κλοπή να έχει σταματήσει, παρόλα αυτά κάποιοι επιτήδειοι, με τη βοήθεια της σύγχρονης τεχνολογίας, την έχουν αντικαταστήσει. Ειδικότερα, σύμφωνα με αναφορές στελεχών της αγοράς, η ποιοτική νοθεία έχει αντικατασταθεί με ποσοτική κλοπή. Άλλωστε, δεν είναι και λίγες οι καταγγελίες που αφορούν σε πρατήρια υγρών καυσίμων, από τα οποία εξέρχονταν αρκετοί ιδιοκτήτες ΙΧ με τη βελόνα του δείκτη καυσίμων να έχει ανέβει ανεπαίσθητα, τη στιγμή που είχαν πληρώσει αρκετές δεκάδες ευρώ, ώστε να φουλάρουν πλήρως τα ρεζερβουάρ τους. 1.8 Διαφορές και ομοιότητες καυσίμων Ομοιότητες 1. Όλα τα καύσιμα μας δίνουν ενέργεια με την μορφή θερμότητας. Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 18

19 2. Προέρχονται όλα από την φύση και για την χρήση τους χρειάζεται πρώτα να επεξεργαστούν. 3. Χρειάζεται προσοχή στη χρήση τους γιατί προκαλούν ρύπανση στο περιβάλλον. 4. Από όλα παίρνουμε την ίδια τελική μορφή ενέργειας, ηλεκτρική μηχανική. Διαφορές 1. Στα πυρηνικά καύσιμα υπάρχει αλυσιδωτή αντίδραση 2. Τα ποσά ενέργειας που εκλύονται είναι διαφορετικά ως προς την ποσότητα 3. Τα συμβατικά καύσιμα χρειάζονται την ύπαρξη οξυγόνου για να αντιδράσουν 4. Στα πυρηνικά καύσιμα έχουμε πολύ μεγαλύτερη έκλυση ενέργειας. 1.9 Φυσικές καταστάσεις καυσίμων και οι ιδιότητές τους Τα συμβατικά καύσιμα υπάρχουν στην φύση σε τρείς διαφορετικές καταστάσεις. Σε αέρια, υγρή και στερεή. Σε κάθε κατάσταση, τα μόρια του καυσίμου χαρακτηρίζονται από διαφορετικές ιδιότητες που παρατίθενται στον παρακάτω πίνακα. Ιδιότητες καυσίμων στις τρείς φυσικές καταστάσεις τους : Φυσική κατάσταση καυσίμων Στερεά Υγρά Αέρια Δυνάμεις συνοχής Μέγιστες Ελαττώνονται Αμηλητέες Κινητικότητα Ελάχιστη Αυξάνεται Μέγιστη Σχήμα Σταθερό Μεταβάλλεται Μεταβάλλεται Όγκος Σταθερός Σταθερός Μεταβάλλεται Στα υγρά καύσιμα, που είναι σημαντικά για την εποχή μας και θα τα εξετάσουμε σε αυτή την διπλωματική, πολλοί είναι οι παράγοντες που επηρεάζουν την ποιότητα του καυσίμου. Οι σημαντικότεροι είναι : Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 19

20 Η δομή του μορίου. Το μέγεθος του μορίου. Οι δεσμοί που υπάρχουν σε αυτό. Δομή Όσο περισσότερες διακλαδώσεις έχει το μόριο της ένωσης σε ένα καύσιμο, τόσο καλύτερο είναι, ενώ η ύπαρξη της δομής του αρωματικού δακτυλίου στο μόριο των υδρογονανθράκων, δίνει μέγιστη θερμαντική ικανότητα. Οι κυκλικοί υδρογονάνθρακες είναι τα καλύτερα καύσιμα, με το βενζόλιο να είναι στην πρώτη θέση, αλλά έχουν ένα βασικό μειονέκτημα, είναι τοξικά και κατά συνέπεια επικίνδυνα στη χρήση τους. Μέγεθος Ανάλογα με το μέγεθος του μορίου (συνολικός αριθμός ατόμων άνθρακα), έχουμε και διαφορετική ποιότητα καυσίμου. Κατά την διάρκεια της απόσταξης γίνεται αυτός ο διαχωρισμός συμφώνα με το σημείο απόσταξης κάθε υδρογονάνθρακα. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται ο διαχωρισμός αυτός: Είδη καυσίμων με βάση τον αριθμό ατόμων άνθρακα στο μόριο των ενώσεων: Άτομα άνθρακα Είδος καυσίμου Θερμοκρασία αποστάξεως C 1-4 Υγραέριο < Βενζίνη Κηροζίνη Πετρέλαιο >20 Μαζούτ >360 Δεσμοί Οι δεσμοί είναι ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας που επηρεάζει την ποιότητα του καυσίμου. Έτσι διπλοί και τριπλοί δεσμοί αλλοιώνουν την ποιότητα των καυσίμων ενώ απλοί δεσμοί ενισχύουν την ποιότητα αυτών. Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 20

21 Κεφάλαιο Μεταβλητές και περιπτώσεις Ο έλεγχος της ποιότητας των καυσίμων έχει βασικό σκοπό να εξακριβώσει κατά πόσο το καύσιμο είναι κατάλληλο για την χρήση, για την οποία προορίζεται. Η ποιότητα των διαφόρων καυσίμων εκφράζεται από μία σειρά φυσικών, χημικών ή και άλλων χαρακτηριστικών, οι τιμές των οποίων καθορίζονται από τις αντίστοιχες προδιαγραφές, που πρέπει να ακολουθούν τα καύσιμα αυτά. Οι προδιαγραφές επίσης, χρησιμεύουν για να λαμβάνονται τα πρέποντα μέτρα ασφαλείας κατά την διακίνηση των καυσίμων. Γενικά, η εκτέλεση των δοκιμών και μετρήσεων που προβλέπουν οι προδιαγραφές των διαφόρων καυσίμων, είναι έργο μηχανικών και απαιτούν ιδιαίτερη εξειδίκευση. Στο εργαστήριο ελέγχου καυσίμων πραγματοποιούνται οι σχετικές αναλύσεις, όπως αυτές καθορίζονται από την σχετική νομοθεσία και εξάγονται συμπεράσματα για την καταλληλότητα ή όχι των προς χρήση καυσίμων. Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται στο εργαστήριο βασίζονται στις γενικές οδηγίες της διαδικασίας ελέγχου ASTM (American Society for Testing Materials) και I.P (Institute of Petroleum). Οι προδιαγραφές των διαφόρων καυσίμων καθορίζονται από τις τιμές που έχουν κάποιες συγκεκριμένες ιδιότητες, ανάλογα με την φυσική τους κατάσταση. Ειδικότερα, για τα υγρά καύσιμα, οι ιδιότητες αυτές είναι: Προσδιορισμός νερού, στερεά χρόνος διήθησης, σημείο ροής, μέτρηση περιεκτικότητας σε βανάδιο, σημείο ανάφλεξης, προσδιορισμός θείου, μέτρηση ειδικού βάρους (πυκνότητα), θερμογόνος δύναμη, απόσταξη, προσδιορισμός αντιπαγωτικού στο καύσιμο, μέτρηση ιξώδους, εξανθράκωμα, σημείο ανιλίνης, σημείο ψύξης, τάση ατμών, διάβρωση χάλκινου ελάσματος. Εμείς, στην παρούσα εργασία, θα εξετάσουμε κάποιες από τις παραπάνω ιδιότητες, τις οποίες θα ονομάσουμε μεταβλητές και θα ψάξουμε να βρούμε τις διαφοροποιήσεις που δημιουργούνται στις ιδιότητες τους, όταν αναμιγνύονται με βιοπετρέλαιο σε συγκεκριμένα ποσοστά (περιπτώσεις). Οι ιδιότητες που θα εξετάσουμε είναι : Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 21

22 Προσδιορισμός νερού, σημείο ανάφλεξης, μέτρηση ειδικού βάρους (πυκνότητα), θερμογόνος δύναμη, μέτρηση ιξώδους (δυναμικό, κινηματικό), αγωγιμότητα. 2.2 Δελτίο χημικής ανάλυσης 100% βιοπετρελαίου από Ε.Π HELLENIC PETROLEUM ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9001 : 2000 Quality Certificate ΔΕΛΤΙΟ ΧΗΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ( CHEMICAL ANALYSIS REPORT ) Σημείο Δειγ/ψίας / Sampling Point : BIO Σημείωση / Note : ΕΚΚ-ΚΛΩΣΤ ΒΕ ΚΟΚ-6915 Δεξαμενή / Tank : - Δεξαμενόπλοιο / Motor Tanker : - Όνομα Δείγματος / Sample Name : - Ημ/νία Δειγ/ψίας / Sampling Date : Ημ/νία Έναρξης / Date started : Ημ/νία Λήξης / Date completed : Ημ/νία έκδοσης δελτίου / Date issued : Α/Α Δελτίου Χημ. Ανάλυσης / Chemical Analysis Report Number : 698 ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΣΤ ΜΟΝ.ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΠYKNOTHTA DENSITY g/ml ENISO_ ΣΤΟΥΣ 15ºC AT 15 ºC 5 ΣΗΜΕΙΟ FLASH C ISO 2719 >101.0 ΑΝΑΦΛΕΞΗΣ POINT C.F.P.P C.F.P.P C EN ΝΕΡΟ (K-F) WATER ppm-w ISO ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ PRODUC ΟΞΥΤΗΤΑ ACID VALUE mg KOH/g ISO Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 22

23 2.3 Δελτίο χημικής ανάλυσης 100% πετρελαίου από Ε.Π HELLENIC PETROLEUM ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9001 : 2000 Quality Certificate ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ (QUALITY CERTIFICATE) Προϊόν : Πετρέλαιο Κίνησης Χωρίς BIO Δεξαμενή/Tank : TK Ημ/νία Δειγ/ψίας /Sampling Date : Αριθμός Σφραγίδας/ Stamp Number : A/A Πιστοποιητικού/ Certificate Number : 336 Ημ/νία έναρξης/date started : Ημ/νία λήξης/ Date completed : Ημ/νία έκδοσης πιστοποιητικού / Date issued : ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝ.ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΣΤΟΥΣ g/ml ENISO_ C DIST-D86/A.Σ.Ζ. C ENISO_ DIST-D86/10%ν/ν C ENISO_ ανακτηθέν DIST-D86/50%ν/ν C ENISO_ ανακτηθέν DIST-D86/90%ν/ν C ENISO_ ανακτηθέν DIST-D86/95%ν/ν C ENISO_ ανακτηθέν DIST-D86/Τ.Σ.Ζ. C ENISO_ DIST-D86/Ανακτηθέν %ν/ν ENISO_ στους 250 C DIST-D86/Ανακτηθέν %ν/ν ENISO_ στους 350 C DIST-D86/Ανακτηθέν %ν/ν ENISO_ στους 360 C ΣΗΜΕΙΟ C ISO ΑΝΑΦΛΕΞΗΣ (Ρ-Μ) ΟΛΙΚΟ ΘΕΙΟ ppm-w ENISO_ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΟ cst ISO ΙΞΩΔΕΣ ΣΤΟΥΣ 40 C ΔΕΙΚΤΗΣ ΚΕΤΑΝΙΟΥ ---- ISO ΑΡΙΘΜΟΣ ---- ISO Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 23

24 ΚΕΤΑΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΟΥΧΟ %w/w ISO ΥΠΟΛΟΙΜΑ ΣΤΟ 10% ΥΠ.ΑΠ. ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΧΑΛΚ ENISO_2160 Class la ΕΛΑΣΜΑΤ. 3h-50 C ΝΕΡΟ (Κ-F) ppm-w ISO ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΤΕΦΡΑ %w/w ISO C.F.P.P C EN TOTAL mg/kg EN CONTAMINATION ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ g/m^3 ISO ΣΤΗΝ ΟΞΕΙΔΩΣΗ (ΟΛ.ΑΔ) ΧΡΩΜΑ ASTM ASTM Colour ASTM_D ΧΡΩΜΑ ---- VISUAL Undyed ΠΟΛΥΑΡΩΜΑΤΙΚΟΙ %w/w EN ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ ΛΙΠΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ μm ISO W.S.D.L 4-60 C SOLVENT YELLOW Mg/l FEK BIODIESEL %ν/ν EN Δελτίο χημικής ανάλυσης πετρελαίου εμπορίου από Ε.Π HELLENIC PETROLEUM ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9001 : 2000 Quality Certificate ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ (QUALITY CERTIFICATE) Προϊόν : Πετρέλαιο Κίνησης Με BIO Δεξαμενή/Tank : TK Ημ/νία Δειγ/ψίας /Sampling Date : Αριθμός Σφραγίδας/ Stamp Number : A/A Πιστοποιητικού/ Certificate Number : 333 Ημ/νία έναρξης/date started : Ημ/νία λήξης/ Date completed : Ημ/νία έκδοσης πιστοποιητικού / Date issued : Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 24

25 ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝ.ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΣΤΟΥΣ 15 C g/ml ENISO_ DIST-D86/A.Σ.Ζ. C ENISO_ DIST-D86/10%ν/ν ανακτηθέν C ENISO_ DIST-D86/50%ν/ν ανακτηθέν C ENISO_ DIST-D86/90%ν/ν ανακτηθέν C ENISO_ DIST-D86/95%ν/ν ανακτηθέν C ENISO_ DIST-D86/Τ.Σ.Ζ. C ENISO_ DIST-D86/Ανακτηθέν στους %ν/ν ENISO_ C DIST-D86/Ανακτηθέν στους %ν/ν ENISO_ C DIST-D86/Ανακτηθέν στους %ν/ν ENISO_3405 > C ΣΗΜΕΙΟ ΑΝΑΦΛΕΞΗΣ (Ρ- C ISO Μ) ΟΛΙΚΟ ΘΕΙΟ ppm-w ENISO_ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΟ ΙΞΩΔΕΣ cst ISO ΣΤΟΥΣ 40 C ΔΕΙΚΤΗΣ ΚΕΤΑΝΙΟΥ ---- ISO ΑΡΙΘΜΟΣ ΚΕΤΑΝΙΟΥ ---- ISO ΑΝΘΡΑΚΟΥΧΟ %w/w ISO ΥΠΟΛΟΙΜΑ ΣΤΟ 10% ΥΠ.ΑΠ. ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΧΑΛΚ ENISO_2160 Class la ΕΛΑΣΜΑΤ. 3h-50 C ΝΕΡΟ (Κ-F) ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ppm-w ISO ΤΕΦΡΑ %w/w ISO C.F.P.P C EN TOTAL CONTAMINATION mg/kg EN ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ g/m^3 ISO12205 >20 ΟΞΕΙΔΩΣΗ (ΟΛ.ΑΔ) ΧΡΩΜΑ ASTM ASTM Colour ASTM_D ΧΡΩΜΑ ---- VISUAL Undyed ΠΟΛΥΑΡΩΜΑΤΙΚΟΙ %w/w EN ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ ΛΙΠΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ W.S.D.L μm ISO C SOLVENT YELLOW 124 Mg/l FEK BIODIESEL %ν/ν EN Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 25

26 2.5 Δελτίο χημικής ανάλυσης 100% βιοπετρελαίου από Ε.Κ.Β.Ε Α.Ε ΕΚΚΟΚΚΙΣΤΗΡΙΑ - ΚΛΩΣΤΗΡΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε. Α.Φ.Μ Δ.Ο.Υ. ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΥΤΟΥΣΙΟΥ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΚΟΥΤΣΟ Ν. ΞΑΝΘΗΣ ΑΡ. ΔΕΛΤΙΟΥ : 483 ΔΕΛΤΙΟ ΧΗΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΑΥΤΟΥΣΙΟ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ( Β100 ) ΚΩΔΙΚΟΣ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ : Σ.Ο ( Μ.Λ.Ο. ) Συνοδεύει το Δελτίο Αποστ. Νο : 501 Δεξαμενή φόρτωσης Νο : 51 Ημερομηνία φόρτωσης - ανάλυσης : 09/06/2011 Α/Α ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΤΙΜΗ ΕΝ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ EN ISO gr/cm^ >=0.860 <= ΥΓΡΑΣΙΑ EN ISO ppm <= ΟΞΥΤΗΤΑ EN mg 0.24 <=0.50 KOH/gr 4 ΑΡ. ΙΩΔΙΟΥ EN gr I/100 gr <=120 5 ΣΗΜΕΙΟ ΑΝΑΦΛΕΞΗΣ EN ISO C 167 >= C.F.P.P EN 116 C -5 <= -5 7 ΙΞΩΔΕΣ ΣΤΟΥΣ 40 ºC EN ISO mm/s >3.5< ΑΡΙΘΜΟΣ ΚΕΤΑΝΙΟΥ EN ISO _ 52.3 > ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗ EN Hours 6.5 > 6.0 ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ 10 ΑΝΘΡΑΚΟΥΧΟ EN ISO % - m/m 0.26 <0.3 ΥΠΟΛΕΙΜΑ (10%) ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ EN ISO mg/ Kg 4.6 <10 ΘΕΙΟ ΘΕΙΙΚΗ ΤΕΦΡΑ ISO 3987 % - m/m <0.01 < ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ EN mg/ Kg 1.5 <10 ΦΩΣΦΟΡΟ 14 ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ EN % - m/m 97.8 >96.5 Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 26

27 ΕΣΤΕΡΕΣ 15 ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ EN % - m/m 6.2 <12 ΛΙΝΕΛΑΙΝΙΚΟ ΟΞΥ 16 ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ EN % - m/m 0.28 <0.8 ΜΟΝΟΓΛΥΚΕΡΙΔΙΑ 17 ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ EN % - m/m 0.18 <0.2 ΔΙΓΛΥΚΕΡΙΔΙΑ 18 ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ EN % - m/m 0.16 <0.2 ΤΡΙΓΛΥΚΕΡΙΔΙΑ 19 ΕΛΕΥΘΕΡΗ EN % - m/m <0.01 <0.02 ΓΛΥΚΕΡΟΛΗ 20 ΟΛΙΚΗ ΓΛΥΚΕΡΟΛΗ EN % - m/m <0.1 < ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ EN % - m/m <0.01 <0.2 ΜΕΘΑΝΟΛΗ 22 ΣΤΕΡΕΑ EN mg/ Kg <4 <24 23 ΠΟΛΥΑΚΟΡΕΣΤΟΙ ΜΕΘΥΛΕΣΤΕΡΕΣ (ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΑΠΟ 4 ΔΙΠΛΟΥΣ ΔΕΣΜΟΥΣ) 24 ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΧΑΛΚ. ΕΛΑΣΜ. 3h ΜΕΤΑΛΛΑ (Να+Κ,Ca+Mg) pren EN ISO 2160 pren mass% <1 < Class1a >1 mg/ Kg <2 <5 Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 27

28 Κεφάλαιο Αγωγιμότητα Ορισμός Η ανάλυση αυτή χρησιμοποιείται για τον προσδιορισμό της ηλεκτρικής αγωγιμότητας των καυσίμων αεροπλάνων και άλλων καυσίμων αποσταγμάτων πετρελαίου, με ή χωρίς πρόσθετα διασκορπισμού των στατικών φορτίων ηλεκτρισμού. Η μέθοδος κανονικά δίνει μια μέτρηση της αγωγιμότητας του καυσίμου όταν είναι ηλεκτρικά αποφορτισμένο. Η διαδικασία άντλησης ενός καυσίμου και ο τρόπος φιλτραρίσματος του δημιουργεί συνθήκες φόρτισης στο καύσιμο. Η ικανότητα του καυσίμου να εξαλείφει αυτή την φόρτιση που παράχθηκε, προσδιορίζεται μέσω της αγωγιμότητας του, η οποία εξαρτάται από το περιεχόμενο του καυσίμου σε ιονικά συστήματα που τυχόν υπάρχουν. Εάν η αγωγιμότητα είναι αρκετά υψηλή, η φόρτιση πρέπει να εξαλειφθεί πολύ γρήγορα για να αποτρέψει καταστάσεις συσσώρευσης ηλεκτρικού φορτίου στον χώρο αποθήκευσης του καυσίμου, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνες καταστάσεις για χώρους αποθήκευσης καυσίμων, όπως δεξαμενές αγωγοί, βυτιοφόρα. Ο προσδιορισμός της αγωγιμότητας των καυσίμων της αεροπορίας και των αποσταγμένων καυσίμων μπορούν να εφαρμοστούν με ή χωρίς παρουσία στατικών πρόσθετων των καυσίμων, ενώ, οι μετρήσεις που λαμβάνονται, θα πρέπει να αναφέρονται σε κατάσταση ηλεκτρικής ηρεμίας των καυσίμων. Δύο μέθοδοι δοκιμής είναι γνωστοί για την μέτρηση της αγωγιμότητας καυσίμων. Φορητοί μετρητές, για άμεση μέτρηση σε δεξαμενή ή στον χώρο ή στην εργαστηριακή μέτρηση των δειγμάτων των καυσίμων. Ευθύγραμμοι μετρητές, για τη συνεχή μέτρηση των αγωγιμοτήτων καυσίμων σε ένα σύστημα διανομής καυσίμων. Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 28

29 Οι τιμές που παίρνονται, εκφράζονται στην μονάδα αγωγιμότητας (Si) Siemens. Ένα Siemens είναι ο ορισμός στο διεθνές σύστημα μονάδων (SI) του αντίστροφου Ohm που μερικές φορές καλείται και Mho. Μονάδα αγωγιμότητας καλείται το ένα pico Siemens ανά μέτρο 1Ps / m. Η μονάδα ηλεκτρικής αγωγιμότητας ονομάζεται και μονάδα αγωγιμότητας (CU) Πειραματική διάταξη Ψηφιακό αγωγιμόμετρο εργαστηρίου Εύρος μέτρησης : μς / cm 0.01 μς / cm μς / cm 0.1 μς / cm μς / cm 1 μς / cm ms / cm 0.01 ms / cm ms / cm 0.1 ms / cm (μέτρηση έως 500ms χωρίς αντιστάθμιση Θερμοκρασίας) Πειραματική διαδικασία Μια τάση εφαρμόζεται ανάμεσα σε δύο ηλεκτρόδια στα καύσιμα και το ρεύμα που προκύπτει εκφράζεται σαν αξία αγωγιμότητας. Η διαδικασία αυτή, με τη σωστή επιλογή του μεγέθους ηλεκτροδίων και των συσκευών μέτρησης, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να μετρήσει αγωγιμότητες της τάξεως του 1Ps/m και άνω. Κατά την μέτρηση της αγωγιμότητας, πρέπει να μετράται και η θερμοκρασία του δείγματος (η αγωγιμότητα εξαρτάται από την θερμοκρασία- με την αύξηση της θερμοκρασίας αυξάνεται η κινητική ενέργεια των σωμάτων). Το δείγμα του Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 29

30 καυσίμου που μετράται πρέπει να έχει όγκο τουλάχιστο 1 lt, τοποθετείται σε στεγνό δοχείο και προφυλάσσεται σε θερμοκρασία δωματίου. Από το δείγμα αυτό παίρνουμε μια μικρή ποσότητα, περίπου 100 ml, την οποία εισάγουμε σε γυάλινο δοχείο, κατάλληλο για την βύθιση του ηλεκτροδίου της συσκευής μέτρησης της αγωγιμότητας. Το γυάλινο δοχείο πρέπει να θερμανθεί πριν τη χρήση του σε πυριαντήριο για περίπου 10 λεπτά, ώστε να απομακρυνθεί κάθε ίχνος υγρασίας. Έπειτα, βυθίζουμε το ηλεκτρόδιο στο δείγμα του καυσίμου των 100 ml και στη συνέχεια το βγάζουμε και το αφήνουμε να ξηρανθεί στον αέρα για 5 λεπτά. Ανοίγουμε την συσκευή μέτρησης πατώντας το κουμπί ΟΝ και στη συνέχεια βυθίζουμε το ηλεκτρόδιο στο προς μέτρηση δείγμα, έτσι ώστε να καλύπτεται το άκρο του ηλεκτροδίου από το καύσιμο. Πατώντας την ένδειξη MODE του οργάνου, παίρνουμε την τιμή της αγωγιμότητας του καυσίμου στην στήλη των ms ή των μs, ανάλογα με την προσδιορισθείσα τιμή. Στη συνέχεια, καταγράφουμε την θερμοκρασία με την βύθιση του λεπτού ηλεκτροδίου του οργάνου στο καύσιμο. Τα αποτελέσματα καταγράφονται ως αγωγιμότητα στην θερμοκρασία μετρήσεως σε μονάδες αγωγιμότητας CU. Η απόκλιση της μεθόδου στις τιμές δεν μπορεί να προσδιοριστεί, επειδή δεν υπάρχει αποδεκτό πρότυπο. Επειδή οι αγωγιμότητες των υδρογονανθράκων είναι εξαιρετικά χαμηλές, οι τιμές της αγωγιμότητας των καυσίμων που καταγράφονται πρέπει να κυμαίνονται στην κλίμακα τιμών από ps, έτσι ώστε να θεωρείται το δείγμα κατάλληλο. Εκτός από την τιμή αγωγιμότητας, μπορεί να προσδιοριστεί και ο συντελεστής θερμοκρασίας αγωγιμότητας, που εκφράζεται με το σύμβολο (n) και δείχνει την εξάρτηση θερμοκρασίας και αγωγιμότητας. Η σχέση που συνδέει την θερμοκρασία με την αγωγιμότητα δίνεται από την εξίσωση: = n ( Όπου,, οι αγωγιμότητες του καυσίμου σε θερμοκρασίες και αντίστοιχα. Κατά συνέπεια, με την μέτρηση της αγωγιμότητας του ίδιου δείγματος καυσίμου σε δύο θερμοκρασίες, μπορεί να υπολογιστεί ο συντελεστής θερμοκρασίας αγωγιμότητας για το καύσιμο αυτό. Ο συντελεστής θερμοκρασίας αγωγιμότητας θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική σταθερά του καυσίμου. Η χρησιμοποίηση της τιμής του συντελεστή δίνει την δυνατότητα να Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 30

31 προσδιορίζονται οι αγωγιμότητες του καυσίμου σε άλλες θερμοκρασίες που εργαστηριακά είναι δύσκολα εφικτές Αναφορά αποτελεσμάτων Με βάση την προσδιορισθείσα τιμή σε μs / m μετατρέπουμε την τιμή σε Ps /m και παρέχεται η ένδειξη καταλληλότητας: ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ Ps /m ΕΠΑΝΑΛΗΨΙΜΟΤΗΤΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑ Ps /m 100% D (X.BIO) 90%D 10%B 80%D 20%B 70%D 30%B 60%D 40%B 50%D 50%B 40%D 60%B 30%D 70%B 20%D 80%B 10%D 90%B 100% BΙΟ 18 C 18 C 18 C 18 C 18 C 18 C 18 C 18 C 18 C 18 C 18 C >2000 Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 31

32 3.2 Θερμογόνος δύναμη Ορισμός Θερμαντική ικανότητα ενός καυσίμου ονομάζουμε το ποσό της θερμότητας που παράγεται κατά την τέλεια καύση της μονάδας βάρους αυτού. Είναι ένα από τα σπουδαιότερα χαρακτηριστικά ενός καυσίμου, αφού από την τιμή της θερμαντικής ικανότητας, εξαρτάται το ποσό της ενέργειας που θα προκύψει κατά την καύση του καυσίμου εντός της μηχανής. Την σπουδαιότητα της θερμαντικής ικανότητας για τα υγρά καύσιμα μειώνει το γεγονός, ότι η τιμή της για όλα τα πετρελαιοειδή, κυμαίνεται σε περιορισμένα όρια (9.500 kcal/h έως kcal/h) και αποτελεί το σπουδαιότερο χαρακτηριστικό. Σαν θερμογόνος δύναμη θα ορίζεται το ποσό της θερμότητας που μεταφέρεται στο περιβάλλον από την καύση ενός χιλιόγραμμου καυσίμου ή άλλης κατά περίπτωση μονάδας, όταν τα προς αντίδραση (καύσιμο και οξυγόνο ή αέρας) προϊόντα της καύσης είναι στους 25 βαθμούς κελσίου και 1 atm πίεση. Τα προϊόντα της καύσης περιέχουν νερό, που προέρχεται από το υδρογόνο που περιέχει το καύσιμο. Κατά τον προσδιορισμό της θερμογόνου δυνάμεως υπό σταθερό όγκο, το νερό που περιέχεται στα καυσαέρια συμπυκνώνεται, αποδίδοντας τη λανθάνουσα θερμότητα εξατμίσεως, που με τον τρόπο αυτό συμπεριλαμβάνεται στη θερμογόνο δύναμη του καυσίμου. Αυτή η θερμογόνος δύναμη, που περιέχει και την λανθάνουσα θερμότητα του νερού, ονομάζεται ανώτερη θερμογόνος δύναμη. Όταν όμως η καύση δεν γίνεται υπό σταθερό όγκο, αλλά υπό σταθερή πίεση και το νερό βρίσκεται στα καυσαέρια σαν ατμός, τότε η θερμότητα που παραλαμβάνει κανείς από το καύσιμο είναι μικρότερη από την ανώτερη θερμογόνο δύναμη του καυσίμου. Η θερμογόνος αυτή δύναμη, που δεν περιλαμβάνει την λανθάνουσα θερμότητα εξατμίσεως του νερού, ονομάζεται κατώτερη θερμογόνος δύναμη. Η διαφορά μεταξύ ανώτερης και κατώτερης θερμογόνου δύναμης είναι η λανθάνουσα θερμότητα εξατμίσεως του νερού που παράγεται από την καύση ενός χιλιόγραμμου καυσίμου. Η θερμότητα είναι σημαντική για την αξιολόγηση ενός υλικού ως καυσίμου. Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 32

33 3.2.2 Πειραματική διάταξη Για τον προσδιορισμό της θερμογόνου δύναμης χρησιμοποιείται το θερμιδόμετρο καύσεως SYSTEM C200. To θερμιδόμετρο αποτελείται: Βασική μονάδα C200 Βόμβα δοκιμής C5010 Adaptor ανάφλεξης Σετ προσαρμογής Πίνακας παροχής ισχύος Πρίζα Σωλήνας εξαγωγής νερού Σταθμός οξυγόνου C248 Δοσομετρητής Το θερμιδόμετρο SYSTEM C200 περιλαμβάνει έναν ειδικό θάλαμο, μέσα στον οποίο εφαρμόζει μεταλλική οβίδα, που φέρει το καύσιμο. Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 33

34 3.2.3 Πειραματική διαδικασία Ανοίγουμε το διακόπτη της συσκευής. Στο σημείο αυτό προετοιμάζουμε το δείγμα καυσίμου, του οποίου θα προσδιορίσω την θερμογόνο δύναμη. Ζυγίζουμε περίπου 0.5 gr του καυσίμου. Για να βρούμε την ποσότητα αυτή σε όγκο, την πολλαπλασιάζουμε με το ειδικό βάρος του καυσίμου στην θερμοκρασία του πειράματος. Τοποθετούμε το δείγμα στην γυάλινη κάψα, ανοίγουμε την οβίδα, βγάζουμε με προσοχή το σύστημα καύσης, παίρνουμε το φυτίλι (με στεγνά χέρια), το περνάμε στο σύρμα ανάφλεξης που υπάρχει στο σύστημα καύσης και τοποθετούμε το φυτίλι μέσα στην κάψα με το καύσιμο που έχω ζυγίσει. ΠΡΟΣΟΧΗ!! Το πλαστικό πώμα, μέσω του πάνω τμήματος του, θα εφάπτεται της κεντρικής συσκευής (όταν η βαλβίδα εισαχθεί στο λουτρό του νερού και κλείσει το κεντρικό καπάκι), ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της συσκευής μέσω των εντολών που θα δέχεται η οβίδα και οι οποίες μεταφέρονται σε αυτήν από το πλαστικό πώμα. Έπειτα, πατάμε την ένδειξη F1 (ON) και καταγράφουμε στην οθόνη της συσκευής, δίπλα στην σχετική ένδειξη, το βάρος του καυσίμου που έχουμε προσδιορίσει. Η ένδειξη calib στην οθόνη μένει ως έχει. Η ένδειξη verse να είναι η ένδειξη -1- (αριθμός οβίδας). Η ένδειξη QE1 να είναι 50.1 (είναι η θερμογόνος δύναμη του φυτιλιού). Η ένδειξη QE2 να είναι -0-. Αφού ελεγχθούν όλα τα παραπάνω στην οθόνη της συσκευής, πατάω F1 (OK). Στην συνέχεια, γίνεται προετοιμασία για το οξυγόνο. Ελέγχουμε την φιάλη οξυγόνου, ανοίγοντας την κεντρική στρόφιγγα, με την ένδειξη να είναι ~200bar και η ένδειξη αυτή με την πάροδο του χρόνου να μειώνεται. Ανοίγουμε την μαύρη στρόφιγγα, με την ένδειξη να είναι ~30 35bar και τοποθετούμε την οβίδα στην θέση πλήρωσης με οξυγόνο, φροντίζοντας η βάση της οβίδας να εφαρμόζει στα όρια του σχετικού κύκλου που υπάρχει στην συσκευή οξυγόνου. Κατεβάζουμε τον μοχλό σφραγίζοντας το οξυγόνο, ώστε να πετύχουμε στεγανό κλείσιμο, ακούγοντας τον χαρακτηριστικό ήχο (σφύριγμα) μεταφοράς οξυγόνου προς την οβίδα (η διαδικασία αυτή διαρκεί περίπου 30sec), έως ότου η ένδειξη στον σταθμό πλήρωσης του οξυγόνου να είναι 35bar. Στη συνέχεια, ανοίγουμε τον μοχλό, ακούγοντας το σχετικό θόρυβο. Τοποθετούμε την οβίδα στο εσωτερικό της αποθήκης του νερού. Έπειτα αδειάζουμε το δοχείο με το νερό στην αποθήκη Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 34

35 νερού της συσκευής, φροντίζοντας η στάθμη να βρίσκεται ανάμεσα στο μαύρο πλαίσιο της σχετικής περιοχής και τοποθετούμε το άδειο δοχείο στο πάτωμα με το ειδικό λάστιχο να καταλήγει μέσα σε αυτό. Πατάμε τελευταία φορά F1 (OK) και ξεκινάει το στάδιο της προετοιμασίας της οβίδας με το οξυγόνο (αναφέρεται και η σχετική ένδειξη στην οθόνη). Τέλος, στην οθόνη εμφανίζεται η οδηγία CLOSE THE COVER, οπότε κλείνω το κεντρικό καπάκι της συσκευής και ξεκινά η διαδικασία καύσης του δείγματος. Αρχίζει το νερό από τον χώρο αποθήκευσης να περνάει μέσα στο θάλαμο, γύρω από την οβίδα. Στην οθόνη εμφανίζεται μετά από μερικά λεπτά η ένδειξη PRE TEST, η οποία δηλώνει ότι είμαστε στο στάδιο προετοιμασίας της καύσης του δείγματος. Σε όλη την διάρκεια αυτού του σταδίου, στην οθόνη της συσκευής, θα εμφανίζεται μια σταθερή ένδειξη της θερμοκρασίας του νερού, που είναι η αρχική θερμοκρασία νερού, η οποία κινείται μεταξύ 18 και 25 βαθμών κελσίου, που είναι και οι θερμοκρασίες λειτουργίας της συσκευής. Το στάδιο αυτό διαρκεί περίπου 6 λεπτά. Όταν η ένδειξη είναι MAIN TEST, τότε έχουμε την ένδειξη της καύσης, οπότε η θερμοκρασία του νερού αρχίζει να αυξάνει. Έτσι, η θερμοκρασία στην οθόνη της συσκευής πλέον αυξάνεται, ενώ παράλληλα αρχίζει να εμφανίζεται στην οθόνη και η ένδειξη της διαφοράς θερμοκρασίας ΔΤ για το νερό σε κάθε χρονική στιγμή. Το στάδιο αυτό διαρκεί περίπου 9 λεπτά. Όταν η ένδειξη στην οθόνη είναι POST TEST, τότε έχει ολοκληρωθεί η καύση του δείγματος και σε λίγο χρόνο εμφανίζεται στην οθόνη η τελική ένδειξη της θερμογόνου δύναμης του καυσίμου σε J/gr. Καταγράφουμε την ένδειξη αυτή για το καύσιμο, όπως επίσης και την ένδειξη της ΔΤ (διαφορά θερμοκρασίας) για το νερό. ΠΡΟΣΟΧΗ!! Η ένδειξη αυτή είναι η ανώτερη θερμογόνος δύναμη του καυσίμου και όχι η κατώτερη που χρησιμοποιείται στην πράξη. Με την αποσυμπίεση της οβίδας τελειώνει και η πειραματική διαδικασία. Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 35

36 3.2.4 Αναφορά αποτελεσμάτων 1. Αναφέρουμε την θερμογόνο δύναμη του καυσίμου σε J/gr 2. Για το στάδιο της προετοιμασίας και έναρξης της καύσης καταγράφουμε τις σχετικές θερμοκρασίες. 3. Για το στάδιο προετοιμασίας η θερμοκρασία είναι σταθερή 6 λεπτά. 4. Για το στάδιο της έναρξης, MAIN TEST, καταγράφουμε την θερμοκρασία του νερού που εμφανίζεται στην οθόνη ανά 30sec και με βάση τις τιμές χρόνου και θερμοκρασίας, κατασκευάζουμε την γραφική παράσταση Τ = f(t). Με βάση την γραφική παράσταση, προσδιορίζουμε την ΔΤ για το νερό, την οποία και συγκρίνω με την αντίστοιχη ένδειξη της οθόνης και με βάση τον τύπο: Q = ΔΤ*G υπολογίζω την θερμογόνο δύναμη του καυσίμου, όπου G η σταθερά της οβίδας σε J/gr. Η σταθερά G υπολογίζεται μέσω της βαθμονόμησης του οργάνου χρησιμοποιώντας ταμπλέτες βενζοικού οξέως, οι οποίες υφίστανται την ίδια διαδικασία με τον υπολογισμό της θερμογόνου δύναμης για ένα καύσιμο. Η σταθερά έχει τιμή J/K, (ουσιαστικά δηλ. η θερμογόνος δύναμη του βενζοικού οξέως είναι η σταθερά της οβίδας). Οι τιμές που προκύπτουν από την συσκευή και τον τύπο πρέπει να είναι ίδιες. Υπολογισμοί Θερμογόνος δύναμη καυσίμου σε J/gr Υπολογισμός ΔΤ νερού Τιμή σταθεράς G οβίδας Γραφική παράσταση Τ = f(t), υπολογισμός ΔΤ νερού Υπολογισμός της Θερμογόνου δύναμης του καυσίμου από την σχέση: Q = ΔΤ*G Σύγκριση αποτελεσμάτων ΘΕΡΜΟΓΟΝΟΣ ΔΥΝΑΜΗ 100% D (X.BIO) J/gr 90%D 10%B J/gr 80%D 20%B J/gr 70%D 30%B J/gr 60%D 40%B J/gr 50%D 50%B J/gr 40%D 60%B J/gr 30%D 70%B J/gr 20%D 80%B J/gr 10%D 90%B J/gr 100% BΙΟ J/gr Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 36

37 3.3 Ιξώδες Ορισμός Η ανάλυση αυτή μας παρουσιάζει την διαδικασία προσδιορισμού του κινηματικού ιξώδους όλων των υγρών προϊόντων του πετρελαίου, διαφανών και αδιαφανών, με την μέτρηση του χρόνου ροής συγκεκριμένου όγκου υγρού υπό την επίδραση της βαρύτητας, δια μέσου βαθμονομημένου τριχοειδούς ιξωδομέτρου. Το γινόμενο της πυκνότητας και του κινηματικού ιξώδους είναι το δυναμικό ιξώδες. Η μέθοδος εφαρμόζεται σε νευτωνικής ροής υγρά. Όπως εξετάσαμε τις ιδιότητες των καυσίμων και συγκεκριμένα το ιξώδες, έτσι θα ασχοληθούμε και εδώ πιο αναλυτικά με αυτή την σημαντική ιδιότητα. Πριν αναφερθούμε στην μέθοδο μέτρησης του ιξώδους κατά ASTM και στην λειτουργία των διαφόρων οργάνων του, θα ασχοληθούμε γενικά με το ιξώδες και για το πόσο σημαντική είναι η ιδιότητα αυτή για τα καύσιμα. Ιξώδες η ρευστότητα ενός υγρού, είναι το μέτρο της εσωτερικής τριβής των μορίων του υγρού αυτού κατά την ροή του. Το ιξώδες επηρεάζει δύο βασικές ιδιότητες των καυσίμων, την αντλητικότητα αυτών και τον βαθμό διασκορπισμού τους. Ελέγχοντας το ιξώδες, ώστε να είναι πάντα το ενδεδειγμένο, εξασφαλίζουμε για την μηχανή μας καύσιμο του οποίου ο βαθμός διασκορπισμού και η αντλητικότητα βρίσκονται εντός των επιθυμητών ορίων. Την έννοια του απόλυτου ιξώδους μπορούμε να την κατανοήσουμε, αν θεωρήσουμε ένα τμήμα ρευστού σχήματος ορθογώνιου παραλληλεπιπέδου και εξετάσουμε την κίνηση του άνω επιπέδου σε σχέση με το κάτω, το οποίο θεωρείται ακίνητο. Το απόλυτο ιξώδες δίνεται από την σχέση: Όπου Ζ είναι το απόλυτο ιξώδες F είναι η δύναμη διάτμησης, λόγω ροής του υγρού A είναι η επιφάνεια στην οποία δρα η διάτμηση Η είναι η απόσταση των δυο επιφανειών Μονάδα μέτρησης του απόλυτου ιξώδους είναι το Poise. Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 37

38 Επομένως Ένα (1) Poise είναι το απόλυτο ιξώδες ρευστού, το οποίο έχει τάση διάτμησης μιας δίνης ανά και διατηρεί ταχύτητα ροής 1 μεταξύ των δυο επιπέδων που απέχουν μεταξύ τους 1. Το πηλίκο του απόλυτου ιξώδους Ζ δια την πυκνότητα ρ ονομάζεται κινηματικό ιξώδες, με μονάδα μέτρησης το stokes. H μέτρηση του κινηματικού ιξώδους γίνεται με σωλήνα σχήματος U (ιξωδόμετρο τύπου cannon fenskes), στο οποίο μετριέται ο χρόνος ροής ορισμένης ποσότητας του μετρούμενου υγρού κάτω από αυστηρές καθορισμένες συνθήκες. Η βαθμολόγηση του ιξωδομέτρου, σε τιμές stokes, γίνεται με σύγκριση τον χρόνο ροής ενός άλλου υγρού, του οποίου το ιξώδες ζητείται προς τον χρόνο ροής ενός άλλου υγρού, του οποίου γνωρίζουμε το απόλυτο ιξώδες (π.χ νερό). Η μέθοδος ASTM D-445 καλύπτει τον προσδιορισμό του κινηματικού ιξώδους (Κ.Ι) διαφανών και αδιαφανών υγρών προϊόντων του πετρελαίου, μετρώντας το χρόνο που απαιτείται για την ροή ενός όγκου υγρού, κάτω από την επίδραση της βαρύτητας, δια μέσου ενός διαβαθμισμένου τριχοειδούς σωλήνα, που ονομάζεται ιξωδόμετρο. Το δυναμικό ιξώδες (Δ.Ι) μπορεί να υπολογιστεί, εάν πολλαπλασιάσουμε το Κ.Ι με την πυκνότητα ρ του υγρού δηλαδή : H μέθοδος αυτή έχει εφαρμογή στα υγρά που χαρακτηρίζονται Νευτόνια. Κινηματικό ιξώδες (Κ.Ι) Το Κ.Ι ορίζεται σαν η αντίσταση στη ροή που εμφανίζει ένα υγρό κάτω από την επίδραση της βαρύτητας. Για ένα συγκεκριμένο ιξωδόμετρο ισχύει ότι ο χρόνος ροής για ένα συγκεκριμένο ( σταθερό ) όγκο υγρού είναι ανάλογος του Κ.Ι. Έτσι έχουμε: Κ.Ι = c*t όπου Κ.Ι σε cst. c = η σταθερά του ιξωδομέτρου σε cst/s t = o χρόνος ροής σε δευτερόλεπτα (s) Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σελίδα 38

Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία. Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής

Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία. Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής Ορισµοί 1. Βιοµάζα : το βιοαποικοδοµήσιµο κλάσµα προϊόντων, αποβλήτων και καταλοίπων που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΘΗΚΗΣ ΤΟΥ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ FAME ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΙΝΗΣΗΣ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΘΗΚΗΣ ΤΟΥ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ FAME ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΙΝΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΘΗΚΗΣ ΤΟΥ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ FAME ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΙΝΗΣΗΣ Αθηνά Τουµπέλη Ελληνικά Πετρέλαια Α.Ε. Βιοµηχανικές Εγκαταστάσεις Θεσσαλονίκης Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Σκοπός της µελέτης

Διαβάστε περισσότερα

Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά

Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά 21 Απριλίου 2007 Συνεδριακό Κέντρο «Ν. Γερμανός» EXPOLINK 07 Ν. Ζαχαριάδης Περιεχόμενα Τι είναι βιοκαύσιμα Νομοθεσία για τη διάθεση στην Ελληνική αγορά Τάσεις στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΟ ΙΞΩΔΕΣ ΔΙΑΦΑΝΩΝ ΚΑΙ ΑΔΙΑΦΑΝΩΝ ΥΓΡΩΝ (ASTM D 445, IP 71)

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΟ ΙΞΩΔΕΣ ΔΙΑΦΑΝΩΝ ΚΑΙ ΑΔΙΑΦΑΝΩΝ ΥΓΡΩΝ (ASTM D 445, IP 71) ΘΕΩΡΙΑ Ιξώδες ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΟ ΙΞΩΔΕΣ ΔΙΑΦΑΝΩΝ ΚΑΙ ΑΔΙΑΦΑΝΩΝ ΥΓΡΩΝ (ASTM D 445, IP 71) Το ιξώδες είναι η ιδιότητα που έχει ένα ρευστό να παρουσιάζει αντίσταση κατά τη ροή του, ως αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ 3423/2005 - ΦΕΚ 304/Α'/13.12.2005 Εισαγωγή στην Ελληνική Αγορά των Βιοκαυσίμων και των Αλλων Ανανεώσιμων Καυσίμων.

ΝΟΜΟΣ 3423/2005 - ΦΕΚ 304/Α'/13.12.2005 Εισαγωγή στην Ελληνική Αγορά των Βιοκαυσίμων και των Αλλων Ανανεώσιμων Καυσίμων. ΝΟΜΟΣ 3423/2005 - ΦΕΚ 304/Α'/13.12.2005 Εισαγωγή στην Ελληνική Αγορά των Βιοκαυσίμων και των Αλλων Ανανεώσιμων Καυσίμων. Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. III(I) Αρ. 3847, Αριθμός 316

Ε.Ε. Παρ. III(I) Αρ. 3847, Αριθμός 316 Ε.Ε. Παρ. III(I) Αρ. 3847, 30.4.2004 Αριθμός 316 2077 ΚΛII. 316/2004 Ο ΠΕΡΙ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΩΝ ΚΑΙ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2003 Διάταγμα δυνάμει του άρθρου 16(1) Για σκοπούς εναρμόνισης με τις Κοινότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. ΙΙΙ(Ι) 807 Κ.Δ.Π. 134/2007 Αρ. 4183,

Ε.Ε. Παρ. ΙΙΙ(Ι) 807 Κ.Δ.Π. 134/2007 Αρ. 4183, Ε.Ε. Παρ. ΙΙΙ(Ι) 807 Κ.Δ.Π. /007 Αρ. 8,..007 Αριθμός Ο ΠΕΡΙ ΦΟΡΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 00 [ΝΟΜΟΣ ΑΡ. 9() ΤΟΥ 00] Γνωστοποίηση με βάση το άρθρο 9 Παραγωγή βιοκαυσιμων Ο Διευθυντής ασκώντας τις εξουσίες

Διαβάστε περισσότερα

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση 3 ο κεφάλαιο καύσιμα και καύση 1. Τι ονομάζουμε καύσιμο ; 122 Είναι διάφοροι τύποι υδρογονανθράκων ΗC ( υγρών ή αέριων ) που χρησιμοποιούνται από τις ΜΕΚ για την παραγωγή έργου κίνησης. Το καλύτερο καύσιμο

Διαβάστε περισσότερα

Η Εξέλιξη των Καυσίμων και των Προτύπων Εκπομπών Ρύπων από υμβατικούς Κινητήρες Οχημάτων

Η Εξέλιξη των Καυσίμων και των Προτύπων Εκπομπών Ρύπων από υμβατικούς Κινητήρες Οχημάτων Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Τ Σ Ε Φ Ν Ε Ι Ο χολή Φημικών Μηχανικών Εργαστήριο Σεχνολογίας Καυσίμων και Λιπαντικών Η Εξέλιξη των Καυσίμων και των Προτύπων Εκπομπών Ρύπων από υμβατικούς Κινητήρες Οχημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση ιξώδους λιπαντικών

Μέτρηση ιξώδους λιπαντικών 5 η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση ιξώδους λιπαντικών Εργαστήριο Τριβολογίας Μάιος 2011 Αθανάσιος Μουρλάς Η λίπανση Ως λίπανση ορίζεται η παρεμβολή μεταξύ των δύο στοιχείων του τριβοσυστήματος τρίτου κατάλληλου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡ. ΜΕΛΕΤΗΣ 13/2016 «ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΙΝΗΣΗΣ ΔΙ.Α.ΝΟ.Χ. Α.Ε» ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΑΠΑΝΗΣ :40.000,00

ΑΡ. ΜΕΛΕΤΗΣ 13/2016 «ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΙΝΗΣΗΣ ΔΙ.Α.ΝΟ.Χ. Α.Ε» ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΑΠΑΝΗΣ :40.000,00 Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Τμήμα Προμηθειών & Αποθήκης Πληροφ.: Φαφαλιός Α. Τηλ.: 22713 51702 Φαξ: 22713 51738 Email: promithies@chios.gov.gr ΑΡ. ΜΕΛΕΤΗΣ 13/2016 ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΑΠΑΝΗΣ :40.000,00 1 Αρ.

Διαβάστε περισσότερα

5 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ

5 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 5.1 5 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΙΞΩΔΟΥΣ ΥΓΡΩΝ ΛΙΠΑΝΤΙΚΩΝ 5.1 Γενικά Το ιξώδες είναι χαρακτηριστική φυσική ιδιότητα ενός ρευστού. Σαν φυσικό μέγεθος, είναι μέτρο της εσωτερικής τριβής ενός ρευστού και,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2

ΧΗΜΕΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 ΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Η ύλη συναντάται σε τρεις φυσικές καταστάσεις: Στερεή: έχει καθορισμένη μάζα, σχήμα και όγκο. Υγρή: έχει καθορισμένη μάζα και όγκο, ενώ σχήμα κάθε φορά παίρνει το σχήμα του δοχείου που το

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή Καυσίµου Ντίζελ από Ανανεώσιµες Πρώτες Ύλες

Παραγωγή Καυσίµου Ντίζελ από Ανανεώσιµες Πρώτες Ύλες Ο ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 29-30 Μαΐου 2009, Αλεξανδρούπολη Παραγωγή Καυσίµου Ντίζελ από Ανανεώσιµες Πρώτες Ύλες Νίκος Παπαγιαννάκος Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Χηµικών Μηχανικών 1 ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βιοκαύσιμα υποκατάστατα του πετρελαίου Ντίζελ

Βιοκαύσιμα υποκατάστατα του πετρελαίου Ντίζελ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) Σχολή Χημικών Μηχανικών - Τομέας ΙΙ Μονάδα Μηχανικής Διεργασιών Υδρογονανθράκων και Βιοκαυσίμων Βιοκαύσιμα υποκατάστατα του πετρελαίου Ντίζελ Ν. Παπαγιαννάκος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΩΝ ΤΟΥ ΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΙΚΑ ΕΛΑΙΑ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΩΝ ΤΟΥ ΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΙΚΑ ΕΛΑΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΩΝ ΤΟΥ ΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΙΚΑ ΕΛΑΙΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΒΟΝΟΡΤΑΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΣ ΦΥΤΙΚΑ ΕΛΑΙΑ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΑ Φυτικά έλαια ή ζωικά λίπη ή παράγωγά τους Μετεστεροποίηση Υδρογονοαποξυγόνωση

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος βιομάζα μπορεί να δηλώσει : α) Τα υλικά ή τα υποπροϊόντα και κατάλοιπα της φυσικής, ζωικής δασικής και αλιευτικής παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ

ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ Μηδενικές εκποµπές SO 2 Μηδενικό ισοζύγιο CO 2 εν περιέχει αρωµατικές ενώσεις Βιοαποικοδοµήσιµο Υψηλό σηµείο ανάφλεξης-ασφαλής µεταφορά Αυξηµένη λιπαντική ικανότητα εν απαιτεί ιδιαίτερες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΓ/Μ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΡΟΣΗΜΟ. Τεύχος 2ο: Υδρογονάνθρακες Πετρέλαιο Προϊόντα από υδρογονάνθρακες Αιθανόλη - Ζυμώσεις

ΓΓ/Μ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΡΟΣΗΜΟ. Τεύχος 2ο: Υδρογονάνθρακες Πετρέλαιο Προϊόντα από υδρογονάνθρακες Αιθανόλη - Ζυμώσεις ΓΓ/Μ2 05-06 ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΡΟΣΗΜΟ Τεύχος 2ο: Υδρογονάνθρακες Πετρέλαιο Προϊόντα από υδρογονάνθρακες Αιθανόλη - Ζυμώσεις 140 ΧΗΜΕΙΑ: Υδρογονάνθρακες- Πετρέλαιο - Προιόντα από υδρογονάνθρακες - Αιθανόλη

Διαβάστε περισσότερα

Άρης Ασλανίδης Πρότυπα Πειραματικά Γυμνάσια Οδηγός προετοιμασίας για τα Φυσικά

Άρης Ασλανίδης Πρότυπα Πειραματικά Γυμνάσια Οδηγός προετοιμασίας για τα Φυσικά Άρης Ασλανίδης Πρότυπα Πειραματικά Γυμνάσια Οδηγός προετοιμασίας για τα Φυσικά Ε Δημοτικού 5 Υλικά σώματα Μαθαίνω χρήσιμες πληροφορίες του Βιβλίου Μαθητή Παντού γύρω μας υπάρχει ύλη. Η ύλη μπορεί να είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιότητες Ψυχρής Ροής Προϊόντων Πετρελαίου

Ιδιότητες Ψυχρής Ροής Προϊόντων Πετρελαίου ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Χημικών Μηχανικών Τομέας Σύνθεση & Ανάπτυξης Βιομηχανικών Διεργασιών & Συστημάτων Εργαστήριο Καυσίμων & Λιπαντικών Εργαστηριακή Άσκηση Ιδιότητες Ψυχρής Ροής Προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 5 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ B ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 17 Μαΐου 2009 Ώρα: 10:00 12:30 Προτεινόμενες Λύσεις θεμα - 1 (5 μον.) Στον πίνακα υπάρχουν δύο στήλες με ασυμπλήρωτες προτάσεις. Στο τετράδιο των απαντήσεών

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Από πού προέρχεται η θερμότητα που μεταφέρεται από τον αντιστάτη στο περιβάλλον;

Από πού προέρχεται η θερμότητα που μεταφέρεται από τον αντιστάτη στο περιβάλλον; 3. ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ένα ανοικτό ηλεκτρικό κύκλωμα μετατρέπεται σε κλειστό, οπότε διέρχεται από αυτό ηλεκτρικό ρεύμα που μεταφέρει ενέργεια. Τα σπουδαιότερα χαρακτηριστικά της ηλεκτρικής ενέργειας είναι

Διαβάστε περισσότερα

διατήρησης της μάζας.

διατήρησης της μάζας. 6. Ατομική φύση της ύλης Ο πρώτος που ισχυρίστηκε ότι η ύλη αποτελείται από δομικά στοιχεία ήταν ο αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος Δημόκριτος. Το πείραμα μετά από 2400 χρόνια ήρθε και επιβεβαίωσε την άποψη αυτή,

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 1.2 Καταστάσεις των υλικών 1. Συμπληρώστε το παρακάτω σχεδιάγραμμα 2 2. Πώς ονομάζονται οι παρακάτω μετατροπές της φυσικής κατάστασης; 3 1.3

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: vyridis.weebly.com

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: vyridis.weebly.com Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: vyridis.weebly.com 1 1.2 Καταστάσεις των υλικών 1. Συμπληρώστε το παρακάτω σχεδιάγραμμα 2. Πώς ονομάζονται οι παρακάτω μετατροπές της φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΒΙΟΝΤΗΖΕΛ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΒΙΟΝΤΗΖΕΛ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΒΙΟΝΤΗΖΕΛ Α.Φαββατάς, Χ.Φράγκος 2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ & ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΑΓΚΡΟΙΝΒΕΣΤ ΑΕΒΕ Βιοµηχανικό Συγκρότηµα στο Αχλάδι Φθιώτιδας Στο µέσον της Εθνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΝΟΜΟΙ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ( ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΕΞΙΣΩΣΗΣ )

ΟΙ ΝΟΜΟΙ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ( ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΕΞΙΣΩΣΗΣ ) 1 ο ΕΚΦΕ (Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ) Δ Δ/ΝΣΗΣ Δ. Ε. ΑΘΗΝΑΣ 1 ΟΙ ΝΟΜΟΙ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ( ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΕΞΙΣΩΣΗΣ ) Α. ΣΤΟΧΟΙ Η εξοικείωση με τη χρήση απλών πειραματικών διατάξεων. Η εξοικείωση σε μετρήσεις θερμοκρασίας,

Διαβάστε περισσότερα

Η πυκνότητα του νερού σε θερμοκρασία 4 C και ατμοσφαιρική πίεση (1 atm) είναι ίση με 1g/mL.

Η πυκνότητα του νερού σε θερμοκρασία 4 C και ατμοσφαιρική πίεση (1 atm) είναι ίση με 1g/mL. Πυκνότητα Πυκνότητα ορίζεται το φυσικό μέγεθος που δίνεται από το πηλίκο της μάζας του σώματος προς τον αντίστοιχο όγκο που καταλαμβάνει σε σταθερές συνθήκες πίεσης (όταν πρόκειται για αέριο). Ο Συμβολισμός,

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. III(I) 2090 Κ.Α.Π. 318/2004 Αρ. 3847, Αριθμός 318

Ε.Ε. Παρ. III(I) 2090 Κ.Α.Π. 318/2004 Αρ. 3847, Αριθμός 318 Ε.Ε. Παρ. III(I) 2090 Κ.Α.Π. 318/2004 Αρ. 3847, 30.4.2004 Αριθμός 318 Ο ΠΕΡΙ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΩΝ ΚΑΙ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2003 Διάταγμα δυνάμει του άρθρου 16(1) Για σκοπούς εναρμόνισης με τις πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή βιοντήζελ: πρώτες ύλες και παραπροϊόντα

Παραγωγή βιοντήζελ: πρώτες ύλες και παραπροϊόντα Παραγωγή βιοντήζελ: πρώτες ύλες και παραπροϊόντα Νίκος Λιάπης Διευθυντής Εκμετάλλευσης ΕΛΙΝΟΙΛ Α.Ε. Θεσσαλονίκη Νοέμβριος 2006 Στόχοι παραγωγής: ΕΝ 14214 Βελτιστοποίηση οικονομικών αποτελεσμάτων Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

5ο ΓΕΛ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012/2013 ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΥΔΡΟΓΟΝΟ

5ο ΓΕΛ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012/2013 ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ THE BIG BANG THEORY.ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ. ΕΛΙΝΑ ΣΑΟΥΛΙΔΗ. ΕΛΕΝΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ.ΜΑΡΙΟΣ ΣΙΔΕΡΗΣ 5ο ΓΕΛ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012/2013 ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Θερμοκρασία - Θερμότητα. (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης)

Θερμοκρασία - Θερμότητα. (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης) Θερμοκρασία - Θερμότητα (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης) Θερμοκρασία Ποσοτικοποιεί την αντίληψή μας για το πόσο ζεστό ή κρύο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ ΚΑΥΣΗ και ΚΑΥΣΙΜΑ

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ ΚΑΥΣΗ και ΚΑΥΣΙΜΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ ΚΑΥΣΗ και ΚΑΥΣΙΜΑ Καύση ονομάζεται η αντίδραση μιας οργανικής ή ανόργανης ουσίας με το Ο 2, κατά την οποία εκλύεται θερμότητα στο περιβάλλον και παράγεται φως. Είδη καύσης Α.

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος ASTM D 445 (ΙΡ 71)

Μέθοδος ASTM D 445 (ΙΡ 71) ΤΕΙ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΛΙΠΑΝΤΙΚΩΝ Αναπλ. Καθηγητής Δημήτριος Αυλωνίτης Μέθοδος ASTM D 445 (ΙΡ 71) Κινηματικό Ιξώδες Διαφανών και Αδιαφανών Υγρών Σκοπός Με τη μέθοδο

Διαβάστε περισσότερα

1.5 Ταξινόμηση της ύλης

1.5 Ταξινόμηση της ύλης 1.5 Ταξινόμηση της ύλης Θεωρία 5.1. Πως ταξινομείται η ύλη; Η ύλη ταξινομείται σε καθαρές ή καθορισμένες ουσίες και μίγματα. Τα μίγματα ταξινομούνται σε ομογενή και ετερογενή. Οι καθορισμένες ουσίες ταξινομούνται

Διαβάστε περισσότερα

5.1 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ ΙΟΝΤΟΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ, ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΧΑΛΚΟΥ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ

5.1 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ ΙΟΝΤΟΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ, ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΧΑΛΚΟΥ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ 5.1 ΑΣΚΗΣΗ 5 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ ΙΟΝΤΟΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ, ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΧΑΛΚΟΥ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ Α' ΜΕΡΟΣ: Ηλεκτρόλυση του νερού. ΘΕΜΑ: Εύρεση της μάζας οξυγόνου και υδρογόνου που εκλύονται σε ηλεκτρολυτική

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Εκμετάλλευσης και Αξιοποίησης Υδρογονανθράκων

Τεχνολογίες Εκμετάλλευσης και Αξιοποίησης Υδρογονανθράκων Τεχνολογίες Εκμετάλλευσης και Αξιοποίησης Υδρογονανθράκων Μάθημα 8 ο Παραγωγή Ντίζελ Ντιζελοκινητήρας Ιδιότητες Ντίζελ Μαζούτ Δρ. Στέλλα Μπεζεργιάννη Ανάπτυξη Αγοράς Ντίζελ Ανακάλυψη αργού πετρελαίου (1859)

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα καυσίμου σελ.1

Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Περιγραφές της σύστασης καύσιμης βιομάζας Η βιομάζα που χρησιμοποιείται σε ενεργειακές εφαρμογές μπορεί να προέρχεται εν γένει από δέντρα ή θάμνους (ξυλώδης ή λιγνο-κυτταρινούχος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΘ/ΤΜΜΒ/ΕΘΘΜ - ΜΜ802 Γραπτή Δοκιμασία ώρα 12:00-14:30

ΠΘ/ΤΜΜΒ/ΕΘΘΜ - ΜΜ802 Γραπτή Δοκιμασία ώρα 12:00-14:30 ΠΘ/ΤΜΜΒ/ΕΘΘΜ - ΜΜ80 Γραπτή Δοκιμασία.06.07 ώρα 1:00-14:30 Επισυνάπτεται διάγραμμα με ισουψείς ειδικής κατανάλωσης καυσίμου [g/psh] στο πεδίο λειτουργίας του κινητήρα Diesel με προθάλαμο καύσης, OM61 της

Διαβάστε περισσότερα

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Κεφάλαιο 04-04 σελ. 1 04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Εισαγωγή Γενικά, υπάρχουν πέντε διαφορετικές διεργασίες που μπορεί να χρησιμοποιήσει κανείς για να παραχθεί χρήσιμη ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ Την εργασία επιμελήθηκαν οι: Αναστασοπούλου Ευτυχία Ανδρεοπούλου Μαρία Αρβανίτη Αγγελίνα Ηρακλέους Κυριακή Καραβιώτη Θεοδώρα Καραβιώτης Στέλιος Σπυρόπουλος Παντελής Τσάτος Σπύρος

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πετρέλαιο Κάρβουνο ΑΠΕ Εξοικονόμηση Φυσικό Αέριο Υδρογόνο Πυρηνική Σύντηξη (?) Γ. Μπεργελές Καθηγητής Ε.Μ.Π www.aerolab.ntua.gr e mail: bergeles@fluid.mech.ntua.gr Ενέργεια-Περιβάλλον-Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια.

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια. ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια. Οι μεταξύ τους μεταβολές εξαρτώνται από τη θερμοκρασία και την πίεση και είναι οι παρακάτω: ΣΗΜΕΙΟ ΤΗΞΗΣ ΚΑΙ ΣΗΜΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Γ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι (Παραρτήμα V της Οδηγίας 2009/28/EK και Παράρτημα IV της Οδηγίας 98/70/ΕΚ όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 1 περ. 13 της Οδηγίας 2009/30/ΕΚ)

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου ΙΑΣΤΟΛΗ - ΣΥΣΤΟΛΗ Όταν θερµαίνεται το ξύλο αυξάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΚΕΥΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΙΞΩΔΟΥΣ ΥΓΡΩΝ

ΣΥΣΚΕΥΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΙΞΩΔΟΥΣ ΥΓΡΩΝ Environmental Fluid Mechanics Laboratory University of Cyprus Department Of Civil & Environmental Engineering ΣΥΣΚΕΥΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΙΞΩΔΟΥΣ ΥΓΡΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ HM 134 ΣΥΣΚΕΥΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΙΞΩΔΟΥΣ ΥΓΡΩΝ Εγχειρίδιο

Διαβάστε περισσότερα

Ξενία 11500 11420 14880 12800

Ξενία 11500 11420 14880 12800 Γ. ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ CO 2 Γ.1 Περιγραφή κτιριακών εγκαταστάσεων Η συνολική έκταση του Πανεπιστηµίου είναι 23,22 στρ. όπου βρίσκονται οι κτιριακές του εγκαταστάσεις όπως είναι το κτίριο της Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΗΛΙΑΝΘΟΥ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΗΛΙΑΝΘΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΗΛΙΑΝΘΟΥ Ιορδανίδης Ανδρέας, Βασιλειάδου Αγάπη, Ασβεστά Αργυρώ, Κόιος Κύρος, Κουμτσίδης Κωνσταντίνος και Κολιογιάννης-Κουτμηρίδης Θεμιστοκλής

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιο είναι το πρώτο βήμα της μεθοδολογίας διάγνωσης βλαβών ; 165

2. Ποιο είναι το πρώτο βήμα της μεθοδολογίας διάγνωσης βλαβών ; 165 Απαντήσεις στο διαγώνισμα του 5 ου κεφαλαίου 1. Τι εννοούμε με τον όρο διάγνωση ; 165 Με τον όρο διάγνωση εννοούμε τη μεθοδολογία που εφαρμόζουμε προκειμένου να εντοπίσουμε μια βλάβη σ ένα σύστημα λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας 1 Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ και ο ρόλος της Η Ελληνική Εταιρία (Σύνδεσμος) Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Η µελέτη αυτή είναι µέρος του έργου BIOFUELS-2G που χρηµατοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραµµα LIFE+ (LIFE08 ENV/GR/000569)

Η µελέτη αυτή είναι µέρος του έργου BIOFUELS-2G που χρηµατοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραµµα LIFE+ (LIFE08 ENV/GR/000569) Παραγωγή Βιοκαυσίµων µε Υδρογονοπεξεργασία Χρησιµοποιηµένων Τηγανελαίων ρ. Στέλλα Μπεζεργιάννη Χηµικός Μηχανικός Ερευνήτρια ΕΚΕΤΑ Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ) Ινστιτούτο Τεχνικής

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (GPP/ΠΔΣ) αποτελούν προαιρετικό μέσο. Το παρόν έγγραφο παρέχει τα κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ, τα οποία έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Με καθαρή συνείδηση. Βιομηχανική Λύση

Με καθαρή συνείδηση. Βιομηχανική Λύση Μειώστε τα έξοδα θέρμανσης Με καθαρή συνείδηση Βιομηχανική Λύση Λέβητες Βιομάζας REFO-AMECO ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΕΝ 303-5 ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ Ο λέβητας REFO είναι κατασκευασμένος από πιστοποιημένο χάλυβα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ. Είδη ενέργειας ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ

ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ. Είδη ενέργειας ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ Όλες οι χημικές αντιδράσεις περιλαμβάνουν έκλυση ή απορρόφηση ενέργειας υπό μορφή θερμότητας. Η γνώση του ποσού θερμότητας που συνδέεται με μια χημική αντίδραση έχει και πρακτική και θεωρητική

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Μάθημα 6 6.1. SOS: Τι ονομάζεται διάλυμα, Διάλυμα είναι ένα ομογενές μίγμα δύο ή περισσοτέρων καθαρών ουσιών. Παράδειγμα: Ο ατμοσφαιρικός αέρας

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις Ακ. Έτους (επιλύθηκαν συζητήθηκαν κατά τη διδασκαλία) Όπου χρειάζεται ο Αριθμός Avogadro λαμβάνεται

Ασκήσεις Ακ. Έτους (επιλύθηκαν συζητήθηκαν κατά τη διδασκαλία) Όπου χρειάζεται ο Αριθμός Avogadro λαμβάνεται Ασκήσεις Ακ. Έτους 2014 15 (επιλύθηκαν συζητήθηκαν κατά τη διδασκαλία) Όπου χρειάζεται ο Αριθμός Avogadro λαμβάνεται 0.6023 10 24 και τα ατομικά βάρη θεωρείται ότι ταυτίζονται με τον μαζικό αριθμό σε g

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Οργανικές ενώσεις Οργανική Χημεία είναι ο κλάδος της Χημείας που ασχολείται με τις ενώσεις του άνθρακα (C). Οργανικές ενώσεις ονομάζονται οι χημικές ενώσεις που

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία παραγωγής βιοντίζελ 2 ης γενιάς από τηγανέλαια

Τεχνολογία παραγωγής βιοντίζελ 2 ης γενιάς από τηγανέλαια Τεχνολογία παραγωγής βιοντίζελ 2 ης γενιάς από τηγανέλαια Δρ. Στέλλα Μπεζεργιάννη Χημικός Μηχανικός - Ερευνήτρια ΕΚΕΤΑ Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ) Ινστιτούτο Τεχνικής Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΛΕΠΤΟΤΗΤΑΣ ΑΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΛΕΠΤΟΤΗΤΑΣ ΑΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ Άσκηση 1 ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΛΕΠΤΟΤΗΤΑΣ ΑΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ 1.1 Εισαγωγή αρχή της μεθόδου 1.2 Συσκευή Blaine 1.3 Βαθμονόμηση συσκευής 1.4 Πειραματική διαδικασία 1.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ Η λεπτότητα άλεσης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ 2 ΗΣ ΓΕΝΙΑΣ : MΟΝΟΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ 2020

ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ 2 ΗΣ ΓΕΝΙΑΣ : MΟΝΟΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ 2020 EKETA ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ 2 ΗΣ ΓΕΝΙΑΣ : MΟΝΟΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ 2020 Δρ. Στέλλα Μπεζεργιάννη Εργαστήριο Περιβαλλοντικών Καυσίμων & Υδρ/κων (ΕΠΚΥ) Ινστιτούτο Χημικών Διεργασιών & Ενεργειακών Πόρων (ΙΔΕΠ) Εθνικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις Ακ. Έτους (επιλύθηκαν συζητήθηκαν κατά τη διδασκαλία) Όπου χρειάζεται ο Αριθμός Avogadro λαμβάνεται

Ασκήσεις Ακ. Έτους (επιλύθηκαν συζητήθηκαν κατά τη διδασκαλία) Όπου χρειάζεται ο Αριθμός Avogadro λαμβάνεται Ασκήσεις Ακ. Έτους 2016 17 (επιλύθηκαν συζητήθηκαν κατά τη διδασκαλία) Όπου χρειάζεται ο Αριθμός Avogadro λαμβάνεται 0.6023 10 24 και τα ατομικά βάρη θεωρείται ότι ταυτίζονται με τον μαζικό αριθμό σε g

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγιμότητα στα μέταλλα

Αγωγιμότητα στα μέταλλα Η κίνηση των ατόμων σε κρυσταλλικό στερεό Θερμοκρασία 0 Θερμοκρασία 0 Δ. Γ. Παπαγεωργίου Τμήμα Μηχανικών Επιστήμης Υλικών Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων dpapageo@cc.uoi.gr http://pc164.materials.uoi.gr/dpapageo

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΑΝΩΤΕΡΑΣ ΘΕΡΜΟΓΟΝΟΥ ΥΝΑΜΗΣ (ΑΘ ) (ASTM D-2015)

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΑΝΩΤΕΡΑΣ ΘΕΡΜΟΓΟΝΟΥ ΥΝΑΜΗΣ (ΑΘ ) (ASTM D-2015) ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΑΝΩΤΕΡΑΣ ΘΕΡΜΟΓΟΝΟΥ ΥΝΑΜΗΣ (ΑΘ ) (ASTM D-2015) Ορισµός: Ανώτερη Θερµογόνος ύναµη (ΑΘ ) είναι το ποσό θερµότητας το οποίο εκλύεται κατά τη καύση της µονάδας βάρους του άνθρακα, υπό σταθερό όγκο,

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ...

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Σημείωση: Διάφοροι τύποι και φυσικές σταθερές βρίσκονται στην τελευταία σελίδα. Θέμα 1ο (20 μονάδες)

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαγραφές και ποιότητα πετρελαίου κίνησης σε Ευρωπαϊκή Ένωση και Ελλάδα

Προδιαγραφές και ποιότητα πετρελαίου κίνησης σε Ευρωπαϊκή Ένωση και Ελλάδα Προδιαγραφές και ποιότητα πετρελαίου κίνησης σε Ευρωπαϊκή Ένωση και Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ECOCITY Μανόλης Μαρκάκης Χημικός Μηχανικός (M.Sc., D.I.C.) Ποιότητα αέρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση Ιστορικό 40 εκατομμύρια

Διαβάστε περισσότερα

ν ( U-235) = 2.44, α (U-235) = 0.175

ν ( U-235) = 2.44, α (U-235) = 0.175 Ασκήσεις Ακ. Έτους 2016 17 (συλλογή από τις ασκήσεις που επιλύθηκαν συζητήθηκαν κατά τη διδασκαλία) Όπου χρειάζεται ο Αριθμός Avogadro λαμβάνεται 0.6023 10 24 και τα ατομικά βάρη θεωρείται ότι ταυτίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΕΤΗ Νίκος ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ

ΚΑΘΕΤΗ Νίκος ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ Παραγωγή, ιαχείριση και Επεξεργασία της Βιοµάζας για την Παραγωγή Βιοκαυσίµων Συµβουλές Μελέτες Εφαρµογές Κατασκευές Αυγεροπούλου 1 173 42 Άγ. ηµήτριος Αττική Τηλ.: 210 9915300, 210 9939100 Fax: 210 9960150

Διαβάστε περισσότερα

του Δήμου Ερέτριας Ταχ. κωδ: 340 08 Τηλ : 22293-50126 ΦΑΞ : 22293-50156 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

του Δήμου Ερέτριας Ταχ. κωδ: 340 08 Τηλ : 22293-50126 ΦΑΞ : 22293-50156 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Προμήθεια καυσίμων (πετρέλαιο κίνησης, ΝΟΜΟΣ ΕΥΒΟΙΑΣ αμόλυβδη βενζίνη, πετρελαίου θέρμανσης)& ΔΗΜΟΣ ΕΡΕΤΡΙΑΣ Ελαιολιπαντικών του Δήμου & νομικών προσώπων Δ/νση: Ευδήμου Κραταιμένους

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα στο 4 ο κεφάλαιο

Διαγώνισμα στο 4 ο κεφάλαιο Διαγώνισμα στο 4 ο κεφάλαιο 1. Από ποια συστήματα ( εκτός από το σύστημα του καταλύτη ) χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της εκπομπής ρύπων από το αυτοκίνητο ; 137 2. Από ποια μέρη αποτελείται το σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

απαντήσεις Τι ονομάζεται ισόθερμη και τι ισόχωρη μεταβολή σε μια μεταβολή κατάστασης αερίων ; ( μονάδες 10 - ΕΠΑΛ 2009 )

απαντήσεις Τι ονομάζεται ισόθερμη και τι ισόχωρη μεταβολή σε μια μεταβολή κατάστασης αερίων ; ( μονάδες 10 - ΕΠΑΛ 2009 ) απαντήσεις Τι ονομάζεται ισόθερμη και τι ισόχωρη μεταβολή σε μια μεταβολή κατάστασης αερίων ; ( μονάδες 10 - ΕΠΑΛ 2009 ) ( σελ. 10 11 ΜΕΚ ΙΙ ) από φυσική Μια μεταβολή ονομάζεται : Ισόθερμη, εάν κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα.

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα. 93 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 3.2 Οξυγόνο 2-1. Ποιο είναι το οξυγόνο και πόσο διαδεδομένο είναι στη φύση. Το οξυγόνο είναι αέριο στοιχείο με μοριακό τύπο Ο 2. Είναι το πλέον διαδεδομένο στοιχείο στη

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικά Καύσιµα: Βιοντήζελ

Εναλλακτικά Καύσιµα: Βιοντήζελ Γιατί βιοκαύσιµα ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Χηµικών Μηχανικών Εργαστήριο Τεχνολογίας Καυσίµων και Λιπαντικών Εναλλακτικά Καύσιµα: Βιοντήζελ Ευριπίδης Λόης Καθηγητής Α. ΠΟΛΙΤΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά.

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. από το 1957 με γνώση και μεράκι Βασικές Αγορές Βιομηχανία Οικίες Βιομάζα Με τον όρο βιομάζα ονομάζουμε οποιοδήποτε υλικό παράγεται από ζωντανούς οργανισμούς (όπως είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων.

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Κεφάλαιο 3 Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Υπάρχουν διάφοροι τύποι μετατροπέων για τη μέτρηση θερμοκρασίας. Οι βασικότεροι από αυτούς είναι τα θερμόμετρα διαστολής, τα θερμοζεύγη, οι μετατροπείς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός Θείου σε προϊόντα πετρελαίου

Προσδιορισμός Θείου σε προϊόντα πετρελαίου Προσδιορισμός Θείου σε προϊόντα πετρελαίου Η περιεκτικότητα του καυσίμου σε θείο, εξαρτάται από το είδος του αργού πετρελαίου από το οποίο προήλθε. Το θείο περιέχεται στο καύσιμο σαν ετεροάτομο στους υδρογονάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΩΤΑΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Επιβλέπων: ΠΕΤΡΟΣ Γ. ΒΕΡΝΑΔΟΣ, Καθηγητής ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική για Μηχανικούς

Φυσική για Μηχανικούς Φυσική για Μηχανικούς Ρεύμα και Αντίσταση Εικόνα: Οι γραμμές ρεύματος μεταφέρουν ενέργεια από την ηλεκτρική εταιρία στα σπίτια και τις επιχειρήσεις μας. Η ενέργεια μεταφέρεται σε πολύ υψηλές τάσεις, πιθανότατα

Διαβάστε περισσότερα

Τυποποιημένη δοκιμή διεισδύσεως λιπαντικών λίπων (γράσσων)

Τυποποιημένη δοκιμή διεισδύσεως λιπαντικών λίπων (γράσσων) 6 η Εργαστηριακή Άσκηση Τυποποιημένη δοκιμή διεισδύσεως λιπαντικών λίπων (γράσσων) Εργαστήριο Τριβολογίας Μάιος 2011 Αθανάσιος Μουρλάς Λιπαντικό λίπος (γράσσο) Το λιπαντικό λίπος ή γράσσο είναι ένα στερεό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Γ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013 2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Κατεύθυνση: Θεωρητική Μάθημα: Τεχνολογία Αυτοκινήτων Κλάδος: Μηχανολογία Ειδικότητα: Μηχανική Αυτοκινήτων

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στη 13η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2015 Σάββατο 07 Φεβρουαρίου 2015 ΦΥΣΙΚΗ

Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στη 13η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2015 Σάββατο 07 Φεβρουαρίου 2015 ΦΥΣΙΚΗ Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στη 13η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2015 Σάββατο 07 Φεβρουαρίου 2015 ΦΥΣΙΚΗ Σχολείο: Ονόματα των μαθητών: 1) 2)...... 3) 1 Πειραματικός προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή Βιοντήζελ 1ης και 2ης Γενιάς, Αναπτυξιακή και Τεχνολογική Προοπτική

Παραγωγή Βιοντήζελ 1ης και 2ης Γενιάς, Αναπτυξιακή και Τεχνολογική Προοπτική Παραγωγή Βιοντήζελ 1ης και 2ης Γενιάς, Αναπτυξιακή και Δ. Καρώνης, Ε. Λόης, Φ. Ζαννίκος, Ευρωπαϊκές Οδηγίες για τα Βιοκαύσιμα Οδηγία 30/2003/ΕΚ Προώθηση της χρήσης βιοκαυσίμων στον τομέα των μεταφορών,

Διαβάστε περισσότερα

H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να γνωρίζουμε τα κυριότερα συστατικά του πετρελαίου Να περιγράφουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ανδριανός Θεοχάρης Operations Manager Ελίν Βιοκαύσιμα

ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ανδριανός Θεοχάρης Operations Manager Ελίν Βιοκαύσιμα ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ανδριανός Θεοχάρης Operations Manager Ελίν Βιοκαύσιμα Στόχοι της ΕΕ Μείωση των αέριων εκπομπών θερμοκηπίου κατά 20% το 2020 Μειωμένη εξάρτηση από τις εισαγωγές πετρελαίου Αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

6.1 Θερμόμετρα και μέτρηση θερμοκρασίας

6.1 Θερμόμετρα και μέτρηση θερμοκρασίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ 6.1 Θερμόμετρα και μέτρηση θερμοκρασίας 1. Τι ονομάζεται θερμοκρασία; Το φυσικό μέγεθος που εκφράζει πόσο ζεστό ή κρύο είναι ένα σώμα ονομάζεται θερμοκρασία. 2. Πως μετράμε τη θερμοκρασία;

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ, 23 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010

ΑΘΗΝΑ, 23 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010 ΠΑΥΛΟΣ Ν. ΠΕΤΤΑΣ Α.Β.Ε.Ε. ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ: ΈΝΑ ΥΠΟΣΧΟΜΕΝΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΟ ΗΜΕΡΙ Α: ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΚΑΥΣΙΜΑ & ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ - ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΠΕΤΤΑΣ ΑΘΗΝΑ, 23 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010 ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙ ΡΑΣΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

4ο Εργαστήριο: ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ

4ο Εργαστήριο: ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ 4ο Εργαστήριο: ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Συστήματα θέρμανσης Στόχος του εργαστηρίου Στόχος του εργαστηρίου είναι να γνωρίσουν οι φοιτητές: - τα συστήματα θέρμανσης που μπορεί να υπάρχουν σε ένα κτηνοτροφικό

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2014 Παράγει ενέργεια το σώμα μας; Πράγματι, το σώμα μας παράγει ενέργεια! Για να είμαστε πιο ακριβείς, παίρνουμε ενέργεια από τις

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Απαρχές Σύμπαντος Ύλη - Ενέργεια E = mc 2 Θεμελιώδεις καταστάσεις ύλης Στερεά Υγρή Αέριος Χημικές μορφές ύλης Χημικά στοιχεία Χημικές ενώσεις Χημικά στοιχεία 92 στη

Διαβάστε περισσότερα

Xημεία β γυμνασίου. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής

Xημεία β γυμνασίου. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Xημεία β γυμνασίου Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Ένα υγρό βρέθηκε με τη βοήθεια του ζυγού ότι έχει μάζα 22g και με τη βοήθεια ογκομετρικού κυλίνδρου ότι έχει όγκο 20 ml. Η πυκνότητά του είναι: α. 1,1

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 4η. Έλεγχος αλλοίωσης - νοθείας στο ελαιόλαδο. Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα ΔΕΑΠΤ Εργαστήριο Ασφάλειας Τροφίμων

Άσκηση 4η. Έλεγχος αλλοίωσης - νοθείας στο ελαιόλαδο. Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα ΔΕΑΠΤ Εργαστήριο Ασφάλειας Τροφίμων Άσκηση 4η Έλεγχος αλλοίωσης - νοθείας στο ελαιόλαδο Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα ΔΕΑΠΤ Εργαστήριο Ασφάλειας Τροφίμων Νοθεία στα τρόφιμα Ορισμός Προσθήκη στα τρόφιμα ουσιών που: Απαγορεύεται η χρήση τους ή

Διαβάστε περισσότερα

Ε Μ Π NTUA /3662 Fax: ΟΜΑΔΑ 3: Δοκιμή 1

Ε Μ Π NTUA /3662 Fax: ΟΜΑΔΑ 3: Δοκιμή 1 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΤΜΟΚΙΝΗΤΗΡΩΝ & ΛΕΒΗΤΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥΠΟΛΗ-ΖΩΓΡΑΦΟΥ ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ 9-15780 ΑΘΗΝΑ Ε Μ Π NTUA 210-772 3604/3662 Fax:

Διαβάστε περισσότερα