Δύο (2) μελέτες περίπτωσης ανηλίκων με εισαγγελική εντολή στο σχολείο του Νοσοκομείου Παίδων «Π. & Α. Κυριακού»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Δύο (2) μελέτες περίπτωσης ανηλίκων με εισαγγελική εντολή στο σχολείο του Νοσοκομείου Παίδων «Π. & Α. Κυριακού»"

Transcript

1 Δύο (2) μελέτες περίπτωσης ανηλίκων με εισαγγελική εντολή στο σχολείο του Νοσοκομείου Παίδων «Π. & Α. Κυριακού» Δημοτικό Σχολείο Νοσοκομείου Παίδων «Π. & Α. Κυριακού» Απρίλιος 2015

2

3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Ένα σύγχρονο και απειλητικό φαινόμενο, που εξελίσσεται σε μάστιγα για την κοινωνία μας, είναι η κακοποίηση ανηλίκων οποιασδήποτε μορφής. Οι διαστάσεις του φαινομένου δε χαρακτηρίζουν μόνο τον ελληνικό χώρο, αλλά είναι ανησυχητικές και για το σύνολο των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, οι προηγμένες και εύρωστες χώρες της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης, μέσω αυστηρών κοινωνικών και οικονομικών μέτρων, κατηγορούνται από πολλούς ότι έχουν επιβάλλει καθεστώς εκμετάλλευσης και φτωχοποίησης στις χώρες του νότου, εκείνες δηλαδή που εκτός των δικών τους προβλημάτων καλούνται να διαχειριστούν επιπλέον και όλη τη μεταναστευτική ροή από την Ασία και την Αφρική. Με άλλα λόγια, πλούσια κράτη, χωρίς να επιθυμούν να συμμετέχουν ισομερώς στην κατανομή των προσφύγων και των μεταναστών, οι οποίοι κατακλύζουν κατά κύματα το νότο, επιβάλλουν με την πολιτική τους κανόνες προσαρμογής που δεν αντιστοιχούν στη νέα πραγματικότητα. Έτσι, κάθε χρόνο ένας μεγάλος και διαρκώς αυξανόμενος αριθμός παιδιών, μεταφέρονται με την εντολή του εισαγγελέα ανηλίκων στα παιδιατρικά νοσοκομεία της χώρας προκειμένου να βρουν, τουλάχιστον περιστασιακά, φροντίδα και προστασία. Η παραμονή τους στο νοσοκομείο δίνει το χρόνο στην εξεύρεση ενός κατάλληλου χώρου φιλοξενίας για τη συνέχεια ή ακόμη και στην επιστροφή στην οικογένεια από την οποία προέρχονται. Δηλαδή, εκτός των μεταναστών και των προσφύγων, πολλές περιπτώσεις κακοποιημένων και παραμελημένων παιδιών, αδέρφια συχνά περισσότερα από δύο, θύματα ενδοοικογενειακής βίας, σε άθλιες συνθήκες διαβίωσης και φτώχειας, παραπέμπονται από τις εισαγγελίες στις κοινωνικές υπηρεσίες για την αναζήτηση θέσης σε κάποιο ίδρυμα μέριμνας, όταν οι γονείς οριστικά αδυνατούν να παράσχουν επαρκή φροντίδα και προστασία. Όμως, είναι παιδιά σωματικά και ψυχικά υγιή, που περιφέρονται στις κλινικές του νοσοκομείου, αποκομμένα από το σχολείο και το οικογενειακό τους περιβάλλον. Ο θυμός, ο φόβος, η αγανάκτηση και η θλίψη είναι συνήθη συμπτώματα που προκαλεί η στέρηση του φυσικού τους περιβάλλοντος, χωρίς να αντιλαμβάνονται το λόγο για τον οποίον βρίσκονται σε αυτήν την κατάσταση, ενώ οι αντιδράσεις στην ανακοίνωση μετάβασής τους σε ίδρυμα είναι συχνά βίαιες και σπαρακτικές. Βέβαια, τα προβλήματα μεγεθύνονται όταν τα παιδιά δε μιλούν την ελληνική γλώσσα, αναζητούνται διερμηνείς και η επικοινωνία γίνεται δύσκολη.

4 Τα πολυάριθμα περιστατικά που αντιμετωπίζονται κάθε χρόνο στη χώρα μας, η συνεχιζόμενη αύξηση του αριθμού τους, η εκπαίδευση και η φροντίδα τους στο χρόνο της μακράς παραμονής τους στους θαλάμους νοσηλείας, προβληματίζουν και απασχολούν καθημερινά το διδακτικό προσωπικό του σχολείου του νοσοκομείου Παίδων «Π. & Α. Κυριακού». Οι μελέτες περίπτωσης που αναπτύσσονται στη συνέχεια είναι ενδεικτικά και πολύ χαρακτηριστικά κομμάτια της καθημερινότητας ενός μεγάλου μέρος των εκπαιδευτικών στα παιδιατρικά νοσοκομεία. Θέλουν να αναδείξουν ένα επιπλέον, ζέον πρόβλημα της υπάρχουσας κοινωνικής πραγματικότητας, όχι ευρέως γνωστό, τουλάχιστον μέχρι σήμερα και αφετέρου, βάσει των δεδομένων και της εμπειρίας από την καθημερινή ενασχόληση, να προτείνουν λύσεις. Για παράδειγμα, η οργάνωση ξενώνων, κατάλληλων δομών φιλοξενίας και προστασίας με υποστήριξη διδακτικού προσωπικού, με την παράλληλη εφαρμογή συντονισμένων προγραμμάτων συμβουλευτικής και κοινωνικής ένταξης γονέων ή η ενίσχυση του θεσμού της αναδοχής, ως λύση χαμηλού κόστους για την πολιτεία, αποσυμπιέζει τον ήδη βεβαρημένο χώρο του νοσοκομείου, απαλλάσσει το νοσηλευτικό προσωπικό από μία υπηρεσία την οποία συχνά δεν έχει τη δυνατότητα και τη γνώση να προσφέρει, ενώ η χρονοβόρα διαδικασία παραμονής έχει πολύ συχνά, στα ίδια τα παιδιά, ανεπιθύμητες ψυχοκοινωνικές και παιδαγωγικές επιπτώσεις. Βασίλης Χαρίτος Δ/ντής Δ. Σχ. Παίδων «Π. & Α. Κυριακού»

5 ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ ΜΕ ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΝΤΟΛΗ, ΠΟΥ ΦΙΛΟΞΕΝΕΙΤΑΙ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Τυλιγάδα Κων/να Δασκάλα Γενικής Αγωγής στο Δ. Σχ. Παίδων «Π. & Α. Κυριακού» 0.Εισαγωγή Στόχος της μελέτης αυτής είναι να παρουσιαστεί η περίπτωση αλλοδαπής (αλλόγλωσση - δίγλωσση) μαθήτριας με εισαγγελική εντολή, η οποία παρέμεινε μέχρι σήμερα και για μεγάλο χρονικό διάστημα (3,5 μήνες) στο Νοσοκομείο Παίδων «Π. & Α. Κυριακού». Συγκεκριμένα, θα γίνει προσπάθεια να αποτυπωθούν στιγμιότυπα της καθημερινότητας, εναλλακτικοί τρόποι διδασκαλίας και προσέγγισης της γνώσης, καθώς οι συνθήκες στο νοσοκομειακό περιβάλλον, δηλαδή οι ιδιαιτερότητες του νοσοκομειακού μοτίβου, συχνά επιβάλλουν αλλαγές στο σχεδιασμό των μαθημάτων. Κοινή παραδοχή είναι πως τα παιδιά που φιλοξενούνται στο Νοσοκομείο Παίδων «Π. & Α. Κυριακού», με εισαγγελική εντολή, τα τελευταία χρόνια παρουσιάζουν σημαντική αύξηση, η οποία σχετίζεται με τον αυξανόμενο αριθμό των μεταναστών που εισέρχεται παράνομα στη χώρα μας, με την αύξηση των παιδιών που εγκαταλείπονται στα νοσοκομεία και με τα οικονομικά προβλήματα πολλών οικογενειών, λόγω της οικονομικής κρίσης. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία η αύξηση του ποσοστού των οικογενειών που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας είναι μεγάλη και στις συνέπειες, μεταξύ άλλων, συγκαταλέγεται και η παιδική παραμέληση. Για το λόγο αυτό, συχνό θέμα συζήτησης και προβληματισμού του διδακτικού προσωπικού του σχολείου του Νοσοκομείου Παίδων «Π. & Α. Κυριακού» είναι οι τρόποι για την κάλυψη των εκπαιδευτικών αναγκών των μαθητών αυτών, καθώς είναι δικαίωμα όλων των παιδιών να συνεχίζουν την εκπαίδευσή τους, να μην απομακρύνονται για κανένα λόγο από το σχολικό πλαίσιο και να συνεχίζουν να αποκτούν γνώσεις, δεξιότητες κι εφόδια απαραίτητα για τη ζωή τους ακόμα και μέσα σ αυτή τη δύσκολη συγκυρία που βρέθηκαν. 1.Μελέτη περίπτωσης Η Μιρέλλα 1 13 ετών, είναι μαθήτρια της ΣΤ τάξης, ενός σχολείου στο κέντρο της Αθήνας και ήρθε στο Νοσοκομείο στα τέλη Νοεμβρίου με εισαγγελική εντολή. Απομακρύνθηκε από το οικογενειακό περιβάλλον, λόγω σοβαρής παραμέλησης και φιλοξενείται στο Νοσοκομείο Παίδων «Π. & Α. Κυριακού» έως ότου γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες από την Κοινωνική Υπηρεσία. Στη συνέχεια, για την προστασία της, αφού η περίπτωσή της διερευνηθεί επαρκώς θα μετακινηθεί σε προστατευτικό πλαίσιο - ίδρυμα παιδικής μέριμνας. Η Μιρέλλα (13 ετών) έχει καταγωγή από τη Ρουμανία. Οι γονείς της είναι οικονομικοί μετανάστες και η οικογένεια ήρθε στην Ελλάδα πριν από 3 χρόνια. Λίγες ημέρες μετά την εισαγωγή της Μιρέλλας στο Νοσοκομείο, η μητέρα της έφερε στον κόσμο το δεύτερο παιδί της οικογένειας στις αρχές Δεκεμβρίου. Η Μιρέλλα ήρθε στο Νοσοκομείο ασυνόδευτη, σε κατάσταση κακουχίας, με έντονο άγχος και φιλοξενήθηκε σε τετράκλινο θάλαμο 1 Για τις ανάγκες της παρούσας μελέτης χρησιμοποιούμε ψευδώνυμο. Τα πραγματικά στοιχεία του παιδιού, όπως και όλων των υπολοίπων, φυλάσσονται στο αρχείο του σχολείου. Επίσης, δεν κοινοποιούνται λεπτομέρειες που αφορούν συνθήκες και σχέσεις μέσα στην οικογένεια, καθώς και τα ακριβή αίτια που επιβεβλημένα οδήγησαν στην παρέμβαση του εισαγγελέα και την απομάκρυνση από τα πρόσωπα φροντίδας.

6 μιας κλινικής του Νοσοκομείου. Μία εβδομάδα μετά την εισαγωγή της έκανε την εμφάνισή της η γιαγιά (από την πλευρά της μητέρας), η οποία δε μιλούσε καθόλου ελληνικά και έμενε στο θάλαμο με τη Μιρέλλα και τα βράδια για 15 περίπου ημέρες. Στη διάρκεια της παραμονής της, γιαγιά και εγγονή περνούσαν όλο το χρόνο μαζί είτε στον θάλαμο νοσηλείας είτε με περιπάτους στον αύλειο χώρο του Νοσοκομείου. Η άφιξη της γιαγιάς συνέπεσε με τη γέννηση του δεύτερου παιδιού της οικογένειας και το γεγονός αυτό δημιούργησε ένα πιο βαρύ κλίμα (στο ήδη βεβαρημένο) με έντονη φόρτιση και με συναισθηματικά ξεσπάσματα και από τις δύο. Μετά την αναχώρηση της γιαγιάς η Μιρέλλα κλείστηκε ακόμα πιο πολύ στον εαυτό της. Αρνιόταν τη στήριξη ανθρώπων από εθελοντικές δράσεις και οργανισμούς, οι οποίοι αναλαμβάνουν να παρέχουν φροντίδα και απασχόληση σε ανηλίκους με εισαγγελική εντολή. Δεν επιθυμούσε να συναναστραφεί με παιδιά από ανάλογα περιστατικά, ούτε καν με ομοεθνείς της. Μοναδική εξαίρεση, η συναναστροφή με συνομήλικο κοριτσάκι που νοσηλεύτηκε σε παρακείμενο θάλαμο με ορθοπεδικό πρόβλημα. Επίσης, δεν επιθυμούσε επαφή με άτομα του άλλου φύλου. Για μεγάλο διάστημα είχε προσκολληθεί σε ενήλικες γυναίκες, εργαζόμενες στο Νοσοκομείο και εμπλεκόμενες με τη φροντίδα και τη μέριμνά της. Η Μιρέλλα, σύμφωνα με τη γνώμη των παιδοψυχιάτρων, χαρακτηρίζεται από διασπαστική και χειριστική συμπεριφορά, η οποία χρήζει οριοθέτησης σε κάποιες περιπτώσεις. Για παράδειγμα, εκφράζει συχνά παράπονα στο νοσηλευτικό προσωπικό, πως οι κοινωνικοί λειτουργοί δεν την επισκέπτονται συχνά, πως ο χρόνος που της διαθέτει η δασκάλα είναι λίγος, στη δασκάλα της πως επιθυμεί πιο πυκνές συναντήσεις με τους παιδοψυχολόγους του νοσοκομείου, ενώ στην κοινωνική λειτουργό πως δεν επιθυμεί συναντήσεις με τους παιδοψυχολόγους. Διέπεται από απομόνωση, εσωστρέφεια και έλλειψη κοινωνικών σχέσεων. Η Μιρέλλα δυσκολεύεται να κοιμηθεί στη διάρκεια της νύχτας, κοιμάται την επόμενη ημέρα μέχρι το μεσημέρι και κατά τη διάρκεια της υπόλοιπης μέρας είναι σε υπερδιέγερση. Κλαίει συχνά και επαναλαμβάνει συνεχώς και προς όλους «θέλω να φύγω, να γυρίσω στο σπίτι μου». Διακατέχεται από αισθήματα ενοχοποίησης και θυμού, γι αυτό που της συμβαίνει, για την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει. Είναι ώριμη σωματικά και αυτό της φέρνει άβολα συναισθήματα. Μιλάει πάντα χαμηλόφωνα και αποφεύγει τα βλέμματα των ενηλίκων-συνοδών των άλλων νοσηλευόμενων παιδιών. Τον περισσότερο χρόνο της ημέρας περιφέρεται στους διαδρόμους της κλινικής, ντυμένη με τα κανονικά της ρούχα και μιλώντας συχνά στο κινητό της τηλέφωνο με τους γονείς και τους συγγενείς από την πατρίδα της. Άλλοτε βρίσκεται στο χώρο υποδοχής των νοσηλευτριών με τις οποίες, όπως ήδη έχει αναφερθεί, έχει αναπτύξει στενή σχέση. Τα Σαββατοκύριακα δέχεται επισκέψεις των γονιών της, καθώς και μιας φίλης -συμμαθήτριας (ομοεθνής) από το σχολείο από το οποίο προέρχεται. Μετά από 3,5 μήνες μεταφέρθηκε σε μονόκλινο θάλαμο της ίδιας κλινικής, όπου και παραμένει μέχρι σήμερα. Βέβαια, λόγω των αναγκών του νοσοκομείου αυτό μπορεί να αλλάξει ανά πάσα στιγμή και να επιστρέψει σε δωμάτιο με πολλές κλίνες. Πάντως, το γεγονός αυτό τη χαροποίησε ιδιαίτερα γιατί έτσι της δίνεται η δυνατότητα να απομονώνεται μακριά από τα αδιάκριτα βλέμματα και την άσκοπη έκθεσή της στους χώρους της κλινικής. 2.Προσέγγιση, μαθησιακοί στόχοι, στρατηγικές διδασκαλίας Η δασκάλα της κλινικής ενημερώθηκε από την Κοινωνική Υπηρεσία του Νοσοκομείου για την εισαγωγή ανήλικης με εισαγγελική εντολή. Έλαβε, όπως συνηθίζεται, τις απαραίτητες πληροφορίες για τους λόγους της εισαγγελικής παραπομπής, ένα σύντομο οικογενειακό ιστορικό, καθώς και δημογραφικά στοιχεία

7 του παιδιού προερχόμενα από τα έγγραφα που συνόδευαν τη συγκεκριμένη εντολή. Την ίδια ημέρα έγινε η πρώτη συνάντηση με τη Μιρέλλα στο θάλαμο νοσηλείας, η οποία είχε διάρκεια μόλις 15'. Ήταν συνάντηση γνωριμίας και παρατήρησης της συμπεριφοράς. Στο ίδιο μοτίβο συνεχίστηκαν οι καθημερινές επισκέψεις της δασκάλας στο δωμάτιό της, για 2 περίπου εβδομάδες, την ίδια σχεδόν ώρα, μια διαδικαστική ρουτίνα, που όπως φάνηκε ήταν απαραίτητη για να δοθεί στο παιδί ο κατάλληλος χρόνος προσαρμογής στη νέα κατάσταση, χρόνος να αποδεχτεί τη σταθερή παρουσία της δασκάλας στην καθημερινότητά της. Πρωταρχικός στόχος ήταν η καλλιέργεια σχέσης εμπιστοσύνης με ένα παιδί εσωστρεφές, όπως η Μιρέλλα και η δημιουργία ενός σταθερού διαπροσωπικού - κοινωνικού πλαισίου επικοινωνίας, ώστε να βρεθούν τρόποι προσέγγισης και να κινητοποιηθεί το ενδιαφέρον του παιδιού στη μαθησιακή διαδικασία. Η αρχή έγινε, ενώ πλησίαζαν Χριστούγεννα, με τη θετική ανταπόκριση της Μιρέλλας στο να δημιουργήσει τη δική της Χριστουγεννιάτικη κάρτα στο ηλεκτρονικό πρόγραμμα ζωγραφικής REVELATION NATURAL ART. Η δράση έλαβε χώρα στο γραφείο του συλλόγου διδασκόντων στο σχολείο του Νοσοκομείου. Το παραγόμενο έργο δεν υπάρχει διότι η ίδια δεν ήθελε να το κρατήσει και το έσβησε, απαίτησε μάλιστα και από τη δασκάλα να μην το κρατήσει στο αρχείο της. Η επιλογή του συγκεκριμένου προγράμματος δεν έγινε τυχαία. Το R.N.A είναι ένα γνωστικό εργαλείο που αξιοποιεί και καλλιεργεί τη δημιουργική έκφραση, τον οπτικό αλφαβητισμό και τη συναισθηματική νοημοσύνη, στοιχεία που κρίνονται απαραίτητα στην περίπτωση της Μιρέλλας για την εμπλοκή της στην εποικοδομητική μάθηση. Την επόμενη κιόλας ημέρα η Μιρέλλα ζήτησε και της έφεραν από το σπίτι της τα σχολικά βιβλία και τα τετράδια, το εποπτικό υλικό με το οποίο είχε ξεκινήσει να δουλεύει, καθώς και τη γραφική ύλη που χρειαζόταν. Εδώ θέλω να σημειώσω ότι το σχολείο πάντοτε διαθέτει και εφοδιάζει κατάλληλα όλα τα παιδιά, που έχουν ανάγκη, με ποικίλη γραφική ύλη. Από την παρατήρηση και την καταγραφή των δεδομένων των 15 πρώτων ημερών η δασκάλα διαπίστωσε πως η γλωσσική ικανότητα της μαθήτριας περιοριζόταν σε ένα λεξιλόγιο συχνόχρηστο και καθημερινό με απλές συντακτικές δομές. Αυτό συνηθίζεται σε αλλόγλωσσους μαθητές διότι δεν έχουν αποκτήσει με φυσικό τρόπο το ελληνικό γλωσσικό σύστημα. Αλλά και ο γραπτός λόγος του παιδιού ήταν πολύ μικρός, σύντομος σε έκταση και χωρίς συνθετότητα στην έκφραση. Στο σχολείο προέλευσης υπήρξε ανεπάρκεια στη γλωσσική στήριξη της μαθήτριας (υποστηρίχτηκε για λίγο σε τμήμα ενισχυτικής διδασκαλίας). Σχεδιάστηκε από τη δασκάλα εξατομικευμένο και διαφοροποιημένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα, προσαρμοσμένο στις ανάγκες της μαθήτριας, με τους εξής πυλώνες: Α. κατανόηση προφορικού-γραπτού λόγου (βραχυπρόθεσμος στόχος) Β. παραγωγή προφορικού -γραπτού λόγου (μεσοπρόθεσμος στόχος) Γ. εκμάθηση κανόνων γραμματικής (μακροπρόθεσμος στόχος) Για την επίτευξη των παραπάνω στόχων αντλήθηκε υποστηρικτικό υλικό και διδακτικές προτάσεις από την «Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα», αξιοποιήθηκε αποσπασματικά το διδακτικό υλικό από το σχολικό εγχειρίδιο της «Γλώσσας» και δόθηκαν έντυπα και φύλλα εργασίας. Ακόμη, δουλέψαμε με το Λογισμικό του ΠΙ για τις Γ'-Δ' τάξεις, για το μάθημα της Γλώσσας και εφαρμόστηκαν εναλλακτικοί τρόποι και στρατηγικές, όπως: Πολυτροπικά κείμενα για την παρουσίαση και κατανόηση νέου γνωστικού υλικού. Χρήση λεξικού από τη μαθήτρια για τον εμπλουτισμό λεξιλογίου, αφού προηγήθηκε η μεθοδική εκμάθηση της χρήσης του.

8 Σταυρόλεξα τα οποία αξιοποιήθηκαν πολλαπλά: εμπέδωση λεξιλογίου, εξάσκηση στη δεξιότητα της ορθογραφίας και στη μορφολογία των λέξεων (για παράδειγμα: παράγωγα της λέξης «θάλασσα») κ.ά.. Εννοιολογικοί χάρτες για να διδαχθούν με οπτικό και κωδικοποιημένο τρόπο οικογένειες λέξεων, συνώνυμες - αντίθετες, δημιουργία παράγωγων και σύνθετων τύπων. Λογισμικό παρουσίασης (δημιουργία παρουσίασης από την ίδια τη μαθήτρια με μικρό κείμενο και εικόνα) για την οπτικοποίηση του προς επεξεργασία αντικειμένου και την ανάπτυξη δεξιοτήτων συλλογής, οργάνωσης και παρουσίασης. Η δασκάλα αρχικά προσάρμοσε τη γλώσσα που χρησιμοποιούσε στον προφορικό και τον γραπτό λόγο παρουσιάζοντας ελεγχόμενο λεξιλόγιο κάθε φορά φροντίζοντας τα κείμενα να υποστηρίζονται από εικόνες, σκίτσα και φωτογραφίες. Ακολουθήθηκαν καθοδηγητικές στρατηγικές στην κατανόηση κειμένων και την άσκηση του προφορικού λόγου, κυρίως με υποθετικές ερωτήσεις για το προς διδασκαλία κείμενο και ερωτήσεις πρόβλεψης για την εξέλιξη της δράσης σε ένα λογοτεχνικό κομμάτι, κυρίως πεζό, συνήθως από το Ανθολόγιο. Για την κατάκτηση της προφορικής και αναγνωστικής ικανότητας, καθώς και για την επαφή με τα γραμματικά φαινόμενα της ελληνικής γλώσσας, δίνονταν καθημερινά μικρά κείμενα ή μια παράγραφος για την αναγνώριση λέξεων-κλειδιών του κειμένου, για την αναγνώριση και το διαχωρισμό άρθρων από αντωνυμίες, ουσιαστικών από επίθετα ή ρημάτων από μετοχές και αντωνυμίες. Είναι φανερό πως δόθηκε ιδιαίτερη βαρύτητα στην ανάπτυξη της γλωσσικής ικανότητας και της επικοινωνιακής δεξιότητας εξαιτίας της διγλωσσίας που αναλύθηκε εκτενώς από τα παραπάνω σημεία της μελέτης. Στο γνωστικό αντικείμενο των Μαθηματικών η μαθήτρια δεν αντιμετώπισε ιδιαίτερες δυσκολίες εκτός από την κατανόηση της μαθηματικής ορολογίας (ομώνυμα-ετερώνυμα, καταχρηστικό κλάσμα, ακέραιο και δεκαδικό μέρος ενός αριθμού), απόρροια της γλωσσικής ιδιαιτερότητας. Το διδακτικό υλικό που χρησιμοποιήθηκε αντλήθηκε κατά κύριο λόγο από το σχολικό εγχειρίδιο της τάξης της μαθήτριας, φύλλα εργασίας για την επεξήγηση και εμπέδωση της γνώσης, καθώς και από το Λογισμικό Μαθηματικών Γ'- Δ' τάξης του ΠΙ. 3.Συνθήκες εκπαιδευτικής διαδικασίας Το μάθημα λάμβανε και λαμβάνει χώρα συνήθως στο θάλαμο νοσηλείας της μαθήτριας και κάποιες φορές στο γραφείο διδασκόντων του σχολείου, όταν το ωράριο της δασκάλας είναι απογευματινό. Ο συγκεκριμένος θάλαμος είναι τετράκλινος και πάντα φιλοξενεί και παιδιατρικά περιστατικά, κυρίως μετά από ημέρα εφημερίας του νοσοκομείου (κάθε 2η ημέρα), όπου δεν επαρκούν οι διαθέσιμες κλίνες στις Παιδιατρικές κλινικές. Ο θάλαμος γεμίζει από νοσηλευόμενα παιδιά και συνοδούς, δημιουργώντας αποπνικτική ατμόσφαιρα με πολύ θόρυβο και η Μιρέλλα με τη δασκάλα της αναγκάζονται να αναζητούν, όταν αυτό είναι εφικτό, άλλους διαθέσιμους χώρους για να πραγματοποιηθεί το μάθημα, όπως το γραφείο των γιατρών της κλινικής ή το καμαράκι που έχουν στη διάθεσή τους οι νοσηλεύτριες. Αρκετές φορές τα παιδιά που νοσηλεύονται στο θάλαμο της Μιρέλλας είναι περιστατικά με πνευμονία, γαστρεντερίτιδα και λοιμώξεις μεταδοτικές κι έτσι το παιδί ανά τακτά διαστήματα παρουσιάζει συμπτώματα με πυρετό, συνάχι και γενικότερη κακουχία. Ως ελάχιστο μέτρο προστασίας είναι το μάθημα να διεξάγεται με μάσκες τόσο από την ίδια, όσο και από τη δασκάλα της. Κάποιες φορές, όταν δεν υπάρχει δίκτυο στο Νοσοκομείο, δε μπορεί να γίνει προγραμματισμένη δουλειά στον υπολογιστή, με αποτέλεσμα να γίνεται αλλαγή στην πορεία της διδασκαλίας. Είναι φανερό πως οι ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν στο Νοσοκομείο συχνά

9 επιβάλλουν αλλαγές τόσο στον αρχικό σχεδιασμό του μαθήματος, όσο και στην ανάπτυξη των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων και δράσεων. 4.Αποτελέσματα - αξιολόγηση της περίπτωσης Η περίπτωση της Μιρέλλας είναι ιδιαίτερη και πολύπλοκη. Σχεδιάστηκε και ακολουθείται μέχρι σήμερα πρόγραμμα εξατομικευμένης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας με τρόπους, μεθόδους και στρατηγικές ολιστικής προσέγγισης της γνώσης (αντιμετωπίζεται ως μαθήτρια αλλόγλωσση-δίγλωσση). Αρνητικοί παράγοντες: Α. Η έλλειψη παρουσίας άλλων παιδιών. Η συνθήκη αυτή ακυρώνει τη δυνατότητα συγκρότησης μαθητικών ομάδων και δεν επιτρέπει στη μαθήτρια να αλληλεπιδράσει με άλλα παιδιά καθώς και να δοκιμάσει ή να εφαρμόσει τις νέες γνώσεις σε πραγματικές συνθήκες επικοινωνίας, στοιχείο βασικό για να αξιολογηθεί έμπρακτα η επίτευξη των αρχικών στόχων. Β. Οι ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν στο περιβάλλον του Νοσοκομείου (έλλειψη χώρου, οχλήσεις, διακοπές, επισκέψεις νοσηλευτικού προσωπικού κ.ά.) δεν είναι οι ιδανικές για μάθηση. Αρκετές φορές το πρόγραμμα τροποποιείται και προσαρμόζεται ανάλογα. Όταν το μάθημα γίνεται απρόσκοπτα τα αποτελέσματα είναι θεαματικά. Γ. Ο περιορισμένος χρόνος που έχει στη διάθεσή της η δασκάλα, η διάθεση και οι μεταπτώσεις του παιδιού, αλλά και ο μεγάλος αριθμός των παιδιών με εισαγγελική εντολή, που κατακλύζουν το νοσοκομείο, έχουν ως αποτέλεσμα την έλλειψη της σταθερής, καθημερινής επικοινωνίας με τη μαθήτρια και την επίτευξη των μαθησιακών στόχων με αργό ρυθμό. Δ. Η αποχώρηση της Μιρέλλας, όπως έχει επανειλημμένως συμβεί στο παρελθόν με άλλα παιδιά, θα γίνει κάποια στιγμή χωρίς προηγούμενη ενημέρωση, ξαφνικά, με αποτέλεσμα κάποιοι από τους στόχους που έχουμε θέσει να μην ολοκληρωθούν. Παρά τις δυσκολίες και τις αντιξοότητες, οι στόχοι που τέθηκαν από την αρχή, μετά από τρεις περίπου μήνες τριβής, καλύφθηκαν σε ικανοποιητικό βαθμό. Ο πρωταρχικός στόχος, η καλλιέργεια ουσιαστικής σχέσης και η εμπιστοσύνη ανάμεσα στη Μιρέλλα και τη δασκάλα της, είναι μια διαδικασία δυναμική, που ανανεώνεται καθημερινά, προϋποθέτει υπομονή, διακριτικότητα και ευαισθητοποίηση στις πιθανές συγκρούσεις στον εσωτερικό κόσμο του παιδιού. Είναι καταστάσεις που αποτελούν τροχοπέδη κάποιες φορές στη διδακτική διαδικασία τόσο στη συμμετοχή της μαθήτριας, όσο και στην απόδοση και εν τέλει στη μαθησιακή πρόοδο. Η Μιρέλλα περιμένει την επίσκεψη της δασκάλας της και τις περισσότερες φορές ανυπομονεί για το μάθημα. Είναι επιμελής και συνεπής με τις εργασίες που της ανατίθενται. Τα αισθήματα εσωστρέφειας και μειονεξίας έδωσαν τη θέση τους στην έκφραση και τη δημιουργικότητα. Τον πρώτο καιρό, κάθε δημιουργική απασχόληση ήταν για την Μιρέλλα προβλέψιμη ανιαρή και η στάση της αρνητική. Η αρχική δυσπιστία μετατράπηκε σε προθυμία και συμμετοχή. Η προσαρμογή των δραστηριοτήτων έτσι ώστε να ταιριάζουν στη γνωστική δυνατότητα της μαθήτριας, της δίνει την ευκαιρία να εμπλακεί δυναμικά στη διαδικασία πρόσληψης της γνώσης, να εκφραστεί και να πάρει πρωτοβουλίες, ενέχει όμως και τον κίνδυνο της απλούστευσης με αρνητικά μαθησιακά αποτελέσματα. Σήμερα η Μιρέλλα έχει πλουσιότερο λεξιλόγιο, δημιουργεί προφορικά, με ευκολία, προτάσεις, αποκωδικοποιώντας τα βοηθητικά μηνύματα των εικόνων που της δίνονται. Κατανοεί τις γραπτές οδηγίες μιας ερώτησης εργασίας. Όταν δυσκολευτεί σε μια λέξη - έννοια ανατρέχει στο λεξικό της. Δεν απαντά πια μονολεκτικά και σε κλειστού τύπου ερωτήσεις. Με την επιμονή

10 της δασκάλας απαντά σε ανοικτές ερωτήσεις κάνοντας συζήτηση και διάλογο, όχι όμως ακόμη αφήγηση ή περιγραφή. Εξαίρεση αποτελεί ο παραγόμενος γραπτός λόγος της, ο οποίος παραμένει μικρός σε έκταση, αλλά με καλύτερη σύνθεση στην έκφραση. Στο γνωστικό αντικείμενο των Μαθηματικών η προσέγγιση των στόχων του αναλυτικού προγράμματος έγινε χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα με τη βοήθεια του λογισμικού των Μαθηματικών Γ'-Δ' τάξης του ΠΙ, το οποίο αποδείχτηκε εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο τόσο στην πολλαπλή αναπαράσταση, όσο και στη συμβολική έκφραση των μαθηματικών σχέσεων και ιδιοτήτων. Η παρουσία της δασκάλας ήταν σαφής και ξεκάθαρη από την αρχή, με σταθερή παρουσία και συμπεριφορά. Ο ρόλος της καθοδηγητικός, διευκολυντικός και εμψυχωτικός με διορθωτικές και βελτιωτικές επεμβάσεις όπου χρειάζεται. Συμπερασματικά, μετά από τόσον καιρό και ενώ η μαθήτρια παραμένει στο Νοσοκομείο η αξιολόγησή της είναι μια δυναμική και αθροιστική διαδικασία που έχει ως στόχο πρώτα απ όλα τη συναισθηματική της στήριξη και την ψυχολογική ενδυνάμωση κι έπειτα τη βελτίωση της γλωσσικής και επικοινωνιακής της ικανότητάς. Η διατήρηση της μαθησιακής ετοιμότητας, ώστε με την έξοδό της από το Νοσοκομείο να μπορέσει να ενταχθεί σε κανονικό σχολικό πρόγραμμα, με όλες τις αντιξοότητες της καθημερινότητας στους ψυχρούς χώρους των κλινικών, επιτυγχάνεται με εμπόδια και δυσκολίες, χάρη στην κοινή προσπάθεια και συνεργασία δασκάλας και μαθήτριας. Πάντοτε ως πρόταση, για την επίλυση του προβλήματος της φιλοξενίας ανηλίκων με εισαγγελική εντολή, θα επανέρχεται η οργάνωση ξενώνων, κατάλληλων δομών φιλοξενίας και προστασίας, με την παρουσία εκπαιδευτικών, έξω από το Νοσοκομείο και με την παράλληλη εφαρμογή συντονισμένων προγραμμάτων συμβουλευτικής και κοινωνικής ένταξης γονέων. Αλλά και ο θεσμός της αναδοχής, είναι λύση χαμηλού κόστους για την πολιτεία, ιδιαίτερα στην παρούσα περίοδο της παρατεταμένης κρίσης. Υποστηρίζεται από πολλούς, σωστά κατά την άποψή μας, ότι τα παιδιά είναι τα μεγαλύτερα θύματα των ημερών που ζούμε. Όμως, σε κάθε περίπτωση, η πολιτεία θα αξιολογηθεί όχι από την απόδοση των αυστηρών οικονομικών μέτρων αλλά από τη διασφάλιση του μελλοντικού κοινωνικού κεφαλαίου που προϋποθέτει την προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών στην υγεία, τη σωστή σωματική, συναισθηματική και νοητική ανάπτυξη, στην εκπαίδευση, στο παιγνίδι, και φυσικά στη μέριμνα και τη φροντίδα από τους ανθρώπους που τα περιβάλλουν και είναι οι υπεύθυνοι για την ύπαρξή τους.

11 ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΝΤΟΛΗ, ΠΟΥ ΦΙΛΟΞΕΝΟΥΝΤΑΙ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Τριανταφυλλιά Κονταδάκη MSc Κοινωνική Λειτουργός, Δασκάλα Ειδικής Αγωγής στο Δ. Σχ. Παίδων «Π. & Α. Κυριακού», 0.Εισαγωγή Στόχος της εισήγησης αυτής είναι να εκτεθούν οι συνθήκες κάτω από τις οποίες φτάνουν στο Νοσοκομείο Παίδων «Π. & Α. Κυριακού» οι ανήλικοι με εισαγγελική εντολή, να περιγραφούν κομμάτια από την καθημερινότητά τους, να παρουσιαστεί ο τρόπος της εκπαίδευσής τους, η αξιολόγηση των παρεμβάσεων των εκπαιδευτικών των νοσοκομειακών σχολείων καθώς και να γίνουν προτάσεις βελτίωσης και εμπλουτισμού της παρεχόμενης εκπαίδευσης. Με αφορμή μια συγκεκριμένη μελέτη περίπτωσης, θα αναδειχθούν οι δυσκολίες της εκπαίδευσης των ασυνόδευτων παιδιών αλλά και ο πολυσύνθετος ρόλος του εκπαιδευτικού των νοσοκομειακών σχολείων καθώς και η αποτελεσματικότητα των ενεργειών του. 1.Ασυνόδευτα παιδιά στα Παιδιατρικά Νοσοκομεία, αιτίες ύπαρξης ασυνόδευτων παιδιών Σύμφωνα με στοιχεία της κοινωνικής Υπηρεσίας του Νοσοκομείου Παίδων «Π.& Α. Κυριακού», για τα έτη , η συχνότερη αιτία παραπομπής από εισαγγελέα παιδιών στο συγκεκριμένο νοσοκομείο για προσωρινή φύλαξη, είναι η παραμέλησή τους, σε ποσοστό 45,9% (215 από τα 468 παιδιά). Σωματική κακοποίηση αναφέρεται στο 11.5% (54 παιδιά), ψυχολογική στο 5,3% (25 παιδιά), σεξουαλική 2,4% (11 παιδιά). Τα χαρακτηριστικά των γονέων και της οικογένειας των παραπεμπόμενων ανήλικων, όπως προκύπτουν, αφορούν γονείς που κάνουν χρήση αλκοόλ και ουσιών, είναι παραβατικοί ή έχουν ψυχιατρικά προβλήματα. Ένα ποσοστό 28,21% αφορά μονογονεϊκές οικογένειες, που αδυνατούν να ανταποκριθούν στο γονεϊκό τους ρόλο και παρουσιάζουν παράλληλα και άλλα συνοδά προβλήματα. Ένα πολύ μικρό ποσοστό των ασυνόδευτων παιδιών στο Νοσοκομείο προέρχεται από εγκατάλειψη νοσηλευόμενων παιδιών από τους γονείς ή κηδεμόνες του. Συνήθως τα παιδιά αυτά έχουν βαριά προβλήματα υγείας τα οποία οι γονείς δε θέλουν ή δεν μπορούν να επωμισθούν. Το φαινόμενο της παιδικής παραμέλησης και εγκατάλειψης δεν είναι σημερινό, όμως εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, έχει οξυνθεί πάρα πολύ στις μέρες μας. Η κινητοποίηση του κράτους στις παραπάνω περιπτώσεις είναι πολύ αργή και σε αρκετές περιπτώσεις άκαρπη. Η έλλειψη κρατικών δομών υποστήριξης, στις οποίες θα μπορούσαν αυτά τα παιδιά να φιλοξενηθούν και να δρομολογήσουν μια φυσιολογική ζωή και εκπαίδευση, έχει ως αποτέλεσμα να φιλοξενούνται στο νοσοκομειακό χώρο για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, χωρίς να νοσούν και χωρίς να έχουν διεξόδους δραστηριοτήτων. Και δε φτάνει μόνον αυτό, είναι υποχρεωμένα να κλείνονται σ ένα δωμάτιο, για να μην ενοχλούν τα άρρωστα παιδιά και τους συνοδούς τους, αλλά και να μην αρρωσταίνουν και τα ίδια από διάφορες ασθένειες που τα άλλα παιδιά μεταφέρουν. 2.Ασυνόδευτα παιδιά στο νοσοκομειακό πλαίσιο Πρωταρχικός σκοπός όλων των υπηρεσιών του Νοσοκομείου για τα ασυνόδευτα παιδιά, που φιλοξενούνται σε κάποια κλινική, είναι η προστασία τους, η προάσπιση των δικαιωμάτων τους, η συνέχεια της εκπαίδευσής τους και η

12 επανένταξή τους στο κοινωνικό τους περιβάλλον. Για να επιτευχθούν οι ανωτέρω σκοποί απαιτούνται: εξειδικευμένος τρόπος προσέγγισης, ευέλικτες μορφές εκπαίδευσης, εξομάλυνση της καθημερινότητας των ασυνόδευτων παιδιών, χτίσιμο σχέσεων εμπιστοσύνης με το προσωπικό του νοσοκομείου και αποκατάσταση του αισθήματος ασφάλειας στην επαφή τους με ενήλικες. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού των νοσοκομειακών σχολείων είναι πολυσύνθετος, απαιτεί υψηλό αίσθημα ευθύνης, ευαισθητοποίηση, εξειδικευμένες γνώσεις και ο εκπαιδευτικός είναι αυτός που θα παίξει και το ρόλο της ευχάριστης παρουσίας δίπλα σε αυτά τα παιδιά. 3.Διαδικασία προσέγγισης και εκπαίδευσης Από τη στιγμή που τα παιδιά αυτά θα έρθουν στο χώρο του Νοσοκομείου, με απόφαση του εισαγγελέα για να φιλοξενηθούν, παραμένουν ασυνόδευτα και πολύ ταλαιπωρημένα. Απαιτείται μεγάλη προσοχή στην προσέγγισή τους και στην προσαρμογή τους, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στις ψυχοκινητικές και συναισθηματικές τους ανάγκες με αποτέλεσμα η μαθησιακή διαδικασία, που είναι συνδεδεμένη με τους γνωστικούς στόχους, να παίζει, αρχικά τουλάχιστον, δευτερεύοντα ρόλο. Τις περισσότερες φορές, παραμένουν στο χώρο του νοσοκομείου για μεγάλο χρονικό διάστημα, αφού δε γίνεται να επιστρέψουν στο προηγούμενο περιβάλλον τους, όπου επικρατεί η βία και ο κίνδυνος για τη σωματική και ψυχική τους υγεία. Στόχος των εκπαιδευτικών του σχολείου του Νοσοκομείου Παίδων «Π. & Α. Κυριακού» είναι να βοηθήσουν αρχικά το παιδί να εγκλιματιστεί, να ανακάμψει ψυχολογικά και συναισθηματικά, να αρχίσει να λειτουργεί και πάλι αυθόρμητα και να κοινωνικοποιείται είτε με τους γιατρούς και το νοσηλευτικό προσωπικό είτε με τα υπόλοιπα παιδιά με τα οποία μοιράζεται το θάλαμο, που για μεγάλο χρονικό διάστημα θα είναι το σπίτι του. Ο εκπαιδευτικός, το πρώτο διάστημα παραμονής του ασυνόδευτου παιδιού στο νοσοκομειακό χώρο, παίζει σημαντικό ρόλο στην προσαρμογή και την κοινωνικοποίησή του. Αφού κατακτηθεί το στάδιο της προσαρμογής, ακολουθεί ο σχεδιασμός για την επίτευξη των διδακτικών στόχων που θα τεθούν. Αποτέλεσμα του σχεδιασμού είναι η σύνταξη ενός εξατομικευμένου εκπαιδευτικού προγράμματος. Σύμφωνα με τον Σπαντιδάκη (2004), το πρόγραμμα είναι μοναδικό για κάθε μαθητή, γιατί μοναδικές είναι και οι μαθησιακές και παιδαγωγικές του ανάγκες. Περιλαμβάνει το σύνολο των σκοπών και των διδακτικών στόχων, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο αυτοί θα επιτευχθούν. Για τη σύνταξη του εξατομικευμένου εκπαιδευτικού προγράμματος του ασυνόδευτου παιδιού ο εκπαιδευτικός λαμβάνει υπόψη του την κατάσταση υγείας του παιδιού, τη χρονολογική του ηλικία, το μαθησιακό του επίπεδο, το χρόνο αποχής του από την εκπαιδευτική διαδικασία καθώς και τα προσωπικά ενδιαφέροντα του μαθητή. Όλα τα παραπάνω θα γίνει προσπάθεια να παρουσιαστούν αναλυτικά μέσω μιας πραγματικής μελέτης περίπτωσης. 4.Μελέτη περίπτωσης, ενέργειες πριν από την πρώτη συνάντηση Ο Αντώνης (11 ετών) ήρθε στο Νοσοκομείο με εισαγγελική παραπομπή στα μέσα Ιανουαρίου και φιλοξενήθηκε σε χειρουργική κλινική. Στο δωμάτιο που του παραχωρήθηκε, έμεινε μαζί με τα 2 αδέρφια του (3 και 5 ετών), που είχαν επίσης παραπεμφθεί με την ίδια εντολή. Τα παιδιά αυτά παρελήφθησαν αρχικά από την Κοινωνική Υπηρεσία του Νοσοκομείου, η οποία ενημερώθηκε για την κατάστασή τους και τους λόγους εισαγωγής τους από τα έγγραφα που συνόδευαν την εντολή παραπομπής. Συνήθως, οδηγούνται εκεί όπου υπάρχουν κενά κρεβάτια. Στα πλαίσια των καθημερινών επισκέψεων της δασκάλας, στην αντίστοιχη κλινική, έγινε ενημέρωση ότι υπάρχει

13 εισαγωγή ασυνόδευτων παιδιών με εισαγγελική εντολή. Οι ενέργειες που άμεσα πραγματοποιήθηκαν, όπως άλλωστε συνηθίζεται ήταν οι εξής: ενημέρωση της εκπαιδευτικού, 1) από την προϊστάμενη της κλινικής για την κατάσταση που βρίσκονται τα παιδιά. 2) Από την Κοινωνική Υπηρεσία για τους λόγους που οδηγήθηκαν τα συγκεκριμένα παιδιά με εντολή εισαγγελέα στο παιδιατρικό Νοσοκομείο, καθώς επίσης και ενημέρωση για το οικογενειακό τους ιστορικό, όπως αυτό υπήρχε στα χέρια της Κοινωνικής Υπηρεσίας. Η οικογένεια του Αντώνη αποτελείτο από τη μητέρα, τον Αντώνη και δύο ακόμα αδέρφια από διαφορετικούς πατέρες. Μόνον ο πατέρας του 2 ου παιδιού επισκεπτόταν την οικογένεια. 3) Παρατήρηση εξ αποστάσεως της συμπεριφοράς των παιδιών τόσο μεταξύ τους, όσο και σε σχέση με τους ενηλίκους του ορόφου. 5.Πρώτες συναντήσεις, στόχοι και παρεμβάσεις Έχοντας την εμπειρία από προηγούμενες παρόμοιες περιπτώσεις και λαμβάνοντας υπόψη τα δεδομένα των προηγούμενων ενεργειών, προγραμματίστηκε η πρώτη επαφή να γίνει ταυτόχρονα και με τα τρία παιδιά. Διήρκησε 15 λεπτά χωρίς να κρατούνται σημειώσεις, για να υπάρχει καλύτερη επαφή. Αυτή η πρώτη συνάντηση ήταν δύσκολη, ο Αντώνης ήταν πολύ σκεπτικός και θλιμμένος, ο πεντάχρονος αδερφός του απόμακρος και το μικρότερο αδερφάκι (3 ετών) δεν ανταποκρινόταν στα λεκτικά ερεθίσματα της εκπαιδευτικού. Το συμπέρασμα από την πρώτη συνάντηση ήταν ότι επρόκειτο για δύσκολες περιπτώσεις, που θα απαιτούσαν πολύ λεπτούς χειρισμούς, ώστε να δημιουργηθεί κλίμα εμπιστοσύνης και να ξεκινήσει μια υποστηρικτική δουλειά. Σε κάθε περίπτωση, ο δάσκαλος αποβλέπει στην επίτευξη των στόχων παρέμβασης που έχει θέσει. Την επόμενη μέρα, η επίσκεψη στο θάλαμο των παιδιών κράτησε 1 ώρα και 30 λεπτά. Οι διαπιστώσεις που έγιναν από τη δεύτερη επίσκεψη ήταν ότι ο Αντώνης (11 ετών) λειτουργούσε ως πατέρας γι αυτά τα παιδιά. Δηλαδή, φρόντιζε το φαγητό τους, το άλλαγμα, την καθαριότητα και την ασφάλειά τους και τα συνόδευε, ιδιαίτερα το μικρό, από το χέρι, σε όλο το χώρο που αυτά κινούνταν. Χαρακτηριστικό επίσης είναι ότι φρόντιζε να κοιμηθούν τ αδέρφια του στην ώρα τους κι επειδή το μικρό δυσανασχετούσε στον καινούριο χώρο, το έπαιρνε αγκαλιά και το νανούριζε για όση ώρα χρειαζόταν. Τα μικρότερα αδέρφια του φάνηκε να περίμεναν εντολές από τον αδερφό πατέρα και αναζητούσαν την προστασία του. Μετά από επισκέψεις μιας εβδομάδας η εκπαιδευτικός διαπίστωσε ότι ο ρόλος του «πατέρα» Αντώνη τον είχε οδηγήσει να χάσει την παιδικότητά του, το χαμόγελό του, τον αυθορμητισμό του, τη διάθεσή του για παιχνίδι και να προσπαθεί να αποκαταστήσει το οικογενειακό περιβάλλον για τα αδέρφια του. Στις συζητήσεις που έγιναν με τον Αντώνη φάνηκε ότι ήταν ένας καλός μαθητής με γνώσεις και δεξιότητες και ανταποκρινόταν με σχετική επάρκεια στις απαιτήσεις του αναλυτικού προγράμματος της Ε τάξης. Η εκπαιδευτικός έθεσε 2 κύριους στόχους: 1. Να καταφέρει ο Αντώνης λίγες ώρες την ημέρα ν ασχοληθεί με τα μαθήματά του αφήνοντας την επίβλεψή των δύο αδερφών του, στις μαθητευόμενες νοσηλεύτριες που βρίσκονταν μεγάλο μέρος της ημέρας στο χώρο του νοσοκομείου.

14 2. Για όσο διάστημα βρισκόταν στο Νοσοκομείο ο Αντώνης, με τη βοήθεια της δασκάλας, να κοινωνικοποιηθεί με το προσωπικό, αλλά και με τα άλλα παιδιά που νοσηλεύονταν στην ίδια κλινική. Οι άμεσοι στόχοι της εκπαιδευτικού κατά τις καθημερινές επισκέψεις της στα παιδιά ήταν η δημιουργία ευχάριστου κλίματος, η συνέχιση της ύλης της τάξης του Αντώνη, αλλά και γενικότερα η κοινωνικοποίηση και των τριών παιδιών. Για τη δημιουργία του ευχάριστου κλίματος χρησιμοποιήθηκαν CDs με παιδικά τραγούδια, παιχνίδια και ζωγραφιές. Η δασκάλα μετέφερε στο θάλαμο βιβλία και βοηθήματα της Ε δημοτικού και έδωσε στον Αντώνη τη γραφική ύλη που θα χρειαζόταν. Δόθηκε ιδιαίτερη σημασία στο μάθημα της Ελληνικής Γλώσσας και των Μαθηματικών, ενώ τα άλλα μαθήματα γίνονταν περιστασιακά. Για τη συνέχεια της μαθησιακής διαδικασίας του Αντώνη κατασκευάστηκε ένα τεστ, στα 2 βασικά μαθήματα της τάξης του, για να διαπιστωθεί το γνωστικό του επίπεδο και να προσαρμοστεί η διδασκαλία στις ανάγκες του συγκεκριμένου παιδιού. Η επεξεργασία της νέας γνώσης θα γινόταν με διασαφήσεις, κρίσεις και συναγωγή συμπερασμάτων, ενώ η εμπέδωση, με εργασίες και εφαρμογές. Ο Αντώνης ανταποκρινόταν αρκετά καλά στη διδασκαλία και ολοκλήρωνε τις ανατεθείσες εργασίες, ενώ είχε αρχίσει με πολύ μικρά βήματα και κάποιας μορφής κοινωνικοποίηση. 6.Δυσκολίες στη διαδικασία εφαρμογής του εκπαιδευτικού προγράμματος Ενώ το εκπαιδευτικό πρόγραμμα κυλούσε ομαλά, όλα ανατράπηκαν λόγω της αιφνίδιας άφιξης της μητέρας στο Νοσοκομείο μετά από 2 εβδομάδες. Από εκεί και μετά η μητέρα έμενε στο θάλαμο τα βράδια μαζί με τα παιδιά. Τα πρωινά συνήθως έφευγε και τα άφηνε μόνα τους. Είκοσι ημέρες μετά την εισαγωγή τους το δεύτερο αδερφάκι (5,5 ετών) αποχώρησε μαζί με τον φυσικό του πατέρα, που ήταν άλλος από εκείνον του Αντώνη, για να φιλοξενηθεί στο σπίτι του, μέχρι να βγουν τα χαρτιά της αποκλειστικής κηδεμονίας. Η απομάκρυνση του παιδιού προκάλεσε στον Αντώνη μεγάλη θλίψη και αυτό δυσκόλεψε πολύ το εκπαιδευτικό έργο. Το αποτέλεσμα για το παιδί ήταν κλείσιμο στον εαυτό του, θλίψη, έλλειψη συνεργασίας με τη δασκάλα και εκούσια απομόνωσή του στο θάλαμο. Η μητέρα με τη συμπεριφορά της και την εν γένει στάση της δημιουργούσε συνεχώς προβλήματα στα παιδιά και ιδιαίτερα στον Αντώνη, αλλά και στο προσωπικό του νοσοκομείου. Χαρακτηριστικό από την επαφή της δασκάλας με το παιδί είναι ότι τις 15 πρώτες ημέρες, πριν την εμφάνιση της μητέρας, είχε δημιουργηθεί ένας πολύ καλός δίαυλος επικοινωνίας έδειχνε εμπιστοσύνη, άκουγε με προσοχή και επιθυμούσε την παρουσία της. Όπως ήδη αναφέρθηκε, μετά την άφιξη της μητέρας, δημιουργήθηκε μεγάλη παλινδρόμηση, με αποτέλεσμα το παιδί να μη θέλει να συνεργαστεί και να έχει προσκολληθεί επάνω της. Η ίδια βέβαια συχνά, δημιουργούσε μεγάλες εντάσεις στο νοσοκομείο με όλο το προσωπικό και απαιτούσε να τους επιτραπεί να φύγουν για να επιστρέψουν στο σπίτι τους. Η πληθωρική παρουσία της, αλλά και οι δυσάρεστες σκηνές που δημιουργούσε μπροστά στα παιδιά, αλλά και στους διαδρόμους του Νοσοκομείου, ανάγκασαν τη δασκάλα να προσπαθεί να επισκέπτεται τον Αντώνη τις ώρες που εκείνη απουσίαζε. Κάποιες φορές έγινε προσπάθεια να γίνει κοινό μάθημα του Αντώνη με κάποια παιδιά ίδιας ηλικίας που βρίσκονταν στην ίδια κλινική. Διαπιστώθηκε ότι ναι μεν ενδιαφερόταν για το μάθημα και ανταποκρινόταν στις οδηγίες, όμως η αλληλεπίδραση με τους συμμαθητές του, της κλινικής, ήταν ελάχιστη. 7.Εφαρμογή εκπαιδευτικού προγράμματος Κατά την επιλογή των διδακτικών μεθόδων και στρατηγικών διερευνήθηκαν οι δυνατότητες του παιδιού, τη συγκεκριμένη περίοδο, οι στόχοι του Αναλυτικού

15 Προγράμματος της τάξης του, καθώς και οι συνθήκες διαμονής στο χώρο του Νοσοκομείου. Σε όλη τη μαθησιακή διαδικασία δόθηκε βαρύτητα στην ανάπτυξη δεξιοτήτων και στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησής του, ενώ παράλληλα γινόταν προσπάθεια κάλυψης της σχολικής ύλης για το ενδεχόμενο που ο μαθητής χρειαζόταν να επιστρέψει άμεσα στο σχολικό του περιβάλλον. Η σχολική ύλη καλύφθηκε με περιεκτικά φύλλα εργασίας που ανταποκρίνονταν στις δυνατότητες του μαθητή και στο χρόνο που είχε στη διάθεσή του. Μέρος των εργασιών του φύλλου εργασίας που δίνονταν από τη δασκάλα κρατούνταν για να τις δουλέψει μόνος του και να τις παρουσιάσει την επόμενη μέρα. Στον Αντώνη εφαρμόστηκε η εξατομικευμένη διδασκαλία με καθημερινή οργάνωση πορείας διδασκαλίας, με αξιολόγηση των στόχων και επίσης καθημερινό προγραμματισμό των επόμενων. Ήταν μια συνεχής διαδικασία προγραμματισμού, αξιολόγησης και ανατροφοδότησης του μαθητή λόγω κυρίως των απρόβλεπτων παραγόντων και συνθηκών που προανέφερα. Επειδή ο Αντώνης δεν είχε συνηθίσει στην εξατομικευμένη διδασκαλία, από τις πρώτες συναντήσεις, ορίστηκε και συμφωνήθηκε εξ αρχής το πλαίσιο που περιελάμβανε κανόνες, υποχρεώσεις και ώρες μαθημάτων. Σε όσα μαθήματα βοηθούσε το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών έγινε προσπάθεια για διερευνητική μάθηση και παιγνιώδη μορφή διδασκαλίας. Σε κάποια μαθήματα έγινε χρήση των Τ.Π.Ε. με φορητό υπολογιστή, που έχει στη διάθεσή του το σχολείο. Ο υπολογιστής λειτούργησε κάποιες φορές ως κίνητρο για τον Αντώνη, αλλά και ως εργαλείο αναζήτησης πληροφοριών στη Γλώσσα και οπτικοποίησης στα Μαθηματικά. 8.Επιτεύγματα και τελική αξιολόγηση της περίπτωσης Κατά τη διαδικασία της εξατομικευμένης διδασκαλίας θα μπορούσαν να έχουν επιτευχθεί περισσότερα αποτελέσματα, αν το επέτρεπαν οι συνθήκες του χώρου, αν δεν υπήρχε η συχνή διακοπή από τη μητέρα κι αν δε γινόταν τόσο απότομα η αναχώρηση της οικογένειας από το Νοσοκομείο. Παρ όλες τις δυσκολίες, οι βασικοί στόχοι που είχαν τεθεί από την αρχή και είχαν καλυφθεί ήταν οι εξής: 1) Η δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης με την τήρηση των συμφωνηθέντων που είχαν τεθεί εξ αρχής, με τη στήριξη του παιδιού στις δύσκολες στιγμές που περνούσε, καθώς και με την καθημερινή παρουσία της εκπαιδευτικού στο χώρο του Αντώνη. 2) Η ενίσχυση της αυτοεκτίμησής του δίνοντάς του πολλές ευκαιρίες με συχνή ενθάρρυνση κι επιβράβευση για επιτυχίες που είχε στη διάρκεια της επικοινωνίας μας. 3) Όσον αφορά τις δεξιότητες, ο μαθητής κατάφερε να συζητά ισότιμα, να ακροάται προσεχτικά και να αναπτύσσει επιχειρήματα για κάθε του άποψη. Προσπάθησε να γίνει μεθοδικός με τις εργασίες του, να καταφέρει να διορθώσει σε ικανοποιητικό βαθμό τις δυσκολίες που είχε στο γραπτό λόγο και ότι του ανετίθετο να το ολοκληρώνει σε συγκεκριμένο χρόνο. Το Αναλυτικό πρόγραμμα καλύφθηκε πλήρως στα δύο βασικά μαθήματα, για όλο το διάστημα των 4 μηνών της παραμονής του στο Νοσοκομείο. 9.Παρακολούθηση μαθητή μετά την έξοδό του από το νοσοκομείο Μετά την επιστροφή του παιδιού στο νέο του σπίτι, έγινε επαφή της εκπαιδευτικού του Νοσοκομείου με το δάσκαλο του καινούριου σχολείου που εντάχθηκε, επειδή μετακόμισε με την οικογένεια σε άλλο σπίτι. Απ αυτήν την επαφή διαπιστώθηκε ότι ο Αντώνης προσαρμόστηκε στο νέο σχολικό χώρο, η κοινωνική του εξέλιξη δεν παρουσίαζε προβλήματα και μπορούσε με τη δουλειά που είχε γίνει να παρακολουθεί κανονικά την τρέχουσα ύλη της τάξης του. Ο νέος

16 δάσκαλος του παιδιού ανέφερε ότι παρ όλες τις δυσκολίες που είχε περάσει, φάνηκε να προσαρμόζεται ομαλά στο νέο εκπαιδευτικό περιβάλλον και η εικόνα του ήταν αρκετά καλή, χωρίς να διακρίνονται σημάδια παραμέλησης ή κακοποίησης. Στα μαθήματα προσπαθούσε πολύ, για να καταφέρει να καλύψει πλήρως την ύλη, ενώ δόθηκαν στο δάσκαλο και κάποιες διευκρινίσεις για σημεία στα οποία η δασκάλα του Νοσοκομείου είχε ιδιαιτέρως επιμείνει. Από την επικοινωνία που υπήρξε με το νέο δάσκαλο του Αντώνη διαπιστώθηκε ότι η πορεία εκπαίδευσής του στο σχολείο ήταν θετική, η παρουσία του στο σχολείο ήταν ανελλιπής, το παιδί έδειχνε να βρίσκεται σε καλή κατάσταση και το ενδιαφέρον του για τα μαθήματα παρέμενε αμείωτο. 10.Συμπεράσματα και τελικές παρατηρήσεις Από την ανωτέρω μελέτη περίπτωσης φαίνεται ότι οι μεγαλύτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι εκπαιδευτικοί του Νοσοκομείου, με τα παιδιά με εισαγγελική εντολή, είναι η προσέγγισή τους, η δημιουργία δίαυλου επικοινωνίας, το χτίσιμο σχέσεων εμπιστοσύνης, αλλά και η προσαρμογή του αναλυτικού προγράμματος της τάξης του μαθητή στις ιδιαίτερες συνθήκες που υπάρχουν σε ένα νοσηλευτικό ίδρυμα. Η εμπειρία του εκπαιδευτικού, οι συναισθηματικές του δεξιότητες και η επιμόρφωσή του τον βοηθούν να ξεπεράσει τις παραπάνω δυσκολίες και να πετύχει τους στόχους που έχει θέσει. Ιδιαίτερα όταν το διάστημα παραμονής του παιδιού στο Νοσοκομείο ξεπερνάει τις 15 ημέρες, η παρέμβαση και η συμβολή του δασκάλου είναι σημαντική για την επανένταξη του παιδιού στο κανονικό εκπαιδευτικό πλαίσιο. Η διεξαγωγή συμπερασμάτων από την προσέγγιση της περίπτωσης του Αντώνη, αλλά και πολλών άλλων παιδιών, θα μπορούσε να αποτελέσει και την αξιολόγηση των παρεμβάσεων που τίθενται σε εφαρμογή από τους εκπαιδευτικούς του σχολείου του Νοσοκομείου. Βέβαια, επειδή το περιβάλλον του Νοσοκομείου παρουσιάζει ιδιαιτερότητες, ο χρόνος που έχει στη διάθεσή του ο κάθε δάσκαλος είναι περιορισμένος και η αποχώρηση των παιδιών γίνεται απότομα και απροειδοποίητα, για την ολοκλήρωση των προγραμμάτων εξατομικευμένης διδασκαλίας που τίθενται σε εφαρμογή, συχνά, δεν υπάρχει αναλυτική αξιολόγηση. Συνήθως η επικοινωνία με τον εκπαιδευτικό στον οποίο συνεχίζει το παιδί την εκπαίδευσή του, μετά την έξοδο από το νοσοκομείο, είναι εκείνη στην οποία ο δάσκαλος του Νοσοκομείου βασίζεται για τη συγκέντρωση πληροφοριών και την αποτίμηση της δουλειάς του. Σε κάθε περίπτωση, είναι θετική η διαπίστωση ότι τα περισσότερα παιδιά που φιλοξενήθηκαν στο Νοσοκομείο με εισαγγελική εντολή, μπόρεσαν να συνεχίσουν απρόσκοπτα τη φοίτησή τους στο σχολικό περιβάλλον μετά την έξοδό τους από το νοσοκομείο. Χαρακτηριστικό είναι ότι τα παιδιά κρίνουν θετικά την εμπειρία της εκπαίδευσής τους στο νοσοκομειακό σχολείο, θυμούνται ευχάριστα τον εκπαιδευτικό με τον οποίο δούλεψαν μαζί και επικοινωνούν συχνά μαζί του. Η εκπαίδευση των παιδιών με εισαγγελική παραγγελία είναι μια πολυσύνθετη διαδικασία, επηρεάζεται από αστάθμητους παράγοντες είναι όμως απαραίτητη για την εξέλιξη του παιδιού. Ενδεικτική βιβλιογραφία Αναγνωστοπούλου, Ε. (1991). Το Σχολείο στο Νοσοκοµείο, Σύγχρονη Εκπαίδευση τχ.:57, 42-49, Αθήνα. Πυργιωτάκης, Ι. (2000). Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Επιστήμη. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Σπαντιδάκης, Ι. (2004). Προβλήματα παραγωγής γραπτού λόγου παιδιών σχολικής ηλικίας. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

17 Χαρίτος, Β. & Κονταδάκη, Τ. (2013). Πρωτοβάθμια εκπαίδευση για το παιδί που νοσηλεύεται, Σχολείο για το παιδί που νοσηλεύεται (σ ). Αθήνα: Αλφάβητο. Plummer, D. (2010). Παιχνίδια αυτοεκτίμησης για παιδιά. Αθήνα: Πατάκης.

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ημερίδα: «Αξιολόγηση Μαθητή. Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» 4 Απριλίου 2015 και 25 Απριλίου 2015

Εκπαιδευτική Ημερίδα: «Αξιολόγηση Μαθητή. Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» 4 Απριλίου 2015 και 25 Απριλίου 2015 ΕΝΔΟΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ Εκπαιδευτική Ημερίδα: «Αξιολόγηση Μαθητή. Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» 4 Απριλίου 2015 και 25 Απριλίου 2015 Εργαστήριο 6: Το Σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1 1 ΥΕΨ(Δημ) 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1 Nέα Διαδικασία Παρέμβασης στο Σχολείο για Χειρισμό Παιδιού με Πιθανές Μαθησιακές, Συναισθηματικές ή άλλες Δυσκολίες

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Α ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΚΕΝΤΡΟ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΑΜΟΥ

Α ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΚΕΝΤΡΟ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΑΜΟΥ Α ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΚΕΝΤΡΟ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΑΜΟΥ «Ενίσχυση της λειτουργίας των Κινητών Μονάδων Πρώτης Υποδοχής, για τις διαδικασίες πρώτης υποδοχής, σε περιοχές υπό υψηλή πίεση μεταναστευτικών ροών» Καλές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Βίκη Παυλίδη Εκπαιδευτική Ψυχολόγος, ΜΑ,MSc Τμήμα Συμβουλευτικής & Ψυχολογίας Εκπαιδευτήρια Γείτονα Χαρακτηριστικά της χαρισματικότητας Γνωστικές Δεξιότητες Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ημερομηνία διεξαγωγής της έρευνας Ημερομηνία παραλαβής της αναφοράς/ εισαγγελικής εντολής από τον κοινωνικό λειτουργό Στοιχεία κοινωνικής υπηρεσίας -διεύθυνση, τηλέφωνο, fax, email Κοινωνικός Λειτουργός-

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ 2015 Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Η ΚΛΙΜΑΚΑ είναι

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Τίτλος προγράμματος: «Ταξίδι στην Παραμυθοχώρα» Τάξη: Α Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2013-14 Σύνολο μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ. ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ (συντελεστής βαρύτητας 60%)

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ. ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ (συντελεστής βαρύτητας 60%) ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2006 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος: ΠΕ 70 ΔΑΣΚΑΛΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ (Ειδική Διδακτική και Παιδαγωγικά Γενική

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Κων/νος νος Κλουβάτος Σύμβουλος 3 η ς Περιφέρειας Δημ. Εκπ/σης Ν. Κυκλάδων Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Μορφές αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ (όπως ισχύει την τρέχουσα περίοδο) Συνοπτική περιγραφή

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ (όπως ισχύει την τρέχουσα περίοδο) Συνοπτική περιγραφή ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΒΕΡΟΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ & ΠΑΡΟΧΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Πρωτοβάθμια Κοινωνική Φροντίδα) ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΒΕΡΓΙΝΑΣ (Δευτεροβάθμια Κοινωνική Φροντίδα) ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ (όπως ισχύει

Διαβάστε περισσότερα

«Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ.

«Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ. «Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ. Μετά την εισήγηση της 1 ης ημέρας, αρχικά χωρίσαμε τους εκπαιδευτικούς σε 4 ομάδες και δόθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο Διευθυντών Σχολικών Μονάδων 49 ης Περιφέρειας για την αντιμετώπιση της ενδοσχολικής Βίας

Σεμινάριο Διευθυντών Σχολικών Μονάδων 49 ης Περιφέρειας για την αντιμετώπιση της ενδοσχολικής Βίας Σεμινάριο Διευθυντών Σχολικών Μονάδων 49 ης Περιφέρειας για την αντιμετώπιση της ενδοσχολικής Βίας Σχολικός Σύμβουλος: Ανδρέας Ν. Ζεργιώτης Αχαρνές, Ιανουάριος 2013 Έρευνα Ε.Κ.Κ.Ε. : Νεανική Βία μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ

ΙΑΤΡΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ ΙΑΤΡΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ Υπουργείο Υγείας- Διοίκηση 1 ης ΥΠΕ Αττικής Γενικό Νοσοκομείο Αττικής ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ- ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ Ν.Π.Δ.Δ. Μπαρδάνη Ειρήνη, Ψυχίατρος Παιδιών και Εφήβων, Σ. Δ/ντρια Μαυραντώνη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Αγγελική Γενά agena@ppp.uoa.gr ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΕΝΤΑΞΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Α. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Επίσταση Προσοχής Ομαδική & όχι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΔΡΑΣΗ Αναγνώριση Ανάγκης Αναγνώριση ανάγκης για βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων ως αποτέλεσμα μιας αρχικής αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!»

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» Υπεύθυνες Προγράμματος: Κιοσκερίδου Αικατερίνη Σχολική Νοσηλεύτρια. Παπαγερίδου Φωτεινή Κοινωνική Λειτουργός ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ: Διαφυλικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ

ΕΝΙΑΙΟ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΥΓΙΟΥ - ΜΑΡΙ Παρουσίαση Παρεμβατικού Προγράμματος 19 Μαΐου 2010 ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΣ Στο Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό Ζυγίου Μαρί φοιτούν 58 παιδιά. Ωρολόγιο και Αναλυτικό Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Πιο αναλυτικά, δημιουργήθηκε, μια ιστοσελίδα τύπου wiki όπου προστέθηκαν οι ανάλογες αναφορές σε δραστηριότητες από το Φωτόδεντρο.

Πιο αναλυτικά, δημιουργήθηκε, μια ιστοσελίδα τύπου wiki όπου προστέθηκαν οι ανάλογες αναφορές σε δραστηριότητες από το Φωτόδεντρο. ΣΧΟΛΕΙΟ Στα πλαίσια της ευέλικτης ζώνης, με θέμα την διατροφή, οι μαθητές με την χρήση των Τ.Π.Ε, εξερευνούν, πειραματίζονται και δοκιμάζουν τις γνώσεις τους σε μια σειρά από ψηφιακές δραστηριότητες. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ -----

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Α ΣΠΟΥΔΩΝ & ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΗ ΤΑΞΗ PECS (PECS CLASSROOM)

ΠΡΟΤΥΠΗ ΤΑΞΗ PECS (PECS CLASSROOM) ΠΡΟΤΥΠΗ ΤΑΞΗ PECS (PECS CLASSROOM) ΠΡΟΤΥΠΗ ΤΑΞΗ PECS (PECS CLASSROOM) Από τον Σεπτέμβριο του 2008 λειτουργεί στην Αθήνα PECS Classroom για παιδιά προσχολικής ηλικίας. Διάρκεια Το πρόγραμμα διαρκεί 11 μήνες

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του προγράμματος Ενισχυτικής Διδασκαλίας (Ε.Δ.)

Έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του προγράμματος Ενισχυτικής Διδασκαλίας (Ε.Δ.) Έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του προγράμματος Ενισχυτικής Διδασκαλίας (Ε.Δ.) Σχολείο:. Ημερομηνία:. 1. Ποσοτικά δεδομένα Πρόκειται για τον αριθμό των διδακτικών που πραγματοποιήθηκαν ανά τμήμα και ανά

Διαβάστε περισσότερα

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς 1 Σχολείο: 63 ο Δημοτικό σχολείο Θεσσαλονίκης Συμμετέχοντες Τάξη / Τμήμα: ΣΤ

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Καινοτόμες παρεμβάσεις για την αποτελεσματική συνεργασία των αναπληρωτών εκπαιδευτικών ΠΕ 70 με το υπόλοιπο εκπαιδευτικό προσωπικό και τα Στελέχη της Εκπαίδευσης Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Ολοήμερο

Διαβάστε περισσότερα

«Το Χαμόγελο του Παιδιού» Εθελοντικός Οργανισμός για τα Παιδιά

«Το Χαμόγελο του Παιδιού» Εθελοντικός Οργανισμός για τα Παιδιά «Το Χαμόγελο του Παιδιού» Εθελοντικός Οργανισμός για τα Παιδιά ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΡΓΟΥ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΟΥΣ 2013 ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ Οι δράσεις μας πανελλαδικά 2013: ΤΟ ΕΡΓΟ ΜΑΣ Συνολικά

Διαβάστε περισσότερα

Έχουν σα στόχο να αξιολογήσουν με ποιοτικά κυρίως κριτήρια την επίδοση του μαθητή/τριας. Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας

Έχουν σα στόχο να αξιολογήσουν με ποιοτικά κυρίως κριτήρια την επίδοση του μαθητή/τριας. Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας ΤΥΠΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας Δίνεται έμφαση κυρίως στις γραπτές δοκιμασίες Το ενδιαφέρον στρέφεται κυρίως στο αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Σημερινή ημερομηνία Παρακαλείσθε όπως συμπληρώσετε. Αριθμός ερωτηματολογίου Συμπληρώνεται από το σχολείο. Αγαπητοί γονείς, αγαπητοί

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Το Έργο χρηματοδοτείται από τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (Ισλανδία, Λιχτενστάιν, Νορβηγία), μέσω του ΔΟΜ, Διαχειριστική Αρχή του προγράμματος SOAM

Το Έργο χρηματοδοτείται από τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (Ισλανδία, Λιχτενστάιν, Νορβηγία), μέσω του ΔΟΜ, Διαχειριστική Αρχή του προγράμματος SOAM Το Έργο χρηματοδοτείται από τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (Ισλανδία, Λιχτενστάιν, Νορβηγία), μέσω του ΔΟΜ, Διαχειριστική Αρχή του προγράμματος SOAM Χρηματοδότηση Το Έργο χρηματοδοτείται από τον Ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της

Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της Το νέο σχολικό έτος ξεκινά, με τα «πρωτάκια» να αντιμετωπίζουν τη μεγαλύτερη μετάβαση στην έως τώρα ζωή τους. Το παιδί αποχωρίζεται για πρώτη φορά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ»

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ, Γ.Ν.Π. «Π.. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΟΜEΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

της μακροχρόνιας νοσηλείας και παρακολούθησης

της μακροχρόνιας νοσηλείας και παρακολούθησης Η άποψη του ασθενή Τα προβλήματα στην διάρκεια της μακροχρόνιας νοσηλείας και παρακολούθησης Γ.Ν.Α ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ 2015 Σαλιάγα Άννα ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Ξενώνες φιλοξενίας οι δυνατές χημειοθεραπείες

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Μαρία Καραβελάκη, Γεώργιος Παπαπαναγιώτου, Γιάννα Κοντού INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46, Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ Negative feelings management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα για την Διαχείριση Αρνητικών Συναισθημάτων είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 2011 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΑΛΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015-2016

ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΑΛΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015-2016 ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΑΛΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015-2016 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛΙΔΕΣ - Α. ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ 3 7.1.02.7.2.1 12.06.2015 dde4599 Καν. 7 Β. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ 4 Όλοι οι κανονισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Οδηγίες και κατευθύνσεις για την ίδρυση και λειτουργία Τάξεων Υποδοχής (ΤΥ) ΖΕΠ για το σχολικό έτος 2015-2016 σε δημοτικά σχολεία της χώρας»

ΘΕΜΑ: «Οδηγίες και κατευθύνσεις για την ίδρυση και λειτουργία Τάξεων Υποδοχής (ΤΥ) ΖΕΠ για το σχολικό έτος 2015-2016 σε δημοτικά σχολεία της χώρας» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙO ΠΑΙΔΕΙΑΣ, EΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π.Ε. & Δ.Ε. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Α - ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ..

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA)

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) Γιατί στο Νεάπολις Επιλέγοντας το Πανεπιστήμιο Νεάπολις γίνεσαι μέλος μιας ζωντανής κοινότητας που αποτελείται από προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές και από ακαδημαϊκό προσωπικό

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Το μικρό μας δεν μιλάει όπως τα άλλα παιδιά της ηλικίας του. Τι μπορεί να συμβαίνει; Το κοινωνικό περιβάλλον, οι συνθήκες ζωής, και οι παραδόσεις επηρεάζουν θετικά

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας

Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας Χιόνη Μαρία, MSc Προαγωγής & Αγωγής Υγείας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας Δ. Δ. Ε. Α Αθήνας Αθήνα, 25/11/2014 Χαρακτηριστικά σχολικού

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ. Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ. Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια προσέγγισης

Διαβάστε περισσότερα

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ Συντάκτης: Eπιστημονική ομάδα εισηγητών 1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ 1. Μάθηση είναι μια διαδικασία κατά την οποία: Α) Η συμπεριφορά του ατόμου δεν μεταβάλλεται Β) Η συμπεριφορά του ατόμου τροποποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση. Φ. Κ. Βώροs, «Αξιολόγηση του Μαθητή, και Παιδαγωγική Ευαισθησία (ή Αναλγησία)» 2. (www.voros.gr/paid/axiol.doc)

Αξιολόγηση. Φ. Κ. Βώροs, «Αξιολόγηση του Μαθητή, και Παιδαγωγική Ευαισθησία (ή Αναλγησία)» 2. (www.voros.gr/paid/axiol.doc) 1 Αξιολόγηση Αξιολόγηση είναι η αποτίμηση του αποτελέσματος μιας προσπάθειας. Στην περίπτωση των μαθητών/τριών το εκτιμώμενο αποτέλεσμα αναφέρεται στις γνώσεις και δεξιότητες, που φέρεται να έχει κατακτήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Στο πλαίσιο της ευρύτερης επιστημονικής κοινότητας, η συζήτηση η οποία αφορά στην εκπόνηση πολιτικών προστασίας του παιδιού και της οικογένειας εστιάζει,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ειρήνη Τζοβλά, Δασκάλα ΣΧΟΛΕΙΟ 4 ο Δημοτικό Σχολείο Πεύκης Πεύκη, Φεβρουάριος 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ Το φυλλάδιο «Ένας οδηγός για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στο χώρο εργασίας- πηγή βοήθειας για τους εργοδότες» απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΛΟΓΟΥ -ΟΜΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ : ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ

ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΛΟΓΟΥ -ΟΜΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ : ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΛΟΓΟΥ -ΟΜΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ : ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ Σπουδάστρια: Αθηνά Κατσαντώνη (9923) Εποπτεύων καθηγητής: κ ος Πέσχος Δημήτριος. Τριμελής

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΩΝ ΖΩΩΝ Ένας λαγός, ένα πουλί, ένα ψάρι, ένας σκίουρος, μια πάπια και διάφορα άλλα ζώα αποφάσισαν να ανοίξουν ένα σχολείο. Συστήθηκε λοιπόν μια επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Μαρία Στρατογιαννάκου Βάσια Γαρταγάνη Ιδιωτικό Νηπιαγωγείο Ε.Κοκκώνη Ητεχνολογίακηανάπτυξητου παιδιού Τα παιδιά χρειάζονται τη διαμεσολάβηση νοητικών

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Μαργαρίτα Μανσόλα Dip.Ed. M.A. Psychology of Education, CPsychol (BPS)

Μαργαρίτα Μανσόλα Dip.Ed. M.A. Psychology of Education, CPsychol (BPS) Μαργαρίτα Μανσόλα Dip.Ed. M.A. Psychology of Education, CPsychol (BPS) «Κάθε συνηθισμένο παιδί είναι ικανό για ασυνήθιστα κατορθώματα» (Τζ. Ρόουλινγκ) «Όλοι οι μαθητές πρέπει να βιώνουν μια εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μιχαηλίδης, Πληροφορικός ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη, 24 Φεβρουαρίου 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY Προσαρμογή- Αποχωρισμός Αγαπητοί γονείς, Κατανοώντας τους προβληματισμούς και τα ερωτήματα σας γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Σκοπός τη σημερινής παρουσίασης: αναγνώριση της παρατήρησης ως πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα