Φωτογραφία εξωφύλλου: Πηγή Α. Φωτίου, Περιοχή Πυθίου Ελασσόνας, Νομού Λαρίσης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Φωτογραφία εξωφύλλου: Πηγή Α. Φωτίου, Περιοχή Πυθίου Ελασσόνας, Νομού Λαρίσης"

Transcript

1

2 ς Φωτίου Αριστείδης Καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Πικριδάς Χρήστος Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Φωτογραφία εξωφύλλου: Πηγή Α. Φωτίου, Περιοχή Πυθίου Ελασσόνας, Νομού Λαρίσης Copyright 2006, Α. Φωτίου Χ. Πικριδάς GPS and Geodetic Applications A. Fotiou C. Pikridas The Aristotle University of Thessaloniki, Greece ISBN Η κατά οποιονδήποτε τρόπο αναπαραγωγή, δημοσίευση ή χρησιμοποίηση όλου ή μερών του βιβλίου αυτού απαγορεύεται χωρίς την έγγραφη έγκριση των συγγραφέων (N.2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα), εξαιρουμένης της επιστημονικής αναφοράς Φωτοστοιχειοθεσία Eκτύπωση Bιβλιοπωλείο Π. ZHTH & Σια OE 18ο χλμ Θεσ/νίκης-Περαίας T.Θ Περαία Θεσσαλονίκης T.K Tηλ.: (10 γραμ.) - Fax: Aρμενοπούλου Θεσσαλονίκη Tηλ , Fax

3 Πρόλογος Τ ο παρόν βιβλίο γράφτηκε κυρίως για να καλύψει τις διδακτικές ανάγκες των φοιτητών του Τμήματος Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο διδασκαλίας από τους συγγραφείς υποχρεωτικών μαθημάτων και μαθημάτων επιλογής του προπτυχιακού προγράμματος σπουδών αλλά ταυτόχρονα και μαθημάτων του μεταπτυχιακού προγράμματος του Τμήματος εδώ και αρκετά χρόνια. Το συγκεκριμένο σύγγραμμα έρχεται να καλύψει ένα κενό στην ελληνική βιβλιογραφία σε θέματα που αφορούν στο παγκόσμιο σύστημα προσδιορισμού θέσης - GPS και να αποτελέσει ένα εγχειρίδιο αναφοράς και μελέτης. Η αξιοποίηση της σύγχρονης τεχνολογίας των παγκόσμιων δορυφορικών συστημάτων πλοήγησης και προσδιορισμού θέσης (GPS, GLONASS, GALILEO) αποτελεί πραγματική επανάσταση όχι μόνο για τις βασικές γεωδαιτικές και τοπογραφικές εφαρμογές (ίδρυση γεωδαιτικών datum, δίκτυα και πυκνώσεις, τοπογραφικές και υδρογραφικές αποτυπώσεις, χαράξεις έργων, παρακολούθηση μικρομετακινήσεων του γήινου φλοιού και κρίσιμων τεχνικών έργων, εφαρμογές GPS-GIS) αλλά και σε πλήθος άλλες μαζικές εφαρμογές όπως είναι η πλοήγηση, η διαχείριση στόλου οχημάτων, υπηρεσίες διάσωσης, δραστηριότητες αναψυχής, ασφαλής μεταφορά δεδομένων, κ.ά. Η ύλη και το επίπεδο δυσκολίας διαρθρώνονται με τέτοιον τρόπο που την καθιστούν απαραίτητη για τον αναγνώστη που καθόλου ή λίγο έχει ασχοληθεί με το σχετικό αντικείμενο και χρήσιμη για τον ώριμο επιστήμονα και μηχανικό που επιζητεί περισσότερες λεπτομέρειες και εμβάθυνση. Είναι προφανές ότι δεν είναι δυνατόν να καλυφθούν σε πλήρη έκταση όλα τα θέματα που άπτονται και άλλων επιστημονικών περιοχών της Γεωδαισίας και να απαντηθούν όλα τα ερωτήματα μέσα από την ύλη ενός μόνο συγγράμματος. Βασικός στόχος του συγγράμματος είναι η κατανόηση βασικών αρχών, εννοιών και μεθοδολογιών μετρήσεων και επεξεργασίας που εμπλέκονται στο πρόβλημα προσδιορισμού θέσης με το GPS, με έμφαση τις γεωδαιτικές και τοπογραφικές εφαρμογές όπου η ακρίβεια που απαιτείται ξεπερνά την ακρίβεια πλοήγησης των μερικών μέτρων και φτάνει στην ακρίβεια του εκατοστού του

4 6 GPS και Γεωδαιτικές Εφαρμογές μέτρου ή και καλύτερη. Ο μαθηματικός συμβολισμός και η παρουσίαση των μαθηματικών σχέσεων διατηρήθηκαν σε απλή μορφή ώστε να είναι προσιτά και ταυτόχρονα κατανοητά. Το πλήθος των σχημάτων και των εικόνων που παρουσιάζονται πιστεύουμε ότι βοηθούν σημαντικά στην κατανόηση της ύλης και ταυτόχρονα καθιστούν ευχάριστη την ανάγνωση. Στο κεφάλαιο 1 δίνεται η γεωμετρική ερμηνεία του προσδιορισμού θέσης με τη χρήση του δορυφορικού συστήματος GPS παραθέτοντας επίσης τις βασικές έννοιες και τα μέρη του συστήματος. Στο κεφάλαιο 2 περιγράφονται οι βασικές έννοιες από τη θεωρία των ταλαντώσεων και των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων, αναλύεται η διαμόρφωση του δορυφορικού σήματος GPS, οι κώδικες και το μήνυμα δεδομένων. Στη συνέχεια, αναφέρονται οι καταστάσεις σκόπιμης μείωσης της ακρίβειας του συστήματος και δίνονται γενικές πληροφορίες για τα συστήματα GLONASS και GALI- LEO. Το κεφάλαιο 3 αφιερώνεται στους δέκτες και τις κεραίες GPS, αναλύοντας τα τεχνικά τους χαρακτηριστικά αλλά και τους συνδυασμούς χρήσης τους μαζί με τον παρελκόμενο εξοπλισμό, με τη βοήθεια αρκετών σχημάτων και εικόνων. Στο κεφάλαιο 4 περιγράφεται η διαδικασία εκτέλεσης των μετρήσεων GPS, της ψευδοαπόστασης και της φάσης, προσδιορίζονται οι σχετικιστικές επιδράσεις στο σήμα και εξηγείται λεπτομερώς ο ρόλος του χρόνου και των σφαλμάτων των χρονομέτρων του δορυφόρου και του δέκτη. Η δημιουργία των εξισώσεων παρατηρήσεων και η ανάλυση μοντελοποίηση των σφαλμάτων που επιδρούν στις μετρήσεις GPS εξετάζονται με λεπτομέρεια στο κεφάλαιο 5. Έμφαση δίνεται στα τροποσφαιρικά και ιονοσφαιρικά μοντέλα. Το κεφάλαιο 6 ασχολείται με τα μαθηματικά μοντέλα προσδιορισμού θέσης, δίνονται οι ορισμοί του απόλυτου και σχετικού προσδιορισμού, του στατικού και κινηματικού και εξάγονται οι εξισώσεις παρατηρήσεων των απλών, διπλών και τριπλών διαφορών φάσης και κώδικα, ερμηνεύοντας ταυτόχρονα τη χρησιμότητά τους. Ακολουθούν περιγραφές για τα πρωτόκολλα επικοινωνίας RTCM και ΝΜΕΑ και για το βοηθητικό δορυφορικό σύστημα EGNOS. Το κεφάλαιο 7 περιλαμβάνει αρχικά την ανάλυση και εφαρμογή των γραμμικών συνδυασμών των πρωτογενών παρατηρήσεων και των δύο φορέων και στη συνέχεια ασχολείται με τις στρατηγικές επίλυσης μιας βάσης GPS με έμφαση στις μεθόδους επίλυσης των ασαφειών φάσης. Στο κεφάλαιο 8 διατυπώνονται τα στοιχεία σχεδιασμού των μετρήσεων GPS και περιγράφονται αναλυτικά οι μέθοδοι μετρήσεων με τις αντίστοιχες ακρίβειες. Δίνονται παραδείγματα απόλυτου και σχετικού προσδιορισμού θέσης για δύο

5 Πρόλογος 7 βάσεις GPS και εξετάζονται ταυτόχρονα οι παράμετροι που επιδρούν στην α- κρίβεια προσδιορισμού της βάσης. Το κεφάλαιο 9 αποτελεί μια εισαγωγή στα δίκτυα GPS όπου αναπτύσσονται τα κριτήρια σχεδιασμού και επιλογής βάσεων, περιγράφονται οι μέθοδοι συνόρθωσης και σχολιάζεται η μελέτη της ακρίβειας και αξιοπιστίας των δικτύων. Στη συνέχεια αναλύονται τα δίκτυα μονίμων σταθμών παρακολούθησης και τα προϊόντα που παράγονται από τα διάφορα Διεθνή ερευνητικά κέντρα και υπηρεσίες όπως είναι η IGS, ενώ ταυτόχρονα γίνεται ειδική αναφορά στο μόνιμο σταθμό ΑUT1 του Τομέα Γεωδαισίας και Τοπογραφίας του ΤΑΤΜ-ΑΠΘ που είναι ε- νταγμένος στο Ευρωπαϊκό δίκτυο EPN. Στο τέλος παρουσιάζεται και η πρωτοποριακή τεχνική της χρήσης των εικονικών σταθμών αναφοράς (VRS). To κεφάλαιο 10 αφιερώνεται στον προσδιορισμό ορθομετρικών υψομέτρων με τη χρήση του συστήματος GPS. Στην αρχή περιγράφεται η διαδικασία μετασχηματισμού συντεταγμένων GPS σε ένα τοπικό γεωδαιτικό datum και ακολούθως με αναφορά στο μετασχηματισμό υψομέτρων δίνονται τα μαθηματικά μοντέλα για συγκεκριμένες περιπτώσεις, ανάλογα με τη διαθέσιμη πληροφορία δεδομένων. Διατυπώνονται χρήσιμα σχόλια ενώ στο τέλος δίνεται και μία πραγματική εφαρμογή. Στα παραρτήματα Α έως Ε δίνονται πολλές χρήσιμες πληροφορίες. Στο Παράρτημα Α περιγράφεται η δομή του αρχείου RINEX και στο Παράρτημα Β η δομή τόσο της εκπεμπόμενης εφημερίδας, με παράδειγμα υπολογισμού συντεταγμένων δορυφόρου, όσο και της εφημερίδας ακριβείας (SP3 format). Στο Παράρτημα Γ δίνεται παράδειγμα απόλυτου προσδιορισμού θέσης με μετρήσεις κώδικα και στο Παράρτημα Δ μέσα από πραγματικές μετρήσεις φάσης ερμηνεύεται το σφάλμα της ολίσθησης κύκλων παραθέτοντας κατάλληλα διαγράμματα. Τέλος στο Παράρτημα Ε δίνεται ένας γεωδαιτικός οδηγός αναφοράς με πληροφορίες σχετικά με τα συστήματα και πλαίσια αναφοράς, τα συστήματα χρόνου, τις βασικές γεωδαιτικές έννοιες και τα γεωδαιτικά datum, τους μετασχηματισμούς συντεταγμένων στα ελληνικά γεωδαιτικά συστήματα και τέλος παρατίθεται τυπολόγιο για τα μοντέλα του μετασχηματισμού ομοιότητας. Θεσσαλονίκη, Μάρτιος 2006 Α. Φωτίου Καθηγητής ΑΠΘ Χ. Πικριδάς Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ

6 Περιεχόμενα Ακρωνύμια Εισαγωγή Δορυφορικός προσδιορισμός θέσης και γεωμετρική ερμηνεία Τα μέρη του συστήματος GPS To δορυφορικό τμήμα Το τμήμα ελέγχου Tο δορυφορικό σήμα Βασικές έννοιες από τις ταλαντώσεις και τα κύματα Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα Το φαινόμενο Doppler Διαμόρφωση δορυφορικού σήματος GPS Οι κώδικες PRN To μήνυμα πλοήγησης Σκόπιμη μείωση της ακρίβειας Η κατάσταση της αντι-εξαπάτησης (AS:Anti-Spoofing) Η κατάσταση της επιλεκτικής διαθεσιμότητας (SA:Selective Availability) Συστήματα GLONASS και GALILEO To σύστημα GLONASS To σύστημα GALILEO Δέκτες GPS Η κεραία του δέκτη Ο κυρίως δέκτης Παρατηρήσεις και χρόνος GPS H παρατήρηση της ψευδοαπόστασης... 89

7 10 GPS και Γεωδαιτικές Εφαρμογές 4.2 Η παρατήρηση της φάσης Σχετικιστικές επιδράσεις στο σήμα του GPS Χρόνος GPS και σφάλματα ρολογιών Η διόρθωση του δορυφορικού χρόνου Eξισώσεις Παρατηρήσεων και Σφάλματα Εξίσωση παρατήρησης ψευδοαπόστασης Γεωμετρική απόσταση και χρόνος ταξιδιού Εξίσωση παρατήρησης φάσης Σφάλματα και πηγές σφαλμάτων GPS Το σφάλμα της τροχιάς των δορυφόρων Το σφάλμα ρολογιού του δορυφόρου Το σφάλμα ρολογιού του δέκτη Οι μεταβολές των κέντρων φάσης της κεραίας Το τυχαίο σφάλμα της παρατήρησης Το σφάλμα της αβεβαιότητας του γνωστού σημείου Το τροποσφαιρικό σφάλμα Το μοντέλο Hopfield Tο μοντέλο Saastamoinen To ιονοσφαιρικό σφάλμα Το εκπεμπόμενο μοντέλο υπολογισμού της ιονοσφαιρικής καθυστέρησης Το μονοστρωματικό ιονοσφαιρικό μοντέλο (Single Layer Model) Tο σφάλμα της πολυανάκλασης Το σφάλμα της ολίσθησης κύκλων Μαθηματικά μοντέλα προσδιορισμού θέσης με το GPS Απόλυτος προσδιορισμός θέσης Απόλυτος προσδιορισμός θέσης σε πραγματικό χρόνο. Λύση πλοήγησης Απόλυτος προσδιορισμός θέσης εκ των υστέρων Σχετικός προσδιορισμός θέσης Απλές διαφορές (single differences) Διπλές διαφορές (double differences) Τριπλές διαφορές (triple differences) Σχετικός στατικός προσδιορισμός θέσης...151

8 Περιεχόμενα Μαθηματικό μοντέλο απλών διαφορών Μαθηματικό μοντέλο διπλών διαφορών Μαθηματικό μοντέλο τριπλών διαφορών Σχετικός κινηματικός προσδιορισμός θέσης εκ των υστέρων Σχετικός κινηματικός προσδιορισμός θέσης σε πραγματικό χρόνο Μήνυμα RTCM Πρωτόκολλο επικοινωνίας NMEA Το σύστημα EGNOS Γραμμικοί συνδυασμοί και επίλυση βάσης GPS Γραμμικοί συνδυασμοί παρατηρήσεων διαφορετικών φορέων Επίλυση ασαφειών φάσης και βάσης GPS Μέθοδοι επίλυσης των ασαφειών φάσης Επίλυση ασαφειών φάσης με μετρήσεις και στις δύο συχνότητες Η μέθοδος FARA Η μέθοδος Sigma Προσδιορισμός ασαφειών φάσης με τη βοήθεια τριπλών διαφορών Επίλυση βάσης Παράδειγμα επίλυσης βάσης Μέθοδοι σχετικού προσδιορισμού θέσης Στοιχεία σχεδιασμού μετρήσεων Στατικός προσδιορισμός θέσης Γρήγορος στατικός προσδιορισμός (rapid static,fast static, quick static) Ψευδοκινηματικός προσδιορισμός (pseudo static, pseudo kinematic, reoccupation) Σχετικός κινηματικός προσδιορισμός Ημικινηματική μέθοδος (stop-and-go kinematic, intermittend kinematic) Παραδείγματα επίλυσης βάσεων με στατικό προσδιορισμό Εισαγωγή στα δίκτυα GPS Κριτήρια σχεδιασμού και επιλογής βάσεων GPS...207

9 12 GPS και Γεωδαιτικές Εφαρμογές 9.2 Συνόρθωση δικτύων GPS Δίκτυα μονίμων σταθμών GPS Ο μόνιμος σταθμός AUT Εικονικοί σταθμοί αναφοράς VRS Προσδιορισμός ορθομετρικών υψομέτρων με το GPS Μετασχηματισμοί συντεταγμένων GPS Προσδιορισμός υψομέτρων με το GPS Παράρτημα Α: Αρχείο Παρατηρήσεων σε RINEX format Παράρτημα Β: Αρχεία δορυφορικών τροχιών (Broadcast Ephemeris, SP3) και υπολογισμός συντεταγμένων δορυφόρου Β.1 Δομή της εκπεμπόμενης εφημερίδας GPS και υπολογισμός συντεταγμένων δορυφόρου Β.1.1 Υπολογισμός του χρόνου εκπομπής του δορυφορικού σήματος και των αντίστοιχων συντεταγμένων του δορυφόρου Β.2 Περιγραφή του αρχείου της εφημερίδας ακριβείας-sp3 format Παράρτημα Γ: Παράδειγμα προσδιορισμού απόλυτης θέσης με μετρήσεις ψευδοαποστάσεων Παράρτημα Δ: Επίδραση της ολίσθησης κύκλων στις μετρήσεις φάσης και στις διαφορές τους Παράρτημα Ε: Προσδιορισμός θέσης και συντεταγμένες Ε.1 Συστήματα και πλαίσια αναφοράς Ε.1.1 Βασικές έννοιες και ορισμοί Ε.1.2 Τα διεθνή συστήματα και πλαίσια αναφοράς Ε.1.3 Το σύστημα του GPS WGS Ε.1.4 To Ευρωπαϊκό σύστημα ETRS Ε.2 Συστήματα χρόνου Ε.2.1 Παγκόσμιος και αστρικός χρόνος Ε.2.2 Δυναμικός χρόνος Ε.2.3 Ατομικός χρόνος Ε.2.4 Παγκόσμιος συντονισμένος χρόνος Ε.2.5 Χρόνος GPS Ε.3 Βασικές γεωδαιτικές έννοιες και μετασχηματισμοί συντεταγμένων αναφοράς...285

10 Περιεχόμενα 13 Ε.3.1 Επιφάνειες αναφοράς Ε.3.2 Γεωδαιτικές συντεταγμένες Ε.3.3 Μετατροπή μεταξύ καρτεσιανών και ελλειψοειδών συντεταγμένων..291 Ε.3.4 Παράμετροι ελλειψοειδούς αναφοράς Ε.3.5 Τα γεωδαιτικά datum στην Ελλάδα Ε Το παλιό Ελληνικό datum (Bessel) E Tο ΕΓΣΑ E Tα προβολικά συστήματα στην Ελλάδα Ε.4 Ο μετασχηματισμός ομοιότητας Ε.4.1 Το 2-Δ μοντέλο και οι τελικές αναλυτικές σχέσεις Ε.4.2 Το 3-Δ μοντέλο Βιβλιογραφία Ευρετήριο...317

11 Ακρωνύμια AS Anti-Spoofing BIH Bureau International de l Heure BIMP Bureau International des Poids et Mesures BPSK Binary Phase Shift Keying CODE Center for Orbit Determination in Europe CORS Continuously Operating Reference Station DGPS Differential GPS DLL Delay Lock Loop DMA Defense Mapping Agency DoD Department of Defense DOP Dilution of Precision ECEF Earth Center Earth Fixed EGM96 Earth Gravity Model 1996 EGNOS European Geostationary Navigation Overlay Service ΕΓΣΑ87 Ελληνικό Γεωδαιτικό Σύστημα Αναφοράς 1987 ERP Earth Rotation Parameters EUREF European Reference Frame EPN Euref Permanent Network ESA European Space Agency ETRS European Terrestrial Reference System FARA Fast Ambiguity Resolution Approach ftp File Transfer Protocol GDOP Geometric Dilution of Precision GFZ GeoForchungsZentrum GIS Geographic Information System GLONASS Global Navigation Satellite System GNSS Global Navigation Satellite Systems GPM98 GeoPotencial Model 1998 GPS Global Positioning System

12 16 GPS και Γεωδαιτικές Εφαρμογές HDOP Horizontal Dilution of Precision HOW Hand over World IAG International Association of Geodesy ICRF International Celestial Reference Frame ICRS International Celestial Reference System IERS International Earth Rotation Service IF Intermediate Frequency IGS International GNSS Service IPMS International Polar Motion Service ITRF International Terrestrial Reference Frame ITRS International Terrestrial Reference System JPL Jet Propulsion Laboratory NAVSTAR Navigation Satellite Timing and Ranging NGA National Geospatial-Intelligence Agency NGS National Geodetic Survey NMEA National Maritime Electronics Association MCS Master Control Station MJD Modified Julian Date OTF On-the-Fly PDOP Position Dilution of Precision PLL Phase Lock Loop ppm Parts Per million PRN Pseudo-random Noise RIMS Ranging and Integrity Monitoring Station RINEX Receiver Independent Exchange (format) RTCM Radio Technical Commission for Maritime Services RTK Real Time Kinematic SA Selective Availability SINEX Software Independent Exchange (format) SIO Scripts Institution of Oceanography SNR Signal to Noise Ratio SVN Space Vehicle Number TAI Temps Atomique International TCB Barycentric Coordinate Time TCG Geocentric Coordinate Time

13 Ακρωνύμια 17 TEC Total Electron Content TLM Telemetry word TOW Time Of Week TVEC Total Vertical Electron Content UTC Universal Time Coordinated USNO United States Naval Observatory VDOP Vertical Dilution of Precision VRS Virtual Reference Station WGS84 Word Geodetic System 1984 WVR Water Vapor Radiometer

14 1 ο Kεφάλαιο ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το NAVSTAR GPS (NAVigation Satellite Timing And Ranging, Global Positioning System) ή απλά το GPS, είναι ένα παγκόσμιο δορυφορικό σύστημα προσδιορισμού θέσης (συντεταγμένες), χρόνου και ταχύτητας, οπουδήποτε στην επιφάνεια της γης ή και πάνω από αυτήν, σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή και ανεξάρτητα από καιρικές συνθήκες. Το σύστημα σχεδιάστηκε στη δεκαετία του 1970, αναπτύχθηκε στη δεκαετία του 1980 και βρίσκεται συνεχώς υπό τον έλεγχο του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ. Πρόκειται για ένα στρατιωτικό και πολιτικό σύστημα με πρωταρχικό σκοπό την κάλυψη των στρατιωτικών και στη συνέχεια και των πολιτικών αναγκών πλοήγησης. Η πολιτική χρήση του GPS, όπως είναι οι τοπογραφικές και γεωδαιτικές εφαρμογές υψηλής ακρίβειας ή οι χαμηλότερης ακρίβειας εφαρμογές GIS, οι εφαρμογές πλοήγησης και διαχείρισης στόλου οχημάτων, έγινε δυνατή ύστερα από έγκαιρη απόφαση των ΗΠΑ (1983, με αφορμή κάποιο αεροπορικό δυστύχημα), σχεδόν από τα πρώτα βήματα, με πρόβλεψη για περαιτέρω βελτίωση. Το GPS ανήκει στην κατηγορία των συστημάτων GNSS (Global Navigation Satellite Systems), δηλαδή των παγκόσμιων δορυφορικών συστημάτων πλοήγησης, όπως είναι το παρόμοιο Ρωσικό σύστημα GLONASS (GLObal NAvigation Satellite System) και το πολλά υποσχόμενο καθαρά πολιτικό Ευρωπαϊκό σύστημα GALILEO. Το GLONASS δεν έγινε μέχρι σήμερα πλήρως επιχειρησιακό, αναμένεται να γίνει έως το 2008, και συνεπώς δεν έτυχε της ευρείας αποδοχής και χρήσης όπως το GPS. Τα τελευταία χρόνια έχουν κατασκευαστεί δέκτες GPS που λαμβάνουν σήματα δορυφόρων GPS και GLONASS, βελτιώνοντας περισσότερο την ακρίβεια και τη λειτουργικότητα των συστημάτων. Σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρεί στην ανάπτυξη του πρώτου πολιτικού συστήματος προσδιορισμού θέσης και πλοήγησης, του GALILEO, που α- ναμένεται περί το 2010, όταν ολοκληρωθεί, να αλλάξει σημαντικά την υπάρχουσα κατάσταση και να άρει τις όποιες στρατιωτικές δεσμεύσεις των άλλων

15 20 Κεφάλαιο 1 συστημάτων. Το GALILEO είναι τεχνολογικά περισσότερο προηγμένο, καλύτερων επιδόσεων, ασφαλέστερο και με μεγαλύτερο εύρος εφαρμογών σε συνδυασμό με την κινητή τηλεφωνία και το διαδίκτυο. Πάντως υπάρχουν αρκετές ο- μοιότητες στη λειτουργία και εφαρμογή μεθοδολογιών και τεχνικών μεταξύ των τριών συστημάτων GNSS. Η εποχή της δορυφορικής και διαστημικής γεωδαισίας αρχίζει ουσιαστικά στη δεκαετία του Τα τελευταία 15 περίπου χρόνια, τo GPS φαίνεται να έχει επικρατήσει στο μεγαλύτερο μέρος των γεωδαιτικών και τοπογραφικών εφαρμογών και όχι μόνο. Οι τοπογραφικές και υδρογραφικές αποτυπώσεις, οι απλοί τριγωνισμοί και τα δίκτυα πύκνωσης, τα εθνικά, ηπειρωτικά και παγκόσμια γεωδαιτικά δίκτυα, οι συνδέσεις διαφορετικών συστημάτων αναφοράς και γεωδαιτικών datum, οι φωτογραμμετρικές και κτηματογραφικές αποτυπώσεις, οι χαράξεις στην οδοποιία και τα τεχνικά έργα, η μελέτη μικρομετακινήσεων κρίσιμων τεχνικών έργων καθώς επίσης και οι γεωδυναμικές εφαρμογές, όπως είναι παρακολούθηση μικρομετακινήσεων του φλοιού της γης, αποτελούν μερικές χαρακτηριστικές εφαρμογές του GPS στα αντικείμενα κυρίως των επιστημών του Τοπογράφου Μηχανικού αλλά και άλλων Μηχανικών, επιστημόνων και τεχνικών που σχετίζονται με αυτά ή και παρόμοια αντικείμενα. Εκτός από τις παραπάνω εφαρμογές υψηλής ακρίβειας, όπου η απαίτηση σε ακρίβεια κυμαίνεται από μερικά χιλιοστά του μέτρου έως μερικά εκατοστά, αρκετές ακόμα εφαρμογές με απαιτήσεις χαμηλότερης ακρίβειας, από μερικές δεκάδες εκατοστά έως και μερικά μέτρα, καλύπτονται από τις δυνατότητες του GPS, π.χ., η ενημέρωση χαρτών, οι εφαρμογές GIS, η πλοήγηση, η διαχείριση στόλου οχημάτων, ο εντοπισμός προεπιλεγμένων θέσεων. Η τοπογραφική γεωδαιτική ακρίβεια της τάξης του cm ή και μερικών cm απαιτεί διαφορετικό εξοπλισμό και διαφορετική μεθοδολογία μετρήσεων και επεξεργασίας των παρατηρήσεων, με σημαντικά αυξημένο οικονομικό κόστος σε σχέση με τον χαμηλής ακρίβειας προσδιορισμό θέσης της τάξης των μερικών μέτρων. Tα κλασικά παγκόσμια συστήματα αναφοράς έχουν πλέον αναθεωρηθεί και αντικατασταθεί από τα υψηλής ακρίβειας διεθνή συστήματα αναφοράς τα οποία συνδέονται εύκολα με τα εθνικά/τοπικά γεωδαιτικά συστήματα και datum. Ταυτόχρονα τα σύγχρονα παγκόσμια συστήματα προσφέρουν τη δυνατότητα για εύκολη αναθεώρηση των υπαρχόντων ή και ίδρυση νέων συστημάτων. Tα παγκόσμια, ηπειρωτικά ή και εθνικά δίκτυα μπορούν εύκολα να πυκνώνονται και να ιδρύονται έτσι σύγχρονα γεωδαιτικά datum με ακρίβεια καλύτερη του 1 ppm, έως και 0.1 ppm. Διεθνείς υπηρεσίες, εργαστήρια και υπολογιστικά κέντρα προσφέρουν ελεύθερα και σε καθημερινή σχεδόν βάση μέσω του διαδικτύου προϊό-

16 Εισαγωγή 21 ντα υψηλής ακρίβειας, όπως δορυφορικές εφημερίδες, συντεταγμένες μόνιμων σταθμών και παραμέτρους περιστροφής της γης, στοιχεία χρήσιμα και απαραίτητα για τον προσδιορισμό θέσης υψηλής ακρίβειας με το GPS. H κλασική γεωδαιτική και τοπογραφική μεθοδολογία άλλαξε ριζικά από τα τέλη του 20 ου αιώνα. H χρήση του GPS για τον προσδιορισμό θέσης δεν απαιτεί ορατότητες μεταξύ των σημείων και κατάλληλες καιρικές συνθήκες για την ε- κτέλεση των μετρήσεων. Οι παρατηρήσεις μπορούν να γίνονται μέρα και νύκτα, μεταξύ σημείων που απέχουν έως και αρκετές εκατοντάδες χιλιόμετρα. Η μόνη συνθήκη που πρέπει να ικανοποιείται είναι η ύπαρξη ικανοποιητικού ορίζοντα ώστε να λαμβάνεται σήμα από ικανό αριθμό δορυφόρων (τουλάχιστον από τέσσερεις), δηλαδή να υπάρχει ορατότητα μεταξύ δέκτη GPS και λαμβανομένων δορυφόρων. Σε περιπτώσεις παρεμβολής εμποδίων, όπως είναι τα υψηλά κτίρια σε πυκνοδομημένες εκτάσεις με στενούς δρόμους και τα βουνά πλησίον του δέκτη, υπάρχουν κάποιοι περιορισμοί στη χρήση του συστήματος. Θα πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι το GPS δεν είναι ο αντικαταστάτης των κλασικών οργάνων όπως είναι τα θεοδόλιχα, EDM, total stations και οι χωροβάτες, άλλωστε δεν σχεδιάστηκε γι αυτό το σκοπό, αλλά είναι ένα νέο συμπληρωματικό και ισχυρότατο μέσο της σύγχρονης τεχνολογίας που σε αρκετές περιπτώσεις αντικαθιστά πλήρως τα κλασικά όργανα. Για παράδειγμα, η μέτρηση γεωδαιτικού ή και τοπογραφικού δικτύου και γενικότερα ο προσδιορισμός συντεταγμένων για βασικά σημεία αναφοράς γίνεται σχεδόν αποκλειστικά με το GPS. Tο σύστημα GPS αποτελείται ουσιαστικά από πομπούς σε τροχιά που είναι οι δορυφόροι GPS και από δέκτες GPS στη γήινη επιφάνεια. Ο δέκτης μπορεί να αναπτύσσεται όπως ένα κλασικό τοπογραφικό όργανο σε τρίποδα, βάθρο, στυλεό, να τοποθετείται σε κινούμενο όχημα (πλοίο, αεροπλάνο, ελικόπτερο, τρένο, αυτοκίνητο, κλπ.) ή ακόμα να κρατιέται στην παλάμη του χεριού, και να λαμβάνει ηλεκτρομαγνητικά σήματα που εκπέμπονται και λαμβάνονται από τους ορατούς ως προς τον δέκτη δορυφόρους. Tα δορυφορικά σήματα χρησιμοποιούνται για την εκτέλεση μετρήσεων από το δέκτη, που ισοδυναμούν σε αποστάσεις μεταξύ δέκτη και δορυφόρων σε κάθε χρονική στιγμή. Οι παρατηρήσεις και άλλες πληροφορίες καταγράφονται στη μνήμη του δέκτη και επεξεργάζονται είτε εσωτερικά από το λογισμικό του δέκτη σε πραγματικό χρόνο είτε εκ των υστέρων στο γραφείο, παρέχοντας τη θέση (συντεταγμένες), ή και την ταχύτητα και τον χρόνο. Κατά τη διάρκεια των μετρήσεων ο δέκτης διαβάζει και ένα μήνυμα δεδομένων-πλοήγησης που περιλαμβάνει απαραίτητες πληροφορίες για τον υπολογισμό της θέσης σε πραγματικό χώρο, όπως είναι τα στοιχεία τροχιάς των δορυφόρων, από τα οποία υπολο-

17 22 Κεφάλαιο 1 γίζονται οι συντεταγμένες των δορυφόρων, οι παράμετροι διόρθωσης χρόνου και άλλα συστηματικά σφάλματα. Οι μετρήσεις GPS γίνονται πάνω σε μετρητικούς κώδικες ή σε ημιτονοειδή κύματα (φορείς των κωδίκων και του μηνύματος πλοήγησης) και είναι πάντοτε επηρεασμένες από συστηματικά σφάλματα που οφείλονται κυρίως στην επίδραση της ατμόσφαιρας στο δορυφορικό σήμα και στο μη συγχρονισμό των ταλαντωτών/χρονομέτρων (ρολογιών) των δορυφόρων και των δεκτών. Τα σφάλματα αυτά προσδιορίζονται σε ικανοποιητικό βαθμό με τη βοήθεια κατάλληλων μοντέλων ή και απαλείφονται με κατάλληλες τεχνικές επεξεργασίας των μετρήσεων. Σε αντίθεση με τις κλασικές παρατηρήσεις γωνιών και αποστάσεων, το πρόβλημα των συστηματικών σφαλμάτων είναι κυρίαρχο στις μετρήσεις GPS και η επιτυχής αντιμετώπισή του είναι καθοριστική για την ποιότητα των αποτελεσμάτων. Η ακριβής γνώση του χρόνου που αντιστοιχεί σε κάθε παρατήρηση και ο συγχρονισμός των ρολογιών των δεκτών και των δορυφόρων αποτελούν κρίσιμους παράγοντες στην επίτευξη της αναμενόμενης ακρίβειας με το GPS, αφού η με μεγάλη ακρίβεια μέτρηση των αποστάσεων δέκτη - δορυφόρων απαιτεί πολύ μεγάλη ακρίβεια και στη μέτρηση των χρόνων ταξιδιού των δορυφορικών σημάτων από τους δορυφόρους στους δέκτες (απόσταση = ταχύτητα x χρόνος ταξιδιού). Αν λάβουμε υπόψη ότι το δορυφορικό σήμα ταξιδεύει με την ταχύτητα του φωτός (περίπου km/sec), ένα σφάλμα του ενός millisecond (1ms = 10 3 sec) στη μέτρηση του χρόνου αντιστοιχεί σε σφάλμα 300 km στην απόσταση δορυφόρου-δέκτη, ένα σφάλμα του ενός microsecond (1 μs = 10 6 sec) αντιστοιχεί σε σφάλμα 300 m και ένα σφάλμα της τάξης του ενός nanosecond (1 ns = 10 9 sec) αντιστοιχεί σε σφάλμα 30 cm. Όταν λοιπόν απαιτούνται ακρίβειες της τάξης του εκατοστού είναι προφανές πόσο σημαντικός είναι ο ακριβής προσδιορισμός χρόνου και των σφαλμάτων του χρόνου καθώς και η ακριβής διατήρηση μιας κλίμακας χρόνου από το σύστημα. O προσδιορισμός θέσης με το GPS διακρίνεται γενικά σε δύο κατηγορίες: στον απόλυτο προσδιορισμό θέσης (absolute positioning, point positioning, single point positioning) και στο σχετικό προσδιορισμό θέσης(relative positioning, differential positioning), μπορεί δε να γίνεται είτε μετά το πέρας των μετρήσεων (post processing) ή σε πραγματικό χρόνο (real time positioning), ανάλογα με τη συγκεκριμένη εφαρμογή. Στον απόλυτο προσδιορισμό, προσδιορίζονται οι συντεταγμένες σημείου ως προς ένα ορισμένο γεωκεντρικό σύστημα αναφοράς, π.χ. ως προς το WGS84, από παρατηρήσεις μόνο του αντίστοιχου δέκτη. Στο σχετικό προσδιορισμό θέσης, προσδιορίζονται οι συντεταγμένες ση-

18 Εισαγωγή 23 μείου ως προς ένα άλλο σημείο του οποίου οι συντεταγμένες θεωρούνται γνωστές ως προς ένα σύστημα αναφοράς τοπικό ή γεωκεντρικό ή αλλιώς προσδιορίζεται η σχετική θέση (διαφορές συντεταγμένων) μεταξύ των δύο σημείων. Το σημείο που θεωρείται γνωστό μπορεί να θεωρηθεί ως η αρχή ενός αυθαίρετου 3- Δ συστήματος αναφοράς ή να έχει γνωστές συντεταγμένες ως προς ένα τοπικό γεωδαιτικό σύστημα αναφοράς, π.χ. ως προς το ΕΓΣΑ87, ή ως προς ένα γεωκεντρικό, π.χ. ως προς το WGS84. Στο σχετικό προσδιορισμό χρειάζονται τουλάχιστον δύο δέκτες που μετρούν ταυτόχρονα σε αντίστοιχα σημεία ώστε χρησιμοποιώντας κατάλληλα τις ταυτόχρονες παρατηρήσεις προσδιορίζεται η σχετική θέση μεταξύ των σημείων. Για κάθε ζεύγος δεκτών, π.χ., για δύο δέκτες που ο- ρίζουν μία βάση, προσδιορίζεται η σχετική θέση ή οι συνιστώσες του διανύσματος βάσης (ΔΧ 12 = Χ 2 Χ 1, ΔΥ 12 = Υ 2 Υ 1, ΔΖ 12 = Ζ 2 Ζ 1 ), τεχνική κατάλληλη για τις τοπογραφικές και γεωδαιτικές εφαρμογές. Αν προσθέσουμε τις διαφορές (ΔΧ, ΔΥ, ΔΖ) που έχουν υπολογισθεί με μεγάλη ακρίβεια στις συντεταγμένες του γνωστού σημείου θα υπολογίσουμε τις συντεταγμένες του αγνώστου σημείου στο σύστημα αναφοράς του γνωστού σημείου. Στον απόλυτο προσδιορισμό θέσης με το GPS, χρησιμοποιούμε τις παρατηρήσεις των μεμονωμένων σημείων και καταλήγουμε σε προσδιορισμό γεωκεντρικών συντεταγμένων σημαντικά χαμηλότερης ακρίβειας επειδή δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν ικανοποιητικά τα διάφορα συστηματικά σφάλματα όπως στον σχετικό προσδιορισμό. Ο προσδιορισμός θέσης μπορεί να διακριθεί ακόμα σε στατικό (static) και κινηματικό (kinematic) ανάλογα με το αν το αντικείμενο που υπόκειται σε προσδιορισμό θέσης είναι ακίνητο ή κινείται. Η μέθοδος του στατικού προσδιορισμού και μάλιστα του σχετικού στατικού αφορά περισσότερο στις τοπογραφικές και γεωδαιτικές εφαρμογές υψηλής ακριβείας ενώ η μέθοδος του κινηματικού και μάλιστα σε πραγματικό χρόνο αφορά περισσότερο την πλοήγηση. Tο γεωδαιτικό σύστημα αναφοράς του GPS είναι το WGS84 (World Geodetic System 1984). Οι συντεταγμένες GPS, καρτεσιανές γεωκεντρικές (X, Y, Z) ή ισοδύναμα γεωδαιτικές/ελλειψοειδείς (φ, λ, h) μπορούν να μετασχηματίζονται σε οποιοδήποτε άλλο σύστημα μέσω καταλλήλων μετασχηματισμών είτε με γνωστές παραμέτρους μετασχηματισμού είτε με προσδιορισμό τους από μετρήσεις GPS σε κοινά σημεία. H ακρίβεια του απόλυτου προσδιορισμού θέσης με το GPS σε πραγματικό χρόνο (λύση πλοήγησης, λύση ναυσιπλοΐας, navigation solution) είναι της τάξης των μερικών μέτρων (5-15 m) από τον Μάϊο του 2000, ενώ προηγουμένως ήταν της τάξης των αρκετών δεκάδων μέτρων ( m) επειδή το δορυφορικό σήμα περιείχε και κάποια εσκεμμένα σφάλματα μείωσης της ακρίβει-

19 24 Κεφάλαιο 1 ας. Η εκ των υστέρων επεξεργασία των παρατηρήσεων ενός δέκτη (στατικός απόλυτος προσδιορισμός διάρκειας περίπου μιας ώρας) οδηγεί σε σημαντικά καλύτερης ακρίβειας αποτελέσματα επειδή εξομαλύνονται κάποια σφάλματα και χρησιμοποιούνται δεδομένα από άλλες πηγές, πέρα από αυτές που περιέχει το μήνυμα πλοήγησης του δορυφορικού σήματος. Σε κάθε περίπτωση, η ακρίβεια του απόλυτου προσδιορισμού θέσης δεν είναι κατάλληλη για τη συντριπτική πλειοψηφία των γεωδαιτικών και τοπογραφικών εφαρμογών και συνεπώς απαιτείται η μέθοδος του σχετικού προσδιορισμού (στατικού ή κινηματικού), όπου για κάθε ζεύγος δεκτών προσδιορίζεται με υψηλή ακρίβεια το αντίστοιχο διάνυσμα της σχετικής θέσης ή όπως συνήθως λέγεται η βάση GPS (GPS baseline). Η επίλυση μιας βάσης με υψηλή ακρίβεια προϋποθέτει ακρίβεια συντεταγμένων του γνωστού σημείου ως προς το WGS84 της τάξης των μερικών μέτρων (ενδεικτικά της τάξης των 10 m) γεγονός που εύκολα επιτυγχάνεται, είτε από τη λύση πλοήγησης του δέκτη ή από την επίλυση μιας βάσης της οποίας το ένα σημείο έχει γνωστές συντεταγμένες ως προς ένα, έστω τοπικό, σύστημα αναφοράς και είναι επίσης γνωστές (με ακρίβεια της τάξης των 10 m) οι παράμετροι μετασχηματισμού από το τοπικό σύστημα στο σύστημα WGS84. H απαίτηση για δύο δέκτες στο σχετικό προσδιορισμό προκύπτει από το γεγονός ότι μέσω καταλλήλων γραμμικών συνδυασμών (τεχνική διαφορών) των ταυτόχρονων πρωτογενών παρατηρήσεων των δύο δεκτών προς τους ίδιους δορυφόρους μπορούν να απαλείφονται ή να ελαχιστοποιούνται κοινά συστηματικά σφάλματα, με αποτέλεσμα η υψηλή ακρίβεια στη σχετική θέση να είναι της τάξης του 1 έως 2 ppm ή και καλύτερη, που συμβατικά αναφέρεται ως ακρίβεια εκατοστού στις τρέχουσες γεωδαιτικές και τοπογραφικές εφαρμογές. Η υψηλή ακρίβεια προϋποθέτει τη χρήση των μετρήσεων φάσεων στα κύματα - φορείς του δορυφορικού σήματος. Στις πρακτικές εφαρμογές, ο σχετικός προσδιορισμός θέσης περιλαμβάνει συνήθως περισσότερα από δύο σημεία. Με δύο λοιπόν δέκτες που τοποθετούνται στα άκρα των διαφόρων βάσεων ανάμεσα στα σημεία και μετρούν ταυτόχρονα για κάποιο ικανό χρονικό διάστημα, μερικά λεπτά έως μερικές ώρες ανάλογα με την εφαρμογή, εφαρμόζουμε το σχετικό προσδιορισμό για το σύνολο των σημείων και καταλήγουμε σε προσδιορισμό της σχετικής θέσης με υψηλή ακρίβεια (μέτρηση δικτύου GPS). Για τον έλεγχο των σφαλμάτων και γενικώς για ποιοτικά αποτελέσματα μετρούνται συνήθως περισσότερες βάσεις από τις ελάχιστες που απαιτούνται (πλεονάζουσα πληροφορία, ίδρυση και συνόρθωση δικτύου).

20 Εισαγωγή 25 Με περισσότερους από δύο δέκτες που μετρούν ταυτόχρονα σε περισσότερα από δύο σημεία, έχουμε προφανώς οικονομία στο χρονικό διάστημα που απαιτείται για να ολοκληρωθούν οι μετρήσεις και αποτελέσματα καλύτερης ακρίβειας. Για βέλτιστα αποτελέσματα απαιτείται πρωτίστως ένας καλός σχεδιασμός των εργασιών πεδίου, σωστή επιλογή των μετρητικών οργάνων (κυρίως δέκτες), αξιόπιστα λογισμικά επεξεργασίας, εμπειρία και καλή θεωρητική γνώση. 1.1 Δορυφορικός προσδιορισμός θέσης και γεωμετρική ερμηνεία Ο απόλυτος προσδιορισμός θέσης μπορεί να συγκριθεί με μία πλευρική οπισθοτομία στο χώρο όπου τα γνωστά σημεία είναι οι δορυφόροι, σαν τριγωνομετρικά σημεία σε τροχιά, τα άγνωστα σημεία οι δέκτες GPS και παρατηρήσεις οι αποστάσεις μεταξύ δεκτών και δορυφόρων. S 2 S1 S 3 S 2 S 1 Σχήμα 1.1: Γεωμετρική ερμηνεία απόλυτου προσδιορισμού θέσης (αρχική πηγή: Leica)

21 26 Κεφάλαιο 1 Ας υποθέσουμε προς στιγμή ότι τα ρολόγια των δεκτών και των δορυφόρων είναι τέλεια συγχρονισμένα ως προς την ενιαία κλίμακα του χρόνου GPS. Τότε, η θέση του δέκτη, σε κάθε χρονική στιγμή, ορίζεται γεωμετρικά από την τομή τριών σφαιρών με κέντρα τους αντίστοιχους δορυφόρους και ακτίνες τις μετρηθείσες αποστάσεις. Από την τομή δύο σφαιρών προκύπτει μία καμπύλη (κύκλος) ενώ από την τομή της καμπύλης με την τρίτη σφαίρα προκύπτουν γενικά δύο σημεία, ένα εκ των οποίων, εκείνο που βρίσκεται κοντά στη γη και άρα εύκολα εντοπίσιμο, είναι το ζητούμενο (Σχήμα 1.1). Είναι προφανές ότι απαιτούνται τρεις ταυτόχρονες παρατηρήσεις αποστάσεων, όσες δηλαδή και οι άγνωστες συντεταγμένες (Χ, Υ, Ζ) που εκφράζουν τη θέση. Στην πραγματικότητα, τα ρολόγια των δορυφόρων και των δεκτών ποτέ δεν είναι τέλεια συγχρονισμένα και συνεπώς υπάρχουν πάντοτε συστηματικά σφάλματα που πρέπει να ληφθούν υπόψη. Το μεν σφάλμα του ρολογιού του δορυφόρου υπολογίζεται από τον δέκτη με βάση την πληροφορία του μηνύματος πλοήγησης ενώ το σφάλμα του ρολογιού του δέκτη παραμένει άγνωστο. Έτσι στο πρόβλημα προσδιορισμού θέσης υπεισέρχεται και μία επιπλέον άγνωστη παράμετρος, η διόρθωση του χρόνου του δέκτη ως προς την κλίμακα του GPS, συνολικά, δηλαδή, υπάρχουν τέσσερις άγνωστες παράμετροι (4 = 3 + 1). Σχήμα 1.2: Βασική αρχή GPS για τον απόλυτο προσδιορισμό θέσης: Ταυτόχρονη λήψη σήματος από τουλάχιστον τέσσερις δορυφόρους.

22 Εισαγωγή 27 Απαιτούνται, λοιπόν, τουλάχιστον τέσσερις ταυτόχρονες παρατηρήσεις αποστάσεων προς τέσσερις δορυφόρους αντιστοίχως (Σχήμα 1.2). Αυτή είναι και η βασική αρχή πάνω στην οποία στηρίχθηκε ο σχεδιασμός του συστήματος GPS, δηλαδή, η συνεχής εξυπηρέτηση των αναγκών της πλοήγησης σε παγκόσμια κλίμακα, όπου ο προσδιορισμός θέσης απαιτείται σε πραγματικό χρόνο. Παρόμοια, ο σχετικός προσδιορισμός θέσης μπορεί να συγκριθεί με ένα τριπλευρικό δίκτυο στο χώρο, όπου πάλι τα γνωστά σημεία είναι οι δορυφόροι, τα άγνωστα σημεία οι δέκτες GPS και παρατηρήσεις οι αποστάσεις μεταξύ δεκτών και δορυφόρων (Σχήμα 1.3). Α (ΔΧ, ΔY, ΔZ) Β Σχήμα 1.3: Βασική αρχή GPS για το σχετικό προσδιορισμό θέσης: Δύο δέκτες που μετρούν ταυτόχρονα στα άκρα μιας βάσης. Oι καρτεσιανές συντεταγμένες (X, Y, Z) ή ισοδύναμα οι πιο κατανοητές, γεωδαιτικές συντεταγμένες (φ, λ, h), προσδιορίζονται αρχικά ως προς το WGS84 αφού σε αυτό το σύστημα υπολογίζονται οι συντεταγμένες των δορυφόρων, αλλά μπορούν στη συνέχεια να μετασχηματίζονται σε άλλα γεωδαιτικά συστήματα και τελικά στην πράξη σε επίπεδες προβολικές ή χαρτογραφικές συντεταγμένες και σε (ορθομετρικά) υψόμετρα ως προς τη μέση στάθμη της θάλασσας (το γεωειδές είναι η επιφάνεια αναφοράς των ορθομετρικών υψομέ-

23 28 Κεφάλαιο 1 τρων). Ενώ οι προβολικές καρτεσιανές συντεταγμένες υπολογίζονται συναρτήσει των (φ, λ) από γνωστές και ακριβείς εξισώσεις απεικόνισης διατηρώντας έτσι την υψηλή ακρίβεια του GPS, το ίδιο δεν ισχύει και για τα ορθομετρικά υψόμετρα. Tο γεωμετρικό (ελλειψοειδές) υψόμετρο (h) που δίνει το GPS μπορεί να μετατρέπεται σε ορθομετρικό (H) από τη γνωστή σχέση Η = h N, αρκεί να είναι γνωστό το υψόμετρο του γεωειδούς (Ν). Σε αντίθεση με το ορθομετρικό υψόμετρο, το υψόμετρο του γεωειδούς δεν είναι κατά κανόνα γνωστό με ικανοποιητική ακρίβεια. Για παράδειγμα, από χάρτες ή από παγκόσμια μοντέλα γεωειδούς, όπως είναι το EGM96, τα υψόμετρα του γεωειδούς υπολογίζονται με μια ακρίβεια της τάξης του μέτρου. Για μεγαλύτερη ακρίβεια απαιτούνται τοπικά μοντέλα γεωειδούς που προσδιορίζονται και από μετρήσεις βαρύτητας, δυνατότητα που δεν υπάρχει συνήθως στον απλό χρήστη. Παρόλο που τα γεωμετρικά υψόμετρα, άρα και οι υψομετρικές τους διαφορές, προσδιορίζονται με ακρίβεια παρόμοια με αυτήν της οριζόντιας θέσης, η ακρίβεια των ορθομετρικών υψομέτρων δύσκολα πλησιάζει την υψηλή ακρίβεια της κλασικής γεωμετρικής χωροστάθμησης. Για τρέχουσες εφαρμογές και για μικρής έκτασης περιοχές, οι γεωμετρικές υψομετρικές διαφορές μπορούν να λαμβάνονται ίσες με τις ορθομετρικές με ικανοποιητική ακρίβεια. Ακόμα καλλίτερα, για περιοχές που δεν ξεπερνούν σε έκταση τα μερικά χιλιόμετρα, ενδεικτικά της τάξης των 5 5 km 2, με μετρήσεις GPS σε ορισμένα σημεία με γνωστά ορθομετρικά υψόμετρα και με απλές μεθόδους βέλτιστης προσαρμογής, εύκολα καταλήγουμε στον προσδιορισμό ορθομετρικών υψομέτρων με ικανοποιητική ακρίβεια, της τάξης του 1 έως 5 cm. Για μεγαλύτερες εκτάσεις ο συνδυασμός μετρήσεων GPS με μοντέλα γεωειδούς οδηγεί, μέσω καταλλήλων μεθόδων παρεμβολής, σε προσδιορισμό ορθομετρικών υψομέτρων με ακρίβεια που μπορεί να φτάσει τα μερικά cm, όπως προηγουμένως, και να καλύψει αρκετές από τις τρέχουσες εργασίες αποτυπώσεων. Ένα δίκτυο GPS δημιουργείται στην ουσία από το σύνολο των βάσεων που έχουν μετρηθεί με δύο ή περισσότερους δέκτες, π.χ. με τρεις δέκτες GPS που μετρούν ταυτόχρονα σε τρία σημεία του δικτύου σε κάθε μετρητική περίοδο (Σχήμα 1.4), μέχρι να ολοκληρωθεί η μέτρηση όλου του δικτύου. H συνόρθωση του δικτύου γίνεται στις τρεις διαστάσεις, στο σύστημα WGS84, και καταλήγει στον υψηλής ακρίβειας σχετικό προσδιορισμό του δικτύου, δηλαδή της γεωμετρικής του μορφής. Η απόλυτη ακρίβεια των συντεταγμένων ως προς το σύστημα αναφοράς είναι παρόμοια με την ακρίβεια του γνωστού ή των γνωστών σημείων του δικτύου κατά τη συνόρθωση (δεσμεύσεις). Στην πράξη ενδιαφέρει η ένταξη του δικτύου GPS στο ισχύον γεωδαιτικό

24 Εισαγωγή 29 Σχήμα 1.4: Σχετικός προσδιορισμός θέσης με χρήση τριών δεκτών GPS που μετρούν ταυτόχρονα datum που είναι συνήθως τοπικό, π.χ. για την Ελλάδα η ένταξη του δικτύου GPS στο ΕΓΣΑ87 (Ελληνικό Γεωδαιτικό Σύστημα Αναφοράς του 1987). Δηλαδή, ενδιαφέρει ο μετασχηματισμός των συντεταγμένων GPS σε συντεταγμένες του τοπικού συστήματος. Η ένταξη αυτή επιτυγχάνεται μέσω ενός μετασχηματισμού, συνήθως ομοιότητας ή και αφινικού, με βάση κοινά σημεία που έχουν συμπεριληφθεί στη μέτρηση του δικτύου GPS. Tο γνωστό ή τα γνωστά σημεία που συμπεριλαμβάνονται στο δίκτυο GPS μπορεί να είναι σημεία του γεωδαιτικού datum μιας χώρας ή ακόμα και ενός διεθνούς πλαισίου αναφοράς (π.χ. ITRF2000: International Terrestrial Reference Frame του 2000) ανάλογα με το σκοπό της εργασίας. Tο δίκτυο GPS επιλύεται αρχικά έτσι ώστε να γίνει ο έλεγχος της εσωτερικής του ακρίβειας και αξιοπιστίας (συνόρθωση με ελάχιστες δεσμεύσεις ή ως ελεύθερο) και στη συνέχεια μετασχηματίζεται ή εντάσσεται στο σύστημα που ενδιαφέρει. Στο πλαίσιο μιας συνολικής μελέτης, όπως είναι μία τοπογραφική αποτύπωση - χαρτογράφηση, τα σημεία που εξαρτώνται από το δίκτυο, για παράδειγμα τα σημεία λεπτομερειών της αποτύπωσης, ακολουθούν την ίδια πορεία του μετασχηματισμού στο ισχύον datum και προβολικό σύστημα όπως και τα νεοϊδρυόμενα σημεία του δικτύου GPS.

25 30 Κεφάλαιο Tα μέρη του συστήματος GPS Tο σύστημα GPS άρχισε να σχεδιάζεται και να υλοποιείται σταδιακά στη δεκαετία του 1970, με ευθύνη του Υπουργείου Άμυνας των HΠA (DoD: Department of Defense). Ο πρόγονος του GPS ήταν το δορυφορικό σύστημα TRANSIT το οποίο αναπτύχθηκε από το Αμερικανικό Ναυτικό στη δεκαετία του Ο μικρός όμως αριθμός δορυφόρων υπήρξε ο κύριος λόγος που επέβαλε αρκετούς περιορισμούς στη χρήση και απόδοση του συστήματος και έτσι γρήγορα προωθήθηκε η ιδέα για το σχεδιασμό του GPS. Παρόλα αυτά, με το σύστημα TRANSIT, για πρώτη φορά δόθηκε ουσιαστικά η δυνατότητα εκτέλεσης σημαντικών γεωδαιτικών εργασιών, όπως είναι η ίδρυση δικτύων, με δορυφορικές μεθόδους στις δεκαετίες του 70 και του 80. Το 1978 αρχίζει η εκτόξευση των δορυφόρων GPS και ταυτόχρονα σχεδόν η κατασκευή των πρώτων δεκτών GPS, οι οποίοι έκτοτε βελτιώνονται συνεχώς. Tο όλο σύστημα αποτελείται από τρία βασικά τμήματα: το δορυφορικό τμήμα, Δορυφορικό Τμήμα Block IIF Τμήμα Χρηστών Τμήμα Ελέγχου Σχήμα 1.5: Tα μέρη του συστήματος GPS.

26 Εισαγωγή 31 το τμήμα ελέγχου και το τμήμα των χρηστών (Σχήμα 1.5). Για το τμήμα χρηστών, που αφορά ουσιαστικά τους δέκτες GPS, θα αναφερθούμε στο κεφάλαιο Tο δορυφορικό τμήμα Tο δορυφορικό τμήμα (Σχήμα 1.6) αποτελείται σήμερα από 29 δορυφόρους των σειρών BLOCK II, IIA IIR, ΙΙR-M (Σχήμα 1.7). Κάθε σειρά συμπληρώνει ή και αντικαθιστά σταδιακά τις προηγούμενες επειδή οι δορυφόροι έχουν ορισμένη διάρκεια ζωής (μερικά χρόνια). Σχήμα 1.6: Δορυφορικός σχηματισμός GPS (πηγή: Leica) O πρώτος δορυφόρος GPS ήταν της σειράς BLOCK I (1 η εκτόξευση το 1978). Οι δορυφόροι της σειρά ΙΙ τέθηκαν σε τροχιά από το 1989 ενώ το Σεπτέμβριο του 2005 εκτοξεύτηκε ο πρώτος δορυφόρος της σειράς ΙΙR-M και το 2006 αναμένεται η πρώτη εκτόξευση δορυφόρου της σειράς BLOCK IIF (με επιπρόσθετα εκπεμπόμενα σήματα). Κάθε δορυφόρος εκπέμπει ένα εξαιρετικά πολύπλοκο δορυφορικό σήμα (δύο υψηλές συχνότητες της τάξης του 1.5 GHz,

27 32 Κεφάλαιο 1 GPS Satellite Block IIA GPS Satellite Block IIR GPS Satellite Block IIF Σχήμα 1.7: Δορυφόροι GPS. διαμορφωμένες από κώδικες ψευδοτυχαίου θορύβου και ένα μήνυμα δεδομένων) για το οποίο θα αναφερθούμε αναλυτικότερα σε επόμενο κεφάλαιο. O αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε 21 δορυφόρους ενώ από τα τέλη του 1993 ο αριθμός τους είναι σταθερά πάνω από 24. Ο αριθμός των 24 δορυφόρων αποτελεί τον απαραίτητο αριθμό για την πλήρη λειτουργία του συστήματος, όπως σχεδιάστηκε. Έτσι, μπορούν να παρατηρούνται ταυτόχρονα έξι έως οκτώ δορυφόροι από οποιοδήποτε σημείο της γήινης επιφάνειας με καλό ορίζοντα (ορατότητα δεκτών προς τους δορυφόρους). Οι νεότεροι δορυφόροι παρουσιάζουν ο- λοένα και μεγαλύτερη αυτονομία από το τμήμα ελέγχου αφού μπορούν, με παρατηρήσεις μεταξύ τους, να προσδιορίζουν μόνοι τους τα στοιχεία τροχιάς και άλλες παραμέτρους που απαιτούνται. Oι δορυφόροι είναι τοποθετημένοι ομοιόμορφα σε 6 τροχιακά επίπεδα, ανά 60 στο ισημερινό επίπεδο και γωνία κλίσης 55 ως προς το ισημερινό επίπεδο. Ο δορυφορικός σχηματισμός έχει τέτοια διάταξη ώστε από κάθε σημείο της γήινης επιφάνειας να λαμβάνεται δορυφορικό σήμα από τουλάχιστον 4 δορυφόρους θεωρώντας ότι δεν παρεμβάλλονται εμπόδια μεταξύ δέκτη και δορυφόρων.

28 Εισαγωγή 33 Ο μέγιστος αριθμός δορυφόρων που μπορεί να λαμβάνει ένας δέκτης ξεπερνά και τους 10 με πολύ καλό ορίζοντα ( 12). Στο πλάτος των 35 ο και για μικρά χρονικά διαστήματα η δορυφορική κάλυψη μειονεκτεί σε σχέση με την υπόλοιπη γη. Η περίοδος κάθε δορυφόρου είναι μισή αστρική ημέρα (μέση αστρική ημέρα = 23 h 56 m 4.09 s σε ηλιακό χρόνο), δηλαδή 12 ώρες σε αστρικό χρόνο ή Τ = 11 h 58 m 2.05 s. Συνεπώς η θέση κάθε δορυφόρου ή δορυφορικού σχηματισμού θα είναι η ίδια στον ίδιο αστρικό χρόνο (μία φορά την ημέρα) και οι δορυφόροι θα εμφανίζονται στον ορίζοντα ενός τόπου 3 min, 55.91s ενωρίτερα κάθε ημέρα ή περίπου 4 min, όσο είναι μικρότερη η αστρική από τη μέση ηλιακή η- μέρα. H διάρκεια ζωής των δορυφόρων είναι περίπου 10 έτη, το βάρος τους είναι της τάξης του 1 τόνου ενώ το μέγεθος του βασικού κορμού είναι όσο ένα πολύ μικρό δωμάτιο με τα πλαίσια των συσσωρευτών ηλιακής ενέργειας να εκτείνονται στα μερικά μέτρα. Η ελλειπτική τροχιά τους παρουσιάζει πολύ μικρή εκκεντρότητα και είναι σχεδόν κυκλική ακτίνας r km. Αν λάβουμε υπόψη μία αντιπροσωπευτική τιμή της γήινης σφαίρας, R = 6371 km, τότε το μέσο ύψος ενός δορυφόρου GPS είναι (r R) = km, τιμή που αντιστοιχεί στην πλησιέστερη απόσταση δορυφόρου και χρήστη GPS που βρίσκεται στην επιφάνεια της γης. Με βάση και το Σχήμα 1.8 εύκολα υπολογίζονται η απόσταση ενός δορυφόρου που βρίσκεται στον ορίζοντα, SA= r - R = km και οι γωνίες 2 2 β = ο και η συμπληρωματική της ο. Έτσι το δορυφορικό σήμα που ταξιδεύει με την ταχύτητα του φωτός χρειάζεται περίπου = s = ms έως = 86 ms για να φθάσει στη γήινη επιφάνεια. Η γωνιακή ταχύτητα του δορυφόρου είναι περίπου διπλάσια από τη γωνιακή ταχύτητα της 2π -4 γης και πιο συγκεκριμένα ω rad/s, οπότε η ταχύτητα του Τ δορυφόρου κατά μήκος της τροχιάς του είναι υ s = ω r = 3874 m/s ( km/h). Σε 3 min, sec ο δορυφόρος διανύει περίπου 914 km, οπότε για ένα σταθερό σημείο στη γήινη επιφάνεια και για δορυφόρο κοντά στον ορίζοντα η γωνία που αντιστοιχεί είναι 2 μοίρες ενώ για δορυφόρο κοντά στο ζενίθ η γωνία είναι 2.6 μοίρες. Κατά συνέπεια, στον π π

29 34 Κεφάλαιο 1 B km 3874 m/s 6368 km A O km β km S Γη Κυκλική δορυφορική τροχιά Σχήμα 1.8: Η σχεδόν κυκλική τροχιά δορυφόρου GPS. ίδιο χρόνο από μέρα σε μέρα ο δορυφόρος θα διαγράφει γωνία 2 έως 2.6 μοιρών σε σχέση με ένα σταθερό σημείο στη γη. Kάθε δορυφόρος φέρει ως βασικό εξοπλισμό ταλαντωτές ή ατομικά χρονόμετρα/ρολόγια, υπολογιστές και κεραίες τηλεπικοινωνίας. Μεταφέρει συνήθως τρία ή τέσσερα ατομικά ρολόγια καισίου ή και ρουβιδίου εκ των οποίων ένα χρησιμοποιείται ως βασικό για την παραγωγή μιας θεμελιώδους συχνότητας για το δορυφορικό σήμα και τη διατήρηση της κλίμακας του χρόνου ενώ τα υπόλοιπα ως εφεδρικά. Oι δορυφόροι τείνουν να αποκλίνουν από τις σχεδιασμένες τροχιές τους και υπόκεινται κατά διαστήματα σε διορθώσεις από το σύστημα ελέγχου (repositioning, maneuver). Oι δορυφόροι ταξινομούνται και αριθμούνται κατά διάφορους τρόπους. Για παράδειγμα, ο δορυφόρος με ημερομηνία εκτόξευσης έχει τον κωδικό IIR-2, ως προς τη σειρά εκτόξευσης (Launch Order) φέρει την ονομασία BLOCK IIR, ως προς το διαστημικό όχημα φέρει τον κωδικό SVN 43 (Space Vehicle Number 43) και ως προς το μοναδικό εβδομαδιαίο τμήμα του κώδικα P που εκπέμπει φέρει τον κωδικό PRN 13 (Pseudo Random Noise 13). Oι ονομασίες με βάση τον κωδικό SVN ή PRN είναι αυτές που συνήθως χρησιμοποιούνται. Η σειρά ΙΙ έχει αριθμούς SVN από 13 21, η ΙΙΑ από και η ΙΙR από 41 και πάνω.

30 Εισαγωγή Tο τμήμα ελέγχου Tο τμήμα ελέγχου (Σχήμα 1.9) αποτελείται: Σχήμα 1.9: Το τμήμα ελέγχου του GPS (πηγή: Crosslink, 2002). 1. Από πέντε επίγειους μόνιμους σταθμούς παρακολούθησης (monitor stations), συμπεριλαμβανομένου και του κεντρικού σταθμού, με γνωστές συντεταγμένες ως προς το WGS84, κατανεμημένοι σε όλη τη γη και συγκεκριμένα στις θέσεις Hawaii, Colorando Springs (MCS), Ascension Is., Diego Garcia, Kwajalein. Οι συντεταγμένες των σταθμών έχουν προσδιορισθεί με υψηλή ακρίβεια χρησιμοποιώντας μετρήσεις VLBI. 2. Τρεις σταθμούς τηλεπικοινωνιών (upload stations, Ground Antennas). Oι σταθμοί αυτοί βρίσκονται στις θέσεις των μόνιμων σταθμών εκτός από τους σταθμούς ΜCS και Hawaii. Μία ακόμα κεραία, που λειτουργεί για τον έλεγχο των δορυφόρων πριν την εκτόξευσή τους αλλά και ως εφεδρική, βρίσκεται στο Cape Canaveral, Florida. Κάθε σταθμός βλέπει όλους τους δορυφόρους στη διάρκεια μιας ημέρας, οπότε ο κάθε δορυφόρος είναι σε επικοινωνία τρεις φορές την ημέρα για να λάβει τα δεδομένα του μηνύματος πλοήγησης. 3. Έναν κεντρικό σταθμό ελέγχου (MCS: Master Control Station) που βρίσκεται στην αεροπορική βάση Falcon στο Colorando Springs, ο οποίος είναι υ- πεύθυνος για τη συνολική κατάσταση και λειτουργία του δορυφορικού σχη-

31 36 Κεφάλαιο 1 ματισμού. Ένας ακόμα εφεδρικός σταθμός ελέγχου (BUMCS: BackUp MCS) βρίσκεται στο Gaithersburg, Maryland. Το Σεπτέμβριο του 2005 προστέθηκαν έξι μόνιμοι σταθμοί παρακολούθησης (Washington, D.C, England, Argentina, Ecuador, Bahrain, Australia) από την NGA (National Geospatial-Intelligence Agency, πρώην ΝΙΜΑ, και παλαιότερα DMA) στο υπάρχον δίκτυο της Αμερικανικής πολεμικής αεροπορίας (US Air Force), οπότε υπολογίζονται πιο ακριβή στοιχεία για το μήνυμα δεδομένων (εφημερίδες, διορθώσεις χρόνου) και άρα πιο ακριβής προσδιορισμός θέσης. Προβλέπεται η προσθήκη άλλων πέντε μόνιμων σταθμών ώστε κάθε δορυφόρος να παρακολουθείται συνεχώς από τρεις μόνιμους σταθμούς. Oι σταθμοί παρακολούθησης είναι δέκτες GPS που φέρουν ατομικά χρονόμετρα και εκτελούν συνεχώς μετρήσεις ψευδοαποστάσεων, μεγαλύτερης ακρίβειας από έναν κοινό δέκτη. Tα δεδομένα αυτά μεταβιβάζονται στον κεντρικό σταθμό ελέγχου όπου υπολογίζονται τα στοιχεία των δορυφορικών τροχιών και άλλες χρήσιμες ποσότητες, όπως οι παράμετροι διόρθωσης του δορυφορικού χρόνου. Tα στοιχεία αυτά μεταβιβάζονται στους δορυφόρους (ενημέρωση μηνύματος ναυσιπλοΐας κάθε μερικές ώρες) μέσω των κεραιών τηλεπικοινωνίας και αναμεταδίδονται στη συνέχεια από τους δορυφόρους στο τμήμα των χρηστών, δηλαδή στους δέκτες GPS. Σε περίπτωση βλάβης των σταθμών ελέγχου, οι δορυφόροι μπορούν από μόνοι τους να προβλέπουν την τροχιά τους με πιθανή όμως μείωση της ακρίβειας. Oι δορυφόροι της σειράς IIR έχουν αυτονομία 180 ημερών στο μήνυμα ναυσιπλοΐας και φέρουν δέκτες GPS που εκτελούν μετρήσεις μεταξύ τους ώστε η ε- ξάρτηση από το σύστημα ελέγχου να περιορισθεί στο ελάχιστο. H εκπεμπόμενη δορυφορική εφημερίδα βασίζεται σε πρόγνωση της τροχιάς και δεν είναι κατάλληλη για υψηλής ακρίβειας γεωδαιτικές και γεωδυναμικές εφαρμογές. Έχει όμως το πλεονέκτημα να είναι διαθέσιμη σε πραγματικό χρόνο και καλύπτει όχι μόνο τις ανάγκες της ναυσιπλοΐας αλλά και τις συνήθεις γεωδαιτικές και τοπογραφικές εφαρμογές. H Aμερικανική υπηρεσία NGA υπολογίζει ακριβείς δορυφορικές εφημερίδες εκ των υστέρων, από τα δεδομένα των πέντε μόνιμων σταθμών παρακολούθησης, επτά επιπλέον σταθμών υπό την ευθύνη της και ένα σύνολο σταθμών της IGS (Ιnternational GNSS Service). H ακρίβεια των τροχιών είναι συγκρίσιμη με εκείνη της IGS, όμως η IGS τις διαθέτει ενωρίτερα (μέσω του διαδικτύου). Το τμήμα ελέγχου συντηρεί επίσης και το σύστημα WGS84. Ο χρήστης GPS έχει πρόσβαση στο WGS84 μέσω των δορυφορικών εφημερίδων του μηνύματος πλοήγησης.

Αριστείδης Φωτίου. Χρήστος Πικριδάς. Copyright 2012: Α. Φωτίου Χ. Πικριδάς, GPS και Γεωδαιτικές Εφαρμογές, Δεύτερη Έκδοση

Αριστείδης Φωτίου. Χρήστος Πικριδάς. Copyright 2012: Α. Φωτίου Χ. Πικριδάς, GPS και Γεωδαιτικές Εφαρμογές, Δεύτερη Έκδοση Αριστείδης Φωτίου Καθηγητής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών Τομέας Γεωδαισίας και Τοπογραφίας Εργαστήριο Γεωδαιτικών Μεθόδων και Δορυφορικών

Διαβάστε περισσότερα

Το Παγκόσμιο δορυφορικό σύστημα εντοπισμού θέσης Global Positioning System, GPS

Το Παγκόσμιο δορυφορικό σύστημα εντοπισμού θέσης Global Positioning System, GPS Το Παγκόσμιο δορυφορικό σύστημα εντοπισμού θέσης Global Positioning System, GPS Konstantinos Lakakis, Associate Professor Faculty of Engineering, School of Civil Engineering, A.U.Th. Το GPS (Global Positioning

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή στο GPS. 1.1. Γενικά για το G.P.S.

1. Εισαγωγή στο GPS. 1.1. Γενικά για το G.P.S. 1. Εισαγωγή στο GPS 1.1. Γενικά για το G.P.S. Η εποχή που διανύουµε χαρακτηρίζεται από σηµαντικές εξελίξεις στον τοµέα των εφαρµογών του διαστήµατος. Ειδικά στην επιστήµη της Γεωδαισίας οι εφαρµογές του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΥΠΩΣΕΙΣ - ΧΑΡΑΞΕΙΣ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΓΕΩΔΑΙΤΙΚΟΥ DATUM

ΑΠΟΤΥΠΩΣΕΙΣ - ΧΑΡΑΞΕΙΣ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΓΕΩΔΑΙΤΙΚΟΥ DATUM ΑΠΟΤΥΠΩΣΕΙΣ - ΧΑΡΑΞΕΙΣ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΓΕΩΔΑΙΤΙΚΟΥ DATUM Βασίλης Δ. Ανδριτσάνος Δρ. Αγρονόμος - Τοπογράφος Μηχανικός ΑΠΘ Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Αθήνας 3ο εξάμηνο http://eclass.teiath.gr Αποτυπώσεις - Χαράξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΔΙΚΤΥΩΝ

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΔΙΚΤΥΩΝ Βασίλης Δ. Ανδριτσάνος Δρ. Αγρονόμος - Τοπογράφος Μηχανικός ΑΠΘ Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Αθήνας 3ο εξάμηνο ΠΑΛΙΟ http://eclass.survey.teiath.gr NEO

Διαβάστε περισσότερα

Δορυφορική Γεωδαισία (GPS)

Δορυφορική Γεωδαισία (GPS) Τίτλος Μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ Πολιτικών Μηχανικών ΤΕ και Μηχανικών Τοπογραφίας & Γεωπληροφορικής ΤΕ Δορυφορική Γεωδαισία (GPS)

Διαβάστε περισσότερα

Δορυφορική Γεωδαισία (GPS)

Δορυφορική Γεωδαισία (GPS) Τίτλος Μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ Πολιτικών Μηχανικών ΤΕ και Μηχανικών Τοπογραφίας & Γεωπληροφορικής ΤΕ Δορυφορική Γεωδαισία (GPS)

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Δίκτυα. Τοπογραφικά Δίκτυα και Υπολογισμοί. 5 ο εξάμηνο, Ακαδημαϊκό Έτος 2015-2016. Χριστόφορος Κωτσάκης

Εισαγωγή στα Δίκτυα. Τοπογραφικά Δίκτυα και Υπολογισμοί. 5 ο εξάμηνο, Ακαδημαϊκό Έτος 2015-2016. Χριστόφορος Κωτσάκης Τοπογραφικά Δίκτυα και Υπολογισμοί 5 ο εξάμηνο, Ακαδημαϊκό Έτος 2015-2016 Εισαγωγή στα Δίκτυα Χριστόφορος Κωτσάκης Τμήμα Αγρονόμων Τοπογράφων Μηχανικών Πολυτεχνική Σχολή, ΑΠΘ Εισαγωγή Τι είναι δίκτυο;

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική δραστηριότητα και προοπτικές ΑΠΘ. Τομέας Γεωδαισίας και Τοπογραφίας. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Ερευνητική δραστηριότητα και προοπτικές ΑΠΘ. Τομέας Γεωδαισίας και Τοπογραφίας. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ερευνητική δραστηριότητα και προοπτικές από τη λειτουργία του δικτύου μόνιμων σταθμών GNSS του ΤΑΤΜ-ΑΠΘ ΑΠΘ Χ. Πικριδάς, Α. Φωτίου, Δ. Ρωσσικόπουλος, Μ. Χατζηνίκος Τομέας Γεωδαισίας και Τοπογραφίας Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Συνόρθωση του δικτύου SmartNet Greece και ένταξη στο HTRS07 του HEPOS. Συγκρίσεις και εφαρμογές NRTK στην πράξη.

Συνόρθωση του δικτύου SmartNet Greece και ένταξη στο HTRS07 του HEPOS. Συγκρίσεις και εφαρμογές NRTK στην πράξη. Συνόρθωση του δικτύου SmartNet Greece και ένταξη στο HTRS07 του HEPOS. Συγκρίσεις και εφαρμογές NRTK στην πράξη. Φωτίου Α., Μ. Χατζηνίκος και Χ. Πικριδάς Τμήμα Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών Τομέας

Διαβάστε περισσότερα

4. Μετρήσεις GPS Προβλήµατα

4. Μετρήσεις GPS Προβλήµατα 4. Μετρήσεις GPS Προβλήµατα 4.1. Μέθοδοι µετρήσεων. Η µέθοδος που θα χρησιµοποιήσουµε για τον προσδιορισµό θέσης µε το GPS εξαρτάται κυρίως από την ακρίβεια που απαιτείται σε κάθε εφαρµογή και από τον

Διαβάστε περισσότερα

ἁλωτά γίγνετ ἐπιμελείᾳ και πόνῳ ἄπαντα

ἁλωτά γίγνετ ἐπιμελείᾳ και πόνῳ ἄπαντα ἁλωτά γίγνετ ἐπιμελείᾳ και πόνῳ ἄπαντα ISBN 978-960-456-205-3 Copyright, Μάρτιος 2010, Ε. Λάμπρου, Γ. Πανταζής, Eκδόσεις Zήτη Tο παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις του

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ (2η παρουσίαση)

ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ (2η παρουσίαση) ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ (2η παρουσίαση) Βασίλης Δ. Ανδριτσάνος Δρ. Αγρονόμος - Τοπογράφος Μηχανικός ΑΠΘ Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Αθήνας 4ο εξάμηνο ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Ορισμός της ς - Συνδέσεις των γεωεπιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17

Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ... 19 1.1 Γενικά... 19 1.2 Το αντικείμενο της Τοπογραφίας... 19 1.3 Οι τοπογραφικές εργασίες... 20 1.4 Τοπογραφική

Διαβάστε περισσότερα

ικτυακές Τεχνικές του HEPOS - Μετασχηµατισµός µεταξύ HTRS07 και ΕΓΣΑ87

ικτυακές Τεχνικές του HEPOS - Μετασχηµατισµός µεταξύ HTRS07 και ΕΓΣΑ87 ικτυακές Τεχνικές του HEPOS - Μετασχηµατισµός µεταξύ HTRS07 και ΕΓΣΑ87 Μιχάλης Γιαννίου ρ. Αγρ. Τοπογράφος Μηχανικός Τµήµα Γεωδαιτικής Υποδοµής ιεύθυνση Υπηρεσιών και Προϊόντων ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α.Ε. mgianniu@ktimatologio.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ Ι Μάθημα 1 0. Ι.Μ. Δόκας Επικ. Καθηγητής

ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ Ι Μάθημα 1 0. Ι.Μ. Δόκας Επικ. Καθηγητής ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ Ι Μάθημα 1 0 Ι.Μ. Δόκας Επικ. Καθηγητής Γεωδαισία Μοιράζω τη γη (Γη + δαίομαι) Ακριβής Έννοια: Διαίρεση, διανομή /μέτρηση της Γής. Αντικείμενο της γεωδαισίας: Ο προσδιορισμός της μορφής, του

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ 4η παρουσίαση

ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ 4η παρουσίαση ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ 4η παρουσίαση Βασίλης Δ. Ανδριτσάνος Δρ. Αγρονόμος - Τοπογράφος Μηχανικός ΑΠΘ 4ο εξάμηνο http://eclass.survey.teiath.gr Παρουσιάσεις, Ασκήσεις, Σημειώσεις ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΟΡΥΦΟΡΙΚΟΥ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΘΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΕ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ.

Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΟΡΥΦΟΡΙΚΟΥ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΘΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΕ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ. ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΟΡΥΦΟΡΙΚΟΥ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΘΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΕ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Διερευνώντας τις δυνατότητες των συστημάτων GNSS του αύριο σήμερα

Διερευνώντας τις δυνατότητες των συστημάτων GNSS του αύριο σήμερα Δ. Δεληκαράογλου και Γ. Κατσιγιάννη, ΣΑΤΜ, ΕΜΠ Διερευνώντας τις δυνατότητες των συστημάτων GNSS του αύριο σήμερα Ημερίδα: Δορυφορική Γεωδαισία: Σύγχρονα Συστήματα και Εφαρμογές 26 Μαϊου 2010 ΤΕΙ Αθήνας,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα της παρουσίασης

Περιεχόμενα της παρουσίασης HEPOS και σύγχρονες δικτυακές τεχνικές GPS Δρ. Μιχ. Γιαννίου Τμήμα Γεωδαιτικής Υποδομής - Τεχνικός Σύμβουλος ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α.Ε. Μεσογείων 288, 155 62 Χολαργός - Αθήνα Τηλ. (210) 6505-832 E-mail: mgianniu@ktimatologio.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ GPS

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ GPS ΤΕΠΑΚ Τμήμα Πολιτικών Μηχ. / Τοπογράφων Μηχ. και Μηχ. Γεωπληροφορικής ΤΕΥΧΟΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ GPS Δημήτρης Δεληκαράογλου Επισκ. Καθ. Αναπλ. Καθ. ΣΑΤΜ, ΕΜΠ 2012 Σύντομο ιστορικό και σημερινές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΟΡΥΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΘΕΣΗΣ (GPS)

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΟΡΥΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΘΕΣΗΣ (GPS) ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΥΠΟ ΟΜΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΟΡΥΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΘΕΣΗΣ (GPS) ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟ ΚΑΡΠΟΥΖΑ ΗΡΑΚΛΗ ΜΑΡΤΙΟΣ 2008 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητες της παρουσίασης

Ενότητες της παρουσίασης Σύντομη ενημέρωση για το HEPOS Μητροπούλου Ελένη, Σταυροπούλου Ιφιγένεια Τμήμα Γεωδαιτικής Υποδομής Operators του HEPOS ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α.Ε. Μεσογείων 288, 155 62 Χολαργός - Αθήνα Τηλ. (210) 6505-834, -677

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές σημειώσεις στο Παγκόσμιο Σύστημα Εντοπισμού Global Positioning System (GPS)

Εισαγωγικές σημειώσεις στο Παγκόσμιο Σύστημα Εντοπισμού Global Positioning System (GPS) επιμορφωτικό σεμινάριο ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Εισαγωγικές σημειώσεις στο Παγκόσμιο Σύστημα Εντοπισμού Global Positioning System (GPS) συγγραφική ομάδα: Αναστασίου Δημήτριος, Διπλ. Αγρ. Τοπογράφος

Διαβάστε περισσότερα

HEPOS workshop 25-26/9/2008. 26/9/2008 Συνδιοργάνωση: ΤΑΤΜ/ΑΠΘ. ΑΠΘ και ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΕ

HEPOS workshop 25-26/9/2008. 26/9/2008 Συνδιοργάνωση: ΤΑΤΜ/ΑΠΘ. ΑΠΘ και ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΕ HEPOS και σύγχρονα γεωδαιτικά συστήµατα αναφοράς: Θεωρία και υλοποίηση, προοπτικές και εφαρµογές. HEPOS workshop 25-26/9/2008 26/9/2008 Συνδιοργάνωση: ΤΑΤΜ/ΑΠΘ ΑΠΘ και ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΕ Γεωδαιτικά Συστήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία (Project) GPS. «Το Παγκόσμιο Σύστημα Εντοπισμού θέσης στη καθημερινή μας ζωή.

Ερευνητική Εργασία (Project) GPS. «Το Παγκόσμιο Σύστημα Εντοπισμού θέσης στη καθημερινή μας ζωή. GPS «Το Παγκόσμιο Σύστημα Εντοπισμού θέσης στη καθημερινή μας ζωή. Ποιες είναι οι εφαρμογές και η χρησιμότητα του GPS στη περιοχή του κέντρου της Αθήνας;» ΟΜΑΔΑ 1 η : ΑΝΑΣΤΑΣΑΚΗ ΕΛΕΝΗ (Δ1) ΓΟΥΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ HEPOS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ HEPOS ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ HEPOS Γενικές ερωτήσεις για το HEPOS και τις υπηρεσίες που παρέχει Τι είναι το HEPOS; Το Ελληνικό Σύστηµα Εντοπισµού HEPOS (HΕllenic PΟsitioning System) είναι ένα σύστηµα το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΥΦΟΡΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΘΕΣΗΣ

ΟΡΥΦΟΡΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΘΕΣΗΣ 4 ΟΡΥΦΟΡΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΘΕΣΗΣ 4.1 Γενικά Με τον όρο δορυφορικό σύστημα εντοπισμού θέσης (στίγματος) εννοείται ένα σύστημα προσδιορισμού των απόλυτων και σχετικών συντεταγμένων σημείων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΟΙ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ - ΠΡΟΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΟΙ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ - ΠΡΟΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΟΙ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ - ΠΡΟΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ Βασίλης Δ. Ανδριτσάνος Δρ. Αγρονόμος - Τοπογράφος Μηχανικός ΑΠΘ Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Αθήνας 3ο εξάμηνο http://eclass.teiath.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΘΕΩΡΙΑΣ ΣΥΝΟΡΘΩΣΕΩΝ

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΘΕΩΡΙΑΣ ΣΥΝΟΡΘΩΣΕΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΘΕΩΡΙΑΣ ΣΥΝΟΡΘΩΣΕΩΝ Βασίλης Δ. Ανδριτσάνος Δρ. Αγρονόμος - Τοπογράφος Μηχανικός ΑΠΘ Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Αθήνας 3ο εξάμηνο http://eclass.teiath.gr Παρουσιάσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος οδηγός του μαθήματος

Σύντομος οδηγός του μαθήματος Τοπογραφικά Δίκτυα και Υπολογισμοί 5 ο εξάμηνο, Ακαδημαϊκό Έτος 2015-2016 Σύντομος οδηγός του μαθήματος Χριστόφορος Κωτσάκης Τμήμα Αγρονόμων Τοπογράφων Μηχανικών Πολυτεχνική Σχολή, ΑΠΘ Γενικές πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ UTC ΑΠΟ ΤΟ ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ, ΣΕ ΓΕΩΔΑΙΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ UTC ΑΠΟ ΤΟ ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ, ΣΕ ΓΕΩΔΑΙΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΕΩΔΑΙΣΙΑΣ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ UTC ΑΠΟ ΤΟ ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ, ΣΕ ΓΕΩΔΑΙΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΠΝ/4000602/16.07.2014

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΠΝ/4000602/16.07.2014 Διεύθυνση Περιφέρειας Νησιών Λ. Συγγρού 112, Αθήνα ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΠΝ/4000602/16.07.2014 «ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΚΑΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΝΤΕΚΑ (11) ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΟΥ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΘΕΣΗΣ GNSS ΔΥΟ (2) ΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ L1/L2,

Διαβάστε περισσότερα

Συνόρθωση του δικτύου METRICANET και ένταξη στο HTRS07 του HEPOS. Συγκρίσεις και εφαρμογές NRTK στην πράξη.

Συνόρθωση του δικτύου METRICANET και ένταξη στο HTRS07 του HEPOS. Συγκρίσεις και εφαρμογές NRTK στην πράξη. Συνόρθωση του δικτύου METRICANET και ένταξη στο HTRS07 του HEPOS. Συγκρίσεις και εφαρμογές NRTK στην πράξη. Α. Φωτίου καθηγητής, N. Χατζηνίκος Υπoψ. Διδάκτωρ και Χ. Πικριδάς Αναπληρωτής Καθηγητής. «Σύγχρονοι

Διαβάστε περισσότερα

SmartNet Greece. Αντώνης Αντωνακάκης Απρίλιος 2011

SmartNet Greece. Αντώνης Αντωνακάκης Απρίλιος 2011 SmartNet Greece Αντώνης Αντωνακάκης Απρίλιος 2011 41 ταθμοί Αναφοράς (Απρίλιος 2011) Ιζηοπικά ζηοισεία Ξεκίνησε το 2005 (ΜΕΣ0) Σο 2006 προστέθηκαν άλλοι δύο σταθμοί (THIV, ANAV) 2008 έγιναν συνεργασίες

Διαβάστε περισσότερα

ύο λόγια από τους συγγραφείς.

ύο λόγια από τους συγγραφείς. ύο λόγια από τους συγγραφείς. Το βιβλίο αυτό γράφτηκε από τους συγγραφείς με σκοπό να συμβάλουν στην εκπαιδευτική διαδικασία του μαθήματος της Τοπογραφίας Ι. Το βιβλίο είναι γραμμένο με τον απλούστερο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος 5. Πρόλογος

Πρόλογος 5. Πρόλογος Πρόλογος 5 Πρόλογος Η Τοπογραφία είναι ο επιστημονικός χώρος μέσω του οποίου κατόρθωσε να επιτύχει ο άνθρωπος την απεικόνιση τμημάτων της γήινης επιφάνειας στο επίπεδο. Ενδιάμεσο και απαραίτητο στάδιο

Διαβάστε περισσότερα

Κινητά Δίκτυα Επικοινωνιών

Κινητά Δίκτυα Επικοινωνιών Κινητά Δίκτυα Επικοινωνιών Καθ. Εμμανουήλ Βαρβαρίγος Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Σκοποί ενότητας Η εξοικείωση του φοιτητή με τις βασικότερες έννοιες των δορυφορικών επικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Περιεχόµενα... 7. Ευρετήριο Γραφηµάτων... 11. Ευρετήριο Εικόνων... 18. Κεφάλαιο 1

Περιεχόµενα. Περιεχόµενα... 7. Ευρετήριο Γραφηµάτων... 11. Ευρετήριο Εικόνων... 18. Κεφάλαιο 1 Περιεχόµενα Περιεχόµενα... 7 Ευρετήριο Γραφηµάτων... 11 Ευρετήριο Εικόνων... 18 Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ... 19 Θεωρία... 19 1.1 Έννοιες και ορισµοί... 20 1.2 Μονάδες µέτρησης γωνιών και µηκών...

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση του HEPOS στην καθημερινή πρακτική

Χρήση του HEPOS στην καθημερινή πρακτική Χρήση του HEPOS στην καθημερινή πρακτική Δρ. Μιχ. Γιαννίου Προϊστάμενος Τμήματος Γεωδαιτικής Υποδομής ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α.Ε. Μεσογείων 288, 155 62 Χολαργός - Αθήνα Τηλ. (210) 6505-832 E-mail: mgianniu@ktimatologio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα παρουσίασης

Περιεχόμενα παρουσίασης Σύγχρονες Δορυφορικές Τεχνολογίες στην Τοπογραφική Πρακτική: Το Ελληνικό Σύστημα Εντοπισμού HEPOS Δημήτρης Μάστορης Αγρ. Τοπογράφος Μηχανικός M.Sc. Τμήμα Γεωδαιτικής Υποδομής Διεύθυνση Υπηρεσιών και Προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Δορυφορικές Τεχνολογίες στην Τοπογραφική Πρακτική: Το Ελληνικό Σύστημα Εντοπισμού HEPOS

Σύγχρονες Δορυφορικές Τεχνολογίες στην Τοπογραφική Πρακτική: Το Ελληνικό Σύστημα Εντοπισμού HEPOS Σύγχρονες Δορυφορικές Τεχνολογίες στην Τοπογραφική Πρακτική: Το Ελληνικό Σύστημα Εντοπισμού HEPOS Δημήτρης Μάστορης Αγρ. Τοπογράφος Μηχανικός M.Sc. Τμήμα Γεωδαιτικής Υποδομής Διεύθυνση Υπηρεσιών και Προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει τη σφραγίδα του εκδότη

Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει τη σφραγίδα του εκδότη Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει τη σφραγίδα του εκδότη ΘΩΜΑΣ Α. ΚΥΒΕΝΤΙΔΗΣ Γεννήθηκε το 1947 στο Νέο Πετρίτσι του Ν. Σερρών. Το 1965 αποφοίτησε από το εξατάξιο Γυμνάσιο Σιδηροκάστρου του Ν. Σερρών και εγγράφηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΟΥ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΘΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΕ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ.

Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΟΥ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΘΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΕ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ. ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΟΥ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΘΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΕ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση χωροσταθμικών υψομέτρων στο κρατικό τριγωνομετρικό δίκτυο της Ελλάδας

Ανάλυση χωροσταθμικών υψομέτρων στο κρατικό τριγωνομετρικό δίκτυο της Ελλάδας 3 ο Πανελλήνιο Συνέδριο ΑΤΜ Ανάλυση χωροσταθμικών υψομέτρων στο κρατικό τριγωνομετρικό δίκτυο της Ελλάδας Χ. Κωτσάκης, Μ. Ζουλίδα, Δ. Τερζόπουλος, Κ. Κατσάμπαλος Τμήμα Αγρονόμων Τοπογράφων Μηχανικών Πολυτεχνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1: ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ : Ι. ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΑΓΡΙΝΙΟ, 2015 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εµπειρία από το ΕΓΣΑ87

Εµπειρία από το ΕΓΣΑ87 Εµπειρία από το ΕΓΣΑ87 και τις εφαρµογές τύπου HEGNET ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΟΥ Ι. ΚΟΛΟΒΟΣ Β. ΚΑΓΙΑ ΑΚΗΣ ιηµερίδα: ιηµερίδα: HEPOS και σύγχρονα γεωδαιτικά συστήµατα αναφοράς, αναφοράς, 2525-26/09/08,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΓΙΑ ΓΕΩΔΑΙΤΙΚΟ ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΟ ΔΕΚΤΗ GNSS

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΓΙΑ ΓΕΩΔΑΙΤΙΚΟ ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΟ ΔΕΚΤΗ GNSS ΔΕΔΔΗΕ/ΔΠΜ-Θ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΓΙΑ ΓΕΩΔΑΙΤΙΚΟ ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΟ ΔΕΚΤΗ GNSS ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Το σύστημα πρέπει να έχει τη δυνατότητα εκτέλεσης όλων των τοπογραφικών τεχνικών μέτρησης και θα αποτελείται από τα εξής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΤΡΙ ΙΑΣΤΑΤΟΥ ΓΕΩ ΑΙΤΙΚΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΤΟ ΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΚΟΥΡΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωδαιτικές δράσεις της ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α.Ε. Τέσσερα χρόνια λειτουργίας του HEPOS

Γεωδαιτικές δράσεις της ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α.Ε. Τέσσερα χρόνια λειτουργίας του HEPOS - Τέσσερα χρόνια λειτουργίας του HEPOS ηµήτριος Μάστορης Προϊστάµενος Τµήµατος Γεωδαιτικών εδοµένων Tel. +30-210-6505828 E-mail: dmastori@ktimatologio.gr Ηµερίδα «25 χρόνια Ε.Γ.Σ.Α. 87.και τώρα τι; (Εξελίξεις

Διαβάστε περισσότερα

2. Τύποι εκτών Είδη Μετρήσεων

2. Τύποι εκτών Είδη Μετρήσεων 2. Τύποι εκτών Είδη Μετρήσεων 2.1 Τύποι δεκτών - Είδη µετρήσεων Οι δέκτες του συστήµατος GPS (Σχ. 2.1) λαµβάνουν τα σήµατα των δορυφόρων και στη συνέχεια υπολογίζουν την απόσταση µεταξύ δορυφόρου δέκτη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ GIS ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ HEPOS

ΣΥΛΛΟΓΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ GIS ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ HEPOS ΣΥΛΛΟΓΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ GIS ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ HEPOS Γιαννίου Μιχάλης* ρ. ΑΤΜ, Επιστηµονικός Σύµβουλος ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α.Ε. Σταυροπούλου Ιφιγένεια ΑΤΜ, Operator του HEPOS Τµήµα Γεωδαιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Τα δίκτυα GPS 5.1 Γενικά περί των δικτύων GPS

Τα δίκτυα GPS 5.1 Γενικά περί των δικτύων GPS 5 Τα δίκτυα GPS 5.1 Γενικά περί των δικτύων GPS H τεχνική των "µεµονωµένων βάσεων" εφαρµόζεται όταν διατίθενται δύο µόνο δέκτες και χρησιµοποιείται για τα συνήθη δίκτυα πύκνωσης µε µικρό α- ριθµό σηµείων.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΓΣΑ87 ΜΕΣΩ ΤΟΥ HEPOS

ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΓΣΑ87 ΜΕΣΩ ΤΟΥ HEPOS ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΓΣΑ87 ΜΕΣΩ ΤΟΥ HEPOS Γιαννίου Μιχάλης ρ. ΑΤΜ Επιστηµονικός Σύµβουλος ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α.Ε. Τµήµα Γεωδαιτικών εδοµένων ιεύθυνση Ψηφιακών Συστηµάτων, Υπηρεσιών & Προώθησης Προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ Ι Μάθημα 3 0. Ι.Μ. Δόκας Επικ. Καθηγητής

ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ Ι Μάθημα 3 0. Ι.Μ. Δόκας Επικ. Καθηγητής ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ Ι Μάθημα 3 0 Ι.Μ. Δόκας Επικ. Καθηγητής Επίγειες Γεωδαιτικές Μετρήσεις Μήκη Γωνίες Υψομετρικές διαφορές Παράμετροι οργάνων μέτρησης Ανάγνωση/Μέτρηση Σφάλμα/Αβεβαιότητα Μήκη Μέτρηση Μήκους Άμεση

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισμού Θέσης

Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισμού Θέσης Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισμού Θέσης Στρίγκος Θεόδωρος Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο el01222@mail.ntua.gr Σκοπός της διπλωματικής εργασίας είναι η

Διαβάστε περισσότερα

Βασίλειος Δ. Ανδριτσάνος Δρ. Αγρονόμος και Τοπογράφος Μηχανικός Α.Π.Θ. Επιστημονικός συνεργάτης Τ.Ε.Ι. Αθήνας

Βασίλειος Δ. Ανδριτσάνος Δρ. Αγρονόμος και Τοπογράφος Μηχανικός Α.Π.Θ. Επιστημονικός συνεργάτης Τ.Ε.Ι. Αθήνας Βασίλειος Δ. Ανδριτσάνος Δρ. Αγρονόμος και Τοπογράφος Μηχανικός Α.Π.Θ. Επιστημονικός συνεργάτης Τ.Ε.Ι. Αθήνας Περιεχόμενα Το αντικείμενο της Δορυφορικής Γεωδαισίας Ορισμός Σύνδεση με την κλασική Γεωδαισία

Διαβάστε περισσότερα

Οριζόντια διαφορά θέσης μεταξύ των δικτύων HEPOS - Metrica με χρήση της τεχνικής Nearest 5.0 4.5 4.0 3.5 3.0 2.5 2.0 1.5 1.0 0.5 0.0.

Οριζόντια διαφορά θέσης μεταξύ των δικτύων HEPOS - Metrica με χρήση της τεχνικής Nearest 5.0 4.5 4.0 3.5 3.0 2.5 2.0 1.5 1.0 0.5 0.0. Συγκρίσεις αποτελεσµάτων του METRICA_ ET µε το δίκτυο HEPOS σε εφαρµογές πραγµατικού χρόνου (RTK GPS) Στο πλαίσιο της συνεργασίας η ΕΟ/ΑΠΘ πραγµατοποιεί ελέγχους ποιότητας των προϊόντων του δικτύου METRICA_

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ 5η παρουσίαση

ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ 5η παρουσίαση ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ 5η παρουσίαση Βασίλης Δ. Ανδριτσάνος Δρ. Αγρονόμος Τοπογράφος Μηχανικός ΑΠΘ 4ο εξάμηνο http://eclass.survey.teiath.gr Παρουσιάσεις, Ασκήσεις, Σημειώσεις 5. Φυσική Εισαγωγή στο πεδίο βαρύτητας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΜΕΤΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ HEPOS (POST-PROCESSING SERVICES)

Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΜΕΤΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ HEPOS (POST-PROCESSING SERVICES) Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΜΕΤΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ HEPOS (POST-PROCESSING SERVICES) Έκδοση 2.0 Αθήνα, Μάιος 2009 ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α.Ε. Ιστορικό εκδόσεων Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α 1. Εισαγωγή... 3 2. Απαιτούµενος

Διαβάστε περισσότερα

ορυφορική Γεωδαισία http://users.ntua.gr/ddeli/tepak/satgeodesy/ http://users.ntua.gr/ddeli/tepak/satgeodesy/ Ιστοχώρος του μαθήματος.

ορυφορική Γεωδαισία http://users.ntua.gr/ddeli/tepak/satgeodesy/ http://users.ntua.gr/ddeli/tepak/satgeodesy/ Ιστοχώρος του μαθήματος. ΤΕΠΑΚ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧ./ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧ & ΜΗΧ. ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΠΑΚ, ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧ./ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧ & ΜΗΧ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μάθημα 6ου Εξαμήνου 2011-12 Δημ. Δεληκαράογλου, Αναπλ. Καθ. Σχολή ΑΤΜ,

Διαβάστε περισσότερα

Μ Ε Λ Ε Τ Η Υπ αριθ. : 43 /2013

Μ Ε Λ Ε Τ Η Υπ αριθ. : 43 /2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ - ΟΔΟΠΟΙΪΑΣ - ΥΔΡΑΥΛIΚΩΝ ΕΡΓΩΝ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Μ Ε Λ Ε Τ Η Υπ αριθ. : 43 /2013 ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο ελληνικό σύστημα υπηρεσιών εντοπισμού HEPOS

Το νέο ελληνικό σύστημα υπηρεσιών εντοπισμού HEPOS Το νέο ελληνικό σύστημα υπηρεσιών εντοπισμού HEPOS Μερικές εισαγωγικές έννοιες για τις γεωδαιτικές τεχνικές GPS στις οποίες βασίζεται η λειτουργία συστημάτων όπως το HEPOS Οι μέχρι σήμερα εξελίξεις από

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΔΑΙΤΙΚΗ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ

ΓΕΩΔΑΙΤΙΚΗ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΑΚ. ΕΤΟΣ 2006-2007 ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΔΟΡΥΦΟΡΩΝ ΔΙΟΝΥΣΟΥ Ηρώων Πολυτεχνείου 9, 157 80 Ζωγράφος Αθήνα Τηλ.: 210 772 2666 2668, Fax: 210 772 2670 ΓΕΩΔΑΙΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

4. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΧΡΟΝΟΥ 4.1 Γενικές έννοιες

4. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΧΡΟΝΟΥ 4.1 Γενικές έννοιες 25 4. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΧΡΟΝΟΥ 4.1 Γενικές έννοιες Η υλοποίηση ενός συµβατικού πλαισίου αναφοράς για την διάσταση του χρόνου, το οποίο θα ονοµάζεται κλίµακα χρόνου (time scale), απαιτεί την ίδια διαδικασία όπως

Διαβάστε περισσότερα

υψών διαφορετικού τύπου. Προσδιορίζονται είτε γεωµετρικά, είτε δυναµικά

υψών διαφορετικού τύπου. Προσδιορίζονται είτε γεωµετρικά, είτε δυναµικά Συστήµατα υψών ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΥΨΩΝ Η βαρύτητα εξαρτάται από το ύψος, εποµένως τα συστήµατα υψών είναι ιδιαίτερα σηµαντικά για το πεδίο βαρύτητας. ιάφορες τεχνικές µετρήσεων οδηγούν στον προσδιορισµό υψών διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Β Γυμνασίου - Κεφάλαιο 2: Κινήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΙΝΗΣΕΙΣ. Φυσική Β Γυμνασίου

Φυσική Β Γυμνασίου - Κεφάλαιο 2: Κινήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΙΝΗΣΕΙΣ. Φυσική Β Γυμνασίου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΙΝΗΣΕΙΣ Φυσική Β Γυμνασίου Εισαγωγή Τα πάντα γύρω μας κινούνται. Στο διάστημα όλα τα ουράνια σώματα κινούνται. Στο μικρόκοσμο συμβαίνουν κινήσεις που δεν μπορούμε να τις αντιληφθούμε άμεσα.

Διαβάστε περισσότερα

συναρτησιακό μοντέλο: Ax=l+v (γεωμετρική απόσταση δορυφόρων-δέκτη) μετρήσεις: l στοχαστικό μοντέλο: W=σ 02 V (ψευδοαποστάσεις) (σ i =c cosecφ i )

συναρτησιακό μοντέλο: Ax=l+v (γεωμετρική απόσταση δορυφόρων-δέκτη) μετρήσεις: l στοχαστικό μοντέλο: W=σ 02 V (ψευδοαποστάσεις) (σ i =c cosecφ i ) Τύποι μετρήεων μέθοδοι δορυφορικού εντοπιμού μετρήεις ψευδοαποτάεων μετρήεις φάεων ΑΚΡΙΒΙΑ απόλυτος εντοπιμός χετικός εντοπιμός τατικός εντοπιμός κινηματικός εντοπιμός εκ των υτέρων εντοπιμός εντοπιμός

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα Παρουσίασης

Περιεχόμενα Παρουσίασης Χρήση HEPOS στην παραγωγή LSO/VLSO Ευάγγελος Καράμπελας Προϊστάμενος Τμήματος Παροχής Στοιχείων & Προϊόντων ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α.Ε. Μεσογείων 288 155 62 Χολαργός Τηλ: 210 6505 833 E-mail: vkarabel@ktimatologio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλο μετασχηματισμού μεταξύ του ΕΓΣΑ87 και του συστήματος αναφοράς του HEPOS

Μοντέλο μετασχηματισμού μεταξύ του ΕΓΣΑ87 και του συστήματος αναφοράς του HEPOS Επιµορφωτικά Σεµινάρια ΑΤΜ Μοντέλο μετασχηματισμού μεταξύ του ΕΓΣΑ87 και του συστήματος αναφοράς του HEPOS Χριστόφορος Κωτσάκης Τμήμα Αγρονόμων & Τοπογράφων Μηχανικών Πολυτεχνική Σχολή, ΑΠΘ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ HEPOS

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ HEPOS ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ HEPOS Γιαννίου Μιχάλης* Ph.D., Μάστορης ηµήτρης M.Sc. Κτηµατολόγιο Α.Ε., Μεσογείων 288, 155 62 Χολαργός Τηλ. 210-6505832, e-mail: mgianniu@ktimatologio.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας με τη βοήθεια του απλού εκκρεμούς.

Μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας με τη βοήθεια του απλού εκκρεμούς. Μ2 Μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας με τη βοήθεια του απλού εκκρεμούς. 1 Σκοπός Η εργαστηριακή αυτή άσκηση αποσκοπεί στη μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας σε ένα τόπο. Αυτή η μέτρηση επιτυγχάνεται

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποια μεγέθη ονομάζονται μονόμετρα και ποια διανυσματικά;

1. Ποια μεγέθη ονομάζονται μονόμετρα και ποια διανυσματικά; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΚΙΝΗΣΗ 2.1 Περιγραφή της Κίνησης 1. Ποια μεγέθη ονομάζονται μονόμετρα και ποια διανυσματικά; Μονόμετρα ονομάζονται τα μεγέθη τα οποία, για να τα προσδιορίσουμε πλήρως, αρκεί να γνωρίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

RTNets. ημήτρης εληκαράογλου ΣΑΤΜ, Ε.Μ.Π.

RTNets. ημήτρης εληκαράογλου ΣΑΤΜ, Ε.Μ.Π. ιεθνείς Υπηρεσίες VRS/CORS-RTNets RTNets ημήτρης εληκαράογλου ΣΑΤΜ, Ε.Μ.Π. ιημερίδα HEPOS και σύγχρονα γεωδαιτικά συστήματα αναφοράς : Θεωρία και υλοποίηση, προοπτικές και εφαρμογές, Θεσσαλονίκη, 25-26

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 7 7.0 ΚΕΡΑΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 7 7.0 ΚΕΡΑΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 7 7.0 ΚΕΡΑΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι κεραίες είναι βασικό εξάρτημα της ασύρματης επικοινωνίας. Στον πομπό του ασύρματου επικοινωνιακού συστήματος, υπάρχει η κεραία εκπομπής και στο δέκτη υπάρχει η κεραία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ. Ενότητα 4: ΚΙΝΗΣΗ ΣΕ 2 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Αν. Καθηγητής Πουλάκης Νικόλαος ΤΕΙ Δ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε.

ΦΥΣΙΚΗ. Ενότητα 4: ΚΙΝΗΣΗ ΣΕ 2 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Αν. Καθηγητής Πουλάκης Νικόλαος ΤΕΙ Δ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. ΦΥΣΙΚΗ Ενότητα 4: ΚΙΝΗΣΗ ΣΕ 2 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Αν. Καθηγητής Πουλάκης Νικόλαος ΤΕΙ Δ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Απόστολος Ντάνης. Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής

Δρ. Απόστολος Ντάνης. Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής *Βασικές μορφές προσανατολισμού *Προσανατολισμός με τα ορατά σημεία προορισμού στη φύση *Προσανατολισμός με τον ήλιο *Προσανατολισμός από τη σελήνη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΙΙ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΙΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ( Μεθοδολογία- Παραδείγματα ) Κλεομένης Γ. Τσιγάνης

Διαβάστε περισσότερα

Copyright 2007, Α. Ι. Φωτίου, Διορθωμένη ανατύπωση Ιούνιος 2009

Copyright 2007, Α. Ι. Φωτίου, Διορθωμένη ανατύπωση Ιούνιος 2009 Φωτίου Αριστείδης Καθηγητής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Τομέας Γεωδαισίας και Τοπογραφίας Πανεπιστημιούπολη, Θυρίδα 473 54124 Θεσσαλονίκη E-mail: afotiou@topo.auth.gr Πίνακας οπισθόφυλλου:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ. Στοιχεία χαρτογραφίας Σύστηµα γεωγραφικών συντεταγµένων

ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ. Στοιχεία χαρτογραφίας Σύστηµα γεωγραφικών συντεταγµένων ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ Στοιχεία χαρτογραφίας Σύστηµα γεωγραφικών συντεταγµένων ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Χώρος Η ανάπτυξη της ικανότητας της αντίληψης του χώρου, ως προς τις διαστάσεις του και το περιεχόµενό του είναι

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Τεχνολογίες στη Διαχείριση των Δασών

Νέες Τεχνολογίες στη Διαχείριση των Δασών Νέες Τεχνολογίες στη Διαχείριση των Δασών Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210

Διαβάστε περισσότερα

9. Τοπογραφική σχεδίαση

9. Τοπογραφική σχεδίαση 9. Τοπογραφική σχεδίαση 9.1 Εισαγωγή Το κεφάλαιο αυτό εξετάζει τις παραμέτρους, μεθόδους και τεχνικές της τοπογραφικής σχεδίασης. Η προσέγγιση του κεφαλαίου γίνεται τόσο για την περίπτωση της συμβατικής

Διαβάστε περισσότερα

Oι Σπουδές και το Επάγγελμα του Αγρονόμου και Τοπογράφου Μηχανικού. Πάρις Σαββαΐδης, καθηγητής ΑΠΘ

Oι Σπουδές και το Επάγγελμα του Αγρονόμου και Τοπογράφου Μηχανικού. Πάρις Σαββαΐδης, καθηγητής ΑΠΘ Oι Σπουδές και το Επάγγελμα του Αγρονόμου και Τοπογράφου Μηχανικού Πάρις Σαββαΐδης, καθηγητής ΑΠΘ Θεσσαλονίκη, 13 Μαρτίου 2014 Ο Αγρονόμος και Τοπογράφος Μηχανικός (ΑΤΜ) είναι ο μηχανικός που ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισµός συντεταγµένων στο ΕΓΣΑ87 µέσω του HEPOS

Προσδιορισµός συντεταγµένων στο ΕΓΣΑ87 µέσω του HEPOS Προσδιορισµός συντεταγµένων στο ΕΓΣΑ87 µέσω του HEPOS Γιαννίου Μιχάλης ρ. ΑΤΜ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α.Ε., Μεσογείων 288, 155 62 Χολαργός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Οι δορυφορικές τεχνικές εντοπισµού µέσω GPS, ή GNSS γενικότερα,

Διαβάστε περισσότερα

5. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΓΗΣ

5. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΓΗΣ 37 5. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΓΗΣ 5.1 Εισαγωγή Οι κύριες κινήσεις της Γης είναι: μια τροχιακή κίνηση του κέντρου μάζας γύρω από τον Ήλιο και μια περιστροφική κίνηση γύρω από τον άξονα που περνά από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ Ρόδος, 11-12-2015 ΑΠΟΦΑΣΗ ΔΗΜΑΡΧΟΥ 4962/2015. Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ Ρόδος, 11-12-2015 ΑΠΟΦΑΣΗ ΔΗΜΑΡΧΟΥ 4962/2015. Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ Ρόδος, 11-12-2015 ΔΗΜΟΣ ΡΟΔΟΥ Αρ. Πρωτ.:2/116894 ΔΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΠΡΟΣ: ΠΙΝΑΚΑ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ Τηλ:22410-35445 e-mail: periousia@rhodes.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΕΩΔΑΙΣΙΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΕΩΔΑΙΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΕΩΔΑΙΣΙΑΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΟΡΘΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΥΨΟΜΕΤΡΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ GPS ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΟΡΥΧΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ Β ΕΠΑΛ

ΨΗΦΙΑΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ Β ΕΠΑΛ Πρόταση για την οργάνωση του μαθήματος ΨΗΦΙΑΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ Β ΕΠΑΛ για το σχολικό έτος 2014-15 (μεταβατική φάση μέχρι την εκπόνηση νέου προγράμματος σπουδών από τον αρμόδιο φορέα). Θεματική ενότητα: Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ GNSS/INS: ΑΠΟ ΤΑ ΕΛΑΧΙΣΤΑ

ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ GNSS/INS: ΑΠΟ ΤΑ ΕΛΑΧΙΣΤΑ Δορυφορική Γεωδαισία Σύγχρονα Συστήματα και Εφαρμογές Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών, Τμήμα Τοπογραφίας ΤΕΙ Αθήνας, 26 Μαΐου 2010 ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ GNSS/INS: ΑΠΟ ΤΑ ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑ ΣΤΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της Τροπόσφαιρας στο Νομό Ιωαννίνων με χρήση του MetricaNet

Μελέτη της Τροπόσφαιρας στο Νομό Ιωαννίνων με χρήση του MetricaNet ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ - ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΔΑΙΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ Μελέτη της Τροπόσφαιρας στο Νομό Ιωαννίνων με χρήση του MetricaNet ΣΥΜΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αποτύπωση ορίων θαμνολίβαδου με χρήση μόνιμων σταθμών αναφοράς του HEPOS (HEllenic POsitioning System)

Αποτύπωση ορίων θαμνολίβαδου με χρήση μόνιμων σταθμών αναφοράς του HEPOS (HEllenic POsitioning System) Αποτύπωση ορίων θαμνολίβαδου με χρήση μόνιμων σταθμών αναφοράς του HEPOS (HEllenic POsitioning System) Χ. Αργυροπούλου 1, Κ. Α. Δούκας 2 1 Δασολόγος MSc, Δασαρχείο Σερρών, Τ.Κ. 62125, Σέρρες, υποψήφια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ GIS ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ HEPOS

ΣΥΛΛΟΓΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ GIS ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ HEPOS ΣΥΛΛΟΓΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ GIS ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ HEPOS Γιαννίου Μιχάλης* ρ. ΑΤΜ, Σταυροπούλου Ιφιγένεια ΑΤΜ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α.Ε., Μεσογείων 288, 155 62 Χολαργός Τηλ. 210-6505832, e-mal: mgannu@ktmatologo.gr

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχουν πολλά είδη Ηλιακών Ρολογιών. Τα σημαντικότερα και συχνότερα απαντόμενα είναι:

Υπάρχουν πολλά είδη Ηλιακών Ρολογιών. Τα σημαντικότερα και συχνότερα απαντόμενα είναι: ΗΛΙΑΚΑ ΩΡΟΛΟΓΙΑ Υπάρχουν πολλά είδη Ηλιακών Ρολογιών. Τα σημαντικότερα και συχνότερα απαντόμενα είναι: Οριζόντια Κατακόρυφα Ισημερινά Το παρακάτω άρθρο αναφέρεται στον τρόπο λειτουργίας αλλά και κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ και ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ και ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 2014 2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ και ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 2014 2015 Επιτροπή προπτυχιακών σπουδών: Κ. Βασιλάκης Κ. Γιαννόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Δρ. Σ. ΓΚΙΑΛΗΣ stgialis@uth.gr Eργαστήριο Γεωδαισίας Σκοπός: Αντικειμενικός στόχος του μαθήματος, είναι η θεωρητική εμβάθυνση και πρακτική

Διαβάστε περισσότερα

- 17 Ερωτήσεις Αξιολόγησης για ΤΕΣΤ Θεωρίας.

- 17 Ερωτήσεις Αξιολόγησης για ΤΕΣΤ Θεωρίας. Test Αξιολόγησης: ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Καμπυλόγραμμες Κινήσεις (Οριζόντια Βολή,Ο.Κ.Κ.) - 17 Ερωτήσεις Αξιολόγησης για ΤΕΣΤ Θεωρίας. Εισηγητής : Γ. Φ. Σ ι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ Τμήμα Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Οικολογίας & Διαχείρισης της Βιοποικιλότητας ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ Διδάσκων: Καθηγητής Παναγιώτης Δ. Δημόπουλος Επιμέλεια

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόγραμμα Spatial Analyst. Εισαγωγή στο Πρόγραμμα Spatial Analyst. κεφάλαιο 1. Πρόλογος... 9 Περιεχόμενα... 11

Περιεχόμενα. Πρόγραμμα Spatial Analyst. Εισαγωγή στο Πρόγραμμα Spatial Analyst. κεφάλαιο 1. Πρόλογος... 9 Περιεχόμενα... 11 Πρόλογος... 9 Περιεχόμενα... 11 Πρόγραμμα Spatial Analyst κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στο Πρόγραμμα Spatial Analyst Γενικά... 23 υνατότητες του Spatial Analyst... 23 Επεξηγήσεις συμβατικών όρων... 24 Σειρά διαδοχικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ Πλ. Νίκης 1 50100 Γεωργιάδου Μαρία 24613-50344 24610-34068 dkon@kozanh.gr

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ Πλ. Νίκης 1 50100 Γεωργιάδου Μαρία 24613-50344 24610-34068 dkon@kozanh.gr Ελληνική Εκδήλωση ενδιαφέροντος gps Α Ν Α Ρ Τ Η Τ Ε Α Σ Τ Ο Δ Ι Α Δ Ι Κ Τ Υ Ο Κ ο ζ ά ν η, 20-08- 2 0 1 5 Α ρ ι θ μ. π ρ ω τ. 4 6 3 1 7 Δ/ΝΣΗ ΤΜΗΜΑ ΓΡΑΦΕΙΟ Ταχ. Δ/νση Ταχ. Κωδ. Πληροφορίες Τηλέφωνο Fax

Διαβάστε περισσότερα

iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος

iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος xi 1 Αντικείμενα των Πιθανοτήτων και της Στατιστικής 1 1.1 Πιθανοτικά Πρότυπα και Αντικείμενο των Πιθανοτήτων, 1 1.2 Αντικείμενο της Στατιστικής, 3 1.3 Ο Ρόλος των Πιθανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα