ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΓΡΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΩΡΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΓΡΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΩΡΟ"

Transcript

1 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΓΡΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΩΡΟ ρ. ηµήτριος Πάνιας και Ιωάννα Π. Γιαννοπούλου Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο - Εργαστήριο Μεταλλουργίας, Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου address: KEYWORDS: heavy metals, wastewater treatment ΠΕΡΙΛΗΨΗ Οι µονάδες επιφανειακής επεξεργασίας µετάλλων και επιµετάλλωσης παράγουν καθηµερινά µεγάλους όγκους υγρών αποβλήτων µε επικίνδυνο ρυπαντικό φορτίο για το περιβάλλον και τη δηµόσια υγεία. Στον ελληνικό χώρο, οι µονάδες αυτές είναι κυρίως µικροµεσαίες επιχειρήσεις και η µη ύπαρξη οργανωµένων χώρων λειτουργίας τους, συνεπώς και κεντρικών συστηµάτων διαχείρισης των υγρών αποβλήτων τους, δηµιουργεί σηµαντικό πρόβληµα για τη βιωσιµότητά τους λόγω του υψηλού κόστους επεξεργασίας των υγρών αποβλήτων τους. Στην παρούσα εργασία προτείνεται η εφαρµογή βιώσιµων τεχνικών αποτελεσµατικής διαχείρισης των υγρών αποβλήτων τέτοιου είδους µονάδων, µε στόχο την ασφαλή απόρριψή τους στο περιβάλλον. MODERN TRENDS FOR AN EFFECTIVE MANAGEMENT OF INDUSTRIAL WASTEWATERS IN GREECE Dr. Dimitrios Panias and Ioanna P. Giannopoulou National Technical University of Athens - Laboratory of Metallurgy, Athens - Greece address: ABSTRACT The metal finishing and metal plating plants are characterized from a large daily production of effluents, which are dangerous for the human health and the environment, due to the hazardous substances they contain. In Greece, such plants are small and medium size enterprises, which are established out of organized industrial areas. This fact, along with the lack of central units for the industrial effluents treatment in Greece, generates a serious problem for the sustainability of these enterprises, because of the high cost for the treatment of their effluents. In the present paper, the application of different viable techniques for the effective treatment of the effluents resulting from metal finishing and plating plants is proposed, aiming at a safe discharge into the environment. Heleco 05, ΤΕΕ, Αθήνα, 3-6 Φεβρουαρίου

2 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο ελληνικός κλάδος της επιφανειακής επεξεργασίας µετάλλων και της επιµετάλλωσης αποτελείται από έναν µεγάλο αριθµό µονάδων, οι οποίες ανήκουν κατά πλειοψηφία στην κατηγορία των µικροµεσαίων επιχειρήσεων και βρίσκονται συγκεντρωµένες στους νοµούς Αττικής και Θεσσαλονίκης. Οι µονάδες αυτές λειτουργούν συνήθως εκτός οργανωµένων χώρων λειτουργίας, καταναλώνουν καθηµερινά µεγάλους όγκους νερού και παράγουν σηµαντικούς όγκους υγρών αποβλήτων που είναι ιδιαίτερα επικίνδυνα για το περιβάλλον και τη δηµόσια υγεία, λόγω της χηµικής σύνθεσης των διαλυµάτων που χρησιµοποιούνται στις παραγωγικές διαδικασίες (βαρέα ή/και τοξικά µέταλλα, κυανιούχες ενώσεις, οξέα, βάσεις, οργανικές ενώσεις). Σε αρκετές περιπτώσεις, τα υγρά αυτά απόβλητα απορρίπτονται χωρίς ουσιαστική επεξεργασία στους διάφορους υδάτινους αποδέκτες, παρόλο που το Ευρωπαϊκό και Εθνικό Νοµοθετικό πλαίσιο για την πρόληψη και τον έλεγχο της περιβαλλοντικής ρύπανσης έχει θεσπίσει για τέτοιου είδους υγρά απόβλητα σχετικούς κανονισµούς και διατάξεις και έχει θέσει αυστηρά µέτρα για την απόρριψή τους στο περιβάλλον και αρκετά χαµηλά όρια για την περιεκτικότητά τους σε επικίνδυνες ουσίες. Συνήθως, για την επεξεργασία των υγρών αποβλήτων που προκύπτουν από την επιφανειακή επεξεργασία µετάλλων και την επιµετάλλωση χρησιµοποιείται η µέθοδος της εξουδετέρωσης και καταβύθισης των µεταλλικών κατιόντων µε τη µορφή ενώσεων υδροξειδίων των µετάλλων[1,2]. Η εφαρµογή της τεχνικής αυτής επιτυγχάνει την αποµάκρυνση του µεταλλικού φορτίου από τα υγρά απόβλητα, δηµιουργεί όµως µεγάλους όγκους ιλύων, που χρειάζονται απόθεση σε ασφαλείς και κατάλληλα διαµορφωµένους χώρους ή περαιτέρω επεξεργασία. Έτσι, περιπλέκεται ακόµα περισσότερο το περιβαλλοντικό πρόβληµα, ενώ παραµένουν ανεκµετάλλευτα τα υγρά βιοµηχανικά απόβλητα ως δευτερογενείς, αλλά σηµαντικές πηγές µετάλλων. Συνεπώς, για την διαχείριση αυτών των υγρών αποβλήτων απαιτείται η εφαρµογή τεχνολογιών που λαµβάνουν υπόψη και συνδυάζουν τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις που έχουν τεθεί µε τα οικονοµικά οφέλη που µπορούν να προκύψουν από την επεξεργασία τους ή / και τη µείωση τους. Οι κυριότερες εναλλακτικές τεχνικές που έχουν αναπτυχθεί για την επεξεργασία των υγρών βιοµηχανικών αποβλήτων µε επικίνδυνο µεταλλικό φορτίο είναι η ηλεκτρανάκτηση, η αντίστροφη όσµωση, η ιονεναλλαγή, η ρόφηση µε ενεργό άνθρακα, η βιορόφηση και η εξαγωγή µε οργανικό διαλύτη[3,4,5]. Οι τεχνικές αυτές είναι αποδοτικές και ενδείκνυνται για την επεξεργασία των υγρών αποβλήτων που παράγονται καθηµερινά στις µεγάλες βιοµηχανικές µονάδες, καθίστανται όµως αντιοικονοµικές και ασύµφορες για τις µικροµεσαίες µονάδες, αφού επιβαρύνουν σηµαντικά το κόστος λειτουργίας τους και επηρεάζουν άµεσα τη βιωσιµότητα τους. Εποµένως, για τις µικροµεσαίες επιχειρήσεις επιφανειακής επεξεργασίας µετάλλων του ελληνικού χώρου, καθίσταται επιτακτική η ανάγκη αναζήτησης βιώσιµων και αποτελεσµατικών λύσεων διαχείρισης των υγρών αποβλήτων τους µε την ανάπτυξη κατάλληλων τεχνικών, οι οποίες θα διαθέτουν ευελιξία για να µπορούν να προσαρµοστούν στη δυναµικότητα των ελληνικών µικροµεσαίων επιχειρήσεων και θα συνδυάζουν υψηλή απόδοση διαχείρισης µε χαµηλό κόστος εγκατάστασης, συντήρησης και λειτουργίας. Στην παρούσα εργασία παρουσιάζονται προτάσεις τέτοιων τεχνικών που αποτελούν αντικείµενο έρευνας κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών του Εργαστηρίου Μεταλλουργίας Ε.Μ.Π., σε συνεργασία και µε άλλους Ερευνητικούς Φορείς και βιοµηχανίες του ελληνικού χώρου. Οι λύσεις αυτές αφορούν στην εφαρµογή ηλεκτροχηµικών µεθόδων και τεχνικών που στηρίζονται στη ανάπτυξη προϊόντων από βιοµηχανικά ορυκτά ή στερεά βιοµηχανικά παραπροϊόντα, τα οποία µπορούν να χρησιµοποιηθούν κατάλληλα για τη διαχείριση των υγρών αποβλήτων µε επικίνδυνο ανόργανο και οργανικό φορτίο. Τα αποτελέσµατα της έρευνας αυτής δείχνουν ότι είναι δυνατόν να Heleco 05, ΤΕΕ, Αθήνα, 3-6 Φεβρουαρίου

3 αναπτυχθούν βιώσιµες µέθοδοι αποτελεσµατικής διαχείρισης των υγρών αποβλήτων των µονάδων επιφανειακής κατεργασίας µετάλλων και επιµετάλλωσης του ελληνικού χώρου. 2. ΥΓΡΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΜΟΝΑ ΩΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΜΕΤΑΛΛΩΣΗΣ Η επιφανεική επεξεργασία των µετάλλων και η επιµετάλλωση στοχεύουν στη βελτίωση της επιφάνειας των διαφόρων µεταλλικών αντικειµένων, παρέχοντας σε αυτές αντιδιαβρωτική προστασία ή/και βελτίωση της εµφάνισής τους. Τα βασικά στάδια των παραγωγικών αυτών δραστηριοτήτων είναι τα ακόλουθα: (i) προετοιµασία της µεταλλικής επιφάνειας, (ii) κυρίως επεξεργασία και (iii) τελική επεξεργασία. Σε κάθε στάδιο της διαδικασίας, τα µεταλλικά αντικείµενα εµβαπτίζονται σε ένα ή περισσότερα λουτρά χηµικών διαλυµάτων, ενώ µεταξύ δύο διαδοχικών λουτρών παρεµβάλλονται δοχεία πλύσης των αντικειµένων µε νερό, έτσι ώστε να αφαιρούνται από τα αντικείµενα τα υπολείµµατα των διαλυµάτων (drag out) που φέρουν, για την αποφυγή της µόλυνσης των χηµικών διαλυµάτων των λουτρών που ακολουθούν, αλλά και για την καλύτερη απόδοση της διαδικασίας. Εποµένως, οι µονάδες επιφανειακής κατεργασίας µετάλλων και επιµετάλλωσης χαρακτηρίζονται από ιδιαίτερα υψηλή κατανάλωση νερού, ενώ παράλληλα παράγουν σηµαντικούς όγκους υγρών αποβλήτων. 2.1 Χαρακτηριστικά των υγρών αποβλήτων Τα υγρά απόβλητα που παράγονται σε µία τυπική µονάδα επιφανειακής κατεργασίας µετάλλου ή επιµετάλλωσης είναι συνήθως όξινα ή βασικά υδατικά διαλύµατα και προέρχονται κυρίως από: (α) τα εξαντληµένα (spent) χηµικά διαλύµατα των λουτρών της διαδικασίας, (β) το νερό των δοχείων πλύσης µεταξύ διαδοχικών λουτρών και (γ) τα υγρά τυχαίων απορρίψεων ή/και ατυχηµάτων. Τα υγρά αυτά απόβλητα.χαρακτηρίζονται από αυξηµένες συγκεντρώσεις βαρέων ή/και τοξικών µετάλλων (Ni, Cu, Zn, Cr, Pb, Sn, Cd, Al και Fe), επικίνδυνων ανιόντων (CN -, SO 4 2- και Cl - ) και επιβλαβών οργανικών ενώσεων (παράγωγα υδρογονανθράκων). Η χηµική σύνθεση των υγρών αποβλήτων που παράγονται στις µονάδες επιφανειακής επεξεργασίας µετάλλων και επιµετάλλωσης ποικίλει και εξαρτάται από το είδος της παραγωγικής διαδικασίας, τη χηµική σύνθεση των διαλυµάτων που χρησιµοποιούνται, τη χωρητικότητα των λουτρών και των δοχείων πλύσης και τον τρόπο µε τον οποίο συνδυάζονται τα επί µέρους ρεύµατα των αποβλήτων της µονάδας. Στον Πίνακα 1, παρουσιάζονται οι συγκεντρώσεις διαφόρων επικίνδυνων ρύπων σε υγρά απόβλητα συγκεκριµένων µονάδων επιφανειακής επεξεργασίας µετάλλων και επιµετάλλωσης [3,4,5,6,7]. ΠΙΝΑΚΑΣ 1: Συγκέντρωση επικίνδυνων ρύπων σε υγρά βιοµηχανικά απόβλητα Επικίνδυνος Ρύπος Πηγή υγρών αποβλήτων Εύρος συγκέντρωσης, mg/l COD Νερά πλύσης Cd Νερά πλύσης Cr (total) Νερά πλύσης Ni Λουτρό επιµετάλλωσης Νερά πλύσης Cu Νερά πλύσης Zn/Cr Μικτά νερά πλύσης 7,36 / 8,25 Al Νερά πλύσης Pb / Sn (60/40) Λουτρό επιµετάλλωσης / CN - Νερά πλύσης SO 4 Νερά πλύσης Cl - Νερά πλύσης Heleco 05, ΤΕΕ, Αθήνα, 3-6 Φεβρουαρίου

4 Ο όγκος των υγρών αποβλήτων που παράγονται στις µονάδες επιφανειακής κατεργασίας µετάλλων και επιµετάλλωσης εξαρτάται από το µέγεθος και τη δυναµικότητα της µονάδας, καθώς και από το σχεδιασµό της παραγωγικής διαδικασίας. Τα λουτρά των χηµικών διαλυµάτων ανανεώνονται συνήθως κάθε έξι µήνες, ενώ τα δοχεία του καθαρού νερού πλύσεων κάθε 15 περίπου ηµέρες. Ενδεικτικά αναφέρεται, ότι σε µία µονάδα επιµετάλλωσης, για κάθε m 2 επιµεταλλωµένης επιφάνειας παράγονται 232 lt υγρών αποβλήτων[2], ενώ σε µία µικρή µονάδα επιµετάλλωσης Cr, Ni και Cu (10 εργαζόµενοι, 8 ώρες λειτουργίας ανά ηµέρα), παράγονται συνολικά 2-7,3 m 3 υγρά απόβλητα ανά ηµέρα[3]. Στην Ελλάδα, εκτιµάται ότι το σύνολο των παραγόµενων υγρών αποβλήτων του κλάδου της επιµετάλλωσης ανέρχεται σε 3000m 3 ανά ηµέρα (πηγή: ΥΠΕΧΩ Ε). Ανεξάρτητα του παραγόµενου όγκου υγρών αποβλήτων, οι υψηλές συγκεντρώσεις επικίνδυνων ουσιών που παρατηρούνται σε αυτά επιβάλλουν την επεξεργασία τους πριν από την απόρριψή τους στους διάφορους υδάτινους αποδέκτες µε βάση τα ανώτερα επιτρεπτά όρια συγκέντρωσης επικίνδυνων ουσιών για απόρριψη υγρών βιοµηχανικών αποβλήτων που θέτει η σχετική Ευρωπαϊκή και Ελληνική Νοµοθεσία Μέθοδοι επεξεργασίας των υγρών αποβλήτων Για την επεξεργασία των υγρών αποβλήτων που προκύπτουν κατά τις διάφορες διεργασίες των παραγωγικών δραστηριοτήτων της επιφανειακής κατεργασίας µετάλλων και της επιµετάλλωσης µπορούν να εφαρµοστούν αρκετές µέθοδοι. Μεταξύ αυτών, η πλέον χρησιµοποιούµενη µέθοδος προβλέπει την ανάµειξη όλων των υγρών αποβλήτων της µονάδας (χηµικά διαλύµατα και νερό πλύσεων) και στη συνέχεια εξουδετέρωση των αποβλήτων, ρύθµιση του ph στην τιµή 7, κροκκίδωση µε προσθήκη πολυηλεκτρολύτη, καθίζηση των σχηµατιζόµενων χηµικών κροκκίδων και διαχωρισµό των στερεών από τα υγρά µε υπερχείληση[1]. Τα υγρά που παράγονται µε αυτό τον τρόπο οδηγούνται προς απόρριψη ή ανακυκλώνονται, ενώ τα στερεά απόβλητα (ιλύες) που προκύπτουν συµπυκνώνονται και εφ όσον δεν περιέχουν βαρέα ή/και τοξικά µέταλλα αποτείθονται µε υγειονοµική ταφή, σε χώρους ασφαλείς και κατάλληλα διαµορφωµένους. Στην περίπτωση που περιέχουν βαρέα ή/και τοξικά µέταλλα, τα στερεά απόβλητα αποθηκεύονται προσωρινά, υπό συγκεκριµένες συνθήκες για την αποφυγή της ρύπανσης των υπογείων υδάτων, µε σκοπό τη µελλοντική µεταφορά τους σε ειδικές εγκαταστάσεις επεξεργασίας τοξικών αποβλήτων[8]. Η εφαρµογή της µεθόδου αυτής παρουσιάζει σηµαντικά πλεονεκτήµατα έναντι άλλων µεθόδων επεξεργασίας υγρών βιοµηχανικών αποβλήτων - ευκολία εφαρµογής, µη απαίτηση ιδιαίτερου εξοπλισµού ή ρυθµίσεων, συµβατότητα µε τα περισσότερα απόβλητα, µεγάλη απόδοση και χαµηλό συνολικό κόστος - µεταθέτει όµως ουσιαστικά το πρόβληµα των επικίνδυνων αποβλήτων από την υγρή στη στερεά µορφή, ενώ παραβλέπει και τα οικονοµικά οφέλη που µπορούν να προκύψουν από την εκµετάλλευση των µεταλλικών αξιών που περιέχονται σε αυτά. Τις τελευταίες δεκαετίες αναπτύχθηκαν αρκετές εναλλακτικές µέθοδοι για την επεξεργασία των υγρών αποβλήτων µε µεταλλικό φορτίο, οι οποίες ανταποκρίνονται εν γένει στις περιβαλλοντικές απαιτήσεις που έχουν τεθεί από τη σχετικές Νοµοθεσίες, ενώ παράλληλα λαµβάνουν υπ όψιν και τα οικονοµικά οφέλη που µπορούν να προκύψουν από τα ανακτηµένα µέταλλα, καθώς και από την ανακύκλωση του νερού στην παραγωγική διαδικασία. Οι κυριότερες από αυτές τις µεθόδους είναι η αντίστροφη ώσµωση (reverse osmosis), η ιονεναλλαγή (ion exchange), η ηλεκτρανάκτηση (electrorecovery), η ηλεκτροδιάλυση (electrodialysis), η ρόφηση σε ενεργό άνθρακα (activated carbon adsorption), η βιορόφηση (bioadsorption), και η εξαγωγή µε οργανικό διαλύτη (solvent extraction)[1,3,4,5,9]. Παρόλο που οι µέθοδοι αυτές οδηγούν σε καθαρά προϊόντα, κρίνονται σε αρκετές περιπτώσεις αντιοικονοµικές, αφού παρουσιάζουν υψηλό κόστος εγκατάστασης και λειτουργίας, αυστηρές απαιτήσεις λειτουργίας και συντήρησης και συνήθως ιδιαίτερα υψηλή κατανάλωση ενέργειας. Σε ορισµένες µάλιστα περιπτώσεις οι µέθοδοι αυτές δηµιουργούν πρόσθετα περιβαλλοντικά προβλήµατα µε την παραγωγή νέων, επικίνδυνων υγρών ή στερεών αποβλήτων. Heleco 05, ΤΕΕ, Αθήνα, 3-6 Φεβρουαρίου

5 2.3 Το Νοµοθετικό πλαίσιο για την απόρριψη των υγρών βιοµηχανικών αποβλήτων και η ισχύουσα κατάσταση στο χώρο των ελληνικών ΜΜΕ Το αυξηµένο ενδιαφέρον για την προστασία του περιβάλλοντος που παρατηρείται παγκοσµίως τις τελευταίες δεκαετίες, έχει ως αποτέλεσµα τη θέσπιση αυστηρής Νοµοθεσίας για τη διάθεση των επικίνδυνων και τοξικών αποβλήτων, στερεών και υγρών, σε όλες τις αναπτυγµένες χώρες. Στην Ελλάδα, οι πρώτοι ουσιαστικοί Νόµοι, Προεδρικά ιατάγµατα και Υπουργικές Αποφάσεις που προέβλεπαν όρους για τη διάθεση των υγρών βιοµηχανικών αποβλήτων σε διάφορους υδάτινους αποδέκτες και καθόριζαν τα ανώτερα επιτρεπτά όρια διαφόρων ρυπαντών, θεσπίστηκαν στις αρχές της δεκαετίας του 70. Στα χρόνια που ακολούθησαν µέχρι σήµερα και ιδίως µετά την ένταξη της χώρας µας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η σχετική Νοµοθεσία εµπλουτίστηκε και εναρµονίστηκε µε τις σχετικές Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έτσι, εκτός από την θέσπιση αυστηρότερων µέτρων και όρων για τη διάθεση των επικίνδυνων αποβλήτων στο περιβάλλον και τον καθορισµό χαµηλότερων τιµών για τα ανώτερα επιτρεπτά όρια επικίνδυνων ουσιών στα απόβλητα (Ν. 1650/86, ΚΥΑ 19396/1546/97, ΚΥΑ 55648/2210/91, ΚΥΑ 15519/83, Π /656/79, κλπ.), η Νοµοθεσία καθορίζει και το καθεστώς ίδρυσης και λειτουργίας διαφόρων εγκαταστάσεων, µεταξύ αυτών και των µονάδων επιφανειακής κατεργασίας µετάλλων και επιµετάλλωσης (Ν. 2965/2001, Ν. 2516/97, ΚΥΑ 69269/5387/90, ΚΥΑ 47943/88, κλπ.). Το γεγονός αυτό δηµιούργησε και συνεχίζει να δηµιουργεί σηµαντικό πρόβληµα για τη λειτουργία των ελληνικών µικροµεσαίων επιχειρήσεων της επιφανειακής κατεργασίας µετάλλων και της επιµετάλλωσης. Οι επιχειρήσεις αυτές καλούνται να συµµορφωθούν µε τα σχετικά νοµοθετήµατα εντός συγκεκριµένου χρόνου και να επεξεργαστούν τα υγρά τους απόβλητα σύµφωνα µε την ισχύουσα Νοµοθεσία, πριν αυτά απορριφθούν στους διάφορους υδάτινους αποδέκτες. Αυτό προϋποθέτει την εγκατάσταση ενός συστήµατος διαχείρισης υγρών αποβλήτων σε κάθε επιχείρηση, λόγω της έλλειψης κεντρικών συστηµάτων διαχείρισης στην Ελλάδα. Όµως, το συνολικό κόστος των συστηµάτων επεξεργασίας υγρών βιοµηχανικών αποβλήτων που διατίθενται σήµερα είναι ιδιαίτερα υψηλό και σε ορισµένες περιπτώσεις απαγορευτικό για τις µικροµεσαίες επιχειρήσεις. Ακόµα και η εφαρµογή της ευρέως χρησιµοποιούµενης µεθόδου της εξουδετέρωσης και καταβύθισης των µεταλλικών ιόντων φαίνεται να δηµιουργεί σοβαρά προβλήµατα στις µικροµεσαίες επιχειρήσεις του ελληνικού χώρου, λόγω της έλλειψης ειδικών κέντρων επεξεργασίας της παραγόµενης τοξικής ιλύος και κατάλληλων χώρων ασφαλούς απόθεσής της. Η προσωρινή αποθήκευση της ιλύος, µπορεί να έχει ως αποτέλεσµα τη σηµαντική οικονοµική επιβάρυνση των εν λόγω επιχειρήσεων, αφού η σχετική Νοµοθεσία επιβάλλει ειδικές συνθήκες αποθήκευσης της ιλύος για την αποφυγή της ρύπανσης των υπογείων υδάτων. Εποµένως, σηµαντικός αριθµός των επιχειρήσεων αυτών κινδυνεύει να διακόψει τη λειτουργία του, γεγονός που θα επηρεάσει άµεσα και σε µεγάλο βαθµό την εθνική οικονοµία. Για το λόγο αυτό, καθίσταται αναγκαία η αναζήτηση και η ανάπτυξη οικονοµικά βιώσιµων και τεχνικά αποτελεσµατικών µεθόδων για τη διαχείριση των υγρών αποβλήτων των ελληνικών µικροµεσαίων επιχειρήσεων. Οι τεχνικές αυτές θα πρέπει να ανταποκρίνονται στη δυναµικότητα των επιχειρήσεων και η εφαρµογή τους να συνδυάζει υψηλή απόδοση διαχείρισης των αποβλήτων µε χαµηλό κόστος εγκατάστασης, λειτουργίας και συντήρησης. 4. ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης τεχνικών για τη διαχείριση υγρών βιοµηχανικών αποβλήτων, οι οποίες να ανταποκρίνονται στην προαναφερόµενη ελληνική ιδιαιτερότητα, το Εργαστήριο Μεταλλουργίας Ε.Μ.Π., σε συνεργασία και µε άλλους ερευνητικούς φορείς και βιοµηχανίες του ελληνικού χώρου, διεξάγει εκτεταµένη έρευνα κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών. Η έρευνα αυτή αφορά στην εφαρµογή της ηλεκτρανάκτησης, καθώς και στην ανάπτυξη προϊόντων από Heleco 05, ΤΕΕ, Αθήνα, 3-6 Φεβρουαρίου

6 βιοµηχανικά ορυκτά ή στερεά βιοµηχανικά παραπροϊόντα, κατάλληλων για τη διαχείριση υγρών βιοµηχανικών αποβλήτων µε επικίνδυνο ανόργανο και οργανικό φορτίο. Η επιλογή της βέλτιστης τεχνικής διαχείρισης των υγρών αποβλήτων σε µια µονάδα επιφανειακής κατεργασίας µετάλλων ή επιµετάλλωσης απαιτεί τη συνεκτίµηση αρκετών παραµέτρων και επιβάλλει την υλοποίηση των παρακάτω σταδίων[10]: 1. Χαρακτηρισµός των ρευµάτων των υγρών αποβλήτων της µονάδας. Ο καθορισµός των φυσικοχηµικών ιδιοτήτων των ρευµάτων των υγρών αποβλήτων καθώς και η εκτίµηση των παραγοµένων όγκων είναι απαραίτητα για την εξέταση των διαφόρων µεθόδων επεξεργασίας τους και το σχεδιασµό ενός ολοκληρωµένου συστήµατος διαχείρισής τους. 2. Προσδιορισµός της φιλοσοφίας διαχείρισης των υγρών αποβλήτων. Για την επιλογή της βέλτιστης τεχνικής διαχείρισης των υγρών αποβλήτων θα πρέπει να υιοθετηθεί µια φιλοσοφία διαχείρισης µε βάση το επιθυµητό αποτέλεσµα που θα προκύψει από τη διαχείριση (ανακύκλωση νερού, απόρριψη αποβλήτων, κλπ.) και λαµβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες της παραγωγικής διαδικασίας και τις σχετικές νοµοθετικές απαιτήσεις. 3. Ανάπτυξη εναλλακτικών τεχνικών για τη διαχείριση των αποβλήτων. Η αναζήτηση όλων των υπαρχόντων µεθόδων για την επεξεργασία υγρών αποβλήτων είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη εναλλακτικών τεχνικών διαχείρισης των αποβλήτων της µονάδας. 4. Αξιολόγηση των εναλλακτικών τεχνικών διαχείρισης των αποβλήτων. 5. Επιλογή της βέλτιστης τεχνικής. Η επιλογή της βέλτιστης τεχνικής διαχείρισης των αποβλήτων της µονάδας θα προκύψει από τη σύγκριση των διαφόρων εναλλακτικών τεχνικών, µε βάση συγκεκριµένα κριτήρια βιωσιµότητας και αποτελεσµατικότητας. 6. Σχεδιασµός και εγκατάσταση του συστήµατος διαχείρισης των υγρών αποβλήτων της µονάδας. Η λειτουργία ενός συστήµατος διαχείρισης αποβλήτων απαιτεί σωστό σχεδιασµό και εγκατάσταση του εξοπλισµού, κατανόηση της διαδικασίας της επεξεργασίας και εκπαίδευση των εργαζοµένων. 4.1 Ηλεκτροχηµικές µέθοδοι Η εφαρµογή των ηλεκτροχηµικών µεθόδων για το καθαρισµό των υγρών βιοµηχανικών αποβλήτων στοχεύει στην αποµάκρυνση των µετάλλων από αυτά, έτσι ώστε να είναι ασφαλής η απόρριψή τους στο περιβάλλον, σύµφωνα µε τις απαιτήσεις της περιβαλλοντικής Νοµοθεσίας. Πρόκειται για καθαρές τεχνολογίες, οι οποίες επιτυγχάνουν την άµεση και επιλεκτική ανάκτηση των µετάλλων ως καθαρά µέταλλα ή κράµατα παρέχοντας άµεσα τη δυνατότητα ανακύκλωσης των χηµικών διαλυµάτων των λουτρών της διαδικασίας καθώς και του νερού πλύσεων, δεν απαιτούν επιπλέον χηµικές ουσίες, είναι ενεργειακά αποδοτικές, έχουν χαµηλό κόστος συντήρησης, είναι ελεγχόµενες και µπορούν να ενταχθούν στη γραµµή παραγωγής και να αυτοµατοποιηθούν[11]. Το σηµαντικότερο µειονέκτηµα των µεθόδων αυτών είναι το σχετικά υψηλό κόστος λειτουργίας, αφού απαιτούν την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Οι ηλεκτροχηµικές µέθοδοι παρουσιάζουν εν γένει χαµηλή απόδοση και καθίστανται αντιοικονοµικές όταν εφαρµόζονται σε υγρά διαλύµατα µε χαµηλές συγκεντρώσεις µετάλλων. Για το λόγο αυτό απαιτείται σωστός σχεδιασµός του διαγράµµατος ροής των υγρών αποβλήτων των µονάδων, ο οποίος θα συνδυάζει διάφορα ρεύµατα υγρών αποβλήτων ή/και θα προϋποθέτει την εφαρµογή και µίας άλλης τεχνικής κατεργασίας, συνήθως ιονεναλλαγής ή εξαγωγής µε υγρό διαλύτη, έτσι ώστε να παράγονται απόβλητα µε αρκετά αυξηµένη συγκέντρωση µετάλλων. Μεταξύ των ηλεκτροχηµικών µεθόδων, η ηλεκτρολυτική ανάκτηση ή ηλεκτρανάκτηση των µετάλλων είναι η πλέον συνηθισµένη στην κατεργασία των υγρών βιοµηχανικών αποβλήτων µε µεταλλικό φορτίο. Η µέθοδος αυτή έχει εφαρµοστεί σε πολλές περιπτώσεις µόνη της ή σε συνδυασµό µε άλλες µεθόδους για την ανάκτηση βαρέων και τοξικών µετάλλων από υγρά απόβλητα διαφόρων βιοµηχανικών µονάδων µε στόχο την αναγέννηση των χηµικών διαλυµάτων, την ανακύκλωση του νερού πλύσεων, καθώς και τον καθαρισµό των προς απόρριψη υγρών Heleco 05, ΤΕΕ, Αθήνα, 3-6 Φεβρουαρίου

7 αποβλήτων[9,12,13,15]. Γενικά, η ανακύκλωση του νερού των δοχείων πλύσεως σε µια µονάδα επιφανειακής κατεργασίας µετάλλων είναι προτιµότερη και οικονοµικότερη από την κατεργασία του για τελική απόρριψη, δεδοµένου ότι η χαµηλότερη επιθυµητή συγκέντρωση µετάλλου στα δοχεία πλύσης των επιφανειών είναι περίπου 50ppm, ενώ για τα απορριπτόµενα υγρά απόβλητα η ανώτερη επιτρεπτή συγκέντρωση µετάλλων είναι συνήθως µικρότερη από 0,5ppm [9]. Επιπλέον, η εφαρµογή της ηλεκτρανάκτησης στην κατεργασία κυανιούχων υγρών αποβλήτων παρέχει τη δυνατότητα της ταυτόχρονης ανοδικής οξείδωσης των κυανιούχων ιόντων, συµβάλλοντας έτσι αποτελεσµατικά στη συνολική κατεργασία των υγρών αποβλήτων[9,15]. Στο Εργαστήριο Μεταλλουργίας Ε.Μ.Π., η µέθοδος της ηλεκτρανάκτησης εφαρµόστηκε επιτυχώς για την αποµάκρυνση του χαλκού από τα υγρά απόβλητα της χηµικής αποχάλκωσης των µονάδων παραγωγής πλακετών τυπωµένων κυκλωµάτων[16] µε στόχο την ανακύκλωση του χηµικού διαλύµατος στο λουτρό της διεργασίας, οδηγώντας σε µιά οικονοµικά αποδοτική µέθοδο. 4.2 Ανάπτυξη προϊόντων από ιπτάµενη τέφρα για τη διαχείριση υγρών βιοµηχανικών αποβλήτων Η χρησιµοποίηση της ιπτάµενης τέφρας που παράγεται από την καύση του λιγνίτη στις µονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας για την ανάπτυξη προϊόντων κατάλληλων για την διαχείριση υγρών βιοµηχανικών αποβλήτων, παρέχει σηµαντικά οφέλη τόσο για το περιβάλλον, όσο και για τη βιοµηχανία: αφ ενός µεν καθιστά χρήσιµο ένα στερεό απόβλητο, αφ εταίρου δε παρέχει τη δυνατότητα διαχείρισης επικίνδυνων υγρών αποβλήτων µε οικονοµικά συµφέρουσες τεχνικές. Στις ελληνικές µονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από την καύση του λιγνίτη απορρίπτονται ετησίως περίπου 8-9 χιλιάδες τόνοι ιπτάµενης τέφρας. Η χρήση της ιπτάµενης τέφρας για την παραγωγή προϊόντων κατάλληλων για τη διαχείριση υγρών βιοµηχανικών αποβλήτων αποτελεί αντικείµενο εκτεταµένης έρευνας του Εργαστηρίου Μεταλλουργίας Ε.Μ.Π, σε συνεργασία και µε άλλους ερευνητικούς φορείς και βιοµηχανίες του ελληνικού χώρου. ύο από τις πιθανές εφαρµογές τέτοιων προϊόντων παρουσιάζονται παρακάτω Αποµάκρυνση επικίνδυνων µετάλλων από υγρά απόβλητα Λόγω των ιδιαιτέρων ροφητικών ιδιοτήτων που παρουσιάζει η ιπτάµενη τέφρα, εξετάζεται εκτενώς κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας ως ένα οικονοµικό µέσο για την αποµάκρυνση των επικίνδυνων µετάλλων από τα υγρά βιοµηχανικά απόβλητα[17]. Επιπλέον, οι ποζολανικές ιδιότητες που παρουσιάζει η ιπτάµενη τέφρα επιτρέπουν την εύκολη µορφοποίησή της σε συσφαιρώµατα (pellets) και την δηµιουργία κεραµικών δοµών. Οι κεραµικές αυτές δοµές µπορούν να αποτελέσουν µία οικονοµικά ελκυστική και τεχνικά αποτελεσµατική µέθοδο για τη διαχείριση των υγρών αποβλήτων που παράγονται σε µονάδες επιφανειακής κατεργασίας µετάλλων και επιµετάλλωσης, όπως έδειξαν σχετικά πειραµατικά αποτελέσµατα[18]. Τα µεταλλικά ιόντα που περιέχονται στα υγρά απόβλητα ροφούνται στις ενεργές θέσεις της επιφάνειας των κεραµικών δοµών, οι οποίες όταν κορεστούν µπορούν να αδρανοποιηθούν µε επιπλέον προσθήκη ιπτάµενης τέφρας και να αποτεθούν µε ασφάλεια σε ειδικούς χώρους Σταθεροποίηση τοξικών ιλύων Όπως έχει ήδη αναφερθεί, οι ιλύες που παράγονται από την καταβύθιση των µεταλλικών ιόντων που περιέχονται στα υγρά βιοµηχανικά απόβλητα χαρακτηρίζονται ως τοξικά απόβλητα και κατά συνέπεια απαιτείται η περαιτέρω επεξεργασία τους πριν την ασφαλή απόθεσή τους στο περιβάλλον. Τα τελευταία χρόνια, εξετάζονται ως πιθανές λύσεις στη διαχείριση και την απόθεση τοξικών και ραδιενεργών αποβλήτων τα γεωπολυµερή υλικά που παράγονται από τον γεωπολυµερισµό της ιπτάµενης τέφρας[19]. Ο γεωπολυµερισµός συνεπάγεται τη χηµική αντίδραση µεταξύ ανόργανων στερεών υλικών, πλούσιων σε οξείδια πυριτίου και αργιλίου και πυριτικών αλκαλικών διαλυµάτων, κάτω από ισχυρά αλκαλικές συνθήκες. Το αποτέλεσµα αυτής της χηµικής αντίδρασης είναι ο σχηµατισµός δεσµών του τύπου -Si-O-Al-O- που στη συνέχεια πολυσυµπυκνώνονται και οδηγούν στη δηµιουργία των γεωπολυµερών υλικών[20]. Εκτεταµένες εργαστηριακές και πιλοτικές έρευνες που γίνονται προς την κατεύθυνση της χρήσης τέτοιων υλικών για τη διαχείριση τοξικών Heleco 05, ΤΕΕ, Αθήνα, 3-6 Φεβρουαρίου

8 αποβλήτων δείχνουν ότι τα γεωπολυµερή µπορούν να παρέχουν ασφαλή χηµικό εγκιβωτισµό (encapsulation) επικίνδυνων αποβλήτων (εκµετάλλευσης µεταλλείων, µεταλλουργίας, χηµικής βιοµηχανίας, κλπ.), παρουσιάζοντας µεγάλης διάρκειας σταθερότητα στη δοµή τους, ακόµα και σε αντίξοες καιρικές και περιβαλλοντικές συνθήκες [21, 22]. Η χρήση των γεωπολυµερών υλικών ως συστήµατα στερεοποίησης και σταθεροποίησης τοξικών και ραδιενεργών αποβλήτων ενισχύεται και από τις ιδιαίτερες ιδιότητες που παρουσιάζουν, όπως η χαµηλή διαπερατότητα που κυµαίνεται µεταξύ cm/s, η εξαιρετική συµπεριφορά σε διαδοχικούς κύκλους θέρµανσης-ψύξης (µεταβολή µάζας χαµηλότερη από 0,5%) και η υψηλή αντίσταση σε όξινη προσβολή, η οποία υπερβαίνει την αντίστοιχη του τσιµέντου τύπου Portland. 4.3 Ανάπτυξη οργανόφιλων προϊόντων από βιοµηχανικά ορυκτά για την αποµάκρυνση των οργανικών ενώσεων των υγρών βιοµηχανικών αποβλήτων Οι περισσότερες οργανικές ενώσεις που περιέχονται στα υγρά βιοµηχανικά απόβλητα δεν παρουσιάζουν βιοδιασπαστική ικανότητα και εποµένως, επιβάλλεται η εφαρµογή κατάλληλων φυσικών ή χηµικών µεθόδων για την επεξεργασία τους. Ανάµεσα στις µεθόδους αυτές, η χρήση κατάλληλα τροποποιηµένων βιοµηχανικών ορυκτών για την αποµάκρυνση των επικίνδυνων οργανικών ενώσεων που περιέχονται στα υγρά βιοµηχανικά απόβλητα, φαίνεται να κερδίζει έδαφος κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας. Η χηµική κατεργασία των βιοµηχανικών ορυκτών µε επιφανειακά ενεργές (τασιενεργές) ουσίες έχει ως αποτέλεσµα την τροποποίηση της επιφάνειάς τους και τη µετατροπή των ορυκτών αυτών από υδρόφιλα σε εξαιρετικά οργανόφιλα[23]. Οι οργανικοί ρύποι ροφούνται εύκολα στην οργανόφιλη επιφάνεια του τροποποιηµένου ορυκτού, το οποίο όταν κορεστεί µπορεί να επανακτηθεί µε ελεγχόµενη οξείδωση του οργανικού του περιεχοµένου. Η απόδοση της µεθόδου επηρεάζεται κυρίως από το είδος του χρησιµοποιουµένου ορυκτού και το είδος της τασιενεργής ουσίας [24]. Τα αποτελέσµατα προκαταρτικών πειραµάτων τροποποίησης του βερµικουλίτη και της χρήσης του για την αποµάκρυνση υδρογονανθράκων και των παραγώγων τους από υγρά βιοµηχανικά απόβλητα που πραγµατοποιούνται στο Εργαστήριο Μεταλλουργίας Ε.Μ.Π., είναι ενθαρρυντικά και δείχνουν ότι ο οργανόφιλος βερµικουλίτης µπορεί να χρησιµοποιηθεί αποτελεσµατικά στη διαχείριση υγρών βιοµηχανικών αποβλήτων µε επικίνδυνο οργανικό ρυπαντικό φορτίο. 5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Ο µεγαλύτερος αριθµός των µονάδων επιφανειακής κατεργασίας µετάλλων και επιµετάλλωσης στην Ελλάδα είναι µικροµεσαίες επιχειρήσεις. Η έλλειψη οργανωµένων χώρων λειτουργίας των µονάδων αυτών, συνεπώς και κεντρικών συστηµάτων διαχείρισης των αποβλήτων τους, παράλληλα µε την επιβολή αυστηρών νοµοθετικών απαιτήσεων για τη διαχείριση των υγρών αποβλήτων τους και το υψηλό συνολικό κόστος των συµβατικών τεχνικών επεξεργασίας αποβλήτων, δηµιουργεί σηµαντικό πρόβληµα για τη βιωσιµότητα αυτών των επιχειρήσεων. Ο σωστός σχεδιασµός του διαγράµµατος ροής των αποβλήτων των µονάδων αυτών και η εφαρµογή αποτελεσµατικών τεχνικών διαχείρισης που συνδυάζουν υψηλή απόδοση διαχείρισης και χαµηλό κόστος εγκατάστασης, συντήρησης και λειτουργίας, µπορούν να συµβάλλουν αποτελεσµατικά στη βιωσιµότητα αυτών των επιχειρήσεων. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, το Εργαστήριο Μεταλλουργίας Ε.Μ.Π., σε συνεργασία και µε άλλους ερευνητικούς φορείς και βιοµηχανίες του ελληνικού χώρου, διεξάγει έρευνα προς την κατεύθυνση της εφαρµογής καθαρών τεχνολογιών, καθώς επίσης και της ανάπτυξης χρήσιµων προϊόντων από βιοµηχανικά ορυκτά (βερµικουλίτης, κλπ.) ή φθηνές πρώτες ύλες (στερεά βιοµηχανικά παραπροϊόντα, π.χ. ιπτάµενη τέφρα), τα οποία θα µπορούν να χρησιµοποιηθούν για τη διαχείριση υγρών αποβλήτων µε επικίνδυνο ανόργανο και οργανικό φορτίο. Τα αποτελέσµατα της έρευνας αυτής δείχνουν ότι µπορούν να αναπτυχθούν βιώσιµες µέθοδοι αποτελεσµατικής Heleco 05, ΤΕΕ, Αθήνα, 3-6 Φεβρουαρίου

9 διαχείρισης των υγρών βιοµηχανικών αποβλήτων των µικροµεσαίων επιχειρήσεων του ελληνικού χώρου. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Lertchai Charerntanyarak (1999) Heavy metals removal by chemical coagulation and precipitation, Water Science and Technology, Vol. 39, pp Shang-Lien Lo and Ya-Chi Tsao (1997) Economic analysis of waste minimization for electroplating plants, Water Science and Technology, Vol. 36, pp C. Visvanathan (1996) Profitability of in-plant modifications in pollution control, Resources, Conservation and Recycling, Vol.16, pp N. Kongsricharoern and C. Polprasert (1995) Electrochemical precipitation of Chromium (Cr6+) from an electroplating wastewater Water Science and Technology, Vol. 31, pp Nasiman Sapari et al. (1996) Total removal of heavy metal from mixed plating rinse wastewater, Desalination, Vol. 106, pp Transactions of the Institute of Metal Finishing (1974) Reclamation of Materials from Waste Waters Emanating from Metal Finishing Processes, Institute of Metal Finishing, Vol. 52, pp Lotfi Monser and Nafaa Adhoum (2002) Modified activated carbon for the removal of copper, zinc, chromium and cyanide from wastewater, Separation and Purification Technology, Vol. 26, pp A.G. Chmielewski, T.S. Urbanski and W. Migdal (1997) Separation technologies for metal recovery from industrial wastes, Hydrometallurgy, Vol. 45, pp K. Juttner, U. Galla and H. Schmieder (2000) Electrochemical approaches to environmental problems in the process industry, Electrochemica Acta, Vol. 45, pp Joseph D. Edwards (1995) Industrial Wastewater Treatment, CRC Press. 11. I. Γιαννοπούλου,. Πάνιας και Ι. Πασπαλιάρης (2003), Ανάκτηση µετάλλων από τα υγρά απόβλητα µοναδων επιµετάλλωσης µε ηλεκτροχηµικές µεθόδους, Proc. Int. Conf. Heleco 03, (εκδ. Τεχνικό Επιµελητήριο Ελλάδας), Αθήνα, R. Kammel (1991) Electrorecovery of metals from dilute process solutions in electroplating, Proc. Int. Conf. Residues and Effluents-Processing and Environmental Considerations, (eds. The Minerals, Metals and Materials Society), K. Scott and E.M. Paton (1992) An analysis of metal recovery by electrodeposition from mixed metal ion solutions Part II. Electrodeposition of Cadmium from process solutions, Electrochemica Acta, Vol. 38, No. 15, pp L.J.J. Janssen and L. Koene (2002) The role of electrochemistry and electrochemical technology in environmental protection, Chemical Engineering Journal, 85, pp J. Dziewinski et al. (1998) Developing and testing electrochemical methods for treating metal salts, cyanides and organic compounds in waste streams, Waste Management, Vol. 18, pp I.Giannopoulou, D. Panias and I. Paspaliaris (2002) Electrochemical recovery of copper from spent alkaline etching solutions, Proc. Int. Conf. Recycling and Waste Treatment in Mineral and Metal Processing: Technical and Economic Aspects, Lulea, Sweden, S. Babel and T.A. Kurniawan, (2003) Low cost adsorbents for heavy metal uptake from contaminated water: a review, Journal of Hazardous Materials, Vol. B97, pp A. Papandreou, C, Stournaras and D. Panias (2004) New non conventional sorbents from fired coal fly ash, Proc. Int. Conf. Advances in Mineral Resources Management and Environmental Geotechnology - AMIREG 04, (eds. Z. Agioutantis and K. Komnitsas), Chania, Greece, Heleco 05, ΤΕΕ, Αθήνα, 3-6 Φεβρουαρίου

10 19. D. Panias and I. Giannopoulou (2004) Geopolymers: a new generation of inorganic polymeric novel materials, Proc. Int. Conf. Advances in Mineral Resources Management and Environmental Geotechnology - AMIREG 04, (eds. Z. Agioutantis and K. Komnitsas), Chania, Greece, Davidivits J. (1988). Geopolymer Chemistry and Properties, Proc. Int. Conf. First European Conference on Soft Mineralogy, (eds. J Davidovits, J. Orlinski), Compiegne, France, Hermann E., Kunze C., Gatzweiler R., Kiebig G. and Davidovits J. (1999) Solidification of Various Radioactive Residues by Geopolymeric Cement (K,Ca)-Poly(sialate-siloxo) with Special Emphasis on Long-Term Stability, Proc. Int. Conf. Geopolymer international Conference, (eds. J Davidovits, R. Davidovits and C. James), France, Van Jaarsveld, J.G.S. and Van Deventer, J.S.J. (1999) The Effect of Metal Contaminants on the Microstructure of Fly-ash Based Geopolymers, Proc. Int. Conf. Geopolymer international Conference, (eds. J Davidovits, R. Davidovits and C. James), France, S. A. Boyd, W. J. Farmer, W. F. Jaymes, G. Lagaly and D. A. Laird (1997) Layer charge characteristics of 2:1 silicate clay minerals, The clay minerals society. 24. E. Diamantopoulou and D. Panias (2004) Use of industrial minerals for the removal of toxic organic pollutants from the aqueous environment, Τιµητική έκδοση στη µνήµη του Αντώνη Κοντόπουλου, (εκδ. Ε.Μ.Π.), Αθήνα Heleco 05, ΤΕΕ, Αθήνα, 3-6 Φεβρουαρίου

τεκμηρίωση και συνειδητοποίηση επικινδυνότητας λυμάτων αυστηρή νομοθεσία διαχείρισης αποβλήτων Καθαρισμός αποβλήτων

τεκμηρίωση και συνειδητοποίηση επικινδυνότητας λυμάτων αυστηρή νομοθεσία διαχείρισης αποβλήτων Καθαρισμός αποβλήτων ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ τεκμηρίωση και συνειδητοποίηση επικινδυνότητας λυμάτων αυστηρή νομοθεσία διαχείρισης αποβλήτων Καθαρισμός αποβλήτων επαναχρησιμοποίηση πολύτιμων, εξαντλούμενων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 12: Βιομηχανική ρύπανση- Υγρά βιομηχανικά απόβλητα και διάθεση αυτών (Μέρος 1 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας

Διαβάστε περισσότερα

3. ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Εξάμηνο: Κωδικός μαθήματος: ΖTΠO- 7013

3. ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Εξάμηνο: Κωδικός μαθήματος: ΖTΠO- 7013 ΕΞΑΜΗΝΟ Ζ 3. ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Εξάμηνο: Ζ Κωδικός μαθήματος: ΖTΠO- 7013 Επίπεδο μαθήματος: Υποχρεωτικό Ώρες ανά εβδομάδα Θεωρία Εργαστήριο Συνολικός αριθμός ωρών : 6 2 4 Διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων αύξηση του πληθυσμού του πλανήτη κλιματικές

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση και Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων

Διαχείριση και Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων Διαχείριση και Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων Απόβλητα Ν. 1650/1986 Απόβλητο θεωρείται κάθε ποσότητα ουσιών, θορύβου, αντικειμένων ή άλλων μορφών ενέργειας σε οποιαδήποτε φυσική κατάσταση από τις οποίες

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ ELQA. Καθαρισμός ύδατος από βαρέα μέταλλα με καινοτόμα τεχνολογία. Ερευνητικό εργαστήριο Food InnovaLab 1

ΗΜΕΡΙΔΑ ELQA. Καθαρισμός ύδατος από βαρέα μέταλλα με καινοτόμα τεχνολογία. Ερευνητικό εργαστήριο Food InnovaLab 1 Καθαρισμός ύδατος από βαρέα μέταλλα με καινοτόμα τεχνολογία Σταύρος Λαλάς*, Βασίλειος Αθανασιάδης και Όλγα Γκορτζή Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων Τ.Ε.Ι. ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ερευνητικό εργαστήριο Food InnovaLab 1 Βαρέα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΓΩΓΗ ΕΞΑΣΘΕΝΟΥΣ ΧΡΩΜΙΟΥ ΜΙΧΑΗΛ Κ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ

ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΓΩΓΗ ΕΞΑΣΘΕΝΟΥΣ ΧΡΩΜΙΟΥ ΜΙΧΑΗΛ Κ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΓΩΓΗ ΕΞΑΣΘΕΝΟΥΣ ΧΡΩΜΙΟΥ ΜΙΧΑΗΛ Κ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ ΑΓΡΙΝΙΟ 2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΡΓΑΝΟΙ ΡΥΠΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΚΥΡΙΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ

ΑΝΟΡΓΑΝΟΙ ΡΥΠΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΚΥΡΙΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΑΝΟΡΓΑΝΟΙ ΡΥΠΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΚΥΡΙΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΡΥΠΑΣΜΕΝΩΝ ΕΔΑΦΩΝ 2γ-1 ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ Μη ειδική προσρόφηση (ανταλλαγή ιόντων) Ειδική προσρόφηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Πηγή: Mr.Matteo Villa HAR srl. Επιµέλεια: Κων/νος I. Νάκος SHIELCO Ltd Σελίδα 1/5 O οίκος HAR srl, Ιταλίας εξειδικεύεται στον σχεδιασµό

Διαβάστε περισσότερα

Παντελής Παντελάρας Χημικός Μηχανικός Μέλος ΜΕΠΑΑ ΤΕΕ

Παντελής Παντελάρας Χημικός Μηχανικός Μέλος ΜΕΠΑΑ ΤΕΕ Παντελής Παντελάρας Χημικός Μηχανικός Μέλος ΜΕΠΑΑ ΤΕΕ Η συνέπεια της ανάπτυξης σε μιά παγκόσμια οικονομία, είναι η αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής και της κατανάλωσης. Αποτέλεσμα : υπερβολική αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΗΣ ΡΗΤΙΝΗΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΗΣ ΡΗΤΙΝΗΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΗΣ ΡΗΤΙΝΗΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ν. Κεφαλά, Α. Βασιλάκης, Λ. Ζουμπουλάκης Εργαστηριακή Μονάδα Προηγμένων και Συνθέτων Υλικών, Σχολή Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΗΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΟΥ (DRILL CUTTING) ΠΟΥ ΠΡΟΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΥΠΕΡΑΚΤΙΕΣ ΓΕΩΤΡΗΣΕΙΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΗΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΟΥ (DRILL CUTTING) ΠΟΥ ΠΡΟΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΥΠΕΡΑΚΤΙΕΣ ΓΕΩΤΡΗΣΕΙΣ Σχολή Γεωτεχνικών Επιστημών και Διαχείρισης Περιβάλλοντος Πτυχιακή εργασία ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΗΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΟΥ (DRILL CUTTING) ΠΟΥ ΠΡΟΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΥΠΕΡΑΚΤΙΕΣ ΓΕΩΤΡΗΣΕΙΣ Φυλακτής Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος Το περιβάλλον Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20

Πρόλογος Το περιβάλλον Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20 Πίνακας περιεχομένων Πρόλογος... 7 1. Το περιβάλλον... 19 1.1 Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία... 19 1.2 Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20 2. Οι μικροοργανισμοί... 22 2.1 Γενικά... 22 2.2 Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση αποβλήτων

Διαχείριση αποβλήτων Διαχείριση αποβλήτων Καθ. Μ. Λοϊζίδου Μονάδα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τομέας Χημικών Επιστημών Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο email: mloiz@orfeas.chemeng.ntua.gr website:

Διαβάστε περισσότερα

Νομοθετικές Υποχρεώσεις για τη διαχείριση πετρελαιοειδών αποβλήτων και καταλοίπων. Παπαπαθεοχάρη Σταυρούλα, Περιβαλλοντολόγος MSc

Νομοθετικές Υποχρεώσεις για τη διαχείριση πετρελαιοειδών αποβλήτων και καταλοίπων. Παπαπαθεοχάρη Σταυρούλα, Περιβαλλοντολόγος MSc Νομοθετικές Υποχρεώσεις για τη διαχείριση πετρελαιοειδών αποβλήτων και καταλοίπων Παπαπαθεοχάρη Σταυρούλα, Περιβαλλοντολόγος MSc Γενικό Πλαίσιο Σύντομη παρουσίαση του ELINA project Πετρελαιοειδή Απόβλητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΩΝ ΤΕΕ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΟΜΑ Α ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Χρήστος Νάκος Μηχανολόγος Μηχανικός Στέλιος Παπαδόπουλος Χηµικός (ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ) Μίρκα Ράδου Χηµικός Μηχανικός Σοφία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ.

ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ. ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ. 2 ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ.σ.3 Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σύστηµα ΕπεξεργασίαςΛυµάτων τύπου MBR

Σύστηµα ΕπεξεργασίαςΛυµάτων τύπου MBR Σύστηµα ΕπεξεργασίαςΛυµάτων τύπου MBR Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος Α.Ε Εισηγητής: Κ. Σταµπεδάκης Τµήµα: R&D ENVIRONMENTAL PROTECTION ENGINEERING S.A. 1 Περιεχόµενα Περιγραφή του προβλήµατος Συστήµατακενούγιατην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΥΡΟΓΑΛΟΥ ΜΕ ΕΞΑΤΜΙΣΗ ΥΠΟ ΚΕΝΟ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΥΡΟΓΑΛΟΥ ΜΕ ΕΞΑΤΜΙΣΗ ΥΠΟ ΚΕΝΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΥΡΟΓΑΛΟΥ ΜΕ ΕΞΑΤΜΙΣΗ ΥΠΟ ΚΕΝΟ Πηγή: Mr.Εmilio Turchi - VEOLIA WS & T Italia Επιµέλεια: Κων/νος I. Νάκος SHIELCO LTD SHIELCO Τεχνολογίες Περιβάλλοντος ΕΠΕ Σελίδα 1/5 1. Εισαγωγή Ανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

4 Μαρτίου Ελευσίνα

4 Μαρτίου Ελευσίνα Τεχνολογίες διαχείρισης θαλασσίων ιζημάτων Καθ. Κώστας Κομνίτσας Τμήμα Μηχ. Ορυκτών Πόρων Πολ. Κρήτης 4 Μαρτίου 2009 - Ελευσίνα Θαλάσσια ιζήματα Από βιομηχανικές εκπομπές (υγρά, στερεά, αέρια) Από αστικά

Διαβάστε περισσότερα

4.1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ

4.1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ 4.1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Οι γενικοί κανόνες που περιγράφονται στον ακόλουθο πίνακα [βλ. και βιβλιογραφία 7, 8, 10, 11, 13, 14, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ

Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Α.. ΠΑΤΡΩΝΑΣ AQUACHEM ΕΠΕ, Αµαζόνων 1, Καλαµαριά 55133, E-mail: info@aquachem.gr ΜΟΝΑ ΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΜΙΚΡΗΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ Το νερό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : <<Παρουσίαση της ηλιακής πλατφόρμας της μονάδος επεξεργασίας στραγγιδίων του ΧΥΤΑ Δομοκού >>

ΘΕΜΑ : <<Παρουσίαση της ηλιακής πλατφόρμας της μονάδος επεξεργασίας στραγγιδίων του ΧΥΤΑ Δομοκού >> ΘΕΜΑ : Χρήστος Παπαθανασίου Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ Υπεύθυνος λειτουργίας ΧΥΤΑ Δομοκού E-mail: aconhellas@hol.gr

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση περιβαλλοντικών προβλημάτων της μεταλλευτικής και μεταλλουργικής βιομηχανίας

Αντιμετώπιση περιβαλλοντικών προβλημάτων της μεταλλευτικής και μεταλλουργικής βιομηχανίας Εργαστήριο Μεταλλουργίας Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Ε.Μ.Π. Αντιμετώπιση περιβαλλοντικών προβλημάτων της μεταλλευτικής και μεταλλουργικής βιομηχανίας Α. Ξενίδης, Ν. Παπασιώπη, Ι. Πασπαλιάρης

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπιμότητα της θερμικής επεξεργασίας στερεών αποβλήτων στην Ελλάδα. Νικόλαος Μουσιόπουλος

Σκοπιμότητα της θερμικής επεξεργασίας στερεών αποβλήτων στην Ελλάδα. Νικόλαος Μουσιόπουλος Σκοπιμότητα της θερμικής επεξεργασίας στερεών αποβλήτων στην Ελλάδα Νικόλαος Μουσιόπουλος Το τέλος πύλης ΧΥΤΑ ως παράγοντας προώθησης της θερμικής επεξεργασίας Ενεργειακή αξιοποίηση Διαχείριση ΑΣΑ στην

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Β. Tσιρίδης 1, Π. Σαμαράς 2, Α. Κούγκολος 3 και Γ. Π. Σακελλαρόπουλος 1 1 Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και Ινστιτούτο Τεχνικής Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

THE GREEN RECYCLE RIGHT. Αποστολή µας: ο σωστός τρόπος. ανακύκλωσης µπαταριών µολύβδου - οξέως.

THE GREEN RECYCLE RIGHT. Αποστολή µας: ο σωστός τρόπος. ανακύκλωσης µπαταριών µολύβδου - οξέως. THE Αποστολή µας: ο σωστός τρόπος ανακύκλωσης µπαταριών µολύβδου - οξέως. powered by To Green Mission...αποτελεί µία «πράσινη αποστολή» δεκάδων επιχειρήσεων από διάφορους επιχειρηµατικούς κλάδους, που

Διαβάστε περισσότερα

Ζουμπούλης Αναστάσιος

Ζουμπούλης Αναστάσιος ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΡΟΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ PhoReSE Ζουμπούλης Αναστάσιος Καθηγητής Περιβαλλοντικής Χημείας και Χημικής

Διαβάστε περισσότερα

5585 ' ' Κ.Δ.Π. 511/2002

5585 ' ' Κ.Δ.Π. 511/2002 E.E. Παρ. ΙΙΙ(Ι) 5584 Κ.Δ.Π. 511/2002 Αρ. 3647, 25.10.2002 Αριθμός 511 Οι περί Ελέγχου της Ρύπανσης των Νερών (Απόρριψη Υδραργύρου από Τομείς Εκτός του Βιομηχανικού Τομέα της Ηλεκτρόλυσης των Χλωριούχων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Columbia Water Purification System (διπλό σύστηµα) Στους παρακάτω πίνακες δίνονται τα αποτελέσµατα των δοκιµών αποµάκρυνσης ρύπων: Columbia Water

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ Η χρήση του όζοντος για την κατεργασία νερού σε πύργους ψύξης αυξάνει σηµαντικά τα τελευταία χρόνια και αρκετές έρευνες και εφαρµογές που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων

Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων Δ. Καλλιδρομίτου 1, Κ. Κορυζή 1, Κ. Αραβώσης 2 1 Εψιλον ΑΕ, Μονεμβασίας 27, 15125, Μαρούσι 2 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση αποβλήτων της εξορυκτικής βιομηχανίας

Διαχείριση αποβλήτων της εξορυκτικής βιομηχανίας Διαχείριση αποβλήτων της εξορυκτικής βιομηχανίας Καθ. Κ. Κομνίτσας Τμήμα Μηχ. Ορυκτών Πόρων Πολ. Κρήτης Ημερίδα Βιώσιμη Διαχείριση Αδρανών» ΤΕΕ Δυτικής Κρήτης 16 Μαΐου 2011 Οδηγία 2006/21/EC 15 Μαρτίου

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Ρυπασμένων Εδαφών

Αποκατάσταση Ρυπασμένων Εδαφών Αποκατάσταση Ρυπασμένων Εδαφών Διδάσκων: Παπασιώπη Νυμφοδώρα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ε.Μ.Π. Ενότητα 2.3 Ανόργανοι ρύποι Μηχανισμοί Δέσμευσης Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκτηση φωσφόρου από επεξεργασμένα αστικά λύματα Αξιολόγηση εναλλακτικών διεργασιών

Ανάκτηση φωσφόρου από επεξεργασμένα αστικά λύματα Αξιολόγηση εναλλακτικών διεργασιών Ανάκτηση φωσφόρου από επεξεργασμένα αστικά λύματα Αξιολόγηση εναλλακτικών διεργασιών 1525-ΒΕΤ-2013 PhoReSΕ: Ανάκτηση φωσφόρου από τη δευτεροβάθμια εκροή εγκαταστάσεων επεξεργασίας αστικών λυμάτων ΠΡΑΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α

Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α Α. ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοµατεπώνυµο Εθνικότητα Επάγγελµα Οικογενειακή Κατάσταση Μαρµάνης ηµήτριος Ελληνική Καθηγητής Εφαρµογών σε προσωποπαγή θέση ΤΕΙ Ανατολικής Μακεδονίας

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Ρευστομηχανική

Περιβαλλοντική Ρευστομηχανική Προπτυχιακό Πρόγραμμα Πολιτικών Μηχανικών & Μηχανικών Περιβάλλοντος Μεταπτυχιακά Προγράμματα Μηχανική Περιβάλλοντος Διατμηματικό Πρόγραμμα: Ενεργειακές Τεχνολογίες & Αειφόρος Σχεδιασμός Ερευνητικές Οντότητες:

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα της ιλύς. Η λύση GACS

Το πρόβλημα της ιλύς. Η λύση GACS Το πρόβλημα της ιλύς Κατά την επεξεργασία των υγρών αποβλήτων παράγονται ταυτόχρονα και ορισμένα παραπροϊόντα, όπως τα εσχαρίσματα, η άμμος, τα ξαφρίσματα και η περίσσεια ιλύς από τις δεξαμενές καθίζησης

Διαβάστε περισσότερα

Έκπλυση εδάφους ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γενική περιγραφή

Έκπλυση εδάφους ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γενική περιγραφή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Έκπλυση εδάφους 10.1. Γενική περιγραφή Η έκπλυση του εδάφους είναι μία τεχνολογία φυσικού η/και χημικού διαχωρισμού κατά την οποία γίνεται εκσκαφή και πλύση του εδάφους έτσι ώστε να απομακρυνθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ «ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ»

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ «ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ «ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ» ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΙΑΦΑΝΕΙΕΣ. Μαµάης Ακαδηµαϊκό έτος 2009-2010 Εαρινό Εξάµηνο Τάσεις εξάπλωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΟΙ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΟΙ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Οι 12 Αρχές της Πράσινης Χημείας 1. Πρόληψη: Είναι προτιμότερο να προλαμβάνουμε τα απόβλητα από το να κατεργαζόμαστε ή να καθαρίζουμε τα απόβλητα αφού σχηματιστούν. 2.

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση υπολειμμάτων από τη θερμική επεξεργασία αστικών απορριμμάτων

Διαχείριση υπολειμμάτων από τη θερμική επεξεργασία αστικών απορριμμάτων Διαχείριση υπολειμμάτων από τη θερμική επεξεργασία αστικών απορριμμάτων Πέτρος Σαμαράς Καθηγητής, ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης Παρασκευή 8 Απριλίου 2011 Στόχοι Από τη θερμική επεξεργασία ΑΣΑ με ταυτόχρονη παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Τα υγρά απόβλητα μονάδων επεξεργασίας τυροκομικών προϊόντων περιέχουν υψηλό οργανικό φορτίο και προκαλούν αυξημένα περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

Μια δεύτερη ζωή για πρώην βιομηχανικούς χώρους (brownfields)

Μια δεύτερη ζωή για πρώην βιομηχανικούς χώρους (brownfields) Μια δεύτερη ζωή για πρώην βιομηχανικούς χώρους (brownfields) Πρώην βιομηχανικός χώρος: έχει πάψει να λειτουργεί αλλά η ρύπανση που προκάλεσε μπορεί να έχει πάψει να υπάρχει στην ατμόσφαιρα και στα επιφανειακά

Διαβάστε περισσότερα

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Χαρακτηριστικά υγρών αποβλήτων Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εργαστήριο Διαχείρισης και Τεχνολογίας Υγρών Αποβλήτων Τα υγρά απόβλητα μπορεί να προέλθουν από : Ανθρώπινα απόβλητα

Διαβάστε περισσότερα

HELECO 05. Αθανάσιος Νταγκούµας, Νίκος Λέττας, ηµήτρης Τσιαµήτρος, Γρηγόρης Παπαγιάννης, Πέτρος Ντοκόπουλος

HELECO 05. Αθανάσιος Νταγκούµας, Νίκος Λέττας, ηµήτρης Τσιαµήτρος, Γρηγόρης Παπαγιάννης, Πέτρος Ντοκόπουλος HELECO 05 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΠΙΠΕ Ο Αθανάσιος Νταγκούµας, Νίκος Λέττας, ηµήτρης Τσιαµήτρος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ Αύγουστος 1999 Μεθοδολογία Οι δοκιμές

Διαβάστε περισσότερα

Επαναχρησιμοποίηση νερού Γραφήματα οριακής εξοικονόμησης και σχεδιασμός δικτύων

Επαναχρησιμοποίηση νερού Γραφήματα οριακής εξοικονόμησης και σχεδιασμός δικτύων Επαναχρησιμοποίηση νερού Γραφήματα οριακής εξοικονόμησης και σχεδιασμός δικτύων Κοκόσης Αντώνης Καθηγητής ΕΜΠ Σχολή Χημικών Μηχανικών, ΕΜΠ akokossis@chemeng.ntua.gr Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

στο περιβάλλον και τεχνικές απορρύπανσης»

στο περιβάλλον και τεχνικές απορρύπανσης» «Πετρελαιοειδή στο περιβάλλον και τεχνικές απορρύπανσης» Άγγελος Ντάντος Χημικός, PhD Cp Foodlab ltd Πετρέλαιο Πολύπλοκο μίγμα υδρογονανθράκων Αλειφατικοί Αρωματικοί Αλκάνια Αλκένια Αλκίνια n-αλκάνια Διακλαδισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων (DO - BOD - COD - TOC) Χ. Βασιλάτος Οργανική ύλη Αποξυγόνωση επιφανειακών και υπογείων υδάτων Οι οργανικές ύλες αποτελούν πολύ σοβαρό ρύπο,

Διαβάστε περισσότερα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Βιο-αέριο? Το αέριο που παράγεται από την ζύµωση των οργανικών, ζωικών και φυτικών υπολειµµάτων και το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική ανάλυση ιόντων 1 ο Πείραμα

Ποιοτική ανάλυση ιόντων 1 ο Πείραμα Εισαγωγή Ποιοτική ανάλυση ιόντων 1 ο Πείραμα Η ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα και των εδαφών από βιομηχανικά απόβλητα είναι ένα από τα καίρια περιβαλλοντικά προβλήματα της εποχής μας. Ειδικά η απόρριψη

Διαβάστε περισσότερα

LIFE ENV/GR/000950 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ. 25 Σεπτεμβρίου 2013

LIFE ENV/GR/000950 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ. 25 Σεπτεμβρίου 2013 25 Σεπτεμβρίου 2013 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΜΑΡΙΑ Σ. ΚΑΣΙΔΩΝΗ Αύξηση των παραγόμενων ποσοτήτων απορριμμάτων Πολύπλοκη σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

Η βιομηχανική συμβίωση ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης

Η βιομηχανική συμβίωση ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Χημικών Μηχανικών Η βιομηχανική συμβίωση ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης Καθηγήτρια Μαρία Λοϊζίδου Αθήνα, 3/4/2014 Βιομηχανική Συμβίωση Ως Βιομηχανική Συμβίωση (Industrial

Διαβάστε περισσότερα

Υδατικοί Πόροι -Ρύπανση

Υδατικοί Πόροι -Ρύπανση Υδατικοί Πόροι -Ρύπανση Γήινη επιφάνεια Κατανομή υδάτων Υδάτινο στοιχείο 71% Ωκεανοί αλμυρό νερό 97% Γλυκό νερό 3% Εκμεταλλεύσιμο νερό 0,01% Γλυκό νερό 3% Παγόβουνα Υπόγεια ύδατα 2,99% Εκμεταλλεύσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ FRAMME LIFE 08 NAT//GR//000533 ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ Το FRAMME, "Μεθοδολογία Αποκατάστασης Πυρόπληκτων Μεσογειακών Δασών - Ασφάλεια & Αποδοτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Χημεία ΙΙ. Ηλεκτροχημικά στοιχεία. Κεφ.1 Ηλεκτροδιαλυτική τάση. Σημειώσεις για το μάθημα. Ευκλείδου Τ. Παναγιώτου Σ. Γιαννακουδάκης Π.

Φυσική Χημεία ΙΙ. Ηλεκτροχημικά στοιχεία. Κεφ.1 Ηλεκτροδιαλυτική τάση. Σημειώσεις για το μάθημα. Ευκλείδου Τ. Παναγιώτου Σ. Γιαννακουδάκης Π. Σημειώσεις για το μάθημα Φυσική Χημεία ΙΙ Ηλεκτροχημικά στοιχεία Κεφ.1 Ηλεκτροδιαλυτική τάση Ευκλείδου Τ. Παναγιώτου Σ. Γιαννακουδάκης Π. Τμήμα Χημείας ΑΠΘ 1. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΔΙΑΛΥΤΙΚΗ ΤΑΣΗ 1.1 των µετάλλων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΟΙΜΙΟ Η Στρατηγική της Περιφέρειας Πελοποννήσου για την ολοκληρωμένη διαχείριση των στερεών αποβλήτων στοχεύει αφενός στην υλοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ - ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ - ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ - ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 712 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ MBR (Membrane Bio Reactor)

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ MBR (Membrane Bio Reactor) ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ MBR (Membrane Bio Reactor) Τα υγρά απόβλητα µονάδων επεξεργασίας τυροκοµικών προϊόντων περιέχουν υψηλό οργανικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Συµβολή των Φυσικών και ιακοσµητικών Λίθων στην Αειφόρο Κατασκευή

Η Συµβολή των Φυσικών και ιακοσµητικών Λίθων στην Αειφόρο Κατασκευή ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ - ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ 157 80 ΖΩΓΡΑΦΟΥ Η Συµβολή των Φυσικών και ιακοσµητικών Λίθων στην

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Διαχείρισης Τοξικών & Επικίνδυνων Αποβλήτων Δ/ντής: Ευάγγελος Γιδαράκος, Καθηγητής ΧΑΝΙΑ, Τηλ.: , Fax:

Εργαστήριο Διαχείρισης Τοξικών & Επικίνδυνων Αποβλήτων Δ/ντής: Ευάγγελος Γιδαράκος, Καθηγητής ΧΑΝΙΑ, Τηλ.: , Fax: ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εργαστήριο Διαχείρισης Τοξικών & Επικίνδυνων Αποβλήτων Δ/ντής: Ευάγγελος Γιδαράκος, Καθηγητής 73100-ΧΑΝΙΑ, Τηλ.: +302821037789, Fax: +302821037789 Email:

Διαβάστε περισσότερα

Τι ξέρει ένας Μηχανικός Περιβάλλοντος;

Τι ξέρει ένας Μηχανικός Περιβάλλοντος; Τι ξέρει ένας Μηχανικός Περιβάλλοντος; Η Επιστήμη του Μηχανικού Περιβάλλοντος είναι συνδυασμός των εξής επιστημονικών πεδίων: Πολιτικών Μηχανικών (Τομέας Υδραυλικής) Χημικών Μηχανικών (Φαινόμενα Μεταφοράς,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΟΥ ΛΙΓΝΙΤΗ

ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΟΥ ΛΙΓΝΙΤΗ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΟΥ ΛΙΓΝΙΤΗ Πόσο πραγματικά κοστίζει στην ελληνική οικονομία και κοινωνία η χρήση του λιγνίτη για την παραγωγή ενέργειας; Η κυριαρχία του λιγνίτη στην ηλεκτροπαραγωγή της χώρας μας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙς ΤΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΣΤΑ ΑΙΩΡΟΥΜΕΝΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ του ΚΟΛΠΟΥ ΤΗς ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙς ΤΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΣΤΑ ΑΙΩΡΟΥΜΕΝΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ του ΚΟΛΠΟΥ ΤΗς ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙς ΤΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΣΤΑ ΑΙΩΡΟΥΜΕΝΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ του ΚΟΛΠΟΥ ΤΗς ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ -272-9 th Symposium on Oceanography & Fisheries, 2009 - Proceedings, Volume Ι Παπαδάτος Π. 1, Βαββάς Δ. 1, Θεοχαράτος

Διαβάστε περισσότερα

(γενική ιδέα) και Περιβάλλον και Ανάπτυξη: (ειδική παρουσίαση) Brownfields. Μαρίνα Πανταζίδου Σχολή Πολιτικών Μηχανικών

(γενική ιδέα) και Περιβάλλον και Ανάπτυξη: (ειδική παρουσίαση) Brownfields. Μαρίνα Πανταζίδου Σχολή Πολιτικών Μηχανικών (γενική ιδέα) και Περιβάλλον και Ανάπτυξη: (ειδική παρουσίαση) Brownfields Μαρίνα Πανταζίδου Σχολή Πολιτικών Μηχανικών και περιβάλλον και ανάπτυξη; γίνεται; έχει γίνει; πράσινη χηµεία (green chemistry)

Διαβάστε περισσότερα

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης.

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Πηνελόπη Παγώνη ιευθύντρια Υγιεινής, Ασφάλειας & Περιβάλλοντος Οµίλου ΕΛΠΕ

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Πηνελόπη Παγώνη ιευθύντρια Υγιεινής, Ασφάλειας & Περιβάλλοντος Οµίλου ΕΛΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Πηνελόπη Παγώνη ιευθύντρια Υγιεινής, Ασφάλειας & Περιβάλλοντος Οµίλου ΕΛΠΕ ΗΕλληνικά Πετρέλαια Ανταποκρίνεται στον Στόχο της για Βιώσιµη Ανάπτυξη Αναβάθµιση των

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Μονάδα Ανακύκλωσης Πολυμερών με Επιλεκτική Διάλυση/Ανακαταβύθιση

Πιλοτική Μονάδα Ανακύκλωσης Πολυμερών με Επιλεκτική Διάλυση/Ανακαταβύθιση Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Χημικών Μηχανικών Τομέας ΙΙ - Εργαστήριο Θερμοδυναμικής & Φαινομένων Μεταφοράς Πιλοτική Μονάδα Ανακύκλωσης Πολυμερών με Επιλεκτική Διάλυση/Ανακαταβύθιση Γεωργία Παππά,

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση υγρών α οβλήτων

ιαχείριση υγρών α οβλήτων ιαχείριση υγρών α οβλήτων Χαρακτηριστικά αποβλήτων και λυµάτων Α όβλητα & Λύµατα Υγρά α όβλητα: τα υγρά και οι λάσπες που ρέουν εύκολα και αποβάλλονται από κατοικίες, βιοµηχανικές εγκαταστάσεις, µεταφορικά

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές βιοαντιδραστήρων μεμβρανών (MBR) για την επεξεργασία υγρών αποβλήτων και προβλήματα έμφραξης. Π. Σαμαράς

Εφαρμογές βιοαντιδραστήρων μεμβρανών (MBR) για την επεξεργασία υγρών αποβλήτων και προβλήματα έμφραξης. Π. Σαμαράς ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Εφαρμογές βιοαντιδραστήρων μεμβρανών (MBR) για την επεξεργασία υγρών αποβλήτων και προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Aγίων Αναργύρων Υπεύθυνος Εργαστηρίου : Χαρακόπουλος Καλλίνικος Επιµέλεια Παρουσίαση : Καραγιάννης Πέτρος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Υ ΡΕΥΣΕΩΣ & ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Α.Ε. /ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ,.Υ. & ΑΠΟΘΗΚΩΝ Πληρ. Σπ. Πετρόπουλος Τηλ. 2310 966972,968,928 Fax 2310 283117 E mail promithies@eyath.gr Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Παράδειγμα εφαρμογής αντιδράσεων εξουδετέρωσης στον προσδιορισμό παραγόντων ρύθμισης του ph φυσικών νερών

Περιεχόμενα. Παράδειγμα εφαρμογής αντιδράσεων εξουδετέρωσης στον προσδιορισμό παραγόντων ρύθμισης του ph φυσικών νερών Αριάδνη Αργυράκη 1 Περιεχόμενα Παράδειγμα εφαρμογής αντιδράσεων εξουδετέρωσης στον προσδιορισμό παραγόντων ρύθμισης του ph φυσικών νερών Μελέτη ειδικής περίπτωσης από μια ιστορική μεταλλευτική περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΟΣ ΔΙΑΒΑΘΜΙΔΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΕΙΔΙΚΟΣ ΔΙΑΒΑΘΜΙΔΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΣ ΔΙΑΒΑΘΜΙΔΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ Ε.Δ.Σ.Ν.Α Περιβαλλοντικό Αποτύπωμα και Αξιολόγηση Παραγωγικής Λειτουργίας Εργοστασίου Μηχανικής Ανακύκλωσης (Ε.Μ.Α.), Άνω Λιοσίων ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΑΧΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΧΡΗΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΡΑ- ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΣΤΙΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΤΑΤΑΣ

ΕΛΑΧΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΧΡΗΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΡΑ- ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΣΤΙΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΤΑΤΑΣ ΕΛΑΧΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΧΡΗΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΡΑ- ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΣΤΙΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΤΑΤΑΣ Βλυσίδης Α., Μάη Σ., Μπαραµπούτη Ε. Μ. Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Σχολή Χηµικών Μηχανικών, Ηρώων Πολυτεχνείου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό κάθε µίας από τις ερωτήσεις A1 έως A5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α1. Το ιόν 56 Fe +2 περιέχει:

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτόμες τεχνολογίες στην επεξεργασία υγρών αποβλήτων από τυροκομεία

Καινοτόμες τεχνολογίες στην επεξεργασία υγρών αποβλήτων από τυροκομεία Dialynas S.A. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ελ. Βενιζέλου 15, 73100, Χανιά Τηλ. 28210-51250, fax. 28210-51260 www.dialynas.com, dk@dialynas.com Καινοτόμες τεχνολογίες στην επεξεργασία υγρών αποβλήτων από τυροκομεία

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις στα υδατικά συστήματα από τη διάθεση υγρών αποβλήτων ελαιοτριβείων. Απλές μέθοδοι προεπεξεργασίας

Επιπτώσεις στα υδατικά συστήματα από τη διάθεση υγρών αποβλήτων ελαιοτριβείων. Απλές μέθοδοι προεπεξεργασίας LIFE + Environment Policy and Governance Project Number: LIFE07 ENV/GR/000280 PROSODOL Duration: 1/1/09 31/12/12 Επιπτώσεις στα υδατικά συστήματα από τη διάθεση υγρών αποβλήτων ελαιοτριβείων. Απλές μέθοδοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΜΟΝΗ ΠΟΥ ΕΧΟΥΜΕ

ΕΙΝΑΙ Η ΜΟΝΗ ΠΟΥ ΕΧΟΥΜΕ ΕΙΝΑΙ Η ΜΟΝΗ ΠΟΥ ΕΧΟΥΜΕ...είναι το σπίτι μας και το μέλλον των παιδιών μας Τι είναι η βιώσιμη ανάπτυξη και γιατί ΜΑσ αφορα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ: www.4design.gr Η βιώσιµη ή αειφόρος ανάπτυξη αποσκοπεί στο να βελτιώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ και ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΛΑΣΠΩΝ. Απόστολος Βλυσίδης Καθηγητής ΕΜΠ

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ και ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΛΑΣΠΩΝ. Απόστολος Βλυσίδης Καθηγητής ΕΜΠ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ και ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΛΑΣΠΩΝ Απόστολος Βλυσίδης Καθηγητής ΕΜΠ Από τις παραδόσεις του μαθήματος «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ του 8 ου εξαμήνου της Σχολής Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ, Μάιος 2017 Παραγωγή λασπών

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις της διάθεσης απόβλητων ελαιοτριβείων στο έδαφος και στο περιβάλλον

Επιπτώσεις της διάθεσης απόβλητων ελαιοτριβείων στο έδαφος και στο περιβάλλον Επιπτώσεις της διάθεσης απόβλητων ελαιοτριβείων στο έδαφος και στο περιβάλλον Ευρωπαϊκό Έργο LIFE- Στρατηγικές για τη βελτίωση και προστασία tου εδάφους από τη διάθεση αποβλήτων ελαιοτριβείων στις Μεσογειακές

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ Ο ΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ Επιφάνεια: 2600 km 2 Μέγιστο βάθος: 450 m

Διαβάστε περισσότερα

ndustrial aste management quality sustainable development nvironmental rotection waste management

ndustrial aste management quality sustainable development nvironmental rotection waste management ndustrial aste management quality waste management nvironmental rotection sustainable development Το Ιστορικό µας H POLYECO A.E. ιδρύθηκε το 2001, από την ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΕ, µε στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 23 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 23 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Τετάρτη 23 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό κάθε µίας από τις ερωτήσεις A1 έως A4 και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ASPEN HYSYS: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ASPEN HYSYS: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία και διαχείριση στερεών αποβλήτων

Επεξεργασία και διαχείριση στερεών αποβλήτων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Επεξεργασία και διαχείριση στερεών αποβλήτων Ενότητα 10: Τελική διάθεση Ταφή. Μουσιόπουλος Νικόλαος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΙΟΝΤΩΝ ΣΕ ΥΔΑΤΙΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Ε. Κελεπερτζής

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΙΟΝΤΩΝ ΣΕ ΥΔΑΤΙΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Ε. Κελεπερτζής ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΙΟΝΤΩΝ ΣΕ ΥΔΑΤΙΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ε. Κελεπερτζής 1 Δομή του μορίου του νερού Η μοριακή δομή του νερού εξηγεί πολλές από τις φυσικές και χημικές του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 10-2 - 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Αρ. Πρωτ.: Oικ. 141483 / 745 ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ /ΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΑΧ. ΣΤΕΡΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Βιώσιμες πρακτικές ολοκληρωμένης διαχείρισης στερεών αποβλήτων

Βιώσιμες πρακτικές ολοκληρωμένης διαχείρισης στερεών αποβλήτων Βιώσιμες πρακτικές ολοκληρωμένης διαχείρισης στερεών αποβλήτων ΕΠ.ΑΝ.Α. Α.Ε. Επεξεργασία Ανάκτηση Αποβλήτων Α.Ε. Α.Ε. Corporate Waste & Recycling Conference, Conference, 26.06.2012, Αμφιθέατρο ΟΤΕ Academy,

Διαβάστε περισσότερα

Προχωρηµένη Ανόργανη Χηµεία - Εργαστηριακές Ασκήσεις

Προχωρηµένη Ανόργανη Χηµεία - Εργαστηριακές Ασκήσεις Γ. Κακάλη, Αν. Καθ. Ε.Μ.Π. Α. Γάκη, Χηµ. Μηχ. ΕΜΠ Προχωρηµένη Ανόργανη Χηµεία - Εργαστηριακές Ασκήσεις ΑΣΚΗΣΗ 6 Παρασκευή ασβεσταργιλικών ενώσεων µε τη µέθοδο πολυµερισµού αρχικών διαλυµάτων και τη χρήση

Διαβάστε περισσότερα

1. Το κείµενο των διατάξεων που αναφέρονται στο παράρτηµα ΙΙ αντικαθίσταται από

1. Το κείµενο των διατάξεων που αναφέρονται στο παράρτηµα ΙΙ αντικαθίσταται από Οδηγία του Συµβουλίου της 23ης εκεµβρίου 1991 για την τυποποίηση και τον εξορθολογισµό των εκθέσεων που αφορούν την εφαρµογή ορισµένων οδηγιών για το περιβάλλον (91/692/ΕΟΚ) ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΑΝΟΔΙΩΣΗ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΑΝΟΔΙΩΣΗ Εισαγωγή ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΑΝΟΔΙΩΣΗ Το γαλβανικό κελί (γαλβανική διάβρωση) είναι μια ηλεκτροχημική αντίδραση οξείδωσης-αναγωγής (redox), η οποία συμβαίνει όταν δύο ανόμοια μέταλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ: ΥΓΡΑ, ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΙ ΑΕΡΙΑ

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ: ΥΓΡΑ, ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΙ ΑΕΡΙΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ: ΥΓΡΑ, ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΙ ΑΕΡΙΑ Α. Ι. ΖΟΥΜΠΟΥΛΗΣ Aν. Καθηγητής Τοµέας Χηµικής Τεχνολογίας ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 54124 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ zoubouli@chem.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟ ΧΗΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. Αθανασόπουλος Κων/νος, Επικ. Καθηγητής

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟ ΧΗΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. Αθανασόπουλος Κων/νος, Επικ. Καθηγητής Αθανασόπουλος Κων/νος, Επικ. Καθηγητής Σύµβολα κινδύνου και Σήµατα προειδοποίησης, απαγόρευσης και υποχρέωσης που χρησιµοποιούνται σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΣΥΜΒΟΛΑ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΧΗΜΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ Μαύρο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Εργαστήριο Μεταλλευτικής Τεχνολογίας & Περιβαλλοντικής Μεταλλευτικής

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Εργαστήριο Μεταλλευτικής Τεχνολογίας & Περιβαλλοντικής Μεταλλευτικής ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Εργαστήριο Μεταλλευτικής Τεχνολογίας & Περιβαλλοντικής Μεταλλευτικής Εξυγίανση εδαφών στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου: Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ. Ένα ερευνητικό εργαστήριο ραδιοχηµείας αποτελείται συνήθως από τρία τµήµατα.

ΓΕΝΙΚΑ. Ένα ερευνητικό εργαστήριο ραδιοχηµείας αποτελείται συνήθως από τρία τµήµατα. ΓΕΝΙΚΑ Ένα ερευνητικό εργαστήριο ραδιοχηµείας αποτελείται συνήθως από τρία τµήµατα. - Το πρώτο τµήµα είναι το κυρίως εργαστήριο στο οποίο πραγµατοποιούνται τα πειράµατα. Το εργαστήριο αυτό πρέπει να πληρεί

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός Αναλυτικής Χημείας

Ορισμός Αναλυτικής Χημείας Ορισμός Αναλυτικής Χημείας Αναλυτική Χημεία ορίζεται ως ο επιστημονικός κλάδος, που αναπτύσσει και εφαρμόζει μεθόδους, όργανα και στρατηγικές, για να δώσει πληροφορίες σχετικά με τη σύσταση και φύση υλικών

Διαβάστε περισσότερα