Η ταύτιση του κάλλους µε το αγαθό στην Ελληνική λογοτεχνία. Ένας πολιτισµικός κώδικας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ταύτιση του κάλλους µε το αγαθό στην Ελληνική λογοτεχνία. Ένας πολιτισµικός κώδικας"

Transcript

1 Η ταύτιση του κάλλους µε το αγαθό στην Ελληνική λογοτεχνία. Ένας πολιτισµικός κώδικας Ερ.Καψωµένος, Καθηγητής Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Yπάρχει στη νεοελληνική λογοτεχνία ένας σηµασιακός κώδικας σύµφωνα µε τον οποίο η συνάρτηση του κάλλους µε το αγαθό εµφανίζεται σταθερά ως σχέση ισοδυναµίας ή ταυτότητας, η οποία λειτουργεί σε πολλά επίπεδα και παίρνει διάφορες ισότιµες εκφράσεις: κάλλος=αγαθό, οµορφιά=καλοσύνη, ηθικές αξίες=αισθητικές αξίες. O κώδικας αυτός, όπως έχοµε δείξει αλλού αναλυτικά, ανιχνεύεται τόσο στην ποίηση όσο και στην πεζογραφία, ισχύει τόσο για τη γραπτή όσο και για την προφορική λογοτεχνία και εκτείνεται όχι µόνο στη νεοελληνική αλλά και στη βυζαντινή και στην αρχαία ιστορική φάση. Tις αφετηρίες της αναγνωρίζοµε στο κλασικό ανθρωπιστικό ιδεώδες του καλού καγαθού, που οι εκφράσεις του υπερβαίνουν τα όρια της λογοτεχνίας. Στοιχεία του αναγνωρίζοµε ακόµη και στη βυζαντινή εκκλησιαστική υµνογραφία, όπου, όπως θα δούµε, το αγαθό αλλά και το θείο εγκωµιάζονται ως εκφράσεις του ωραίου. Tο θέµα είναι πολύ εκτεταµένο για να το εξαντλήσοµε. Θα περιοριστούµε κατ ανάγκη σε κάποια χαρακτηριστικά παραδείγµατα, αρχίζοντας µε το Σολωµό, που είναι ο ποιητής που καθιέρωσε τον αντίστοιχο κώδικα, µέσα στην προσωπική λογοτεχνία. Μικρός προφήτης έριξε σε κορασιά τα µάτια και στους κρυφούς του λογισµούς, χαρά γιοµάτους, είπε: Κι αν για τα πόδια σου, Καλή, κι αν για την κεφαλή σου κρίνους ο λίθος έβγανε, χρυσό στεφάνι ο ήλιος, δώρο δεν έχουνε για σε και για το µέσα πλούτος. Όµορφος κόσµος, ηθικός, αγγελικά πλασµένος! (Σολωµού Αυτόγραφα Έργα [:ΑΕ] ) Είναι το περίφηµο ποίηµα του Σολωµού «Εις Φραγκίσκα Φραίζερ», ένας ύµνος σε µια ιδανική κόρη. Ποιά είναι τα στοιχεία που συνθέτουν το ιδεώδες που γίνεται αντικείµενο θαυµασµού και ύµνου από τον ποιητή; «αν για τα πόδια σου», «κρίνους ο λίθος έβγανε», «αν για την κεφαλή σου» «ο ήλιος (έβγανε, εννοείται) χρυσό στεφάνι». Τα πόδια και η κεφαλή παραπέµπουν στο φυσικό κάλλος, που αναγνωρίζουν και επιβραβεύουν ο λίθος (µετωνυµία της γης) και ο ήλιος, µε κρίνους και χρυσό φωτοστέφανο. Μέσα στην ποιητική παράδοση, η υπέρτατη έκφραση τιµής και αναγνώρισης προέρχεται από τη φύση, από τα maxima membra mundi, ουρανό/ήλιο, γη, θάλασσα. Η έκφραση αυτή ισοδυναµεί µε έπαινο σε υπερθετικό βαθµό, καθώς η φύση αποτελεί το µέγιστο µέτρο που δίνει στο αντικείµενο του θαυµασµού και του επαίνου συµπαντική αξία. Η µια λοιπόν υµνούµενη αξία, που παίρνει µέσα απ αυτήν την εικονοπλασία Κοσµικές διαστάσεις, είναι το φυσικό κάλλος. η άλλη είναι η ηθική υπόσταση της κόρης: «δώρο δεν έχουνε για σε και για το µέσα πλούτος». Αν για το φυσικό κάλλος βρίσκεται έκφραση τιµής, το ήθος είναι ανεκτίµητο, δεν υπάρχει δώρο αντάξιό του. Έχοµε λοιπόν µια κλιµάκωση υπερθετικών εκφράσεων, που ορίζουν τα συστατικά στοιχεία της ιδανικής κόρης, το κάλλος και το αγαθό: Όµορφος κόσµος, ηθικός, αγγελικά πλασµένος. Ο προσδιορισµός «αγγελικά πλασµένος» προσθέτει ένα ακόµη ουσιαστικό στοιχείο σ αυτή τη σηµασιοδότηση. Ο όµορφος και ηθικός κόσµος που συνιστά την υπόσταση της κόρης, είναι πλασµένος όπως οι άγγελοι, που κι αυτοί, εποµένως, συνδυάζουν το κάλλος µε το αγαθό. Κι αυτός ο συνδυασµός, µε τη σειρά του, εφόσον χαρακτηρίζει τη φύση των αγγέλων, συµπεριλαµβάνει την κατηγορία της «θειότητας». Μ άλλα λόγια, ο συνδυασµός κάλλους-αγαθού ορίζει κατηγορίες που αποδίδονται στο θείο. Άρα, η κόρη είναι πλασµένη «κατ εικόνα και οµοίωση» του θείου; Μέσα στη σολωµική ανθρωπολογία και κοσµολογία, το κάλλος και το αγαθό δεν είναι µόνο ιδιότητες του ανθρώπου και του θεού. Είναι πρώτα απ όλα ιδιότητες της φύσης: το χώµα το γεµάτο καλοσύνη κι οµορφιά (Σχεδίασµα, Σολωµού Άπαντα 2π, ) 1

2 Παντού νιος κόσµος οµορφιάς, χαράς και καλοσύνης (Ο Πόρφυρας, ΑΕ 508 Α3) Νιος κόσµος µε τριγύρισε χαράς και καλοσύνης (Ο Πόρφυρας, ΑΕ ) Άρα η φύση είναι θεία, ο άνθρωπος είναι θείος. Έχοµε λοιπόν έναν σηµασιακό κώδικα όπου οι ιδιότητες του κάλλους και του αγαθού αποτελούν µια εξίσωση. Όπου υπάρχει το κάλλος, υπάρχει και το αγαθό και αντίστροφα. ε νοείται οµορφιά χωρίς καλοσύνη και καλοσύνη δίχως οµορφιά. Συνιστούν εποµένως µιαν αναγκαστική αλληλοσυνάντηση. και σ αυτό έγκειται η πρωτοτυπία της σολωµικής µυθολογίας, που υπερβαίνει το επίπεδο της κοινότοπης µεταφοράς. Άνθρωπος, φύση, θείο είναι οµοειδή. ορίζονται από τις κοινές κατηγορίες του κάλλους και του αγαθού, που είναι αξεχώριστα. εν πρόκειται λοιπόν για απλή εικονοπλασία, αλλά για έναν σηµασιακό κώδικα που δηλώνει ένα ενιαίο σύµπαν. Η φύση είναι ο χώρος της οµορφιάς και της καλοσύνης. Συγκεντρώνει όλες τις αξίες. Είναι λοιπόν και ο χώρος της θεότητας, η οποία κάθε τόσο κάνει την εµφάνισή της µέσα στη φύση, µπροστά στα έκθαµβα µάτια ενός αλαφροΐσκιωτου: Αλαφροΐσκιωτε καλέ, για πες απόψε τί δες; Νύχτα γιοµάτη θαύµατα, νύχτα σπαρµένη µάγια! Χωρίς ποσώς γης, ουρανός και θάλασσα να πνένε ουδ όσο κάν η µέλισσα κοντά στο λουλουδάκι, µονάχο ανακατώθηκε το στρογγυλό φεγγάρι κι όµορφη βγαίνει κορασιά και θεϊκιά στο φως του. (Ελεύθεροι Πολιορκηµένοι Γ, Ο Πειρασµός, ΑΕ 467 Α3-12) Έτρεµε το δροσάτο φως στη θεϊκιά θωριά της, στα µάτια της τα ολόµαυρα και στα χρυσά µαλλιά της. Εκοίταξε τ αστέρια κι εκείνα αναγαλλιάσαν και την αχτινοβόλησαν και δεν την εσκεπάσαν. Κι από το πέλαο που πατεί χωρίς να το σουφρώνει κυπαρισσένιο ανάερα τ ανάστηµα σηκώνει κι ανεί τσ αγκάλες µ έρωτα και µε ταπεινοσύνη κι έδειξε πάσαν οµορφιά και πάσαν καλοσύνη. Τότε από φως µεσηµερνό η νύχτα πληµµυρίζει κι η χτίσις έγινε ναός που ολούθε λαµπυρίζει. (Ο Κρητικός, Άπ.1, ) Αυτή είναι η εµπειρία της θείας Επιφάνειας (ή Θεοφάνειας) µέσα στη φύση, χαρακτηριστική της µυθολογίας του Σολωµού, ο οποίος έτσι εγκοσµιώνει τις µεταφυσικές αξίες («έτσι η µεταφυσική έγινε φυσική», για να χρησιµοποιήσουµε µια δική του έκφραση). Μ αυτό τον τρόπο ο ποιητής αναδείχνει την πνευµατική υπόσταση του υλικού κόσµου και αποκαθιστά την ενότητα του σύµπαντος. Ο θεός δεν είναι αλλού, επέκεινα, είναι εδώ, µαζί µας, γύρω µας, στη δεύτερη, µυστική διάσταση αυτού του κόσµου. Αυτός είναι ο κώδικας, που βασίζεται στην ταύτιση του κάλλους µε το αγαθό και που εγκαθιδρύει µια παράδοση µέσα στην προσωπική νεοελληνική λογοτεχνία, που συνεχίζεται ώς τον Ελύτη και τη γενιά του Μεσοπολέµου, αλλά και πέρα απ αυτήν. H ταύτιση του κάλλους µε το αγαθό υλοποιεί, µέσα στην ώριµη ποίηση του Σολωµού, ένα ιδεώδες πληρότητας ζωής, που εξασφαλίζει τη µακαριότητα των όντων. Στον Πόρφυρα αντιπροσωπεύει ένα πρότυπο αρµονίας ανθρώπου-kόσµου, που συνδέεται µε την αντίληψη του τραγικού και αντιδιαστέλλει το τραγικό του Σολωµού από το υψηλό του Schiller. Kαι στους δύο, ο άξονας της τραγικής σύγκρουσης είναι η σχέση του κάλλους µε το αγαθό. H διαφορά είναι ότι στο τραγικό του Σολωµού το αγαθό και το κάλλος βρίσκονται σε αρµονία, αποτελούν µια ταυτότητα, αντίληψη που παραπέµπει σε ένα σύµπαν ενιαίο (ενότητα υλικού και πνευµατικού κόσµου) ενώ στο υψηλό του Schiller το κάλλος και το αγαθό βρίσκονται σε διάσταση, αντίληψη που παραπέµπει σε ένα δυιστικό σύµπαν (αντίθεση υλικού και πνευµατικού κόσµου). Ο Παλαµάς συλλαµβάνει τη γύµνια ως φυσική, αισθητική και ηθική κατηγορία, στο µέτρο που το ζεύγος: αλήθεια-ψεύδος συναρτάται µε το ζεύγος: ηθικό-ανήθικο: 2

3 Γύµνια είναι κι η αλήθεια Και γύµνια κι η οµορφιά! ( O Σάτυρος, στρ.12, στ.7-8: H Πολιτεία και η Mοναξιά,. K. Παλαµά, Άπαντα, τ. 5:421) Στο ίδιο ποίηµα η γύµνια ως αισθητική αξία συνεπάγεται την ιδιότητα της ευγένειας και του θείου: Ρουµπίνια εδώ, µαλάµατα, Μαργαριτάρια, ασήµια, Μοιράζει η θεία σου γύµνια Τρισεύγενη Αττική! ( Ο Σάτυρος, στρ.3, στ.5-8, από την Πολιτεία και Μοναξιά), K.Παλαµά, Άπαντα, τ.5:418) Ο Σικελιανός, µε τη σειρά του, αποδίδει στη θεότητα ως ουσιώδες και αναπόσπαστο γνώρισµα, το κάλλος: Ω µυστική µεγάλη Πρωτοεικόνα, [ ] ως πότε θα σε βλέπω σταυρωµένη στο σταυρό της ιερής Θηλύτητάς Σου, στο µεγάλο σταυρό της οµορφιάς Σου. (Άγγελου Σικελιανού «Λιλίθ», Λυρικός Βίος Ε, Ίκαρος 1978:102) Στον Καβάφη, η ηθική συµπεριφορά εκφράζεται µετωνυµικά, ως καλαισθησία: Μα αν ήµουν ακαλαίσθητοςκι αν µυστικά το είχα προστάξειθά βγαζαν πρώτο, οι κόλακες, και το κουτσό µου αµάξι. ( Eύνοια Aλεξάνδρου Bάλα, K.Π.Kαβάφης, B,1978:23) Το ενδοκειµενικό πρόσωπο στο οποίο αποδίδονται τα λόγια αυτά είναι ένας νέος Aντιοχεύς που παίρνει µέρος σε αγώνες αρµατοδροµίας, ευνοούµενος του Αλέξανδρου Βάλα της Συρίας, ηγεµόνα της ελληνιστικής εποχής. Και χαρακτηρίζει ως «ακαλαίσθητη» την ανήθικη µεθόδευση να µετάσχει σε έναν αγώνα στηµένο, που θα του έδινε το πρώτο βραβείο. Και ως Έλληνας δεν καταδέχεται να παραβιάσει την αρχή της καλαισθησίας. Η ηθική του είναι ζήτηµα καλού γούστου. Και η αισθητική του δεν του επιτρέπει µια ανήθικη συµπεριφορά. Έτσι, η αισθητική γίνεται εγγύηση για την ηθική. Ο Ελύτης διακηρύσσει σε χίλιους τόνους, ότι το θείο, το αγαθό και το κάλλος αποτελούν µια ενδοκοσµική ταυτότητα: Ωραίε µου αρχάγγελε, γειά σου µε τις ηδονές, καθώς φρούτα στο τραπέζι. (O. Eλύτη, O Mικρός Nαυτίλος, Mυρίσαι το άριστον, XIX, 1986:87) Εικονίσµατα θα χω τ άχραντα κορίτσια ντυµένα στου πελάγου µόνο το λινό (O. Eλύτη, Tο Άξιον Eστί, Tα Πάθη, ια, 1980:64) Την κατηγορία της θειότητας ο Ελύτης την αποδίδει στην πιο υλική πλευρά του ανθρώπου, στα γυµνά σώµατα των κοριτσιών, που τα ονοµάζει «άχραντα» ή αλλού, «αγγεία των µυστηρίων», και τα καθιστά αντικείµενα λατρείας και προσκύνησης. Περισσότερο από κάθε άλλον ποιητή, ο Ελύτης διακηρύσσει την ιερότητα του σώµατος και την πνευµατική διάσταση του υλικού κόσµου. Η παράδοση αυτή δεν είναι βέβαια χωρίς προηγούµενο. Πριν από το Σολωµό τη συναντούµε στο ηµοτικό τραγούδι: Άγγελος είσαι, µάτια µου, κι αγγελικά χορεύγεις κι αγγελικά πατείς στη γης και µένα µε παιδεύγεις. 3

4 (M. Λιουδάκη, Λαογραφικά Kρήτης, τόµ.a. Mαντινάδες, 24.1) Η περίσταση που τραγουδιέται αυτή η µαντινάδα είναι ο χορός. Και στο χορό, αυτό που δείχνει η κόρη είναι βέβαια η οµορφιά και η χάρη, δεν είναι η καλοσύνη. Όπως φαίνεται όµως, και στη λαϊκή αντίληψη το κάλλος συνδέεται αξεχώριστα µε το αγαθό. Έτσι ο άγγελος προσφέρει το πληρέστερο πρότυπο για σύγκριση, καθώς ο άγγελος συνδυάζει αξεχώριστα το αγαθό µε το κάλλος. Η κόρη, αφού έχει οµορφιά και χάρη, έχει και καλοσύνη, αυτονόητα. Είναι σαν άγγελος. Γιατί αυτά πάνε µαζί. Την αντίληψη αυτή εκφράζουν πολλά δίστιχα που έχουν θέµα τον ύµνο της οµορφιάς. Όταν ο λαϊκός ποιητής θέλει να εξάρει την οµορφιά σε υπερθετικό βαθµό, τότε την ταυτίζει µε τη θεότητα: Όντεν περάσω και σε δω στο παραθύρι απάνω, θαρρώ πως είσαι Παναγιά και το σταυρό µου κάνω. (M. Λιουδάκη, Mαντινάδες, 6:77) 1 Στη γειτονιά που κάθεσαι δεν πρέπει µοναστήρι, γιατί σαι συ το κόνισµα και το προσκυνητήρι. (Προφορική παράδοση: Kυδωνία Kρήτης) Έτσι, από την ταύτιση του κάλλους µε το αγαθό περνούµε στην ταύτιση του κάλλους µε το ιερό και το θείο. Και η έκφραση της λατρείας του θείου µεταφέρεται στον φορέα του κάλλους. Η οµορφιά της κόρης γίνεται αντικείµενο λατρείας, ωσάν αυτονόητα το κάλλος να σηµασιοδοτεί τη θειότητα. Όλοι έχουνε κονίσµατα και προσκυνούν απάνω, µα γω στα µάτια σου τα δυο την προσευχή µου κάνω. (Προφορική παράδοση: Mεραµπέλο Kρήτης) Μέσα από µια τέτοια σηµασιοδοτική διαδικασία, φτάνοµε στην υποκατάσταση του θείου από το κάλλος, του ίδιου του θεού από την πεντάµορφη αγαπηµένη, υποκατάσταση που υπονοεί ότι η κόρη συγκεντρώνει τις ιδιότητες του κάλλους και του αγαθού στον ίδιο υπερθετικό βαθµό. Έτσι προκύπτει η εξίσωση: κάλλος+αγαθό=θείο και συνεπώς κόρη=θεότητα. Υπάρχουνε πολλοί θεοί µά ναι θεοί του κόσµου, όµως για µένα είσαι σύ µοναδικός θεός µου. (Προφορική παράδοση: Mεραµπέλο Kρήτης) ιαπιστώνουµε λοιπόν ότι στην παραδοσιακή µαντινάδα, που αποτελεί µια από τις πιο δυναµικές εκφράσεις του λαϊκού προφορικού πολιτισµού, ο κώδικας κάλλος=αγαθό ενσωµατώνει τη συναφή εξίσωση αγαθό=θείο και παίρνει τη χαρακτηριστική µορφή κάλλος=θείο. Σ αυτή την εξίσωση στηρίζεται µια ολόκληρη εικονοπλασία, που υµνεί τη γυναικεία οµορφιά µέσα από εξιδανικευτικές παροµοιώσεις και µεταφορές όπως αυτές που αναλύσαµε: κόρη=άγγελος, κόρη=παναγία, αγαπηµένη=θεός. Στην εικονοπλασία αυτή δεν είναι το κάλλος που γίνεται κριτήριο του αγαθού, αλλά το αγαθό που γίνεται κριτήριο του κάλλους. Η παραβολή µε τη θεότητα υποδηλώνει την ιδεώδη οµορφιά. Υπάρχει ωστόσο και το αντίστροφο. το κάλλος να γίνεται κριτήριο του αγαθού. Στη συνάρτηση αυτή βασίζεται ο σηµασιοδοτικός κώδικας που στηρίζει την αντίστοιχη εικονοπλασία της βυζαντινής εκκλησιαστικής υµνογραφίας. Στην υµνογραφία, πολύ συχνά, το αγαθό και το θείο εγκωµιάζονται ως εκφράσεις του ωραίου. Η εξίσωση αυτή συναντάται µάλιστα σε ύµνους που αναφέρονται στην Παναγία και το Χριστό. Σε ένα τροπάριο του Ευαγγελισµού της Θεοτόκου, που παρουσιάζει ισχυρές αναλογίες µε το ποίηµα του Σολωµού «Εις Φραγκίσκα Φραίζερ», ο υµνωδός ψάλλει: 1 Bλ. ακόµη Λιουδάκη, Λαογραφικά Kρήτης, A. Mαντινάδες, Aθήνα, Eλευθερουδάκης, 1936, 5: 54-56, 6: 75-77, 9: 112, 115, 15: 13-16, 20: 7-8, 21: 18, 20, 24:2-8 κ.α. 4

5 την ωραιότητα της παρθενίας σου και το υπέρλαµπρον το της αγνείας σου ο Γαβριήλ καταπλαγείς εβόα σοι, Θεοτόκε. ( Aκάθιστος ύµνος : Mέγας Iερός Συνέκδηµος, Eκδ. Φως, σελ.64). Ο Γαβριήλ αντιστοιχεί στο «µικρό προφήτη» του Σολωµού. εν υποστηρίζοµε ότι ο Σολωµός επηρεάστηκε από τον εκκλησιαστικό ύµνο, αν και η εκκλησιαστική ποίηση έχει υπάρξει, στα νεανικά κυρίως χρόνια, πηγή έµπνευσης του Σολωµού. Εδώ ωστόσο ο σολωµικός κώδικας εµφανίζεται αντεστραµµένος. Η «παρθενία» και η συνώνυµη «αγνεία» είναι βέβαια ηθικές αξίες. Όµως ο συνδυασµός «το υπέρλαµπρον της αγνείας σου», που δηλώνει υπερθετικό βαθµό, µας αποκαλύπτει µέσω της στενής αναλογίας του προς τον αµέσως προηγούµενο, συντακτικά και σηµασιακά οµόλογο συνδυασµό: «την ωραιότητα της παρθενίας σου» ότι το ηθικό, όταν φτάνει σε υπερθετική εκδήλωση, τότε καταχτά την ισοδυναµία µε το ωραίο. Έχοµε τις εξής αλληλοσυναρτώµενες εξισώσεις: Παρθενία=ωραιότητα, παρθενία = αγνεία, υπέρτατη αγνεία= ωραιότητα ή αλλιώς, ωραίο=ηθικό στο µέγιστο βαθµό. Το ανάλογο παρατηρούµε στο Εγκώµια του Επιταφίου, όσον αφορά το Χριστό. Σε έναν ύµνο φαίνεται να αποδίδεται στο Χριστό µια ήκιστα ταιριαστή για την περίσταση ιδιότητα, το κάλλος: Ο ωραίος κάλλει παρά πάντας βροτούς ( Eγκώµια, A : Mέγας Iερός Συνέκδηµος, σελ.558) Θα µπορούσε κανείς να παρατηρήσει ότι η ιδιότητα του κάλλους δεν ταιριάζει στην πνευµατικότητα του χριστιανικού θεού. Και καθίσταται περισσότερο ανοίκεια, καθόσον αποδίδεται στο νεκρό Ιησού, καθηµαγµένο και παραµορφωµένο από το µαρτύριο του Σταυρού. Μπορούµε ωστόσο, µε τη βοήθεια του κώδικα που εντοπίσαµε παραπάνω, να κάνοµε µια διαφορετική ανάγνωση. Σύµφωνα µε το θρησκευτικό δόγµα, ο Ιησούς, µε τη σταυρική του θυσία φτάνει στην κορυφή της τελείωσής του, ολοκληρώνει την αποστολή του, αίρει τις αµαρτίες του κόσµου, απελευθερώνει τον άνθρωπο από το προπατορικό αµάρτηµα και δικαιώνει τη θεϊκή του φύση. Με άλλα λόγια, πραγµατώνει το ηθικό και το αγαθό στον υπέρτατο βαθµό, δηλ. υλοποιεί, σύµφωνα µε τον κώδικα που αναλύσαµε, την ισοδυναµία: ηθικό (σε υπέρτατο βαθµό)= κάλλος. Για ένα εκκλησιαστικό κείµενο, όπου η προτεραιότητα του ηθικού και του αγαθού έναντι του κάλλους θεωρείται αυτονόητη, ο κώδικας αυτός φαντάζει παράδοξος. Πώς είναι δυνατόν το κάλλος, που συνδέεται περισσότερο µε την υλική υπόσταση του ανθρώπου, να γίνεται µέτρο κρίσης και αποτίµησης του αγαθού, τη στιγµή που το ιδεώδες κάλλος δεν είναι αυτονόητη ιδιότητα του χριστιανικού θεού; Μια εξήγηση θα µπορούσε να δώσει το γεγονός ότι η αντίληψη που εξισώνει το κάλλος µε το αγαθό συνιστά συστατικό στοιχείο µιας διαχρονικής ελληνικής παράδοσης. Την αφετηρία αυτής της αντίληψης θα µπορούσε να αναγνωρίσει κανείς στο προχριστιανικό ανθρωπιστικό ιδεώδες του «καλού καγαθού ανδρός» και στην πλατωνική θεωρία των ιδεών, όπου το κάλλος συναρτάται µε την αλήθεια και ο έρωτας ωθεί τον άνθρωπο στο αγαθό (Πλάτωνος Συµπόσιον και Πολιτεία). Θα µπορούσαµε λοιπόν να υποστηρίξοµε ότι ο κώδικας που εξισώνει το κάλλος µε το αγαθό είναι, µεταξύ άλλων, ένα τεκµήριο της σύνθεσης χριστιανισµού και ελληνισµού, που πραγµατοποιήθηκε µέσα στην ανατολική ορθόδοξη παράδοση, σύνθεση που συνιστά µια παραχώρηση προς τις πρωταρχικές φυσικές αξίες της ελληνικής παράδοσης, όπως είναι το κάλλος του σώµατος, χαρακτηριστική ιδιότητα των αρχαίων θεών. Η σύνθεση αυτή κατοχυρώνεται θεολογικά, µε την αντίληψη ότι το σώµα είναι ιερό (και όχι περιφρονητέο), γιατί είναι ο ναός της ψυχής. Έτσι, αν δε σφάλλοµε, υπερβαίνει η ορθόδοξη θεολογία τη µανιχαϊστική αντίθεση σώµατος και ψυχής και αποκαθιστά ελληνικότατα την ενότητα υλικού και πνευµατικού κόσµου: σηµασιοδοτεί το κάλλος ως αξία ηθική. Είναι ενδιαφέρον να υπογραµµίσοµε ότι ο κώδικας κάλλος = αγαθό δεν περιορίζεται στην ποίηση, εκκλησιαστική και «κοσµική». Συναντάται επίσης σε εκφράσεις του προφορικού λόγου, σε κοινωνιόλεκτα, όπως λέµε, σε κανόνες κοινωνικής συµπεριφοράς, σε συλλογικά αξιακά πρότυπα και, κατ εξοχήν, στις εικαστικές τέχνες. Θα περιοριστούµε σε ορισµένα παραδείγµατα από τον 5

6 προφορικό λόγο, όπου ο κώδικας αυτός αποτυπώνεται σε κοινωνιόλεκτα ευρύτατης χρήσης, τα οποία συνιστούν, στην κυριολεξία, «αποσπάσµατα ιδεολογίας». Υπάρχει µια προτρεπτική έκφραση, που συντίθεται από την εµφαντική επανάληψη δυο επιρρηµατικών προσδιορισµών στο εννοούµενο ρήµα µιας ονοµατικής πρότασης: «Όµορφα! Όµορφα!» (δηλ. να συµπεριφέρεσαι). Και σηµαίνει: να συµπεριφέρεσαι σύµφωνα µε τους κανόνες ηθικής συµπεριφοράς. Ώστε το «όµορφα» εδώ ισοδυναµεί µε το «ηθικά», «κόσµια», όχι άπρεπα, ανήθικα. Η έκφραση χρησιµοποιείται σε περιπτώσεις όπου ο οµιλών διαπιστώνει κάποια απόκλιση από το ηθικώς αποδεκτό, την οποία µε την επιτιµητική προτροπή του επιχειρεί να διορθώσει. Υπάρχει µια άλλη έκφραση, που είναι αποφατική και δηλώνει µια αρνητική αξιολογική κρίση: «εν είναι όµορφα πράγµατα αυτά!». Αυτό σηµαίνει: «δεν είναι σωστά», «δεν είναι ηθικώς αποδεκτά». Έχοµε δυο ηθικές κρίσεις, που η πρώτη παίρνει τη µορφή της υπόδειξης και η δεύτερη της αποδοκιµασίας. Και στις δύο, η έννοια του ωραίου χρησιµοποιείται ως µέτρο αποτίµησης του ηθικού. Το υποδηλούµενο µέτρο είναι µια ηθική συµπεριφορά τέτοιας ποιότητας, που να εξισώνεται µε το ωραίο, όπως ακριβώς στον κώδικα της εκκλησιαστικής υµνογραφίας. Έτσι, η ηθική κρίση µετασχηµατίζεται σε αισθητική κρίση. Αυτό έχει µια ενδιαφέρουσα συνέπεια. Η αισθητική κρίση, είτε µε τη χροιά της έµµεσης επιτίµησης είτε µε τη χροιά της ρητής αποδοκιµασίας, µετριάζει την ηθική µοµφή, που θα είχε λ.χ. η έκφραση: «είναι ανήθικα πράγµατα αυτά» και γίνεται έτσι τρόπος ευγένειας. Από τον ίδιο κώδικα απορρέει και η επιφωνηµατική έκφραση «ωραία!», που έχει µια καθολικευµένη χρήση στο λόγο της καθηµερινής επικοινωνίας. Πρόκειται για µια αναφώνηση που δηλώνει µια αντίδραση ευφορίας ή ικανοποίησης για οποιαδήποτε θετική ή επιθυµητή εξέλιξη, όχι κατ ανάγκη για µια αισθητικού χαρακτήρα εµπειρία. Ανάλογη σηµασιακή ευρύτητα διαπιστώνουµε και σε µια άλλη τρέχουσα έκφραση της καθηµερινής κουβέντας: «είναι ωραίος άνθρωπος». Στη συγκεκριµένη χρήση, το εκφώνηµα αυτό δεν αναφέρεται καθόλου στην ιδιότητα του φυσικού κάλλους, αλλά στο χαρακτήρα και το ήθος. ιακρίνοµε µάλιστα µια σηµασιακή απόχρωση που πάει περισσότερο προς την κοινωνική συµπεριφορά, δηλ. τις κοινωνικές αρετές του προσώπου. Στις δυο τελευταίες περιπτώσεις διαπιστώνουµε µια διεύρυνση του κώδικα, όπου η έννοια του ωραίου γίνεται, κατά κάποιο τρόπο, αξιολογικό κριτήριο κοινωνικής συµπεριφοράς και έκφραση γενικής ευφορίας. Yπάρχει στην παραδοσιακή κοινωνία της Kρήτης µια ενδιαφέρουσα και χαρακτηριστική έκφραση από τη σκοπιά που µας ενδιαφέρει: Θεός ξεβράκωτος. Eίναι µια έκφραση επιφωνηµατική, που δηλώνει θαυµασµό και επιδοκιµασία (οπτική, γευστική, ακουστική) σε υπερθετικό βαθµό. Aλλά ποια είναι η καταδηλωτική σηµασία αυτής της αντιφατικής έκφρασης; Oι µόνοι ξεβράκωτοι θεοί που γνωρίζοµε είναι φυσικά οι αρχαίοι θεοί. Mπορούµε λοιπόν µε αρκετή ασφάλεια να διατυπώσοµε την υπόθεση ότι η έκφραση αυτή διερµηνεύει την κοινή εµπειρία από τα αγάλµατα των αρχαίων θεών, που συνδυάζουν τον ιδανικό συνδυασµό του κάλλους µε το αγαθό. Έτσι, το γυµνό σώµα ως συνδυασµός του κάλλους µε το αγαθό, γίνεται, στη λαϊκή συνείδηση, µέτρο κρίσης για όλες τις αξίες. Στο πεδίο της πρακτικής ζωής αναφέρεται µια κρίση του νοµπελίστα ποιητή Οδυσσέα Ελύτη, που περιλαµβάνεται στο δοκιµιακό του έργο και αναγνωρίζει αυτόν τον κώδικα ως συστατικό στοιχείο µιας ορισµένης νεοελληνικής παράδοσης. Ο ποιητής παρατηρεί ότι ο Έλληνας νησιώτης «ξέρει να ταυτίζει το χρήσιµο µε το ωραίο, αλλά συνάµα και το ωραίο µε το ηθικό, στην πιο ριζοσπαστική του έννοια» (Εν Λευκώ, 1992: 20). Η κρίση του ποιητή παρουσιάζει διπλό ενδιαφέρον, γιατί, πέρα από την επιβεβαίωση του κώδικα, αποκαλύπτει ότι υφίσταται ένας συνειδητός διάλογος της προσωπικής ποίησης µε την παράδοση, που εξηγεί τη στενή συνάφεια που διαπιστώνεται ανάµεσα στους ποιητικούς κώδικες και στους κώδικες της πρακτικής ζωής, όπως εκφράζονται στα κοινωνιόλεκτα που αναλύσαµε. Ένα ενδιαφέρον ερώτηµα θα ήταν αν οι κώδικες αυτοί εξακολουθούν να λειτουργούν στις µέρες µας, κάτω από τις συνθήκες που επέβαλε η εποχή της παγκοσµιοποίησης. Mια σχετική έρευνα θα µπορούσε µάλιστα να προσφέρει ένα κριτήριο για να εκτιµήσοµε το βαθµό αλλοτρίωσης της τοπικής κουλτούρας από εξωγενή πρότυπα. Η αντίληψη του θείου στην Ελλάδα συνδέεται, όπως είδαµε, µε τον πολιτισµικό κώδικα: κάλλος = αγαθό. Ο κώδικας αυτός έχει αποκρυσταλλωθεί εικαστικά στην αγαλµατοποιία της κλασικής αρχαιότητας, όπου η θεότητα παριστάνεται ως το πρότυπο του κάλλους και του αγαθού. Υπάρχει µάλιστα ένα «µυστικό» που ορίζει την πεµπτουσία αυτού του διαχρονικού κώδικα η 6

7 αναγκαστική συνάρτηση των δύο όρων. Ό,τι είναι αγαθό είναι αυτονόητα και ωραίο κι ό,τι είναι ωραίο δεν µπορεί να µην είναι αγαθό. Αν διαβάσοµε τον κώδικα από την ανάποδη, το κακό δεν µπορεί να είναι ωραίο και το άσχηµο δεν µπορεί να είναι αγαθό κατά µείζονα λόγο, δεν µπορούν να ταυτίζονται µε το θείο. Ας παραβάλοµε τώρα τις φιγούρες κόµικς που επιλέχθηκαν για «µασκότ» των Ολυµπιακών Αγώνων του 2004 (το δίδυµο «Φοίβου Αθηνάς» συντοµογραφία: Φ-Α ) µ αυτόν τον κώδικα. Σε σύγκριση µε το κλασικό αισθητικό ιδεώδες της συµµετρίας των µερών προς το όλον, οι φιγούρες αυτές βρίσκονται στον αντίποδα ενσαρκώνουν το ασύµµετρο και αντιαισθητικό µε τον πιο κραυγαλέο τρόπο. Ο άξονας ανάπτυξής τους είναι αντεστραµµένος από πάνω προς τα κάτω (κατά τη φορά της τροφής): λαιµός-κοιλιά-πατούσ από το λεπτότερο στο φαρδύτερο µέρος. Η φαρδιά πατούσα, σε συνδυασµό µε την κοιλιά, υποδηλώνει το πρωτόγονο, το ζωώδες, το γαιώδες, το αντίθετο του πνευµατικού (τη µη-κουλτούρα). Ανθρωπολογικά παραπέµπει σ ένα προϊστορικό στάδιο ανάπτυξης στους πιθήκους, στα ανθρωποειδή, στους ανθρώπους των σπηλαίων. Η γυµνή φαρδιά πατούσα σηµασιοδοτείται κατ αντιδιαστολή προς το µικρό κοµψό γυναικείο ποδαράκι µέσα στην κλειστή γόβα, που υποδηλώνει τον πολιτισµό. Με βάση, αφετέρου, τους κοινωνικούς κώδικες, η φαρδιά ξυπόλυτη πατούσα υποδηλώνει τον πένητα (που δεν έχει παπούτσια να βάλει), το ζητιάνο, τον περιθωριακό, τον αξιολύπητο_ ή, στην καλύτερη περίπτωση, τον φτωχοδιάβολο, τον «καραγκιόζη», το γελωτοποιό, που επισύρει την υποτιµητική συµπάθεια. Αλλά το πιο σηµαδιακό, σ αυτή την κατεύθυνση, είναι ότι οι φιγούρες αυτές δεν έχουν κεφάλι. Το κεφάλι είναι απλώς προέκταση του λαιµού, του οποίου το τέλος ορίζεται από τις τρίχες του κεφαλιού. Στο ενδιάµεσο είναι ζωγραφισµένα τα µάτια και το στόµα. Το κεφάλι δεν ξεχωρίζει ως χωριστό µέλος του σώµατος. Το πρόσωπο, τα χαρακτηριστικά του οποίου ορίζουν το κάλλος, είναι ανύπαρκτο. Στη θέση του κεφαλιού έχοµε το λαιµό-καταβόθρα, που τη λειτουργία του υποδηλώνει η συναφής φουσκωτή κοιλιά. Πώς σηµασιοδοτείται µια φιγούρα από την οποία λείπει το κεφάλι και το πρόσωπο; Λείπει η έδρα της νόησης, ο εγκέφαλος, συνεπώς υποδηλώνεται αδυναµία σκέψης. Ο εγκέφαλος, η νοηµοσύνη, η πνευµατική καλλιέργεια υποδηλώνεται µε την ανάδειξη του κεφαλιού, του στοχαστικού προσώπου, του υψηλού µετώπου. Χαρακτηριστικό του ζωώδους είναι το στενό µέτωπο (πίθηκος, προϊστορικός άνθρωπος). Έτσι η θεά της σοφίας, η Αθηνά, παριστάνεται χωρίς κεφάλι, χωρίς µέτωπο, στην κυριολεξία, «ανεγκέφαλη». Ο θεός του φωτός και του κάλλους, ο Απόλλων, εµφανίζεται χωρίς το ακτινοβόλο πρόσωπο, που δηλώνει τη σύνθεση κάλλος = αγαθό, χωρίς τη συµµετρία των µελών του σώµατος, του µέρους µε το όλον, που σηµαίνει το ιδεώδες του κάλλους. Συµπέρασµα: οι φιγούρες που επιλέχθηκαν να παραστήσουν τους θεούς ακολουθούν ένα µοντέλο άκρως αντίθετο προς τις αξίες του αρχαίου πολιτισµού, γελοιογραφούν κι έτσι εξουδετερώνουν το κλασικό ιδεώδες. Για να ακριβολογούµε, υλοποιούν ένα µοντέλο πρωτογονικής ασυµµετρίας και δυσµορφίας, που παραπέµπει στο τερατώδες και που σύµφωνα, µε τον κώδικα που είδαµε κουβαλεί µαζί του ευανάγνωστες συνδηλώσεις αξιακού χαρακτήρα. Αν το κάλλος και η συµµετρία υποδηλώνουν το αγαθοποιό θείο, το δύσµορφο και τερατώδες υποδηλώνει το κακοποιό δαιµόνιο. Κι αν συνυπολογίσοµε το γελοιογραφικό στοιχείο που εµπεριέχουν αυτές οι φιγούρες και επιχειρήσοµε µια αντιστοίχηση µε τα παραστασιακά αποθέµατα του συλλογικού φαντασιακού, ο πιο συµπαθητικός συνειρµός που θα µπορούσαν να προκαλέσουν τα κόµικς «Φοίβος και Αθηνά» είναι προς τα κακοποιά δαιµόνια του ωδεκαηµέρου, τους καλικαντζάρους, τα τερατάκια που κάνουν άνω κάτω το χωριό τις κρύες νύχτες του χειµώνα, πριν εκδιωχθούν από την αγιαστούρα του παπά την ηµέρα των Φώτων (διασκεδαστική η τυχαία αναλογία των Φώτων µε το Φοίβο, το θεό του Φωτός, αναλογία που υπογραµµίζει την αναστροφή του κώδικα). Την αντιστοιχία εξάλλου ανάµεσα στα νευρόσπαστα «κόµικς» και στα καλικαντζαράκια ενισχύει και το κοινό χαρακτηριστικό της υπερκινητικότητας. Αυτή η υπερκινητικότητα, που στους καλικαντζάρους συνδέεται µε την κακοποιό δραστηριότητά τους, προσδίδει κατ αναλογία στις αθλητικές δραστηριότητες του διδύµου Φ-Α µιαν αρνητική σηµασιοδότηση, που κινδυνεύει να δηµιουργήσει απώθηση αντί για συµπάθεια και κίνητρο συµµετοχής. Εκτός και αν προορίζονται προγραµµατικά για τη διαπαιδαγώγηση του διεθνούς κοινού στις αξίες της Νέας παγκόσµιας τάξης. Σ ένα άλλο επίπεδο, αυτή η υπερκινητικότητα µεταδίδει µια νευρική υπερένταση, που έρχεται και αυτή σε ευθεία αντίθεση µε την περίφηµη «ελληνική γαλήνη» που αποπνέουν τα αρχαία αγάλµατα, κατεξοχήν τα αγάλµατα των Ολυµπίων Θεών. «Ολύµπιος» σηµαίνει γαλήνιος σε 7

8 υπερθετικό βαθµό, ατάραχος, νηφάλιος απέναντι σε οποιαδήποτε δύσκολη κατάσταση. Έτσι, η «ελληνική γαλήνη» δηλώνει τη νηφάλια κρίση που στηρίζεται στο µέτρο και κατ επέκταση, την αξιοπρέπεια ως απάντηση στο τραγικό της ζωής. Κατ αντίθεση προς αυτό το ιδεώδες, η υπερκινητικότητα και η νευρική υπερένταση που προκαλεί το δίδυµο Φ-Α, καταργεί τη νηφαλιότητα, απαραίτητη συνθήκη για την ορθή κρίση, και παραπέµπει στην οµαδική υστερία, κατάσταση που καθιστά την ανθρώπινη µάζα χειραγωγίσιµη προς κάθε ασύµµετρη συµπεριφορά. - Mήπως γινόµαστε υπερβολικοί; Αφού τό γραψαν οι εφηµερίδες, ότι πηγή έµπνευσης για τις «µασκότ» των Ολυµπιακών Αγώνων αποτέλεσε ένα αρχαϊκό πήλινο ειδώλιο, µια «πτηνόµορφη βοιωτική πλαγγόνα (κούκλα) του έβδοµου π.χ. αιώνα». - Ευτυχώς που το έγραψαν, γιατί θα ήταν πολύ δύσκολο και για τον πιο έµπειρο αρχαιολόγο να κάµει το συσχετισµό, εφόσον οι αρχαϊκές κούκλες δεν παρίσταναν ούτε την Αθηνά ούτε το Φοίβο αλλά ούτε και σπουδαία οµοιότητα παρουσιάζουν µε το δίδυµο Φ-Α. Η µόνη αναγνωρίσιµη οµοιότητά τους είναι προς τις φιγούρες των διάφορων παιδικών κινουµένων σχεδίων, απ αυτά που γεµίζουν τα διεθνή τηλεοπτικά προγράµµατα στις ώρες παιδικής ακροαµατικότητας τον καιρό της παγκοσµιοποίησης. Για αναζήτηση της έµπνευσης σε παραστάσεις ή αγάλµατα του Φοίβου ή της Αθηνάς της κλασικής περιόδου ούτε λόγος. Αν πάροµε στα σοβαρά τη δήλωση για την αρχαϊκή πηγή έµπνευσης του καλλιτέχνη, νοµιµοποιούµαστε να υποθέσοµε ότι η σύγχρονη κουλτούρα του κατώτερου κοινού παρονοµαστή, αδυνατώντας να βρει σηµείο επαφής µε τον πολιτισµό της κλασικής αρχαιότητας, κατέφυγε στις αρχαϊκές κούκλες, αναγνωρίζοντας προφανώς ως συγγενέστερο πολιτισµικό στάδιο προς το σηµερινό της παγκοσµιοποίησης αυτό της γεωµετρικής εποχής. 8

9 9

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Στοιχεία δηµοτικού τραγουδιού που εντοπίζουµε στο ποίηµα "Κρητικός"

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α1. Τα βασικά θέµατα της Επτανησιακής σχολής είναι η φύση, η θρησκεία, η πατρίδα, η γυναίκα και ο έρωτας στην εξιδανικευµένη τους µορφή. Στο πρώτο απόσπασµα γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 MAΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 MAΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 MAΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΙΝΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Ξεκινώντας την εργασία θα θέλαμε να παραθέσουμε το παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 22/05/2015 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 22/05/2015 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 22/05/2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ Α1. Ο Διονύσιος Σολωμός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΥΣΗ ΤΟΜΗ ΣΤΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ

Η ΧΡΥΣΗ ΤΟΜΗ ΣΤΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ Η ΧΡΥΣΗ ΤΟΜΗ ΣΤΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ Τα µαθηµατικά και η τέχνη, αν και φαινοµενικά τουλάχιστον, αποτελούν δύο ξεχωριστά πεδία της ανθρώπινης δραστηριότητας, είναι δυνατόν να συνδυαστούν και να δώσουν δηµιουργίες

Διαβάστε περισσότερα

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» 3 3 4 σαν πέτρες µε βυθίζουν! 4 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Θέµατα της Επτανησιακής Σχολής που απαντούν στα δοθέντα αποσπάσµατα

Διαβάστε περισσότερα

2 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

2 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα:Ο πλούτος της εκκλησιαστικής ποίησης. Υμνογραφία. (κεφ.30) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΩΜΑ ΓΥΝΑΙΚΑΣ. ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ. 2 ο ΓΕΛ ΜΕΓΑΡΩΝ

ΑΡΩΜΑ ΓΥΝΑΙΚΑΣ. ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ. 2 ο ΓΕΛ ΜΕΓΑΡΩΝ ΑΡΩΜΑ ΓΥΝΑΙΚΑΣ. ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ 2 ο ΓΕΛ ΜΕΓΑΡΩΝ Μαΐος 2012 ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ Αυγουστή Σπυριδούλα Α1 Βούλγαρη Μάρω Α1 Ζάλη Κατερίνα Α1 Καρυώτη Παναγιώτα Α1 Καστάνη Ιωάννα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Δ'. ΚΕΙΜΕΝΟ 'Οδυσσέας Ελύτης (1911-1996) Μικρή Πράσινη Θάλασσα Μικρή πράσινη θάλασσα δεκατριώ χρονώ Που θα θελα να σε υιοθετήσω Να σε στείλω σχολείο στην Ιωνία

Διαβάστε περισσότερα

ιονύσιος Σολωµός: Ο Πόρφυρας (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ )

ιονύσιος Σολωµός: Ο Πόρφυρας (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ ) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιος Σολωµός: Ο Πόρφυρας (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 16-19) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία: 1. Πώς

Διαβάστε περισσότερα

[Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101)

[Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: [Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Γιατί η µάνα απευθύνεται στον ήλιο για να της πει πού βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΚΥΡΙΑΚΗ 24 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2013 ΚΕΙΜΕΝΟ Δ. ΣΟΛΩΜΟΥ, «Ο ΚΡΗΤΙΚΟΣ» 1[18.] 4[21.]

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΚΥΡΙΑΚΗ 24 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2013 ΚΕΙΜΕΝΟ Δ. ΣΟΛΩΜΟΥ, «Ο ΚΡΗΤΙΚΟΣ» 1[18.] 4[21.] 1 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΚΥΡΙΑΚΗ 24 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2013 ΚΕΙΜΕΝΟ Δ. ΣΟΛΩΜΟΥ, «Ο ΚΡΗΤΙΚΟΣ» 1[18.].. Εκοίταα, κι ήτανε μακριά ακόμη τ ακρογιάλι «Αστροπελέκι μου καλό, για ξαναφέξε πάλι!» Τρία αστροπελέκια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ(4)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ(4) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ(4) Α1. Τα στοιχεία που συνδέουν τον Κρητικό με το δημοτικό τραγούδι είναι:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002

ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΟΜΑ Α Α Α.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τους αριθµούς της Στήλης Α και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα της Στήλης Β, που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Η δικη μου μαργαριτα 1

Η δικη μου μαργαριτα 1 Η δική μου Μαργαρίτα 1 Παναγιώτης Μπραουδάκης 2 Η δική μου Μαργαρίτα Η δική μου Μαργαρίτα 3 Παναγιώτης Μπραουδάκης Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΠΟΙΗΣΗ Παναγιώτης Μπραουδάκης Η δική μου Μαργαρίτα Διορθώσεις: Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α Κείµενο ιονύσιος Σολωµός, «O KΡΗΤΙΚΟΣ»

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α Κείµενο ιονύσιος Σολωµός, «O KΡΗΤΙΚΟΣ» ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Α Κείµενο ιονύσιος Σολωµός, «O KΡΗΤΙΚΟΣ» 2 {19} 1. Πιστέψετε π ότι θα πώ ειν ακριβή αλήθεια, 2. Μά τες πολλές λαβωµατιές που µόφαγαν τα στήθια, 3. Μά τους συντρόφους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Το Ελληνόπουλο - L' enfant Μετάφραση: Κωστής Παλαμάς Τούρκοι διαβήκαν. Χαλασμός, θάνατος πέρα ως πέρα. Η Χίο, τ` όμορφο νησί, μαύρη απομένει ξέρα, με τα κρασιά, με τα δεντρά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΣ 2015 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Α.1. Η επίδραση απ το δημοτικό τραγούδι γίνεται αντιληπτή σε όλα τα αποσπάσματα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΣ 2015 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Α.1. Η επίδραση απ το δημοτικό τραγούδι γίνεται αντιληπτή σε όλα τα αποσπάσματα ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΣ 2015 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1. Η επίδραση απ το δημοτικό τραγούδι γίνεται αντιληπτή σε όλα τα αποσπάσματα μέσω της χρήσης του ιαμβικού δεκαπεντασύλλαβου, της προσωποποίησης

Διαβάστε περισσότερα

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με ΜΑΘΗΜΑ 21 Ο ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΜΑΤΟΣ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις ή φράσεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Ο Άνθρωπος Δημιουργός στην Αθήνα. «ΠΟΛΙΣ». Ο χώρος των ανθρώπων-δημιουργών στην Αρχαία Αθήνα ζωντανεύει στην σύγχρονη Ελλάδα.

Ο Άνθρωπος Δημιουργός στην Αθήνα. «ΠΟΛΙΣ». Ο χώρος των ανθρώπων-δημιουργών στην Αρχαία Αθήνα ζωντανεύει στην σύγχρονη Ελλάδα. 1 Ο Άνθρωπος Δημιουργός στην Αθήνα «ΠΟΛΙΣ». Ο χώρος των ανθρώπων-δημιουργών στην Αρχαία Αθήνα ζωντανεύει στην σύγχρονη Ελλάδα. Κάποτε, στην αρχαία Εποχή, στην Αθήνα υπήρχε ευημερία σημαντική, κανένας άνθρωπος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ : Η αλληλεϖίδραση φεγγαροντυµένης και φύσης (στ. 1-8)

ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ : Η αλληλεϖίδραση φεγγαροντυµένης και φύσης (στ. 1-8) Α Π Ο Σ Π Α Σ Μ Α 4 [21.] Η Φεγγαροντυµένη και τα πάθη του Κρητικού ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ : Η αλληλεϖίδραση φεγγαροντυµένης και φύσης (στ. 1-8) Το φως Η ανάδυσή της φεγγαροντυµένης µέσα αϖό τη θάλασσα αρχίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2015

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2015 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1. Στο έργο του Σολωμού υπάρχουν επιρροές από το δημοτικό τραγούδι, οι οποίες εντοπίζονται αρχικά στη στιχουργική. Ο Σολωμός χρησιμοποιεί

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2013 Ύµνος της οµάδας της Προσευχής Όµορφη ώρα στο προσευχητάρι αηδόνια, τζιτζίκια και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΙ ΡΩΤΑΜΕ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΤΙ ΜΑΣ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΠΩΣ ΜΑΣ ΤΟ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΣΥΝΘΕΣΗ: Οργάνωση ενός συνόλου από επιμέρους στοιχεία σε μια ενιαία διάταξη Αρχική ιδέα σύνθεσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΑΘΗΝΑ 1999 Υπεύθυνος Οµάδας Αλέξανδρος Καριώτογλου, ρ. Θεολογίας Οµάδα Σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Καψωμένος Ερατοσθένης, Ο Σολωμός και η ελληνική πολιτισμική παράδοση

Καψωμένος Ερατοσθένης, Ο Σολωμός και η ελληνική πολιτισμική παράδοση Καψωμένος Ερατοσθένης, Ο Σολωμός και η ελληνική πολιτισμική παράδοση Αθήνα 1998, Βουλή των Ελλήνων. Σσ. 38-48 Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι εμφανίζονται ως το πιο «αποσπασματικό» από τα έργα της ωριμότητας.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Η ποιητική έκφραση των ποιητών της Επτανησιακής

Διαβάστε περισσότερα

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα σαν κι αυτή μια νύχτα σαν κι αυτή θέλω να σου πω πόσο σ

Διαβάστε περισσότερα

Α ΕΞΑΜΗΝΟ. Επιλέγονται τρία (3) από τα παραπάνω προσφερόμενα μαθήματα. ΣΥΝΟΛΟ (επί των επιλεγομένων μαθημάτων) 30 Β ΕΞΑΜΗΝΟ

Α ΕΞΑΜΗΝΟ. Επιλέγονται τρία (3) από τα παραπάνω προσφερόμενα μαθήματα. ΣΥΝΟΛΟ (επί των επιλεγομένων μαθημάτων) 30 Β ΕΞΑΜΗΝΟ Το σύνολο των Πιστωτικών Μονάδων (), που απαιτούνται για την απόκτηση του Μ.Δ.Ε., ανέρχονται σε 120. Αναλυτικότερα το πρόγραμμα των μαθημάτων διαμορφώνεται ανά κατεύθυνση ως εξής: 1. ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΒΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ετυµολογία της λέξης µας µεταφέρει στην αρχαιότητα όπου άγγελοι ονοµάζονταν οι αγγελιαφόροι, οι µεταφορείς µηνυµάτων. Τέτοιους αγγέλους έχει κι ο θεός για να κάνει γνωστό το θέληµά

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες μορφές (ήλιος, σελήνη, αστέρια, κ.ά) και σε ένα μέρος

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249)

Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Ο ποιητής, αξιοποιώντας την ιστορική του µνήµη, κινείται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Τέχνη είναι η συνειδητή ενέργεια αλλά και η ιδιαίτερη ικανότητα του ανθρώπου για δημιουργία έργων που προκαλούν αισθητική συγκίνηση και αναπτύσσουν προβληματισμό. Μέσω της τέχνης δεν

Διαβάστε περισσότερα

Διδ. Εν. 35 ( Β μέρος) Ο Βουδισμός ( βουδιστικός μοναχικός βίος, βουδιστική λατρεία, διαφορές Βουδισμού- Χριστιανισμού

Διδ. Εν. 35 ( Β μέρος) Ο Βουδισμός ( βουδιστικός μοναχικός βίος, βουδιστική λατρεία, διαφορές Βουδισμού- Χριστιανισμού Διδ. Εν. 35 ( Β μέρος) Ο Βουδισμός ( βουδιστικός μοναχικός βίος, βουδιστική λατρεία, διαφορές Βουδισμού- Χριστιανισμού Δέκα βασικές υποχρεώσεις των Βουδιστών 1. Να σέβονται κάθε μορφή ζωής και να αποφεύγουν

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Άγγελος Σικελιανός: Πνευµατικό Εµβατήριο (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ )

Άγγελος Σικελιανός: Πνευµατικό Εµβατήριο (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ ) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Άγγελος Σικελιανός: Πνευµατικό Εµβατήριο (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 32-34) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ι ΕΟΛΟΓΙΑ του Ραµακρίσνα Ματχ και Ραµακρίσνα Αποστολής

Η Ι ΕΟΛΟΓΙΑ του Ραµακρίσνα Ματχ και Ραµακρίσνα Αποστολής myvedanta.gr 13/08/2013 Η Ι ΕΟΛΟΓΙΑ του Ραµακρίσνα Ματχ και Ραµακρίσνα Αποστολής Πηγή: http://www.belurmath.org/ideology.htm Η ιδεολογία του Ραµακρίσνα Ματχ και Αποστολής αποτελείται από τις αιώνιες αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο)

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο) 2014-2015 2015-2016 13Κ1: Εισαγωγή στην Κλασική Φιλολογία - Επισκόπηση της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας (Α 13Κ2_12: Επισκόπηση της Λατινικής Λογοτεχνίας (με διδασκαλία πεζών κειμένων) (Α 13Κ1: Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 of 5 14/4/2014 12:35 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 14-4-2014 Ερώτηση παρακίνησης: 1 Τα Χριστούγεννα η Εκκλησία γιορτάζει: τη Θεία Ενανθρώπηση τη Θεία Ευχαριστία τη Βάπτιση του Χριστού Ερώτηση παρακίνησης:

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Ανθρωπολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία

Η Παύλεια Θεολογία. Ανθρωπολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Ανθρωπολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ΥΠΕΡΡΕΑΛΙΣΜΟΣ ΣΤΙΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ & ΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Υπ. Καθηγήτριες: Ουρανία Φραγκουλίδου & Έλενα Κελεσίδου

«Ο ΥΠΕΡΡΕΑΛΙΣΜΟΣ ΣΤΙΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ & ΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Υπ. Καθηγήτριες: Ουρανία Φραγκουλίδου & Έλενα Κελεσίδου «Ο ΥΠΕΡΡΕΑΛΙΣΜΟΣ ΣΤΙΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ & ΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Υπ. Καθηγήτριες: Ουρανία Φραγκουλίδου & Έλενα Κελεσίδου Ένα μικρό κομμάτι της δουλειάς των μαθητών-τριών που συμμετέχουν Δώσαμε

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ Ευτυχής που ποθεί και που νοιάζεται Την πατρική γη να φυλάξει, Το γενέθλιο αγέρι, Στο χώμα του να ανασαίνει Που με γάλα ή ξερό ψωμί τρέφεται Και στους φίλους του πάει στολισμένος

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα. Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ

Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα. Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Πουλιάσης Αντώνης Φυσικός M.Sc. 2 Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα Γεωμετρική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Βιβλίο 2 κεφ Βιβλίο 2 κεφ Θουκυδίδης: Βιβλίο 3 κεφ. 70,71,72,73,74,75.

Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Βιβλίο 2 κεφ Βιβλίο 2 κεφ Θουκυδίδης: Βιβλίο 3 κεφ. 70,71,72,73,74,75. Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1. Εισαγωγή: Θουκυδίδης: σελ. 19-25, 26-28 Ξενοφώντας: σςλ. 29-32 2. Κείμενο: Από πρωτότυπο: Ξενοφώντας: Βιβλίο 2 κεφ. 1 16-32 Βιβλίο 2 κεφ. 2 1-4 Βιβλίο 2 κεφ. 2 16-23

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Λ. ΠΙΕΡΡΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΖ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2013-2014 Μελέτη Ελληνισμού Ιδέα 5ης Χωρολογικής Εκδρομής: Ολυμπία

Διαβάστε περισσότερα

25 1. « , ) , , ) «

25 1. « , ) , , ) « ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Τρίτη 27 Μαΐου 2014 ΚΕΙΜΕΝΟ: Όταν µιλούµε για µάζα, εννοούµε µικρό ή µεγάλο πλήθος ανθρώπων, το οποίο υφίσταται µιαν αλλαγή, ψυχική και πνευµατική, από αφορµές συνήθως τυφλής συναισθηµατικής

Διαβάστε περισσότερα

Νεωτερική παιδική ποίηση

Νεωτερική παιδική ποίηση Τα χαρακτηριστικά των ποιημάτων αυτής της κατηγορίας είναι τα παρακάτω: Είναι κυρίως ποιήματα, τα οποία, αν και γράφονται για παιδιά, αναφέρονται σε μια πραγματικότητα παιδική, η οποία όμως απογειώνεται

Διαβάστε περισσότερα

( Σημείωση: Μπορεί να αναφερθεί και ως γενικό χαρακτηριστικό των δημοτικών τραγουδιών που εντοπίζεται και στα συγκεκριμένα

( Σημείωση: Μπορεί να αναφερθεί και ως γενικό χαρακτηριστικό των δημοτικών τραγουδιών που εντοπίζεται και στα συγκεκριμένα ΠΑΝΕΛΛΑΔΘΚΕ ΕΞΕΣΑΕΘ Γ ΣΑΞΗ ΗΜΕΡΗΘΟΤ ΚΑΘ Δ ΣΑΞΗ ΕΠΕΡΘΝΟΤ ΓΕΝΘΚΟΤ ΛΤΚΕΘΟΤ ΠΑΡΑΚΕΤΗ 22 ΜΑΪOY 2015 - ΕΞΕΣΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΦΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Βασικός παράγοντας που επηρέασε τον

Διαβάστε περισσότερα

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας σύμφωνα με τη χρονική σειρά που πραγματοποιήθηκαν: 1. Προαναγγελία του Μεσσία

Διαβάστε περισσότερα

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ 2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ [94] ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΟΝΤΑΙ υλικές-οικονομικές πολιτικές πνευματικές ηθικές κοινωνικές αισθητικές θρησκευτικές ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ Οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, «...Πλαστήκαµε για να µην είµαστε µονάχοι. Για τούτο η καρδιά µας ασταµάτητα διψά για τους άλλους. Χωρίς το διάλογο των υπάρξεων µας η ζωή φαίνεται αδειανή, ερηµωµένη, αδικαιολόγητη. Ζούµε και πλησιάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Β Περίοδος

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Β Περίοδος Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Β Περίοδος Μακρυνίτσα 2012 Ύµνος της οµάδας «Αγία Παρασκευή» Θα θελα να µαι εκεί την Άγια αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις.

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Επιμέλεια: Βασιλική Σωτηριάδη Θεού πλάσμα είναι η γυναίκα. Με την αποστροφή σου δεν προσβάλλεις εκείνην, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ' ΑΥΚΕΙΟΥ (27 /5/2004)

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ' ΑΥΚΕΙΟΥ (27 /5/2004) ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ' ΑΥΚΕΙΟΥ (27 /5/2004) Α'. ΚΕΙΜΕΝΟ Ὀδυσσέας Ἐλύτης (1911-1996) Μικρή Πράσινη Θάλασσα Μικρή πράσινη θάλασσα δεκατριῶ χρονῶ Πού θά 'θελα νά σέ υἱοθετήσω Νά

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Ποιητικό Κουίζ. 1. Ποιος Έλληνας ποιητής τιμήθηκε πρώτος με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας; 2. Ποιο είναι το μέτρο των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών;

Ποιητικό Κουίζ. 1. Ποιος Έλληνας ποιητής τιμήθηκε πρώτος με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας; 2. Ποιο είναι το μέτρο των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών; Ποιητικό Κουίζ 1. Ποιος Έλληνας ποιητής τιμήθηκε πρώτος με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας; Ο Γιώργος Σεφέρης Ο Κωνσταντίνος Καβάφης Ο Οδυσσέας Ελύτης 2. Ποιο είναι το μέτρο των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών;

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΕΥΤΕΡΗ: ΛΕΞΕΙΣ ΝΟΗΜΑ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΕΥΤΕΡΗ: ΛΕΞΕΙΣ ΝΟΗΜΑ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΕΥΤΕΡΗ: ΛΕΞΕΙΣ ΝΟΗΜΑ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. Λέξεις και νόημα Η γλώσσα αποτελείται από λέξεις. Η λέξη είναι το μικρότερο τμήμα της γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

3.2 Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ . Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ Η ΓΡΑΦΙΚΗ ΕΠΙΛΥΣΗ ΤΟΥ ΘΕΩΡΙΑ. Γραµµικό σύστηµα δύο εξισώσεων µε δύο αγνώστους Είναι ένα σύνολο δύο γραµµικών εξισώσεων µε δύο αγνώστους και των οποίων αναζητούµε

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ:

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: ΜΑΘΗΜΑ 18 Ο ΟΙ ΑΓΙΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: 1. Η αποκατάσταση της προσκύνησης των εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164)

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Αφού µελετήσετε τη διήγηση του Κολοκοτρώνη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

Η Τέχνη στο Πανεπιστήμιο

Η Τέχνη στο Πανεπιστήμιο Η Τέχνη στο Πανεπιστήμιο Δημήτριος Ζευγώλης Καθηγητής ΕΑΠ Ακαδημαϊκός Υπεύθυνος e-mail:zevgolis@eap.gr web:dzevgolis.eap.gr Όσον αφορά την ουσία της τέχνης, ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης τη χαρακτήρισαν

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Υπαπαντή του Κυρίου «θα είναι σημείο αντιλεγόμενο, για να φανερωθούν οι πραγματικές διαθέσεις πολλών» (Λουκ. 2, 34-35) Διχογνωμία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ Μεθοδολογία: Συνεργατική Βιωματική προσέγγιση. Στόχοι: Ανάπτυξη δεξιοτήτων δημιουργικού χειρισμού εννοιών σε κλίμα καλής επικοινωνίας και συνεργασίας. Απόπειρα δημιουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2008 Ύµνος της οµάδας Ύµνος των Αγίων Ανδρόνικου και Αθανασίας Έχει του «αύριο» κρυµµένη την ελπίδα και τη φυλάει σαν τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ 1 Πάλης ξεκίνηµα Πάλης ξεκίνηµα νέοι αγώνες οδηγοί της ελπίδας Όχι άλλα δάκρυα κλείσαν οι τάφοι λευτεριάς λίπασµα Λουλούδι φωτιάς βγαίνει στους τάφους µήνυµα στέλνουν Απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Η δημιουργία του ανθρώπου

Η δημιουργία του ανθρώπου Η δημιουργία του ανθρώπου Στο τέλος της έκτης ημέρας, ο Θεός δημιουργεί τον άνθρωπο, ο οποίος υπήρξε το τελευταίο και το τελειότερο δημιούργημα του Θεού. Ψηφιδωτό από το Μονρεάλε της Σικελίας, 13ος αι.

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα Έκφρασης Έκθεσης A Λυκείου. Ημερομηνία:

Διαγώνισμα Έκφρασης Έκθεσης A Λυκείου. Ημερομηνία: Διαγώνισμα Έκφρασης Έκθεσης A Λυκείου Ημερομηνία: 5.10.2014 ΚΕΙΜΕΝΟ: Ο γλωσσικός μας πολιτισμός Κάθε πολιτισμός είναι, από τη φύση του, πολυσχιδής. Εντός και παράλληλα προς τον υλικοτεχνικό πολιτισμό και

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων : Η πρώτη περίοδος της εκκλησιαστικής υμνογραφίας (Α - Δ αι.) Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας 2. Η πρώτη περίοδος της εκκλησιαστικής

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58)

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Το 19 ο αιώνα οι ρομαντικοί, είχαν γοητευτεί από τη δημοτική ποίηση που έδειχνε να περιφρονεί τους νεοκλασικούς τύπους και ήταν μέρος μιας αντίδρασης ενάντια στον

Διαβάστε περισσότερα