Κ Η Λ Ρ Η ΟΝ Ο Ο Ν Μ Ο ΙΚ Ι Ο Κ Τ Ο Η Τ Τ Η Α

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κ Η Λ Ρ Η ΟΝ Ο Ο Ν Μ Ο ΙΚ Ι Ο Κ Τ Ο Η Τ Τ Η Α"

Transcript

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο: Η πρώτη επιστηµονική µελέτη για την κληρονοµικότητα έγινε το 19ο αιώνα ΜΕΝ ΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ Από τον Αυστριακό µοναχός Gregor Mendel Θεωρείται ο πατέρας της Γενετικής 1

2 Ένα σηµαντικό στοιχείο που τον βοήθησε στην έρευνα του ήταν ότι επέλεξε µε µεγάλη προσοχή το φυτό που χρησιµοποίησε Ο Mendel διάλεξε για τα πειράµατα του το φυτό µοσχοµπίζελο Pisum Sativum το οποίο έχει πολλά πλεονεκτήµατα To καλλιεργούσε στο κήπο του µοναστηριού όπου ζούσε στο Brno της Τσεχίας ΤΟ ΦΥΤΟ ΜΟΣΧΟΜΠΙΖΕΛΟ 2

3 ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ ΜΟΣΧΟΜΠΙΖΕΛΟ Αναπτύσσεται πολύ εύκολα 2 1 Εµφανίζει µεγάλη ποικιλότητα σε πολλούς χαρακτήρες του όπως: Είναι απαραίτητο ο οργανισµός που χρησιµοποιείται για τη µελέτη των µηχανισµών της κληρονοµικότητας να εµφανίζει ποικιλότητα σε κάποιους χαρακτήρες Χρώµα σπέρµατος Σχήµα σπέρµατος Χρώµα άνθους Σχήµα καρπού Χρώµα καρπού Κίτρινο Λείο Ιώδες Κανονικό Πράσινο Πράσινο Ρυτιδωµένο Λευκό Περιεσφιγµένο Κίτρινο Θέση ανθέων Αξονικά Ακραία Ύψος φυτού Ψηλό Κοντό 3

4 ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ ΜΟΣΧΟΜΠΙΖΕΛΟ Παρέχει τη δυνατότητα τεχνητής γονιµοποίησης πέραν της αυτογονιµοποίησης η οποία 3 συµβαίνει φυσιολογικά πολύ εύκολα Αυτογονιµοποίηση Η γύρη από τους ανθήρες των στηµόνων ενός άνθους πέφτει στο στίγµα του ύπερου του ίδιου άνθους Τεχνητή γονιµοποίηση Η γύρη µεταφέρεται µε ειδικό εργαλείο από τους ανθήρες των στηµόνων του ιώδους άνθους στο στίγµα του ύπερου του λευκού άνθους από το ποιο έχουν αφαιρεθεί οι ανθήρες Από την τεχνητή γονιµοποίηση δηµιουργούνται νέοι καρποί που περιέχουν σπέρµατα που δίνουν νέα φυτά µε ιώδη άνθη 4

5 ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ ΜΟΣΧΟΜΠΙΖΕΛΟ ίνει µεγάλο αριθµό απογόνων και παρέχει τη δυνατότητα στατιστικής επεξεργασίας των αποτελεσµάτων 4 5

6 Η ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΩΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ TOY MENDEL Στηρίχτηκε στα παρακάτω: Μελέτησε µία ή δύο ξεχωριστές ιδιότητες του φυτού κάθε φορά και όχι το σύνολο των ιδιοτήτων που το χαρακτηρίζει Για παράδειγµα, το χρώµα των ανθέων ή το ύψος του φυτού και όχι όλα τα γνωρίσµατα του 1 Χρώµα άνθους Ύψος φυτού Ιώδες Ψηλό Λευκό Κοντό Χρησιµοποίησε για τα πειράµατα του ΑΜΙΓΗ καθαρά στελέχη για τη συγκεκριµένη ιδιότητα που µελετούσε δηλαδή στελέχη τα οποία µετά την αυτογονιµοποίηση θα παρουσίαζαν για πολλές γενιές την ίδια ιδιότητα π.χ ψηλό φυτό, ιώδες άνθος Ανέλυσε τα αποτελέσµατα του στατιστικά, δηλαδή µετρούσε τους απογόνους των ατόµων τα οποία είχαν µια συγκεκριµένη ιδιότητα και στη συνέχεια υπολόγιζε τις συχνότητες εµφάνισης τους 2 3 6

7 ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΟΠΟΙΩΝ ΙΑΤΥΠΩΘΗΚΑΝ ΟΙ ΝΟΜΟΙ ΤΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑΣ Αρχικά ο Mendel δηµιούργησε αµιγή στελέχη για τη συγκεκριµένη ιδιότητα που µελετούσε π.χ ύψος του φυτού: ψηλό & κοντό Έκανε τεχνητή γονιµοποίηση µεταξύ δύο αµιγών φυτών που διέφεραν ως προς την ιδιότητα αυτή π.χ. αµιγές ψηλό φυτό µε αµιγές κοντό φυτό Τα φυτά αυτά αποτελούσαν την πατρική γενιά (P) Oι απόγονοι τους ήταν η πρώτη θυγατρική γενιά (F1) και διαπίστωσε ότι όλοι παρουσίαζαν την ίδια ιδιότητα π.χ. ήταν ψηλά φυτά Τα φυτά της F1 ήταν υβριδικά άτοµα δηλαδή απόγονοι αµιγών στελεχών που είχαν διαφορετική έκφραση του ίδιου χαρακτήρα π.χ κοντό, ψηλό φυτό 7

8 ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΟΠΟΙΩΝ ΙΑΤΥΠΩΘΗΚΑΝ ΟΙ ΝΟΜΟΙ ΤΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑΣ Τα άτοµα της F1 γενιάς στη συνέχεια τα άφηνε να αυτόγονιµοποιηθούν και έπαιρνε τους απογόνους τους που αποτελούσαν την δεύτερη θυγατρική γενεά (F2) Προέκυπταν φυτά που είχαν και τις δύο εκφράσεις του ίδιου χαρακτήρα σε συγκεκριµένη και ίδια πάντα αναλογία π.χ. ψηλά και κοντά Από τα αποτελέσµατα των πειραµάτων ο Mendel διετύπωσε τους νόµους της κληρονοµικότητας: Το νόµο του διαχωρισµού των αλληλόµορφων γονιδίων Το νόµο της ανεξάρτητης µεταβίβασης των γονιδίων 8

9 KΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΟΥ MENDEL O Mendel όταν διασταύρωσε αµιγή κοντά µε αµιγή ψηλά φυτά διαπίστωσε ότι όλα τα φυτά της F1 ήταν ψηλά Όταν τα φυτά της F1 διασταυρώθηκαν µεταξύ τους προέκυψαν στην F2 γενιά φυτά ψηλά και κοντά σε συγκεκριµένη και ίδια πάντα αναλογία Επειδή ο κληρονοµικός παράγοντας που καθορίζει το κοντό ύψος ξαναεµφανίζεται στη F2 γενιά συµπέρανε ότι δεν είχε «χαθεί» από την F1 Από αυτά τα αποτελέσµατα ο Mendel πρότεινε ότι κάθε κληρονοµικός χαρακτήρας π.χ ύψος ελέγχεται από δύο παράγοντες που υπάρχουν σε κάθε άτοµο Σήµερα γνωρίζουµε ότι οι κληρονοµικοί παράγοντες του Mendel είναι τα γονίδια 9

10 KΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΛΛΗΛΟΜΟΡΦΑ ΓΟΝΙ ΙΑ Οι κληρονοµικοί παράγοντες του Mendel είναι τα γονίδια δηλαδή: Τα αλληλόµορφα γονίδια που ελέγχουν διαφορετικές µορφές του ίδιου χαρακτήρα π.χ. το κοντό & ψηλό φυτό: Είναι γονίδια που βρίσκονται στην ίδια θέση στα οµόλογα χρωµοσώµατα και ελέγχουν την ίδια ιδιότητα, όπως κοντό ή ψηλό ύψος φυτού 10

11 Οµόζυγο άτοµο ΣΥΝ ΥΑΣΜΟΣ ΑΛΛΗΛΟΜΟΡΦΩΝ Άτοµο µε δύο ίδια αλληλόµορφα γονίδια για µια συγκεκριµένη ιδιότητα π.χ. ύψος φυτού Συµβολίζεται µε δύο όµοια γράµµατα ή κεφαλαία ή µικρά Ετερόζυγο άτοµο Άτοµο µε δύο διαφορετικά αλληλόµορφα γονίδια για µια συγκεκριµένη ιδιότητα π.χ. ύψος φυτού Συµβολίζεται µε δύο όµοια γράµµατα ένα κεφαλαίο και ένα µικρό 11

12 ΣΥΝ ΥΑΣΜΟΣ ΑΛΛΗΛΟΜΟΡΦΩΝ Στα ετερόζυγα άτοµα το ένα αλληλόµορφο καλύπτει την έκφραση του άλλου Αυτό που καλύπτει την έκφραση του άλλου ονοµάζεται επικρατές Συνήθως συµβολίζεται µε κεφαλαίο γράµµα Αυτό που καλύπτεται η έκφραση του ονοµάζεται υπολειπόµενο Συνήθως συµβολίζεται µε ένα µικρό γράµµα Από τη διασταύρωση ψηλών µε κοντά φυτά το αλληλόµορφο για το ψηλό είναι επικρατές στο αλληλόµορφο για το κοντό 12

13 Άτοµο οµόζυγο για το επικρατές γονίδιο ΣΥΝ ΥΑΣΜΟΣ ΑΛΛΗΛΟΜΟΡΦΩΝ Έχει δύο ίδια επικρατή αλληλόµορφα και συµβολίζεται µε δύο κεφαλαία γράµµατα Άτοµο οµόζυγο για το υπολειπόµενο γονίδιο Έχει δύο ίδια υπολειπόµενα αλληλόµορφα και συµβολίζεται µε δύο µικρά γράµµατα Άτοµο ετερόζυγο Έχει ένα επικρατές και ένα υπολειπόµενο αλληλόµορφο και συµβολίζεται µε ένα κεφαλαίο και ένα µικρό γράµµα H εµφάνιση ενός ατόµου δεν αποκαλύπτει πάντοτε τα αλληλόµορφα του 13

14 Γονότυπος Αναφέρεται στο σύνολο των αλληλόµορφων γονιδίων ενός οργανισµού ΦΑΙΝΟΤΥΠΟΣ ΓΟΝΟΤΥΠΟΣ Φαινότυπος Αφορά το σύνολο των χαρακτήρων οι οποίοι αποτελούν την έκφραση του γονότυπου ενός οργανισµού Όπως είναι η εξωτερική εµφάνιση Όπως η βιοχηµική σύσταση 14

15 ΙΑΣΤΑΥΡΩΣΗ ΜΟΝΟΫΒΡΙ ΙΣΜΟΥ Οι διασταυρώσεις όπου µελετάται ο τρόπος κληρονόµησης ενός χαρακτήρα Ο Mendel διασταύρωσε µε τεχνητή γονιµοποίηση αµιγή ψηλά φυτά µε αµιγή κοντά φυτά που αποτελούσαν την πατρική γενεά Oι απόγονοι τους στην F1 γενεά που ήταν υβριδικά άτοµα διαπίστωσε ότι ήταν όλοι φαινοτυπικά όµοιοι, ψηλά φυτά Τα άτοµα της F1 γενιάς στη συνέχεια τα άφηνε να αυτόγονιµοποιηθούν Προέκυπταν τα φυτά της F2 γενεάς, ψηλά φυτά και κοντά φυτά σε ίδια πάντα αναλογία 3:1 15

16 Νόµος διαχωρισµού των αλληλόµορφων γονιδίων Ο τρόπος που κληρονοµούνται οι χαρακτήρες π.χ. ύψος φυτού είναι αποτέλεσµα των γεγονότων που συµβαίνουν στη µείωση Κατά τη παραγωγή των γαµετών στην 1η µειωτική διαίρεση διαχωρίζονται τα οµόλογα χρωµοσώµατα Στη 2η µειωτική διαίρεση διαχωρίζονται οι αδελφές χρωµατίδες κατά συνέπεια και τα αλληλόµορφα Η κατανοµή των αλληλόµορφων στους γαµέτες γίνεται τυχαία Οι απόγονοι προκύπτουν από τον τυχαίο συνδυασµό των γαµετών Η κατανοµή των αλληλόµορφων γονιδίων στους γαµέτες και ο τυχαίος συνδυασµός των γαµετών αποτελεί τον 1ο νόµο του Μendel 1ος ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ ΜΕΝDEL 16

17 1ος ΝΟΜΟΣ TOY MENDEL & ΜΕΙΩΣΗ ΣΤΗ ΙΑΣΤΑΥΡΩΣΗ ΜΟΝΟΫΒΡΙ ΙΣΜΟΥ O Mendel διασταύρωσε κοντά ψψ µε ψηλά ΨΨ φυτά Τα φυτά της F1 γενεάς είχαν τον ίδιο φαινότυπο ψηλό µε γονότυπο Ψψ (ετερόζυγα) Βγαίνει το συµπέρασµα ότι όλα τα άτοµα της F1 γενιάς είναι φαινοτυπικά όµοια Στη συνέχεια διασταύρωσε τα φυτά της F1 µεταξύ τους και προέκυψαν: Ένα άτοµο ΨΨ που προέκυψε όταν ένας γαµέτης που περιέχει το αλληλόµορφο Ψ γονιµοποίησε ένα γαµέτη που περιέχει το αλληλόµορφο Ψ Ένα ψψ φυτό προκύπτει όταν ένας ψ γαµέτης γονιµοποιήσει ένα ψ γαµέτη Ένα Ψψ φυτό προκύπτει από συνδυασµό ενός Ψ γαµέτη µε έναν ψ γαµέτη 17

18 1ος ΝΟΜΟΣ TOY MENDEL & ΜΕΙΩΣΗ ΣΤΗ ΙΑΣΤΑΥΡΩΣΗ ΜΟΝΟΫΒΡΙ ΙΣΜΟΥ ύο από τους τέσσερις δυνατούς συνδυασµούς γαµετών παράγουν ένα ετερερόζυγο άτοµο Ψψ Οι υπόλοιποι δύο συνδυασµοί παράγουν ένα οµόζυγο ΨΨ επικρατές και ένα οµόζυγο υπολειπόµενο ψψ Η γονοτυπική αναλογία από µια διασταύρωση µονοϋβριδισµού δύο ατόµων της F1 γενιάς είναι: 1ΨΨ: 2Ψψ :1ψψ Η αντίστοιχη φαινοτυπική αναλογία είναι: 3 ψηλά :1κοντό Αυτές οι αναλογίες υπολογίζονται εύκολα µε το τετράγωνο του Punnett 18

19 ιαγραµµατική απεικόνιση του τυχαίου συνδυασµού των γαµετών ατόµων που διασταυρώνονται Σε κάθε τµήµα του τετραγώνου βρίσκονται οι γονότυποι των ατόµων που προκύπτουν Υπολογίζονται µε εύκολο τρόπο οι γονοτυπικές και φαινοτυπικές αναλογίες ΤΕΤΡΑΓΩΝΟ ΤΟΥ PUNNETT 19

20 ΙΑΣΤΑΥΡΩΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ Ή ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΙΑΣΤΑΥΡΩΣΗ Είναι η διασταύρωση ενός ατόµου άγνωστου γονότυπου για έναν επικρατή χαρακτήρα µε ένα άτοµο οµόζυγο για το υπολειπόµενο αλληλόµορφο γονίδιο Ο Mendel προκειµένου να εξακριβώσει αν το φυτό µε το επικρατές γνώρισµα έχει οµόζυγο ή ετερόζυγο γονότυπο έκανε επιπλέον διασταυρώσεις ιασταύρωσε ένα φυτό µε επικρατές γνώρισµα αγνώστου γονότυπου µε ένα φυτό οµόζυγο στο υπολειπόµενο γνώρισµα Εκ του αποτελέσµατος της διασταύρωσης καθόρισε τον άγνωστο γονότυπο 1 Αν η διασταύρωση έδινε 100% καρπούς µε λεία µόνο σπέρµατα τότε ο άγνωστος γονότυπος ήταν οµόζυγος (ΛΛ) επικρατές 20

21 ΙΑΣΤΑΥΡΩΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ Ή ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΙΑΣΤΑΥΡΩΣΗ Αν η διασταύρωση έδινε καρπούς µε λεία και ρυτιδωµένα σπέρµατα σε αναλογία 1:1 τότε ο άγνωστος γονότυπος ήταν ετερόζυγος (Λλ) 2 21

22 ΙΑΣΤΑΥΡΩΣΗ ΙΫΒΡΙ ΙΣΜΟΥ Είναι οι διασταυρώσεις όπου µελετάται ο τρόπος κληρονόµισης δύο διαφορετικών χαρακτήρων Οι χαρακτήρες που επέλεξε ο Mendel ήταν το σχήµα του σπέρµατος που µπορεί να είναι ΛΕΙΟ ή Ρυτιδωµένο (Λ,λ) Σχήµα σπέρµατο ς Χρώµα σπέρµατο ς Λείο Κίτρινο Ρυτιδωµένο Πράσινο και το χρώµα του σπέρµατος που µπορεί να είναι ΚΙΤΡΙΝΟ ή πράσινο (Κ,κ) ιασταύρωσε αµιγή φυτά µε ΛΕΙΑ & ΚΙΤΡΙΝΑ σπέρµατα και ρυτιδωµένα & πράσινα σπέρµατα Στην F1 γενεά όλοι οι απόγονοι είχαν ΛΕΙΑ & ΚΙΤΡΙΝΑ σπέρµατα Συµπέρανε ότι το αλληλόµορφο που καθορίζει το ΛΕΙΟ σχήµα του σπέρµατος είναι επικρατές έναντι του ρυτιδωµένου & αντίστοιχα αυτό που καθορίζει το ΚΙΤΡΙΝΟ χρώµα του σπέρµατος είναι επικρατές του πράσινου 1 22

23 Στη συνέχεια διασταύρωσε τα φυτά της F1 γενεάς (µε γονότυπο ΚκΛλ) µεταξύ τους Ο Mendel παρατήρησε 4 τύπους σπερµάτων στην F2 γενεά: ΛΕΙΑ & ΚΙΤΡΙΝΑ ΛΕΙΑ & πράσινα ΙΑΣΤΑΥΡΩΣΗ ΙΫΒΡΙ ΙΣΜΟΥ ρυτιδωµένα & ΚΙΤΡΙΝΑ ρυτιδωµένα & πράσινα Σε αναλογίες πάντα 9:3:3:1 Βασιζόµενος σε αυτά τα αποτελέσµατα ο Mendel πρότεινε το 2ο νόµο της ανεξάρτητης µεταβίβασης των γονιδίων 2 23

24 Νόµος ανεξάρτητης µεταβίβασης των γονιδίων Το γονίδιο που ελέγχει ένα χαρακτήρα δεν επηρεάζει τη µεταβίβαση του γονιδίου που ελέγχει έναν άλλο χαρακτήρα διαφορετικό του πρώτου Ισχύει µόνο για γονίδια που βρίσκονται σε διαφορετικά ζεύγη οµολόγων χρωµοσωµάτων Η ανεξάρτητη µεταβίβαση των γονίδιων που βρίσκονται σε διαφορετικά ζεύγη οµολόγων χρωµοσωµάτων προκύπτει από την τυχαία διάταξη των οµολόγων χρωµοσωµάτων κατά τη µετάφαση της πρώτης µειωτικής διαίρεσης κατά τη δηµιουργία των γαµετών 2ος ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ ΜΕΝDEL 24

25 2ος ΝΟΜΟΣ TOY MENDEL & ΜΕΙΩΣΗ ΣΤΗ ΙΑΣΤΑΥΡΩΣΗ ΙΫΒΡΙ ΙΣΜΟΥ Στις διασταυρώσεις αυτές κάθε γονέας µπορεί να παράγει τέσσερα είδη γαµετών ΛΚ, Λκ, λκ, λκ µε ίση πιθανότητα για τον καθένα Ο τυχαίος συνδυασµός των παραπάνω γαµετών δύο ατόµων δηµιουργεί φυτά που παράγουν 4 διαφορετικά είδη σπερµάτων: ΛΕΙΑ & ΚΙΤΡΙΝΑ ΛΕΙΑ & πράσινα ρυτιδωµένα & ΚΙΤΡΙΝΑ ρυτιδωµένα & πράσινα Σε φαινοτυπική αναλογία 9:3:3:1 Οι αναλογίες υπολογίζονται εύκολα µε το τετράγωνο του Punnett 25

26 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΙΑΣΤΑΥΡΩΣΗΣ ΙΫΒΡΙ ΙΣΜΟΥ ιασταύρωσε αµιγή φυτά µε ΛΕΙΑ & ΚΙΤΡΙΝΑ σπέρµατα και ρυτιδωµένα & πράσινα σπέρµατα 1 Κάθε γονέας παράγει από 1 είδος γαµέτη ΛΚ και λκ αντίστοιχα σε ίσα ποσοστά Στην F1 γενεά όλοι οι απόγονοι είχαν ΛΕΙΑ & ΚΙΤΡΙΝΑ σπέρµατα Συµπέρανε ότι το αλληλόµορφο που καθορίζει το ΛΕΙΟ σχήµα του σπέρµατος είναι επικρατές έναντι του ρυτιδωµένου & αντίστοιχα αυτό που καθορίζει το ΚΙΤΡΙΝΟ χρώµα του σπέρµατος είναι επικρατές του πράσινου 26

27 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΙΑΣΤΑΥΡΩΣΗΣ ΙΫΒΡΙ ΙΣΜΟΥ Στη συνέχεια διασταύρωσε τα φυτά της F1 γενεάς (µε γονότυπο ΚκΛλ) µεταξύ τους Κάθε γονέας παράγει 4 είδη γαµετών: ΛΚ, Λκ, λκ και λκ σε ίσα ποσοστά Αναπαράσταση των τυχαίων συνδυασµών των γαµετών στην F2 γενεά σε µια διασταύρωση διϋβριδισµού Ο Mendel παρατήρησε 4 τύπους σπερµάτων στην F2 γενεά: ΛΕΙΑ & ΚΙΤΡΙΝΑ ΛΕΙΑ & πράσινα ρυτιδωµένα & ΚΙΤΡΙΝΑ ρυτιδωµένα & πράσινα Σε αναλογίες πάντα 9:3:3:1 27

28 Μερικά γονίδια είναι ατελώς επικρατή οπότε ο φαινότυπος των ετερόζυγων ατόµων είναι ενδιάµεσος µεταξύ των δύο οµόζυγων Από τη διασταύρωση ενός φυτού Antirhinum (σκυλάκι) µε κόκκινα άνθη (Κ1Κ1 Κ1Κ1) µε ένα άλλο φυτό που έχει λευκά άνθη (Κ2Κ2) Οι απόγονοι της F1 γενεάς έχουν όλοι άνθη µε ενδιάµεσο χρώµα, ροζ (Κ1Κ2) ΑΤΕΛΩΣ ΕΠΙΚΡΑΤΗ ΓΟΝΙ ΙΑ 28

29 Στη συνέχεια διασταυρώθηκαν τα άτοµα της F1 γενεάς µεταξύ τους Στην F2 γενεά παρατηρείται η δηµιουργία φυτών µε 3 τύπους χρώµατος ανθέων: Κόκκινα Άσπρα Ροζ Η γονοτυπική αναλογία είναι ίδια µε τη γονοτυπική αναλογία 1:2:1 :1 1 κόκκινο (Κ1Κ1) : 2 Ροζ (Κ1Κ2) : 1 Λευκό (Κ2Κ2) ΑΤΕΛΩΣ ΕΠΙΚΡΑΤΗ ΓΟΝΙ ΙΑ 29

30 ΑΤΕΛΩΣ ΕΠΙΚΡΑΤΗ ΓΟΝΙ ΙΑ Είναι ζεύγος αλληλόµορφων γονιδίων που σε ετερόζυγη κατάσταση δίνουν έναν ενδιάµεσο φαινότυπο µεταξύ των δύο οµόζυγων αν τύχει να βρεθούν σε έναν οργανισµό ηλαδή όταν ένα άτοµο είναι ετερόζυγο και έχει ενδιάµεσο φαινότυπο ως προς τους αντίστοιχους των δύο γονέων του, τότε τα γονίδια του ονοµάζονται ατελώς επικρατή Η ύπαρξη των ατελώς επικρατών γονιδίων για ένα γνώρισµα γίνεται φανερή: Από την εµφάνιση 3 διαφορετικών φαινοτύπων για ένα γνώρισµα Ότι o τρίτος φαινότυπος είναι ενδιάµεσος των δύο άλλων 30

31 ΠΟΛΛΑΠΛΑ ΑΛΛΗΛΟΜΟΡΦΑ ΓΟΝΙ ΙΑ Στα διπλοειδή κύτταρα υπάρχουν δύο αλληλόµορφα γονίδια για µια ορισµένη γενετική θέση που ελέγχουν το ίδιο γνώρισµα Στα απλοειδή κύτταρα υπάρχει ένα αλληλόµορφο για µια ορισµένη γενετική θέση Εάν εξετάσουµε ένα πληθυσµό ατόµων µπορεί να βρούµε περισσότερα από δύο αλληλόµορφα για µια γενετική θέση: Πολλαπλά αλληλόµορφα ονοµάζονται τρία ή περισσότερα αλληλόµορφα γονίδια για µια γενετική θέση που ελέγχουν το ίδιο γνώρισµα µε διαφορετικό τρόπο Τα πολλαπλά αλληλόµορφα αλλάζουν τις αναλογίες του Mendel γιατί δηµιουργούν πολλά είδη φαινοτύπων λόγο των διαφορετικών συνδυασµών που γίνονται 31

32 ΠΟΛΛΑΠΛΑ ΑΛΛΗΛΟΜΟΡΦΑ ΓΟΝΙ ΙΑ Πολλαπλά αλληλόµορφα ονοµάζονται τρία ή περισσότερα αλληλόµορφα γονίδια για µια γενετική θέση που ελέγχουν το ίδιο γνώρισµα µε διαφορετικό τρόπο Πολλά γονίδια που ευθύνονται για τη δηµιουργία ασθενειών έχουν πολλαπλά αλληλόµορφα γονίδια: Β-θαλασσαιµία Τα γονίδια που καθορίζουν τις οµάδες αίµατος σύµφωνα µε το σύστηµα ΑΒΟ 32

33 Είναι ζεύγος αλληλόµορφων γονιδίων που σε ετερόζυγη κατάσταση εκφράζονται και τα δύο δίνοντας έναν τρίτο φαινότυπο που είναι συνέκφραση των δύο οµόζυγων αν τύχει να βρεθούν σε έναν οργανισµό ηλαδή όταν ένα άτοµο είναι ετερόζυγο και έχει φαινότυπο που είναι συνέκφραση ως προς τους αντίστοιχους των δύο γονέων του, τότε τα γονίδια του ονοµάζονται συνεπικρατή Η ύπαρξη των συνεπικρατή γονιδίων για ένα γνώρισµα γίνεται φανερή: Από την εµφάνιση 3 διαφορετικών φαινοτύπων για ένα γνώρισµα Ότι o τρίτος φαινότυπος είναι συνέκφραση των δύο άλλων ΣΥΝΕΠΙΚΡΑΤΗ ΓΟΝΙ ΙΑ 33

34 ΟΜΑ ΕΣ ΑΙΜΑΤΟΣ & ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΒΟ Το γονίδιο Ι που καθορίζει τις οµάδες αίµατος σύµφωνα µε το σύστηµα ΑΒΟ του ανθρώπου έχει τρία πολλαπλά αλληλόµορφα ΙΑ, ΙΒ, i ύο από τα τρία αλληλόµορφα του γονιδίου είναι συνεπικρατή (ΙΑ & ΙΒ) δηλαδή συνεκφράζονται και τα δύο αν βρεθούν στο ίδιο άτοµο Το ΙΑ κωδικοποιεί το ένζυµο που σχηµατίζει το αντιγόνο Α στην επιφάνεια των ερυθροκυττάρων Το ΙΒ κωδικοποιεί το ένζυµο που σχηµατίζει το αντιγόνο Β στην επιφάνεια των ερυθροκυττάρων Το i είναι υπολειπόµενο Το i δεν κωδικοποιεί κάποιο ένζυµο 34

35 ΟΜΑ ΕΣ ΑΙΜΑΤΟΣ & ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΒΟ Άτοµα µε οµάδα αίµατος Α Έχουν γονότυπο: ΙΑΙΑ, ΙΑi Τα ερυθροκύτταρα τους έχουν στην εξωτερική τους επιφάνεια το αντιγόνο τύπου Α Άτοµα µε οµάδα αίµατος Β Έχουν γονότυπο: ΙΒΙΒ, ΙΒi Τα ερυθροκύτταρα τους έχουν στην εξωτερική τους επιφάνεια το αντιγόνο τύπου Β Άτοµα µε οµάδα αίµατος ΑΒ Έχουν γονότυπο: ΙΑΙΒ Τα ερυθροκύτταρα τους έχουν στην εξωτερική τους επιφάνεια το αντιγόνο τύπου Α και Β Άτοµα µε οµάδα αίµατος Ο Έχουν γονότυπο: ii Τα ερυθροκύτταρα τους δεν έχουν στην εξωτερική τους επιφάνεια κανένα αντιγόνο 35

36 Είναι ζεύγος υπολειπόµενων αλληλόµορφων γονιδίων που δηµιουργούν σοβαρά προβλήµατα σε ένα έµβρυο και προκαλούν την αποβολή του πριν από την 8η εβδοµάδα αν βρεθούν σε έναν οργανισµό ΘΝΗΣΙΓΟΝΑ ΑΛΛΗΛΟΜΟΡΦΑ Αν οι γονείς είναι φορείς αυτού του αλληλόµορφου γονιδίου κάθε απόγονος του έχει 25% πιθανότητα να είναι οµόζυγος και συνεπώς να µην επιβιώσει µέχρι τη γέννηση Τέτοιο άτοµο δεν επιβιώνει µέχρι τη γέννηση και συνεπώς ο αντίστοιχος φαινότυπος χάνεται 36

37 ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΤΡΟΠΟΥ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗΣ ΤΩΝ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΩΝ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ Στον άνθρωπο η µελέτη του τρόπου µεταβίβασης των κληρονοµικών χαρακτήρων δηλαδή των τύπων κληρονοµικότητας εµφανίζει πολλές δυσκολίες επειδή: Οι άνθρωποι έχουν µικρό αριθµό απογόνων Η κάθε γενιά έχει µεγάλη διάρκεια, περίπου χρόνια Επιπλέον στον άνθρωπο δεν είναι δυνατό να γίνουν διασταυρώσεις ανάλογες µε εκείνες του έκανε ο Mendel χρησιµοποιώντας το µοσχοµπίζελο Η µελέτη του τρόπου κληρονόµησης των διάφορων χαρακτήρων καθώς και του τρόπου κληρονόµησης διάφορων ασθενειών γίνεται σε άτοµα µεγάλων οικογενειών 37

38 ΜΕΝ ΕΛΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ Είναι βασικό να τονιστεί ότι στον άνθρωπο, το Μενδελικό τύπο κληρονοµικότητας ακολουθούν οι µονογονιδιακοί χαρακτήρες: Είναι οι χαρακτήρες που καθορίζονται από αλληλόµορφα ενός µόνο γονιδίου Σε αυτούς περιλαµβάνονται διάφορες µονογονιδιακές ασθένειες 38

39 Οι πληροφορίες που συλλέγονται από το ιστορικό µιας οικογένειας για έναν ορισµένο χαρακτήρα αναπαριστώνται σε ένα γενεαλογικό δένδρο Το γενεαλογικό δένδρο είναι η διαγραµµατική απεικόνιση των µελών µιας οικογένειας για πολλές γενεές, στην οποία αναπαριστώνται: Οι γάµοι Η σειρά των γεννήσεων Το φύλο των ατόµων και ο φαινότυπος του σε σχέση µε κάποιο συγκεκριµένο χαρακτήρα ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΚΑ ΕΝΤΡΑ 39

40 ΣΥΜΒΟΛΑ ΤΩΝ ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΚΩΝ ΕΝΤΡΩΝ Κάθε άτοµο που απεικονίζεται στο γενεαλογικό δέντρο χαρακτηρίζεται από δύο αριθµούς: Ένα λατινικό Προσδιορίζει τη γενιά του ατόµου Ένα αραβικό ηλώνει τη σειρά του ατόµου µέσα στη γενιά του Τα αρσενικά άτοµα αναπαρίστανται µε ένα τετράγωνο, τα θηλυκά µε ένα κύκλο και για άτοµα των οποίων δεν γνωρίζουµε το φύλο χρησιµοποιείται ο ρόµβος Χρησιµοποιούνται επίσης σύµβολα για να αναπαραστήσουν: Τους γάµους ανάµεσα σε δύο άτοµα Τους απογόνους ενός γάµου Τα άτοµα που εµφανίζουν ένα συγκεκριµένο χαρακτήρα Και άλλα στοιχεία 40

41 ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΚΩΝ ΕΝΤΡΩΝ Τα γενεαλογικά δέντρα συνεισφέρουν σηµαντικά στη µελέτη του τρόπου κληρονόµισης διάφορων χαρακτήρων και βοηθούν στη γενετική καθοδήγηση γιατί µέσω αυτών: Μπορούµε να κατανοήσουµε το παρελθόν και να προσδιορίσουµε το µέλλον 41

42 ΤΡΟΠΟΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΗ ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ Τα γενεαλογικά δέντρα συνεισφέρουν σηµαντικά στη µελέτη του τρόπου κληρονόµησης διάφορων χαρακτήρων και βοηθούν στη γενετική καθοδήγηση Στο γενεαλογικό δένδρο µελετάται ο τρόπος κληρονόµησης της γραµµής τριχοφυΐας µε κορυφή (επικρατείς αυτοσωµικός) Ο χαρακτήρας αυτός καθορίζεται από ένα επικρατές αυτοσωµικό αλληλόµορφο που συµβολίζεται µε Γ Όλα τα άτοµα στην οικογένεια που δεν εµφανίζουν γραµµή τριχοφυΐας µε κορυφή είναι οµόζυγα στο υπολειπόµενο µε γονότυπο γγ Είναι προφανές ότι ο παππούς και η γιαγιά που έχουν γραµµή τριχοφυΐας µε κορυφή είναι ετερόζυγοι γιατί εάν ήταν οµόζυγοι όλα τα παιδιά τους θα γραµµή τριχοφυΐας µε κορυφή 42

43 ΤΡΟΠΟΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΗ ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ Ένα γενεαλογικό δένδρο δεν µας βοηθά µόνο να καταλάβουµε το παρελθόν αλλά και να προσδιορίσουµε το µέλλον Υποθέστε ότι το ζευγάρι της δεύτερης γενιάς (ΙΙ) αποφασίζει να αποκτήσει ακόµη ένα παιδί Ποια η πιθανότητα το παιδί να έχει γραµµή τριχοφυΐας µε κορυφή; Αυτό αποτελεί µια διασταύρωση F1 κατά Mendel (ΓγxΓγ) Και εποµένως η πιθανότητα το παιδί να έχει επικρατή φαινότυπο είναι ¾ ή 75% 43

44 ΤΡΟΠΟΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΗΣΗΣ YΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΟΥ ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ Στο γενεαλογικό δένδρο της ίδιας οικογένειας µελετάται ο τρόπος κληρονόµησης των προσκολληµένων λοβών αυτιών (υπολειπόµενος αυτοσωµικός) Ο χαρακτήρας αυτός καθορίζεται από ένα υπολειπόµενο αυτοσωµικό αλληλόµορφο που συµβολίζεται µε ε ενώ το αντίστοιχο επικρατές µε Ε Όλα τα άτοµα στην οικογένεια που εµφανίζουν προσκολληµένους λοβούς αυτιών είναι οµόζυγα στο υπολειπόµενο µε γονότυπο εε 44

45 ΤΡΟΠΟΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΗΣΗΣ YΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΟΥ ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ Υποθέστε ότι το ζευγάρι της δεύτερης γενιάς (ΙΙ) αποφασίζει να αποκτήσει ακόµη ένα παιδί Ποια η πιθανότητα το παιδί να έχει προσκολληµένους λοβούς αυτιών; Αυτό αποτελεί µια διασταύρωση µονοϋβριδισµού της F1 κατά Mendel (ΕεxΕε) Και εποµένως η πιθανότητα το παιδί να έχει υπολειπόµενο φαινότυπο είναι ¼ ή 25% 45

46 ΤΡΟΠΟΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΗΣΗΣ ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΩΝ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ Ποια η πιθανότητα το παιδί να έχει γραµµή τριχοφυΐας µε κορυφή και προσκολληµένους λοβούς αν και οι δύο γονείς είναι ετερόζυγοι και για τα δύο χαρακτηριστικά; 3/16 ή ¾ x ¼ = 3/16 46

47 ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ Οι χαρακτήρες που κληρονοµούνται µε τον επικρατή αυτοσωµικό τρόπο κληρονόµισης καθορίζονται από ένα επικρατές αυτοσωµικό αλληλόµορφο που συµβολίζεται π.χ. µε Α Ο αυτοσωµικός επικρατής χαρακτήρας εκδηλώνεται εκτός από το οµόζυγο άτοµο (ΑΑ) και σε άτοµο ετερόζυγο (Αα) για το χαρακτήρα αυτό Παραδείγµατα τέτοιων χαρακτήρων ασθενειών: Γραµµή τριχοφυΐας µε κορυφή Οικογενή υπερχοληστερολαιµία Παρουσιάζει υψηλή συχνότητα (1:1500 άτοµα) και σχετίζεται µε αυξηµένο κίνδυνο εµφάνισης πρώιµης στεφανιαίας νόσου 47

48 ΚΛΑΣΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑΣ Σε ένα γενεαλογικό δένδρο κάθε ασθενής έχει έναν τουλάχιστον ασθενή γονέα Στις περισσότερες από τις περιπτώσεις που έχουν µελετηθεί ο ένας γονέας είναι συνήθως ετερόζυγος για το συγκεκριµένο γονίδιο (Αα) και ο άλλος οµόζυγος για το φυσιολογικό υπολειπόµενο αλληλόµορφο (αα) Συνεπώς οι γονότυποι των γονέων συµβολίζονται Ααxαα αα όπου: Α: επικρατές γονίδιο που σχετίζεται µε την ασθένεια x και α: το φυσιολογικό αλληλόµορφο 48

49 ΚΛΑΣΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑΣ Γονότυποι των γονέων συµβολίζονται: Ααxαα αα Κάθε απόγονος των ανωτέρω γονέων έχει 50% πιθανότητα να κληρονοµήσει το αλληλόµορφο Α του ασθενούς γονέα και να είναι και ο ίδιος ασθενής (Αα) Και 50% πιθανότητα να κληρονοµήσει το φυσιολογικό αλληλόµορφο α και να είναι φυσιολογικός (αα) Ο φυσιολογικός γονέας µεταβιβάζει µόνο το φυσιολογικό αλληλόµορφο α σε κάθε παιδί του Κάθε κύηση είναι ένα ανεξάρτητο γεγονός που δεν σχετίζεται µε το αποτέλεσµα προηγούµενων κυήσεων Η θεωρητικά αναµενόµενη αναλογία φυσιολογικών και ασθενών ατόµων σε ένα πληθυσµό θα είναι 1:1 Ασθενής γονέας Φυσιολογικός γονέας ΓΑΜΕΤΕΣ α α Α α Αα αα Αα αα 49

50 ΚΛΑΣΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑΣ Στο γενεαλογικό δένδρο είναι εµφανές ότι κάθε ασθενές άτοµο έχει έναν τουλάχιστον ασθενή γονέα Ότι η ασθένεια προσβάλλει τόσο τα αρσενικά όσο και τα θηλυκά άτοµα Από φυσιολογικούς γονείς (αα) προκύπτουν µόνο φυσιολογικοί απόγονοι (αα) Εξαίρεση σε όσα αναφέρθηκαν στις προηγούµενες διαφάνειες αποτελούν οι περιπτώσεις κατά τις οποίες η διαταραχή που εξετάζεται οφείλεται σε µια νέα µετάλλαξη που εµφανίζεται για πρώτη φορά µέσα στην οικογένεια Φυσιολογικός γονέας ΓΑΜΕΤΕΣ α α Φυσιολογικός γονέας α α αα αα αα αα 50

51 ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ 51

52 ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΗ ΥΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ Οι χαρακτήρες που κληρονοµούνται µε τον υπολειπόµενο αυτοσωµικό τρόπο κληρονόµισης καθορίζονται από ένα υπολειπόµενο αυτοσωµικό αλληλόµορφο που συµβολίζεται π.χ. µε α Ο αυτοσωµικός υπολειπόµενος χαρακτήρας εκδηλώνεται µόνο από το οµόζυγο άτοµο (αα), το οποίο έχει κληρονοµήσει ένα παθολογικό υπολειπόµενο αλληλόµορφο από κάθε γονέα Παραδείγµατα τέτοιων χαρακτήρων ασθενειών: Προσκολληµένοι λοβοί αυτιών β-θαλασσαιµία ρεπανοκυτταρική αναιµία Αλφισµός Φαινυλκετονουρία Κυστική ίνωση 52

53 ΚΛΑΣΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΗΣ ΥΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑΣ Συνήθως και οι δύο γονείς ενός ασθενούς είναι ετερόζυγοι Έχουν φυσιολογικό φαινότυπο και ονοµάζονται φορείς, επειδή µπορούν να µεταβιβάσουν το υπολειπόµενο αλληλόµορφο στους απογόνους Στην περίπτωση που και οι δύο γονείς είναι φορείς, η πιθανότητα γέννησης παιδιού που πάσχει είναι 25% Η πιθανότητα να είναι και οι δύο σύζυγοι φορείς της ασθένειας είναι πολύ µικρή Αυξάνεται όµως σε περίπτωση που και οι δύο γονείς είναι στενοί συγγενείς όπως αδέλφια και ξαδέλφια Αυτό συµβαίνει γιατί τα άτοµα µε κοινούς προγόνους είναι πιθανότερο να έχουν τα ίδια υπολειπόµενα αλληλόµορφα σε σχέση µε άτοµα µη συγγενικά 53

54 ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΗ ΥΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ 54

55 ΦΥΛΟΣΥΝ ΕΤΗ ΥΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ Στον άνθρωπο υπάρχει ένα ζεύγος χρωµοσωµάτων που ονοµάζονται φυλετικά και διαφέρουν ανάµεσα σε αρσενικά και θηλυκά άτοµα Τα φυσιολογικά θηλυκά άτοµα έχουν ένα ζεύγος οµοίων Χ χρωµοσωµάτων ενώ τα φυσιολογικά αρσενικά άτοµα έχουν ένα Χ και ένα Υ χρωµοσώµατα ΦΥΛΟΣΥΝ ΕΤΑ ΓΟΝΙ ΙΑ: Ονοµάζονται τα γονίδια που βρίσκονται στο Χ χρωµόσωµα και δεν έχουν αλληλόµορφα στο Υ Ο τρόπος µε τον οποίο κληρονοµούνται αναφέρεται ως φυλοσύνδετη κληρονοµικότητα: αλτονισµός ή Μερική αχρωµατοψία στο πράσινο και το κόκκινο Αιµορροφιλία 55

56 ΦΥΛΟΣΥΝ ΕΤΗ ΥΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ Οι ασθένειες που κληρονοµούνται µε τον υπολειπόµενο φυλοσύνδετο τρόπο κληρονοµικότητας καθορίζονται από τα φυλοσύνδετα αλληλόµορφα που βρίσκονται στο Χ χρωµόσωµα και δεν έχουν αλληλόµορφα στο Υ χρωµόσωµα Το γονίδιο που είναι υπεύθυνο για την εµφάνιση της ασθένειας είναι υπολειπόµενο και συµβολίζεται Χα ενώ το φυσιολογικό είναι επικρατές και συµβολίζεται µε ΧΑ Η φυλοσύνδετη υπολειπόµενη ασθένεια εκδηλώνεται: Στις γυναίκες στα οµόζυγα άτοµα (ΧαΧα), τα οποία έχουν κληρονοµήσει ένα παθολογικό αλληλόµορφο Χα από κάθε γονέα Στους άνδρες µόνον αν έχουν κληρονοµήσει ένα παθολογικό αλληλόµορφο Χα από τη µητέρα τους (ΧαΥ) 56

57 ΦΥΛΟΣΥΝ ΕΤΗ ΥΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ Αιµορροφιλία Α Είναι µια κλασική φυλοσύνδετη διαταραχή, στην οποία λόγω έλλειψης µια αντιαιµορροφιλικής πρωτεΐνης του παράγοντα VIII, το αίµα δεν πήζει φυσιολογικά Το γονίδιο που είναι υπεύθυνο για την εµφάνιση της ασθένειας είναι υπολειπόµενο και συµβολίζεται Χα ενώ το φυσιολογικό είναι επικρατές και συµβολίζεται µε ΧΑ: Επειδή τα αρσενικά άτοµα έχουν ένα Χ χρωµόσωµα ενώ τα θηλυκά έχουν δύο Χ θα υπάρχουν: ύο πιθανοί γονότυποι στα αρσενικά άτοµα ΧΑΥ και ΧαΥ Τρεις πιθανοί γονότυποι στα θηλυκά άτοµα ΧΑΧΑ, ΧΑΧα, ΧαΧα 57

58 ΦΥΛΟΣΥΝ ΕΤΗ ΥΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ Ένα υπολειπόµενο φυλοσύνδετο γονίδιο εκφράζεται φαινοτυπικά: Σε όλα τα αρσενικά άτοµα που φέρουν το γονίδιο Σε εκείνα τα θηλυκά που είναι οµόζυγα για το υπολειπόµενο γονίδιο Συνεπώς οι ασθένειες που ελέγχονται από υπολειπόµενα φυλοσύνδετα γονίδια εµφανίζονται συχνότερα στα αρσενικά άτοµα και πάρα πολύ σπάνια στα θηλυκά άτοµα ΤΟ 50% ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ και δεν εµφανίζουν την ασθένεια ΤΟ 50% ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ Εµφανίζει την ασθένεια ΤΟ 50% ΤΩΝ ΑΝ ΡΩΝ ΕΙΝΑΙ ΥΓΙΕΙΣ και δεν εµφανίζουν την ασθένεια ΤΟ 50% ΤΩΝ ΑΝ ΡΩΝ Εµφανίζει ΤΟ 50% ΤΩΝ ΑΝ ΡΩΝ Εµφανίζει την ασθένεια Φυσιολογικός Άντρας Φορέας Γυναίκα ΓΑΜΕΤΕΣ Χ Α Χ α Υ Χ Α Υ Χ α Υ Άντρας Χ Α Χ Α Χ Α Χ Α Χ α ΤΟ 50% ΤΩΝ ΑΝ ΡΩΝ ΕΙΝΑΙ ΥΓΙΕΙΣ δεν εµφανίζουν την ασθένεια ΤΟ 50% ΤΩΝ ΑΝ ΡΩΝ Εµφανίζει την ασθένεια Ασθενής Άντρας Φορέας Γυναίκα ΓΑΜΕΤΕΣ Χ Α Χ α Υ Χ Α Υ Χ α Υ Χ α Χ Α Χ α Χ α Χ α 58

59 ΦΥΛΟΣΥΝ ΕΤΗ ΥΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ Ο τρόπος της αιµορροφιλίας Α έχει µελετηθεί από πολύ παλιά Η βασίλισσα Βικτωρία ήταν φορέας και µεταβίβασε τη «βασιλική αιµορροφιλία» στους απογόνους της Εάν ένας αιµορροφιλικός άνδρας παντρευτεί µια γυναίκα φυσιολογική (οµόζυγη): Όλοι οι αρσενικοί θα πάρουν το Υ από τον πατέρα τους και το Χ από την µητέρα τους και θα είναι υγιείς : Ασθενής Άντρας Φυσιολογική Γυναίκα ΓΑΜΕΤΕΣ Χ Α Χ Α Υ Χ Α Υ Χ Α Υ Χ α Χ Α Χ α Χ Α Χ α Φορείς Ενώ όλοι οι θηλυκοί απόγονοι θα είναι υποχρεωτικά φορείς ΤΟ 100% ΤΩΝ ΑΝ ΡΩΝ ΕΙΝΑΙ ΥΓΙΕΙΣ και δεν εµφανίζουν την ασθένεια ΤΟ 100% ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ και δεν εµφανίζουν την ασθένεια 59

60 ΦΥΛΟΣΥΝ ΕΤΗ ΥΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ Αν υποθέσουµε ότι µια φορέας της ασθένειας παντρευτεί έναν φυσιολογικό άνδρα ηµιουργούνται απόγονοι µε 4 γονότυπους που εµφανίζονται µε ίση συχνότητα Φυσιολογι κός Άντρας Φορέας Φυσιολογική Γυναίκα ΓΑΜΕΤΕΣ Χ Α Χ α Υ Χ Α Υ Χ α Υ Χ Α Χ Α Χ Α Χ Α Χ α ΤΟ 50% ΤΩΝ ΑΝ ΡΩΝ ΕΙΝΑΙ ΥΓΙΕΙΣ δεν εµφανίζουν την ασθένεια ΤΟ 50% ΤΩΝ ΑΝ ΡΩΝ Εµφανίζει ΤΟ 50% ΤΩΝ ΑΝ ΡΩΝ Εµφανίζει την ασθένεια ΤΟ 50% ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ της ασθένειας ΤΟ 50% ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΙΝΑΙ ΥΓΙΕΙΣ δεν εµφανίζουν την ασθένεια 60

61 ΦΥΛΟΣΥΝ ΕΤΗ ΥΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ Η αιµορροφιλία που εµφάνιζε ο παππούς και η οποία δεν εκδηλώθηκε σε κανένα από παιδιά του Έχει 50% πιθανότητα να µεταβιβαστεί, µέσω της κόρης του, στα αρσενικά εγγόνια του Η κόρη µιας γυναίκας φορέα έχει επίσης 50% πιθανότητα να είναι και η ίδια φορέας, εάν ο πατέρας της είναι φυσιολογικός 61

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΤΗΡΙΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΜΕΝΤΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ: ΒΑΚΑΛΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΤΗΡΙΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΜΕΝΤΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ: ΒΑΚΑΛΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΤΗΡΙΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΜΕΝΤΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ: ΒΑΚΑΛΗΣ ΘΕΜΑ 1 Ο 1. α 2. γ 3. β 4. β 5. β ΘΕΜΑ 2 Ο Α. Ένας αυτοσωμικός

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013

Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013 Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ Κεφάλαιο 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΘΕΜΑ 1 ο Γράψτε τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις και δίπλα το γράμμα

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Πανελλαδικών

Θέματα Πανελλαδικών Θέματα Πανελλαδικών 2000-2015 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΟΜΟΓΕΝΩΝ Κεφάλαιο 5 Περιεχόμενα Περιεχόμενα 1 Κεφάλαιο 1 ο Το γενετικό υλικό Θέμα 1 ο 2 Θέμα 2 ο 8 Θέμα

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Ασκήσεων ΚΕΦ. 5ο

Μεθοδολογία Ασκήσεων ΚΕΦ. 5ο Μεθοδολογία Ασκσεων ΚΕΦ. 5ο Θα πρέπει να γνωρίζετε τα ακόλουθα: Γαμέτες. Κάθε γαμέτης περιέχει μόνο το ένα αλληλόμορφο από κάθε ζευγάρι γονιδίων. Όταν τα γονίδια βρίσκονται σε διαφορετικά ζεύγη ομόλογων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5: Μενδελική Κληρονομικότητα

Κεφάλαιο 5: Μενδελική Κληρονομικότητα Κεφάλαιο 5: Μενδελική Κληρονομικότητα ΕΛΕΓΧΟΣ ΓΝΩΣΕΩΝ 1. Ο Mendel. α. εξέταζε σε κάθε πείραμά του το σύνολο των ιδιοτήτων του μοσχομπίζελου β. χρησιμοποιούσε αμιγή στελέχη στις ιδιότητες που μελετούσε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΠ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 18/09/2016 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Η Χαρά

Διαβάστε περισσότερα

Τα γονίδια που βρίσκονται στην ίδια γενετική θέση χων ομόλογων χρωμοσωμάτων

Τα γονίδια που βρίσκονται στην ίδια γενετική θέση χων ομόλογων χρωμοσωμάτων ΚεφόΑηιο 5 ΜενδεΠική κπηρονουικότηϊα 1. Συμπληρώστε με τις κατάλληλες λέξεις τα κενά στο κείμενο: Τα γονίδια που βρίσκονται στην ίδια γενετική θέση των ομόλογων χρωμοσωμάτων και ελέγχουν την ίδια ιδιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Στην αυτοσωμική υπολειπόμενη κληρονομικότητα: κυστική ίνωση Στη φυλοσύνδετη υπολειπόμενη κληρονομικότητα: αιμορροφιλία

Στην αυτοσωμική υπολειπόμενη κληρονομικότητα: κυστική ίνωση Στη φυλοσύνδετη υπολειπόμενη κληρονομικότητα: αιμορροφιλία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1-2-2015 ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. γ Α3. β Α4. γ Α5. δ ΘΕΜΑ B B1. Στήλη Ι Στήλη ΙΙ 1. στ 2. ζ 3. ε 4. α 5. δ 6. β 7. γ Β2. Τα άτομα μπορεί να χαρακτηρίζονται ως φορείς στην αυτοσωμική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΜΕΝ ΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΜΕΝ ΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΜΕΝ ΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ 00 ΗΜΕΡΗΣΙΟ. Από τη διασταύρωση ενός λευκού µ ένα µαύρο ποντικό όλοι οι απόγονοι είναι γκρίζοι. Τα γονίδια που καθορίζουν το χρώµα

Διαβάστε περισσότερα

κεφάλαιο Τοιχογραφία με χαρακτηριστικά αλόγων (4.000 π.χ.)

κεφάλαιο Τοιχογραφία με χαρακτηριστικά αλόγων (4.000 π.χ.) Μενδελική κληρονομικότητα κεφάλαιο 5 Τοιχογραφία με χαρακτηριστικά αλόγων (4.000 π.χ.) 5. Μενδελική κληρονομικότητα Το ενδιαφέρον για την κληρονομικότητα είναι πολύ παλιό, σχεδόν όσο και η ύπαρξη του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 5 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 5 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ZAΡΦΤΖΙΑΝ ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 5 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΓΑΜΕΤΕΣ 1. Eνας διπλοειδής οργανισμός με 5 ζεύγη ανεξάρτητων γονιδίων έχει γονότυπο

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης. Παραδόσεις του μαθήματος

Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης. Παραδόσεις του μαθήματος Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης Παραδόσεις του μαθήματος Κεφάλαιο 5ο ΜΕΝΔΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ Επιλογή του πειραματικού του υλικού Χρήση του μοσχομπίζελου το οποίο αναπτύσσεται γρήγορα, εμφανίζει ποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

B5-Κεφάλαιο 5: Μεντελική κληρονομικότητα

B5-Κεφάλαιο 5: Μεντελική κληρονομικότητα A) Ερωτήσεις με πολλές πιθανές απαντήσεις Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα ή τα γράμματα που αντιστοιχούν στη σωστή φράση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση, αν υπάρχει. 1. Από οποιοδήποτε φαινότυπο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΕΣΗ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΑΠΟ ΓΟΝΕΙΣ ΜΕ ΓΝΩΣΤΟ ΤΡΟΠΟ ΚΛΗΡΟΝΟΜΗΣΗΣ (ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ)

ΕΥΡΕΣΗ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΑΠΟ ΓΟΝΕΙΣ ΜΕ ΓΝΩΣΤΟ ΤΡΟΠΟ ΚΛΗΡΟΝΟΜΗΣΗΣ (ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ) ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΕΥΡΕΣΗ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΑΠΟ ΓΟΝΕΙΣ ΜΕ ΓΝΩΣΤΟ ΤΡΟΠΟ ΚΛΗΡΟΝΟΜΗΣΗΣ (ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ) 1. Στις αλεπούδες το ασηµόµαυρο χρώµα του τριχώµατος καθορίζεται από ένα υπολειπόµενο αλληλόµορφο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 5ο

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 5ο ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 5ο ΜΟΝΟΫΒΡΙΔΙΣΜΟΣ ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗ-ΥΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΑ 1. Διασταυρώνονται δυο μοσχομπίζελα, το ένα με κανονικό σχήμα καρπού και το άλλο με περιεσφιγμένο σχήμα. Να βρεθεί

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Κατεύθυνσης Γ Λυκείου

Βιολογία Κατεύθυνσης Γ Λυκείου Βιολογία Κατεύθυνσης Γ Λυκείου Επιμέλεια: Δημήτρης Κοτρόπουλος ΘΕΜΑ A Να γράψετε τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις A1 έως A5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Οι μονογονιδιακοί χαρακτήρες στον άνθρωπο και ο τρόπος κληρονόμησης.

Οι μονογονιδιακοί χαρακτήρες στον άνθρωπο και ο τρόπος κληρονόμησης. ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΕΡΑΤΕΑΣ Οι μονογονιδιακοί χαρακτήρες στον άνθρωπο και ο τρόπος κληρονόμησης. Μαθητές: Όλγα Ντριζάη, Κυριακή Πρίφτη 2013 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό και εύκολα µπορεί να παρατηρηθεί ότι όλα τα άτοµα

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή 15/02/2015 Ημερομηνία

Κυριακή 15/02/2015 Ημερομηνία Διαγώνισμα 2014-15 Ενδεικτικές απαντήσεις Κυριακή 15/02/2015 Ημερομηνία Βιολογία Κατεύθυνσης Εξεταζόμενο μάθημα Γ Λυκείου Τάξη Θέμα 1 ο : 1 α, 2 γ, 3 ε, 4 α, 5 ε Θέμα 2 ο : Α. Η απεικόνιση των μεταφασικών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΠ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 8/09/06 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣ:ΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ Λυκείου 23 Φεβρουάριοου 2014

ΔΙΑΓΩΝΙΣ:ΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ Λυκείου 23 Φεβρουάριοου 2014 ΔΙΑΓΩΝΙΣ:ΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ Λυκείου 23 Φεβρουάριοου 2014 Ονοματεπώνυμο εξεταζόμενου:. ΘΕΜΑ 1 Ο Να απαντήσετε στις ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής: 1. Η ανευπλοειδία είναι είδος μετάλλαξης που οφείλεται:

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Κατεύθυνσης Γ Λυκείου ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Βιολογία Κατεύθυνσης Γ Λυκείου ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Βιολογία Κατεύθυνσης Γ Λυκείου ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιμέλεια: Δημήτρης Κοτρόπουλος ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. γ Α3. γ Α4. δ Α5. δ ΘΕΜΑ B B1. Στήλη Ι Στήλη ΙΙ 1. στ 2. ζ 3. ε 4. α 5. δ 6. β 7. γ Β2.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ. ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ: Προβλήματα Γενετικής Μενδελική κληρονομικότητα 1/6

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ. ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ: Προβλήματα Γενετικής Μενδελική κληρονομικότητα 1/6 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ. Σε ένα είδος φυτών διακρίνονται δυο χρώματα άνθους, το κίτρινο και το λευκό. Για να διαπιστωθεί το είδος του γονιδίου που ελέγχει την ιδιότητα αυτή αλλά και ο τρόπος κληρονόμησής

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ κεφ. 5. ΜΕΝΔΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ Μάθημα 1,2

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ κεφ. 5. ΜΕΝΔΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ Μάθημα 1,2 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ κεφ. 5 ΜΕΝΔΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ Μάθημα 1,2 O Mendel στο Brno (Τσεχία) Τον αναγνωρίζετε; Το μοναστήρι σήμερα Οι κήποι σήμερα Το μοσχομπίζελο Η επιτυχία των πειραμάτων του Μέντελ 1. χωριστά η

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγήτρια: Μαλικλάρι Ελένη

Εισηγήτρια: Μαλικλάρι Ελένη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΕΡΑΤΕΑΣ ΤΜΗΜΑ: Γ3 29/12/14 Εργασία Β Τριμήνου στη Βιολογία Θέμα: Οι γενετικές αναλύσεις και η διατύπωση των νόμων του Μέντελ Εισηγήτρια: Μαλικλάρι Ελένη Υπεύθυνος Καθηγητής: κ. Κεραμάρης Κων/νος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΜΕΝ ΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ. Μονάδες 2 Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας. Μονάδες 3. β. το αλληλόµορφο γονίδιο που προκαλεί την

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΜΕΝ ΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ. Μονάδες 2 Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας. Μονάδες 3. β. το αλληλόµορφο γονίδιο που προκαλεί την 1 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ - ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΕΙΟ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΜΕΝ ΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ 2001 ΗΜΕΡΗΣΙΟ 1. Από τη διασταύρωση ενός λευκού µ ένα µαύρο ποντικό όλοι οι απόγονοι είναι γκρίζοι. Τα γονίδια

Διαβάστε περισσότερα

Το DNA ως γενετικό υλικό παρουσιάζει κάποιες ιδιότητες:

Το DNA ως γενετικό υλικό παρουσιάζει κάποιες ιδιότητες: 1 ΕΝΟΤΗΤΑ 16: ΓΕΝΕΤΙΚΗ 16.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Γενετική είναι ο κλάδος της Βιολογίας που ασχολείται με την μελέτη της κληρονομικότητας. Κληρονομικότητα είναι η μεταβίβαση χαρακτήρων από τους προγόνους στους απογόνους.

Διαβάστε περισσότερα

Τα Γενετικά πειράματα του Mendel με την μπιζελιά

Τα Γενετικά πειράματα του Mendel με την μπιζελιά Τα Γενετικά πειράματα του Mendel με την μπιζελιά Διαδικασία διασταύρωσης του μοσχομπίζελου. Τα επτά ζεύγη χαρακτήρων του μοσχομπίζελου που μελέτησε ο Mendel στις πειραματικές τους διασταυρώσεις Δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

3 ΩΡΕΣ. Σελίδα 1 από 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΙΑΡΚΕΙΑ

3 ΩΡΕΣ. Σελίδα 1 από 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΙΑΡΚΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΑΡΚΕΙΑ 3 ΩΡΕΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Από τη διασταύρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 27 Μαΐου 2016 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελλαδικών Εξετάσεων Ημερησίων Γενικών Λυκείων (Νέο & Παλιό Σύστημα) ΘΕΜΑ Γ Γ.1 Ο χαρακτήρας της ομάδας αίματος στον άνθρωπο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ. Βιολογία Κατεύθυνσης Γ Λυκείου Ασκήσεις 5 ου Κεφαλαίου

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ. Βιολογία Κατεύθυνσης Γ Λυκείου Ασκήσεις 5 ου Κεφαλαίου ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ 1) Από την διασταύρωση ταύρου χωρίς κέρατα α) με αγελάδα που έχει κέρατα, γεννήθηκε μοσχάρι χωρίς κέρατα, β) επίσης με αγελάδα που έχει κέρατα, γεννήθηκε μοσχάρι με κέρατα γ) με αγελάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΘΕΜΑ 1 ο ΑΠΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΥ ΕΝΙΑΙΥ ΛΥΚΕΙΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΥΝΙΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΜΕΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΛΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ 1 (δ) µονόκλωνο RNA 2. (β) αντίγραφα των mrna όλων των γονιδίων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ.5 ΜΕΝΤΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ

ΚΕΦ.5 ΜΕΝΤΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΕΦ.5 ΜΕΝΤΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 5.1. Σε ποια στοιχεία οφείλεται η επιτυχία των πειραμάτων του Mendel; 5.2. Τι είναι ο γονότυπος ; Πως μπορούμε να βρούμε το γονότυπο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΚΑ ΔΕΝΔΡΑ ΟΜΑΔΑ Α 1. Η Ιωάννα έχει βραχυδαχτυλία όπως επίσης και τα 2 μεγαλύτερα αδέλφια της που είναι ομοζυγωτικοί δίδυμοι. Οι άλλες δύο μικρότερες αδελφές της έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Μεντελική γενετική. Λείοι σπόροι του μοσχομπίζελου (Pisum sativum).

Μεντελική γενετική. Λείοι σπόροι του μοσχομπίζελου (Pisum sativum). Μεντελική γενετική Λείοι σπόροι του μοσχομπίζελου (Pisum sativum). Φαινότυπος και Γονότυπος Η φυσική εκδήλωση (φαινότυπος) της γενετικής σύστασης (γονότυπος) επηρεάζεται από τις αλληλεπιδράσεις με άλλα

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Γενετική Τα πειράματα του Mendel

Δασική Γενετική Τα πειράματα του Mendel Δασική Γενετική Τα πειράματα του Mendel Χειμερινό εξάμηνο 2014-2015 Παράδοξο... Οι απόγονοι μοιάζουν στους γονείς τους Δεν είναι όμως ακριβώς ίδιοι, ούτε με τους γονείς τους, ούτε μεταξύ τους Κληρονομικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΔΙΫΒΡΙΔΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α 1. Από τη διασταύρωση μοσχομπίζελων προκύπτουν στην επόμενη γενιά τα εξής άτομα: 110 άτομα με κίτρινο χρώμα σπέρματος και ιώδες χρώμα άνθους. 109 άτομα με

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΕ 43: ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΟΥΡΤΖΗΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΦΥΕ 43: ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΟΥΡΤΖΗΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΦΥΕ 43: ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΟΥΡΤΖΗΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 Χρήσιμες οδηγίες για την επίλυση ασκήσεων Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 17/02/2013 ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Τα

Διαβάστε περισσότερα

Β. Σιωπηλές μεταλλάξεις: όταν προκύπτει συνώνυμο κωδικόνιο, οπότε το αμινοξύ που προκύπτει από τη μετάφραση είναι ίδιο με το φυσιολογικό

Β. Σιωπηλές μεταλλάξεις: όταν προκύπτει συνώνυμο κωδικόνιο, οπότε το αμινοξύ που προκύπτει από τη μετάφραση είναι ίδιο με το φυσιολογικό Θέμα 1 ο 1. α 2. γ 3. γ 4.β 5. δ Θέμα 2 ο Α. Οι νόμοι του Mendel δεν ισχύουν σε πολυγονιδιακούς χαρακτήρες και σε συνδεδεμένα γονίδια (μη ανεξάρτητα), ενώ οι αναλογίες δεν είναι οι αναμενόμενες σε φυλοσύνδετα

Διαβάστε περισσότερα

Μεντελική γενετική. Λείοι σπόροι του μοσχομπίζελου (Pisum sativum).

Μεντελική γενετική. Λείοι σπόροι του μοσχομπίζελου (Pisum sativum). Μεντελική γενετική Λείοι σπόροι του μοσχομπίζελου (Pisum sativum). Φαινότυπος και Γονότυπος Η φυσική εκδήλωση (φαινότυπος) της γενετικής σύστασης (γονότυπος) επηρεάζεται από τις αλληλεπιδράσεις με άλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ AAT TCG CGA TTCC

ΓΕΝΕΤΙΚΗ AAT TCG CGA TTCC ΓΕΝΕΤΙΚΗ 1. Το πιο κάτω γενεαλογικό δέντρο δείχνει τον τρόπο κληρονόμησης μιας ασθένειας σε μια οικογένεια. Τα μαυρισμένα τετράγωνα συμβολίζουν αρσενικά άτομα με την πάθηση και οι μαυρισμένοι κύκλοι θηλυκά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΜΟΝΟΫΒΡΙΔΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α 1. Αν διασταυρωθούν άτομα μοσχομπίζελου με κίτρινο χρώμα σπέρματος ποιες θα είναι οι φαινοτυπικές και γονοτυπικές αναλογίας της γενιάς; Κ=κίτρινο, κ=πράσινο,

Διαβάστε περισσότερα

Σε τι αναφέρεται η αναλογία 9:3:3:1 του διυβριδισμού και υπό ποιες προϋποθέσεις ισχύει;

Σε τι αναφέρεται η αναλογία 9:3:3:1 του διυβριδισμού και υπό ποιες προϋποθέσεις ισχύει; Σημειώστε τον αριθμό των χρωματίδων που υπάρχουν σε ένα κύτταρο του ανθρώπου 1)που μόλις έχει προκύψει από μίτωση 2)στη μετάφαση της μείωσης ΙΙ και 3)στην πρόφαση της μίτωσης. Σε τι αναφέρεται η αναλογία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΚΑ ΔΕΝΔΡΑ ΟΜΑΔΑ Α 1. Η Ιωάννα έχει βραχυδαχτυλία όπως επίσης και τα 2 μεγαλύτερα αδέλφια της που είναι ομοζυγωτικοί δίδυμοι. Οι άλλες δύο μικρότερες αδελφές της έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης.

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης. ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1o 1. δ 2. β 3. β 4. γ 5. δ ΘΕΜΑ 2o 1. Σχολικό βιβλίο, σελ.

Διαβάστε περισσότερα

-ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ- Α. Εύρεση γαμετών

-ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ- Α. Εύρεση γαμετών -ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ- Α. Εύρεση γαμετών Για να βρίσκετε σωστά τους γαμέτες και να σχηματίζονται όλοι οι συνδυασμοί αλληλομόρφων σε αυτούς πρέπει να θυμάστε ότι κάθε γαμέτης περιέχει μόνο ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/01/2014

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/01/2014 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/01/2014 ΘΕΜΑ 1 Ο Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Αλλαγές στην ποσότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ 1. Το γενεαλογικό δένδρο είναι η διαγραμματική απεικόνιση των μελών μιας οικογένειας για πολλές γενιές, στην οποία αναπαριστώνται οι γάμοι, η σειρά των γεννήσεων, το φύλο

Διαβάστε περισσότερα

1. σελ. 109 «Με τον όρο ζύμωση.. όπως πρωτεΐνες και αντιβιοτικά»

1. σελ. 109 «Με τον όρο ζύμωση.. όπως πρωτεΐνες και αντιβιοτικά» ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο 1. γ 2. γ 3. δ 4. α 5. β ΘΕΜΑ 2ο 1. σελ. 109 «Με τον όρο ζύμωση.. όπως πρωτεΐνες και αντιβιοτικά» 2. σελ. 119-120: «Θεραπευτικά. Τα αντισώματα μπορούν να

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΠ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ/Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 05/01/2016 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) 2012

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΕΚΑΤΟΝΤΑΔΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΟΥ ΔΙΑΘΕΤΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΟΥ ΑΝΟΙΓΟΥΝ ΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΜΑΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΓΕΝΕΤΙΚΗ 1) Γονιδιακές μεταλλάξεις, χρωμοσωμικές

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΔΙΫΒΡΙΔΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α 1. Από τη διασταύρωση μοσχομπίζελων προκύπτουν στην επόμενη γενιά τα εξής άτομα: 110 άτομα με χρώμα σπέρματος και ιώδες χρώμα άνθους. 109 άτομα με χρώμα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. γ Α3. α Α4. δ Α5. γ ΘΕΜΑ Β Β1. ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Στη δροσόφιλα το κόκκινο χρώμα των ματιών είναι επικρατές. Εάν οι απόγονοι σε δύο διαφορετικές διασταυρώσεις είναι οι ακόλουθοι: ιασταύρωση Α ιασταύρωση Β 24 αρσενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1, 2, 4, 5 και 6

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1, 2, 4, 5 και 6 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΚΕΦΑΛΑΙΑ,, 4, 5 και 6 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ: ΚΟΡΥΦΑΙΟ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 0 / 0 / 06 ΘΕΜΑ Ο -γ -4 3-δ 4-δ 5-β ΘΕΜΑ Ο Α. Παρατηρούμενη Φ.Α

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 26 Μαΐου 2007 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Σάββατο, 26 Μαΐου 2007 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Σάββατο, 26 Μαΐου 2007 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1o Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΠ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ/Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 05/01/2016 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επαναληπτικό διαγώνισμα ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1-9 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 1/3/2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Σημείωση: η διπλή αρίθμηση στις σελίδες αφορά την παλιά και τη νέα έκδοση του σχολικού βιβλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Τα γονίδια Ι Α και i που καθορίζουν τις ομάδες αίματος: Α. είναι ατελώς επικρατή Β. είναι συνεπικρατή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2012 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2012 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή φράση, η οποία συµπληρώνει σωστά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. δ Α3. α Α4. α Α5. γ

ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. δ Α3. α Α4. α Α5. γ ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. δ Α3. α Α4. α Α5. γ ΘΕΜΑ B B1. Η συχνότητα των ετερόζυγων ατόμων με δρεπανοκυτταρική αναιμία ή β- θαλασσαιμία είναι αυξημένη σε περιοχές όπως οι χώρες της Μεσογείου, της Δυτικής και Ανατολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 5/2/2012 ΘΕΜΑ 1 ο Α. Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. (10 µόρια)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 5/2/2012 ΘΕΜΑ 1 ο Α. Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. (10 µόρια) ΤΣΙΜΙΣΚΗ &ΚΑΡΟΛΟΥ ΝΤΗΛ ΓΩΝΙΑ THΛ: 270727 222594 ΕΠΩΝΥΜΟ:... ΟΝΟΜΑ:... ΤΜΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΑΡΤΑΚΗΣ 12 - Κ. ΤΟΥΜΠΑ THΛ: 919113 949422 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 5/2/2012 ΘΕΜΑ 1 ο Α. Να βάλετε σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Βιολόγων της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Βιολόγων της Ώθησης ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιµέλεια: Οµάδα Βιολόγων της Ώθησης 1 Παρασκευή, 21 Μαΐου 2010 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1

Διαβάστε περισσότερα

Για το χρώµα σπέρµατος επικρατής είναι η ιδιότητα κίτρινο και η υπολειπόµενη το πράσινο. Συµβολίζουµε: Κ:Κίτρινο κ: Πράσινο Κ>κ

Για το χρώµα σπέρµατος επικρατής είναι η ιδιότητα κίτρινο και η υπολειπόµενη το πράσινο. Συµβολίζουµε: Κ:Κίτρινο κ: Πράσινο Κ>κ Απαντήσεις Βιολογία Κατεύθυνσης 2011 ΘΕΜΑ Α Α1 α Α2 δ Α3 γ Α4 β Α5 β ΘΕΜΑ Β Β1 Σελ. 13 «Το 1928 γίνεται αυτό» Β2 Σελ 101 «βλάβες στους επιδιορθωτικά ένζυµα» (Χωρίς να απαιτείται θα θεωρηθεί σωστό να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Οι περιοχές του DNA που μεταφράζονται σε αμινοξέα ονομάζονται α. εσώνια β. εξώνια γ. υποκινητές δ. 5 αμετάφραστες περιοχές.

Α1. Οι περιοχές του DNA που μεταφράζονται σε αμινοξέα ονομάζονται α. εσώνια β. εξώνια γ. υποκινητές δ. 5 αμετάφραστες περιοχές. ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμίας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Α1. α, Α2. γ, Α3. δ, Α4. β, Α5. γ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (30-05-2012) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Β Β1. Σελ.120 Τα µονοκλωνικά αντισώµατα χρησιµοποιούνται για την επιλογή οργάνων συµβατών για µεταµόσχευση.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΜΟΝΟΫΒΡΙΔΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α 1. Ένας διπλοειδής οργανισμός με 4 ζεύγη ανεξάρτητων γονιδίων έχει γονότυπο ΑΑ ΒΒ Γγ Δδ. Ποια και πόσα είδη γαμετών είναι δυνατόν να δημιουργηθούν από

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕ.Λ. Νέου Σκοπού Σερρών Ενδεικτικές απαντήσεις στη Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης

ΓΕ.Λ. Νέου Σκοπού Σερρών Ενδεικτικές απαντήσεις στη Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ Παρασκευή, 22 Μαΐου 2015 ΘΕΜΑ Α A1. β A2. γ A3. α A4. δ A5. γ ΘΕΜΑ Β Μονάδες 5 * 5 = 25 Β1. 1. Α 2. Β 3.

Διαβάστε περισσότερα

Tρίτη, 1 η Ιουνίου 2004 ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Tρίτη, 1 η Ιουνίου 2004 ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Tρίτη, 1 η Ιουνίου 2004 ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1 1Α. Να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 01-06-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 01-06-2004 ΘΕΜΑ 1ο 1. δ, ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 01-06-2004 2. β, 3. β, 4. γ, 5. δ. ΘΕΜΑ2ο 1. Σχολικό βιβλίο, σελίδα 31: «Υπάρχουν τέσσερα είδη μορίων RNA και το μεταφέρει στη θέση της πρωτεϊνοσύνθεσης».

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α ΒΙΟΛΟΓΙΑ II ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2010 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2012 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2012 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2012 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1 α Α2 γ Α3 δ Α4 β Α5 γ ΘΕΜΑ Β Β1. Σελ. 120 σχολ. βιβλίου: «Για την επιλογή οργάνων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Ως φορείς κλωνοποίησης χρησιμοποιούνται:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Ως φορείς κλωνοποίησης χρησιμοποιούνται: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/03/12 ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Ως φορείς κλωνοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. α Α2. γ Α3. δ Α4. β Α5. γ ΘΕΜΑ Β Β1. Σελ. 120 «Τα κύτταρα των οργάνων να είναι επιτυχείς» Β2. Σελ. 136 «Το 1997 γέννησε την Dolly»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς

Διαβάστε περισσότερα

1. Κατά τη µεταγραφή του DNA συντίθεται ένα α. δίκλωνο µόριο DNA. β. µονόκλωνο µόριο DNA. γ. δίκλωνο RNA. δ. µονόκλωνο RNA.

1. Κατά τη µεταγραφή του DNA συντίθεται ένα α. δίκλωνο µόριο DNA. β. µονόκλωνο µόριο DNA. γ. δίκλωνο RNA. δ. µονόκλωνο RNA. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΘΕΜΑ 1ο ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) Να γράψετε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1. Β Α2. Γ Α3. Α Α4. Α5. Γ ΘΕΜΑ Β ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ B1. Α (Σωµατικά κύτταρα στην αρχή της µεσόφασης): 1, 4, 5, 6 Β (Γαµέτες): 2, 3, 7, 8 Β2. (Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 24 ΜΑΪΟΥ 2013

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 24 ΜΑΪΟΥ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 24 ΜΑΪΟΥ 2013 ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. β Α3. α Α4. δ Α5. α ΘΕΜΑ Β Β1. Σελ. 123 124 σχολ. βιβλίου: «Η διαδικασία που ακολουθείται παράγουν το ένζυμο ADA». Β2. Σελ. 133 σχολ.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 22 Μαΐου 2015 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Γενικών Λυκείων ΘΕΜΑ Α Α.1. β Α.2. γ Α.3. α Α.4. δ Α.5. γ ΘΕΜΑ B B.1. 1. A 2. B 3. B 4. A 5. A 6. A 7. B 8.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Βιολόγων της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Βιολόγων της Ώθησης ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιµέλεια: Οµάδα Βιολόγων της Ώθησης 1 Τετάρτη, 30 Μαΐου 2012 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ στα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ στα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ στα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α1: γ Α2: β Α3: α Α4: δ Α5: α ΘΕΜΑ Β Β1: σελ. 123 από: «Η διαδικασία που ακολουθείται. Εισάγονται πάλι σ αυτόν». Β2: σελ. 133 από:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α1 γ Α2 β Α3 α Α4 δ Α5 α ΘΕΜΑ Β Β1. Σχολικό βιβλίο, Σελ.: 123-124: «Η διαδικασία που ακολουθείται με ενδοφλέβια ένεση στον οργανισμό». Β2. Σχολικό βιβλίο, Σελ.: 133: «Διαγονιδιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α κ Θέµα 1 ο Από τις παρακάτω πολλαπλές απαντήσεις να επιλέξετε τη σωστή. 1. Αν ένα γονίδιο βακτηριακού DNA έχει µήκος 1500 ζεύγη βάσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 30 Μαίου Απαντήσεις Θεμάτων

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 30 Μαίου Απαντήσεις Θεμάτων Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 30 Μαίου 2012 Απαντήσεις Θεμάτων ΘΕΜΑ Α Α1. Η διπλά έλικα του DNA ξετυλίγεται κατά την μεταγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Τα γονίδια Ι Α και i που καθορίζουν τις ομάδες αίματος:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. γ Α3. α Α4. δ Α5. γ ΘΕΜΑ Β Β1. 1 Α 2 Β 3 Β 4 Α 5 Α 6 Α 7 Β 8 Β Β2. Σελίδα 40 σχολικού βιβλίου (έκδοση 2014-2015) Η παράγραφος «Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1, 2, 4, 5 και 6

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1, 2, 4, 5 και 6 ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1, 2, 4, 5 και 6 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ: ΚΟΡΥΦΑΙΟ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 20 / 02 / 2016 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥ:. ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2017 B ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2017 B ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ: ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ηµεροµηνία: Σάββατο 22 Απριλίου 2017 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΘΕΜΑ Α Α1 β, Α2 β, Α3 δ, Α4 γ, Α5 γ ΘΕΜΑ Β ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1. Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

β) Σχολικό βιβλίο σελ. 96: «Αν κατά τη διάρκεια της µείωσης...τρισωµία», σελ. 97: «Η έλλειψη είναι η απώλεια γενετικού

β) Σχολικό βιβλίο σελ. 96: «Αν κατά τη διάρκεια της µείωσης...τρισωµία», σελ. 97: «Η έλλειψη είναι η απώλεια γενετικού ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 4 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α1. α, Α2. β, Α3. δ, Α4. β, Α5. β ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Β Β1.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ «ΕΝΑ» ΓΙΟΜΠΛΙΑΚΗΣ ΛΑΖΑΡΟΣ ΠΕΤΡΟΜΕΛΙΔΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ «ΕΝΑ» ΓΙΟΜΠΛΙΑΚΗΣ ΛΑΖΑΡΟΣ ΠΕΤΡΟΜΕΛΙΔΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ «ΕΝΑ» ΓΙΟΜΠΛΙΑΚΗΣ ΛΑΖΑΡΟΣ ΠΕΤΡΟΜΕΛΙΔΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Ο µέγιστος αριθµός διαφορετικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 Α ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 Α ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ: ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ηµεροµηνία: Πέµπτη 7 Ιανουαρίου 2016 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΘΕΜΑ Α Α1 γ, Α2 β, Α3 γ, Α4 δ, Α5 - β ΘΕΜΑ Β ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1. α. Το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Θέμα Α : Α1. δ, Α2. γ, Α3. β, Α4. β, Α5. β Θέμα Β : Β1. Σελ.123 η παράγραφος με τίτλο «Ανοσοδιαγνωστικά» Β2. α-8, β-1, γ-6, δ-5, ε-7, στ-3 Β3. Σελ. 84

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενες λύσεις ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΙΟΥ 2015

Προτεινόμενες λύσεις ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΙΟΥ 2015 Πανελλήνιες 2015 Προτεινόμενες λύσεις ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΙΟΥ 2015 ΘΕΜΑ Α Α1- β Α2- γ Α3- α Α4- δ Α5- γ ΘΕΜΑ Β Β1. Α: σωματικά κύτταρα στην αρχή της μεσόφασης -> 1,4,5,6 Β: γαμέτης:

Διαβάστε περισσότερα

Σας αποστέλλουµε τις προτεινόµενες απαντήσεις που αφορούν τα θέµατα της Βιολογίας Θετικής Κατεύθυνσης των Ηµερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ.

Σας αποστέλλουµε τις προτεινόµενες απαντήσεις που αφορούν τα θέµατα της Βιολογίας Θετικής Κατεύθυνσης των Ηµερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ Σας αποστέλλουµε τις προτεινόµενες απαντήσεις που αφορούν τα θέµατα της Βιολογίας Θετικής Κατεύθυνσης των Ηµερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ. Η Επιτροπή Παιδείας της ΠΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ // Γ γ ΙΑΤΡ λυκείου Γ ΘΕΤ2 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 29/12/

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ // Γ γ ΙΑΤΡ λυκείου Γ ΘΕΤ2 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 29/12/ ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ // Γ γ ΙΑΤΡ λυκείου Γ ΘΕΤ2 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 29/12/2015 29 12 2016 ΘΕΜΑ 1 ο Επιλέξτε τη σωστή απάντηση που συμπληρώνει τις παρακάτω προτάσεις: 1. Η περιοριστική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 30 ΜΑΙΟΥ 2012 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 30 ΜΑΙΟΥ 2012 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 30 ΜΑΙΟΥ 2012 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α 1 : α Α 2 : γ Α 3 : δ Α 4 : β Α 5 : γ ΘΕΜΑ Β Β 1 : σελ. 120 σχολικού: >. Β 2 :

Διαβάστε περισσότερα