Δημήτρης Κωνσταντίνου ( ) 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Δημήτρης Κωνσταντίνου (1924-2010) 1"

Transcript

1 Δημήτρης Κωνσταντίνου ( ) 1 Ο Δημήτρης Κωνσταντίνου ανήκει στη γενιά των Κυπρίων καλλιτεχνών που γεννήθηκαν στον Μεσοπόλεμο, μια ομάδα εκ των οποίων επεδίωξε, από τα τέλη της δεκαετίας του 50 έως τις αρχές της δεκαετίας του 70, το «συγχρονισμό» της κυπριακής τέχνης με τις διεθνείς εξελίξεις. Η πορεία αυτή ανακόπηκε από τα γεγονότα του Όταν η κυπριακή τέχνη επανήλθε σε μια κατάσταση «ομαλότητας» γύρω στο 1980, οι περισσότεροι από αυτούς τους καλλιτέχνες παρήγαγαν έργο που όχι μόνο δεν επεδίωκε πια να συμβαδίζει με τις διεθνείς εκφράσεις στην τέχνη, αλλά αντιθέτως αποτέλεσε «συντηρητική» οπισθοδρόμηση, σε σχέση και με αυτό που είχαν παράξει στην προ του 1974 δεκαετία. Ο Κωνσταντίνου συγκαταλέγεται ανάμεσα στις εξαιρέσεις το έργο του στη μετά το 1974 εποχή, αν και δεν επιδιώκει να ακολουθήσει τις τρέχουσες εκφάνσεις της τέχνης στο διεθνή χώρο, αποτελεί ωστόσο μια ομαλή εξέλιξη της δουλειάς του από τη δεκαετία του 60 και ταυτόχρονα μια άκρως ενδιαφέρουσα περίπτωση μοντερνιστικής γλυπτικής, η οποία διεκδικεί επιτυχώς μια θέση στη μεταμοντέρνα εποχή. Γεννήθηκε το 1924 στην Αλεξάνδρεια, από Κύπριους γονείς. Μετά από τις εγκύκλιες σπουδές, φοίτησε στην ιταλική Τεχνική Σχολή Don Bosco στη γενέτειρά του. Εκεί σπούδασε «καλλιτεχνική μεταλλουργία» («arte in ferro battuto»), η οποία συνιστά τις μοναδικές καλλιτεχνικές σπουδές του Κωνσταντίνου και καθόρισε σε μεγάλο βαθμό την πορεία του ως γλύπτη. Στη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, υπηρέτησε στον αγγλικό στρατό, όπου εργάστηκε ως συγκολλητής για τον συμμαχικό στόλο. Μετά από τον πόλεμο, δημιούργησε το δικό του εργαστήρι καλλιτεχνικής μεταλλοτεχνίας. Αυτή του την ενασχόληση συνέχισε και στην Κύπρο, μετά την εγκατάστασή του στο νησί το 1950 (βλ. Κονσόλα, [εικ. 1]). Παράλληλα, καταπιάστηκε με την κατασκευή ξύλινων επίπλων (όπου στοιχεία από την κυπριακή λαϊκή παράδοση αποδίδονται με μια τάση γεωμετρικής σχηματοποίησης και αφαίρεσης), καθώς επίσης και με την κατασκευή φωτιστικών και κοσμημάτων. Επιπλέον, ανέλαβε την εσωτερική διαρρύθμιση τόσο αρχιτεκτονικά όσο και διακοσμητικά διαφόρων χώρων, όπως ξενοδοχείων και εστιατορίων (βλ. Εσωτερικές απόψεις εστιατορίου «Κοσμοπόλιταν», περ [εικ. 2]). 1 Ευχαριστώ τον Δημήτρη Κωνσταντίνου για τη συνεργασία μας, την προθυμία του να θέσει στη διάθεσή μου όλο το αρχειακό υλικό που έχει στην κατοχή του, και για τις πολλές συζητήσεις μας περί τέχνης. Επίσης ευχαριστώ τον ίδιο και την κα Μαρία Κωνσταντίνου, για την εγκάρδια φιλοξενία τους. [Σημείωση 2012:] Ο Δημήτρης Κωνσταντίνου πέθανε τον Αύγουστο 2010, σε ηλικία ογδόντα έξι ετών. Το κείμενο αφιερώνεται στη μνήμη του. 1

2 Τις πιο πάνω δραστηριότητες τις ανέπτυξε παράλληλα με πιο καθαρά καλλιτεχνικές δημιουργίες αρχίζει να φτιάχνει γλυπτά έργα, όπως το Πτηνό, 1959 [εικ. 3]. Τέτοια πρώιμα γλυπτά έχουν βέβαια περιορισμένη σημασία μέσα στο σύνολο του έργου του. Περιέχουν όμως, έστω αμυδρά, αναφορές σε εκφράσεις του πρώιμου ευρωπαϊκού μοντερνισμού για παράδειγμα στον Alberto Giacometti ( ), αλλά και στις δημιουργίες του Julio Gonzalez ( ), ο οποίος αποτελεί άλλη μια περίπτωση «αυτοδίδακτου» καλλιτέχνη και κατόχου της τεχνικής της οξυγονοκόλλησης. Η πρώτη όμως πραγματική συνάντηση του Κωνσταντίνου με τον μοντερνισμό συντελέστηκε με την ομάδα των «αρθρωτών» ή «κινητ[ικ]ών» έργων του, από τη δεκαετία του 60 και έπειτα. Ο ιστορικός τέχνης Χρύσανθος Χρήστου αναφέρεται αναπόφευκτα στον Alexander Calder ( ), σε σχέση με τα «κινητικά» έργα του Κωνσταντίνου, για να παραδεχτεί όμως ότι δεν υπήρξε άμεση επίδραση από τον πρώτο πάνω στον δεύτερο. 2 Τα «κινητά» («mobiles») του Calder, τα οποία πρωτοδημιούργησε στη δεκαετία του 30, συνιστούν κατά κύριο λόγο τρισδιάστατες μεταφορές των «βιομορφικών» σχεδίων του σουρεαλιστή Joan Miró ( ). Πρόκειται για εύθραυστες γλυπτικές ασκήσεις ισορροπίας, τις οποίες χαρακτηρίζει η έλλειψη στιβαρότητας και όγκου, και στις οποίες το στοιχείο της κίνησης εξαρτάται κυρίως από τη συμβολή φυσικών παραγόντων, π.χ. του αέρα. Αντίθετα, τα «κινητά» έργα του Κωνσταντίνου αποτελούν γνήσια προϊόντα της δεκαετίας του 60, με ταυτόχρονες διασυνδέσεις τόσο με τα «κινητικά έργα» της δεκαετίας αυτής, όσο και κυριότερα με τη Μινιμαλιστική τέχνη της ίδιας περιόδου. Τα κινητικά έργα από Ευρωπαίους, Νοτιαμερικανούς και Βορειoαμερικανούς καλλιτέχνες, στήριξαν το στοιχείο της κίνησης κατά κύριο λόγο είτε στην οπτική ψευδαίσθηση, είτε στην ενσωμάτωση μηχανικών-ηλεκτρικών στοιχείων που παρήγαγαν αυτόνομη κίνηση. Το στοιχείο της κίνησης ως οπτική ψευδαίσθηση, ενυπάρχει ενσωματωμένο σε κάποια από τα έργα του Κωνσταντίνου, όπως το Στήλη, 1965 [εικ. 4] και Ανάπτυξη, 1965 [εικ. 5]. Όπως έχει επισημάνει ο Τώνης Σπητέρης, «τα διακεκομμένα και επαναλαμβανόμενα στοιχεία τους υποδηλώνουν μιαν αέναη κίνηση μέσα στη χρονική διάρκεια...». 3 Η κλιμακωτή ανάπτυξη-εναλλαγή εσοχών και προεξοχών στον κορμό του έργου Στήλη, π [εικ. 6], αποτελεί άλλη μια αριστοτεχνική διαπραγμάτευση της αίσθησης της 2 Χρύσανθος Χρήστου, Σύντομη Ιστορία της Νεότερης και Σύγχρονης Κυπριακής Τέχνης (Λευκωσία: Μορφωτική Υπηρεσία Υπουργείου Παιδείας, 1983), σελ Αφήνει όμως (λανθασμένα πιστεύω) περιθώριο για κάποια πιθανή σύνδεση των εξερευνήσεων του Κωνσταντίνου με τα έργα του Calder. 3 Από το κείμενο για την έκθεση του Κωνσταντίνου στη Cyprus Hilton Gallery, Λευκωσία, 15/02-2/03/71. Αναδημοσιεύεται στο Δημήτρης Κωνσταντίνου Γλυπτική (Λευκωσία: Εν Τύποις, 2003), σελ

3 κίνησης ως οπτική ψευδαίσθηση, ενώ στα έργα που φέρουν τον τίτλο Πορεία («επίτοιχα», 1970 [εικ. 7] πρωιμότερη παραλλαγή, 1967), η αίσθηση αυτή είναι απότοκο του ρυθμικού ή «κυματοειδούς» χειρισμού του υλικού. Επιπρόσθετο ενδιαφέρον στοιχείο, συνιστά εδώ η απόδοση της σύνθεσης ως ψηλό ανάγλυφο, αναπτυσσόμενο από πίνακα (ζωγραφισμένη ξύλινη βάση). Στα καθαυτό «κινητικά» έργα του Κωνσταντίνου όμως, η συνδιάλεξη κίνησηςφόρμας-χώρου παρουσιάζεται πιο σύνθετη. Έργα όπως το Διάρθρωση του χώρου, 1964 [εικ. 8], το Αναπτυσσόμενοι Κύβοι, 1965 [εικ. 9], και τα διάφορα «κινητά» σε σίδηρο από το 1970, αποτελούν τέτοιες συνθέσεις, τόσο επαναλαμβανόμενων γεωμετρικών σχημάτων και όγκων, όσο και της σχέσης τους με τον περιβάλλοντα χώρο, ώστε να δύνανται να τοποθετηθούν δίπλα από τις δημιουργίες του Μινιμαλισμού στις Ηνωμένες Πολιτείες της δεκαετίας του 60. Πρωτοπόροι της Μινιμαλιστικής τέχνης, δρώντας ενάντια στις έννοιες της ατομικής χειρονομίας και της προσωπικής έκφρασης της «μοναχικής ιδιοφυΐας» (έννοιες οι οποίες βρίσκονταν στο επίκεντρο της εκ των ΗΠΑ πορευμένης, ηγεμονικής ιδεολογίας του Μοντερνισμού τη δεκαετία του 50), δημιούργησαν έργα στα οποία ο ρόλος ή η «παρουσία» του καλλιτέχνη μειώνεται δραστικά. Οι μαύροι πίνακες του Frank Stella (γεν. 1936), τους οποίους πρωτοεξέθεσε το 1960 και άλλα έργα του από τα αμέσως επόμενα χρόνια, συνιστώνται από ομοιόμορφες, παράλληλες γραμμές ή λουρίδες, οι οποίες «μηχανικά» αναπαράγουν το πλαίσιο, το σχήμα ή την ξύλινη στήριξη του καμβά. Οι επαναλαμβανόμενες λουρίδες των ακμών του κύβου στο Διάρθρωση του χώρου, ή τα αυξανόμενα, ομόκεντρα τετράγωνα στο Αναπτυσσόμενοι Κύβοι του Κωνσταντίνου, αποτελούν παράλληλη έκφραση στη γλυπτική, του μηχανικά αναπαραγόμενου γεωμετρικού σχήματος και γενικότερα της διαπραγμάτευσης του έργου τέχνης ως ανεξάρτητου, μη-αναπαραστατικού και αυτοαναφερόμενου αντικειμένου. Το γεγονός ότι ο Κωνσταντίνου φτάνει σε τέτοιου είδους εκφράσεις όχι μέσω συνειδητής, ιδεολογικής στάσης, αλλά μέσω προσωπικής αλληλεπίδρασης με το υλικό και μέσω της «ανάγκης» του στα πιο πάνω έργα για διάσπαση του συμπαγούς σχήματος και της φόρμας του ρόμβου ή του τετραγώνου, δεν αφαιρεί από τη δύναμη ή την «αξία» των έργων του. Αντίθετα, αυτά αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, μια και φαίνονται να ενσωματώνουν ταυτόχρονα τόσο τη στάση του μοντερνισμού στην εξερεύνηση του υλικού και στην έμφαση στη φόρμα, όσο και την αντίδραση σε αυτά στις απαρχές του μεταμοντερνισμού αντίδραση εκφραζόμενη αφενός με την έμφαση 3

4 του επαναλαμβανόμενου μοτίβου και αφετέρου με τη μηχανική-τυποποιημένη (ανα)παραγωγή του έργου τέχνης. Δημιουργίες όπως το Αναπτυσσόμενοι Κύβοι, συναντούν τη Μινιμαλιστική τέχνη και σε ένα επιπλέον επίπεδο. Μια από τις βασικές θεωρητικές έννοιες της Μινιμαλιστικής γλυπτικής, υποστηρίζει ότι το έργο φτάνει στην πραγματική του ολοκλήρωση στο μυαλό του θεατή ο καλλιτέχνης προσφέρει μόνο ένα «απόσπασμα» ή «στιγμιότυπο» ενός πρότυπου οργάνωσης ή διάταξης στο χώρο, το οποίο μπορεί (νοητά) να επεκταθεί στο άπειρο. 4 Έργα διαποτισμένα με τέτοιες έννοιες, συνιστούν για παράδειγμα οι διάφοροι κύβοι του Sol LeWitt ( ), αποτελούμενοι από πολλαπλά πλέγματα-«σχάρες» (grids). Οι αναπτυσσόμενοι όσο και μεταβαλλόμενοι κύβοι του Κωνσταντίνου, προκαλούν στον θεατή παρόμοια ανάγκη και διάθεση αδιάκοπης, νοητής ανάπτυξηςπροέκτασης του έργου. Επιπλέον, όπως και τα υπόλοιπα «κινητικά» του έργα, προ(σ)καλούν τον θεατή να «επέμβει» επάνω τους και να τα «συμπληρώσει», με πιο χειροπιαστούς τρόπους αυτή τη φορά, δημιουργώντας παραλλαγές στη φόρμα και στον όγκο τους (βλ. Κινητό, 1966 [εικ. 10] και Πολυδιάστατο, 1973 [εικ. 11]). Αυτή η δυνατότητα «επέμβασης» του θεατή, ή αλληλεπίδρασης μεταξύ θεατή και έργου τέχνης (η οποία αποτελεί άλλη μια σημαντική εννοιολογική παράμετρο του μεταμοντερνισμού), έχει τονιστεί ιδιαίτερα από διάφορους σχολιαστές, αναφορικά με το έργο του Κωνσταντίνου. 5 Η εποχή γραφής των κειμένων αυτών, στα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 70, δικαιολογεί ίσως την υπέρμετρη έμφαση σε αυτή τη «δυνατότητα» του θεατή: «[...] η καινούρια όψη μοιάζει σαν ολότελα διαφορετικό έργο». 6 Στην πραγματικότητα, παρά τις όποιες παραλλαγές στο σχήμα, όγκο και μορφή που μπορεί να επιφέρει ο θεατής σε αυτά τα έργα (οι οποίες είναι βέβαια προσωρινές και ανατρέψιμες), το έργο παραμένει πάντοτε το ίδιο, αφού οι «επεμβάσεις» αυτές δεν είναι ούτε απεριόριστες, ούτε μη-προβλέψιμες. Αντιθέτως, κινούνται αυστηρά μέσα στις συγκεκριμένες παραμέτρους που έχει εκ των προτέρων θέσει ο καλλιτέχνης. Παράλληλα με την επισήμανση της ξεχωριστής θέσης που κατέχουν οι δημιουργίες του Κωνσταντίνου στην ιστορία της μοντέρνας γλυπτικής, ειδικότερα αναφορικά στη δεκαετία του 60 και στις αρχές της δεκαετίας του 70, διάφοροι κριτικοί 4 Βλ., για παράδειγμα, Edward Lucie-Smith, Visual Arts in the Twentieth Century (London: Laurence King, 1996), σελ Βλ. Χρήστου, ο.π., σελ Σπητέρης στο Κωνσταντίνου Γλυπτική, ο.π., Έφη Φερεντίνου, στο ίδιο, σελ. 74 και Ελένη Βακαλό, στο ίδιο, σελ. 94 και κείμενο του Αλέξανδρου Ξύδη (1972), αναδημοσιευμένο στο βιβλιαράκι της έκθεσης του Κωνσταντίνου στην Γκαλερί Αργώ, Λευκωσία, το 1973 (τα τρία τελευταία, γραμμένα με αφορμή την έκθεσή του στην Αίθουσα Τέχνης Δεσμός στην Αθήνα, το 1972). 6 Φερεντίνου, ο.π. 4

5 έχουν τονίσει και το στοιχείο της «ελληνικότητας» στο έργο του. Η Ελένη Βακαλό ιδιαίτερα, επεσήμανε τη σύνδεση της τέχνης του Κωνσταντίνου με τη λαϊκή τέχνη (κάτι που σχολιάστηκε και πιο πάνω, σε σχέση με τη δημιουργία χρηστικών αντικειμένων από τον καλλιτέχνη), και πιο συγκεκριμένα αναφορικά με τη χρήση και επανάληψη γεωμετρικών σχημάτων, «επαυξανόμενων ή υποδιαιρούμενων». 7 Αυτή την παράλληλη προς τη λαϊκή παράδοση χρήση, ενσωμάτωση και διαπραγμάτευση γεωμετρικών μοτίβων (π.χ. το σχήμα ή τον όγκο του ρόμβου), αναφέρει και ο ίδιος ο καλλιτέχνης, ως την αμεσότερη ένδειξη του στοιχείου της «ελληνικότητας» στο έργο του, τονίζοντας ιδιαίτερα τη «δωρική ποιότητα» των στοιχείων αυτών. 8 Άλλη μια «παρουσία» στην παραγωγή του γλύπτη, η οποία θα μπορούσε να συνδεθεί με την «ελληνική παράδοση» γενικότερα, αφορά στην ανθρώπινη μορφή. Ο ανθρωποκεντρισμός της ελληνικής τέχνης (ή καλύτερα, της τέχνης που αναπτύχθηκε στον ευρύτερο ελλαδικό χώρο) διαμέσου των αιώνων, είναι κοινός ιστορικοτεχνικός τόπος. Η ανθρώπινη μορφή αποτελεί σημαντική συνιστώσα του έργου του Κωνσταντίνου, όχι μόνο στις νατουραλιστικής διάθεσης (παρά τις κάποιες τάσεις σχηματοποίησης και παραμόρφωσης) φιγούρες από τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 60, αλλά και κυριότερα σε μια ομάδα από τα γεωμετρικής αφαίρεσης έργα του, τόσο από την ίδια δεκαετία, όσο και αργότερα. Τα πιο άμεσα ανθρωποκεντρικά του γλυπτά αποτελούν οι «Κόρες» (προφανής η αναφορά στα ομώνυμα αρχαϊκά αγάλματα), με τις οποίες έχει καταπιαστεί από το 1965 έως και σήμερα. Στην αριθμητικά επικρατέστερη (και φορμαλιστικά σημαντικότερη) εκδοχή τους, οι «Κόρες» στέκονται ως σχηματοποιημένες, γεωμετρικά στυλιζαρισμένες παραλλαγές ενός όρθιου αυλού (φλογέρας). Σημαντικότερη περίπτωση η πρωιμότερη Κόρη, 1965 [εικ. 12], έργο που το 1970 χάρισε στον καλλιτέχνη το 2ο βραβείο γλυπτικής στην 8η Μπιενάλε της Αλεξάνδρειας. Λιτή γραμμή, αυστηρό στυλιζάρισμα και επανάληψη καμπυλόγραμμων γεωμετρικών μοτίβων χαρακτηρίζουν το γλυπτό αυτό. Σε μια πολύ μεταγενέστερη εκδοχή Κόρη, 1991 [εικ. 13] η ρευστότητα της απόδοσης της επιφάνειας και οι πυκνές κάθετες ραβδώσεις, αποπνέουν λυρικότητα μαζί με μια φιλολογίζουσα διάθεση. Στα δύο αυτά, όπως και σε άλλα έργα, ο Κωνσταντίνου εκμεταλλεύεται άκρως δημιουργικά το πλεονέκτημα που κατέχει η γλυπτική (έναντι για παράδειγμα, της ζωγραφικής), δηλ. της παρουσίας φόρμας, όγκου και υλικού στον πραγματικό χώρο. Δημιουργεί έτσι αφηρημένες μεν μορφές, οι οποίες όμως «στέκονται», κυριολεκτικά και μεταφορικά, ως ανθρώπινες (ή ανθρωπόμορφες) φιγούρες. 7 Βακαλό, ο.π. 8 Συνομιλία του συγγραφέα με τον καλλιτέχνη, Λευκωσία, 6/04/04. 5

6 Οι «Κόρες» δεν συνιστούν τα μοναδικά αφαιρετικώς ανθρωπομορφικά έργα του Κωνσταντίνου. Ανάμεσα σε άλλα, το Μορφή, 1962 [εικ. 14], 9 αποδίδεται ως συνάντηση ευθειών και καμπύλων γραμμών, καθώς και ορθογώνιων και καμπυλόγραμμων όγκων, αποπνέοντας έτσι μια αίσθηση σκληράδας, η οποία το καθιστά την αρσενική εκδοχή της θηλυκότερης «Κόρης». 10 Σε μια άλλη παραλλαγή, το θέμα της τελευταίας εφαρμόζεται και σε κάποια από τα «αρθρωτά-κινητά» του έργα, όπως το Κινητό (Κόρες), 1970 [εικ. 15]. Τέτοια έργα αποτελούνται από τρεις κάθετους πόλους, οι οποίοι φέρουν αρθρωτά, καμπύλα κομμάτια μετάλλου και τα οποία δύνανται να παράγουν ποικιλία σχηματισμών, κάποιοι εκ των οποίων ενσωματώνουν τα τρία μέρη σε μια ενιαία μορφή. Ο Κωνσταντίνου μετέβη για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 1970, με αφορμή την ομαδική έκθεση «14 Κύπριοι Καλλιτέχνες» στην Αθήνα. Εκεί είχε και την πρώτη (ελλαδική) ατομική του έκθεση το 1972, στην Γκαλερί Δεσμός, αποσπώντας την προσοχή σημαντικών τεχνοκριτικών. Από τότε συνέχισε να εκθέτει στην Αθήνα, όπου και μετακόμισε το 1974, μετά τα τραγικά γεγονότα στην Κύπρο. Αυτά τα γεγονότα έγιναν αιτία και για μια εντελώς ξεχωριστή ενότητα της δουλειάς του. Δημιουργημένα μεταξύ των ετών 1974 και 1978, τα έργα αυτά έχουν στην πλειοψηφία τους ως υλικό τον χαλκό (το πανάρχαιο κυπριακό προϊόν), και αναπτύσσονται φορμαλιστικά, από επιτοίχη, δισδιάστατη βάση, είτε ως ψηλά ανάγλυφα, είτε ως τρισδιάστατες «προσθήκες» στο κύριο, επίπεδο έργο (βλ. Όραμα, 1977 [εικ. 16]). Οι συμβολισμοί τους είναι εμφανείς, ενώ φορμαλιστικά δεν αποτελούν σημαντικό στάδιο στο σύνολο του έργου του Κωνσταντίνου. Συνιστούν όμως την άμεση, συναισθηματικά και ψυχολογικά, γνήσια αντίδραση του καλλιτέχνη, απέναντι στην τραγωδία που συντελέστηκε στην πατρίδα του. Η αγωνία και τα πάθη της πατρίδας μας με συγκλόνισαν. Στον πόνο και στην κραυγή του λαού μας, προσθέτω και το δικό μου κατηγορώ [... το οποίο] εκφράστηκε με μια τεχνοτροπία που δοκίμασα παλιότερα. Αποτελεί η παραγωγή μου αυτή, η εμπνευσμένη από το μαρτύριο του λαού μας, μια παρένθεση στο έργο μου. Τα νατουραλιστικά στοιχεία που χρησιμοποίησα δουλεύοντας τον χαλκό, υλικό βγαλμένο από τα σπλάχνα τούτης της γης, σκοπεύουν να διευκολύνουν και τον απλό άνθρωπο του λαού να διεισδύσει σε αυτό και να το κατανοήσει. Επιδίωξή μου η επικοινωνία με τον κάθε άνθρωπο Εκτέθηκε και αυτό στην Μπιενάλε της Αλεξάνδρειας το 1970, μαζί με την Κόρη [εικ. 12] και τη Στήλη [εικ. 6]. 10 Ο ίδιος ο Κωνσταντίνου χαρακτήρισε το έργο ως «σταυροφόρος» (συνομιλία του συγγραφέα με τον καλλιτέχνη, Λεμεσός, 15/04/04). 11 Απόσπασμα από κείμενο του Κωνσταντίνου στο βιβλιαράκι της έκθεσής του, «Κύπρος 74», Δημοτικό Θέατρο, Λευκωσία, 7-20/12/76. 6

7 Επιπλέον, δύο τουλάχιστον έργα από την παραπάνω ενότητα, 12 τα οποία δεν εντάσσονται στο φορμαλιστικό πλαίσιο των υπολοίπων, παρουσιάζουν και αισθητικό ενδιαφέρον. Στο Θωράκιση, 1977 [εικ. 17], οι παλαιότερες «Κόρες» έχουν μετεξελιχθεί σε ένα σύμπλεγμα από τέσσερις κάθετες, ψηλόλιγνες φιγούρες πολεμιστών (αναφορά επίσης και στο προαναφερθέν Μορφή), στο κέντρο των οποίων ορθώνονται ακόντια, ενώ πλαισιώνονται από πλατιές, κωνικές ασπίδες. Η καθαρότητα και η λιτότητα της γραμμής, καθώς επίσης και η χρήση λίγων γεωμετρικών σχημάτων και όγκων, τα οποία επαναλαμβάνονται ομοιόμορφα στη δομή του συμπλέγματος, τοποθετούν το έργο στην ευρύτερη εξέλιξη των «ανθρωπόμορφων» δημιουργιών του καλλιτέχνη. Ανάλογη θέση στην ευρύτερη παραγωγή του Κωνσταντίνου αναφορικά με τις πιο αφηρημένες, αυτή τη φορά, συνθέσεις του κατέχει το έργο Εγκλωβισμός, 1977 [εικ. 18]. Ανάμεσα στις παράλληλες, οριζόντιες και διακεκομμένες λουρίδες, οι οποίες ορίζονται ασφυκτικά από δύο επίπεδες, κάθετες στήλες, αιωρείται ένα σφαιροειδές, μεταλλικό σύμπλεγμα-κουβάρι, σύμβολο της πολυπλοκότητας, της σύγχυσης και της τραγικότητας που χαρακτηρίζουν την ιστορία του πολιτικού προβλήματος της Κύπρου. Το σύμπλεγμα αυτό (φορτωμένο με διάφορους συμβολισμούς), εμφανίζεται και σε μεταγενέστερες δημιουργίες του γλύπτη, αλλά το κεφάλαιο των έργων με τις άμεσες αναφορές στα γεγονότα του 74, κλείνει οριστικά το Η μετέπειτα πορεία του καλλιτέχνη συνεχίζει τις αναζητήσεις και τις εκφράσεις της προ-1974 δουλειάς του, προχωρώντας ταυτόχρονα και σε καινούριες. Από τα τέλη της δεκαετίας του 70, και ιδιαίτερα από το 1980 και μετά, η γλυπτική του Κωνσταντίνου αποκτά ένα νέο, μνημειώδη χαρακτήρα, ο οποίος εκδηλώνεται σε έργα όπου κυριαρχούν οι γεωμετρικοί όγκοι. Η προγενέστερη ενασχόλησή του με γεωμετρικά σχήματα και όγκους αφορούσε κυρίως στα «κινητικά» του έργα, στα οποία την αποδόμηση όγκου και φόρμας, ακολουθούσε η επαναδόμησή τους σε καινούριους, μεταβλητούς σχηματισμούς, αποτελούμενους από τα βασικά συνιστώντα στοιχεία της αποδομημένης φόρμας. Οι διαδοχικές όσο και παράλληλες αυτές διαδικασίες, είχαν ως αποτέλεσμα την παραγωγή έργων, στα οποία η παρουσία του υλικού συνυπάρχει ισότιμα με την απουσία του στα ενδιάμεσα ανοίγματα και κενά, όπου αξιοποιείται ο περιβάλλων χώρος, ως αναπόσπαστο μέρος της σύνθεσης, ενσωματωμένος στη φόρμα του γλυπτού. 12 Δημιουργήθηκαν μετά την έκθεση του 1976 (βλ. πάνω). Μια δεύτερη έκθεση (στην Κύπρο) των «έργων της Κύπρου» («74 78») έγινε στο Δημοτικό Θέατρο, Λευκωσία, 12-23/04/78. 7

8 Στη μεταγενέστερη γεωμετρική δημιουργία του Κωνσταντίνου, κεντρική θέση καταλαμβάνει ο συμπαγής όγκος, ενώ την προηγούμενη «ελαφρότητα» αντικαθιστά η στιβαρότητα και η «βαρύτητα» του ίδιου του υλικού. Σε έργα όπως τα Γεωμετρική Διάσπαση, 1978 [εικ. 19], Ανάπτυξη Κύβου, 1982 [εικ. 20] και Πολυεδρικό, 1999 [εικ. 21], τονίζεται εμφατικά η «παρουσία» του υλικού, είτε σε σχέση με τη συμπαγή φόρμα, είτε σε σχέση με το «εκτόπισμα» του αντικειμένου στο χώρο. Το τελευταίο αυτό στοιχείο φαίνεται να αποτελεί τη σημαντικότερη αναζήτηση του καλλιτέχνη, αφού οι γεωμετρικοί όγκοι των γλυπτών διασπώνται ή αναπτύσσονται στο χώρο. Τα έργα δίνουν έτσι την αίσθηση ότι αποτελούν στιγμιότυπα (ο χρόνος στέκεται ακίνητος για μια στιγμή) μιας διαρκούς διαδικασίας αποδόμησης και αναδόμησης (γεωμετρικά ορισμένης) ύλης στο κενό. Ταυτόχρονα, η ύλη και η φόρμα μοιάζουν να έχουν εμποτιστεί με εσωτερική δύναμη και ενέργεια, στοιχεία που προκαλούν τη διάσπαση του συμπαγούς αντικειμένου και την ανάπτυξή του. Αυτή η διαδικασία μας προκαλεί να αναθεωρήσουμε δεδομένες απόψεις και τρόπους πρόσληψης τόσο της φόρμας και του όγκου του αντικειμένου όσο και του περιβάλλοντος χώρου, αλλά και της μεταξύ τους αλληλεπίδρασης. Σε κάποια έργα, όπως τα Προανάπτυξη, 1980 [Ιδιωτική συλλογή, Λεμεσός], και Κύβος, 1984 [εικ. 22], η «εσωτερική ενέργεια» δημιουργεί παραλλαγές στην επιφάνεια του κύβου, χωρίς να προκαλεί την όποια διάσπαση ή δραματική ανάπτυξή του στο χώρο. Οι παραλλαγές αυτές, παγιδεύοντας και αντανακλώντας το φως σε διάφορες κατευθύνσεις (στοιχείο που γίνεται ακόμη εντονότερο εξαιτίας της διαφοράς στην απόδοση της επιφάνειας κάθε μεριάς άλλες λείες και άλλες τραχιές όπως στο Κύβος, 1985 [συλλογή Δημήτρη Κωνσταντίνου]), δημιουργούν την ψευδαίσθηση της κίνησης. Έτσι, μπορούν να ιδωθούν και ως μετεξέλιξη του στοιχείου της οπτικής ψευδαίσθησης, η οποία βασίζεται στην επανάληψη γεωμετρικών στοιχείων σε παλαιότερα έργα του Κωνσταντίνου. Αντίστοιχα, τα πιο πάνω σχολιασθέντα, διασπαζόμενα-ανασυντασσόμενα έργα γεωμετρικών όγκων, θα μπορούσαν να θεωρηθούν και ως μετεξέλιξη των παλαιότερων «κινητικών» του. Η εξερεύνηση της «παρουσίας» και του «εκτοπίσματος» του γλυπτού αντικειμένου στον χώρο, θα μπορούσε να συνοψιστεί στην πρόταση του ιδίου του Κωνσταντίνου, «η γλυπτική μου είναι γλυπτική χώρου», για να τονίσει συνεχίζοντας, τη σχέση της δουλειάς του με την αρχιτεκτονική: «Δηλαδή, είναι το κόσμημα ενός ωραίου 8

9 αρχιτεκτονήματος. Η σύζευξη αρχιτεκτονικής-γλυπτικής.» 13 Παραδείγματα αυτής της σχέσης αποτελούν, μεταξύ άλλων, τα δύο γλυπτά του που τοποθετήθηκαν σε εξωτερικούς χώρους ιδιωτικών κατοικιών στην Οκλαχόμα και στο Κολοράντο των Ηνωμένων Πολιτειών [εικ. 23, 24]. Δημιουργήθηκαν το φθινόπωρο του 1981, όταν ο Κωνσταντίνου μετέβη στις ΗΠΑ μετά από πρόσκληση του αρμενικής καταγωγής Αμερικανού αρχιτέκτονα Varouj Hairabedian. Το γλυπτό στο Κολοράντο, συνιστά και πρώιμο παράδειγμα της όλο και μεγαλύτερης παρουσίας της σφαίρας, η οποία από τη δεκαετία του 80 και μετά παίρνει μόνιμη θέση στο έργο του Κωνσταντίνου. Εμφανίζεται ισότιμα δίπλα στους ευθύγραμμους όγκους και υποβάλλεται σε παρόμοιες διαδικασίες διάσπασης και ανάπτυξης στο χώρο, όπως στα έργα, Σφαίρα-διάσπαση Ι, 1987 [συλλογή Δημήτρη Κωνσταντίνου] και Σφαίρα-διάσπαση ΙΙ, 1990 [εικ. 25]. Επιπρόσθετα, η νύξη που γίνεται στη φόρμα του αβγού-ωαρίου, εμπλουτίζει τα έργα με λυρικούς (ενίοτε φιλολογίζοντες) συνειρμούς όσο και φορμαλιστικές διερευνήσεις εκφραζόμενους μέσω συμβολισμών (ανα)παραγωγής και διαιώνισης, για παράδειγμα στα γλυπτά Μήτρα, 1984 [εικ. 26] και Διαιώνιση, 1988 [Ιδιωτική συλλογή, Αθήνα]. Το προγενέστερο από αυτά τα δύο θα μπορούσε να καταταχθεί και σε μια ξεχωριστή ομάδα έργων, τα οποία (σε αντίθεση με τη συμπαγέστερη φόρμα των μετά το 1980 προαναφερθέντων γεωμετρικών γλυπτών) συνιστούν περισσότερο συμπλέγματα, παρά συμπαγείς μονάδες. Παρουσιάζονται ως σύνολα συναρμολογημένα από ξεχωριστές και συχνά αντιφατικές φόρμες, η (συν)ολικότητα όμως των οποίων υπερβαίνει, τόσο ως φόρμα όσο και ως «νόημα», το άθροισμα των μερών τους. Μια πρώιμη ένδειξη τέτοιου έργου εντυπωσιακό στη μοναδικότητά του για εκείνη την εποχή αποτελεί το Πυρήνας, 1965 [εικ. 27]. Παρόμοια έκφραση συναντούμε δεκαπέντε χρόνια μετά στο Διάλογος, 1980 [εικ. 28]. Σε μεταγενέστερα παραδείγματα, ο αντιφατικός χαρακτήρας της φόρμας των συνιστούντων μερών γίνεται εντονότερος: στο Σπέρμα, 1988 [εικ. 29], μακριές, λεπτές, ευθείες ράβδοι ξεπηδούν και αναπτύσσονται από τη διαρρηγμένη σφαίρα-βάση, ενώ ανάμεσά τους αιωρείται μικρότερη συμπαγής σφαίρα. Στο Διάσπαση-γένεση Ι, 1995 [Ιδιωτική συλλογή, Αθήνα], χάλκινες, καμπυλωτές ράβδοι αναδύονται από τα 13 Από συνέντευξη του Κωνσταντίνου στην εφημερίδα Φιλελεύθερος, 13/04/93. Φωτοτυπία αρ. 46, φάκελος Δημήτρη Κωνσταντίνου, Αρχείο Κρατικής Πινακοθήκης Σύγχρονης Κυπριακής Τέχνης, Λευκωσία. Στις 19/06/04, ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Κύπρου τίμησε τον Δημήτρη Κωνσταντίνου για τη συμβολή του συνόλου του έργου του «στη δημιουργία του αρχιτεκτονικού έργου» (από το κείμενο της βράβευσης). 9

10 χωρισμένα μισά της σφαίρας-μήτρας, ενώ μια μικρότερη κρατιέται ανάμεσά τους. Το ένα μισό της «μήτρας» αιωρείται χωρίς φανερή στήριξη, προσφέροντας και πάλι την αίσθηση του στιγμιαίου παγώματος του χρόνου στον χώρο, καθιστώντας μας μάρτυρες μιας κοσμογονικής τελετουργίας. Τα στοιχεία σεξουαλικότητας και ερωτισμού που εμπεριέχονται στους συμβολισμούς των παραπάνω γλυπτών, γίνονται επιπλέον φορμαλιστικά συστατικά σε σειρά έργων, στα οποία η στιβαρή παρουσία της ύλης καθίσταται άμεσα αισθησιακή, λόγω της κυριαρχίας καμπυλόγραμμων σχημάτων και όγκων. Στο Περίπτυξη, 1990 [συλλογή Δημήτρη Κωνσταντίνου], καμπυλόγραμμο σχήμα αναδύεται από σφαίρα, περικυκλώνει τον γύρω χώρο και καταλήγει πίσω στον κεντρικό όγκο, τον οποίο αγκαλιάζει σε ερωτική περίπτυξη αυτή κορυφώνεται στο σφιχταγκάλιασμα των δύο στοιχείων στο Ολοκλήρωση, 1980 [εικ. 30]. Η αρμονική συνθετικά και φορμαλιστικά ζεύξη των δύο μερών που επιδιώκεται στο Σύζευξη, 1985 [εικ. 31], έχει ολοκληρωθεί, με αποτέλεσμα τη γέννηση μιας νέας μονάδας-τρίτου στοιχείου του γλυπτού, στο Γένεση, 1983 [εικ. 32]. Σε αυτά τα έργα, έχουμε μια διαπραγμάτευση της ανάπτυξης του γεωμετρικού όγκου στον χώρο, παράλληλη με αυτή στα προαναφερθέντα, συμπαγέστερα γλυπτά (κύβους, τρίγωνα, κλπ.), αντικαθιστώντας όμως την ευθύγραμμη αυστηρότητα και λιτότητα τους, με τον αισθησιασμό της καμπύλης και με τους νοηματικούς, ερωτικούς συνειρμούς. Ειδική μνεία πρέπει να γίνει σε μια μικρότερη ενότητα γλυπτών, τα οποία οφείλουν τη δύναμή τους αποκλειστικά στην αυστηρότητα της ευθύγραμμης, κάθετα αναπτυσσόμενης φόρμας τους (ο καλλιτέχνης τα κατατάσσει στην ευρύτερη ομάδα των «Στηλών»), παρά τους ερωτικοφιλολογίζοντες συνειρμούς που περιέχονται στις ονομασίες μερικών από αυτά. Ανάμεσά τους, τα έργα, Εφτάστηλο, 1983 [εικ. 33], Ολοκλήρωση, 1987 [συλλογή Δημήτρη Κωνσταντίνου] και Γένεση, 1988 [εικ. 34]. Τα γλυπτά αυτά συνδυάζουν τη στιβαρότητα των ογκωδέστερων, μινιμαλιστικά συμπαγών έργων, με τη διαπραγμάτευση της διάσπασης όγκου και φόρμας στον χώρο, που συναντήσαμε και σε άλλες δημιουργίες πιο πάνω. Αναπτύσσονται κάθετα, διασπαζόμενα σε γεωμετρικώς οριζόμενα παρακλάδια, σαν από μια κοινή βάση-ρίζα ζωντανού οργανισμού. Τα συναρπαστικότερα ίσως έργα, ανάμεσα σε όλη αυτή τη γεωμετρική γλυπτική, είναι αυτά που συνδυάζουν φορμαλιστική λιτότητα με μια αισθησιακή, ακανόνιστα καμπυλόγραμμη διαπραγμάτευση όγκου και σχήματος, απαλλαγμένα όμως από άμεσους συμβολισμούς. Τέτοια παραδείγματα αποτελούν τα Γεωμετρικό, 1978 [εικ. 35], Ολοκλήρωση, 1980 [Ιδιωτική συλλογή], και Κρατήρας, 1993 [εικ. 36]. 10

11 Όλη αυτή η παραγωγή, από τα τέλη της δεκαετίας του 70 και μετά, αποτελεί σημαντικότατη προσφορά στην εξέλιξη της γλυπτικής τέχνης. Στη μεταμοντέρνα εποχή, η γλυπτική, αφού έκανε σύντομους, εφήμερους σταθμούς στην τέχνη του τοπίου ή της γης (Land ή Earth art), και στην performance ή body art, αγγίζοντας τα όρια της αυτοκατάργησής της, προχώρησε προς δύο κατευθύνσεις: αυτή της υπερρεαλιστικής ή «φωτογραφικής» τέχνης (Super Realist ή Photo art) και προς (την επικρατούσα σήμερα, τάση) τις εγκαταστάσεις (installations) στον χώρο. Αντίθετα, ο Κωνσταντίνου έχει κρατήσει ζωντανή τη μοντερνιστική γλυπτική, όχι ως μίμηση του παρελθόντος, αλλά με καινούριες εξερευνήσεις και εκφράσεις των δυνατοτήτων του υλικού, της δύναμης της φόρμας και της παρουσίας και ανάπτυξης του όγκου στον χώρο. Η «άρνησή» του να προ(σ)χωρήσει σε μεταμοντέρνες εκφράσεις, οφείλεται εν μέρει στο μόνιμο ενδιαφέρον του να δημιουργεί με υλικά κυρίως μέταλλο που προσδίδουν διάρκεια στο έργο τέχνης: «Εγώ δεν θέλω κερί να λιώνει από τον ήλιο, ή πανάκια να τα τρώει ο σκόρος. [...] Το έργο μου θέλω νάχει ΜΟΝΙΜΟΤΗΤΑ». 14 Οι «εμμονές» του αυτές δεν τον εμποδίζουν ωστόσο, από το να εξερευνά καινούρια υλικά και φόρμες. 15 Το έργο Περίσφιξη, 1995 [εικ. 37], αποτελεί ένα μόνο παράδειγμα της χρήσης πεντελικού μαρμάρου, από τη δεκαετία του 90 και μετά, στο σχήμα και όγκο του αβγού σύμβολο γονιμότητας και αναπαραγωγής. Το νέο αυτό υλικό-στοιχείο, μαζί με το επίσης καινούριο και από την ίδια εποχή υλικό του πλεξιγκλάς, εν είδη «σταγόνας», έχουν χρησιμοποιηθεί σε έργα τα οποία έχουν προχωρήσει από τη σύνθεση του γλυπτού συμπλέγματος, προς την κατεύθυνση της εγκατάστασης στον χώρο, όπως στο Θεία γονιμοποίηση, 1992 (στο οποίο γίνεται και για πρώτη φορά χρήση κάρβουνου) [εικ. 38]. Μια άλλη πτυχή της παραγωγής του Κωνσταντίνου, η οποία εξελίχτηκε (μεταξύ των ετών ) παράλληλα στο ουσιαστικότερο έργο του, συνιστούν τα «belle époque» έργα του: καπέλα, ρούχα, κοσμήματα και άλλα αντικείμενα, αποδίδονται νατουραλιστικά σε μέταλλο (βλ. Καρέκλα και εσώρουχα, [εικ. 39]). Αυτή του η παραγωγή οφείλεται κατά κύριο λόγο σε βιοποριστικές ανάγκες και δεν μπορεί να 14 Από συνέντευξη του Κωνσταντίνου στην εφημερίδα Σημερινή, 16/03/84. Φωτοτυπία αρ. 28, φάκελος Δ. Κωνσταντίνου, Αρχείο Κρατικής Πινακοθήκης (η έμφαση στο πρωτότυπο). 15 Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι ο Κωνσταντίνου, σαν άλλος αναγεννησιακός καλλιτέχνης, σκιτσάρει, σχεδιάζει και αναλύει τόσο επί χάρτου, όσο και νοητικά τα έργα του, αντιμετωπίζοντας τα σαν αρχιτεκτονικά σχεδόν προβλήματα. Όταν βρουν τη «λύση» τους, παραμένει η εκτέλεση-περάτωση: «Όταν σχεδιάζω κάτι, μετά αναλύω κατασκευαστικώς πως μπορεί να εκτελεστεί αυτό το κομμάτι. Όταν λύσω το πρόβλημα αυτό, για μένα είναι αστείο [εύκολο] να το κάνω. Η διαδικασία να το συλλάβεις, να το σχεδιάσεις, να το αναλύσεις είναι [ο] κόπος». Φιλελεύθερος, ο.π. 11

12 θεωρηθεί ως σημαντική, ιστορικοτεχνικά μιλώντας, εξέλιξη της δουλειάς του. 16 Η τεχνική αρτιότητά τους όμως, που κατοπτρίζει τη δεξιότητα του καλλιτέχνη στον χειρισμό του μετάλλου, μας παραπέμπει στις απαρχές της συναρπαστικής του πορείας: ο έφηβος μαθητής της «καλλιτεχνικής μεταλλουργίας», βασισμένος στη στέρεα ικανότητα χειρισμού του υλικού, και ελεύθερος από το όποιο στενό και περιοριστικό πλαίσιο κάποιας καλλιτεχνικής «σχολής», ωρίμασε και έδωσε σημαντικότατο έργο, το οποίο αν και παράχθηκε στην «περιφέρεια» των καλλιτεχνικών εξελίξεων, συνάντησε κάποια στιγμή ισότιμα τη διεθνή πρωτοπορία, και συνεχίζει να αποτελεί σημαντική εκδοχή της μοντέρνας γλυπτικής, ακόμη και αν η τελευταία έχει πάψει να υφίσταται στα «κέντρα» παραγωγής σύγχρονης τέχνης. 16 Ο ίδιος ο καλλιτέχνης θεωρεί την ενασχόλησή του αυτή επιπλέον, ως περιοδικό «ευχάριστο διάλειμμα» από την ουσιαστικότερη δημιουργία του (συνομιλία του συγγραφέα με τον καλλιτέχνη, Λευκωσία, 12/10/04). 12

Αρχιτεκτονική σχεδίαση με ηλεκτρονικό υπολογιστή

Αρχιτεκτονική σχεδίαση με ηλεκτρονικό υπολογιστή Γ Αρχιτεκτονική σχεδίαση με ηλεκτρονικό υπολογιστή Η χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών στο τεχνικό σχέδιο, και ιδιαίτερα στο αρχιτεκτονικό, αποτελεί πλέον μία πραγματικότητα σε διαρκή εξέλιξη, που επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Μανόλης Γιανναδάκης «Συνεκδοχή / Συσχέτιση / Συμβολή»

Μανόλης Γιανναδάκης «Συνεκδοχή / Συσχέτιση / Συμβολή» Μανόλης Γιανναδάκης «Συνεκδοχή / Συσχέτιση / Συμβολή» εγκαίνια: Τρίτη 11 Μαρτίου 2014, 20:00 Η αίθουσα τέχνης Τεχνοχώρος παρουσιάζει την ατομική έκθεση του Μανόλη Γιανναδάκη, καθηγητή χαρακτικής στη Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ PROJECT

ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ PROJECT ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ PROJECT Βασιλίσιν Μιχάλης, Δέφτο Χριστίνα, Ιλινιούκ Ίον, Κάσα Μαρία, Κουζμίδου Ελένη, Λαμπαδάς Αλέξης, Μάνε Χρισόστομος, Μάρκο Χριστίνα, Μπάμπη Χριστίνα, Σακατελιάν Λίλιτ, Σαχμπαζίδου

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εικαστικής Αγωγής για τα παιδιά της Δ τάξης του Δημοτικού Σχολείου, στην Κρατική Πινακοθήκη Σύγχρονης Κυπριακής Τέχνης στη

Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εικαστικής Αγωγής για τα παιδιά της Δ τάξης του Δημοτικού Σχολείου, στην Κρατική Πινακοθήκη Σύγχρονης Κυπριακής Τέχνης στη Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εικαστικής Αγωγής για τα παιδιά της Δ τάξης του Δημοτικού Σχολείου, στην Κρατική Πινακοθήκη Σύγχρονης Κυπριακής Τέχνης στη Λευκωσία Επαρχιακό Γραφείο Παιδείας Λευκωσίας 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία µε. Ζωγραφική και Μαθηµατικά

Ερευνητική Εργασία µε. Ζωγραφική και Μαθηµατικά Ερευνητική Εργασία - Ζωγραφική και Μαθηµατικά Ηλίας Νίνος Ερευνητική Εργασία µε θέµα: Μαθηµατικά και Τέχνη Υποθέµα: Μαθηµατικά και Ζωγραφική Οµάδα: Μαρία Βαζαίου- Ηρώ Μπρούφα- Μαθηµατικά εννοούµε την επιστήµη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΧΝΗΣ Β και Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Ηρεμία, στατικότατα, σταθερότητα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΧΝΗΣ Β και Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Ηρεμία, στατικότατα, σταθερότητα ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΧΝΗΣ Β και Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (μάθημα κατεύθυνσης) Τι είναι η δομή και η σύνθεση ενός εικαστικού έργου. Είναι η οργάνωση όλων των στοιχείων ενός έργου σε ένα ενιαίο σύνολο με στόχο να εκφράσουν κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Υποδοχείς Αισθήσεις (σελ: 171) Σωματικές Αισθήσεις ( σελ: ) Ειδικές Αισθήσεις : όλο εκτός από την παράγραφο «Βιοχημεία της όρασης»

Υποδοχείς Αισθήσεις (σελ: 171) Σωματικές Αισθήσεις ( σελ: ) Ειδικές Αισθήσεις : όλο εκτός από την παράγραφο «Βιοχημεία της όρασης» 1 ο Γενικό Λύκειο Ζωγράφου Σχολ. Έτος 2015-2016 Εξεταστέα Ύλη Μαθημάτων Α Λυκείου 1] ΦΥΣΙΚΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1.1.5 Η έννοια της ταχύτητας στην ευθύγραμμη ομαλή κίνηση εκτός Μελέτη κίνησης με χρήση του ηλεκτρικού

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Α ΡΙΑΝΟΥ 114 10558 ΑΘΗΝΑ Τηλέφωνο: 2103231788 - Fax: 2103223296

1 ο ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Α ΡΙΑΝΟΥ 114 10558 ΑΘΗΝΑ Τηλέφωνο: 2103231788 - Fax: 2103223296 1 ο ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Α ΡΙΑΝΟΥ 114 10558 ΑΘΗΝΑ Τηλέφωνο: 2103231788 - Fax: 2103223296 Πολιτιστικό πρόγραµµα: Επίσκεψη στο Μουσείο Ηρακλειδών 21/2/2012 Σ.Πατσιοµίτου Η επίσκεψη στο Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό»

Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό» Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό» Αίθουσα Τέχνης Relics Λασσάνη 3 - Θεσσαλονίκη Γιώργος Πολ. Ιωαννίδης Νοέμβριος 1995 - Θεσσαλονίκη Στη ζωγραφική του αν και διαφαίνεται η επίδραση ενός δασκάλου σαν τον

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εικαστικής Αγωγής για τα παιδιά της Δ τάξης του δημοτικού σχολείου (Αναθεώρηση 2014) στην Κρατική Πινακοθήκη Σύγχρονης

Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εικαστικής Αγωγής για τα παιδιά της Δ τάξης του δημοτικού σχολείου (Αναθεώρηση 2014) στην Κρατική Πινακοθήκη Σύγχρονης Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εικαστικής Αγωγής για τα παιδιά της Δ τάξης του δημοτικού σχολείου (Αναθεώρηση 2014) στην Κρατική Πινακοθήκη Σύγχρονης Κυπριακής Τέχνης, Λευκωσία Επαρχιακό Γραφείο Παιδείας Λευκωσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 1. Σκιτσάροντας µε Παραλληλόγραµµα. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία (και σχέσεις µεταξύ γενικευµένων αριθµών).

Σενάριο 1. Σκιτσάροντας µε Παραλληλόγραµµα. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία (και σχέσεις µεταξύ γενικευµένων αριθµών). Σενάριο 1. Σκιτσάροντας µε Παραλληλόγραµµα Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία (και σχέσεις µεταξύ γενικευµένων αριθµών). Θέµα: Η διερεύνηση µερικών βασικών ιδιοτήτων των παραλληλογράµµων από τους µαθητές µε χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο

Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο Σκοπός Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να γνωρίσουν οι μαθητές τα υλικά που χρειάζονται για το ελεύθερο σχέδιο και τον τρόπο που θα τα

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild"

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: Winterbild Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild" Καλλιτεχνική ζωγραφική με τις νερομπογιές Κ12 Με την Pelikan η ζωγραφική γίνεται μια μοναδική εμπειρία: Αυτός είναι και ο λόγος για

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΛ I.

Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΛ I. Γεωμετρία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΛ I. Εισαγωγή Η διδασκαλία της Γεωμετρίας στην Α Λυκείου εστιάζει στο πέρασμα από τον εμπειρικό στο θεωρητικό τρόπο σκέψης, με ιδιαίτερη έμφαση στη μαθηματική απόδειξη. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΙ ΡΩΤΑΜΕ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΤΙ ΜΑΣ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΠΩΣ ΜΑΣ ΤΟ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΣΥΝΘΕΣΗ: Οργάνωση ενός συνόλου από επιμέρους στοιχεία σε μια ενιαία διάταξη Αρχική ιδέα σύνθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΦΑΓΕΙΩΝ, ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΩΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ»

«ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΦΑΓΕΙΩΝ, ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΩΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δ/ΝΣΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ «ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: 58 ος Διαγωνισμός Σχολείων Ευρώπης (ΔΙ.Σ.ΕΥΡΩ) Διαγωνισμός Τέχνης

Θέμα: 58 ος Διαγωνισμός Σχολείων Ευρώπης (ΔΙ.Σ.ΕΥΡΩ) Διαγωνισμός Τέχνης ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Αρ. Φακ.: 4.17.22.14 Αρ. Τηλ.: 22 800755/ 22 809558 Αρ. Φαξ: 22 305117 E-mail:ggavriel@moec.gov.cy 25 Νοεμβρίου 2010 Διευθυντές/ντριες Δημόσιων και

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα»

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Φύλλο δασκάλου 1.1 Ένταξη δραστηριότητας στο πρόγραμμα σπουδών Τάξη: Ε και ΣΤ Δημοτικού. Γνωστικά αντικείμενα:

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ «Πλάθω τις εικόνες μου χαράζοντας κατευθείαν πάνω στο υλικό μου, όπως ο ζωγράφος σχεδιάζει ή πλάθει τις εικόνες του πάνω στον καμβά.» Η Βίκυ Τσαλαματά γεννήθηκε στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

Δήμητρα Σκαρώνη Έβια Τσαουσάι Ιωάννα Τιράνα Σοφία Σκαρώνη

Δήμητρα Σκαρώνη Έβια Τσαουσάι Ιωάννα Τιράνα Σοφία Σκαρώνη ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΝ 20 ο ΑΙΩΝΑ Δήμητρα Σκαρώνη Έβια Τσαουσάι Ιωάννα Τιράνα Σοφία Σκαρώνη Βιβλιογραφία : Από βιβλίο : Εικαστικές τέχνες 20 ου αιω της Όλγα Μετζαφου (Επιμελήτρια της Εθνικής Πινακοθήκης ) Από

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου. ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου. Η ζωή και το έργο του Γιάννης Μόραλης (Αρτα, 1916-Αθήνα 2009) Ζωγράφος και χαράκτης, μια από τις

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σπουδών Εκπαίδευσης Παιδιών-Προφύγων Τάξεις Α+Β Δημοτικού

Πρόγραμμα Σπουδών Εκπαίδευσης Παιδιών-Προφύγων Τάξεις Α+Β Δημοτικού Πρόγραμμα Σπουδών Εκπαίδευσης Παιδιών-Προφύγων 2016-2017 Τάξεις Α+Β Δημοτικού Περιεχόμενα Στόχοι Πηγή Υλικού 1.1 Αριθμοί 1-1000 Γραφή, Ανάγνωση, Απαγγελία, Απαρίθμηση, Σύγκριση, Συμπλήρωση (κατά αύξουσα

Διαβάστε περισσότερα

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Πάτρα, Δεκέμβρης 2012 Ποια είναι η σχέση ανάμεσα στην τέχνη και την πληροφόρηση; Πώς μπορεί η φωτογραφία να είναι τέχνη, εάν είναι στενά συνδεδεμένη με την αυτόματη

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

O μετασχηματισμός μιας «διαθεματικής» δραστηριότητας σε μαθηματική. Δέσποινα Πόταρη Πανεπιστήμιο Πατρών

O μετασχηματισμός μιας «διαθεματικής» δραστηριότητας σε μαθηματική. Δέσποινα Πόταρη Πανεπιστήμιο Πατρών O μετασχηματισμός μιας «διαθεματικής» δραστηριότητας σε μαθηματική Δέσποινα Πόταρη Πανεπιστήμιο Πατρών Η έννοια της δραστηριότητας Δραστηριότητα είναι κάθε ανθρώπινη δράση που έχει ένα κίνητρο και ένα

Διαβάστε περισσότερα

THE JEWISH MUSEUM BERLIN

THE JEWISH MUSEUM BERLIN ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤ0ΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Γ.ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΝΤΙΝΟΥ THE JEWISH MUSEUM BERLIN ΈΝΑ FILM ΤΩΝ: STAN NEUMANN KAI RICHARD COPANS

Διαβάστε περισσότερα

Γεωμετρική σκέψη και γεωμετρικές έννοιες. Γεωμετρικά σχήματα και σώματα

Γεωμετρική σκέψη και γεωμετρικές έννοιες. Γεωμετρικά σχήματα και σώματα Γεωμετρική σκέψη και γεωμετρικές έννοιες Γεωμετρικά σχήματα και σώματα Αφόρμιση Σχεδιάστε 5 τρίγωνα, κάθε ένα από τα οποία διαφέρει από τα άλλα Εξηγείστε ως προς τι διαφέρουν τα τρίγωνά σας Σε τι διαφέρουν;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 8 ΔΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ

ΕΝΟΤΗΤΑ 8 ΔΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 8 ΔΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Διερεύνηση σχημάτων και χώρου Γ1.1 Περιγράφουν και κατασκευάζουν διάφορα είδη γραμμών (ανοιχτές, κλειστές, ευθείες, καμπύλες) και δισδιάστατα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΥΛΗ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ 2014-15 ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ Από το βιβλίο «Ευκλείδεια Γεωμετρία Α και Β Ενιαίου Λυκείου» των Αργυρόπουλου Η., Βλάμου

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Η προέλευση του Sketchpad 1

Η προέλευση του Sketchpad 1 Η προέλευση του Sketchpad 1 Το The Geometer s Sketchpad αναπτύχθηκε ως μέρος του Προγράμματος Οπτικής Γεωμετρίας, ενός προγράμματος χρηματοδοτούμενου από το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (ΝSF) υπό τη διεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Γραμμές. 4.1 Γενικά. 4.2 Είδη και πάχη γραμμών

Γραμμές. 4.1 Γενικά. 4.2 Είδη και πάχη γραμμών 4 Γραμμές 4.1 Γενικά Στα σχέδια, προκειμένου να απεικονίσουμε με σαφή και κατανοητό τρόπο το σχεδιαστικό μας αντικείμενο, χρησιμοποιούμε ποικίλες γραμμές, που καθεμιά έχει διαφορετική σημασία και διαφορετικές

Διαβάστε περισσότερα

Ulrich Rückriem. Σκιές της πέτρας ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ

Ulrich Rückriem. Σκιές της πέτρας ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ Ulrich Rückriem Σκιές της πέτρας ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ Το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισµού Eκπαιδευτικό Πρόγραµµα για Μαθητές ηµοτικού Οργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

Νοέμβρης Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Β Τάξης Δημοτικού 1/11/2012. Φιλοσοφία διδασκαλίας. What you learn reflects how you learned it.

Νοέμβρης Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Β Τάξης Δημοτικού 1/11/2012. Φιλοσοφία διδασκαλίας. What you learn reflects how you learned it. Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Β Τάξης Δημοτικού Νοέμβρης 2012 Χρύσω Αθανασίου (Σύμβουλος Μαθηματικών ) Ελένη Δεληγιάννη (Συγγραφική Ομάδα) Άντρη Μάρκου (Σύμβουλος Μαθηματικών) Ελένη Μιχαηλίδου (Σύμβουλος Μαθηματικών)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 13 ΜΕΤΡΗΣΗ ΜΗΚΟΥΣ ΜΕ ΣΥΜΒΑΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΜΕΤΡΟ ΚΑΙ ΕΜΒΑΔΟΝ

ΕΝΟΤΗΤΑ 13 ΜΕΤΡΗΣΗ ΜΗΚΟΥΣ ΜΕ ΣΥΜΒΑΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΜΕΤΡΟ ΚΑΙ ΕΜΒΑΔΟΝ ΕΝΟΤΗΤΑ 13 ΜΕΤΡΗΣΗ ΜΗΚΟΥΣ ΜΕ ΣΥΜΒΑΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΜΕΤΡΟ ΚΑΙ ΕΜΒΑΔΟΝ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΜΕΤΡΗΣΗ Εκτίμηση και μέτρηση Μ1.1 Συγκρίνουν και σειροθετούν αντικείμενα με βάση το ύψος, το μήκος,

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΒΑΘΜΙΔΑ: ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΑΞΗ: ΣΤ ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Διάβασε προσεκτικά τις ερωτήσεις και προσπάθησε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΠΕΡΙΦ. ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΕΔΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Τρισδιάστατα Μοντέλα

Κεφάλαιο 7. Τρισδιάστατα Μοντέλα Κεφάλαιο 7. 7.1 ομές εδομένων για Γραφικά Υπολογιστών. Οι δομές δεδομένων αποτελούν αντικείμενο της επιστήμης υπολογιστών. Κατά συνέπεια πρέπει να γνωρίζουμε πώς οργανώνονται τα γεωμετρικά δεδομένα, προκειμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΜΗΚΟΥΣ ΕΜΒΑΔΟΥ ΟΓΚΟΥ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΜΗΚΟΥΣ ΕΜΒΑΔΟΥ ΟΓΚΟΥ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΕΚΦΕ Αν. Αττικής Υπεύθυνος: Κ. Παπαμιχάλης ΜΕΤΡΗΣΗ ΜΗΚΟΥΣ ΕΜΒΑΔΟΥ ΟΓΚΟΥ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ Κεντρική επιδίωξη των εργαστηριακών ασκήσεων φυσικής στην Α Γυμνασίου, είναι οι μαθητές να οικοδομήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΜΟΝΙΚΕΣ ΧΑΡΑΞΕΙΣ ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΣΠ. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑ

ΑΡΜΟΝΙΚΕΣ ΧΑΡΑΞΕΙΣ ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΣΠ. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑ ΑΡΜΟΝΙΚΕΣ ΧΑΡΑΞΕΙΣ ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΣΠ. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑ α) Ειρήνη Χρυσοβαλάντη Ρουμπάνη β) Μαρία Πανακάκη «Το τοπίο είναι αντικείμενα σε διάφορες αποστάσεις, που χαρακτηρίζονται με χρώματα, σε διάφορες πλάκες, οριζόντιες,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ. Δρ Δημήτρης Γ. Μυλωνάς

ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ. Δρ Δημήτρης Γ. Μυλωνάς Π ΜΩΚ Δρ Δημήτρης Γ. Μυλωνάς Π ΜΩΚ ΓΩΜΚ Δρ Δ.Γ. Μυλωνάς 2 Π ΜΩΚ Δρ Δ.Γ. Μυλωνάς 3 Π ΜΩΚ Υπομυκηναϊκή Περίοδος, 1100 1050/1025 π.. Πρωτογεωμετρική Περίοδος, 1050 900 π.. Γεωμετρική Περίοδος, 900 700 π..

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάδυση της ανάγνωσης και της γραφής: έννοια και σύγχρονες απόψεις. Ευφημία Τάφα Καθηγήτρια ΠΤΠΕ Πανεπιστήμιο Κρήτης

Η ανάδυση της ανάγνωσης και της γραφής: έννοια και σύγχρονες απόψεις. Ευφημία Τάφα Καθηγήτρια ΠΤΠΕ Πανεπιστήμιο Κρήτης Η ανάδυση της ανάγνωσης και της γραφής: έννοια και σύγχρονες απόψεις Ευφημία Τάφα Καθηγήτρια ΠΤΠΕ Πανεπιστήμιο Κρήτης Αναγνωστική ετοιμότητα Παλαιότερα, οι επιστήμονες πίστευαν ότι: υπάρχει μια συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Έργα του βρίσκονται σε διάφορες ιδιωτικές και δημόσιες συλλογές στην Κύπρο και το εξωτερικό.

Έργα του βρίσκονται σε διάφορες ιδιωτικές και δημόσιες συλλογές στην Κύπρο και το εξωτερικό. Νικόλας Αντωνίου Γεννήθηκε στη Λάρνακα το 1988. Σπούδασε στο Τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας στην Φλώρινα με καθηγητές τον Χάρη Κοντοσφύρη και Μανώλη Πολυμέρη.

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Κεσσανλής Από την ύλη στην εικόνα

Νίκος Κεσσανλής Από την ύλη στην εικόνα Νίκος Κεσσανλής Από την ύλη στην εικόνα ΕΘΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟ ΔΗΜΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Η εικαστική διαπραγμάτευση της σχέσης του παιδιού με το παιχνίδι-με την έννοια είτε του δρώμενου είτε του αντικειμένου ορίζεται από συνιστώσες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος 2015-2016 ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΒΑΦΗ Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΒΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΥΠΑΡΧΟΝΤΟΣ ΚΤΗΡΙΟΥ Ή ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΝΕΟΥ ΚΤΗΡΙΟΥ Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της διαδικασίας σχεδιασμού είναι η παρουσίαση της ανάλυσης της ιδέας σας 1. Έχετε εργαστεί στη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Αρ. Φακ.: 4.17.22.16 Αρ. Τηλ.: 22 809577/ 22 809558 Αρ. Φαξ: 22 428268 E-mail: epapademetriou@papd.mof.gov.cy ΤΜΗΜΑ ΔΙ.Σ.ΕΥΡΩ Διευθυντές/ντριες

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγί ες γία την παρα δοση καί παρουσί αση της α σκησης του εργαστηρί ου Αρχίτεκτονίκη Εσωτ. Χωρων: Χωροί Γραφεί ων & Φωτίσμο ς.

Οδηγί ες γία την παρα δοση καί παρουσί αση της α σκησης του εργαστηρί ου Αρχίτεκτονίκη Εσωτ. Χωρων: Χωροί Γραφεί ων & Φωτίσμο ς. Οδηγί ες γία την παρα δοση καί παρουσί αση της α σκησης του εργαστηρί ου Αρχίτεκτονίκη Εσωτ. Χωρων: Χωροί Γραφεί ων & Φωτίσμο ς. (αφορά στα τμήματα Γ3 & Γ5) Τα παρακάτω αφορούν στην παράδοση του εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Συντήρηση - Αποκατάσταση Επίπλων και Ξύλινων κατασκευών Δραστηριότητες Εργαστηρίου Δρ. Τσίποτας Δημήτριος

Συντήρηση - Αποκατάσταση Επίπλων και Ξύλινων κατασκευών Δραστηριότητες Εργαστηρίου Δρ. Τσίποτας Δημήτριος Ημερίδα, 23-5-2013 Αποθήκες Καρδιτσομαγούλας Ένα σύγχρονο «Κέντρο Πολιτισμού και Εκπαίδευσης» γεννιέται Συντήρηση - Αποκατάσταση Επίπλων και Ξύλινων κατασκευών Δραστηριότητες Εργαστηρίου Δρ. Τσίποτας Δημήτριος

Διαβάστε περισσότερα

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα)

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα) «Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015 Έλληνες ζωγράφοι (19 ου -20 ου αιώνα) Της Μπιλιούρη Αργυρής Η ιστορία της ζωγραφικής στην νεοελληνική ζωγραφική Η Ελληνική ζωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Τρεις ενδιαφέρουσες αποδείξεις του Πυθαγορείου Θεωρήματος

Τρεις ενδιαφέρουσες αποδείξεις του Πυθαγορείου Θεωρήματος Τρεις ενδιαφέρουσες αποδείξεις του Πυθαγορείου Θεωρήματος Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Εισαγωγή Είναι γνωστό ότι για το Πυθαγόρειο θεώρημα έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Α Τάξη Γυμνασίου Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ι Κ Α. Ι. Διδακτέα ύλη

Α Τάξη Γυμνασίου Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ι Κ Α. Ι. Διδακτέα ύλη Α Τάξη Γυμνασίου Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ι Κ Α Ι. Διδακτέα ύλη Από το βιβλίο «Μαθηματικά Α Γυμνασίου» των Ιωάννη Βανδουλάκη, Χαράλαμπου Καλλιγά, Νικηφόρου Μαρκάκη, Σπύρου Φερεντίνου, έκδοση 2012. ΜΕΡΟΣ Α Κεφ. 1

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ Α Δ Α Ε Ι Κ Α Σ Τ Ι Κ Η Σ Α Γ Ω Γ Η Σ Μ Α Ρ Τ Ι Ο Σ 2014

Ο Μ Α Δ Α Ε Ι Κ Α Σ Τ Ι Κ Η Σ Α Γ Ω Γ Η Σ Μ Α Ρ Τ Ι Ο Σ 2014 Ο Μ Α Δ Α Ε Ι Κ Α Σ Τ Ι Κ Η Σ Α Γ Ω Γ Η Σ Μ Α Ρ Τ Ι Ο Σ 2014 Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Τ Ι Κ Ε Σ Ε Ι Κ Α Σ Τ Ι Κ Ε Σ Δ Ρ Α Σ Ε Ι Σ Σύντομη Περιγραφή Ενότητας Η ενότητα φέρει τον τίτλο «Εγώ, εσύ, εμείς Συνεργατικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Γ' Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΕΛΕΥΘΕΡΟ-ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ( Εικαστική και Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Project Α τετραμήνου Teenage Angst. Υπεύθυνες Καθηγήτριες: Κατερίνα Μανδρώνη Κάρεν Γεωργούδη Π.Π.Σ.Π.Α 2013-2014

Project Α τετραμήνου Teenage Angst. Υπεύθυνες Καθηγήτριες: Κατερίνα Μανδρώνη Κάρεν Γεωργούδη Π.Π.Σ.Π.Α 2013-2014 Project Α τετραμήνου Teenage Angst Υπεύθυνες Καθηγήτριες: Κατερίνα Μανδρώνη Κάρεν Γεωργούδη Π.Π.Σ.Π.Α 2013-2014 Το θέμα του project μας φέτος είναι τα εφηβικά άγχη και ανησυχίες. Πώς βλέπουμε τον εαυτό

Διαβάστε περισσότερα

Χωρικές σχέσεις και Γεωμετρικές Έννοιες στην Προσχολική Εκπαίδευση

Χωρικές σχέσεις και Γεωμετρικές Έννοιες στην Προσχολική Εκπαίδευση Χωρικές σχέσεις και Γεωμετρικές Έννοιες στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα 3: Τοπολογικές και προβολικές σχέσεις στο χώρο Δημήτρης Χασάπης Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Βασικές σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Η κεραμική, μια πανάρχαια τέχνη, χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη το αργιλόχωμα. Όταν αναμείξουμε το αργιλόχωμα με νερό θα προκύψει μία πλαστική μάζα

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 5: Η κοινωνική διάσταση της καινοτομίας ως μοχλός της αειφορίας Αφροδίτη Παπαδάκη-Κλαυδιανού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Β Α Λ Η Κ Ο Λ Ο Τ Ο Υ Ρ Ο Υ

Β Α Λ Η Κ Ο Λ Ο Τ Ο Υ Ρ Ο Υ ΕΚΘΕΣΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Β Α Λ Η Κ Ο Λ Ο Τ Ο Υ Ρ Ο Υ η εικόνα ως πρόσχημα ΕΓΚΑΙΝΙΑ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015, 19:30 μ.μ. ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ ΠΕΙΡΑΙΑ Φ Ι Λ Ω Ν Ο Σ 29, 18535, Π Ε Ι Ρ Α Ι Α Σ 14 έως 21 Iουνίου 2015 ώρες

Διαβάστε περισσότερα

3 ος ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΕΚ- ΠΑΦΟΣ 2015

3 ος ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΕΚ- ΠΑΦΟΣ 2015 5µελή ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΥΠΡΟΥ 3 ος ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΕΚ- ΠΑΦΟΣ 2015 (Για ενήλικες και νέους φωτογράφους). ΚΑΝΕΝΑΣ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΛΗΨΗΣ ΤΗΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ: A. Φωτογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εθνομεθοδολογία Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 9ο (σελ. 197 207) 2 Η Εθνομεθοδολογία Βασικές Θέσεις Η εθνομεθοδολογία, αποτελεί έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή δραστηριοτήτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

Προσαρμογή δραστηριοτήτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Προσαρμογή δραστηριοτήτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Στόχοι της εισήγησης Να παρουσιαστούν οι βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραδείγματα σφραγιδολίθων πριν την Υστεροκυπριακή περίοδο είναι περιορισμένα σε αριθμό και το δημοφιλές σχήμα είναι το ορθογώνιο πλακίδιο.

Τα παραδείγματα σφραγιδολίθων πριν την Υστεροκυπριακή περίοδο είναι περιορισμένα σε αριθμό και το δημοφιλές σχήμα είναι το ορθογώνιο πλακίδιο. Σφραγιδογλυφία Τα παραδείγματα σφραγιδολίθων πριν την Υστεροκυπριακή περίοδο είναι περιορισμένα σε αριθμό και το δημοφιλές σχήμα είναι το ορθογώνιο πλακίδιο. Κατά την ΥΚΙ φάση ο αριθμός των σφραγίδων είναι

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Γεωμετρικές έννοιες

Βασικές Γεωμετρικές έννοιες Βασικές Γεωμετρικές έννοιες Σημείο Με την άκρη του μολυβιού μου ακουμπώντας την σε ένα κομμάτι χαρτί αφήνω ένα σημάδι το οποίο το λέω σημείο. Το σημείο το δίνω όνομα γράφοντας πάνω απ αυτό ένα κεφαλαίο

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού

Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού Ηράκλειο, Τρίτη 28/04/2009 Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού Κυρίες και κύριοι, Αισθάνομαι και αισθανόμαστε όλοι ιδιαίτερη χαρά

Διαβάστε περισσότερα

Μεταμινιμαλισμός 48 Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ ΔΕΚ/ΙΑΝ Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ 49

Μεταμινιμαλισμός 48 Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ ΔΕΚ/ΙΑΝ Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ 49 Μεταμινιμαλισμός ΤΟ 1950 ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΑΥΤΟ, ΜΙΑ ΕΚΤΑΣΗ ΤΡΙΩΝ ΣΤΡΕΜΜΑΤΩΝ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ, ΥΠΗΡΧΕ ΜΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΡΑΓΩΝΙΚΩΝ. ΕΞΗΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ, ΤΟ ΤΑΠΕΙΝΟ ΕΚΕΙΝΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΘΗΚΕ ΣΕ ΜΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

1.3 Λειτουργίες της εργασίας και αντιλήψεις περί εργασίας

1.3 Λειτουργίες της εργασίας και αντιλήψεις περί εργασίας 1.3 Λειτουργίες της εργασίας και αντιλήψεις περί εργασίας Η εργασία επιτελεί τέσσερεις βασικές λειτουργίες στις σύγχρονες κοινωνίες: την παραγωγή του πλούτου της κοινωνίας την αναπαραγωγή των ατόμων την

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 4 ΕΙΔΗ ΓΡΑΜΜΩΝ, ΕΙΔΗ ΤΡΙΓΩΝΩΝ, ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΓΡΑΜΜΑ, ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ

ΕΝΟΤΗΤΑ 4 ΕΙΔΗ ΓΡΑΜΜΩΝ, ΕΙΔΗ ΤΡΙΓΩΝΩΝ, ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΓΡΑΜΜΑ, ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΕΝΟΤΗΤΑ 4 ΕΙΔΗ ΓΡΑΜΜΩΝ, ΕΙΔΗ ΤΡΙΓΩΝΩΝ, ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΓΡΑΜΜΑ, ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΑΡΙΘΜΟΙ Εκτίμηση και μέτρηση Μ3.6 Εκτιμούν, μετρούν, ταξινομούν και κατασκευάζουν γωνίες (με ή χωρίς τη χρήση της

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Υλικό για την «Υπηρεσία Εκπαιδευτικών Κοινοτήτων και Ιστολογίων» 1 ο µέρος:

Εκπαιδευτικό Υλικό για την «Υπηρεσία Εκπαιδευτικών Κοινοτήτων και Ιστολογίων»  1 ο µέρος: Πανελλήνιο Σχολικό ίκτυο Εκπαιδευτικό Υλικό για την «Υπηρεσία Εκπαιδευτικών Κοινοτήτων και Ιστολογίων» http://blogs.sch.gr 1 ο µέρος: Χρήση Ιστολογίου ως εκπαιδευτικό εργαλείο Ερευνητικό Ακαδηµαϊκό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ

ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 2η Ανάπτυξη σεναρίου σχεδίου μαθήματος με χρήση εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Η τρίτη κίνηση της Γης

Η τρίτη κίνηση της Γης Η τρίτη κίνηση της Γης Copyright 2006, Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Εικόνα εξώφυλλου: Σύνθεση συγγραφέα. Oι δύο μητέρες, Πηγή: Αρχείο του ίδιου. Photo: Jean Dieuzaide,

Διαβάστε περισσότερα

β) Από τον νόμο του Νεύτωνα για την μεταφορική κίνηση του κέντρου μάζας έχουμε: Επομένως το κέντρο μάζας αποκτάει αρνητική επιτάχυνση σταθερού μέτρου

β) Από τον νόμο του Νεύτωνα για την μεταφορική κίνηση του κέντρου μάζας έχουμε: Επομένως το κέντρο μάζας αποκτάει αρνητική επιτάχυνση σταθερού μέτρου ΣΥΝΘΕΤΗ ΚΙΝΗΣΗ 1) Συμπαγής κύλινδρος μάζας m και ακτίνας R δέχεται μια αρχική μεγάλη και στιγμιαία ώθηση προς τα πάνω σε κεκλιμένο επίπεδο γωνίας θ και μετά αφήνεται ελεύθερος. Κατά την παύση της ώθησης,

Διαβάστε περισσότερα

GEOGEBRA και Γεωμετρία, Μέτρηση και Αριθμοί. Ανδρέας Σάββα Σύμβουλος Πληροφορικής ΤΠΕ, Δημοτικής Εκπαίδευσης

GEOGEBRA και Γεωμετρία, Μέτρηση και Αριθμοί. Ανδρέας Σάββα Σύμβουλος Πληροφορικής ΤΠΕ, Δημοτικής Εκπαίδευσης GEOGEBRA και Γεωμετρία, Μέτρηση και Αριθμοί Ανδρέας Σάββα Σύμβουλος Πληροφορικής ΤΠΕ, Δημοτικής Εκπαίδευσης Ενημερωτική Συνάντηση Ομάδων Εργασίας Ν.Α.Π. Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, Λευκωσία, 8 Μαΐου 2012 Ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

m pi-*. κείμενο: Τόνια Κατερίνη, Μαρία Καζολέα, αρχιτέκτονες μηχανικοί φωτογράφηση: Αθηνά Καζολέα, Πάτροκλος Στελλάκης

m pi-*. κείμενο: Τόνια Κατερίνη, Μαρία Καζολέα, αρχιτέκτονες μηχανικοί φωτογράφηση: Αθηνά Καζολέα, Πάτροκλος Στελλάκης m pi-*. To Πόρτο Ράφτη μετατρέπεται σταθερά σε τόπο μόνιμηξ διαμονιη αλλά ταυτόχρονα παραμένει ένα από τα γοητευτικότερα δείγματα του Αττικού τοπίου. Η παρέμβαση σε αυτό το τοπίο θέτει κατ' αρχήν πολλά

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Φυσικών Επιστημών 2011 Πανελλήνιος προκαταρκτικός διαγωνισμός στη Φυσική. Σχολείο: Ονόματα των μαθητών της ομάδας: 1) 2) 3)

Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Φυσικών Επιστημών 2011 Πανελλήνιος προκαταρκτικός διαγωνισμός στη Φυσική. Σχολείο: Ονόματα των μαθητών της ομάδας: 1) 2) 3) ΠΑΝΕΚΦΕ Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Φυσικών Επιστημών 2011 Πανελλήνιος προκαταρκτικός διαγωνισμός στη Φυσική Σχολείο: Ονόματα των μαθητών της ομάδας: 1) 2) 3) Σχήμα 1 Εργαστηριακή Άσκηση: Μέτρηση της μάζας κινούμενου

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Ισοστατικών ικτυωµάτων

Ανάλυση Ισοστατικών ικτυωµάτων ΠΠΜ 220: Στατική Ανάλυση των Κατασκευών Ι ιάλεξη 5 η και 6 η Ανάλυση Ισοστατικών ικτυωµάτων Τετάρτη,, 15, Παρασκευή, 17 Σεπτεµβρίου,, 2004 Πέτρος Κωµοδρόµος komodromos@ucy.ac.cy http://www.ucy.ac.cy/~petrosk

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΠΛΑΤΕΙΑΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΜΥΡΝΗΣ

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΠΛΑΤΕΙΑΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΜΥΡΝΗΣ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΠΛΑΤΕΙΑΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΜΥΡΝΗΣ Ολοκληρώθηκε το έργο ανάπλασης στην ιστορική πλατεία Χρυσοστόμου Σμύρνης και τα πρώτα δείγματα αποδοχής του από τους δημότες είναι εντυπωσιακά. Ο επανασχεδιασμός του

Διαβάστε περισσότερα