Στη Γέννηση του Χριστού «Ο Λόγος σαρξ εγένετο και εσκήνωσεν εν ημίν»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Στη Γέννηση του Χριστού «Ο Λόγος σαρξ εγένετο και εσκήνωσεν εν ημίν»"

Transcript

1 Γραφεία: Aριστογείτονος 11-13, Αθήνα Τ.Κ Τηλ.: blog.agiathimia.com ΠΕΡΙΟΔΟΣ Β ΕΤΟΣ 24ο ΑΡ. ΦΥΛΛΟΥ 95 OKTΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014 Στη Γέννηση του Χριστού «Ο Λόγος σαρξ εγένετο και εσκήνωσεν εν ημίν» > Toυ Γεώργιου Δ. Αναγνωστοπούλου «Δόξα εν υψίστοις Θεώ και επί γης ειρήνη, εν ανθρώποις ευδοκία». Τον χαρούμενο, παναρμόνιο και αγγελλοσύνθετον αυτόν ύμνον των Αγγέλων της Άγιας Εκείνης νύχτας στη Βηθλεέμ, που έγινε της Εκκλησίας και όλης της Οικουμένης το ασίγητο και θριαμβικό άσμα, το πήραν οι άνθρωποι και το τραγουδάνε σ όλες τις γλώσσες και μ όλους τους τρόπους, «και με φωνές βυζαντινές και με φωνές της Δύσης» και μονόφωνα και πολυφωνικά και σε ναούς του Θεού και σε μέγαρα μουσικά και χορωδιακά και ορχηστριακά και σ Ανατολή και Δύση. Γλυκόηχο και τερπνό το μήνυμα της σωτηρίας! «Ευαγγελίζου υμίν χαράν μεγάλην ότι ετέχθη υμίν σήμερον σωτήρ». Τα όνειρα και οι προσδοκίες γίνονται πραγματικότητα. Τα σύμπαντα χαράς «πληρούνται». Τα μάτια της ψυχής ανοίγουν στο φως μιας νέας ζωής. Οι καρδιές γεμίζουν με την Θεία παρουσία. Το μυστήριο της κατά σάρκα γέννησης του Κυρίου, είναι το υπέρ έννοιαν μυστήριο της Θείας οικονομίας, είναι το κέντρο και ο πυρήνας της Ορθόδοξης Θεολογίας. Πήρε μορφή ανθρώπου, «ίνα ημάς συμμόρφους ποιήση της εικόνος και της δόξης αυτού», κατοίκησε στη γη, για να μας πολιτογραφήσει στη Βασιλεία Του. Όταν του Θεού το ανεξιχνίαστο μυστήριο συντελείται με διεργασίες απροσπέλαστες στο ανθρώπινο λογικό, τότε τα χείλη σιωπούν. Όταν ο λόγος αδυνατεί να εκφράσει το υπέρλογο, σιωπά. Εκεί που σταματά ο λόγος, συμπληρώνει η ευλάβεια της σιωπής. Η άγια αυτή σιωπή είναι ο μόνος τρόπος υπέρβασης του υπερβατικού και όρασης του αοράτου. «Το άυλον αΰλως καθορώμεν», λέγει ο άγιος Συμεών Θεολόγος, ο Νέος. Όσοι παραμένουν στον σκεπτικισμό και την αμφισβήτηση, παραμένει και ο Ιησούς γρίφος και αίνιγμα. Όσοι με ταπείνωση Τον αποδέχονται και Τον πιστεύουν, πλημμυρίζουν με φως και χάρη μυστική. Μονάχα καρδιές αφοσιωμένες μπορούν να κατανοήσουν τον Ιησού και να νιώσουν την αγάπη Του. Καρδιές αφοσιωμένες, χωρίς υπολογισμούς και επιφυλάξεις. Τόσοι αιώνες από την Γέννησή Του και κανένας δεν είναι τόσο ζωντανός, όσο ο Ιησούς. Όσες φορές θέλησαν οι άνθρωποι να τον διαγράψουν, τόσο και πιο επιβλητικός αναδείχθηκε. Το Θείο μεγαλείο Του νικά τους χρωστήρες των ζωγράφων και την πέννα των ποιητών και τους εναρμόνιους ήχους των μουσουργών. Ξεπερνάει κάθε ανθρώπινη περιγραφή. Μονάχα όποιος με πίστη Τον αγάπησε και με αγάπη Τον πίστεψε, μπορεί να νιώσει την παρουσία Του στα βάθη του είναι του. Όσοι έως τώρα πήραν αρνητική στάση, άτομα, συστήματα, λαοί, κατέπεσαν και κατεστράφησαν στις μελανές σελίδες της Ιστορίας. Αντίθετα, όσοι Τον λάτρεψαν και Τον λατρεύουν αποδείχθηκαν και αναδείχθηκαν ευεργετικοί παράγοντες στη ζωή της κοινωνίας. Τόσοι αιώνες από τότε και το όνομα του Ιησού, «το υπέρ παν όνομα», παραμένει το πιο γοητευτικό και υπεραγαπημένο. Οι άγγελοι το θαυμάζουν και το δοξολογούν, οι δαίμονες το φοβούνται και οι άνθρωποι το προσκυνούν και το λατρεύουν. Όσο κι αν για πολλούς υπήρξε «σημείον αντιλεγόμενον», ο Ιησούς ωστόσο, θα είναι στην Ιστορία του κόσμου ο μοναδικός και αιώνιος ψυχοκατακτητής των ανθρώπων. Θα είναι «το Α και το Ω, ο Ων και ο Ην και ο Ερχόμενος». ΣΑΒΒΑΤΟ 27 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΩΡΑ 5 ΤΟ ΑΠΟΓΕΥΜΑ ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΑΓΙΑΣ ΕΥΘΥΜΙΑΣ ΕΙΣΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΠΡΟΣΚΕΚΛΗΜΕΝΟΙ ΕΚΔΡΟΜΗ - ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ Τη Δευτέρα 19 Ιανουαρίου 2015 θα πραγματοποιηθεί η καθιερωμένη εκδρομή-προσκύνημα στο χωριό μας, για τον εορτασμό του Αγίου Ευθυμίου. Η διαδρομή που θα ακολουθήσει το λεωφορείο, προκειμένου να εξυπηρετηθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι συγχωριανοί και φίλοι είναι: Πειραιάς-Καλλιθέα-Σύνταγμα-Ομόνοια-Πατησίων. Η αφετηρία θα είναι στο σταθμό του ηλεκτρικού στον Πειραιά, στη 1μ.μ. Επόμενες στάσεις θα είναι στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου στην Καλλιθέα, στον Άγνωστο Στρατιώτη στο Σύνταγμα και όπου αλλού υπάρχουν άτομα προς επιβίβαση, σύμφωνα με την προαναφερθείσα διαδρομή. Η επιστροφή από το χωριό θα γίνει την Τρίτη 20 Ιανουαρίου και ώρα 3μ.μ. Δηλαδή η εκδρομή θα είναι διήμερη. Η δαπάνη για τη μίσθωση του λεωφορείου θα καλυφθεί από τον Σύλλογό μας. Συνεπώς όσοι προτιμήσουν το λεωφορείο του Συλλόγου για την μετάβασή τους στην Αγία Ευθυμία δεν θα έχουν καμία επιβάρυνση. Όμως για να πραγματοποιηθεί αυτή η εκδρομή πρέπει να συγκεντρωθούν τουλάχιστον 20 άτομα μέχρι την Παρασκευή 16 Ιανουαρίου, διότι μπορεί η δαπάνη για το λεωφορείο να καλύπτεται, αλλά δεν είναι σωστό αυτό να πάει με λίγους επιβάτες. Γι αυτό δηλώστε έγκαιρα συμμετοχή ή σε κάποιο από τα μέλη του Δ.Σ. ή στο τηλέφωνο του Συλλόγου: οποιαδήποτε ημέρα και ώρα. ΕΟΡΤΑΣΜΟΣ ΑΓΙΟΥ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ-ΚΟΠΗ ΠΙΤΤΑΣ- ΒΡΑΒΕΥΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ Την Κυριακή 25 Ιανουαρίου 2015 θα πραγματοποιηθεί ο εορτασμός του Αγίου Ευθυμίου στην Αθήνα και από ώρα 9.00π.μ. στην Παναγία Μυρτιδιώτισσα στο Νέο Φάληρο δίπλα στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας (Σταθμός ηλεκτρικού: Φάληρο, υπάρχει και στάση του τραμ). Μετά την Λειτουργία με αρτοκλασία θα επακολουθήσει, σε διπλανή αίθουσα, εκδήλωση κατά την διάρκεια της οποίας θα κοπεί η πίττα του Συλλόγου και θα προσφερθούν διάφορα μεζεδάκια. Στην ίδια τελετή θα βραβευτούν όσοι μαθητές, φοιτητές πλέον, πέτυχαν την εισαγωγή τους σε κάποιο ΑΕΙ ή ΤΕΙ κατά τις τελευταίες πανελλαδικές εξετάσεις και έχουν καταγωγή από την Αγία Ευθυμία. Το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου σας προσκαλεί να το τιμήσετε με την παρουσία σας συμμετέχοντας στο σύνολο των εκδηλώσεων. Σε περίπτωση πραγματοποίησης Εθνικών Εκλογών στις 25 Ιάν. η εκδήλωση θα μεταφερθεί την επόμενη Κυριακή 1 Φεβρουαρίου.

2 2 OKTΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014 ΤΟ ΠΡΟΖΥΜΙ Τ ο φθινόπωρο είχε μπει για τα καλά. Οι ηλιόλουστες μέρες του καλοκαιριού είχαν γίνει ανάμνηση. Ο ήλιος πια δε μεσουρανούσε, μόνο έκανε μια ελλειπτική τροχιά και μόλις ξεμύταγε στα Ξαφάκια δράμαγε να κρυφτεί στην Αράμπαλη και τα μολυβένια σύννεφα έκαναν τις μέρες ακόμα πιο μικρές. Ένα Κυριακάτικο απομεσήμερο η μάνα πήρε το τράστο και μια λεπίδα και κίνησε για λάχανα. Ήθελα να πάω κι εγώ μαζί αλλά με πρόγκηξε. - Είναι απόβρεχο, έχει ένα μπόι λάσπη, θα βαλτώσεις και πάνε τα παπούτσα! Η σκέψη για τα παπούτσια με κώλωσε για μια στιγμή, η Λαμπρή που ίσως να έβλεπα καινούρια ήταν αλάργα, μα σαν έστριψε στο αγκωνάρι την πήρα από ξοπίσω. Πιο πάνω από τον Αη Βλάση πήρε το μονοπάτι δεξιά που βγάζει στα Λαχίδια και στα ζαβά που ήταν μπαΐρια έβρισκε σταράκια, ζόγκια, λάπαθα και αγριόπρασα. Σαν με πήρε χαμπέρι με αγριοκοίταξε - Δε γίνεσαι ζαπ! είπε και ξανάσκυψε στο έργο. Κι εγώ αφού είχα εξασφαλίσει την έγκριση τριγύρισα κάτω από τις μυγδαλιές βρήκα μερικά τσάγαλα που τα είχε ρίξει ο αέρας και κάθισα σε ένα στεγνό βράχο να τα τσακίσω - Τι τρως ούλα τα σκατολοήματα; Θάεις κοιλοπονίδια, με αποπήρε και πραγματικά δεν μου άρεσαν γιατί είχαν ζουμοπιεί βροχή, είχαν φουσκώσει και μύριζαν μούχλα. Παντού ένα γύρω ο τόπος είχε χλοήσει, τα σπαρτά είχαν φυτρώσει κι εκείνο το τρυφερό πράσινο, που πάνω του έλαμπαν οι στάλες της βροχής, ερχόταν σε πλήρη αντίθεση με την ασημόξανθη αγριάδα που αποχαιρετούσε. Έφερα ένα γύρω, έκοψα μια βέργα από αγριλίδι και βάλθηκα να φέρω κάτω ένα-δυο κιτρινισμένα φύλλα που κρέμονταν ακόμα στα κλαδιά της συκιάς κι έτσι όπως παρατηρούσα τα κωλοφούσια φανταζόμουν πως ήταν κεριά και περίμεναν ένα σπίρτο για να ανάψουν. Κι ύστερα έπιασα τα τράφια και μάζευα κυκλάμινα και άσπρους κρόκους κι ούτε που κατάλαβα ότι τα σύννεφα είχαν κατέβει χαμηλά κι είχαν κρεμαστεί πάνω στις μυγδαλιές. Οι πρώτες χοντρές σταλαγματιές μάς βρήκαν πριν βγούμε στη δημοσιά και η μάνα έβγαλε το «ζελέ» της και τον έριξε στις πλάτες μου. Μέχρι να φτάσουμε σπίτι είχαμε γίνει μουσκίδι κι η μέση μου είχε βαΐσει από το βάρος του «ζελέ» αλλά ευτυχώς παραμέσα με είχε κρατήσει στεγνή. Έτρεξα γραμμή στο παράσταθο και με τη μασά τσούγκρισα τα χωνεμένα δαυλιά μέχρι που ξάναψαν. Η μάνα χασομέρησε στην αυλή διάλεξε τα λάχανα, έβαλε αλλού τα πιτερά: καυκαλίθρες, στρέφλα, τσαπίδια και ξυνίθρες και αλλού τα βραστά: ζόγκια, ανάλατα, λαγοψώματα και βρούβες και μέχρι να τα πλύνει και να μπει μέσα την είχε κυριολεκτικά κελαρώσει. Σκεπάστηκε μέχρι τα αυτιά και παρόλο που της έριξα όλο το γίκο με τα ρούχα έτρεμε σαν το φύλλο. - Τι γίνεται ν κοκυρά; ξαφνιάστηκε ο πατέρας όταν επέστρεψε από την αγορά - Τι να γίνει, τον αγόρασα το σουγιά με τ ζωστήρα, και κουκουλώθηκε ακόμα πιο βαθιά. Για βραδινό φάγαμε από ένα πιάτο καυτό τραχανά που ήταν γιατρικό για κάθε νόσο και πριν κοιμηθούμε ο πατέρας πήρε της μάνας βεντούζες με δύο χοντρά ποτήρια, την έτριψε με οινόπνευμα, την πασπάλισε με σινάπι αφού πρώτα το στούμπισε στο χαβάνι και την τυλίξαμε κατάσαρκα με μια ασταρένια πετσέτα που την είχα καλά πυρώσει στο τζάκι. Ευτυχώς το επόμενο πρωινό ήταν καλύτερα αφού όταν φεύγαμε για το σχολείο άνοιγε φύλλα στο πλαστήρι. Η μέρα αργοσάλευε σαν κάθε τσαγκαροδευτέρα και τα μόνα που είχαν διάθεση ήταν τα τσόνια που έφευγαν κοπαδιαστά από την σκεπή του κάτω σχολείου μέχρι τα γυμνά κλαδιά του πλάτανου. Στο απογευματινό μάθημα η δασκάλα μας η κ. Βέτα προσπάθησε να δημιουργήσει ένα ευχάριστο κλίμα και μας ρώτησε πράγματα απλά, καθημερινά. Πώς περάσαμε την Κυριακή, τι κάνει η οικογένειά μας, τι καλό φάγαμε σήμερα; - Λαχανόπτα δεσποινίς, πετάχτηκα πρώτη κι η δασκάλα είπε πως της αρέσει πολύ η χορτόπιτα κι εγώ έφυγα αέρας να της φέρω ένα κομμάτι. Πολύ πριν το γεφύρι με κάψανε τα κρεμμύδια γιατί στην παραχαριά μου είχα πει τη μισή αλήθεια. Το μεσημέρι δεν είχα φάει λαχανόπιτα, αλλά μόνο πίτα! Τα λάχανα τα είχα μπουχτίσει. Λάχανα με λεμόνι, λαχανόρυζο, λάχανα αυγοκοφτά, λάχανα τσιγαριστά, λαχανόπιτα και δυο σουπιές μέσα σε λάχανα έπεφταν! Για αυτό κι εγώ το μεσημέρι ξεκόρφισα τα κομμάτια της πίτας και έφαγα το τραγανό φύλλο με το σουσαμάκι και τα λάχανα τα άφησα ξεβράκωτα στο ταψί. Τώρα τι κομμάτι θα πήγαινα στη δασκάλα; Με έπιασε τεταρταίος. Ευτυχώς πήρα στροφή. Άδραξα δύο κομμάτια και καπάκωσα το ένα με το άλλο. Έτσι ο πάτος έγινε κορφή, λίγο λιγδωμένη βέβαια και λίγο καημένη και χωρίς σουσαμάκι. Αλλά σάμπως ήξερε από πίτα η δασκάλα! Μήπως είχε πιάσει ποτέ της πλάστη; Αυτηνής τα γράμματα να πήγαιναν ίσια. Λουκούμι της φάνηκε και με ευχαρίστησε κιόλας. Σα σχολάσαμε ο αδερφός μου έφυγε με την παρέα του να παίξουν μπίλιες όσο έφεγγε ακόμα. Ξανόρεχτα μπήκα στο σπίτι, η αδρεναλίνη που είχε χτυπήσει κόκκινο με είχε εξαντλήσει. Και κρύωνα και πεινούσα. Το σπίτι ήταν άδειο, υγρό, γεμάτο σκιές, δε με έβαζε ο τόπος. Καλά έλεγε η γιαγιά μου - Πάρ τουν κόσμου, μούτζωσ τουν τόπου. Έκοψα μια φλέτζα ψωμί, έβαλα σε ένα πιάτο λίγο πετιμέζι κι αφού έξω έκανε περισσότερη ζέστη από μέσα κάθισα στο κεφαλόσκαλο να το βουτήξω. Σουρούπωνε μα οι γονείς μου που είχαν πάει για χαμάδα δεν είχαν γυρίσει ακόμα. Κείνη την ώρα μια συγγένισσα μπήκε στην αυλή. - Είν αυτού η μάνα σ ; - Όχι θειά. - Νο μ κουπελούλα μ του προυζύμ κι ταχιά π θα ζμώσου θα σ φκιάσου μια κλούρα κι εγώ έτρεξα στην σανίδα, πήρα το πήλινο με το προζύμι και το έδωσα με κάθε ευχαρίστηση. Το βράδυ στο τραπέζι που κάναμε την ανασκόπηση της μέρας ανέφερα και για το προζύμι. Ποιός είδε το Θεό και δε φοβήθηκε. - Δράμξεις να προυκάμεις καλοθελήτρα! Με το βασίλεμα του ηλίου δε δανείζουμι του προυζύμ. - Πού τούξερα εγώ; άρχισα τα μυξοκλάματα. - Το χνε για κακό. Τρεις μέρες αγωνιόμουνα να του φκιάσου, τ Σταυρού πήρα βασιλκό απ τν εικόνα στν εκκλησά κι αποβραδίς ξάρσα τ αλεύρ κι του ανάπηξα κι του σταύρωσα μι του βασιλκό κι του σκέπασα κι τ άφκα να γίνει. Κι τ άλλο βράδ το ανάπηξα πάλι και πρόστεσα αλεύρ κι του ματασταύρωσα κι τ άφκα να γίνει κι του τρίτου βράδ ντε πάλε κι έγινε του προζύμ. Κι για να μη ξεροφλιάζει του ρξα μια στάλα λάδι απ πάν. Έτσ γίνεται κι κρατάει κι δε παθαίνει τίποτα. Ούλα να τα ξέρς κι όσα σ χρειαστούνε. - Σώπα νοικοκυρά, πήρε το μέρος μου ο πατέρας, θα βρέθκε στν ανάγκη η ξτιανή, και νοικοκυρά είναι κι δε τν ρίνει τ μύτη τς όθε κι όθε, ταχειά θα στου γυρίσει. - Μμμ ξερομούγκριξε η μάνα, μ έχει πούεισαι νάειμαι. Κι οι μέρες περνούσαν, μπρος-πίσω του Αη Δημητριού έκανε μια καλοκαιρία, άνθισαν στα πεζούλια τα χρυσάνθεμα και λουλουδοβόλησε ο τόπος κι οι ελιές που πριν λίγο ήταν κρούκια τώρα σαν να παρδάλιναν κι όπου νάναι θα ξεκίναγε το τίναγμα. Ένα μεσημέρι Τετάρτης με το σχόλασμα είπα στον Μπάμπη να πάμε για βόλτα στο χωράφι που μάζευαν οι δικοί μας αλλά εκείνος είχε άλλα σχέδια. Πέταξε την τσάντα, άρπαξε ένα κομμάτι ψωμί κι έφυγε δρομή με τους φίλους του για τα αλώνια να παίξουν μπάλα. Και σα χόρταιναν παιχνίδι πάλι δρομή θα έφευγαν προς την Μπούγαλη κι από κει θα έκοβαν προς τη Δίγανη που είχε μερικές μηλιές ο Ντριτσνής να κόψουν φιρίκια και πάλι πίσω στα αλώνια. Κι έτσι πήρα το δρόμο μοναχή για τον πάτο στο Στενό. Η μέρα ήταν μουντή κι οι αργατιές στα χωράφια ανάγκαζαν να τελειώσουν πριν φέρει καμιά ριπάδα γιατί δεν έπρεπε να βάζουν βέργα στα βρεγμένα κλαριά. Οι γονείς μου χάρηκαν που με είδαν, δυο χέρια παραπάνω ήταν βοήθεια. Στρώσαμε από τη μια μεριά της ελιάς μια στρωσοβέλετζα κι από την άλλη το μουσαμά κι ο πατέρας έπιασε την τναχτόβεργα. Εμένα με έβαλαν να μαζεύω τις «ποδιές», όσες ελιές είχαν φύγει έξω απ το πανί. Και μάλλον έκανα την περισσότερη δουλειά αφού οι ελιές με το που χτυπούσαν στο μουσαμά, που ήταν σκληρό και γυαλιστερό πλαστικό, έφευγαν προς πάσα κατεύθυνση. Αλλά παρόλο που «αναγκάσαμε» τη μπόρα δεν τη γλυτώσαμε. Πρώτα ήρθαν οι αστραπές, χρυσές φλέβες αυλάκωναν τα σκούρα σύννεφα και εξέπεμπαν ένα έντονο ηλεκτρικό φως που ξέφευγε απ το στερέωμα κι ερχόταν λες καταπάνω μας. Κι ακολουθούσαν τα μπουμπουνητά που κροτάλιζαν και σειούσαν τη γη μέχρι που άνοιξαν οι ουρανοί κι η βροχή έπεφτε «κουρτίνα». Και εδώ φάνηκε η αξία του μουσαμά - Τρουπώστε κατ απ του ψαμά, έδωσε το παράγγελμα η μάνα κι ο πατέρας έμπηξε το ραβδάκι του στη γη και ανασήκωσε το πλαστικό και δημιουργήθηκε μια τέντα και μπήκαμε από κάτω κι εμείς κι η γίδα που ήταν ετοιμόγεννη κι η προβατίνα. Μόνο η γμάρα έμεινε απέξω και μας κοίταζε με παράπονο. Σαν έκοψε λίγο φορτώσαμε όπως-όπως τα γαλίκια με τις ελιές και γίναμε αμολόητοι. Στα μέσα του Δεκέμβρη ο ταχυδρόμος έφερε την επιταγή του πατέρα κι εκείνος τη συμπλήρωσε και την άλλη μέρα κατέβηκε στο Σάλωνα να την εξαργυρώσει. Όταν επέστρεψε ήταν μαυροψιδιασμένος κι η τσάντα που έβαζε τα ψώνια καλά διπλωμένη. - Τι έγινε αφεντκό; κάτι ψυλλιάστηκε η μάνα. - Πάει του δώρο, τάχασα τα λεπτά, τάχα βάλει στην τσέπη της κορμοφάνελας, που μ πέσανε δε ξέρω, απολογήθηκε με μισό αχείλι - Άει μη στενοχωριέσαι, θα περάσουμε με λιγότερα, κανείς άλλος θα κάμ γιουρτές, τον παρηγόρησε η μάνα και τα λιγοστά μας έξοδα έγιναν μηδενικά. Προπαραμονή των Χριστουγέννων η μάνα έβαλε να πιάσει προζύμι μα την άκουσα να κακοπαθιέται. - Τούτου τ αλάτ είναι γουρνέλους, θα πεταχτώ μέχρι το μάρμαρο στα Καραχαλιαίικα να του τρίψου και πριν φύγει με έστειλε με το τεφτέρι στο μπακάλη να πάρω μετρημένα ένα κουτί σπίρτα, ένα χωνί σταφίδα ροζακιά και ένα κουτάκι μπελντέ. Εκεί συνάντησα και την συγγένισσα που είχα δανείσει το προζύμι κι έκανα πως δεν την είδα. Εξαιτίας της είχα αρπάξει την κατσάδα. - Ανηψά να ρθεις απ του σπίτ π σε θέλου, μου είπε δεν της αποκρίθηκα, ούτε σήκωσα τα μάτια μου να την κοιτάξω, πάλι σε μπελάδες θα με έβαζε, αλλά την ακολούθησα. Άνοιξε τη μεγάλη, ξύλινη αυλόπορτα και περάσαμε στην εσωτερική αυλή. Ήταν όπως τη θυμόμουν ένα γύρω χαρανιά με λουλούδια, όμορφα, νοικοκυρεμένα, μόνο που τώρα τα βασιλικά είχαν ξεσποριάσει κι η κληματαριά δεν είχε κανένα φύλλο αλλά το «μέρος» στεκόταν στην ίδια γωνιά, ο φούρνος ακριβώς απέναντι και τα λιγοστά σκαλιά για να μπεις στο σπίτι ήταν καλά ασβεστωμένα. Μου είπε ότι την προηγούμενη είχαν έρθει τα παιδιά της από την Αθήνα για να κάνουν μαζί γιορτές. Με έμπασε στο χειμωνιάτικο και παντού κρέμονταν τσάντες ξέχειλες και κουτιά ανοιγμένα με εκείνη την ανακατωσούρα που δείχνει ξαφνική χαρά. Το σπίτι ήταν φωτισμένο και ζεστό με κείνη τη ζεστασιά που φέρνει στο πέρασμά της η ανθρώπινη παρουσία, η συντροφικότητα, η αγάπη. Η θετική ατμόσφαιρα λύγισε τις αντιστάσεις μου κι άρχισα να περιεργάζομαι τα δυο γυαλιστερά πορσελάνινα σκυλάκια που έστεκαν στην ράχη του ντιβανομπάουλου και παρέκει στον τοίχο το κάδρο με τα παγώνια με τα πλουμιστά φτερά. Σε λίγο κατέβηκε από την εξωτερική σκάλα η κόρη της και με πήρε πάνω στη σάλα που ήταν το κρεβάτι της. Πάνω στα καθίσματα υπήρχαν όμορφα ρούχα που μοσχομύριζαν. Μου έδειξε το καινούριο της πανωφόρι

3 OKTΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ και προσφέρθηκε να μου βάψει τα νύχια. Νύχια; θα με κρεμάσει από τη γλώσσα η κυρά Χρυσούλα σκέφτηκα για την οποία βαμμένα νύχια ήταν συνώνυμο της ανηθικότητας και προφασίστηκα κάποια δουλειά και εξαφανίστηκα. Κάτω στο χειμωνιάτικο η θεία με φίλεψε ένα λουκούμι, μου έδωσε μια σακούλα και με ξεπροβόδισε. Στο δρόμο με έτρωγε η περιέργεια για το περιεχόμενο της σακούλας. Την πασπάτεψα από δω, την πασπάτεψα από κει, κάτι μαλακό έπιανα μα δεν μπορούσα να βγάλω συμπέρασμα. Πίσω στο σπίτι η μάνα με αρπαχάνιασε - Βγήκανε τα Θεόπλα! Πού γυρίζεις τόσες ώρες; Τράβα να παχνιάσεις του γμάρι και να του ξεσαμαρώσεις. Πέταξα τα ψώνια στο τραπέζι, τρύπωξα την σακούλα κάτω απ το κρεβάτι κι έφυγα δρομή για τα αλώνια. Η αλήθεια είναι ότι φοβόμουνα το σκοτάδι, κάπου εκεί έξω με παραμόνευε η «λάμια», το «στχειό», ο «Ιταλός». Ευτυχώς τα καλικατζούρια δεν είχαν έρθει ακόμα. Πάχνιασα όπως-όπως τη γμάρα, για νερό ούτε λόγος, κι έφυγα βολίδα για το σπίτι. Στο δρόμο τσαμ τσουμ κανείς. Μόνο η τζαμαρία του Κονιάκου ήταν φωτισμένη και μέσα κάποιοι αργοπορημένοι πελάτες έκαναν τα ψώνια τους. Πίσω στο σπίτι πήγα αμέσως στη σακούλα, την άνοιξα και κάθισα κοντά στο τζάκι. Πάνω-πάνω μού χαμογέλασαν ένας χνουδωτός σκούφος κι ένα ζευγάρι πλεχτά γάντια. Τα φόρεσα και πήρε καιρό η γλώσσα μου - Να ειδείς μάνα τι ωραίο σπίτι έχουν! Να ειδείς καλούδια! Να ειδείς πώς μοσχοβόλαγε το δωμάτιο! - Έχνει τουν τρόπου τς, κι τα πιδιά, πήγανε παρακάτ, δλέψανε κι προκόψανε. Πιο κάτω ξέθαψα ένα σακουλάκι καραμελωμένα φρούτα και στον πάτο με περίμενε μια κουλούρα, αλλά όχι σαν αυτή που θα ζύμωνε αύριο η μάνα. Αγοραστή, αφράτη, μέσα σε τριζάτο, διάφανο σακουλάκι, γυαλιστερή, πλεγμένη σαν κοτσίδα με ένα κατακόκκινο αυγό στη μέση. Τ στραβού, τ καλαμκανά ου Θεός τ φκιάνει φωλιά, σα να χαμογέλασε η μάνα. Τελικά η θειά βγήκε στο λόγο της, μου έφερε κλούρα, χαλάλι η κατσάδα! Κι έπιασα να παρακαλάω τον Χαρλαμπάκη να με πάρει μαζί του το πρωί στα «ξτόιαννα». Τώρα δε φοβόμουν το κρύο, είχα και σκούφο και γάντια. Ξημέρωνε Χριστούγεννα κι ένα αγγελάκι από κείνα που θα ψαλλαν το «Ωσαννά» μού χαμογελούσε απ τον ουρανό. Καλά Χριστούγεννα. Έφη Κοκκίνη-Τσισκάκη Έθιμα και δοξασίες του «Δωδεκαήμερου» «Αρχιμηνιά κι Αρχιχρονιά, Αρχή καλός μας χρόνος» «Καινούργιος χρόνος πάλι ξημερώνει και σβήνεται και χάνεται ο παλιός Μ ελπίδα ο Θεός να τον χρυσώνει και νάν ευτυχισμένος και καλός» > Του Γεωργίου Δ. Αναγνωστοπούλου Όλα καλά και όλα ευλογημένα τις χρονιάρες μέρες του «Δωδεκαήμερου». Μια ευφροσύνη, μια ιλαρή εικόνα γαλήνης και μακαριότητας ξεχύνεται και σκορπίζει την αγαλλίαση και ευτυχία στη χειμωνιάτικη ατμόσφαιρα που γαληνεύει τις καρδιές των ανθρώπων του μόχθου και καταπραΰνει τα πάθη και τους καημούς του κόσμου. Είναι ημέρες της χαράς και της γιορτής. Προηγείται η ταπεινή Φάτνη της Βηθλεέμ κι ακολουθεί ο Αϊ- Βασίλης. Ο καινούργιος χρόνος έρχεται, -έτσι τον θέλουμε να έρχεται,- με δώρα κι ελπίδες πολλές. Στο φτωχικό παμπάλαιο τζάκι του χωριού ή στο υπερμοντέρνο καλοριφέρ της πόλης, τα παπουτσάκια του παιδιού περιμένουν την παραμονή της Πρωτοχρονιάς τον εκ Καισαρείας καλοκάγαθο επισκέπτη. Στα γραφικά σπιτάκια του χωριού, εκεί όπου τα ξενόφερτα έθιμα δεν μπόρεσαν ακόμα να μεταβάλλουν τις σκέψεις και τις καρδιές των ανθρώπων, να τους στερήσουν την ζεστασιά της πίστης που λάτρεψαν οι πατέρες τους, εκεί οι γιορταστικές αυτές ημέρες έχουν μια σεμνή γραφική ωραιότητα. Σ αυτό το αμόλευτο περιβάλλον του χωριού αποζητάμε ακόμα την ευφρόσυνη αυτή περίοδο την γλυκιά θαλπωρή που δίνει το τζάκι. Εκεί τα βράδυα του Δωδεκαήμερου σαν έπεφτε το βαθύ σούρουπο κι ο παγωμένος αγέρας θρηνολογούσε μακρόσυρτα και ασταμάτητα στα γυμνοκλώναρα του κήπου, στην παραστιά τριζοβολούσαν τα ξερά ελατίσια κούτσουρα και παιγνίδιζαν πασίχαρα οι κίτρινες και γαλάζιες φλόγες της φωτιάς, στο παραγώνι, διπλωμένη στο χαμηλό σκαμνί της η γιαγιά, αιώνιο σύμβολο του παραμυθιού, ανασκάλιζε την φωτιά και τις αναμνήσεις της και ιστορούσε, όλο ιστορούσε στα παιδαρέλια που την τριγύριζαν, για «πράματα και θάματα», για ξωτικά και καλικάτζαρους, για μύθους και δοξασίες των ημερών και ιστορίες από τα περασμένα, κρατώντας ζωντανή την παράδοση και το τραγούδι της Φυλής μας. Γύρω από την Πρωτοχρονιά στρέφεται το «Δωδεκαήμερο», οι άγιες ημέρες που αρχίζουν από τα Χριστούγεννα και τελειώνουν με τα Φώτα. Το Ελληνικό εορτολόγιο και οι παραδόσεις του λαού μας δίνουν μια ξεχωριστή θέση στο Δωδεκαήμερο, τα έθιμα του οποίου είναι τόσο γραφικά και ιδιάζονται στην Ελλάδα. Μολονότι όμως η εορτάσιμη αυτή περίοδος χαρακτηρίζεται κυρίως από την θρησκευτικότητά της, η ημέρα της Πρωτοχρονιάς ξεχωρίζει ιδίως ως κοσμική γιορτή. Τόσο στη Χώρα μας, όσο και σ όλο τον κόσμο, η Πρωτοχρονιά είναι η ημέρα της μεγάλης χαράς, που πλημμυρίζει τις καρδιές των ανθρώπων που πανηγυρίζουν τον ερχομό του Νέου Έτους. Η Πρώτη αυτή ημέρα του Καινούργιου Χρόνου ανατέλλει γεμάτη από ελπίδες και υποσχέσεις γιατί κάθε Νέο Έτος θεωρείται απ όλους μας ελπιδοφόρο. Οι άνθρωποι πιστεύουν ότι τα πράγματα θ αλλάξουν προς το καλλίτερο κατά την διάρκεια του Χρόνου που αρχίζει και με αυτήν την εντύπωση, που δημιουργεί συναισθήματα χαράς και ευχαρίστησης, υποδέχονται την Πρωτοχρονιά: «Αρχιμηνιά κι Αρχιχρονιά, αρχή καλός μας Χρόνος» Αυτό είναι το πιο γνωστό άσμα των Αγιοβασιλιάτικων καλάντων. Όμως κάθε περιοχή έχει και τα δικά της κάλαντα, που μάλιστα διαφέρουν και από χωριό σε χωριό, που δίνουν ένα τοπικό γραφικό χρώμα. Το ίδιο φυσικά συμβαίνει και με τα άλλα έθιμα και δοξασίες, που παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία και ξεχωριστή γραφικότητα. Πλήθος είναι οι παραλλαγές. Γιατί όλες αυτές οι εκδηλώσεις δεν είναι άσχετες προς το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον, αλλά βρίσκονται σε άμεση σχέση με αυτό. Ένα από τα πολλά διαδομένα έθιμα της Πατρίδας μας είναι η Αγιοβασιλιάτικη κουλούρα, που μέσα βρισκόταν και το απαραίτητο νόμισμα, η ασημένια δραχμή, το φλουρί κ.λπ. Οι κουλούρες είναι αληθινά αριστουργήματα λαϊκής τέχνης. Θρησκευτικά σύμβολα, λουλούδια με ένα απίθανο «καλλιτεχνικό» ένστικτο, μεταβάλλουν το ζυμάρι σε ένα, θα έλεγε κανείς, έργο τέχνης. Τα παλιότερα χρόνια, αλλά και σήμερα ακόμα σε μερικά χωριά, οι κοπέλες τα χαράματα παίρνουν γλυκά και πηγαίνουν στα πηγάδια του χωριού. Εκεί αφήνουν την προσφορά τους λέγοντας: «Σαν το αστείρευτο νερό, έτσι να τρέχουν και σε μας τα καλά στον χρόνο πούρχεται». Έπειτα γεμίζουν τις βαρέλες με νερό και γυρίζουν στο σπίτι πάλι αμίλητες για να πιούν όλοι το «αμίλητο νερό». Γενικά, η ημέρα της Πρωτοχρονιάς, αυτή καθ εαυτή, είναι η ημέρα επισκέψεων και ευχών. Προσέχουν ιδιαίτερα τότε πολλοί άνθρωποι πώς θα περάσουν αυτήν την ημέρα. Μια παλιότερη, αλλά ακόμα και σήμερα ισχυρή αντίληψη, υποστηρίζει ότι όπως θα περάσει κανείς την πρώτη ημέρα του χρόνου, έτσι περίπου θα περάσει και όλον τον υπόλοιπο χρόνο. Αν δηλαδή βγεις κερδισμένος στα «χαρτιά» την Πρωτοχρονιά, τούτο σημαίνει ότι και ολόκληρο τον χρόνο θα βρίσκεσαι κερδισμένος. Θα έλεγε κανείς ότι η αρχαία γνωμική παροιμία που υποστηρίζει ότι «η αρχή είναι το ήμισυ του παντός» βρίσκει την ημέρα της Πρωτοχρονιάς και στις αντιλήψεις που την συνοδεύουν την ιδεώδη κυριολεκτικά εφαρμογή της. Γι αυτόν ακριβώς τον λόγο πολλοί προσέχουν αυτήν την Πρώτη ημέρα του χρόνου να μην κλάψουν, ούτε και να χάσουν τίποτα, ούτε δανείζουν το παραμικρό πράγμα σε τρίτους γιατί φοβούνται ότι και ολόκληρο τον χρόνο ενδέχεται να παθαίνουν τις ίδιες αναποδιές. Δηλαδή να χάνουν διαρκώς, να αποστερούνται χρήματα και πράγματα που ίσως δεν πρόκειται να ξαναπάρουν, τέλος να περιπλέκονται σε συνθήκες που θα προκαλούν μόνον δάκρυα. Αντιλαμβανόμαστε, λοιπόν, τώρα ότι, σύμφωνα με μια τέτοια ψυχολογία, αν ο καταστηματάρχης αδιαφορήσει και δεν πάει ν ανοίξει το κατάστημά του, ενδέχεται ο ρυθμός και το ύφος της πρώτης ημέρας να προοιωνίζει και κάποιο οριστικό κλείσιμο του καταστήματος μέσα στον ίδιο χρόνο. Γι αυτό κάθε Πρωτοχρονιά, πολλά από τα κεντρικά καταστήματα των Αθηνών και του Πειραιώς, όπως ασφαλώς και των άλλων εμπορικών πόλεων της Ελλάδας, ενώ παραμένουν κλειστά, ωστόσο δέχονται μια ξαφνική επίσκεψη. Το αφεντικό, ο ιδιοκτήτης του καταστήματος, έρχεται τέτοια χρονιάρα μέρα για να καλημερίσει το μαγαζί του και να ευχηθεί τον καινούργιο χρόνο να είναι ευτυχισμένος και για το μαγαζί και για τον ιδιοκτήτη του. Σε πάρα πολλά σπίτια, τέτοια μέρα προσέχουν ποιος θα είναι εκείνος που θα έρθει και θα πρωτομπεί στο σπίτι. Προσέχουν επίσης, αν χρειαστεί να βγουν έξω στην αυλή τους για να ρωτήσουν κάτι τους γείτονές τους, να έχουν περιποιηθεί το πρόσωπό τους και να μην είναι άνιφτοι, άρα εστίες νυκτερινού μιάσματος. Στα χωριά της περιοχής μας, αλλά και αλλού, συνηθίζουν να σπάνε ένα ρόδι και να ρίχνουν ένα λιθάρι πρωί-πρωί μέσα στο σπίτι και να λένε: «Σαν το λιθάρι γεροί και σαν το ρόιδο γιομάτοι». Στην ευχή τούτη, που την λένε συνοδεύοντας το σπάσιμο του ροδιού και το ρίξιμο του λιθαριού, αναγνωρίζουμε τον καημό της φτωχολογιάς. Εύχονται γεροσύνη σαν το λιθάρι και τσέπη γεμάτη «στουμπωτή» σαν το γεμάτο ρόιδο. Ιδιαίτερα λαχταριστή η περίοδος τούτη για τον παιδόκοσμο, που βρίσκει την ευκαιρία να ξεχάσει για λίγο τις σκοτούρες του θρανίου, να δρέψει τις αποκλειστικές συγκινήσεις και τα φιλέματα των καλοκυράδων από τα κάλαντα, να μπολιάσει τις αγνές ψυχές τους με την γλυκιά λαχτάρα και το τρυφερό μυστήριο του ερχομού του καλοκάγαθου ασπρομάλλη γέροντα, πούρχεται «από την Καισαρεία» φορτωμένος με χίλια δυο καλούδια. Έτσι τον θέλει η λαϊκή παράδοση τον Αϊ-Βασίλη, τον Πατέρα της εκκλησίας μας. Μπορεί τα έθιμα και οι δοξασίες για τις ημέρες του Δωδεκαήμερου να διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή και από χωριό σε χωριό, αλλά σε ολόκληρη την Ελλάδα κανείς άλλος άγιος δεν κατάκτησε την λαϊκή ψυχή τόσο, όσο ο Μέγας Βασίλειος. Ο λαός μας έδωσε στα κάλαντα, στα έθιμα και στις παραδόσεις του ξεχωριστή θέση στον πρόθυμο, τον γενναιόδωρο, τον γλυκύτατο ασπρομάλλη γέροντα της Πρωτοχρονιάς, που κάθε χρόνο μας έρχεται απ την Ανατολή με τόσες ελπίδες κρυμμένες στον σάκο του, μαζί με τα παιγνίδια των παιδιών, που τους είναι ο πιο αγαπημένος Άγιος.

4 4 OKTΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014 Ο Κ. ΣΑΘΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΤΙΤΑΝΙΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΚΑΤΑΒΟΛΕΣ, ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΚΑΙ ΝΟΣΤΑΛΓΙΕΣ ΤΟΥ ΓΑΛΑΞΕΙΔΙΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΗ Οάνθρωπος για τον οποίο καλούμαστε απόψε να μιλήσομε και να τιμήσομε τη μνήμη του, αποτελεί μια ασυνήθιστη ξεχωριστή περίπτωση για τα καλά λόγια και τους σπάνιους χαρακτηρισμούς που τον συνοδεύουν, γνωστός και καταξιωμένος διεθνώς σε όσους μελετούν το Βυζάντιο και το Νεότερο Ελληνισμό. Έχει επομένως μια ιδιαίτερη σημασία η αποψινή εκδήλωση με τη συμπλήρωση ενός αιώνα απ το θάνατο του Κ. Ν. Σάθα. «Σε τούτον τον αυτοδίδακτον αρχειοδίφη και στα 50 χρόνια τού ακούραστου μόχθου του, χρωστάμε τα θεμέλια της Νεοελληνικής Φιλολογίας και Ιστορίας» (Γ.Π. Σαββίδης), «Μπορούμε σήμερα ακόμη να λέμε ότι η νεοελληνική γραμματεία τρέφεται από ύλη την οποία της έχει προσφέρει ο Γαλαξειδιώτης ιστοριοδίφης» (Κ. Θ. Δημαράς). Ο Σάθας είναι ένας «από εκείνους χάρη στους οποίους τέθηκαν οι βάσεις των νεοελληνικών σπουδών για τα νεώτερα φιλολογικά πράγματα στη χώρα μας» (Γ. Παπακώστας). Μέγα και θαυμαστό έκρινε το έργο του Σάθα ο γερμανός ελληνιστής και πανεπιστημιακός Wilhelm Wagner, νιώθοντας κατάπληξη, όπως κι άλλοι κορυφαίοι επιστήμονες του καιρού του, για τις έρευνες του Σάθα, στις οποίες τη μια σημαντική ανακάλυψη διαδεχόταν τάχιστα η άλλη. Αρκετές από τις απόψεις του τιμώμενου απόψε συμπατριώτη μας ιστορικού ερευνητή, σημειώνει ο γερμανός βυζαντινολόγος H.G. Beck εξακολουθούν να ασκούν μια ελκυστική γοητεία και ο χαώδης πλούτος της ύλης που συγκέντρωσε και παρέδωσε στην επιστημονική έρευνα με την 7τομη Μεσαιωνική Βιβλιοθήκη του εξακολουθεί και σήμερα ακόμη να διατηρεί τη ζωντάνια του 1. Στις διεργασίες με τις οποίες, η ελληνική κοινωνία αφήνοντας πίσω τη ρομαντική της περίοδο, προσγειωνόταν τάσσοντας ρεαλιστικότερες απαιτήσεις στον εαυτό της για καλύτερη κρατική οργάνωση, με πίστη στον κοινοβουλευτισμό (Χαρ. Τρικούπης) και τις δημοκρατικές αρχές, τοποθετώντας τον στο αναγκαίο ιστορικό πλαίσιο, ο Λίνος Πολίτης συγκαταλέγει το Σάθα στους 5-6 κορυφαίους εκπροσώπους της πνευματικής επιστημονικής ανανεωτικής κίνησης του 1880 (Παλαμά, Ψυχάρη, Γ. Ν. Χατζιδάκι, Ν. Γ. Πολίτη) 2. Απ τις πολύμοχθες κι ατέλειωτες έρευνές του ο Σάθας κατόρθωσε να δει τυπωμένους περί τους 40 τόμους αρκετών χιλιάδων σελίδων (η Νεοελληνική Φιλολογία, η Τουρκοκρατουμένη Ελλάς, η 7τομη Μεσαιωνική Βιβλιοθήκη του και οι 9 τόμοι των Μνημείων της Ελληνικής Ιστορίας, υπολογίσαμε ότι εγγίζουν τις 8500 σελίδες!). Εκτός του αναφερθέντα, γερμανού Ελληνιστή W. Wagner, ο Σάθας συνεργάστηκε με κορυφαίους ακαδημαϊκούς δασκάλους του καιρού του, όπως οι γάλλοι É. Legrand, É. Egger και E. Miller. Η ποιότητα και η ποσότητα του έργου του τιμώμενου απόψε ιστορικού, μας στρέφουν στην ανάδειξη των καταβολών, των κλίσεων και ροπών στις οποίες αφοσιωμένα αφιέρωσε τη ζωή του. Η τυχαία ανακάλυψη (1864) στα ερείπια από σεισμό του μοναστηριού της Μεταμόρφωσης του Γαλαξειδιού, του Χρονικού που έγραψε ο ιερομόναχος Ευθύμιος Πενταγιώτης (1703), τον έκαμε ν ασχοληθεί εξαντλητικά με την ιστορική έρευνα της περιοχής απ την Άμφισσα μέχρι τη Ναύπακτο (αρχαία Εσπέρια Λοκρίδα), να βρει και να καταγράψει την πριν και μετά το Χρονικό ιστορία πόλεων και κωμοπόλεων, συσχετίζοντας και τα εμπεριεχόμενα στο Χρονικό γεγονότα με άλλες πηγές, για διακρίβωση της ιστορικής τους αλήθειας. Ύστερα απ την επίμοχθη αυτή προσπάθεια και την έκδοση του Χρονικού ο 23χρονος φοιτητής της ιατρικής εγκατέλειψε διαπαντός τον Ιπποκράτη και στράφηκε ολοκληρωτικά στην Κλειώ (τη μούσα της Ιστορίας), θέτοντας σκοπό της ζωής του την αναζήτηση και ανακάλυψη σε αρχεία, βιβλιοθήκες, παλιά σεντούκια, μπαούλα κι οπουδήποτε, την πιστή αντιγραφή, τον κατά περίπτωση σχολιασμό και τη φροντισμένη έκδοση κάθε είδους γραπτών μνημείων που φωτίζουν το παρελθόν του ελληνισμού, συνιστούν, εμπλουτίζουν την ελληνική γραμματεία και περιέχουν κρίσιμα και σημαντικά στοιχεία της ιστορικής μας ταυτότητας. Το ολόθερμο δόσιμο του Σάθα στην έρευνα των τελευταίων χρόνων του Βυζαντίου και προπάντων στην αναδίφηση της ως τότε σκοτεινής και άγνωστης περιόδου της Τουρκοκρατίας, με το τιτάνιο έργο του, συνετέλεσε ώστε αυτός πρώτος να ανακαλύψει και να αποκαταστήσει στην εκτίμησή μας τα χρόνια απ την Άλωση ως την Επανάσταση του 21. Την αποκλειστική στροφή του Σάθα στην έρευνα, ο βιογράφος του Φ. Μιχαλόπουλος δεν την αποδίδει απλά σε εθνικό - επιστημονικό ενδιαφέρον, αλλά προεχόντως σε μια κληρονομική/βιολογική κλίση και προτίμηση. Προερχόμενος από ναυτική γενιά που πολέμησε στους αιώνες της σκλαβιάς και η γενναιότητα και θυσία κάποιων προγόνων του, εξυμνήθηκε κι απ τη λαϊκή μούσα του δημοτικού τραγουδιού 3, είχε στις φλέβες του απ τη μια το αίμα των ηρωικών χρόνων. Απ την άλλη, αφουγκραζόμενοι τον Ευθ. Σταθόπουλο, ο οποίος στη δική του πορεία προσφοράς, ακολούθησε με τον τρόπο του τα χνάρια του Σάθα, έχουμε και μια δεύτερη βαρύνουσα καταβολή. Με σιγουριά ο Αγιαθυμιώτης συγγραφέας της Φωκίδας της Επανάστασης θεωρεί πηγή τού έργου του Σάθα (στα: Νεοελληνική Φιλολογία, Τουρκοκρατουμένη Ελλάς και Χρονικό (πρόλογος)) τις σημειώσεις και διηγήσεις του φημισμένου στην περιοχή μας δασκάλου των χρόνων της Τουρκοκρατίας, του Γεράσιμου Λύτσικα (παππού ή προπάππου του Σάθα απ τη μητέρα του) διασωθείσες και παραχωρηθείσες απ τους 3 γιατρούς θείους στον ανηψιό, ο οποίος τους αφιερώνει την έκδοση του Χρονικού στα Προλογίζοντας επανέκδοση της Τουρκοκρατουμένης Ελλάδος στα 1962, ο ακαδημαϊκός και πρώτος πρόεδρος της Δημοκρατίας μετά τη μεταπολίτευση, Κ. Τσάτσος έγραφε: «Ο Σάθας υπήρξε θείος της μητρός μου εξ αγχιστείας. Γνωρίζω από διηγήσεις των γονέων μου πολλά περιστατικά της ιδιωτικής του ζωής. Γνωρίζω ότι εις το πάθος του να προωθήση τας βυζαντινάς σπουδάς ηνάλωσε και την περιουσίαν του και την υγείαν του». Η μητέρα του Κ. Τσάτσου, Θεοδώρα Ευστρατιάδου, είχε γεννηθεί και ανατραφεί στην Τεργέστη. Η γιαγιά του ήταν αδελφή της συζύγου του Κ. Σάθα (Χαρίκλειας Μάγγο, απ την Τεργέστη) απ την οποία είχε φθάσει στα χέρια των αδελφών Τσάτσου «μέγα κιβώτιον περιέχον άπαντα τα εις την κατοχήν μας χειρόγραφα του Σάθα, μεταξύ των οποίων είναι αρκετά ανέκδοτα 5». Στο Σάθα λοιπόν συναντώνταν αρμονικά το ηρωικό πνεύμα που συντήρησε τον πόθο της ελευθερίας στα χρόνια της σκλαβιάς, με το διαφωτιστικό πνεύμα των δασκάλων που διέσωσαν απ την αφομοίωση την εθνότητα, με την διατήρηση γλώσσας, μνήμης και συνείδησης των υποδούλων. Με έτος ορόσημο το 1865, δηλ. 150 χρόνια πριν, όταν ο Σάθας έφερε στο φως 16 αλλεπάλληλα δημοσιεύματα (έκδοση Χρονικού, βιογραφίες Ανδρούτσου Κωνσταντάρα, μονογραφία για την εξέγερση των Ελλήνων τον 17 ο αι. κ.ά.), άρχισαν τα μεγάλα ταξίδια, οι ερευνητικές αποστολές του για την «ἐξερεύνησιν τῶν ἐν ταῖς βιβλιοθήκαις ἀποτεθησαυρισμένων χειρογράφων τῶν διαφωτιζόντων τὴν κατά τοὺς λεγομένους μέσους αἰῶνας πολιτικήν, ἐκκλησιαστικήν καὶ φιλολογικὴν ἱστορίαν τοῦ ημετέρου ἔθνους», όπως γράφει ο ίδιος επίσημα και αλλού, πιο προσωπικά «ἀσχολοῦμαι ἀνενδότως [ ] ἀνακαλύπτων νέας φλέβας ἱστορικοῦ μετάλλου» 6. Στη μόνιμη και διαρκή έγνοιά του για τον εντοπισμό και την αντιγραφή κειμένων που συντελούσαν στη «διαφώτισιν τῆς πατρώας ἱστορίας», κάνοντας ν αναφανεί ιστορικά η δυναμική πορεία του ελληνισμού, ο Σάθας, γράφει ο Παπακώστας, διέθετε εξ αρχής οργανωτικό νου και ικανότητα να ξεχωρίζει το ουσιώδες και άγνωστο απ τον ωκεανό των χειρογράφων και κωδίκων που ήταν συσσωρευμένοι στα κατά τόπους αρχεία και βιβλιοθήκες 7. Εκεί ο Σάθας κυνηγούσε σ όλη του τη ζωή το άγνωστο ως 1 Σαν την πιο χαρακτηριστική επιβεβαίωσή του μπορούμε ν αναφέρουμε ότι στην 3τομη Βυζαντινή Λογοτεχνία του Herbert Hunger, σύγγραμμα κλασσικό (Η λόγια κοσμική γραμματεία των Βυζαντινών, τ. Β, δ ανατύπ., ΜΙΕΤ, Αθήνα 2007) μετρήσαμε πάνω από 20 παραπομπές στο μνημειώδες αυτό έργο του Σάθα. 2 Λίνος Πολίτης, Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Δ έκδ., ΜΙΕΤ, 1985, σ Ο Γεώργιος Σάθας, βλ. Πρόλογος Χρονικού, έκδ. 1914, σ Φ. Μιχαλόπουλος, Κων/νος Σάθας, Βιβλιογραφίαι ελλήνων λογίων και επιστημόνων, εκδ. Βιβλιοπ. Β. Ν. Γρηγοριάδη, Αθήναι, σ Ευθ. Ν. Σταθόπουλος, Η Φωκίδα της Επανάστασης, Ημίτ. Β, Αθήνα 2010, σ Οι Τσάτσοι παρεχώρησαν το κιβώτιο στο Σύλλογο Ωφελίμων Βιβλίων. Σήμερα υπάρχει στο Ε.Λ.Ι.Α. Άλλο τμήμα του αρχείου κατείχε η ανηψιά του Ευθυμία Βλασοπούλου Σάθα, από όπου κάποιες, επιστολές κυρίως, έφθασαν στη Δ.Β.Α. Αντίστοιχο μέρος του βρήκαμε και στη Γεννάδειο. Άλλα κομμάτια του αρχείου είχαν περιέλθει σε παλαιοβιβλιοπώλες. Μοιάζει ειρωνεία της τύχης του ανθρώπου που αναλώθηκε στην έρευνα των μεγάλων ευρωπαϊκών Αρχείων κι εκεί εντόπισε θησαυρούς, το πλούσιο προσωπικό του αρχείο να είναι σκορπισμένο στους 5 ανέμους. 6 Επιστολή Σάθα προς τον Δημ. Βικέλα, της 13 ης Ιουλίου 1873, Αρχείο Εθν. Βιβλιοθήκης. 7 Ο Σάθας ήξερε επίσης ν αποτιμά την αξία των παλαιτύπων βιβλίων, καταφέρνοντας να συγκροτήσει μια αξιόλογη προσωπική βιβλιοθήκη, που κι αυτή γνώρισε περιπέτειες και διαμελισμό, εξαιτίας της φτώχειας, στα τέλη της ζωής του.

5 OKTΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ τότε ιστορικό στοιχείο/τεκμήριο. Το πάθος, η δυνατή όσφρηση και η εύνοια της τύχης τον έκαναν και σε πολλές περιπτώσεις το ανεύρισκε 8. Η εργασία του συνθετική και πολυεπίπεδη, περιελάμβανε: τον εντοπισμό των χειρογράφων κειμένων/κωδίκων, την αξιολόγηση ενός εκάστου με ανάγνωση μελέτη, των φθαρμένων και δυσανάγνωστων τις περισσότερες φορές χειρογράφων, τη μεταγραφή με το χέρι, στην οποία χρησιμοποιούσε και ειδικούς αντιγραφείς, οι οποίοι τελειώνοντας το έργο τους έπρεπε να πληρωθούν απ το Σάθα. Αυτός νοιαζόταν ιδιαίτερα για την πιστή μεταγραφή των κειμένων υπογραμμίζοντας και στον Émile Legrand τον ενδελεχή έλεγχο γι αποφυγή τυπογραφικών σφαλμάτων. Παραναγνώσεις, λάθη, παραλείψεις ωστόσο εμφιλοχωρούσαν. Όσα πάντως κείμενα αποδεδειγμένα αντέγραψε ο ίδιος, ήταν πολύ επιμελημένα. Τα αντιγραφόμενα χειρόγραφα συνήθως τα σχολίαζε γράφοντάς τους πολυσέλιδες εισαγωγές. Μόνος του επέβλεπε την όλη κατόπιν τυπογραφική διαδικασία για την όσο πιο καλαίσθητη γινόταν, έκδοση των βιβλίων του. Διαπραγματευόταν πρώτα με τους τυπογράφους - εκδότες το οικονομικό κόστος, αλλά και το είδος των τυπογραφικών που θα χρησιμοποιούνταν. Απαιτούσε κάποτε την αντικατάσταση των φθαρμένων τυπογραφικών στοιχείων, φρόντιζε για το χαρτί, φιλοτεχνούσε το εξώφυλλο. Είχε τη φιλολογική επιμέλεια, έκανε και τις διορθώσεις, παρακολουθούσε όλα τα στάδια της εκτύπωσης. Όταν εκδίδονταν, συσκεύαζε αντίτυπα καθενός και τα έστελνε στη Βιβλιοθήκη της Βουλής. Ένα μέρος τους διοχετευόταν στο εμπόριο 9. Όσο πάθος και κέφι κι αν διέθετε ο Σάθας, στο έργο του, διαπίστωνε για τον εαυτό του ότι υπήρξε «ἄνθρωπος συνδέσας τὴν ὕπαρξίν του πρὸς τοιοῦτον ὑλικῶς ἀχάριστον στάδιον». Το κόστος ταξιδιών ερευνών εκδόσεών του κάλυπτε το ελληνικό δημόσιο. Σε εποχή που δεν υπήρχε ειδικός φορέας (Ε.Ι.Ε.), οι ερευνητές υπέβαλλαν εκθέσεις. Με απόφαση της Βουλής στην ψήφιση του προϋπολογισμού κάθε χρόνο, αποστέλλονταν σε διάφορα ερευνητικά κέντρα οι εγκρινόμενοι. Τα χρήματα που είχε αποφασίσει η Βουλή, κατανέμονταν απ τον εκάστοτε υπουργό Παιδείας. Ο Σάθας επιχορηγείτο απ το κράτος στις έρευνές του με 250 δρχ. μηνιαίως, ή 3000 δρχ. ετησίως ( ). Υπήρχε μεγάλη αγωνία, άγχος, μεσολαβήσεις φίλων για την εξασφάλιση των ποσών κάθε χρόνο. Όταν σταμάτησαν, αυτός περιήλθε σε μεγάλη ένδεια 10. Οριστικά διακόπηκαν οι κρατικές επιδοτήσεις το Δυο μήνες πριν το θάνατό του, κατατέθηκε από βουλευτές, πρόταση απονομής τιμητικής συντάξεως Παρότι δέχτηκε εχθρική, κακόπιστη, ανειλικρινή, ανταγωνιστική κριτική για τα κρατικά χρηματικά ποσά που έλαβε και διαχειρίστηκε, πρόεδροι της Βουλής, υπουργοί Παιδείας, βουλευτές, ανταγωνιστές του ιστορικοί ερευνητές, αλλά και δημοσιογράφοι του καιρού του, είχαν συνειδητοποιήσει κι εκτιμήσει το ερευνητικό του πάθος, την προσφορά και τη σημασία του έργου του 11. Μια σύντομη ματιά των περιοδειών για αρχειακές εξερευνήσεις του Σάθα, ενώ θα φάνταζαν πολυπόθητα ταξίδια αναψυχής σε κοσμοπολίτικους τόπους, γίνονταν με πενιχρότατα οικονομικά μέσα απ το ισχυρό ιστοριοδιφικό ένστικτό του που τον ωθούσε όλο και σε νέα πεδία, οδηγώντας τον όλο και σε νέες ανακαλύψεις, όλο και σε νέα άγνωστα ευρήματα, που πρώτος έφερε στο φως με επιπλέον τίμημα, την πρόκληση σοβαρών παθήσεων στα μάτια και τους πνεύμονές του. Κ. ΣΑΘΑΣ: Τα ταξίδια του: το πολύχρονο κυνήγι της ιστορικής έρευνας 1842: Αθήνα, γέννησή του. 1864: Γαλαξείδι, ΙΜ Μεταμόρφωσης, το Χρονικό του ιμ Ευθύμιου. 1865: Έκδοση Χρονικού, Αθήνα. Π. Λάμπρος. Καλοκαίρι στη Ζάκυνθο (σε 10 μέρες 18 καταγραφές χειρογράφων κειμένων) και σε 50 μέρες έρευνες σε Αιτωλοακαρνανία - Αγγελόκαστρο. 1866: Αύγουστος: Λευκάδα Μαδουρή, καλεσμένος του Αρ. Βαλαωρίτη. 1870: Ιούνιος: Κωνσταντινούπολη. Για 40 μέρες. Οικουμενικό Πατριαρχείο, Χάλκη (Θεολ. Σχολή) Σεράγι. Από Παναγία Σουμελά Τραπεζούντα ανέκδοτο χειρ/φο ακριτικού έπους Δ. Ακρίτα. Βιέννη επί 8μηνο. Αντιγραφή 5000 ανέκδοτων εγγράφων βυζαντινών κυρίως λογίων. Αυτοκρατορική Βιβλιοθήκη. Επισκέψεις σε Πέστη, Μόναχο (αντιγραφή κώδικα 14 ου αι. για περιοχή Τραπεζούντας), Πράγα, Αμβούργο, Βερολίνο, Κοπεγχάγη. 1871: Αρχές Οκτώβρη: Εγκατάσταση στη Βενετία. «Όλην την ημέραν είμαι κλεισμένος εις την Μαρκιανήν Βιβλιοθήκην» (: εντοπισμός πλήθους αγνώστων χειρογράφων), το Κρατικό Αρχείο Βενετίας (: αντιγραφή 5000 ανέκδοτων εγγράφων περιόδου σχετικά με Πελοπόννησο και Στερεά Ελλάδα κι επιχείρηση απογραφής του ελληνικού ενδιαφέροντος ιστορικού υλικού, κατά χρονολογική σειρά) και το Μουσείο Correr. 1872: Οκτώβρης: Βιέννη, Μόναχο. Μετά στη Σικελία, την Κορσική, το Μιλάνο, τη Μπολόνια. Κατόπιν κίνηση μεταξύ Βενετίας και Παρισιού (Βιβλιοθήκες Αρχεία των δύο πόλεων). 1874: Γενάρης: Μεγάλο χρονικό διάστημα στο Παρίσι, Αυτοκρατορική Βιβλιοθήκη. 1877: Δωρεά μεγάλου μέρους της προσωπικής βιβλιοθήκης του στη Βιβλιοθήκη της Βουλής, ως έκφραση ευγνωμοσύνης. Έρευνες σε Καλαβρία, Σικελία, Μπολόνια, Φλωρεντία, επιστροφή στη Βενετία. 1879: Απρίλης: Λονδίνο: Διαλέξεις του σε Πανεπιστήμια : Μετακινήσεις μεταξύ Βενετίας και Παρισιού για την έκδοση της 9τομης «Συλλογής ανεκδότων μνημείων της Ελληνικής Ιστορίας». 1907: Παρίσι: σε πλήρη ένδεια. 1914: 12 Μαΐου: Θάνατος, ταφή στο Παρίσι. Απ το πολύπλευρο έργο του Κ. Σάθα θελήσαμε στην αποψινή μας εκδήλωση να επισημάνουμε / αναδείξομε τρία επίπεδα: 1) Τη στροφή του ιστορικού ενδιαφέροντος σε περιόδους ως τότε άγνωστες και παρεξηγημένες (Φραγκοκρατία Καταλανοκρατία Τουρκοκρατία) και τη θεμελίωση της τοπικής ιστοριογραφίας, κλάδου που σήμερα επανεκτιμάται, αξιολογούμενος ανάλογα με τη σημασία του. 2) Την ανάσυρση από αρχεία κ.α. χειρογράφων, τη μεταγραφή και επιμελημένη έκδοσή τους και 3) Τη συγγραφή κειμένων ιστοριογραφικών, σχολιασμού εκδιδομένων και διατύπωσης προσωπικών του απόψεων. Στην Τουρκοκρατούμενη Ελλάδα άντλησε από Βενετικές και ρώσικες πηγές και καθετί ελληνικό που μπόρεσε να εντοπίσει, παρέχον ιστορική ύλη για την μαρτυρικότερη εκείνη περίοδο του ελληνισμού. Ο αρματολισμός και η δράση των αυτοοργανωμένων στρατιωτικών δυνάμεων της εθνότητας ιστορούνται λεπτομερώς. Απ τα μέσα του περασμένου αιώνα ο Φ. Μιχαλόπουλος επεσήμαινε: «Παρόλες τις ελλείψεις της η Τουρκοκρατούμενη Ελλάς επέζησε μέχρι σήμερα. Είναι το μόνο έργο που δίνει σε συνέχεια τους αγώνες του έθνους επί 400 χρόνια. Δεν αντικαταστάθηκε με τίποτα νεώτερο 12». Επιβεβαίωση τούτου; Ζητώντας βιβλιογραφία για την εξέγερση του 1770 (Ορλωφικά), η μεν ΙΕΕ αναπαράγει τα σχετικά γραφόμενα του Σάθα, ο δε σεβαστός φίλος ιστορικός, Σπ. Ασδραχάς, όταν τον ρωτήσαμε, μίλησε για κάποια εισήγηση σε συνέδριο προ ετών στην Αιτωλοακαρνανία, πέραν του Σάθα Ο Σάθας γνώρισε την αμφισβήτηση επειδή τυπικά εστερείτο πανεπιστημιακού τίτλου. Του καταλογιζόταν έλλειψη μεθόδου 13 και κατά δεύτερο λόγο, για τη διατύπωση και υποστήριξη απόψεων αμφισβητούμενων επιστημονικά. Μη θέλοντας να ξεπεράσουμε τα όρια της παρούσης εισήγησης, αρκούμαστε γενικά να πούμε μόνο ότι μελετώντας σε βάθος τα κείμενα που έφερνε στο φως, διατύπωνε τολμηρές απόψεις. Θα αποφεύγαμε συνειδητά να κάνουμε λόγο «για παρερμηνεία λέξεων ή πηγών που οδηγεί σε παραδοξολογίες». Οι τολμηρές ερμηνείες, επιστημονικά θεμιτές, επιβάλλουν προσεκτική κι επισταμένη μελέτη, πολυπρισματική προσέγγιση για να ελεγχθούν συγκριτικά κι ενδεχομένως να επιβεβαιωθούν. Ο Φ. Μιχαλόπουλος απ τη μια διαπιστώνει ότι δεν έχει γίνει συστηματική ανάλυση των απόψεων του Σάθα πάνω στα βασικά ζητήματα της βυζαντινής και νεοελληνικής ζωής κι απ την άλλη εκτιμά ότι οι απόψεις του της τελευταίας περιόδου του, απ την εντρύφηση στις πηγές για τον βυζαντινό και τον νεοελληνικό κόσμο, απαιτούν μελέτη και σκέψη 14. Το θαυμαστά εκτεταμένο έργο ανακάλυψης, μεταγραφής και έκδοσης καταχωνιασμένων χειρογράφων, κωδίκων κ.λπ., δυσχέραινε την ιστοριογραφική ενασχόλησή του. Βάσιμα, κατά τη γνώμη μας, το υποθέτει ο Φ. Μιχαλόπουλος υποστηρίζοντας ότι ο Σάθας έλπιζε ίσως αργότερα να εκμεταλλευόταν τους αμύθητους θησαυρούς του ανεκδοτικού υλικού (πηγών τεκμηρίων), που συσσώρευσε στο πολύτομο έργο του. Αλλά ήταν πλέον αργά. Είχε συντριβεί όπως οι περισσότεροι μέσα στο λαβύρινθο των αρχειακών ερευνών, μέσα στις λεπτομέρειες ζητημάτων δευτερευόντων, μέσα στο αδιέξοδο των κενών των ιστορικών περιόδων 15. Πόσο σωστά μάντευε τις επιθυμίες τού συμπατριώτη μας ερευνητή ο Φ. Μιχαλόπουλος, προκύπτει από επιστολή του ίδιου του Σάθα (προς Δ. Βικέλα, της 20/11/1876), στην οποίαν εκμυστηρεύεται τη σκέψη - επιθυμία 8 Γιάννης Παπακώστας, «Κων/νος Σάθας», σε Ο Émile Legrand και η ελληνική βιβλιογραφία, Αρχειακή μελέτη, Αθήνα 2011, σ Γ. Παπακώστας, ό.π., σσ. 95, 94, Κατά καιρούς υπήρχαν κι άλλοι έκτακτοι χρηματοδότες των ερευνών του: Το Πανεπιστήμιο, ο φαρμακοποιός θείος του στο Γαλαξείδι Γεώργιος Σάθας, χρηματοδότης της Α έκδοσης του Χρονικού, ο βαρόνος Σίμων Σίνας, ο Μ. Ρενιέρης, ο Δ. Βικέλας και λίγοι άλλοι. 11 Γ. Παπακώστας, «Κων/νος Σάθας», ό.π., σσ. 101, Φ. Μιχαλόπουλος, Κων/νος Σάθας, ό.π., σ «Ο Σάθας ως αυτοδίδακτος έκανε τόσα, όσα εκατοντάδες δήθεν επιστημόνων δε θα μπορούσαν αν φέρουν εις πέρας», Φ. Μιχαλόπουλος, ό.π., σ Φ. Μιχαλόπουλος, ό.π., σσ. 11, Φ. Μιχαλόπουλος, ό.π., σ. 13.

6 6 OKTΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014 του ν αναχωρήσει απ το Παρίσι, όπου από 3ετίας περνούσε μεγάλο χρονικό διάστημα ερευνώντας και να έρθει στο Γαλαξείδι. Εδώ σχεδίαζε να γράψει μια μελέτη για το μεσαιωνικό ελληνισμό, περνώντας από κριτικό έλεγχο τις ως τότε υπάρχουσες, και να κλείσει μια άγονη διαμάχη με τον Κων. Παπαρρηγόπουλο, που είχε προκύψει παρ ότι οι δυο άνδρες αλληλοεκτιμώνταν. Όμως ούτε στο Γαλαξείδι φαίνεται να επέστρεψε, ούτε τη μελέτη συνέγραψε 16 Στην ιστορική του, προοδευτική και πρώτη ημερήσια αθηναϊκή Εφημερίδα, ο Δημ. Κορομηλάς (5/ ) έγραφε για το Σάθα: «Διὰ τῶν μελετῶν αὐτοῦ ἐπί τοῦ μεσαιωνικοῦ ἑλληνισμοῦ καὶ διὰ τῶν προσφορῶν του τούτων ἀπέκτησε δικαιώματα ἀναντίρρητα εἰς τὴν ἀγάπην καὶ τὴν προστασίαν τοῦ ἔθνους». Πιστεύοντας ακράδαντα τούτο, έναν αιώνα μετά το θάνατό του από δω, την Αγία Ευθυμία και τα καταξιωμένα της Σκαρίμπεια, αισθανόμενοι την ανάγκη απόδοσης πανελλήνιας τιμής στη μνήμη του, καταφεύγουμε στις εύστοχες, περιεκτικές και πολύ επαινετικές κρίσεις τριών ανθρώπων που έχουν επίγνωση της αμείωτης με τα χρόνια αξίας του: «Ο Σάθας θα παραμείνει ο μεγαλύτερος Έλληνας ιστοριοδίφης των νεώτερων χρόνων. Είναι ένας κολοσσός, ένας τιτάνιος ερευνητής των αρχείων και ένας εκδότης σπουδαιότατων κειμένων που δεν θα παρουσιαστεί πια στο μέλλον». Συνεχώς με υπερκόπωση, τα μάτια ανιάτως νοσούντα, υποφέροντας ως προς τα οικονομικά και αγωνιώντας να φέρει εις πέρας (έργο υποκαθιστάν ουσιαστικά ολόκληρο ερευνητικό ίδρυμα), 16 Την εκτίμηση στους Γαλαξειδιώτες συμπολίτες του διακεκριμένους στη ναυτοσύνη, ο Σάθας εκφράζει με τον τρόπο του, σε έναν από τους ανθρώπους που του συμπαραστέκονταν στο έργο του, τον Π. Λάμπρο «συνήθειαν ἔχουσι ν ἀφιερῶσι τὰ νεοπαγῆ αὐτῶν πλοῖα εἰς ἐκεῖνον ἐκ τῶν ἁγίων, τοῦ ὁποίου τὴν θαυματουργὸν δύναμιν ἕκαστος θεωρεῖ ὡς ἐπαρκοῦσαν κατά τῶν τρικυμιῶν σκέπην», Νεοελληνική έμεινε στη θέση του «ακλόνητος και ανεπηρέαστος υπόδειγμα αφοσιώσεως στο καθήκον και την εργασία» 17. Ορθά ο Κ. Θ. Δημαράς επισήμανε και εξήρε: «το μόχθο του Σάθα που υπηρέτησε το σκοπό που επιδίωκε επιμένοντας στη σημασία της μελέτης του ελληνικού μεσαίωνα και διευκολύνοντας την είσοδο στο χώρο της έρευνας», τονίζοντας (ο ίδιος) ότι ο Σάθας «έκαμε πολλά για την προαγωγή του Βυζαντίου στη νεοελληνική συνείδηση» 18. Σημειώνοντας την κεφαλαιώδη προσφορά του, στην πιο πρόσφατη συγγραφική αναφορά (2011) στο Σάθα, ο καθηγητής Γ. Παπακώστας γράφει ότι ήταν «ανεκτίμητη η προσφορά του στον τομέα της πρωτότυπης και πρωτογενούς έρευνας, την οποία καταξίωσε θεωρητικά δίνοντάς της μάλιστα και απτή εκδοτική υπόσταση. Ένα μόνο άτομο προσέφερε τόσα πολλά. Ένας από εκείνους χάρη στους οποίους τέθηκαν οι βάσεις των νεοελληνικών σπουδών για τα νεώτερα φιλολογικά πράγματα στη χώρα μας» 19. Φιλολογία, Παράρτημα, σ Φ. Μιχαλόπουλος, Κων/νος Σάθας, ό.π., σ Κ.Θ. Δημαράς, Ελληνικός Ρωμαντισμός, Ερμής, Αθήνα 1982, σ Γ. Παπακώστας, «Κων/νος Σάθας», ό.π., σσ Δημήτρης Χ. Παλούκης Σημείωση «Α.Ν.»: Το παραπάνω αποτελεί το κείμενο της ομιλίας του Δημήτρη Παλούκη στην επετειακή εκδήλωση για τα 100 χρόνια από τον θάνατο του Κων. Ν. Σάθα η οποία πραγματοποιήθηκε στο Πνευματικό Κέντρο της Αγίας Ευθυμίας, στις 6 Αυγούστου, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων ΣΚΑΡΙΜΠΕΙΑ Ο Κ. ΣΑΘΑΣ ΘΕΜΕΛΙΩΤΗΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΤΗΣ ΑΜΦΙΣΣΑΣ Ε ίναι γνωστό ότι η ιστορικού χαρακτήρα ενασχόληση των ανθρώπων με τον τόπο τους, έχει μακρά ιστορία αναγόμενη στα χρόνια της Αναγέννησης και προγενέστερη των γενικών ιστοριών. Ο Κ.Θ. Δημαράς εντοπίζει την τοπική ιστοριογραφία στις αρχές του ελληνικού 19ου αι., ως ένα ιδιαίτερο τύπο λογιοσύνης της προεπαναστατικής περιόδου. Ο τόπος και κάθε τόπος έχει συνήθως μια αδιάσπαστη και συνεχή παρουσία στο χρόνο. Οι πρώιμοι τοπικοί μας ιστοριογράφοι, επικαλούμενοι το αρχέγονο παρελθόν της περιοχής τοποθετούμενο κατά κανόνα στην ελληνική αρχαιότητα- συνοδεύουν συχνά την ανάδειξη της προσφοράς του τόπου στις μεγάλες στιγμές του έθνους, με κάποια πικρία για την αγνόηση της προσφοράς αυτής. Επανεκτιμημένη στην εποχή μας η τοπική ιστορία, κινείται σε πεδίο που διαπερνά το σύνολο των θεματικών περιοχών της γενικής ιστορίας, φέρει έντονο το στοιχείο του τόπου και παρουσιάζει έναν πλούτο παλαιότερων και νεώτερων προσεγγίσεων, αντλώντας απ την ιστοριοδιφία, τη λόγια ιστοριογραφία και τις μεθόδους της Νέας Ιστορίας. Υπερασπιζόμενος ο Paul Leuillot (στο περιοδικό Les Annales) την τοπική ιστορία την οριοθετεί ως ιστορία που ανάγεται απ το παρόν στο παρελθόν, λόγω των ριζών του τοπικού ιστοριογράφου στην τοπική κοινωνία, στους πολλούς και ισχυρούς δεσμούς του ερευνητή με τον τόπο του. Στην Άμφισσα της 7ης δεκαετίας του 19ου αι. γνωρίζουμε τους πρώτους πολίτες της (Ηλ. Γιδόγιαννος ως το 1868 και Αθαν. Παπαθανασίου μετά). Γνωρίζουμε τις ανθούσες τοπικές παραδοσιακές της βιοτεχνίες και το περίφημο και ονομαστό προϊόν της, την ελιά. Ακόμη ότι αυτή η δεκαετία απετέλεσε την αφετηρία του τοπικού της τύπου που συνιστούσε αξιόλογη πνευματική εκδήλωση 1. Είναι ακόμη και η εποχή που αποκτά την πρώτη της ιστορία κι ακόμη περισσότερο. Από τον Κ. Σάθα τίθενται τα θεμέλια της ιστοριογραφίας της για κάθε μελλοντική προσπάθεια συγγραφής. Κι ευτύχησε σε λιγότερο από έναν αιώνα, και μέσα στον 20ό, να έχει τις ιστορίες του Θ. Μελισσάρη και του Π. Καλονάρου. Η σχεδόν μυθιστορηματική και κινηματογραφική αλλαγή της πορείας της ζωής του Κ. Σάθα, η ανακάλυψη του 36σέλιδου χειρογράφου Χρονικού του Ευθ. Πενταγιώτη (γραμμένο το 1703) δεν θα είχε τις γνωστές καταλυτικές για το μέλλον του Σάθα συνέπειες, αν ο ίδιος δεν είχε τους πριν αναφερθέντες πολύ γερούς, ακατάλυτους και πολύχυμους δεσμούς του με τον τόπο. Αυτός ο γεννημένος στην Αθήνα από Γαλαξειδιώτες γονείς και γενιές μαχητών που θυσιάζονταν για την απελευθέρωση του τόπου απ τη μια και λογίων, που μάθαιναν γράμματα τους νέους, με τον πόθο ελευθερίας πρώτιστα, απ την άλλη, δε φαίνεται να δίστασε καθόλου, καταπονήθηκε όμως σίγουρα «ἵνα εἰσαγωγικῶς προτάξω τὴν ἱστορίαν τῶν ἐν τούτῳ μνημονευομένων πόλεων (...) Τὴν κατὰ πόλεις ἱστορίαν, καὶ ἰδίως ἐν τῷ μεσαίωνι, ὀφείλει ἕκαστος φιλόπατρις νέος ἵνα σπουδάζῃ καὶ διαφωτίζῃ, διότι αὕτη θεωρεῖται ὁ σκελετὸς... 2» στη σύνθεση της γενικής ιστορίας. Ο Σάθας επέλεξε πρώτη την Άμφισσα στην εξιστόρησή του και οι αμφισσείς μπορούν να καμαρώνουν, κυρίως για το αποτέλεσμα του κόπου του επικυρωμένου από έναν άσπονδο φίλο, τον Σπ. Λάμπρο που σημείωσε στη νεκρολογία του Σάθα για τον «μακρὸν ἐκ σελίδων 190 πρόλογον, ἐν ᾧ ἐπραγματεύθη τὰ κατὰ τὴν μεσαιωνικὴν ἱστορίαν τῆς ἰδίας πατρίδος καὶ τῶν παρακειμένων πόλεων μετὰ πολυμαθείας ζηλευτῆς καὶ οὐκ ἄνευ μεθόδου, σπανίας εἰς αὐτοδίδακτον, τέως περὶ ἀλλότρια σπουδάζοντα 3». Ο Σάθας κάθισε, ερεύνησε κι έγραψε την ιστορία των πόλεων 1 Π. Καλονάρος, Ιστορία της πόλεως Άμφισσας, Σύλλογος απανταχού Αμφισσέων, 1997, σ Κ. Ν. Σάθας Χρονικόν Γαλαξειδίου, Πρόλογος, σ. ζ. 3 Σπυρ. Λάμπρος, «Κ. Ν. Σάθας», σε περ. Νέος Ελληνομνήμων, τ. ΙΒ, (1915), σ. 248.

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας...

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Διαβάστε αποσπασματικά το παραμύθι: Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Το παραμύθι είναι και για αγοράκι αλλά, για της ανάγκες του δείγματος σας παρουσιάζουμε πώς μπορεί να δημιουργηθεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΧΡΑ ΙΜΠΡΑΧΗΜ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΖΑΣ

ΖΑΧΡΑ ΙΜΠΡΑΧΗΜ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΖΑΣ Θυµάσαι το παραµύθι της γιαγιάς για την 28 η Οκτωβρίου; Μάζεψε τους φίλους σου και διηγήσου το. Μια φορά και έναν καιρό ήταν ένας γίγαντας που ζούσε στο δικό του σπίτι. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. A. Κυκλώστε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω προτάσεις (μία μόνο απάντηση είναι σωστή σε κάθε περίπτωση)

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. A. Κυκλώστε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω προτάσεις (μία μόνο απάντηση είναι σωστή σε κάθε περίπτωση) ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ A. Κυκλώστε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω προτάσεις (μία μόνο απάντηση είναι σωστή σε κάθε περίπτωση) 1) Ο Νίκος υπηρετεί στρατιώτης Α. Υποκείμενο Β. Αντικείμενο Γ. Προσδιορισμός Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα M A R K E T I N G R E S E A R C H S E R V I C E S Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα Δεκέμβριος 2010 Εισαγωγή Φέτος, είπαμε να γιορτάσουμε τα Χριστούγεννα με μια έρευνα που αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω.

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω. 1 Εδώ και λίγες μέρες, ένα από τα πάνω δόντια μου κουνιόταν και εγώ το πείραζα με τη γλώσσα μου και μερικές φορές με πονούσε λίγο, αλλά συνέχιζα να το πειράζω. Κι έπειτα, χτες το μεσημέρι, την ώρα που

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ Copyright Συνοδινού Ράνια Follow me on Twitter: @RaniaSin Smashwords Edition ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ»

Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» Δ τάξη, 2013-2014 Παρουσίαση γραπτής εργασίας «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2013 Τα βήματα που ακολουθήσαμε ήταν: 1. Αφού η δασκάλα μας έγραψε

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα

Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα Χριστούγεννα και την πρωτοχρονιά. Colindul românesc: Το

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού

Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού Η γιαγιά μου, η μητέρα του πατέρα μου, λεγόταν Αλεξάνδρα Καλπάκα και ήταν γεννημένη στο Αϊβαλί. Οι γονείς της ήταν Αϊβαλιώτες, γέννημα θρέμμα. Ζούσαν στο Αϊβαλί πάρα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2 ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: 1. Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) 2. Αφηγητής 2 3. Αφηγητής 3 4. Παπα-Λάζαρος 5. Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) 6. Παιδί 2 7. Παιδί 3 8. Παιδί 4 9. Παιδί 5 10. Μητέρα

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Λόγια αποχαιρετισμού ενός τελειόφοιτου μαθητή

Λόγια αποχαιρετισμού ενός τελειόφοιτου μαθητή Λόγια αποχαιρετισμού ενός τελειόφοιτου μαθητή Εργασία από τα παιδιά της Στ 1 2014-2015 Να που φτάσαμε πάλι στο τέλος μιας ακόμα χρονιάς. Μιας χρονιάς που καθορίζει πολλές στιγμές που θα γίνουν στο μέλλον.

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ Βάζει η δασκάλα εργασία για το σπίτι, να ρωτήσουν πως γεννιούνται τα παιδιά. - Μαμά, μαμά, λέει ο Σοτός μόλις πήγε σπίτι, η δασκάλα μας είπε να σας ρωτήσουμε πως γεννιούνται τα παιδιά. - Δεν μπορώ τώρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

Christmas collection 2015

Christmas collection 2015 Χριστούγεννα 2015 Christmas collection 2015 Tailor made gifts Χριστούγεννα σημαίνουν γιορτές, μυρωδιές, μουσική, πολύχρωμα λαμπιόνια, στολίδια, δώρα, οικογενειακές στιγμές και πάνω από όλα χαρούμενη διάθεση.

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ.

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Τάξη: Γ Τμήμα: 2ο Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Θέμα :Τι θέλω να αλλάξει στον κόσμο το 2011. Το έτος 2010 έγιναν πολλές καταστροφές στον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ g Μια ιστορία για µικρούς και µεγάλους ένα παραµύθι τεχνολογίας και ζαχαροπλαστικής. ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ Μια ιστορία της. Λίνα ΣΤΑΡ!!! Τ.Ε.Ε. ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΥΡΟΥ Μαθήτρια: Λίνα Βαρβαρήγου (Λίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που φιλοξενεί όλους Ο Αβραάμ και η Σάρρα Μια μέρα, ο Αβραάμ καθόταν μπροστά στη σκηνή του κάτω από μια βελανιδιά. Ήταν μεσημέρι κι έκανε πολλή ζέστη. Τρεις άγνωστοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ)

«ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ) «ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ) Τουλίπες της Ολλανδίας, Κλωντ Μονέ Μια φορά κι ένα καιρό σε μια χώρα μακρινή οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ:ΤΟ ΚΟΥΡΔΙΣΤΟ ΑΥΓΟ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ:ΤΟ ΚΟΥΡΔΙΣΤΟ ΑΥΓΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟ:ΤΟ ΚΟΥΡΔΙΣΤΟ ΑΥΓΟ Α ΣΚΗΝΗ: (Αυγό+κότα) ΑΥΓΟ: Γεια σας, εγώ είμαι ο Μήτσος. Ζω σ αυτό το κοτέτσι σαν όλα τα αυγά. Βαρέθηκα όμως να μαι συνέχεια εδώ. Θέλω να γνωρίσω όλον τον κόσμο. Γι αυτό σκέφτομαι

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου

Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου Κλάδος Λυκόπουλων Περιφέρεια Αθηνών ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Ένας μήνας γεμάτος εκδηλώσεις Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου Τα Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου περιμένουν για 9η χρονιά μικρούς και μεγάλους να ανακαλύψουν,

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ το Δημοτικό η δασκάλα λέει στους μαθητές της: -Παιδιά, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ εξυπνάδας! Ριχάρδο, πες μου ποιο είναι αυτό το ζωάκι: Περπατά στα κεραμίδια, έχει μουστάκι, κάνει νιάου και αλλά έχει και

Διαβάστε περισσότερα

O ΣΚΡΟΥΤΖ ΚΑΙ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΩΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

O ΣΚΡΟΥΤΖ ΚΑΙ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΩΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ O ΣΚΡΟΥΤΖ ΚΑΙ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΩΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ Σκρουτζ, κυρίες του Φιλανθρωπικού Σωματείου, παιδιά που λένε τα κάλαντα, οι συγγενείς του Εμπενίζερ Σκρουτζ, το πνεύμα των προηγούμενων

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο Ήρθε ο Γενάρης και ο ήλιος κρύφτηκε αμέσως πίσω από τα σύννεφα. Οι φίλοι του οι συλλέκτες τον περιμένουν με αγωνία αλλά απ ότι φαίνετε θα συνεχίσουν να τον περιμένουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι. Βιβλίο: Η χαµένη πόλη. Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα. Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - Μια εφηµερίδα για όλους

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι. Βιβλίο: Η χαµένη πόλη. Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα. Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - Μια εφηµερίδα για όλους Ιούλιος 2011 Τεύχος 11 3 Μια εφηµερίδα για όλη την οικογένεια ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι Βιβλίο: Η χαµένη πόλη Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΙΚΡΗ ΕΛΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ ΣΤ (ΜΑΘΗΤΕΣ ΣΤ ΤΑΞΗΣ)

Η ΜΙΚΡΗ ΕΛΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ ΣΤ (ΜΑΘΗΤΕΣ ΣΤ ΤΑΞΗΣ) Η ΜΙΚΡΗ ΕΛΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ ΣΤ (ΜΑΘΗΤΕΣ ΣΤ ΤΑΞΗΣ) Μια φορά κι ένα καιρό ήταν ένα μακρινό χωριό σε μια χώρα πανέμορφη. Τα σπίτια του ήταν μικρά και παραμυθένια.

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Οι εντυπώσεις μας από την επίσκεψη της SAPT Hellas

Οι εντυπώσεις μας από την επίσκεψη της SAPT Hellas Την Πέμπτη 26/3/15 η SAPT Hellas επισκέφτηκε το σχολείο μας. Η Sapt είναι μια μη κερδοσκοπική οργάνωση η οποία μαζεύει αδέσποτα σκυλιά και τα φροντίζει. H φιλοζωική ομάδα του σχολείου μας, που οργάνωσε

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι.

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. Αμέσως χάρηκαν πολύ, αλλά κι απογοητεύτηκαν ταυτόχρονα όταν έμαθαν ότι θα ήταν ένα

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΙΤΛΟΣ: «ΚΩΝΣΤΑΝΤΗΣ» «Στερνή μου γνώμη, να σε είχα πρώτα», λέει ο σοφός λαός μας. Και πόσο δίκιο έχει, μονολογεί ο Κωνσταντής,

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Διδακτικοί στόχοι: Ευαισθητοποίηση της όρασης των παιδιών. Επαφή με τις έννοιες βασικά και συμπληρωματικά χρώματα. Να προβληματιστούν να πειραματιστούν,

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ THE G C SCHOOL OF CAREERS ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ Χρόνος: 1 ώρα Αυτό το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις ερωτήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

«ΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΙΑ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ» Γούτου Ελένη (Β ΤΑΞΗ) ΣΟΧΟΙ. Άςκηςη ςτην αφήγηςη και τη δραματοποίηςη των μύθων.

«ΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΙΑ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ» Γούτου Ελένη (Β ΤΑΞΗ) ΣΟΧΟΙ. Άςκηςη ςτην αφήγηςη και τη δραματοποίηςη των μύθων. ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ Α & Β ΣΑΞΗ 1 ο ΔΗΜΟΣΙΚΟ ΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΣΤΚΑΜΠΟΤ ΧΟΛΙΚΟ ΕΣΟ 2013-2014 «ΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΙΑ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ» ΘΕΜΑ: «ΑΙΣΩΠΟΥ ΜΥΘΟΙ» ΣΑΞΕΙ: Α & Β ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟΙ: Παρτάλα Μαριάνθη (Α ΤΑΞΗ) Γούτου Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ 1 Πάλης ξεκίνηµα Πάλης ξεκίνηµα νέοι αγώνες οδηγοί της ελπίδας Όχι άλλα δάκρυα κλείσαν οι τάφοι λευτεριάς λίπασµα Λουλούδι φωτιάς βγαίνει στους τάφους µήνυµα στέλνουν Απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια»

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 «Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» (Ρόδος Δωδεκάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία από τα παιδιά της. Α 1 τάξης

Εργασία από τα παιδιά της. Α 1 τάξης Εργασία από τα παιδιά της Α 1 τάξης Τετάρτη, 15 του Μάη Χθες πέρασα μια όμορφη μέρα. Το πρωί ξύπνησα και ετοιμάστηκα για το σχολείο. Φόρεσα τη στολή μου, έφαγα το πρόγευμά μου και ξεκίνησα για το σχολείο.

Διαβάστε περισσότερα