ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΤΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΛΑΜΠΑΛΙΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΡΟΔΙΤΟΥ ΕΙΡΗΝΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΤΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΛΑΜΠΑΛΙΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΡΟΔΙΤΟΥ ΕΙΡΗΝΗ"

Transcript

1 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΤΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΛΑΜΠΑΛΙΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΡΟΔΙΤΟΥ ΕΙΡΗΝΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009

2 Θεσσαλονίκη 2009 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΤΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΙΣΗΓΗΤΕΣ ΚΑΛΑΜΠΑΛΙΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΡΟΔΙΤΟΥ ΕΙΡΗΝΗ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Κ. ΜΑΥΡΙΔΗΣ ΣΑΒΒΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

3 Η οικονομική κρίση στις κατασκευαστικές εταιρίες της δυτικής Θεσσαλονίκης Ευχαριστούμε θερμά τον καθηγητή μας κ. Μαυρίδη επιβλέπων εισηγητή στην πτυχιακή μας εργασία για την συνεργασία, τις συμβουλές, το χρόνο που αφιέρωσε και γενικά για όλη την πολύτιμη προσφορά του στην ολοκλήρωση της εργασίας μας. Επίσης θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τους υπαλλήλους της Πολεοδομίας για τα στοιχεία που μας παρείχαν καθώς και τον κ. Χάρη Θεοχάρους για τον χρόνο που μας αφιέρωσε. 3

4 Θεσσαλονίκη 2009 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος 5 Εισαγωγή 6 Κεφάλαιο 1: Η Οικονομική κρίση σήμερα..11 Α. Η Διεθνής Κρίση Σήμερα. 11 Β. Η Ελληνική Οικονομία..15 Κεφάλαιο 2: Η Κρίση στις Κατασκευαστικές Εταιρείες 21 Α. Η Επίπτωση στις Κατασκευαστικές Εταιρείες.21 Β. Η Ζήτηση για Τεχνικά Έργα.22 Γ. Η Κρίση των Κατασκευών Επηρεάζει Αλουμίνια και Σίδερο...30 I. Αλουμίνιο 30 II. Σίδερο..31 Δ. Απασχόληση και Ανεργία..35 Κεφάλαιο 3: Η Κρίση στην Αγορά Κατοικίας.42 Α. Πτώση στις τιμές των ακινήτων - Στεγαστική Πίστη.43 Β. Πτώση στη Ζήτηση των Ακινήτων.46 Κεφάλαιο 4: Προτάσεις Αναδιάρθρωσης της Ελληνικής Οικονομίας και του Κατασκευαστικού Κλάδου 48 Α. Στην Ελληνική Οικονομία 48 Β. Στον Κατασκευαστικό Κλάδο 49 Παράρτημα.50 Βιβλιογραφία.58 4

5 Η οικονομική κρίση στις κατασκευαστικές εταιρίες της δυτικής Θεσσαλονίκης ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η τρέχουσα οικονομική κρίση ξεκίνησε στην αγορά στεγαστικών δανείων των ΗΠΑ πέρασε στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα και τελικά έφτασε στην πραγματική οικονομία. Στην Ελλάδα, η χρηματοπιστωτική κρίση έφερε στην επιφάνεια χρόνιες παθογένειες του ελληνικού συστήματος που αγγίζουν τόσο το δημόσιο όσο και τον ιδιωτικό τομέα. Η συμμετοχή της Ελλάδας στην ευρωζώνη και ο σχετικά εσωστρεφής χαρακτήρας της ελληνικής οικονομίας έχουν μειώσει μέχρι τώρα τις συνέπειες της κρίσης, που όμως προβλέπεται να γίνουν εντονότερες μέσα στο Οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζει το ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα σχετίζονται κυρίως με την ποιότητα των δανείων που έχουν χορηγηθεί. Ένας από τους κλάδους που έχει πληγεί περισσότερο είναι ο κατασκευαστικός. Η κρίση στο κατασκευαστικό τομέα αποτυπώνεται εμφανέστατα στους ισολογισμούς όλων των κατασκευαστικών εταιριών για το 2008, καθώς υπάρχει εντυπωσιακή αύξηση των υποχρεώσεών τους έναντι του 2007 και ζημίες, που σε κάποιες περιπτώσεις οδήγησαν εταιρίες σε πτώχευση. Την ίδια πραγματικότητα αποτυπώνουν και οι δεκάδες χιλιάδες έτοιμες κατοικίες που παραμένουν αδιάθετες, αλλά και η απασχόληση στον κατασκευαστικό κλάδο που μειώθηκε σημαντικά. Πρέπει λοιπόν να ληφθούν άμεσα μέτρα για την αντιμετώπιση των εγγενών αδυναμιών του θεσμικού πλαισίου παραγωγής δημοσίων και ιδιωτικών έργων, οι οποίες ευθύνονται για την κρίση που βιώνει ο κατασκευαστικός κλάδος. Λαμβάνοντας υπόψη μας όλα τα παραπάνω προσπαθήσαμε να αποτυπώσουμε στην εργασία μας τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στον κατασκευαστικό τομέα, σε άμεσα συσχετιζόμενους κλάδους αλλά και στην ανεργία. Τέλος διατυπώνουμε κάποιες προτάσεις-μέτρα για την τόνωση της ελληνικής οικονομίας και του κλάδου των κατασκευαστικών. 5

6 Θεσσαλονίκη 2009 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Τα μεγάλα κραχ δεν εκδηλώνονται ποτέ με τον ίδιο τρόπο. Διαφέρουν ως προς το μέγεθος, τις αιτίες και τις επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. Έχουν όμως κάτι κοινό: τη λεγόμενη «χρηματιστηριακή φούσκα» -την παράλογη και αφύσικη αύξηση στις τιμές των μετοχών στα χρηματιστήρια. Η αύξηση αυτή δεν ανταποκρίνεται στα πραγματικά κέρδη των εταιρειών και συνεπώς δεν έχει καμιά σχέση με τις οικονομικές δυνατότητες της επιχείρησης. Μεγάλη Ανέχεια: Το «Μαύρο 29» Δευτέρα 28 Οκτωβρίου του Λίγο πριν ξεκινήσουν οι συναλλαγές, οι δημοσιογράφοι της Γουόλ Στριτ παρατήρησαν κάτι ασυνήθιστο. Οι λούστροι, που δεν προλάβαιναν να εξυπηρετήσουν την εκλεκτή πελατεία τους, εκείνη τη μέρα είχαν αναδουλειές. Οι χρηματιστές έμπαιναν τρέχοντας στο «ναό του δολαρίου» χωρίς να κοιτούν καθόλου γύρω τους. Ήταν ανήσυχοι, γιατί την προηγούμενη Πέμπτη οι μετοχές είχαν πέσει αισθητά και αναπάντεχα, γεγονός ασυνήθιστο για τη Γουόλ Στριτ, όπου οι τιμές είχαν ανοδική πορεία επί δέκα συναπτά έτη. Στις επόμενες σαράντα οχτώ ώρες οι μετοχές καταποντίστηκαν, σημειώνοντας απώλεια 25%. Αυτό μεταφράζεται σε 8 εκατομμύρια δολάρια, τα οποία στα μέσα Νοεμβρίου έγιναν 30 εκατομμύρια. Σε απόλυτους αριθμούς τα ποσά φαίνονται μικρά, όμως σε σχέση με την αμερικανική οικονομία εκείνης της εποχής ήταν απίστευτα μεγάλα. Ισοδυναμούσαν με το διπλάσιο σχεδόν του δημόσιου χρέους των ΗΠΑ. Η κρίση ξέσπασε όταν οι επενδυτές στη Γουόλ Στριτ πουλούσαν μετοχές με ιλιγγιώδεις ρυθμούς προκαλώντας πανικό. Σε διάστημα τριών μηνών έχασαν το μισό της αξίας τους. Αμέσως η κρίση μεταφέρθηκε στο τραπεζικό σύστημα. Οι τράπεζες είχαν δανείσει τεράστια ποσά στις εταιρείες του χρηματιστηρίου που κινδύνευαν με χρεοκοπία. Επιπλέον, είχαν αγοράσει μεγάλο αριθμό μετοχών μηδαμινής πλέον αξίας - σήμερα οι τράπεζες αγοράζουν μετοχές μόνο για λογαριασμό των πελατών τους. Παράλληλα επλήγη και η βιομηχανία, που μέχρι τότε ευημερούσε χάρη στα χαμηλά επιτόκια και στις ανεξέλεγκτες επενδύσεις. Η κατάρρευσή της είχε ως συνέπεια τη δραστική μείωση του κέρδους των επιχειρήσεων, οι οποίες με τη σειρά τους συμπαρέσυραν για δεύτερη φορά το χρηματιστήριο. Ο κύκλος είχε κλείσει. Λίγους μήνες μετά το κραχ 6

7 Η οικονομική κρίση στις κατασκευαστικές εταιρίες της δυτικής Θεσσαλονίκης της Γουόλ Στριτ, η βιομηχανική παραγωγή ελαττώθηκε κατά 20%. Μέσα σ ένα χρόνο ο δείκτης της ανεργίας έφτασε το 25%. Το 1931, η αξία των επιχειρήσεων στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης είχε μειωθεί δέκα φορές σε σχέση με το Σεπτέμβριο του Ποια ήταν τα αίτια του μεγάλου κραχ; Ο πανικός των επενδυτών συνέβαλε αρκετά αλλά όχι αποφασιστικά. Αντίθετα, η άμεση συμμετοχή των τραπεζών στις κερδοσκοπικές κινήσεις και η ατολμία της κυβέρνησης να επέμβει την κατάλληλη στιγμή φαίνεται πως ήταν οι σημαντικότερες αιτίες της οικονομικής κρίσης. 19 Οκτωβρίου 1987: Η «Μαύρη Δευτέρα» Πριν από δεκατέσσερα χρόνια, στις 19 Οκτωβρίου του 1987, η Γουόλ Στριτ έμοιαζε με πεδίο μάχης. Μέσα σ ένα εφτάωρο ο δείκτης έχασε 22%, δηλαδή 550 εκατομμύρια δολάρια. Ήταν η μεγαλύτερη πτώση που σημειώθηκε ποτέ στην αγορά μετοχών. Από την αρχή του χρόνου έως το καλοκαίρι, ο δείκτης είχε σημειώσει άνοδο 44%. Το Σεπτέμβριο φάνηκαν οι πρώτες τάσεις συγκράτησης. Τη βδομάδα που προηγήθηκε του κραχ οι μετοχές είχαν χάσει περίπου το 10% της αξίας τους. Για τους οικονομικούς αναλυτές ήταν «φυσιολογικό φαινόμενο». Δύο παράγοντες ενοχοποιούνται για τη ραγδαία πτώση: η κερδοσκοπία στην αγορά προθεσμιακών τίτλων στο χρηματιστήριο του Σικάγου και τα αυτοματοποιημένα προγράμματα των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Όπως συνηθίζουν ν αναφέρουν στη Γουόλ Στριτ, «το χρηματιστήριο είναι ο τόπος όπου επιβεβαιώνονται όλες οι προβλέψεις». Οι μετοχές δεν είναι τίποτα άλλο από ένα θερμόμετρο που ανεβοκατεβαίνει ανάλογα με τις πεποιθήσεις και το ένστικτο των διαπραγματευτών. Όταν η πλειοψηφία ευελπιστεί σε άνοδο των τιμών, τότε συμπεριφέρεται σύμφωνα μ αυτή την πεποίθηση και οι μετοχές ανεβαίνουν. Αντίθετα, αν οι χρηματιστές αναμένουν πτώση επηρεάζουν την αγορά αρνητικά. Το ίδιο συνέβη και τη «Μαύρη Δευτέρα». Μετά τις πτωτικές τάσεις της προηγούμενης εβδομάδας οι κερδοσκόποι στοιχημάτισαν σε νέα πτώση, η οποία και πραγματοποιήθηκε. Όταν όμως η πτώση των τίτλων ξεπέρασε το 4% συνέβη κάτι απρόβλεπτο. Οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές των αμοιβαίων κεφαλαίων άρχισαν να ρίχνουν αυτομάτως στην αγορά τεράστιες ποσότητες μετοχών. Έτσι είχαν προγραμματιστεί να κάνουν στην περίπτωση που οι απώλειες ξεπερνούσαν το μέγιστο αποδεκτό επίπεδο. Σήμερα τέτοιοι αυτοματισμοί δεν χρησιμοποιούνται πια. Όμως το 1987 έκαναν ζημιά στο χρηματιστήριο, επειδή όλοι πουλούσαν και κανείς δεν αγόραζε. Η διαφορά της «Μαύρης Δευτέρας» με το κραχ του 1929 βρίσκεται στο ότι η αμερικανική οικονομία, δώδεκα χρόνια πριν, ήταν πιο δυνατή και ανθεκτική. Καθοριστική υπήρξε επίσης η επέμβαση της κυβέρνησης και της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ, οι οποίες διέθεσαν στην αγορά μεγάλες 7

8 Θεσσαλονίκη 2009 ποσότητες ρευστού. Οι τράπεζες επωφελήθηκαν, μείωσαν τα επιτόκια και δάνεισαν σημαντικά κεφάλαια στις μεγαλύτερες εισηγμένες επιχειρήσεις. Ιανουάριος 1995: Φαινόμενο «Τεκίλα» Στις 30 Ιανουαρίου, οι σημαντικότεροι τραπεζίτες του κόσμου βρίσκονταν στο Νταβός της Ελβετίας για το Παγκόσμιο Οικονομικό Συνέδριο. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρισκόταν η κρίση του μεξικανικού πέσο, το οποίο είχε χάσει το 40% της αξίας του έναντι του δολαρίου μέσα σ ένα μήνα εξαιτίας της διαφυγής κεφαλαίων από τη χώρα. Όταν ένας από τους συνέδρους ανέφερε πως τα συναλλαγματικά αποθέματα του Μεξικού ήταν λιγότερα από 5 δις δολάρια, τότε οι Αμερικανοί τραπεζίτες εγκατέλειψαν θορυβημένοι το συνέδριο. Το Μεξικό θα έπρεπε να τους επιστρέψει μέσα σε λίγες μέρες το ποσό των 18 δις δολαρίων, διαφορετικά η αδυναμία εξόφλησης των χρεών θα ζημίωνε τη χώρα τους αλλά και τις ΗΠΑ. Στις 3 Φεβρουαρίου, ο Αμερικανός πρόεδρος Μπιλ Κλίντον παρεμβαίνει και εξασφαλίζει διεθνή χρηματοδότηση ύψους 50 δις δολαρίων για λογαριασμό του Μεξικού. Η έκρηξη του επικίνδυνου φαινομένου «Τεκίλα» απετράπη την τελευταία στιγμή, όμως η πτώση των τιμών στο χρηματιστήριο του Μεξικού προκάλεσε και στη Γουόλ Στριτ απώλειες ύψους 10 δις δολαρίων. Οκτώβριος 1997: «Τίγρεις» σε νευρική κρίση Η κρίση που έπληξε τον Οκτώβριο του 1998 τη Γουόλ Στριτ ξεκίνησε από τη Νοτιοανατολική Ασία. Χώρες όπως η Ταϊλάνδη, η Μαλαισία, οι Φιλιππίνες και η Ινδονησία γνώρισαν μια ραγδαία ανάπτυξη, χάρη στα αστρονομικά ποσά που επένδυσαν ιαπωνικές τράπεζες και αμερικανικοί οργανισμοί. Οι ξένοι επενδυτές δεν ανησυχούσαν για τα κέρδη τους, καθώς τα τοπικά νομίσματα ήταν προσκολλημένα στο δολάριο. Όμως οι κυβερνήσεις των ασιατικών χωρών δεν μπορούσαν να συγκρατήσουν περισσότερο τη συναλλαγματική ισοτιμία με το δολάριο λόγω του ξέφρενου ρυθμού επενδύσεων και των ελλειμμάτων στον προϋπολογισμό τους. Άλλωστε, ούτε τα αναγκαία συναλλαγματικά αποθέματα διέθεταν ούτε τη φορολογία μπορούσαν ν αυξήσουν - αυτό θα επιβάρυνε αφάνταστα τις επιχειρήσεις και τις εξαγωγές, που αποτελούσαν τον κινητήριο μοχλό της οικονομίας τους. Η απόφαση να εγκαταλειφθεί η συναλλαγματική ισοτιμία με το αμερικανικό νόμισμα προκάλεσε πτώση στα χρηματιστήρια και στις τιμές των ανθηρών μέχρι τότε οικοδομικών επιχειρήσεων. Οι Αμερικανοί επενδυτές ανησύχησαν γιατί η δοκιμασία της οικονομίας των Τίγρεων θα επηρέαζε και τις ιαπωνικές τράπεζες στις οποίες οι ίδιοι είχαν επενδύσει, με αποτέλεσμα την κρίση. 1 1 Focus magazine, Τεύχος 4, Ιούνιος 2000, σελ

9 Η οικονομική κρίση στις κατασκευαστικές εταιρίες της δυτικής Θεσσαλονίκης Οικονομική κρίση (του ) Στο μακρινό παρελθόν ο όρος οικονομική κρίση μπορούσε να σημαίνει μόνο ότι οι οικονομικές προσπάθειες των ανθρώπων ματαιώνονταν (λ.χ. εξαιτίας ενός πολέμου) ή τα αγαθά που παρήγαν καταστρέφονταν ή χάνονταν (από δυσμενείς καιρικές συνθήκες ή από λεηλασία). Μετά την ανάπτυξη της βιομηχανίας και της διαρκώς ανανεωμένης τεχνολογίας οικονομική κρίση σημαίνει ότι υπάρχει παραγωγή ή υπερπαραγωγή προϊόντων, αλλά δεν υπάρχει αντίστοιχη ζήτηση για οποιοδήποτε λόγο, που συνοψίζεται σε μια πρόταση: το αγοραστικό κοινό δεν μπορεί να αγοράσει, γιατί δεν έχει επαρκές εισόδημα (από ανεργία ή άλλη αιτία). Συνέπεια της κρίσης για τις βιομηχανίες είναι ότι μειώνουν την παραγωγή. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζονται λιγότερο προσωπικό, λιγότερες πρώτες ύλες, λιγότερα μεταφορικά μέσα. Συνέπεια άμεση: αύξηση της ανεργίας, άρα μείωση της αγοραστικής δύναμης άρα ο φαύλος κύκλος διευρύνεται και συνεχίζεται, εκτός αν επινοηθούν άλλοι τρόποι /δρόμοι εξόδου από τον κύκλο της οικονομικής κρίσης. Η μεγάλη οικονομική κρίση (του ) άρχισε κάποια «Μαύρη Τετάρτη» (24 Οκτ. 1929) από το Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, το οποίο ως θεσμός είναι ένα «ευαίσθητο βαρόμετρο» της εμπιστοσύνης που νιώθουν οι επενδυτές για τη βιωσιμότητα και κερδοφορία των επιχειρήσεων, όπου έχουν επενδύσει τα χρήματά τους. Τη συγκεκριμένη εκείνη ώρα η αμερικανική οικονομία, που είχε κερδίσει το προβάδισμα τον καιρό του Ευρωπαϊκού (κυρίως) Πολέμου ( ), άρχιζε να γνωρίζει τον αντίκτυπο της βαθμιαίας βελτίωσης της οικονομίας των Ευρωπαίων, που χρειάζονταν ολοένα λιγότερο να εισάγουν προϊόντα από την Αμερική. Λόγου χάρη, καθώς γύρισαν πάλι εκατοντάδες χιλιάδες στρατιώτες στα ειρηνικά έργα- κυρίως γεωργία- η Ευρώπη χρειαζόταν διαρκώς λιγότερο σιτάρι να εισάγει από την Αμερική. Συνέπεια: ότι εκεί έπεφταν οι τιμές, μειώνονταν και οι προοπτικές βιωσιμότητας / κερδοφορίας των επιχειρήσεων., οι επενδυτές πουλούσαν μετοχές, που κατρακυλούσαν ασταμάτητα εκείνη τη Μαύρη Τετάρτη και ύστερα. Και άρχιζε ο φαύλος κύκλος που περιγράψαμε. Η κρίση σταδιακά - και με ποικίλες μορφές- άρχισε να επηρεάζει την Ευρώπη και πρώτα τη Γερμανία- Αυστρία, που κάλυπταν ένα μέρος των υποχρεώσεών τους(πολεμικές αποζημιώσεις) με χρήματα αμερικανικά, τα οποία τώρα (μετά τη Μαύρη Τετάρτη ) μειώνονταν. Τελικά, ονομάστηκε Παγκόσμια Οικονομική Κρίση, με επιπτώσεις κυρίως στις βιομηχανικές χώρες και με αδιατάρακτη μόνο την οικονομική πορεία στη Σοβιετική Ένωση, που είχε κλειστή οικονομία, αυστηρά ελεγχόμενη από το Κράτος και προωθούσε πιεστικά την εκβιομηχάνισή της βάζοντας στην υπηρεσία της βιομηχανίας (για τις 9

10 Θεσσαλονίκη 2009 εσωτερικές ανάγκες) τα χέρια των αγροτών που εκτοπίζονταν από τους αγρούς λόγω προώθησης του βενζινάροτρου. Οι συνέπειες της Οικονομικής Κρίσης ήταν διαφορετικές από χώρα σε χώρα (λ.χ. στη Γερμανία, όπως θα δούμε, διευκολύνθηκε η άνοδος του Ναζισμού) και αντιμετωπίστηκαν με τρόπο διαφορετικό στη Γερμανία, με ανάπτυξη πυρετώδη της πολεμικής βιομηχανίας (!) ύστερα από τη επικράτηση των Εθνικοσοσιαλιστών (Nationalsozialisten Nazi). Στη χώρα από όπου ξεκίνησε η κρίση αυτή αντιμετωπίστηκε με το λεγόμενο New Deal (τον καινούργιο χειρισμό), πρόγραμμα του Προέδρου Franklin Delano Roosevelt. Αυτό σήμαινε: Βοήθεια ειδική για τους ανέργους. Ομοσπονδιακή βοήθεια για τους γεωργούς ( που δεν έβρισκαν αγοραστές για τα σιτηρά τους). Προγράμματα για μεγάλα δημόσια έργα, ώστε να απορροφηθούν οι στρατιές των ανέργων. Σε άλλες χώρες η οικονομική κρίση προκάλεσε κυβερνητικές αλλαγές, με την προώθηση κεντροαριστερών συνασπισμών (στη Γαλλία Λαϊκό Μέτωπο, στη Βρετανία Κυβέρνηση Εργατικών) ή επικράτηση ακροδεξιών παρατάξεων ή στρατοκρατικών, που υπόσχονταν επίλυση των εσωτερικών προβλημάτων με επιθετική εξωτερική πολιτική.. Οι συνέπειες της Κρίσης ήταν αισθητές ως το τέλος της δεκαετίας του 1930 και η ανεργία αντιμετωπίστηκε τελικά σημειώνουν με πίκρα οι μελετητές- με τα έργα πολεμικής προετοιμασίας του Χίτλερ και με την κήρυξη του Παγκόσμιου Πολέμου (1939), όταν εκατομμύρια νέοι στρατεύτηκαν και άλλα εκατομμύρια εργατών απορροφήθηκαν στις πολεμικές βιομηχανίες

11 Η οικονομική κρίση στις κατασκευαστικές εταιρίες της δυτικής Θεσσαλονίκης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΗΜΕΡΑ Α. Η Διεθνής Κρίση σήμερα Η τρέχουσα διεθνής οικονομική κρίση είναι κυρίως κρίση φερεγγυότητας και ρευστότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Προήλθε από ένα συνδυασμό παραγόντων, όπως η χαλάρωση των ρυθμιστικών κανόνων, η προκυκλικότητα των κανόνων κεφαλαιακής επάρκειας, η έλλειψη επαρκούς εποπτείας του λεγόμενου «σκιώδους» τραπεζικού συστήματος (hedge funds, private equity funds), η έλλειψη διεθνούς συντονισμού μεταξύ των εποπτικών αρχών, η έλλειψη διαφάνειας, η ανάπτυξη πολύπλοκων παραγώγων προϊόντων, η υπερβολικά χαλαρή, για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, νομισματική πολιτική στις ΗΠΑ, η έλλειψη αποτελεσματικής εταιρικής διακυβέρνησης και ελέγχου, εκ μέρους των μετόχων, του τραπεζικού συστήματος, το σύστημα κινήτρων και αμοιβών των στελεχών, το οποίο ευνόησε την υπερβολική ανάληψη κινδύνων. Η εμπειρία από το παρελθόν διδάσκει ότι κρίσεις αυτού του είδους έχουν σοβαρές και σχετικά μακροχρόνιες επιπτώσεις στις οικονομίες, στο ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης, στην απασχόληση και το διεθνές εμπόριο. Επιπλέον, φαίνεται να επιβεβαιώνει τις απόψεις εκείνων των οικονομολόγων που θεωρούν ότι η αστάθεια και οι κλυδωνισμοί είναι ο κανόνας παρά η εξαίρεση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Το χρηματοπιστωτικό σύστημα αναπτύχθηκε γοργά τις τελευταίες δύο δεκαετίες και διαδραμάτισε κομβικό ρόλο στην οικονομική ανάπτυξη μέσω (α) της μεταφοράς πόρων από φορείς που αποταμιεύουν σε φορείς που επενδύουν στην ενοποιημένη, πλέον, παγκόσμια οικονομία (β) της χρηματοδότησης υφισταμένων, αλλά και νέων επιχειρήσεων με χαμηλό κόστος, από πόρους που συγκεντρώθηκαν από πολυάριθμους, μικρούς και μεγάλους, αποταμιευτές (γ) της διαχρονικής εξομάλυνσης της δαπάνης νοικοκυριών και επιχειρήσεων (δ) της διασποράς των χρηματοοικονομικών κινδύνων μεταξύ φορέων με διαφορετικά χαρακτηριστικά ως προς τους κινδύνους αυτούς και (ε) της ανάπτυξης ενός παγκοσμιοποιημένου συστήματος πληρωμών. Όσο το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα ήταν, ή τουλάχιστον θεωρείτο, εύρωστο και ευσταθές, συνέβαλε και στην εξομάλυνση των μεγάλων μακροοικονομικών ανισορροπιών μεταξύ χωρών και περιοχών του κόσμου, χρηματοδοτώντας με άνεση χώρες με ελλειμματικό ισοζύγιο 11

12 Θεσσαλονίκη 2009 τρεχουσών συναλλαγών από τους πόρους χωρών με πλεονασματικό ισοζύγιο. Στην ουσία, το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα έμοιαζε με μια οικονομική ομοσπονδία, υπερβαίνοντας σύνορα, διαφορετικές κυβερνήσεις, πολιτικά συστήματα και νομίσματα. Η κρίση των στεγαστικών δανείων μειωμένης εξασφάλισης που ξεκίνησε από τις ΗΠΑ τον Αύγουστο του 2007 παρείχε την αφορμή της διόρθωσης, αλλά παράλληλα αποτέλεσε την απαρχή ενός κυκεώνα εντόνως αρνητικών εξελίξεων, με κύριο σημείο αναφοράς την κατάρρευση της Lehman Brothers, της τέταρτης μεγαλύτερης επενδυτικής τράπεζας των ΗΠΑ, τον Σεπτέμβριο του Χωρίς κρατική στήριξη, η κατάρρευση της τράπεζας αυτής σηματοδότησε την είσοδο στη μεγαλύτερη μεταπολεμική οικονομική κρίση, η οποία έγινε παγκόσμια κυρίως λόγω του εντόνως διεθνοποιημένου, πολυπλόκαμου και υπερμεγέθους χρηματοπιστωτικού συστήματος. Πράγματι, οι διεθνείς διασυνδέσεις και το μέγεθος του χρηματοπιστωτικού συστήματος συνεπάγονται ότι η κρίση έχει ισχυρές αρνητικές πολλαπλασιαστικές επιπτώσεις σε όλους τους συμμετέχοντες. Μια από τις σημαντικότερες επιπτώσεις είναι η μείωση των ρυθμών χρηματοδότησης των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών από τις τράπεζες λόγω των προβλημάτων κεφαλαιακής επάρκειας και ρευστότητας που αυτές αντιμετωπίζουν, τα οποία προβλήματα (και η διαιώνισή τους) οδηγούν σε σημαντική μείωση τους ρυθμούς ανάπτυξης του ενεργητικού τους. Αυτή η απότομη διακοπή της ροής των πόρων, η οποία μάλιστα ακολουθεί μια περίοδο αφθονίας πόρων και χαμηλών επιτοκίων σε επιχειρήσεις, νοικοκυριά αλλά και στο δημόσιο τομέα, αποτελεί μια από τις σημαντικότερες απειλές για την οικονομική ανάπτυξη. Η διακοπή αυτή δεν είναι το αποτέλεσμα στενότητας πόρων παγκοσμίως, αλλά (α) της ξαφνικής αλλαγής της στάσης των δανειστών έναντι των δανειζομένων λόγω του φόβου (κινδύνου) μη δυνατότητας εκπλήρωσης των υποχρεώσεών τους (β) των προβλημάτων κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών λόγω των υψηλών απωλειών κεφαλαίων που προέκυψαν από τις ζημίες που υπέστησαν, αφενός από τα προβληματικά δάνεια, τα οποία παρείχαν χωρίς φειδώ σε πιστούχους αμφιβόλου φερεγγυότητας, και αφετέρου από τις επενδύσεις χαρτοφυλακίου υψηλού ρίσκου που πραγματοποίησαν και (γ) της προκυκλικότητας των κανόνων για την κεφαλαιακή επάρκεια, που τώρα, εν μέσω της κρίσης, απαιτούν σημαντικά, πρόσθετα κεφάλαια για το τραπεζικό σύστημα, χωρίς να έχουν μεριμνήσει γι αυτά στην ανοδική φάση του οικονομικού κύκλου. Παρά τις υψηλού κόστους προσπάθειες διάσωσης των τραπεζών, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, ο «φαύλος κύκλος» της απομόχλευσης, δηλαδή των αρνητικών και αλληλοτροφοδοτούμενων αναδράσεων μεταξύ ζημιών των τραπεζών, μείωσης της πιστωτικής 12

13 Η οικονομική κρίση στις κατασκευαστικές εταιρίες της δυτικής Θεσσαλονίκης επέκτασης, πραγματικής οικονομίας και χρηματιστηριακών αξιών συνεχίζεται. Τράπεζες-κολοσσοί, όπως η Citigroup, η Bank of America η Royal Bank of Scotland κ.λ.π. συνέχισαν να δηλώνουν υπέρογκες, πρόσθετες ζημίες (Ιανουάριος 2009), υπογραμμίζοντας το εύρος του προβλήματος, ενώ οι ζημίες συνοδεύονται από αύξηση του αριθμού των μηνύσεων από επενδυτές που αισθάνονται εξαπατημένοι. Το ΔΝΤ, έχοντας υπολογίσει πριν από έξι μήνες περίπου τις συνολικές ζημίες του τραπεζικού συστήματος σε περίπου 1 τρις δολάρια, στις τελευταίες εκτιμήσεις του διπλασίασε το ποσό αυτό. Μεγάλο μέρος του προβλήματος είναι ακριβώς η αβεβαιότητα και η μη συμμετρική πληροφόρηση για το μέγεθος των ζημιών. Οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες προσπαθούν να βελτιώσουν τον λόγο «κεφάλαιο/ ενεργητικό» των τραπεζών, είτε αγοράζοντας μετοχές τους, είτε περιουσιακά τους στοιχεία, είτε παρέχοντάς τους εγγυήσεις, με στόχο την αποκατάσταση κανονικών ρυθμών πιστοδότησης προς την οικονομία. Παρά τις προσπάθειες, τα αποτελέσματα μέχρι σήμερα είναι μάλλον πενιχρά. Οι τράπεζες δεν είναι πρόθυμες να προβούν σε νέο δανεισμό, αν δε σιγουρευτούν πρώτα για το ύψος των κεφαλαίων που θα απαιτήσει η αποπληρωμή των επισφαλών δανείων, τα οποία χορηγήθηκαν κατά τα προηγούμενα έτη και εμφανίζονται ακόμα στον ισολογισμό τους. Οι δύο βασικές προτάσεις που συζητούνται διεθνώς για την οριστική αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος και του διλήμματος πολιτικής περιλαμβάνουν (α) την προσωρινή κρατικοποίηση τραπεζών μετά τη διαγραφή κεφαλαίων που αντιστοιχούν στις πραγματικές ζημιές τους, (β) τη δημιουργία τραπεζών- συλλεκτών «αποβλήτων», με την αγορά από το δημόσιο και τοποθέτησή σ αυτές των «τοξικών» περιουσιακών στοιχείων των τραπεζών. Το βασικό ερώτημα που απασχολεί σήμερα τον κόσμο είναι πόσο θα διαρκέσει η κρίση. Η απάντηση στο ερώτημα αυτό εξαρτάται από τη συνισταμένη των εξής, αντίρροπων δυνάμεων που επενεργούν στο σύστημα: α) Ζημίες του τραπεζικού συστήματος και αβεβαιότητα για το ακριβές μέγεθός τους (αρνητική δύναμη). β) Αντίδραση των δημοσιονομικών και νομισματικών αρχών στην κρίση (θετική δύναμη). γ) Συντονισμός κυβερνήσεων και κεντρικών τραπεζών (θετική δύναμη αλλά όχι ακόμη σε πλήρη ανάπτυξη). δ) Πτώση τιμών πετρελαίου και αγαθών (θετική δύναμη) ε) Χαμηλές τιμές περιουσιακών στοιχείων (θα μετατραπεί σε θετική δύναμη όταν οι επενδυτές αρχίσουν να επενδύουν σ αυτά). 13

14 Θεσσαλονίκη 2009 στ) Επιλογή θεσμικού σχήματος αντιμετώπισης των ζημιών των τραπεζών (θα μετατραπεί σε θετική δύναμη όταν αποφασιστεί). ζ) Προσδοκίες για τις πρωτοβουλίες του Προέδρου Obama (θετική δύναμη προς το παρόν). η) Εξαγγελία νέας αρχιτεκτονικής εποπτείας και ρυθμιστικού πλαισίου του τραπεζικού συστήματος (θετική δύναμη). θ) Ρόλος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στην αντιμετώπιση της κρίσης (παραμένει ερωτηματικό): θα παράσχει δάνεια έσχατης ανάγκης στις τράπεζες (lender of last resort), θα αγοράσει ομόλογα των κρατών-μελών της Ευρωζώνης, όπως κάνει η Ομοσπονδιακή Κεντρική Τράπεζα (Fed) των ΗΠΑ του κ. Γιάννη Στουρνάρα, Καθηγητή Οικονομικών του Πανεπιστημίου Αθηνών και Επιστημονικού Διευθυντή ΙΟΒΕ) 14

15 Η οικονομική κρίση στις κατασκευαστικές εταιρίες της δυτικής Θεσσαλονίκης Β. Η Ελληνική Οικονομία Η Ελλάδα, ευρισκόμενη στο μέσον της διεθνούς κρίσης, υφίσταται τις συνέπειές της. Η πρώτη παρατήρηση που μπορεί να κάνει κάποιος είναι ότι η συμμετοχή της στην Ευρωζώνη αποδεικνύεται ευεργετική: Όχι μόνο η Ελλάδα πέτυχε το δεύτερο υψηλότερο ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης στην Ευρωζώνη τα τελευταία χρόνια, αλλά τώρα, εν μέσω της κρίσης, το ευρώ της παρέχει σημαντική προστασία: Χώρες εκτός Ευρωζώνης έχουν υποστεί τις αρνητικές συνέπειες της κρίσης με έναν ιδιαίτερα έντονο τρόπο όπως, π.χ. μεγάλες υποτιμήσεις και σημαντική μείωση των ρυθμών οικονομικής ανάπτυξης. Η συμμετοχή όμως της Ελλάδας στην Ευρωζώνη δεν ήταν αρκετή για να προστατεύσει την ελληνική οικονομία από τη μεγάλη διεύρυνση των επιτοκιακών περιθωρίων δανεισμού (spreads) του δημοσίου και των τραπεζών. Αυτό συνέβη, πρώτον, διότι η διεθνής κρίση συνέβαλε στην εστίαση των διεθνών αγορών χρήματος και κεφαλαίου στις στρεβλώσεις της ελληνικής οικονομίας, και ιδιαίτερα στα υψηλά δίδυμα ελλείμματα (ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και γενικής κυβέρνησης) και αντιστοίχως στο υψηλό εξωτερικό και δημόσιο χρέος, και δεύτερον, διότι στην παράγωγο αγορά ασφαλιστηρίων συμβολαίων χρέους (CDS), δεν ασφαλίζονται μόνο κάτοχοι ομολόγων έναντι ενδεχόμενου κινδύνου χρεοκοπίας χωρών ή επιχειρήσεων, αλλά δραστηριοποιούνται και κερδοσκόποι που στοιχηματίζουν ότι θα διαλυθεί η Ευρωζώνη. Παρά τις έντονες χρηματοπιστωτικές επιπτώσεις της διεθνούς κρίσης στην ελληνική οικονομία που μόλις επισημάνθηκαν, ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξής της δεν έχει επηρεαστεί σημαντικά, αν και αναμένεται να επηρεαστεί περισσότερο το τρέχον έτος. Πράγματι, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ το 2008 ήταν 3.0%, περίπου, έναντι περίπου μηδενικού αντίστοιχου ρυθμού της Ευρωζώνης. Αυτό συνέβη, πρώτον, διότι η Ελληνική οικονομία είναι σχετικά εσωστρεφής (π.χ. εξάγει μόνο το 20% περίπου του ΑΕΠ έναντι 80% της Ιρλανδίας) δεύτερον, διότι δεν έχουν επηρεαστεί οι τιμές των ακινήτων στο βαθμό που έχουν επηρεαστεί σε άλλες χώρες-μέλη της Ευρωζώνης, τρίτον, διότι τα ίδια κεφάλαια των τραπεζών δεν έχουν υποστεί απομείωση αντίστοιχη με αυτή των άλλων τραπεζών της Ευρωζώνης, τέταρτον, διότι οι πραγματικοί μισθοί αυξάνονται, πέμπτον, διότι η δημοσιονομική πολιτική είναι επεκτατική, έκτον διότι η πιστωτική επέκταση προς τον ιδιωτικό τομέα συνεχίζει να κινείται με διψήφιους ρυθμούς. Για το 2009 οι προβλέψεις για το ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας κυμαίνονται μεταξύ 0% και 1.5%, που ναι μεν συνεχίζει να είναι υψηλότερος της Ευρωζώνης (-2%), δεν παύει όμως να είναι 3 εκατοστιαίες 15

16 Θεσσαλονίκη 2009 μονάδες χαμηλότερος σε σχέση με αυτόν του 2008, επιβράδυνση που ενδεχομένως αυξήσει τον αριθμό των ανέργων κατά άτομα περίπου. Στο πλαίσιο αυτό καλείται η οικονομική πολιτική να αναλάβει ρόλο: Πρώτον, άμβλυνσης των επιπτώσεων της διεθνούς κρίσης στην ελληνική οικονομία βραχυπροθέσμως και δεύτερον, εξάλειψης των εστιών της αβεβαιότητας μακροπροθέσμως. Η επιτυχία ή μη της οικονομικής πολιτικής στην Ελλάδα θα εξαρτηθεί (α) από τις διεθνείς εξελίξεις και ιδιαίτερα από την ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας, (β) από τις εξελίξεις στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, (γ) από το μείγμα, τις προϋποθέσεις άσκησης της οικονομικής πολιτικής και την εξάλειψη της αβεβαιότητας γύρω από την προβλεπόμενη μακροπρόθεσμη πορεία βασικών μακροοικονομικών μεγεθών. Με άλλα λόγια, η επιτυχία της οικονομικής πολιτικής θα εξαρτηθεί κυρίως από το αν η Ελλάδα πείσει ότι διαθέτει ένα μακροπρόθεσμο πρόγραμμα δημοσιονομικής, διαρθρωτικής και θεσμικής προσαρμογής, στην ουσία ένα νέο αναπτυξιακό πρότυπο. (i) Τα περιθώρια άσκησης επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής στην Ελλάδα για την αντιμετώπιση της κρίσης είναι περιορισμένα. Τόσο το υψηλό έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης και το υψηλό δημόσιο χρέος (το οποίο ήδη επιβαρύνεται σημαντικά από τη δέσμη μέτρων για το χρηματοπιστωτικό σύστημα) όσο και το υπερβολικά υψηλό έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και το υψηλό εξωτερικό χρέος, αποτελούν περιοριστικούς παράγοντες στην άσκηση επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής. Παράλληλα, η αύξηση των επιτοκιακών περιθωρίων (spreads) δανεισμού του δημοσίου και ο κίνδυνος μιας, ακόμη μεγαλύτερης, αύξησής τους, είναι ένας επιπρόσθετος ανασταλτικός παράγων. Άλλωστε, από μια μακροπρόθεσμη οπτική γωνία, η ελληνική οικονομία χρειάζεται αύξηση του ποσοστού αποταμίευσης (δημόσιας ή/και ιδιωτικής) το οποίο έχει μειωθεί σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα τα τελευταία χρόνια. Θα ήταν ευκταίο η άσκηση της δημοσιονομικής πολιτικής να ήταν αντικυκλική, με πλεονάσματα ή μηδενικά ελλείμματα στις ανοδικές φάσεις του κύκλου ώστε να υπάρχουν περιθώρια ελλειμμάτων στις καθοδικές φάσεις, όπως η τωρινή. Δυστυχώς όμως δεν ήταν. Στο πλαίσιο αυτό, η αύξηση του συγχρηματοδοτούμενου από την Ε.Ε. Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων είναι ο μόνος αποτελεσματικός τρόπος επηρεασμού της εγχώριας ζήτησης και άμβλυνσης των επιπτώσεων της κρίσης χωρίς ουσιαστική επίπτωση στο έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης, παράλληλα με μία προσωρινή αύξηση των επιδομάτων ανεργίας. Δεν είναι σκόπιμη, ούτε εφικτή, η αύξηση των λοιπών καταναλωτικών δημοσίων δαπανών και η δημιουργία κλίματος παροχών, αφού, όπως ήδη επισημάνθηκε, ενέχει τον κίνδυνο περαιτέρω διεύρυνσης των επιτοκιακών περιθωρίων δανεισμού (spreads) του ελληνικού 16

17 Η οικονομική κρίση στις κατασκευαστικές εταιρίες της δυτικής Θεσσαλονίκης δημοσίου και επομένως του κόστους του χρήματος στην Ελλάδα, με αρνητικές επιπτώσεις στις επενδύσεις και την κατανάλωση. (ii) Η χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής που ασκείται από τις κεντρικές τράπεζες και η άσκηση επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής από χώρες που διαθέτουν τα περιθώρια, αναμένεται να έχουν θετική επίπτωση και στην Ελληνική οικονομία. Όμως, η χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε χαμηλότερα επιτόκια αγοράς στις τρέχουσες συνθήκες κρίσης, κυρίως διότι αυτή (η διεθνής κρίση) έχει προκαλέσει κρίση εμπιστοσύνης μεταξύ των τραπεζών και αλλαγή της στάσης τους έναντι των δυνητικών κινδύνων των αντισυμβαλλομένων, είτε αυτοί είναι τράπεζες, είτε επιχειρήσεις, είτε ιδιώτες. Η κρίση εμπιστοσύνης στον χρηματοπιστωτικό τομέα αντανακλάται, μεταξύ άλλων, και στο υψηλό επιτοκιακό περιθώριο (spread) έναντι των βασικών, διεθνών επιτοκίων αναφοράς με τα οποία δανείζονται οι εμπορικές τράπεζες. Και εδώ, το αυξημένο spread δανεισμού του ελληνικού δημοσίου προσδιορίζει το κόστος του τραπεζικού χρήματος στην Ελλάδα και επηρεάζει την κατανάλωση και τις επενδύσεις. Στο σημείο αυτό πρέπει να τονιστεί ότι η πρόσφατη υποβάθμιση της Ελληνικής οικονομίας (παράλληλα με την υποβάθμιση της Ισπανικής και της Πορτογαλικής οικονομίας) από διεθνείς οίκους αξιολόγησης, η οποία συνέβαλε στην διεύρυνση των επιτοκιακών περιθωρίων, στηρίχτηκε στο υψηλό δημόσιο έλλειμμα και χρέος καθώς και στο υψηλό έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Δεν έλαβε όμως υπ όψη το σχετικά χαμηλό ιδιωτικό χρέος της Ελλάδας, το οποίο, αν αθροιστεί με το δημόσιο χρέος, παραμένει σημαντικά χαμηλότερο από το μέσο όρο της Ευρωζώνης, ούτε και τον υψηλό ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης τα τελευταία δέκα χρόνια, ο οποίος υπερβαίνει το μέσο επιτόκιο δανεισμού του δημοσίου. Αν ληφθεί υπ όψη ότι η πρόσφατη κρίση προήλθε από χρεοκοπίες ιδιωτικών τραπεζών και όχι κρατών, προκύπτει ότι τα χρησιμοποιούμενα κριτήρια αξιολόγησης της ευρωστίας οικονομιών είναι ενδεχομένως υπέρ το δέον προσανατολισμένα στο δημόσιο τομέα και όχι τον ιδιωτικό. Όπως και στον υπόλοιπο κόσμο, έτσι και στην Ελλάδα, η άμβλυνση των επιπτώσεων της κρίσης και η επαναφορά της οικονομίας σε φυσιολογικούς ρυθμούς θα εξαρτηθεί κυρίως από την θετική αντίδραση του χρηματοπιστωτικού συστήματος στα μέτρα στήριξης του. Σήμερα ασκούνται δύο αντίρροπες δυνάμεις στις τράπεζες: αυτές που τις ωθούν να συσσωρεύουν κεφάλαια προκειμένου να βελτιώσουν τους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας, και αυτές που τις πιέζουν να συνεχίσουν να χορηγούν δάνεια στον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας. Η «προκυκλικότητα» των κανόνων κεφαλαιακής επάρκειας που ήδη αναφέρθηκε, και ήταν μερικώς υπεύθυνη για 17

18 Θεσσαλονίκη 2009 τις υπερβολικές δανειοδοτήσεις και αναλήψεις κινδύνων στην ευνοϊκή φάση του οικονομικού κύκλου, τώρα συμβάλλει σε πιέσεις προς την αντίθετη κατεύθυνση: δηλαδή προς υπερβολικό συντηρητισμό και αναστολή χορήγησης δανείων. Η διαδικασία της απομόχλευσης (deleveraging) θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τις οικονομικές εξελίξεις, τη διάρκεια και το μέγεθος της κρίσης και στην Ελλάδα. Όπως στην ανοδική φάση του οικονομικού κύκλου υπήρχε θετική αλληλεξάρτηση δύο κατευθύνσεων μεταξύ (α) των θετικών μακροοικονομικών εξελίξεων και (β) των θετικών αποτελεσμάτων των τραπεζών, έτσι και στην καθοδική. Οι παρεμβάσεις των κυβερνήσεων με τα διασωστικά πακέτα των τραπεζών σκοπό έχουν να «βάλουν φρένο» σ αυτόν τον καθοδικό αλληλοτροφοδοτούμενο κύκλο, με την ενίσχυση της κεφαλαιακής επάρκειας και της ρευστότητας των τραπεζών. Τα σχετικά ερωτήματα που τίθενται εδώ είναι τα εξής: (α) πόσο κινδυνεύουν οι Ελληνικές τράπεζες; (β) μπορούν να συνεχίσουν να πιστοδοτούν τον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας με ρυθμό περίπου 10% το 2009; (γ) είναι επαρκές το πακέτο των 28 δισ. ευρώ; (δ) τι μέτρα μπορούν να ληφθούν εάν οι εξελίξεις δεν είναι ευνοϊκές; Το Ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν είναι εκτεθειμένο σε «τοξικά» περιουσιακά στοιχεία και η κεφαλαιακή του επάρκεια δεν κινδυνεύει από αυτά. Οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζει σχετίζονται με τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στην ποιότητα των δανείων που έχει χορηγήσει, συμπεριλαμβανομένων και των συναλλαγματικών κινδύνων στις χώρες της Βαλκανικής. Από την πλειοψηφία των αναλύσεων που έχουν δει το φως της δημοσιότητας προκύπτει ότι η ενίσχυση των κεφαλαίων των τραπεζών με τα 5 δισ. ευρώ που προβλέπονται γι αυτό το σκοπό στο πακέτο των 28 δισ. ευρώ είναι επαρκής κάτω από το βασικό μακροοικονομικό σενάριο που προβλέπει θετικό ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης για το 2009, αν και ενδεχομένως χρειαστεί να μη διανεμηθούν μερίσματα αν η Τράπεζα της Ελλάδος θέσει υψηλά τον πήχη των μη εξυπηρετούμενων δανείων, στο 3,5% του συνόλου όπως είχε δηλωθεί αρχικά. Αν όμως υλοποιηθούν κίνδυνοι πέραν του βασικού σεναρίου, όπως π.χ. μια μεγάλη μεταβολή (υποτίμηση) των συναλλαγματικών ισοτιμιών στις χώρες της Βαλκανικής, τα ίδια κεφάλαια των ελληνικών τραπεζικών ομίλων κινδυνεύουν να απομειωθούν σημαντικά. Στην περίπτωση αυτή θα απαιτηθούν αυξήσεις κεφαλαίου. Εάν οι ιδιώτες μέτοχοι δεν μπορέσουν να ανταποκριθούν, το δημόσιο θα πρέπει να συμμετάσχει ως έσχατος μέτοχος (shareholder of last resort), αυξάνοντας τη συμμετοχή του πέραν των 5 δισ. ευρώ του αρχικού πακέτου, αποκτώντας, αναγκαστικά, τον προσωρινό έλεγχο του τραπεζικού συστήματος. Αυτή είναι μια λύση έκτακτης ανάγκης, που 18

19 Η οικονομική κρίση στις κατασκευαστικές εταιρίες της δυτικής Θεσσαλονίκης απαιτεί λεπτομερές σχέδιο εισόδου, σχέδιο αναδιάρθρωσης και σχέδιο εξόδου, εξισορροπώντας τα συμφέροντα των ιδιωτών μετόχων με αυτά του δημοσίου. (iii) Το βασικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας σήμερα είναι τα ερωτηματικά και η αβεβαιότητα που δημιουργούνται γύρω από τη βιωσιμότητα του τρέχοντος αναπτυξιακού και κοινωνικού προτύπου. Η κρίση απλώς ανέδειξε και φώτισε προβλήματα, τα οποία η μακροχρόνια επιτυχής αναπτυξιακή πορεία της χώρας από το 1995 και μετά και η διεθνής οικονομική ευφορία συγκάλυπταν. Η αύξηση των spreads των ομολόγων του Ελληνικού δημοσίου είναι απλώς μια αντανάκλαση, υπερβολικά έντονη ίσως, αυτών των προβλημάτων, τα οποία φωτίστηκαν από την κρίση. Είναι σκόπιμο να αντιμετωπίσουμε την πρόσφατη κρίση ως ευκαιρία ανάλυσης των αδυναμιών του τρέχοντος αναπτυξιακού προτύπου και διατύπωσης ενός νέου, στην ουσία ενός μακροπρόθεσμου προγράμματος δημοσιονομικής, διαρθρωτικής και θεσμικής προσαρμογής. Με το πρόγραμμα αυτό πρέπει να επιδιωχθεί η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης της διεθνούς οικονομικής κοινότητας στην Ελληνική οικονομία. Τα ελαττώματα του τρέχοντος αναπτυξιακού προτύπου είναι, λίγο πολύ, γνωστά: Μεταξύ άλλων, ενθαρρύνει την κατανάλωση, την ελλειμματική δημόσια διαχείριση και τις εισαγωγές εις βάρος της αποταμίευσης και των εξαγωγών. Δεν φορολογεί το εισόδημα από εργασία και από κεφάλαιο με τον ίδιο τρόπο. Προστατεύει τους σχετικά εύπορους συνταξιούχους εις βάρος των ευκαιριών της νέας γενιάς. Ενθαρρύνει την πρόωρη συνταξιοδότηση εις βάρος της εργασίας. Εμποδίζει την επιχειρηματικότητα και θέτει φραγμούς στον ανταγωνισμό. Ευνοεί την οικογενειοκρατία, τον κομματισμό, τα δίκτυα γνωριμιών και τη μετριότητα εις βάρος της αξιοκρατίας και της αριστείας. Δεν μεριμνά επαρκώς για το περιβάλλον, για ζητήματα διαφάνειας, διαφθοράς, και εταιρικής διακυβέρνησης. Αυτές οι στρεβλώσεις ερμηνεύουν και αντανακλώνται στο υψηλό δημόσιο και εξωτερικό χρέος, τη χαμηλή ανταγωνιστικότητα, τις χαμηλές επιδόσεις του εκπαιδευτικού συστήματος, την υψηλή ανεργία των νέων, το ελλειμματικό ασφαλιστικό σύστημα, την ελλιπή λειτουργία του ανταγωνισμού, την ανεπαρκή δημόσια διοίκηση, την έλλειψη εμπιστοσύνης στους θεσμούς, τη δυσαρέσκεια της νέας γενιάς, το χαμηλό ηθικό της κοινωνίας. Είναι φανερό λοιπόν ότι απαιτείται ένα νέο πρότυπο για το μέλλον, που να περιλαμβάνει την οικονομία, την κοινωνία και τους θεσμούς, εξειδικεύοντας στόχους και μέσα επίτευξής τους. Οι τομές που απαιτούνται καλύπτουν 19

20 Θεσσαλονίκη 2009 τέσσερα κεφάλαια: Δημοσιονομικό, Ανταγωνιστικότητα, Κοινωνικό Κράτος, Θεσμοί του κ. Γιάννη Στουρνάρα, Καθηγητή Οικονομικών του Πανεπιστημίου Αθηνών και Επιστημονικού Διευθυντή ΙΟΒΕ) 20

21 Η οικονομική κρίση στις κατασκευαστικές εταιρίες της δυτικής Θεσσαλονίκης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Η ΚΡΙΣΗ ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΙΕΣ Α. Η επίπτωση στις κατασκευαστικές εταιρίες Η κρίση στον τομέα των κατασκευών συμπεριλαμβανομένης της βιομηχανίας δομικών υλικών - είναι βαθιά και κινδυνεύει να πάρει μόνιμα χαρακτηριστικά. Υπογραμμίζεται από τη μείωση κατά 23% των οικοδομικών αδειών σε σχέση με το 2008, τη μείωση κατά 33% του ΠΔΕ σε σχέση με το 2004, των εκπτώσεων κατά 40% (και κατά μέσο όρο) που δίνονται στα δημόσια έργα με την προσδοκία της επιβίωσης των εργοληπτικών επιχειρήσεων, τη σημαντική πτώση του τζίρου των βιομηχανιών και βιοτεχνιών δομικών υλικών και φυσικά των εξαγωγών τους. 5 Σύμφωνα με τον κ. Θεοχάρους Θεοχάρη, Διευθυντή του Επιχειρηματικού Κέντρου της Εμπορικής Τράπεζας, ο τομέας των κατασκευών έχει πληγεί περισσότερο από κάθε άλλο κλάδο της οικονομίας λόγω της υπερπροσφοράς. Η υπερπροσφορά οφείλεται: 1. Λόγω της επιβολής του ΦΠΑ από , όλοι έσπευσαν να βγάλουν οικοδομικές άδειες. 2. Η απόκτηση οικοδομικών αδειών από μη επαγγελματίες εργολάβους. 3. Το χρηματοπιστωτικό σύστημα, το οποίο χρηματοδοτούσε με ευνοϊκούς όρους, δάνεια σε πολίτες και επιχειρήσεις Τύπου Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος/ /σελ.1 6 Παράρτημα σελ.55/συνέντευξη κ. Χάρη Θεοχάρους 21

22 Θεσσαλονίκη 2009 Β. Η ζήτηση για τεχνικά έργα Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τις δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού και προϋπολογισμού δημοσίων επενδύσεων σε αξία, της περιόδου Ο μέσος ετήσιος ρυθμός μεταβολής των δημοσίων επενδύσεων (βάσει του προϋπολογισμού) διαμορφώθηκαν σε εκ. από εκ. το προηγούμενο έτος, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 6,9%. Το ποσοστό συμμετοχής των δαπανών προϋπολογισμού δημοσίων επενδύσεων ως προς το σύνολο των δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού κυμάνθηκε μεταξύ 12,8%-17,6% κατά την εξεταζόμενη περίοδο. Πιο συγκεκριμένα, την διετία το ποσοστό παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στα επίπεδα του 13,5%, εμφανώς χαμηλότερο συγκριτικά με την περίοδο οπότε και κυμάνθηκε μεταξύ 17,6% και 15,1%. 7 Πίνακας 2.1 Δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού και προϋπολογισμού δημοσίων επενδύσεων σε αξία Μεταβολή Μεταβολή Συμμετοχή Δαπάνες (ΔΕ) έναντι (ΔΚΠ)έναντι Δαπάνες (%) προϋπολογισμού αντίστοιχης αντίστοιχης Έτος κρατικού δημοσίων δημοσίων περιόδου περιόδου προϋπολογισμού επενδύσεων επενδύσεων προηγούμενου προηγούμενου στο σύνολο έτους(%) έτους (%) , , ,1 15, , ,1 16, , ,1 16, ,6 12, , ,4 13, , ,8 13,6 Πηγή: Στατιστικό Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας, Τράπεζα της Ελλάδος, Οκτώβριος 2006 Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται η ιδιωτική νόμιμη οικοδομική δραστηριότητα ανά γεωγραφικό διαμέρισμα, για την περίοδο Με 7 ICAP, Τεχνικές Εταιρίες 7 ης. 6 ης, 5 ης τάξης Δεκέμβριος 2007,σελ

23 Η οικονομική κρίση στις κατασκευαστικές εταιρίες της δυτικής Θεσσαλονίκης βάση τα συγκεκριμένα στοιχεία, η εγχώρια νόμιμη ιδιωτική οικοδομική δραστηριότητα διαμορφώθηκε σε υψηλά επίπεδα το 1990 ( χιλ.μ 3 ), έκτοτε όμως και μέχρι και το 1995 ακολούθησε πτωτική πορεία, με αποτέλεσμα το συγκεκριμένο έτος να διαμορφωθεί σε χιλ.μ 3. Από το 1996 παρατηρείται και πάλι ανάκαμψη της οικοδομικής δραστηριότητας (με εξαίρεση το 1999), η οποία το 2000 ανήλθε σε χιλ.μ 3. 8 Πίνακας2.2 Γεωγραφικό Διαμέρισμα Εξέλιξη όγκου νόμιμης ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας ( ) Ποσοστιαία (%) Κατανομή στο Σύνολο της Χώρας Νομός Αττικής ,4 Λοιπή Στερεά Ελλάδα ,7 Πελοπόννησος ,2 Ιόνιοι Νήσοι ,4 Ήπειρος ,2 Θεσσαλία ,8 Κεντρική και Δυτ. Μακεδονία ,9 Ανατολική Μακεδονία και Θράκη ,7 Νήσοι Αιγαίου ,5 Κρήτη ,2 Σύνολο Χώρας Όγκος σε χιλ. μ 3 Πηγή: ΕΣΥΕ Στον πίνακα 2.3 παρουσιάζεται η ιδιωτική οικοδομική δραστηριότητα κατά διοικητική περιφέρεια, για τα έτη 2005 και Στο σύνολο της χώρας το 2006 ο αριθμός αδειών που εκδόθηκαν διαμορφώθηκε σε 84536, έναντι 8 ICAP, Τεχνικές Εταιρίες 7 ης. 6 ης, 5 ης τάξης Δεκέμβριος 2007,σελ

24 Θεσσαλονίκη αδειών το 2005 (ποσοστιαία μείωση κατά14,2%). Η οικοδομική δραστηριότητα (βάση αδειών) εμφάνισε πτώση κατά 23,95 με βάση την επιφάνεια και κατά 19,2% με βάση τον όγκο το 2006, έναντι του προηγούμενου έτους. Μείωση (έως και 45,8%) σημείωσε ο όγκος της οικοδομικής δραστηριότητας σε όλες σχεδόν τις διοικητικές περιφέρειες (εξαίρεση αποτέλεσε η περιφέρεια Ιονίων Νήσων η οποία και εμφάνισε στασιμότητα). Η κατανομή του όγκου της ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας ανά διοικητική περιφέρεια το έτος 2006 απεικονίζεται στο διάγραμμα Πίνακας 2.3 Ιδιωτική νόμιμη οικοδομική δραστηριότητα κατά διοικητική περιφέρεια ( ) Αριθμός αδειών Επιφάνεια(σε χιλ. μ 2 ) Όγκος (σε χιλ. μ 2 ) Διοικητικές Περιφέρειες Μετα βολή( %) Μετα βολή( %) Μετα βολή( %) Αν. Μακεδονία και Θράκη 4588, ,00-13, , ,00-27, , ,60-21,10 Κεντρική Μακεδονία 12366, ,0 0-17, , ,50-25, , ,30-19,90 Δυτική Μακεδονία 1405, ,00-22,80 409,60 788,00-48, , ,40-45,80 Θεσσαλία 4889, ,00-16, , ,50-27, , ,80-23,90 Ήπειρος 2511, ,00-16,00 696, ,80-32, , ,70-30,50 Ιόνιοι Νήσοι 3222, ,00 2,60 692,40 697,20-0, , ,10 0,10 Δυτική Ελλάδα 5596, ,00-15, , ,20-33, , ,10-30,10 Στερεά Ελλάδα 5617, ,00-16, , ,10-21, , ,70-6,90 Πελοπόννησ ος 7184, ,00-10, , ,20-11, , ,50-9, , ,0 0-14, , ,80-24, , ,20-20,60 Αττική Βόρειο Αιγαίο 2283, ,00-13,70 340,10 436,00-22, , ,20-21,20 Νότιο Αιγαίο 4060, ,00-11,00 862,60 981,50-12, , ,90-7,60 Κρήτη 5502, ,00-13, , ,90-15, , ,60-12,60 Σύνολο 84536, 98569, , - - Χώρας , , , , ,10 19,20 Πηγή: ΕΣΥΕ 9 ICAP, Τεχνικές Εταιρίες 7 ης. 6 ης, 5 ης τάξης Δεκέμβριος 2007,σελ

25 Η οικονομική κρίση στις κατασκευαστικές εταιρίες της δυτικής Θεσσαλονίκης Διάγραμμα 2.1 Κατανομή όγκου ιδιωτικής οικοδομής δραστηριότητας ανά διοικητική περιφέρεια για το έτος 2006 Στον πίνακα 2.4 παρουσιάζεται η ιδιωτική νόμιμη οικοδομική δραστηριότητα, κατά διοικητική περιφέρεια, για τη χρονική περίοδο Ιανουαρίου Ιουνίου 2006 και Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία της ΕΣΥΕ, η οικοδομική δραστηριότητα του πρώτου εξαμήνου του 2007 έναντι του αντίστοιχου διαστήματος του 2006, παρουσίασε στο σύνολο της χώρας ποσοστιαία μείωση κατά 2,85 στον αριθμό των αδειών, 7,6% στην επιφάνεια και 5,2% στον όγκο. 10 Πίνακας 2.4 Ιδιωτική νόμιμη δραστηριότητα κατά διοικητική περιφέρεια (Ιανουάριος-Ιούνιος 2006 & 2007) Αριθμός αδειών Επιφάνεια (σε χιλ. μ 2 ) Όγκος (σε χιλ. μ 2 ) Μεταβολή (%) ICAP, Τεχνικές Εταιρίες 7 ης. 6 ης, 5 ης τάξης Δεκέμβριος 2007,σελ. 35 Μεταβολή (%) Μεταβολή (%) Διοικητική Περιφέρεια Αν. Μακεδονία και Θράκη ,1 504,8 553,2-8, ,2-6,6 Κεντρική Μακεδονία ,5 1653,1 2086,6-20,8 7267,1 8304,2-12,5 Δυτική Μακεδονία ,5 213,5-6,6 722,8 736,8-1,9 Θεσσαλία ,8 698,4 765,1-8,7 2675,4 2699,3-0,9 Ήπειρος ,1 325,7 345,8-5,8 1168,3 1271,1-8,1 Ιόνιοι Νήσοι ,8 302,8 306,7-1,3 1042,7 1047,1-0,4 Δυτική Ελλάδα ,3 612,2 574,8 6, ,

26 Θεσσαλονίκη 2009 Στερεά Ελλάδα ,8 785,3 761,6 3, ,4-8,2 Πελοπόννησος ,2 762,5 757,2 0,7 2603,8 2634,8-1,2 Αττική ,7 2749,2 3119,5-11, Βόρειο Αιγαίο ,5 179,1 157,7 13,6 655,7 582,4 12,6 Νότιο Αιγαίο ,8 422, , ,3-3,4 Κρήτη , ,1 8,6 2893,9 2586,5 11,9 Σύνολο ,8 9993, ,80-7, , ,80-5,2 Πηγή: ΕΣΥΕ Ο πίνακας 2.5 παρουσιάζει τη συνολική οικοδομική δραστηριότητα κατά διοικητική περιφέρεια για τα έτη 2005 και Ο αριθμός των αδειών που εκδόθηκαν στο σύνολο της χώρας το 2006 ανήλθε σε 81933, εμφανίζοντας ετήσια μείωση κατά 14,4%. Η συνολική οικοδομική δραστηριότητα μειώθηκε κατά 24,2% με βάση την επιφάνεια και κατά 19,3% με βάση τον όγκο των οικοδομικών αδειών, το 2006 έναντι του προηγούμενου έτους. Η μόνη διοικητική περιφέρεια στην οποία ο όγκος της συνολικής οικοδομική δραστηριότητας εμφάνισε μικρή αύξηση κατά το 2006 σε σχέση με το προηγούμενο έτος ήταν οι Ιόνιοι Νήσοι. 11 Πίνακας 2.5 Συνολική οικοδομική δραστηριότητα κατά διοικητική περιφέρεια ( _ Αριθμός αδειών Επιφάνεια(σε χιλ. μ 2 ) Όγκος (σε χιλ. μ 2 ) Διοικητικές Περιφέρειες Μεταβολ ή(%) Μεταβολ ή(%) Μεταβολ ή(%) Αν. Μακεδονία και Θράκη ,4 1168,9 1624, ,9 5638,5-21,2 Κεντρική Μακεδονία ,1 4102,8 5562,2-26, , ,5 Δυτική Μακεδονία ,6 800,3-44,8 1567,5 2628,8-40,4 Θεσσαλία ,5 1461,7 1988,9-26,5 5426,2 7057,4-23,1 Ήπειρος ,8 1091,2-34,8 2601,8 3848,7-32,4 Ιόνιοι Νήσοι ,8 715,4 694, ,5 2420,6 1,6 Δυτική Ελλάδα ,2 1180,4 1802,8-34,5 4392,8 6382,4-31,2 Στερεά Ελλάδα ,3 1574,5 1962,5-19,8 6502,5 7234,2-10,1 Πελοπόννησος ,9 1944,1-10,9 6215,9 6788,2-8,4 Αττική ,8 6480,8 8586,1-24, , ,1 Βόρειο Αιγαίο ,3 490,7-29,6 1282,3 1808,9-29,1 Νότιο Αιγαίο ,3 837,7 976,4-14,2 2995, ,4 Κρήτη , ,6-18,8 5953,7 7139,5-16, , , , Σύνολο Χώρας , , ,3 Πηγή: ΕΣΥΕ 11 ICAP, Τεχνικές Εταιρίες 7 ης. 6 ης, 5 ης τάξης Δεκέμβριος 2007,σελ

27 Η οικονομική κρίση στις κατασκευαστικές εταιρίες της δυτικής Θεσσαλονίκης Όσον αφορά στην κατασκευή κατοικιών ειδικότερα, ο πίνακας 2.6 παρουσιάζει την εξέλιξη των νέων κατοικιών, συνολικά και ανά αριθμό δωματίων, για το χρονικό διάστημα Όσον αφορά την εξέλιξη στον τομέα των κατοικιών (Πίνακας 2.6), ο αριθμός των νέων κατοικιών (βάση αδειών) παρουσίασε μια απότομη εκτίναξη (στις κατοικίες) το 2005, εξαιτίας της επικείμενης αλλαγής του θεσμικού πλαισίου. Το 2006 η σχετική δραστηριότητα επανήλθε σε σχετικά συνήθη επίπεδα ( κατοικίες). Το μεγαλύτερο μέρος των νέων κατοικιών είχαν 3-4 δωμάτια. 12 Πίνακας 2.6 Αριθμός νέων κατοικιών στη Ελλάδα βάσει εκδοθείσων αδειών ( ) Σύνολο Με 1-2 δωμάτια Με 3-4 δωμάτια Με 5 δωμάτια και άνω Σημ.: Συμπεριλαμβάνονται και κατοικίες που προέρχονται από προσθήκες, αναπαλαιώσεις 9 με αλλαγή όγκου),.νομιμοποιήσεις, αναθεωρήσεις (με αλλαγή όγκου) και τροποποιήσεις. Πηγή: Γενική Γραμματεία Δημοσίων Έργων / ΥΠΕΧΩΔΕ 12 ICAP, Τεχνικές Εταιρίες 7 ης. 6 ης, 5 ης τάξης Δεκέμβριος 2007,σελ

28 Θεσσαλονίκη 2009 Διάγραμμα 2.2 Αριθμός νέων οικοδομικών αδειών για το νομό Θεσσαλονίκης για τα έτη (Ιανουάριος-Αύγουστος) Στο παραπάνω διάγραμμα παρουσιάζεται ο αριθμός των νέων οικοδομικών αδειών για τον νομό Θεσσαλονίκης από το (Ιανουάριος Φεβρουάριος).Με εξαίρεση τον Μάρτιο (2009) που παρουσιάζεται μια αύξηση της τάξεως του 20,35% σε σχέση με το αντίστοιχο μήνα του 2008,όλους τους άλλους μήνες παρουσιάζεται τεράστια πτώση στον αριθμό των νέων αδειών με αποκορύφωμα τον Απρίλιο (2009) όπου η πτώση ανήλθε σε 40,11%.Μέχρι τον Αύγουστο του 2008 ο συνολικός αριθμός των νέων αδειών ανήλθε σε σε αντίθεση με τον Αύγουστο του 2009 όπου ο συνολικός αριθμός ανήλθε σε παρουσιάζοντας πτώση κατά 19,03% Πολεοδομία Θεσσαλονίκης(προσωρινά στοιχεία) 28

29 Η οικονομική κρίση στις κατασκευαστικές εταιρίες της δυτικής Θεσσαλονίκης Διάγραμμα 2.3 Αριθμός νέων οικοδομικών αδειών για το Δήμο Εύοσμου για τα έτη (Ιανουάριος-Αύγουστος) Στο παραπάνω διάγραμμα παρουσιάζεται ο αριθμός των οικοδομικών αδειών για τον Δήμο Ευόσμου για την περίοδο (Ιανουάριος Φεβρουάριος). Με εξαίρεση τον Μάρτιο του 2009, που παρουσιάζεται μια οριακή αύξηση της τάξεως του 2,9% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2008,όλους τους άλλους μήνες παρουσιάζεται τεράστια πτώση στον αριθμό των νέων αδειών με αποκορύφωμα τον Απρίλιο (2009) όπου η πτώση ανήλθε στο 61,67%. Μέχρι τον Αύγουστο του 2008 ο συνολικός αριθμός των νέων αδειών ανήλθε σε 698 σε αντίθεση με τον Αύγουστο του 2009 όπου ο συνολικός αριθμός ανήλθε σε 504 παρουσιάζοντας πτώση 27,79% Πολεοδομία Θεσσαλονίκης(προσωρινά στοιχεία) 29

30 Θεσσαλονίκη 2009 Γ. Η κρίση των κατασκευών επηρεάζει αλουμίνιο και σίδερο Η αβεβαιότητα που έχει προκύψει στην οικονομική ζωή της χώρας από την συνεχιζόμενη παγκόσμια οικονομική κρίση, φυσικά έχει επηρεάσει και τον κλάδο του αλουμινίου, και του σιδήρου, με τις σχετικές επιπτώσεις να έχουν αρχίσει να γίνονται εμφανείς από τις αρχές του χρόνου. Όπως όλοι βιώνουμε καθημερινά, η ψυχολογία της αγοράς είναι στα κατώτερα δυνατά επίπεδα και η πιστωτική «ασφυξία» δημιουργεί αλυσιδωτές επιπτώσεις και παρενέργειες σε όλη την οικονομική δραστηριότητα, χωρίς να διακρίνονται κάποια σημάδια για την αναστροφή της υπάρχουσας αυτής κατάστασης. Βασικά υλικά μιας οικοδομής όπως το αλουμίνιο και τα σίδερα δεν έμειναν ανέγγιχτα από την πτώση της δραστηριότητας των κατασκευαστικών εταιριών Την μείωση της δραστηριότητας, κατά ένα μέρος ο κλάδος την ανέμενε, ανεξάρτητα από την τωρινή κρίση, αφού υπήρξε μία έντονη και παρατεταμένη αναπτυξιακή πορεία την τελευταία 10ετία και λόγω των ολυμπιακών αγώνων, αλλά και της δυναμικής και πρωτόγνωρης οικοδομικής έκρηξης που βιώσαμε. Ίσως πρέπει να περιμένουμε και περαιτέρω επιδείνωση, αφού η πτώση της οικοδομικής δραστηριότητας θα γίνει πιο εμφανής μέσα στο I. Αλουμίνιο Οι εταιρίες της διέλασης, υπολογίζεται ότι το 2008 έκλεισαν με μία μείωση των πωλήσεών τους γύρω στο 20%, ίσως δε και για πρώτη φορά μετά από αρκετά χρόνια, θα δούμε στους δημοσιευμένους ισολογισμούς ορισμένων εταιριών καταγεγραμμένες ζημιές. Το πρώτο δίμηνο του 2009 η πτώση των πωλήσεων προφίλ προς τους εμπόρους πρέπει να αγγίζει το 40% και αυτό όχι μόνο λόγο της πτώσης της ζήτησης, αλλά και της σφικτής πιστωτικής πολιτικής που αναγκάζονται να ακολουθήσουν οι εταιρίες προς τους πελάτες τους, αλλά και της μείωσης των αποθεμάτων των εμπορικών καταστημάτων. Εξίσου δυσμενής είναι η εικόνα και στον τομέα των εξαγωγών, όπου οι περισσότερες εταιρίες που έχουν εξαγωγική δραστηριότητα βλέπουν τις παραγγελίες τους να μειώνονται, με τα περισσότερα προβλήματα να αναδεικνύονται σε αυτές που έχουν σημαντική παρουσία στις αγορές των ανατολικών χωρών (Βουλγαρία, Ρουμανία, Ουκρανία κ.ά.), που παρουσιάζουν πλέον ζημιές και λόγω της υποτίμησης των τοπικών νομισμάτων. Απόρροια της όλης κατάστασης, είναι η συρρίκνωση της παραγωγής τους, όλες πλέον έχουν μία βάρδια παραγωγής και με βασικά επακόλουθα την μείωση των θέσεων εργασίας. 30

Η διεθνής κρίση και η Ελληνική Οικονομία: Διλήμματα και προτάσεις

Η διεθνής κρίση και η Ελληνική Οικονομία: Διλήμματα και προτάσεις Η διεθνής κρίση και η Ελληνική Οικονομία: Διλήμματα και προτάσεις Γιάννης Στουρνάρας Καθηγητής Οικονομικών του Πανεπιστημίου Αθηνών και Επιστημονικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ Α. Η διεθνής κρίση Η τρέχουσα διεθνής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Καθαρά Κέρδη Ομίλου: 82,4 εκ. (-1,6%, σε επαναλαμβανόμενη βάση +6,4%), Τράπεζας: 96,3 εκ. (+46,7%), με περαιτέρω βελτίωση της προ προβλέψεων οργανικής

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Κεφαλαιακή Επάρκεια: Ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας διαμορφώνεται στο 8,1% μετά την καταβολή από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κεφαλαιακής

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Δελτίο τύπου 28 Φεβρουαρίου 2011 Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Η επιτυχής ολοκλήρωση της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου με την άντληση 488.2 εκατ., και η πώληση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 2015

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 205 Δείκτης κύριων βασικών ιδίων κεφαλαίων CET σχεδόν αμετάβλητος σε τριμηνιαία βάση παρά την πίεση στα εγχώρια έσοδα λόγω της εκτεταμένης τραπεζικής αργίας

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Ανακεφαλαιοποίηση 4δισ. από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με το Δείκτη Συνολικής Κεφαλαιακής Επάρκειας να διαμορφώνεται στο 9,0% και αντίστοιχη βελτίωση της ρευστότητας

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Η άμεση και πλήρης ανακεφαλαιοποίηση της Eurobank από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κατά 5,8δισ. αποκαθιστά την κεφαλαιακή βάση της Τράπεζας με pro-forma δείκτη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Δευτέρα, 27 Ιουλίου 2015 ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΑΪΚΟΥΡΑΣ: ΑΥΤΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ 6ΜΗΝΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝ.ΕΛ Συμπληρώθηκαν 6 μήνες διακυβέρνησης της χώρας από τη συνεργασία του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ. Έξι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Αγορές. in DEEP ANALYSIS. Μείωση του Συστημικού Κινδύνου στις Διεθνείς Αγορές. Α γ ο ρ έ ς. Κύρια Σημεία

Αγορές. in DEEP ANALYSIS. Μείωση του Συστημικού Κινδύνου στις Διεθνείς Αγορές. Α γ ο ρ έ ς. Κύρια Σημεία Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Αγορές Μείωση του Συστημικού Κινδύνου στις Διεθνείς Αγορές του Στρατή Κωνσταντίνου in DEEP ANALYSIS Η κατανομή του πλούτου μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πειραιάς, 17 Ιουλίου 2013 (Πηγή: Icap) ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Η ελληνική οικονομία εξακολούθησε να λειτουργεί υπό καθεστώς βαθειάς ύφεσης και το 2012, η έκταση της

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας A Εξάμηνο 2008 Αθήνα, 28 Αυγούστου 2008 σε εκατ. Α 6μηνο 2008 Α 6μηνο 2007 Δ Καθαρά κέρδη μετόχων ΕΤΕ * 835 724 +15% Καθαρά κέρδη από εγχώριες δραστηριότητες 510 478

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Παράρτημα B. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση ανά περιφέρεια

Ειδικό Παράρτημα B. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση ανά περιφέρεια Ειδικό Παράρτημα B Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση ανά περιφέρεια 2013 Ετήσια έκθεση ελληνικού εμπορίου 290 Β. Ανάλυση ανά περιφέρεια Στο παράρτημα αυτό παρουσιάζεται η γεωγραφική διάσταση της διάρθρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014 Επαρκής ρευστότητα και ισχυροποίηση του ισολογισμού Επαρκής ρευστότητα παρά τις δυσμενείς συνθήκες Δάνεια προς καταθέσεις στο 95% σε επίπεδο Ομίλου, και 83% στην Ελλάδα Τρέχουσα

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας

Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας για τον τομέα ΤΠΕ Α Τρίμηνο 1. ΔΕΙΚΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΤΟΜΕΑ ΤΠΕ 2. ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΠΕ 3. ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΛΙΑΝΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ 2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Σύνοψη και συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Φεβρουάριος 2009 Η σημερινή ύφεση της οικοδομικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015

Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015 Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015 Οριακή κερδοφορία για τους πρώτους έξι μήνες Στο 61% τα ΜΕΔ Παραμένουν η μεγαλύτερη πρόκληση Ενθαρρυντικές οι εξελίξεις στην αγορά ακινήτων Θετικό το μομέντουμ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ενότητα 11: Διεθνείς Χρηματοδοτικοί Οργανισμοί Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Συνοπτικό συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Οκτώβριος 2008 1. Η κρίση είναι αμερικανική και όχι παγκόσμια. Όμως γίνεται παγκόσμια αν δεν αντιμετωπιστεί

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Σύμφωνα με το πιο πρόσφατο ενημερωτικό δελτίο του αρμόδιου Υπουργείου Οικονομικών (web: http://www.minfin.bg/en/page/542) και τα ενημερωμένα στατιστικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, οι επιπτώσεις, οι προοπτικές και η νέα αρχιτεκτονική. του Γιάννη Στουρνάρα

Η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, οι επιπτώσεις, οι προοπτικές και η νέα αρχιτεκτονική. του Γιάννη Στουρνάρα Η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, οι επιπτώσεις, οι προοπτικές και η νέα αρχιτεκτονική του Γιάννη Στουρνάρα Καθηγητή στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών, Επιστημονικού Διευθυντή

Διαβάστε περισσότερα

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως;

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; 1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; Η ιδιωτική ασφάλιση βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα, διεκδικώντας ισχυρότερη θέση στο χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση

Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση Η φερεγγυότητα των ελληνικών τραπεζών δεν κινδυνεύει απ' αυτή την κρίση, διότι δεν υπάρχουν οι δίαυλοι για τη μετάδοση στην Ελλάδα των προβλημάτων που

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, Ευχαριστώ για την παρουσία σας σημερινή εκδήλωση. Ευχαριστώ επίσης την Ο.Κ.Ε. και το Πρόεδρό της, κ. Πολυζωγόπουλο, για την τιμή που μου έκαναν να μου ζητήσουν να μιλήσω

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις*

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* 116 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* Στο άρθρο με τίτλο «Κρίσεις: Είναι δυνατόν να αποτελούν κατασκευασμένο προϊόν;» εξετάστηκε η προκληθείσα, από μια ομάδα μεγάλων τραπεζιτών

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»*

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Η ΥΠΟΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» 13 Αντί Εισαγωγής Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι το Μάιο του 2010, η Ελλάδα δέχτηκε μια πρωτοφανή χρηματοπιστωτική επίθεση, που οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

Κύρια Σημεία Αποτελεσμάτων και Μεγεθών

Κύρια Σημεία Αποτελεσμάτων και Μεγεθών ΟΜΙΛΟΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΤΟΥΣ Δελτίο Τύπου, 29.08.14 2014 Κύρια Σημεία Αποτελεσμάτων και Μεγεθών Αποτελέσματα 4 ου 3μήνου 2014 Τα επαναλαμβανόμενα προ φόρων και προβλέψεων κέρδη (εξαιρουμένων

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Β Τριμήνου 2014

Αποτελέσματα Β Τριμήνου 2014 29 Αυγούστου Αποτελέσματα Β Τριμήνου Ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια και ρευστότητα: Δείκτες κεφαλαίων κοινών μετοχών CET1 17,8% και δανείων προς καταθέσεις 103,4%. Συνεχιζόμενη ανάκαμψη των κερδών προ προβλέψεων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ. ΔΕΣ ερωτήματα στο μάθημα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ από το βιβλίο των PAUL R. KRUGMAN & «ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία και Πολιτική» MAURICE

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

www.icap.gr Η Ελλάδα σε Αριθµούς 2014 TMHMA A Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΤΑΙΡΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ: 2011-2012

www.icap.gr Η Ελλάδα σε Αριθµούς 2014 TMHMA A Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΤΑΙΡΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ: 2011-2012 TMHMA A Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΤΑΙΡΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ: 2011-2012 Εισαγωγικό Σηµείωµα Η ελληνική οικονοµία συνεχίζει να λειτουργεί υπό καθεστώς βαθειάς ύφεσης, η διάρκεια της οποίας έχει ξεπεράσει όλες τις προβλέψεις. Η

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 8 Ιουνίου, 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Διαστάσεις της κρίσης Γενεσιουργές Αιτίες & Συστημικές Αδυναμίες Προσπάθειες Επίλυσης Γιατί η ύφεση είναι τόσο βαθειά & παρατεταμένη;

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap. 1 Eurochambers Economic Survey 2011 Οκτώβριος 2010 TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.gr GALLUP INTERNATIONAL ASSOCIATION 2 ΠΙΚΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑ 11 Αυγούστου 211 Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων Σύγκριση συγκεντρωτικών αποτελεσμάτων για την Κύπρο και τη ζώνη του ευρώ ΙΟΥΛΙΟΣ 211 Η Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Επιτόκια Προθεσμιακών Καταθέσεων 31/12/12 31/03/13 30/06/13 30/09/13 31/12/13 Ετήσια. μεταβολή σε μονάδες βάσης Τριμηνιαία μεταβολή

Επιτόκια Προθεσμιακών Καταθέσεων 31/12/12 31/03/13 30/06/13 30/09/13 31/12/13 Ετήσια. μεταβολή σε μονάδες βάσης Τριμηνιαία μεταβολή Ετήσια Αποτελέσματα Ομίλου GENIKI Bank Παρά τη δύσκολη οικονομική συγκυρία το και ένα χρόνο μετά την επιτυχή ένταξή της στον Όμιλο της Τράπεζας Πειραιώς, η GENIKI Bank βελτίωσε σταδιακά το λειτουργικό

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων»

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Πειραιάς, 10 Ιουνίου 2013 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Στην Ελλάδα, τα επιτόκια χορηγήσεων παραμένουν σε υψηλό

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Ειδικό Παράρτημα Α Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα 2013 Ετήσια έκθεση ελληνικού εμπορίου Α. Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Στο παράρτημα αυτό παρουσιάζεται ξεχωριστά για κάθε κλάδο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασικά oικονοµικά στοιχεία Ιουν-08 Ιουν-07 Μεταβολή '000 '000 % Σύνολο καθαρών εσόδων 149.660 163.075 (8%) Σύνολο εξόδων 78.363 77.649 1% Μερίδιο από συνδεδεµένη εταιρεία -- 1.575

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου

Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου O Όµιλος της ΕΤΕ παρουσίασε καθαρά κέρδη για έκτο συνεχόµενο τρίµηνο τα οποία ανήλθαν σε 181 εκατ. κατά το α τρίµηνο 2014, σε σχέση µε κέρδη 27 εκατ. το α τρίµηνο 2013. Σε

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Σχίζας Παναγιώτης* Η διάχυση της κρίσης της στεγαστικής αγοράς των ΗΠΑ στην Ευρώπη οδήγησε τις αγορές στην επαναξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 2005-2008 Η Ελλάδα είναι ένας από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως, ένας πόλος έλξης για χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο. Ο τουριστικός τομέας αποτελεί, αδιαμφισβήτητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Οι κυριότερες οικονοµικές εξελίξεις την περίοδο που διανύουµε σχετίζονται µε την ψήφιση του Μεσοπρόθεσµου προγράµµατος καθώς και µε τις συζητήσεις για το νέο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ ΤΑΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ ΤΑΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΑ ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ ΤΑΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 2 Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την marc A.E. - Αριθμός Μητρώου Ε.Σ.Ρ.: 1 (ΕΝΑ), στο πλαίσιο του υποέργου 3 «Επαναλαμβανόμενες μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή Τριμηνιαία Έρευνα Γ Τρίμηνο 2014 Αθήνα, Οκτώβριος 2014 2 Έρευνα Εμπιστοσύνης του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Λευκωσία, 29-03-2010 ΘΕΜΑ: «Το Εξωτερικό Εμπόριο της Κύπρου» Το εξωτερικό εμπόριο της Κύπρου χαρακτηρίζεται από τις δυσανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Ηλίας Κικίλιας Διευθυντής Ερευνών Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ.

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΙΣ 26 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Α. Οι δόσεις θα καταβληθούν στις 13 Δεκεµβρίου 2012. Οι δόσεις που θα

Διαβάστε περισσότερα

Οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Οικονομικής Κρίσης στον Τουρισμό. Ομιλητής: Νίκος Ε. Σκουλάς, Πρόεδρος

Οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Οικονομικής Κρίσης στον Τουρισμό. Ομιλητής: Νίκος Ε. Σκουλάς, Πρόεδρος Οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Οικονομικής Κρίσης στον Τουρισμό Ομιλητής: Νίκος Ε. Σκουλάς, Πρόεδρος Η ΠΛΑΝΗΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Θυμίζει το κραχ του 1929-31 ΠΛΑΝΗΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Θυμίζει το κραχ του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του. Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας

2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του. Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας 2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας Βασικά Μεγέθη της Οικονομίας Η ύφεση βάθυνε Η χώρα έχει εισέλθει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010 Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Αύγουστο του 2010 το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διαμορφώθηκε σε 259 εκατ.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονομικών Μονάδων & Οργανισμών (ΔΔΟΜΟ)» με κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεματική Ενότητα 2 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. Μάιος 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. Μάιος 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΝΤΡΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ Μάιος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σύμφωνα με τις οικονομετρικές εκτιμήσεις του ΚΟΕ, το η Κυπριακή οικονομία θα διέλθει περίοδο ύφεσης ως αποτέλεσμα της κρίσης χρέους που

Διαβάστε περισσότερα

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει;

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Κωνσταντίνος Στεφάνου Ανώτερος Οικονομολόγος (Χρηματοοικονομικά Θέματα) Συμβούλιο Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας / Παγκόσμια Τράπεζα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Final doc. ΕΑΣΕ CEO-Index Αποτελέσματα έρευνας 4-22 Δεκεμβρίου 2008. 1. Εισαγωγή

Final doc. ΕΑΣΕ CEO-Index Αποτελέσματα έρευνας 4-22 Δεκεμβρίου 2008. 1. Εισαγωγή 1. Εισαγωγή Η στενή παρακολούθηση και ανάλυση της οικονομικής συγκυρίας αποτελεί, σήμερα περισσότερο ίσως από ποτέ άλλοτε, αδήριτη ανάγκη. Τόσο οι φορείς άσκησης οικονομικής πολιτικής, οι κοινωνικοί εταίροι,

Διαβάστε περισσότερα

το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 1 Διάγραμμα 1: Βασικοί κάτοχοι κρατικού χρέους ΗΠΑ.

το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 1 Διάγραμμα 1: Βασικοί κάτοχοι κρατικού χρέους ΗΠΑ. το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 1 Διάγραμμα 1: Βασικοί κάτοχοι κρατικού χρέους ΗΠΑ. 2 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Διάγραμμα 2: Ανάπτυξη αγοράς CDS. το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 3 Διάγραμμα 3: Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 25 Φεβρουαρίου 2011 1. ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασικά oικονοµικά στοιχεία εκ-10 εκ-09 Μεταβολή '000 '000 % Σύνολο καθαρών εσόδων

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά Στοιχεία Γ Τριμήνου 2015

Οικονομικά Στοιχεία Γ Τριμήνου 2015 3 Νοεμβρίου Οικονομικά Στοιχεία Τριμήνου Αύξηση των κερδών προ προβλέψεων κατά 8,4% έναντι του Β τριμήνου σε 230εκ. Ανθεκτικότητα καθαρών εσόδων από τόκους (-1,8% στο τρίμηνο) παρά τους κεφαλαιακούς ελέγχους.

Διαβάστε περισσότερα

Επιτόκια, συνάλλαγµα, οµόλογα

Επιτόκια, συνάλλαγµα, οµόλογα Επιτόκια, συνάλλαγµα, οµόλογα Τρέχουσες τάσεις και προοπτικές Πλάτων Μονοκρούσος Συνθέτοντας το πάζλ Οικονοµία, επιτόκια, συνάλλαγµα Συνθέτοντας το πάζλ Τα θεµελιώδη µεγέθη Ερώτηµα 1 ο - θα συνεχίσει το

Διαβάστε περισσότερα

Η στάση των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη διεθνή οικονομική κρίση, το Ευρώ & τις σχέσεις Κράτους - Οικονομίας

Η στάση των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη διεθνή οικονομική κρίση, το Ευρώ & τις σχέσεις Κράτους - Οικονομίας Η στάση των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη διεθνή οικονομική κρίση, το Ευρώ & τις σχέσεις Κράτους - Οικονομίας Δεκέμβριος 2008 0840 / Διάγραμμα 1 Public Issue: Πηγές στοιχείων Κλίμακα στάσεων απέναντι στον

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονομία Τεύχος 1/03

Τριμηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονομία Τεύχος 1/03 Ίδρυμα Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών Η Ελληνική Οικονομία 1/03 Τριιμηνιιαίία Έκθεση Αρ.. Τεύχους 36,, ΙΙούνι ιος 2003 ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ--ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΑσσθθεεννεεί ίίςς εεννδδεεί ίίξξεει ιιςς ββεελλττί ίίωσσηηςς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ Πρόταση για ρύθμιση δανείων ξενοδοχειακών επιχειρήσεων 1. Ελληνική Οικονομία και Τουρισμός Ο τουρισμός είναι σημαντικός τομέας για την ελληνική οικονομία από απόψεως

Διαβάστε περισσότερα

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 18 Νοεμβρίου 2011

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 18 Νοεμβρίου 2011 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 18 Νοεμβρίου 2011 Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η Εξ αφορμής των παρατηρήσεων που περιέχονται στο Εβδομαδιαίο Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων της Διεύθυνσης Οικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες της κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ με βάση τα στοιχεία που ήταν διαθέσιμα

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Γ Τριμήνου 2014

Αποτελέσματα Γ Τριμήνου 2014 7 Νοεμβρίου Αποτελέσματα Γ Τριμήνου Αύξηση των οργανικών κερδών προ προβλέψεων κατά 8,0% το Γ τρίμηνο. Περαιτέρω μείωση των λειτουργικών δαπανών κατά 3,7% το Γ τρίμηνο και 11,4% σε συγκρίσιμη βάση το εννεάμηνο.

Διαβάστε περισσότερα

Πάνος Παναγιώτου. Χρηματιστηριακή Τεχνική Ανάλυση. 08 Φεβρουαρίου 2014

Πάνος Παναγιώτου. Χρηματιστηριακή Τεχνική Ανάλυση. 08 Φεβρουαρίου 2014 Πάνος Παναγιώτου Χρηματιστηριακή Τεχνική Ανάλυση 08 Φεβρουαρίου 2014 Αποποίηση ευθυνών: Η παρούσα αναφορά δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση προτροπή για αγορά ή πώληση χρηματιστηριακών ή άλλων προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ»

«ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ» «ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ» ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Β.5.7 Μελέτη Εξελίξεων και Τάσεων της Αγοράς Σεπτέμβριος 214 ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών 1 Ισοτιµία Δολαρίου Στερλίνας, 1870-2011 $6.00$$ $5.00$$ $4.00$$ $3.00$$ $2.00$$

Διαβάστε περισσότερα