Η διαιτησία στις διεθνείς φορολογικές διαφορές

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η διαιτησία στις διεθνείς φορολογικές διαφορές"

Transcript

1 "Η διααησία στις διεθνείς φορολογικές Β/ διαφορές ΦOPOΛOΓlKO ΔΙΚΑΙΟ. Η διαιτησία στις διεθνείς φορολογικές διαφορές ΚΑΤΕΡΙΝΑΣΠΕΡΡΟΥ Δικηγόρου Αθηνών - Υπστρόφου ΙΚΥ, Εισαγωγή Α. Η χρήση της ρήτρας διαιτησίας για διεθνείς φορολογικές διαφορές 1. Η ανεπόρκεια της Διαδικασίας Αμοιβαίου Διακανονισμού και η ανόγκη συμπλήρωσής της 2. Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Διαιτησίας α) Τα βασικό χαρακτηριστικό της διαιτητικής διαδικασίας β) Κρmκή-συμπεράσματα.3. Οι Συμβόσεις για την Αποφυγή της Διπλής Φορολογίας α) Η προβληματική που αναπτύχθηκε στην Ελλάδα β) Η έμπειρία από άλλες χώρες i. Η Σύμβαση Γαλλίας-Γερμανίας για την αποφυγή της διπλής φορολογίας ί. Η πρακτική των ΗΠΑκστά τη σύναψη ΣΑΔΦ 5. Προς μια γνήσια διαιτηηκή διαδικασία - Η επέκταση της χρήσης της ρήτρας διαιτησίας για ης διεθνείς φορολογικές διαφορές. Η πρόταση του Διεθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου για υποχρεωτική διαπησία 2. Η ρήτρα διαιτησίας στην νέα ΣΑΔΦμεταξύ Γερμανίας-Αυστρίας Συμπερόσματα ΔΕν είναι σπάνιες οι περιmώσεις που πρoκύmoυν ομφι9oλiε.ς ή διαφορές κατό την ερμηνεία ή την εφαρμογή των.5t.zθνώνδιμερών συμβάσεων για την αποφυγή της διπλής ρολογίεκ; του εισοδήματος και κεφαλαίου (στο εξής:. ΣΑΔΦ),που συνάmoνται μεταξύ των Κραrών κατά την Πρό-;πη Σύμβαση του ΟΟΣΑ1. Για την διευθέτηση αυτών των Φορολογική Επιτροπή του Οργανισμού Οικονομικής Συ, ασίας και Ανάιπυξης (ΟΟΣΑ),του οποίου η Ελλόδα απστε,. lopιmκό μέλος, έχει εκπονήσει μια Πρότurιη Σύμβαση ooel Convention ), που αποτελεί τη βόση για τις διμερείς.,,_, ~..--_<σε«; για την αποφυγή της διπλής φορολογίας που συνό, τα κράτη, η οποία συνοδεύεται από επίσημα σχόλια ;,ιcommentary»),και υπόκειται σε συνεχή αναθεώρηση. Γιατην, ία αναθεωρημένη Πρότυπη Σύμβαση και τα σχόλια που tjvοδεύουνβλ. OECD, ΜodθΙ Tax Convention οσ income ~ ' 1'1 capital, condensed version, ΑρήΙ2000. Γιαιστορικά στοι;- σχετικό μετην Πρότυπη Σύμβαση καθώς καιγια την υπεροτ 'Υ. διεθνών συμβάσεων σε σχέση μετο εσωτερικό δίκαιο βλ. -r A!.tασrόπoυλo/Θ. Φορτσάισι, Φορολογικό Δίκαιο, αρ. 381 επ. 385 επ., αντίστοιχα, εκδ. Aνr. Ν.Σόκκουλο, Aθήνα-Koμσrηνή ZC2 (ΥΠόέκδοση)' Κ. Φινοκσλι.ώτη, Φορολογικό Δίκαιο, Β' εκ. εκδόσεις Σάκκουλα, Αθήνα-θεσσαλονίκη, 1999, σ '" Γιawόπουλο. Η ρήτρα διαιτησίας σnς διεθνείς συμβά" a την αποφυγή της διπλής φορολογίας, ΔΦΝ 1981, 114' -:rrιvόπουλο/γ. Γιaw6πουλο, Ο Έλληνας διοικητικός δικα'κα/ά την ερμηνεία των διμερών συνθηκών για την oπoφu~ διπλής φορολογίας, ΕΔΔΔ 1995, 183 επ: Κ. Peπou, Tax Interpretation ίη Greece, ίη: Μ. Lang (00.), Tax Treaty ~tion, Κ1uwer Law Iπternational,2001, σ. 153 επ. Aνoλu- διεθνών φορολογικών διαφορών, ειcrός από τα ένδικα μέσα που προβλέπουν οι εθνικές έννομες τόξεις, προβλέπεται από τις ίδιες τις ΣUμβόσεις μια ειδική διαδικασία, η Διαδικασία Αμοιβαίου Διακανονισμού. Η Διαδικασία Aμoιβaίoυ Διακανονισμού, κστά την οποία οι αρμόδιες αρχές των συμβαλλομένων κραrών έρχονται σε συνεννόηση προκειμένου να αποφευχθεί η επιβολή της απειλούμενης διπλής φορολογίας ή να αρθεί αυιή σε περίπτωοη που έχει ήδη επιβληθεί, έχει αποδειχθεί αρκετό αποτελεσμαrική αλλό όχι απολύτως ικανoπoιηnκή,ούτε για τις φορολογικές αρχές των συμβαλλομένων κραrών ούτε και για τους φορολογούμενους. Για τον λόγο αυτό προτείνεται η συμπλήρωσή της με μια διαδικασία που ενώ θα παρουσιάζει τα ίδια πλεονεκτήρατα που έχει η Διαδικασία Αμοιβαίου Διακανονισμού, θα είναι, ταυτόχρονα απαλλαγμένη από τις αδυναμίες της πρώτης. Η διαπησία, έχει προταθεί εδώ και αρκετό χρόνια ως μια τέτοια εναλλακτική λύση, aλλό μόνο τελευταία γίνονται βήματα προς την κατεύθυνση της υιοθέτησής της. Στη συνέχεια (μέρος Α), μετό από μια σύντομη Kαrόδειξη της ανεπόρκειας της Διαδικασίας Αμοιβαίου Διακανονισμού (υπό Α.1), γίνεται διερεύνηση των κειμένων όπου προβλέπεται η διαιτησία ως τρόπος επίλυσης των διεθνών φορολογικών διαφορών. Συγκεκριμένα παρoυσιc1ζεrαι η διarτητική διαδικασία της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Διαπησίας (υπό Α.2) κα-. θώς και η διαrrττnκή διαδικασία που προβλέπεται σε ορισμένες πρόσφαrα συναφθείσες ΣΑΔΦ(υπό Α.3). Παρό τη διστaκnk6τητα των κρατών να υιοθετήσουν τη ρήτρα διαιτησίας για τις μεταξύ τους φορολογικές διαφορές, που έχει τις ρίζες της στην ανόγκη διατήρησης της εθνικής τους κυριαρχίας, όλο και περισσότερο αναγνωρίζο-, νται τα πλεoνειmίματα από την θεσμοθέτηση της υποχρεωτικής διαιτησίας για τις διεθνείς φορολογικές διαφορές. Σε αυτό το πλαίσιο κινεirαι τόσο η πρόταση του Διέθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου (υπό Β.1) όσο και το παρόδειγμα της πρόσφατης ΣΑΔΦ μεταξύ Γερμανίας και Αυστρίας πόυ ' προτείνει τη χρήση του ΔΕΚ ως διαπητικού δικαστηρίου (υπόβ2). Τέλος, ζητήμαrα σχετικό με τη συνταγματικότητα της ρήτρας διαιτησίας για τις διεθνείς φορολογικές διαφορές δεν θα μας απασχολήσουν εδώ, αφού το Θεμα αυτό έχει λυθεί οριστικά υπέρ της συνταγμαnκ6τητας της διαιτησίας στις φορολογικές διαφορές2. τικό κατάλογο των διεθνών συμβάσεων που έχει υπογράψει η Ελλάδα βλ. σε Θ. Φoμrσάκη, Διαιτησία και Διοικητικές Διαφορές, εκδόσεις Δίκαιο και Οικονομία, Π.Ν. Σάκκουλας, Αθήνα, 1998, σ. 222 επ., ιδίως υποσημείωση 159. Για τα κέίμενα των συμβόσεων αυτών βλ. Αθ. Μάρκο, Διεθνείς Διμερείς Συμβάσεις για την αποφυγή της διπλής φορολογίας εισοδήματος, Εκδόσεις Πάμισος,Αθήνα, Αναλυτικόγια το θέμα της σuνraγμαnκότητας της διαιτησίας στκ; διοικητικές και ειδικότερα στκ; φορολογικές διαφορές βλ Θ. Φορτσάκη, Διαιτησία και διoικηnκές διαφορές, εκδόσεις Δίκαιο και Οικονομία, Π.Ν. Σάκκουλας, Αθήνα, Επίσης για σuνoππκή και σχημαnκά παρουσιασμένη βιβλιογραφία για τις απόψεις υπέρ και κατά της συνταγμαnκότητας της διαπησίας

2 364Χ(ιΙΔ Β/2002.Κατερίνα Α. Η χρήση της ρήτρας διαπησίας για διεθνείς φορολογικές διαψορές. Παρά την υιοθέτηση της ρήτρας διαπησίας τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε διεθνές επίπεδο, η Διαδικασία Αμοιβαίου Διακανονισμού παραμένει το κοινό σημείο εκκίνησης κάθε προσπάθειας για τη διευθέτηση των διεθνών φορολογικών διαφορών. Η Διαδικασία Αμοιβαίου Διακανονισμού συνεχίζει να αποτελεί το πρώτο στάδιο της σχετικής διαδικασίας και είναι καταστρωμένη με τον ίδιο τρόπο τόσο στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Διαπησίας όσο και στις ΣΑΔΦ. Οι αδυναμίες' που παρουσιάζει όμως (κατωτέρω υπό 1) οδήγησαν στην αναζήτηση και υιοθέτηση πληρέστερης διαδικασίας. Έτσι σήμερα η Διαδικασία Αμοιβαίου Διακανονισμού εχει συμπληρωθεί από μια διαπητική διαδικασία τόσο στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Διαπησίας (κατωτέρω υπό 2) όσο και σε ορισμένες διμερείς συμβάσεις για την αποφυγή της διπλής φορολογίας (κατωτέρω υπό 3).. 1. Η ανεπάρκεια της Διαδικασίας Αμοιβαίου σμού και η ανάγκη συμπλήρωσής της Διακανονι. Η Διαδικασία Αμοιβαίου Δωκονονισμού" προβλέπεται σε όλες τις διεθνείς διμερείς συμβάσεις για την αποφυγή της διπλής φορολογίας που έχουν συναφθεί με βάση την Πρότυπη Σύμβαση του ΟΟΣΑ, ως διαδικασία για την επίλυση των διαφόρών που ανακύπτουν κατά την ερμηνεία ή την εφαρμογή αυτών. Η διαδικασία αυτή συνίσταται στην διεξαγωγή συζητήσεων μεταξύ των αρμοδίων αρχών των αντισυμβαλλομένων κρατών, προς το σκοπό της αrioφυγής της απειλούμενης ή την άρση της ήδη επιβληθείσας διπλής φορολογίας κατά παράβαση των διατάξεων της σχετικής διμερούς σύμβασης. Η διαδικασία αυτή, της οποίας δεν έχει γίνει εκτεταμένη χρήση από τκ; ελληνικές φορολογικές αρχές4, παρόλο που προβλέπεται σε όλες τις συμβάσεις τις οποίες έχει συνάψει η Ελλάδα, παρά τα πλεονεκτήματά της είναι ατελής αφού παρουσιάζει αρκετά μειονεκτήματα". των φορολογικών διαφορών βλ Στ. Κουσούλη, θεμελιώδη προ.βλήματα της διαιτησίας, Β' θεωρία, Εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλας, Αθήνα-Κομοτηνή,1996, σ. 67, ιδίως uπoσημειώσεις αρ. 85 και Η Διαδικασία ΑμοιβαίουΔιακανονισμούπροβλέπεται στο άρθρο 25 της Πρότυπης Σύμβασης. nερισσότερα για την Διαδικασία Αμοιβαίου Διακανονισμού βλ /FA, Cahiers de droit fiscaj intemational, νοl. LXVIa,Mutual agreement - procedure and practice, i<juwer,1981, και ειδικά για την Ελλάδα στον ίδιο τόμο C. Yannopou/os, σ. 309 επ. Κ ΦινOKaλιώτη, Η εναρμόνιση της φορολογίας εισοδήματος συνδεδεμένων επιχεφήσεων στα πλαίσια της ενιαίας αγοράς, εκδόσεις Σάκκουλα, θεσσαλονίκη, 1995, σ. 114 επ.: Κ Πσwόπουλο/Γ. Γιαwόπουλο, Ο Έλληνας διοικητικός δικαστής κατά την ερμηνεία των διμερών διεθνών συνθηκών για την απoφuyή της διπλής φορολογίας, ΕΔΔΔ 1995, 183 επ: Κ Πέρρου, Η.διαδικασία αμοιβαίου διακανονισμού, ΔΦΝ2002, 581 επ. Επίσης από τη διεθνή βιβλιογραφίαβ. Gouthiere, Les impots dans les affaires internatίonales, editions Francis Lefebvre, 5e ΟΟπίοπ,2001, σ. 941 επ. Β. Castagnede, Precis de fiscalite internationale, Presses Universitaires de France, ParΊS2002, σ..198επ, 4. Βλ ενδεικτικά την αναφορά του C. Yannopou/os, ίπ: /FA, Cahiers de droit fiscaj intematίonal, νοί, LXVla,σ. 309 επ. Κ. Perrou, TaxTreaty Interpretation ίπ Greece, ό.π., σ. 153επ. 5. Βλ. επίσης για την ανεπάρκεια της Διαδικασίας Αμοιβαίου Διακανονισμούτων ΣΑΔΦ,με ιδιαίτερη αναφορά στην ΣΑΔΦμεταξύ Ιταλίας-Ισραήλ, Μ. Bricker, Arbitration Procedures ίπ Tax Treatίes, ln1ertax1998/3,97 επ. Πέρρο Το βασικότερο μειονέκτημά της είναι ότι οι αρμόδιες αρ χές των συμβαλλομένων κρατών δεν υποχρεούνται από Τι σύμβαση να καταλήξουν σε συμφωνία στο πλαίσιο της Διαδl κασίας Αμοιβαίου Διακανονισμού. Η υποχρέωση που τα κρά τη έχουν αναλάβει είναι απλά να προσπαθήσουν να βροι}' μια λύση. Αυτό ενέχει τον κίνδυνο αν οι αρμόδιες αρχές δει καταλήξουν σε κάποια ουμφωνϊα η διπλή φορολογία να πα ραμείνει, σε αντίθεση με τις διατάξεις της Σύμβασης. Ένα δεύτερο μειονέκτημα είναι ότι οι άμεσα ενδιαφερό μενοι φορολογούμενοι, που υφίστανται και την επιβάρυνστ της διπλής φορολογίας αποκλείονται της διαδικασίας, r οποία διεξάγεται αποκλειστικά και μόνο μεταξύ των αρμοδίων αρχών των αντισυμβαλλομένων κρατών. Στις διμερείς συμβάσεις όπου προβλέπεται η Διαδικασία Αμοιβαίου Διακανονισμού δεν θεσπίζονται ταυτόχρονα και διαδικαστικές διατάξεις, που να αφορούν την διεξαγωγή της διαδικασίας. Το διαδικαστικό πλαίσιο δεν είναι σαφές και ορισμένο ενώ υπάρχουν κενά ως προς τις προθεσμίες που τίθενται για την προσφυγή σε αυτήν ή για τον τρόπο εκτέλεσης της τυχόν επrrευχθείσας συμφωνίας. Η έλλειψη σαφών διαδικαστικών κανόνων και προθεσμιών οδηγεί αναπόφευκτα σε καθυστερήσεις τέτοιες που μπορεί να φτάσουν ως την ουσιαστική ακύρωση της προστασίας του φορολογουμένου με την διπλή φορολογία να παραμένει ως επιβάρυνση στον φορολογούμενο. Τέλος, ακόμα και στην περίmωση που οι αρμόδιες φορολογικές αρχές καταλήξουν σε μια συμφωνία στο πλαί(jίo της Διαδικασίας Αμοιβαίου Διακανονισμού και η διπλή φορολογία εξαλειφθεί, δεν υπάρχουν εγγυήσεις ότι η συμφωνία αυτή θα είναι σε αρμονία με τις διατάξεις της Σύμβασης. Εκτιμώντας όλα τα παραπάνω μειονεκτήματα της Διαδικασίας Αμοιβαίου Διακανονισμού διαπιστώνεται η ανάγκη συμπλήρωσης της σχετικής διαδικασίας με την διαπησία. Η διαιτησία, σε αντίθεση με την Διαδικασία Αμοιβαίου Διακανονισμού, καταλήγει πάντοτε σε απόφαση, είναι διαδικασία σε μεγάλο βαθμό αμερόληπτη, με εγγυημένη συμμετοχή των φορολογουμένων και οι αποφάσεις στηρίζονται στο νόμο περισσότερο παρά στην σκοπιμότητα. Παρόλο που καθυστερήσεις μπορεί να παρουσιαστούν και κατά την διεξαγωγή της διαιτησίας, ωστόσο η διαδικασία είναι τακτική, προκαθορισμένη και διαφανής. Την ανεπάρκεια της Διαδικασίας Αμοιβαίου Διακανονισμού, ιδίως όταν εξετάζει κανείς την διαδικασία από την πλευρά των φορολογουμένων, αναγνωρίζει και ο ίδιος ο ΟΟΣΑ στα επίσημα σχόλια που συνοδεύουν την Πρότυπη Σύμβαση6, σημειώνοντας όμως ταυτόχρονα ότι αυτή αποτελεί το μέγιστο των παραχωρήσεων που ήταν διατεθειμένες να κάνουν οι αρμόδιες φορολογικές αρχές των κρατών μελών του. επιπλέον ο ΟΟΣΑ,παρόλο που αναγνωρίζει ότι η διαπησία αποτελεί μια καλή λύση προς την αποφυγή των αδυναμιών της Διαδικασίας Αμοιβαίου Διακανονισμού, δεν φτάνει ως το σημείο να πρστείνει στις Κυβερνήσεις των κρατών μελών του την υιοθέτηση ρήτρας διαπησίας στις μεταξύ τους συνarπόμενες συμβάσεις αποφυγής διπλής φορολονίσο" Η διαιτησία όμως ως εναλλακτικός τρόπος επίλυσης των διαφορών έχει ήδη θεσμοθετηθεί στην περίmωση της διόρ- 6. OECD, Model Tax Convention, ό.π., σχόλια στο άρθρο 25, παρ _ OECD, Model Tax Conventίon, ό.π., σχόλια στο άρθρο 25, παρ. 48. Επίσης για τη θέση του ΟΟΣΑσχετικά με τη διαιτησία στις διαφορές από την αναμόρφωοη των κερδών των συνδεδεμένων επιχειρήσεων βλ OECD, Transfer Pricing Guidelines for MultίnationalEnterprίses and Tax Administration, 1997, σ. IV-53 επ. και Lindencrona/Mattsson, How to resoive internatίonal taχ disputes? New approaches to an old problem, Intertax 1990/5, 266επ.

3 Η διαιτησία στκ; διεθνείς φορολογικές θωσης κερδών συνδεδεμένων επιχειρήσεων στο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (βλ. αμέσως κατωτέρω, όπως και σε ορισμένες πρόσφατες διεθνείς διμερείς σεις για την αποφυγή της διπλής φορολογίας (βλ. ρω, υπό 3). 2. Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση XρlΔ Β/2002 διαφορές πλαίσιο υπό 2), συμβάκατωτέ- Διαπησίας Η «Σύμβαση για την εξάλειψη της διπλής φορολογίας σε σχέση με την αναμόρφωση των κερδών των συνδεδεμένων επιχειρήσεων» ή «Ευρωπαϊκή Σύμβαση Διαιτησίας» όπως έχει επικρατήσει να λέγεται (εφεξής: Σύμβαση} συνήφθη το 199ό μεταξύ των μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης8. Παρόλο που η Σύμβαση δεν αποτελεί αυστηρά κοινοτικό δίκαιο αλλά είναι μέρος του διεθνούς δικαίου, αφού επιλέχθηκε η μορφή της Σύμβασης και όχι του κανονισμού ή της οδηγίας, γίνεται δεκrό ωστόσο ότι η Σύμβαση αποτελεί μέρος του εν ευρεία εwοία Κοινοτικού Δικαίου", από τη στιγμή μάλιστα που η ερμηνεία της μπορεί να ανατεθεί στο ΔΕΚ με ειδικό πρωτόκολλο που θα πρέπει να υπογραφεί από όλα τα συμβαλλόμενα κράτη 10. Η Ελλάδα κύρωσε!" τη Σύμβαση το 1994 με το Ν. 8. «Σύμβαση για την εξάλειψη της διπλής φορολογίας σε σχέση. με την αναμόρφωση των κερδών των συνδεδεμένων εmχειρήσεων-, 90/436/EEC, Εφημερίδα της ΕΕ Ι 225/10. Όταν η Αυστρία, η Σουηδία και η Φινλανδία έγιναν μέλη της ΕΕ, η Σύμβαση τροποποιήθηκε με τ/ν «Σύμβαση σχετικά με την προσχώρηση της Δημοκρατίας της Αυστρίας, της Δημοκρατίας της Φινλανδίας και του Βασιλέίου της Σουηδίας στην Σύμβαση για την εξάλειψη της διπλής φορολογίας σε σχέση με την διόρθωση των κερδών των συνδεδεμένων επιχειρήσεων, 96/C 26/01. Γενικά για την Σύμβαση Διαπησίας βλ. Κ. ΦινOKaλιώτη, Η εναρμόνιση, σ. 98 επ. (όπου και ιστορικά στοιχεία για την σύναψή τηο): Θ. Φορτσάκη, Διαιτησία, σ. 225 επ: Γ. Aνασrόπoυλo/Θ. Φoρτσά~ κη, ΦορολΟΥικό Δ1καlο, αρ. 488 επ., εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα-Κομοτηνή 2002 (υπό έκδοση)' Β. Castagnede, Precis de fiscalite intemationale, σ. 80 επ. Β. Gouthiere, Les ίσιρότε dans les affaires intemationales, σ. 959 επ: G. Mavraganis, Harmonisation οτ corporate tax ίπ the EU, PhD Thesis subm.itted and approved by the University of London, 1992, σ. 271 επ. 9. Υποστηρίζεται ωστόσο ότι η Σύμβαση θα πρέπει να αποτελέσει κάποια σπγμή κοινοτικό δίκαιο, εν τη σrενή του όρου εwοία, ώστε να καταστεί και το ΔΕΚ αρμόδιο για την ερρηνεϊα της και να είναι δυνατή η ερμηνεία της υπό το φως των αρχών του κοινοτικού δικαίου. Έτσι ο Κ ΦινOKaλιώrης, Η Εναρμόνιση, σ. 102 επ., ιδίως 104, αλλά και η πρόταση της Ευρωπαϊκής Eπrrρσnής, Commission ofthe European Communities, Towards aπ internal Market without tax obstacles, Brussels, , COM(2001} 582 final, σ ' ομοίως Β. Βύζας, Οι εθνικοί κανόνες άμεσης φορολογίας υπό το πρίσμα του Κοινοτικού Δικαίου, ΔΕΕ Τέταο πρωτόκολλο δεν έχει υιοθετηθεί μέχρι σήμερα. Επομένως οι μόνοι κανόνες που εφαρμόζονται για την ερμηνεία της είναι αυτοί του διεθνούς δικαίου, συγκεκριμένα οι διατάξεις της Σύμβασης της Βιεννηο για την Ερμηνεία των Διεθνών Συνθηκών (Vienna Convention οπ the Law of Τreaties - VCL1), η οποία υπογράφηκε στις και τέθηκε σε ισχύ στις Η Ελλάδα κύρωσε την Σύμβαση αυτή με το ν.δ. 402/1974. Ειδικά για την Σύμβαση της BιέWΗς βλ. Γ. Κουφό, Η Σύμβαση της Βιέννης για το Δίκαιο των Συνθηκών, Β' έκδοση, εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα-Κομοτηνή, Για την εφαρμογή της VCLT κατά την ερμηνεία των ΣΑΔΦ βλ. Κ ΓιαwόποuλοlΓ. Γιαννόπουλο, Ο έλληνας διοικητικός δικαστής, ό.π, σ. 183 επ. και Κ. Perrou, Tax Treaty lnterpretation ίπ Greece, ό.π., σ. 153 επ. 11. Για τη διαδικασία κύρωσης της Σύμβασης από την Ελλάδα, G. Mavraganis, Greece: The implementation of the Mergers and the Parent-Subsidiary Direetiνes and the ratifίcation of the Arbitration Convention,lntertax 1994/3, 129επ /1994 (ΦΕΚ 83Α'/ ) και η ισχύς της άρχισε από την Η Σύμβαση αυτή, σύμφωνα και με το άρθρο 28 του Σuvrάγματος, ως μέρος του διεθνούς δικαίου που έχει κυρωθεί με νόμο έχει αυξημένη τυπική ισχύ και υπερισχύει κάθε αντίθετης διάταξης νόμου. Στο άρθρο 20 της Σύμβασης προβλέπεται ότι αυτή έχει ισχύ για μια πενταετία με δυνατότητα παράτασης στην οποία πρέπει να συμφωνήσουν όλα.τα συμβαλλόμενα μέρη υπογράφοντας ειδικό τροποποιητικό πρωτόκολλο. Η πρώτη πενταετία έληξε το 2000 και πράγματι τα συμβαλλόμενα κράτη υπέγραψαν πρωτόκολλο 12 σύμφωνα με το οποίο τροποποιήθηκε το άρθρο 20 της Σύμβασης. Το τροποποιηθέν άρθρο προβλέπει ότι η ισχύς της Σύμβασης θα παρατείνεται αυτόματα στο τέλος κάθε πενταεri"ας για μια πενταετία κάθε φορά. Το πρωτόκολλο για να τεθεί σε ισχύ πρέπει να έχει επικυρωθεί από όλα τα συμβαλλόμενα κράτη, κάτι που ακόμα δεν έχει γίνει 13. Το υποκειμενικό πεδίο εφαρμογής της διαδικασίας αυτής περιλαμβάνει τις συνδεδεμένες επιχειρήσεις, ανεξάρτητα από τη νομική μορφή που αυτές έχουν 14. Ο ορισμός των συνδεδεμένων επιχειρήσεων στην Σύμβαση μοιάζει με αuτόν της Πρότυπης Σύμβασης του ΟΟΣΑ. Φαίνεται ότι τόσο η Σύμβαση Διαιτησίας όσο και η Πρότυπη Σύμβαση του στοχεύουν σε έναν ευρύ ορισμό της έwοιας των συνδεδεμένων επιχειρήσεων, συνεπώς στο πεδίο εφαρμογής της Σύμβασης εμπίπroυντόσo ήάμεση όσο και η έμμεση συμμετοχή. Η καινοτομία που εισάγει η Σύμβαση Διαιτησίας σε σχέση με την Πρότυπη Σύμβαση του ΟΟΣΑ είναι ότι αναφέρεται. ρητά στην Μόνιμη Εγκατάσταση (στο εξής: ΜΕ), θεσπίζοντας ένα πλάσμα δικαίου 15 κατά το οποίο η ΜΕ, παρόλο που δεν έχει ξεχωριστή νομική προσωπικότητα, θεωρείται, για την εφαρμογή της Σύμβασης, ότι αποτελεί επιχείρηση του κράτους στο οποίο είναι εγκαιεστημενη". Η ρύθμιση αυτή οοε- 12. Τροποποιητικό Πρωτόκολλο της Σύμβασης της 23ης lουλίου 1990 σχετικά με την εξάλειψη της διπλής φορολογίας σε σχέση με την διόρθωση κερδών συνδεδεμένων επιχειρήσεων, 1999/C 202/ Συνεπώς οι επιχειρήσεις δεν έχουν την δυνατότητα να επικαλεστούν τις διατάξεις της για διορθώσεις κερδών που έγιναν μετά την , αλλά μόνο για υποθέσεις διόρθωσης κερδών επιχειρήσεων για τα έτη ως , αν η υπόθεση δεν έχει παραγραφεί (άρθρο 6 1 της Σύμβασης). Από τη στ1y~ μή όμως που το πρωτόκολλο θα επικυρωθεί και από το τελευταίο συμβαλλόμενο κράτος και τεθεί σε ισχύ, θα ισχύει από την , σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 2 του Πρωτοκόλλου. 14. Στη Σύμβαση ορίζεται ότ1δύο (ή περισσάτερες) επιχειρήσεις θεωρούνται συνδεδεμένες στις εξής δύο περιπτώσεις: Q όταν μια επιχείρηση ενός συμβαλλομένου κράτους έχει άμεση ή έμμεση συμμετοχή στη διοίκηση, τον έλεγχο ή το κεφάλαιο μιας επιχείρησης ενός άλλου συμβαλλομένου κράτους. ίί} όταν τα [δια πρόσωπα συμμετέχουν αμέσως ή εμμέσως στη διοίκηση, τον έλεγχο ή.το κεφάλαιο δύο διαφορετικών επιχειρήσεων δύο διαφορετικών συμβαλλομένων κρατών. Από πς διατάξεις αυτές φαίνεται ότι για την εφαρμογή της Σύμβασης είναι αρκετή κάποιοu είδους σύνδεση μεταξύ των δύο εmχειρήσεων, χωρίς να τίθεται κάποιο κατώτατο όριο σuμμετoχής, όπως γίνεται στηνπερίπrωση της οδηγίας για το καθεστώς των Μητρικών-θυγατρικών (Parent-Subsidiary Directive, Οδηγία 90/435/EC της 23 lοuλίου 1990, Επίσημη Εφημερίδα 1990!L 225/6). 15. Άρθρο 1 παρ. 2τηςΣύμβασης. 16. Για την δυνατότητα επέκτασης, ερμηνευτικά, του σχετικού δικαιώμαroς έναρξης της Διαδικασίας Αμοιβαίου Διακανονισμού της Πρότυπης Σύμβασης του ΟΟΣΑ και στις ΜΕ, ιδίως τκ; ΜΕ επιχειρήσεων που έχουν την έδρα τους σε κράτος-μέλος τηο ΕΕ, βλ. Κ. Πέρρου, Η Διαδικασία Αμοιβαίου Διακανονισμού, ΔΦΝ 2002, σ. 581 επ.

4 366 XQIΔ Β/2002. Kσrερίνα δικαιολογεπ-αι από το γεγονός ότι η ΜΕ έχει τόσο στενή σχέση με την επιχείρηση της έδρας, η οποία την καθιστά τον κατεξοχήν τόπο εμφάνισης φαινομένων μεταφοράς κερδών μέσω UΠoτιμoλoγήσεων!uπερτιμoλoγήσεων και κατά συνέπεια παράβασης των φορολογικών νόμων17 Το αντικειμενικό πεδίο εφαρμογής της Σύμβασης είναι πολύ περιορισμένο. Συγκεκριμένα έχει εφαρμογή στκ; περιπτώσεις που ένα τμήμα των κερδών μιας επιχείρησης που φορολογούνται σε ένα συμβαλλόμενο κράτος, περιλαμβάνoνrαι ή είναι πιθανό να περιληφθούν στα φορολογητέα κέρδη μιας συγγενικής της επιχείρησης που είναι εγκατεστημένη σε άλλο συμβαλλόμενο κράτος 18. α) Τα βασικά xαρακrηρισrικά της διαιτητικής διαδικασίας Στο άρθρο 7 της Σύμβασης προβλέπεται η διαπητική διαδικασία19, ως συνέχεια της Διαδικασίας Αμοιβαίου Διακανονισμού. Η ενεργοποίηση της διαπητικής διαδικασίας είναι δυνατή μόνο ως τελευταία λύση και αφού οι αρμόδιες αρχές των εμπλεκομένων ιφarών δεν έχουν κσταφερει να KαraλήξOυν σε λύση μέσω της Διαδικασίας Αμοιβαίου Διακανονισμού. Σε αυτήν την περίπτωση οι αρμόδιες αρχές έχουντο δικαίωμα να συστήσουν μια συμβουλευτική επιτροπή, προς τον σκοπό της εξάλειψης της διπλής φορολογίας. Η σύγκληση της εππροτιής αυτής καθίστσται υποχρεωτική για τκ; αρμόδιες αρχές στην περίπτωση που έχουν παρέλθει δύο έτη από την έναρξη της Διαδικασίας Αμοιβαίου Διακανονισμού και δεν έχει ληφθεί ακόμα απόφαση στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής20. Προβλέπεται ωστόσο μια εξαίρεση, στην ίδια τη Σύμβαση21. Σύμφωνα με αυτήν, η προσφυγή στη διαπητική διαδικασία δεν είναι δυνατή για τκ επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν υποπέσει σε «σοβαρή παράβαση», σύμφωνα με το δίκαιο 17. Το περιεχόμενο του όρου «Μόνιμη EγκαrάσταCΠ\" δεν εξειδικεύεται στο κείμενο της Σύμβασης, στο οποίο γίνετω ρητή παραπομπή στους ορισμούς που περιλαμβάνονται στις ανήστοιχες Διμερείς Συμβάσεις για την αποφυγή της δσtλής φορολογίας που έχουν συνάψει μεταξύ τους τα συμβαλλόμενα κράτη (άρθρο 3 παρ. 2 της Σύμβασης). Στην περίπrωση που δεν υπάρχει τέτοια διμερής σύμβαση για την αποφυγή της διπλt1ς φορολογίας μεταξύ των δύο ενδιαφερομένων κραrών, τότε εφαρμογή έχουν οι σχετικές διαrάξεις του εσωrερικoύ δικαίου των χωρών αυτών. Η Ελλάδα δεν έχει συνάψει ακόμα Διμερείς Συμβάσεις για την αποφυγή της διπλής φορολογίας με τρία κράτη-μέλη της ΕΕ, την Ισπανία, την ΠOρroγαλία και την Ιρλανδία. Από αυτές τκ τρεις, οι συμβάσεις με την Ισπανία και την ΠOρrOγαλία έχ.ουν υπογραφεί αλλά δεν έχουν ακόμα τεθεί σε ισχύ ενώ η σύμβαση με την Ιρλaνδία βρίσκεrαι ακόμα σε προγενέστερο στάδιο. Στην περίπτωση της Ελλάδας η έwοια και το περιεχόμενο του όρου..μόνιμη εγκστάσταοη. καθορίζονται στο άρθρο 100 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος. Ο ορισμός αυτός είναι ευρύτερος του ανήστοιχου της Πpότuπης Σύμβασης του ΟΟΣΑ και ο οποίος περιλαμβάνεtω στις Διμερείς Συμβάσεις για την αποφυγή της διπλής φορολογίας που έχει συνάψει η Ελλάδα. 18. Βλ. άρθρο 1 παρ. 1 της Σύμβασης αλλά κω άρθρο 1 παρ. 2 σύμφωνα με το οποίο η Σύμβαση εφαρμόζεται και στην περίπτωση που ανή για κέρδη η επιχείρηση εμφανίζει ζημιές. 19. Για τη διαδικασία διarrησίας βλ. ιδίως Κ. Φινοκαλιώτη, Η εναρμόνιση, σ. 122 επ,: Θ. Φορτσάκη, Διαπησία, σ. 227 επ. Β. Goυthisre, Les impόts dans Ies affaires intemationales, σ. 962 επ. κσι, ενδεικτικδ, από τις ευρωπαϊκές χώρες, τη σχεnκή προβλημαrική στο Βέλγιο, σε Ρ. Cauwenbergh/B.Van Honste, The BeIgian Arbίtration Conνention Circular: The defensίνe aρproach of transfer ρήcίπg, Intertax 29/2Οό1, 140 επ. 20. ΆΡθρο 7 παρ. 1της Σύμβασης. 21. Άρθρο 8 παρ. 1της Σύμβασης. Πέρρου της χώρας εγκαrάστασής τους, για θέμα σχετικό. με τα καλυπτόμενα από την Σύμβαση22. Η διαιτηnκή εππροπή, που ορίζεται ad hoc για κάθε υπόθεση, oπoτελεrrai από περιπό αριθμό προσώπων, τα οποία διορίζονται μέσω διαδικασίας που ελέγχεται απολύτως από τκ; αρμόδιες αρχές των συμβαλλομένων κρατών. Οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις δεν έχουν δικαίωμα ούτε να προτείνουν κάποιο πρόσωπο για μέλος αλλά ούτε και να ζητήσουν την εξαίρεση κάποιου προσώπου από τα μέλη της Διarrηπκής Εππροπής. Το δικαίωμα αυτό το έχουν μόνο οι αρμόδιες αρχές των εμπλεκομένων συμβαλλομένων κρατών. Και αυτό είναι φυσικό από τη στιγμή που διάδικα μέρη στην διαπητική αυτή διαδικασία είναι τα δύο εμπλεκόμενα συμβαλλόμενα κράτη και σε καμία περίπτωση οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις23. Παρόλα αυτά και αντfθετα με ότι συμβαίνει στην Διαδικασία Αμοιβαίου Διακανονισμού, είτε αυτή διεξάγεται στο πλαίσιο εφαρμογής μια διμερούς διεθνούς σύμβασης για την αποφυγή της διπλής φορολογίας είτε στο πλαίσιο της κοινστικής σύμβασης διαιτησίας, οι επιχειρήσεις έχουν κάποια αξιοσημείωτα δικαιώμαrα κατά την διαιτητική διαδικασία που θεσπίζεται με τη Σύμβαση Διαιτησίας, με τα οποία εξασφαλίζεται ένα είδος συμμετοχής τους στην διαδικασία. Ειδικότερα οι συνδεδεμένες επιχειρήσεις έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν να παραστούν ή να εκπροσωπηθούν ενώπιον της συμβουλευτικής εππροπής προκειμένου να υποστηρίξουν τη θέση τους παρέχοντας σχεnκές πληροφορίες24. Η ίδια η εππροπή μπορεί επίσης να ζητήσει από τκ; εμπλεκόμενες επιχειρήσεις να παραστούν ενώπιόν της, οπότε αυτές δεν μπορούν να αρνηθούν25 Με αυτές τις διατάξεις αναβαθμίζεται ο ρόλος των επιχειρήσεων στην διαπητική διαδικασία που προβλέπεται στην Σύμβαση σε σχέση με τη Διαδικασία Αμοιβαίου Διακανονισμού. Η σπουδαιότητά τους ένκειτσι όχι μόνο στο ότι εξασφαλίζουν ένα είδος συμμετοχής στκ; άμεσα ενδιαφερόμενες και πληπόμενες επιχειρήσεις αλλά και στο ότι σηματοδστούν μια σημανrική αλλαγή σε σχέση με τα μέχρι τώρα ισχύoνrα. Η απόφαση στην οποία Kαraλήγει η Συμβoυλεuτική Επιτροπή δεν είναι από μόνη της δεσμευτική26. Μέσα σε έξι μήνες από την έκδοση της γνώμης, οι αρμόδιες αρχές των ενδιαφερομένων κραrών που απστελούσαν τα μέρη κατά τη διαπητική διαδικασία θα πρέπει να KαraλήξOUΝ σε μια συμφωνία προς τον σκοπό της εξάλειψης της διπλής φορολογίας. Στην διακρmκή τους ευχέρεια έγκεrrαι η υιοθέτηση ή 22. Η iwoia της «σοβαρής τιαράβσσηο- Υια το σκοπό εφαρμογής της Σύμβασης, ορίζετσι με μονομερείς δηλώσεις των μερών, οι οποίες έχουν προσαρτηθεί ως παράρτημα στο κείμενο της Σύμβασης. Η Ελλάδα επέλεξε μια εξαντλητική και λεπτομερειακή απαρίθμηση των περιmώσεων που συνιστούν «σοβαρή παράβαση» κατά το ελληνικό δίκωο. Για περισσότερα καθώς και για κρmκή της σχεnκής ρύθμισης που ακολούθησε η ελλάδα βλ. Κ. Φινοκαλιώτη, Η εναρμόνιση, σ Υποστηρίζεται ότι από τη στιγμή που οι επιχειρήσεις δεν έχουν το δικαίωμα να ορίσουν κάποιο πρόσωπο ως μέλος της Διαπητικής IΞnιτpoπής, θα μπορούσαν τουλάχιστον να ζητήσουν την εξαίρεση κάποιου προσώπου. Αυτό φαίνεται ακόμα mo δικαιολογημένο αν λάβει κανείς uπ' όψη του ότι ο KαrάλOYoς των προσωπικστήτων κύρους από τον οποίο διορίζονται τα μέλη της Εππροπής Kαrαρτίζεrαι αποκλειστικά από τα κράτη-μέλη χωρίς οι επιχειρήσεις να έχ.ουν το δικαίωμα να προτείνουν κάποιο πρόσωπο. Βλ. ομοίως Κ. Φινοκαλιώτη, Η εναρμόνιση, σ Άρθρο 1Οπαρ. 1 της Σύμβασης. 25. Άρθρο 10 παρ. 2 της Σύμβασης. 26. Η εvroλή προς την συμβουλευτική επιτροπή είναι να εκφέρει «γνώμη» ως προς την εξάλειψη της εν λόγω διπλt1ς φορολογίας (άρθρο 7 παρ. 1της Σύμβασης)..'

5 Η διαπησία σπς διεθνείς φορολογικές όχι τηο γνώμης τηο Επrrροπής και φυσικά μπορούν σε κάθε περίmωση να διαφοροποιηθούν, από τ/ σηγμή που και οι δύο πλευρές συμφωνούν σε αυτό. Η γνώμη τ/ς εmτροπής καθίσταται αυτομάτως δεσμειmκή μόνο μεrά τ/ν παρέλευση τ/ς εξάμηνης προθεσμίας άπραιcrης, χωρίς δηλαδή να έχουν εν τω μεταξύ οι αρμόδιες αρχές των συμβαλλομένων κρατών καταλήξει σε απόφαση27. β) Κριτική ~IΔ διαφορές - Συμπεράσματα Η Σύμβαση Διαrrησίας απστέλεσε πραγματικά ένα μεγάλο βήμα προόδου, στο μέτρο που αναγνωρίζει για πρώτη φορά ένα ουmαστικό δικαίωμα στους φορολογούμενους για τ/ν εξάλειψη τηο διπλής φορολσγίας2β. Τα κράτη πλέον δεσμεύονται ότι υπoxpεωnκά θα καταλήξουν σε μια λύση που θα εξασφαλίζει τ/ν αποφυγή τηο διπλής φορολογίας, μέσα σε ένα χρονικό περιθώριο το οποίο δεν μπορεί να ξεπερνά, κατ' αρχήν, τα τρία χρόνια: δύο χρόνια για τ/ν διαδικασία αμοιβαίου διακανονισμού που υποχρεωτικά προηγείται και ένα χρόνο για τ/ διαιτητική διαδικασία. Παρουσιάζει ωστόσο και αρκετά μειονεκτήματα. Και πρώτα από όλα η Σύμβαση φαίνεται να έχει ένα χαρακτήρα σχετικά πρόσκαιρο, ακόμα και μεrά το πρωτόκολλο του 1999, αφού η ισχύς της παρατείνεται κάθε φορά για μια πενταετία. Ακόμα. η έwοια της «εξάλειψης της διπλής φορολογίας» δεν διευκρινιψαι επαρκώς29. Η σύμβαση δεν αναφέρεται καθόλου στκ αναγκαίες ρυθμίσεις που πρέπει να γίνουν "στησυνέχεια ούτε και καθορίζει τον τρόπο και τη διαδικασία εφαρμογής στην πράξη της απόφασης για την εξάλειψη της διπλής φορολογίας. Είναι προφανές ότι η διαιτητική διαδικασία που προβλέπεται στη Σύμβαση είναι μια διαδικασία που διενεργείτσι ουσιαστικά μεταξύ των ενδιαφερομένων κρατών, χωρίς ουσισστική συμμεroχή των εμπλεκομένων συνδεδεμένων επιχειρήσεων, αν και ορισμένα δικαιώμcπα αναγνωρίζονται και σε αυτές. Η ουσία είναι πάντως ότι οι επιχειρήσεις δεν καθίστανται διάδικα μέρη στην διαδικασία αυτή. Η συμβoυλεuτική επrrροπή δεν απστελεί γνήσιο διαrrητικό δικαστήριο και επομένως η γνωμοδότηση την οποία εκδίδει δεν έχει τον χαρακτήρα διαιτητικής απόφασης. Η Em- 27. Σχετικά με την τυπική υπεροχή της συμφωνίας αυτής ένoνrι του εσωτερικού δικαίου, ακόμα καιτυχόν αντίθετης εν τω μεταξύ εκδοθείσης δικαστικής απόφασης γίνεται δεκτό ότι ισχύει ό,τι και για την Διαδικασία ΑμοιβαίουΔιακανονισμού. Βλ Γνωμοδότηση Ολομέλειας ΝΣΚ507/1980, ΔΦΝ 1981, 141 ετι.' Κ Γιαwόπουλο, Η ρήτρα «διαιτησίας»,δφν1981, 114 επ. Κ Γιαwόπoυλο/Γ. Γιαwόπουλο, Ο έλληνας διοικητικός δικαστής, ΕΔΔΔ 1995, 183 επ: Κ Yannopoulos, Greek National Report, ίπ: IFA,Cahiers de droit fiscai intemational,νοl. ΙXVΙa(1981),Mutualagreementprocedure and practice, σ. 309' Κ Φινοκαλιώτη, Η εναρμόνιση, σ. 116 και 149 επ: Κ Perrou, Tax Treaty interpretation ίπ Greece, ό.π., σ. 153επ. 28. Έτσι και Β. Gouthiere, Les impδts dans Ies affaires internationales, σ Ερμηνευτικά συνάγεται ότι εξάλειψη της διπλής φορολογίας έχουμε στκ; περιmώσεις που τα εισoδήμαrα φορολογούνται αποκλειστικά σε μια από τις δύο χώρες, είτε στο σύνολό τους, αν μια από τις δύο φορολογικές αρχές παραιτηθεί της σχετικής αξίωσης, είτε, στην περίmωση που διατηρήσει την αξίωσή της, η άλλη φορολογική αρχή μειώσειτο ποσό του εισοδήμαroς που φορολογεί κατά το ποσό που φορολογείται στην άλλη χώρα. Επίσης εξάλειψη της διπλής φορολογίας έχουμε και όταν παρόλο που το σύνολο ή τμήμα των εσόδων φορολογηθεί και στις δύο χώρες, στη συνέχεια παρέχεται στο όλλο κράτος ισόποση πίστωση φόρου. Βλ και Β. Goυthiere, Les impots dans Ies affaires internationales, σ Β/ τροπή είναι απλά μια Συμβουλευτική Επιτροπή, πράγμα που. μειώνει την σημασία της γνωμοδότησης την οποία εκδίδει τελικά30. Το γεγονός της δεσμεuτικ6τητας της γνώμης αυτής ωστόσο, την κάνει να οροιάζει, εκ του απστελέσματος τουλάχιστον, με διαrrησία, παρόλο που τα συμβαλλόμενα μέρη έχουν πάντα την ευχέρεια να διαφοροποιηθούν από τ/ γνώμη της συμβουλευτικής Επrrροπής, αν συμφωνήσουν ότι αυτή δεν είναι ικανοποιητική. Η συμβουλευτική αυτή επrrρoπή δεν απστελεί καν δικαστήριο, πολύ δε περισσότερο δεν μπορεί να xαραιcrηρισθεί ως κάποιας μορφής υπερεθνικό δικαστήριο, καθώς δεν έχει δικαίωμα να κρίνει νομικά θέματα. αλλά μόνο να εκτιμήσει τα πραγματικά γεγονότα, πάνω στα οποία θα στηρίξει και τ/ν γνωμοδότησή της. Πιο συγκεκριμένα η αρμoδι6rητά της εξανrλείtαι στον προσδιορισμό του ποσού των κερδών τα οποία θα φορολογηθούν σε κάθε μια από τις εμπλεκόμενες χώρες31. Τέλος, το γεγονός ότι η αρμόδια αρχή ενός κράτους έχει το δικαίωμα να αρνηθεί σε μια επιχείρηση την έναρξη της διαδικασίας αμοιβαίου διακανονισμού ή την σύσταση τ/ς συμβουλευτικής επrrρoπής, αν αυτή η εmχείρηση έχει κριθεί οριστικά ένοχη σοβαρής παράβασης κατά το εσωτερικό δίκαιο του κράτους στο οποίο έχει τ/ν έδρα της, δίνει ένα μεγάλο περιθώριο στκ; αρμόδιες φορολογικές αρχές να αρνηθούν την προσφυγή στη διαιτητική διαδικασία της Σύμβασης και αναδεικνύει τη μεγάλη σημασία που έχει ο σαφής εκ των προτέρων καθορισμός του τι θεωρείτοι «σοβαρή παράβάση,,32. Συμπερασματικά, η διαδικασία αυτή, παρόλο που έχει αρκετές oμoι6rητες με την διαrrησία δεν αποτελεί στην ουσία διαrrησία33. Απστελεί μια sui generis διαδικασία για την διευθέτηση των φορολσγικών διαφορών η οποία βρίσκεται mo κοντά στκ; διαδικασίες για την διευθέτηση των διαφορώνπου προβλέπονται στο χώρο του διεθνούς δικαίου Ο, Συμβάσεις για την Αποφυγή της Διπλής ΦοΡολΟΥίας Οι διεθνείς συμβάσεις για την αποφυγή της διπλής φορολογίας που σuνα/πoνται βάσει της πρότυπης Σύμβασης του ΟΟΣΑ στην πλειοψηφία τους δεν περιλαμβάνουν ανάμεσα στα άρθρα τους διάταξη σχεnκή με δισαηοία, αρκούμενες στην ειδική Διαδικασία Αμοιβαίου Διακανονισμού, για την οποία έγινε λόγος προηγουμένως. Η χρήση της ρήτρας διαιτησίας και στκ; ΣΑΔΦέχει πρσταθεί ήδη από αρκετά χρόνια35, για μεγάλο χρονικό διάστημα όμως δεν παρατηρήθηκαν εξελίξεις προς την κατεύθυνση της uιoθέτησής της από τα κράτη κατά την διαπραγμάτευση των διμερών συμβάσεων. Γενικά τα κράτη είναι επιφυλακτικά στο να παραχωρούν αρμοδιό- 30. Β. Goυthiere, Les impqtsdans les affaires intemationaies, σ Έτσι ο Κ. Φινοκαλιώτης, Η εναρμόνιση, σ Ομοίως Β. Goυthiere, Les impots dans les affaires intemationaies, σ Σε αυτό το συμπέρασμα Kαrαλήγειο θ. Φορτσάκης, Διαιτησία, σ. 228, μετά από τη σχεnκή κρπική. 34. Έτσι και ο Κ Φινοκαλιώτης, Η εναρμόνιση, σ. 145 επ. όπου καιπεραιτέρω παραπομπές. 35. Για παλαιότερες προοπάθειες πρόβλεψης ρήτρας διαιτησίας στο χώρο του φορολογικού δικαίου σε διεθνές επίπεδο βλ Κ. Φινοκαλιώτη, Η εναρμόνιση, σ. 133 επ. Από τη διεθνή βιβλιογραφία βλ χαρακτηριστικά την πρωτοποριακή πρόταση των Francke/UndencronalMattsson σε IFA, Cahiers de droit fiscal intemational, νοl. ΙXVΙB, MutuaI agreement-procedure and practice, ΚJuwer,The Νetheήands, 1981, σ. 375 επ. Επίσης βλ Undencrona/Mattsson, Arbitrationίπ Taxation, Intertax 1982, 76 επ. και τους ίδιους, How to resolνe intemational tax disputes? Newapproaches to an oid probiem, ό.π.

6 368 8;2002 τητες σε όργανα του διεθνούς δικαίου, θεωρώντας το γεγονός αυτό περιορισμό της εθνικής τους κυριαρχίας36. Πρόσφαrα όμως, συγκεκριμένα κατά τη δεκαετία του 1990, παρατηρήθηκε μια αύξηση του αριθμού των ΣΑΔΦ οι οποίες αναγνωρίζουν και καθιερώνουν την διαπησία αν όχι ως μοναδικό πάντως ως συμπληρωμαrικό τρόπο για την επίλυση των διαφορών που ανακύπτουν κατά την ερμηνεία και εφαρμογή τους. Έτσι, σε όλο και περισσότερες ΣΑΔΦπροβλέπεται η χρήση της διαπησίας ως τρόπου επίλυσης των διαφορών που δεν επιλύθηκαν με την, προηγούμενη χρονικά, Διαδικασία Αμοιβαίου Διακονονισμού", Η διαπησία αναφέρεται ρητά σε περίπου 40 διεθνείς διμερείς συμβάσεις για την αποφυγή της δmλής φορολογίας38. Ο Καναδάς39, οι ΗΠΑ40και οι Κάτω Χώρες41 είναι τα κράτη που κάνουν συχνότερη χρήση της ρήτρας διαπησίας στις συμβάσεις που συνάπτουν με άλλα κράτη, ακολουθούμενες από το Μεξικό42και το ΚαζακστάΥ43και σε μικρότερο βαθμό από τη Γαλλία44,τη Γερμανία45 καιτην Ιρλανδία Σε αυτή τη διαπίστωση Kαrαλήγει ο Β. Castagnede, Precis de fiscaiiteinternationaie, σ. 198.Όμοια και ο Κ. Φινοκαλιώτης, Η εναρμόνιση, σ. 117, όπου αναφορά και σε ενδεχόμενο δημιουργίας διεθνούς δικαστηρίου με αρμοδιότητα την επίλυση διεθνών φορολογικών διαφορών. 37. Γιατα διάφορα θέμαrα που σχετίζονται με τις ρήτρες διαιτησίας που περιλαμβάνονται στις ΣΑΔΦβλ μια αναλυτική παρουσίαση σε G. Groen, Arbίtration ίπ Bilaterai Tax Treaties, intertax2002/1, 3 επ. 38. Βλ Μ. ZΥeger, ICC proposes arbitration ίπ internationaitax matters, European Taxation 6/2001, 221 ετι επίσης G. Groen, Arbitratίonίη bίlateraltax treatίes, intertax2002/1, 3 επ., ιδίως uπoσημ. 3. Για μια αναλuτική λίστα των κρατών που έχουν συνάψει ΣΑΔΦστις οποίες περιλαμβόνεrαιρήτρα διαιτησίας βλ Reference Μateήals, Seminar Β: Altematίνedispute resoiutίon mechanisms fortax controversies,1999ifacongress, 13October Η ρήτρα διαιτησίας περιλαμβάνεται σε επτά συμβάσεις, και συγκεκριμένα σε αυτές με τις Κάτω Χώρες (1993), τις ΗΠΑ (1995),τη ΝάτιαΑφρική (1995),τη Γαλλία (1995),το Καζακστάν (1996),την Ισλανδία (1997) καιτην Χιλή(1998). 40. Η ρήτρα διαιτησίας περιλαμβάνεται σε οκτώ συμβάσεις, και συγκεκριμένα σε αυτές με την Γερμανία (1989-ανταλλαγή επιστολών), το Μεξικό (1992), τις Κάτω Χώρες (1992), το Καζακστάν (1993),τη Γαλλία (1994),τον Καναδά (1995),την Ελβετία (1996) καιτην lσλανδία (1997). 41. Η ρήτρα διαιτησίας περιλαμβάνεται σε δεκστρεέ; συμβάσεις, και συγκεκριμένα σε αυτές με τις ΗΠΑ(1992),τον Καναδά (1993), τη Λετονία (1994), την Φινλανδία (1995), την Ουκρανία (1995), το Καζακστάν (1996), τη Ρωσία (1996), την Εσθονία (1997),την Ισλανδία (1997) και την ΠΓΔΜ(1998), καθώς και με την Κροατία,την Αίγυπτο,τη Λιθουανία. 42. Η ρήτρα διαιτησίας περιλαμβάνεται σε εmά από τις διεθνείς συμβάσεις που έχει συνάψει το Μεξικό,και συγκεκριμένα σε αυτές με τις ΗΠΑ(1992), το Ηνωμένο Βασίλειο (1994), τη Σιγκαπούρη (1994),τη Βενεζουέλα (1997),την Χιλή(1998),την Ιρλανδία (1998)καιτο Ισραήλ. 43. Η ρήτρα διαιτησίας περιλαμβάνεται σε πέντε από τις διεθνείς συμβάσεις που έχει συνάψει το Καζακστάν,και συγκεκριμένα σε αυτές με τις ΗΠΑ(1993),την Ιταλία (1994),το Πακιστάν (1995),τις ΚάτωΧώρες (1996)καιτον Καναδά (1996). 44. Η Γαλλία έχει συμπεριλάβει τη ρήτρα διαιτησίας μόνο σε τρεις από τις διεθνείς συμβάσεις που έχει συνάψει, συγκεκριμένα σε αυτές με την Γερμανία (1989),τις ΗΠΑ(1994) καιτον Καναδά (1995). 45. Η Γερμανία έχει συμπεριλάβει τη ρήτρα διαιτησίας σε τρεις συμβάσεις, αuτές με τη Γαλλία (1989), τις ΗΠΑ (1989) και τη Σουηδία (1992). Η τελευταία αυτή ΣΑΔΦαποτέλεσε μεγάλο βήμα προς την κατεύθυνση της υιοθέτησης της ρήτρας διαιτησίας στις ΣΑΔΦ,όπως παρατηρούν οι Undencrona/Mattsson, How to resolve intematίonal1ax disputes? New approaches.ιο an oid probiem, ό.π., όπου καιπερισσάτερα για τη συγκεκριμένησαδφ. 46. Η Ιρλανδία έχει συμπεριλάβει τη ρήτρα διαιτησίας σε τρεις XPOH.JΚA """"'I<DV ΔJΚAlOY Kσrερίνα Πέρρου Υπάρχει μεγάλη ομοιομορφία στη διαrύπωση της ρήτρας διαιτησίας που περιλαμβάνεται σε όλες αuτές τις συμβάσεις, χωρίς να λείπουν και οι δισφοροποιήσεκ;". Προβλέπουν συνήθως προσφυγή στη διαπησία για κάθε διαφορά κατά την ερμηνεία ή εφαρμογή των συμβάσεων η.οποία δεν μπόρεσε να λυθεί βάσει της Διαδικασίας Αμοιβαίου Διακανονισμού, υπό την προϋπόθεση της συμφωνίας για τη διαιτησία τόσο των αρμοδίων αρχών των συμβαλλομένων κρατών όσο και του φορολογούμενου. Η απόφαση της διαιτητικής επιτροπής είναι δεσμευτική για τα συμβαλλόμενα κράτη, σε σχέση με το θέμα που κρίθηκε. Όσον αφορά τη διαδικασία. προβλέπεται ότι αυτή θα καθορίζεται από την ανταλλαγή ανακοινώσεων μεταξύ των κραrών διά της διπλωματικής οδού. Η ισχύς της ρήτρας διαιτησίας επίσης εξαρτάται από την ανταλλαγή διπλωμαrικών ανακοινώσεων. Η διαπησία αυτή δεν είναι υποχρεωτική αλλά αντίθετα απαιτείται η συναίνεση των αρμοδίων αρχών και των δύο συμβαλλομένων κρατών προκειμένου να τεθεί σε κίνηση. Συχνά δε απαιτείται και η συναίνεση του ενδιαφερόμενου φορολογούμενου. Αυτό σημαίνει ουσιαστικά ότι οποιαδήποτε στιγμή ένα κράτος θέσει veto ως προς κάποιο θέμα, η διαφορά θα παραμείνει ανεπίλυτη, όπως ακριβώς και στη Διαδικασία Αμοιβαίου Διακανονισμού. Το μειoνέκrημα της σύνδεσης με τ/ν Διαδικασία Αμοιβαίου Διακανονισμού που προβλέπεται στις διμερείς συμβάσεις είναι ότι δεν είναι σαφές το χρονικό σημείο κατά το οποίο η Διαδικασία Αμοιβαίου Διακανονισμού τελειώνει άκαρπη, ώστε να καταστεί δυνατή η προσφυγή στη διαπητική διαδικασία. Αλλά και στις περιmώσεις που τίθενται τέτοια χρονικά όρια, είναι πρακτικά αδύναro για τον φορολογούμενο να εξαναγκάσει τις αρμόδιες φορολογικές αρχές να προσφύγουν στη διαπησία, αφού αυτό εναπόκειται στη διακριτική τους ευχέρεια. xαρακrηριστική εξαίρεση αποτελούν ωστόσο οι διμερείς συμβάσεις που έχουν υπογράψει οι Κάτω Χώρες με την Αίγυπτο και την ΠΓΔΜ.Σε αυτές προβλέπεται ότι η αρμόδια αρχή ενός κράτους μπορεί να προσφύγει στη διαιτησία ακόμα και μονομερώς, χωρίς να περιμένει τη συναίνεση της σρμόδιας αρχής του άλλου κράτους, μετά την παρέλέυση άπρακrης της προθεσμίας για την επίλυση της διαφοράς με τη Διαδικασία Αμοιβαίου Δισκονονισμοά". Τέλος, όσον αφορά τη συμμετοχή του φορολογούμενου στην διαδικασία αυτή, οι περισσότερες διαπητικές ρήτρες δεν προβλέπουν συμμετοχή του φορολογούμενου στη διαδικασία ενώπιον της διαπητικής επιτροπής, ενώ σε μερικές περιπτώσεις προβλέπεται η δυνατότητα να παραστούν ενώmov της Επιτροπής και να υποστηρίξουν τη θέση τους. Η διαδικασία που θα ακολουθηθεί όπως και τα δικαιώματα των φορολογουμένων καθορίζονται από τις αρμόδιες φορολογικές αρχές με την ανταλλαγή ανακοινώσεων, γεγονός που εγείρει ερωτήμαrα ως προς την ανεξαρτησία της διαπηnκής επιτροπής από τις αρμόδιες φορολογικές αρχές των Kραrώy49. συμβάσεις, με το Ισραήλ (1995),τις ΗΠΑ(1997) και το Μεξικό (1998). 47. Βλ Μ. Zueger, ICC proposes arbίtration ίπ international tax matters, ό.π., ιδίως uπoσημ. 15, όπου και περαιτέρω παραπομπές. Επίσης για αναλυτική παρουσίαση των σχετικών διαrάξεων που περιλαμβάνονται σε διάφορες διμερείς συμβάσεις και την κατηγοριοποίηση αυτών σε "standard arbitratίon ciauses» και «deviation from the standard arbitration clauses» βλ G. Groen, Artιίtrationίπ BiIateraIΤax Treaties, ό.π. 48. Βλ. σχετικά Μ. Zueger, ICC proposes arbitration ίπ intematίonaltax matters, Euroρean Τaxation6/2001,221 επ. καιλίγο διαφορετικά G. Groen, Arbίtrationίπ BίlateraIΤax Τreaties, ό.π. 49. Βλ. Μ. Zueger, ICC proρoses arbitration ίπ international tax

7 Η διαιτησία στις διεθνείς φορολογικές XQIΔ Β/2002 διαφορέτ; Λαμβάνοντας υπόψη όλα αυτά τα μειονεκτήματα, καθίσταται σαφές ότι η ρήτρα διαπησίας όπως προβλέπεται σήμερα στις διεθνείς διμερείς συμβάσεις δεν βελτιώνει σημαντικά τη θέση των φορολογουμένων ούτε και αποτελεί ουσιαστικά γνήσια διαπησία. Αποτελεί στην ουσία μια βελτιωμένη έκδοση της Διαδικασίας Αμοιβαίου Διακανονισμού, όμοια σε πολλές περιπτώσεις με την διαπητική διαδικασία που υιοθετήθηκε στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Διαπησίας. Στην Ελλάδα το θέμα του αν και κατά πόσο περιλαμβάνεται ρήτρα διαιτησίας στις διμερείς συμβάσεις που έχει συνάψει η χώρα μας έγινε εμμέσως αντικείμενο προβληματισμού στις αρχές τις δεκσετίαο τοι, 1980, όταν το ΝΣΚερμηνεύοντας τη διάταξη της ελληνογαλλικής ΣΑΔΦ περί αμοιβαίου διακανονισμού, απεφάνθη ότι με αυτό θεσπίζεται διαιτητική διαδικασία (κατωτέρω υπό α). Από τις συμβάσεις που βρίσκονται σήμερα σε ισχύ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίmωση της γαλ/ω-γερμανικής ΣΑΔΦ και θα εξετασθεί στη συνέχεια (υπό β, ί.), όπως και η δομή της ρήτρας διαιτησίας που προτείνουν οι ΗΠΑκατά τη σύναψη ΣΑΔΦ(υπό β, ίί.). α) Η πρoβλημαrική που αναπrύχθηkε στην Ελλάδα Το ΝΣΚ, όταν κλήθηκε να γνωμοδοτήσει σχετικά με την διάταξη του άρθρου 26 της ελληνογαλλικής σύμβασης50, που περιλαμβάνει ρυθμίσεις αντίστοιχες με αυτές του άρθρου 25 της Πρότυπης Σύμβασης περί Αμοιβαίου Διακανονισμού, προκειμένου να θεμελιώσει την υπεροχή της απόφασης που λαμβάνεται στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής, έκανε χρήση δύο επιχειρημάτων. Το πρώτο επιχείρημα έχει ως βάση την συνταγματική διάταξη του άρθρου 28 παρ. 1. Συγκεκριμένα, το ΝΣΚ υποστήριξε ότι από τη στιγμή που η ελληνογαλλική σύμβαση είναι διεθνής σύμβαση η οποία έχει κυρωθεί με νόμο, από την θέση της σε ισχύ στην Ελλάδα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του εσωτερικού ελληνικού δικαίου και υπερισχύει κάθε αντίθετης διάταξης νόμου, υπό τον όρο της ομοιβαιότηταο". Η Διαδικασία Αμοιβαίου Διακανονισμού, είναι μια ειδική διαδικασία επίλυσης διαφορών που προβλέπεται σε μια τέτοια σύμβαση, επομένως η όποια απόφαση στην οποία θα καταλήξει θα έχει την ίδια αυξημένη τυπική ισχύ όπως και η διεθνής σύμβαση, βάσει της οποίας εκδόθηκε. Κατά συνέπεια θα υπερισχύει όχι μόνο κάθε αντίθετης διάταξης νόμου αλλά και της τυχόν εν τω μεταξύ εκδοθείσης δικαστικής απόφασης που έκρινε το ίδιο θέμα διαφορετικά52. Το δεύτερο επιχείρημα που xpηmμoπoίησε το ΝΣΚ έχει ως βάση τον νομικό χαρακτήρα της Μικτής Επιτροπής που ιδρύεται βάσει της σχετικής διάταξης της ελληνογαλλικής matters, ό.π., ιδίως υποσημ. 21 όπου αναφέρεται και στην ύπαρξη mo αισιόδοξης άποψης. 50. Η διμερής αυτή σύμβαση υπογράφηκε στις , κυρώθηκε με το ν.δ. 4386/1964 και τέθηκε σε ισχύ από τις , ημερομηνία ανταλλαγής των οργάνων εmκuρώσεως. Βλ. κείμενο σεαθ. Μάρκο, Διεθνείς Διμερείς Συμβάσεις για την αποφυγή της διπλής φορολογίας εισoδήμαroς, Εκδόσεις Πάμισος, Αθήνα2001, σ. 66επ. 51. Για τον όρο της αμοιβαιόιητας κστά την εφαρμογή των ΣΑΔΦβλ. Γ. Αναστόπουλο/θ. Φoρrσάκη, Φορολογικό Δίκαιο,αρ. 386, εκδ. Avτ. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα-Κομοτηνή2002 (υπό έκδοση). Κ ΦινOKaλι.ώτη,Φορολσγικό Δίκαιο, σ. 196 επ. Κ Γιαvvόπουλο/Γ.Γιawόποuλο, Ο έλληνας διοικηπκός δικαστής, ό.π., 183 επ. Κ Ρθπου, TaxTreaty Interpretationίη Greece, ό.π., σ. 153επ. 52. Βλ. Γνωμoδάrηση Ολομ. ΝΣΚ507/1980 ΔΦΝ 1981, 141 επ. καθώς και παρατηρήσεις στην γνωμοδότηση αυτή σε Κ Γιαw6πουλο, Η ρήτρα «διαιτησίας» στις διεθνείς συμβάσεις για την οποφυνή διπλής φορολογίας, ΔΦΝ 1981, 114 επ. και τη βιβλιογραφία που παραrίθεrαι στην υποσημ σύμβασης προς το σκοπό της επίλυσης της διαφοράς. Συγκεκριμένα, το ΝΣΚχαρακτηρίζει την εν λόγω Επιτροπή ως «Διαιτητική Επιτροπή"" παρόλο που τέτοιος χαρακτηρισμός ούτε περιλαμβάνεται ούτε και προκύπτει από τη διατύπωση του άρθρου 26 της ελληνογολλικής σύμβασης, το οποίο ερμηνεύεται. Αυτή η «Μικτή Διαιτητική Επιτροπή», η οποία ιδρύεται προς επίλυση της διαφοράς, έχει, κατά το ΝΣΚ, από το νόμο την εξουσία «να τάμει μετά δυνάμεως δεδικασμένου την διαφοράν ταύτην επί τω τέλει της αποφυγής διπλής φορολογίας». Για τον χαρακτηρισμό της συγκεκριμένης Επιτροπής ως "Διαπητικής» και της σχετικής απόφασης την οποία εκδίδει ως «διαπητικής οπόφαοηο-, το ΝΣΚ φαίνεται να δίνει ιδιαίτερη σημασία στο γεγονός της εκούσιας υποβολής της διαφοράς στην δικαιοδοσία της Επιτροπής και από τις δύο πλευρές, τόσο της φορολογικής αρχής όσο και του φορολογουμένου. Είναι αλήθεια ότι ένα από τα βασικά χαρακτηριάτικά της διαιτησίας είναι ο εκούσιος χαρακτήρας της και η αμοιβαία συμφωνία των μερών προς υποβολή της διαφοράς τους σε διαιτησία53 λ/λά αυτό δεν είναι το μοναδικό χαρακτηριστικό. Επιπλέον δε, στη συγκεκριμένη περίπτωση, δεν είναι καν αρκετό ώστε να οδηγήσει στον χαρακτηρισμό της όλης διαδικασίας ως διαπησίας και της σχετικής απόφασης ως διαιτητικής, οπλισμένης μάλιστα με δύναμη δεδικασμένου. Η Διαδικασία Αμοιβαίου Διακανονισμού, όπως είναι καταστρωμένη στο άρθρο 25 της Πρότυπης Σύμβασης, διαφέρει ουσιωδώς από την διαπησία. Ο φορολογούμενος σε καμία περίπτωση δεν καθίσταται διάδικο μέρος της διαδικασίας, παρόλο που η διαδικασία τίθεται σε κίνηση από δική του πρωτοβουλία. 'Επειτα, η Μικτή Επιτροπή που προβλέπεται στις ΣΑΔΦ σε καμία περίmωση δεν έχει την υποχρέωση να εκδώσει απόφαση, όπως έχουν τα διαιτητικά δικαστήρια, παρά μόνο την χαλαρή υποχρέωση να προσπαθήσεί να λύσει τη διαφορά. Αυτά τα δύο βασικά χαρακτηριστικά δεν επιτρέπουν τον χαρακτηρισμό της Διαδικασίας Αμοιβαίου Διακανονισμού ως διαιτησίας54 ούτε κατά συνέπεια της απόφασης στην οποία αυτή τυχόν καταλήξει ως διαιτητικής, εξοπλισμένης με την σχετική δύναμη δεδικασμένου. β) Η εμπεφία από άλλες χώρες ί. Η Σύμβαση Γaλλiας-ΓερμΣVΊσς για την αποφυγή της διπλής φορολογίας Η σύμβαση για την αποφυγή της διπλής φορολογίας μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας ήταν από τις πρώτες ΣΑΔΦστις οποίες ρητά προβλέφθηκε η παραπομπή σε διαιτησία των διαφορών ή αμφισβητήσεων που ανακύπτουν κατά την ερμηνεία ή εφαρμογή τους. Με το Πρωτόκολλο της 28ης Σεπτεμβρίου 1989, που προσαρτήθηκε στην γαλλογερμανική ΣΑΔΦ,προστέθηκε ένα νέο άρθρο 25Α, το οποίο συμπλήρωσε το ήδη υπάρχον άρθρο 25 της Σύμβασης, περί της Διαδικασίας Αμοιβαίου Διακανονισμού. Το νέο αυτό άρθρο, σκοπός του οποίου ήταν η αύξηση των εγγυήσεων που έχουν οι φορολογούμενοι για επίλυση της διαφοράς και άρση της διπλής φορολογίας, προβλέπει την προαιρετική παρέμβαση μιας διαιτητικής επιτροπής, η οποία εmλαμβάνεται του θέμσroς στην περίmωση που έχουν περάσει δύο χρόνιο από την έναρξη της Διαδικασίας Αμοιβαίου Διακανονισμού και δεν έχει επιτεuχθεί ακόμα συμφωνία Βλ.αντίπολλών Θ. Φορτσάκη, Διαιτησία,σ. 83 επ. 54. Βλ.σχετική κριτικήσε θ. Φoρrσάκη, Διαιτησία,σ Βλ. περισσότερα σε Β. Gouthiere, Les impόts dans /es affaires intemationales, σ. 958.

8 370 Χ(!ΙΔ Β/2002 Είναι χαρακτηριστικό ότι η προσφψγή στη διαιτησία δεν έχει υποχρεωτικό χαρακιήρα. Τακράτη έχουν απλά την δυνατότητα, αλλά όχι και την υποχρέωση, να καταφύγουν σε αυτήν, ενώ ο φορολογούμενος από την πλευρά του δεν έχει τη δυνατότητα ούτε να ζητήσει την σύσταση της διαιτητικής επrrροπής, ούτε πολύ περισσότερο να εξαναγκάσει τη διοίκηση να προβεί στην έναρξη της διαδικασίας. Η διαιτητική επrrροπή που σχημαrίζεται, σε περίπτωση που τεθεί σε εφαρμογή η διαιτητική διαδικασία, αποτελείται από τρία μέλη: κάθε ένα από τα συμβαλλόμενα κράτη ορίζουν από ένα μέλος και τα δύο αυτά μέλη συμφωνούν στον διορισμό ενός τρίτου προσώπου, εθνικότητας τρίτου κράτους, το οποίο ορίζεται Πρόεδρος της Επrrροπής. Ο ορισμός των μελών πρέπει να γίνει μέσα σε προθεσμία τριών μηνών από την ημερομηνία που οι αρμόδιες αρχές των δύο συμβαλλομένων κρατών αποφάσισαν να παραπέμψουν την συγκεκριμένη διαφορά στη διαιτησία. Ειδική διαδικασία ορισμού των μελών της Eπrrρoπής προβλέπεται στην περίmωση που η τρίμηνη προθεσμία δεν τηρηθεί από κάποιο από τα δύο κράτη. Η επrrρoπή διαrrησίας κρίνει την υπόθεση με βάση το διεθνές δίκαιο και ειδικότερα με βάση την διμερή σύμβαση για την αποφυγή της διπλής φορολογίας. Η ακολουθητέα διαδικασία καθορίζεται από την ίδια την επrrροπή. Ο φορολογούμενος έχει το δικαίωμα να παραστεί ενώπιον της Επιτροπής ή να καταθέσειγραπτώς τις απόψεις του για την υποστήριξη της θέσης του. Η απόφαση λαμβάνεται κατά πλειοψηφία και είναι δεσμευτική. Η απουσία ή αποχή ενός εκ των μελών που έχουν ορισθεί από τα συμβαλλόμενα κράτη δεν εμποδίζει την έκδοση απόφασης. Σε περίπτωση δε που υπάρχει ισοψηφία υπερισχύει η γνώμη του Προέδρου. Παρόλο λοmόν που η σύσταση της διαιτητικής επαροπής είναι δυνητική και όχι υποχρεωτική για τα μέρη, ωστόσο η δεσμευτικότητα της απόφασης την οποία εκδίδει, προσδίδει στην διαδικασία χαρακτηριστικά που πλησιάζουν πολύ προς την πραγματική διαιτητική διαδικασία56, σε αντίθεση με την προβλεπόμενη στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Διαιτησίας, της οποίας όπως είδαμε η δεσμειπικότητα της απόφασης τελεί υπό τον όρο της αποδοχής της από τα κράτη. Από το σύνολο των ΣΑΔΦπου έχει συνάψει η Γαλλία, ρήτρα διαrrησίας προβλέπεται επίσης στις συμβάσεις με τις ΗΠΑ57και τον Καναδά58. Στις περιπτώσεις αυτές προβλέπεται ότι η προσφυγή στη διαrrησία υπόκεrrαι στον όρο της συμφωνίας όχι μόνο των δύο αντισυμβαλλομένων κρατών αλλά και του φορολογούμενου. Αυτές οι διαιάξεις όμως δεν έχουν τεθεί ακόμα σε εφαρμογή. Η διαδικασία εφαρμογής της σχετικής ρήτρας θα καθορισθεί μέσω ανταλλαγής διπλωματικών ενγράφων'". ίί. Η πρακrική των ΗΠΑ κατά τη σύναψη ΣΑΔΦ Για πολλά χρόνια οι ΗΠΑ επέμεναν να συμπεριλαμβάνουν τη ρήτρα διαιτησίας στις διμερείς συμβάσεις για την αποφυγή της διπλής φορολογίας που ΣUΝΉmav, χωρίς ωστόσο να προβλέπεται τέτοια ρήτρα στην Πρότυπη Σύμβαση που οι ΗΠΑ έχουν εκπονήσει κατά το πρότυπο του 56. Στο συμπέρασμα αυτό καταλήγει κοι ο Β. Gouthίere, Les ίmρδts dans les affairesinternationales, σ Άρθρο 26 παρ. 5 της γαλλοαμερικανικής σύμβασης της Άρθρο 25 παρ. 5 της γαλλοκαναδικής σύμβασης, βάσει του πρωτοκόλλου της Βλ σχετικά Β. Castagnede, Precis de fίscalite imemationale, σ.79. Kσrερίνα Πέρρου ΟΟΣΑ και την οποία χρησιμοποιούν κατά τις διωιρσγματεόσεις για τη σύναψη των συμβάσεων. Διαιτησία πρoβλέπctαι σε συνολικά εwέα διμερείς συμβάσεις των ΗΠΑ,συγκεκριμένα στις συμβάσεις με την Γερμανία60, το Μεξικό61, τις κάτω Χώρες62, το Kαζακστα/f63,τη Γαλλία64, τον Καναδά65, την Ελβετία66, την Ιρλανδία67 και την lταλία68 Από όλες αυτές μόνο η ρήτρα διαιτησίας που προβλέπεται στη σύμβαση με την ΓερμαVΊα69 έχει τεθεί σε ισχύ, με την ανταλλαγή των σχετικών εγγράφων. Τα έγγραφα αυτά, που απαrrούνται και για την ενεργοποίηση της ρήτρας διαιτησίας και στις υπόλοιπες συμβάσεις, δεν έχουν ακόμα ανταλλαγεί'ο. Η ρήτρα διαιτησίας που χρησιμοποιούν οι ΗΠΑπαρουσιάζει τα εξής ενδιαφέροντα χαρακτηρισηκά". κατά πρώτον η προσφυγή στην διαιτησία δεν είναι υποχρεωτική αλλά απαιτείται να συμφωνήσουν σε αυτή τόσο τα αντισυμβαλλόμενα κράrη όσο και ο θιγόμενqς φορολογούμενος. Η διααησία είναι δεσμευτική για όλα τα μέρη, συμπεριλαμβανομέ- 60. Άρθρο 25 παρ. 5 της οικείας σύμβασης (1989) και ανταλλαγή επιστολών. Η Σύμβαση τέθηκε σε ισχύ το Βλ και Κ ΦινOKαλLώτ/. Ηεναρμόνιση. σ Άρθρο 26 παρ. 5 της οικείας σύμβασης (1992). 62. Άρθρο 29 παρ. 5 της οικείαςσύμβασης (1992).Η σύμβασηαυτή, που ιmεyράφη στις ,οντιεστεστησετην προηγούμενη μεταξύ τους σύμβαση που χρονολσνεαο οπό το Βλ Κα/Κ Φινοκαλι.ώτη, Ηεναρμόνιση,σ. 133καιιmoσημείωση Άρθρο 25 παρ. 5 της οικείας σύμβασης (1993). 64. Άρθρο 26 παρ. 5 της οικείας σύμβασης (1994). 65. Άρθρο χχνι παρ. 6της οικείας σύμβασης (1995). 66. Άρθρο 25 παρ. 5 της οικείας σύμβασης (1996). 67. Άρθρο 26 παρ. 5 της οικείας σύμβασης (1997). 68. Άρθρο 25 παρ. 5 της οικείας σύμβασης (1999). 69. Η σχετική διάταξη του άρθρου 25 παρ. 5 της σύμβασης αυτής ( ) έχει ως ακολούθως: «Disagreements between the Contracting States regarding the iπterpretation or application ο( this Conveπtion shall, as far as possib/e, be sett/ed by the competeπt aυthorities. If a disagreernent cannot be resolνed by the competent aυthorίties ίt may, ί' both competent aυthorities agree, be submitted for arbitration. The procedures shaj/ be agreed υροπ and shaj/be established between the Contracting States by notes to be exchanged through dίp/omatic channe/s", Επίσης σχετικά με τη ρήτρα διαrrησίας στην ΣΑΔΦ Γερμανίας/ΗΠΑ βλ UndencronalMattsson, How to resolve intemational tax disputes? New approaches to an old problem, ό.π., όπου η σύμβαση αυτή χαρακτηρίζεται ως -τιρωτοποριακή Βλ Μ. Zueger, ICC proposes arbitration ίπ international tax matters. European Taxation 6/ επ. Ειδικότερα για την ΣΑΔΦ ΗΠΑ-Ιταλίαςβλ. Pao/e//aIBarret, New Income Tax Treaty between the UnitedStates and Italy,Intertax2000/1, 3 επ. 71. Γιαπαράδειγμα η ρήτρα που περιλαμβάνεται στην νέα Σύμβαση μεταξύ ΗΠΑ-Ιταλίας( άρθρο 25 παρ. 5) έχει ως εξής: «/f an agreement cannot be reached by the competent authorίties pursuant Ιο the prevίous paragraphs of this Artic/e (σημ.: δηλαδή κατά τη διαδικασία αμοιβαίου διακανονισμού), the case may, ff both competeπt authorities and the taxpayer agree, be submitted for arbitration, provided that the taxpayej' agrees ίπ writίng to be bound by the decision of the arbitration board. The competent authorίties may re/ease Ιο the arbitration board such information as ίs necessary for carryίng συt the arbitration procedure. The award σ' the arbίtration board shaj/be binding σπ the taxpayer and οπ both States with regard Ιο that case. The procedures shall be finafίzed by the Contracting States by means of notes to be exchanged through dip/omatic channe/s after consuftatίon between the competent authorίties. The provisions ο( this paragraph shal/ not have effect unti/ the date specifίed ίπ the exchange of dip/omatic notes». Βλ Pao/e//aIBarret, New Income Tax Treaty between the United States and ltaly.ό.π.

9 Η διαπησία στις διεθνείς φορολογικές διαφορές νου και του φορολογουμένου φυσικά, ο οποίος έχει το δικαίωμα να παρουσιάσει τα επιxειρήμσrά του και να υποστηρίξει τη θέση του κατά την διαιτητική διαδικασία. Στην διαπησία εμπίmουν όλα τα θέμσrα που ανακύmouv κατά την εφαρμογή ή την ερμηνεία της διμερούς σύμβασης για την αποφυγή της διπλής φορολογίας με μια σημαντική εξαίρεση: δεν μπορούν να αποτελέσουν οντικείρενο διαπησίας θέμσrα τα οποία άmoνται της φορολογικής πολιτικής των κρατών ή του εσωτερικού δικαίου τους. Με αυτήν την ρητή εξαίρεση οι αρμόδιες φορολογικές αρχές των συμβαλλομένων κρατούν υπό τον έλεγχό τους τον πυρήνα της φορολογίας (φορολογική πολιτική και εσωτερικό δίκαιο), στον οποίο δεν επrτρέπoυν επεμβάσεις από τρίτα κράτη. Η προσέγγιση αυτή, με την διαπητική διαδικασία όπως είναι Kσrαστρωμένη ιδίως στην γερμανοαμερικανική σύμβαση, είναι μάλλον περιορισμένη σε σχέση με την διαδικασία που προβλέπεται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Διαπησίας. Και παρόλο που είναι ενθαρρυντική η υιοθέτηση της ρήτρας διαπησίας σε έναν αριθμό συμβάσεων που έχουν υτιογραφεί και τεθεί σε εφαρμογή, ωστόσο το γεγονός ότι η διαπησία δεν είναι υποχρεωτική απστελεί σημαvnκό μειονέκτημα της διαδικασίας. Ένα άλλο μειονέκτημα της αμερικανικής οπτικής είναι το γεγονός της εξαίρεσης της φορολογικής ΠOλrτικής και του εσωτερικού δικαίου από το πεδίο εφαρμογής της διαιτησίας. Η εξαίρεση αυτή περιλαμβάνεται ρητά στις επιστο'λές που αντάλλαξαν οι ΗΠΑ με την Γερμανία, και με τις οποίες ρυθμίστηκε η εφαρμοστέα διαδικασία72 Παρόλο που η εξαίρεση αυτή φαίνεται δικαιολογημένη εκ πρώτης όψεως, θα έπρεπε να περιγράφεται με μεγαλύτερη σαφήνεια, όπως θα ταίριαζε σε μια διάταξη που προβλέπει υποχρεωτική προσφυγή στη διαπησία. Υποστηρίζεται ωστόσο ότι δεν είναι η εξαίρεση αυτή καθεαυτή που περιορίζει το πεδίο εφαρμογής της ρήτρας διαιτησίας. Ο περιορισμός προέρχεται απο τον μη υποχρεωτικό χαρακτήρα της διαδικασίας, που σημαίνει ότι οποιαδήποτε περίπτωση μπορεί να εξαιρεθεί, αν αυτή είναι η βούληση ενός των συμβαλλομένων μερών, από τη στιγμή που απαιτείται η συμφωνία των μερών για την ενεργοποίηση της διαιτητικής διαδικασίας73. Τέλος, όπως συμβαίνει και με την αντίστοιχη διαδικασία που προβλέπεται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Διαπησίας δεν υπάρχουν διαδικαστικοί κανόνες σαφώς καθορισμένοι από πριν, αλλά αυτό γίνεται μέσω της ανταλλαγής διπλωμσrικών ενγράφων?". Και σε αυτήν την περίπτωση η διαπητική ρήτρα, παρόλο που δεν είναι υποχρεωτική για τα μέρη, άπαξ και ενεργοποιηθεί Kσrαλήyει σε απόφαση δεσμευτική και για τις αρμόδιες αρχές και για τους φορολογούμενους. Χωρίς να απστελεί γνήσια διαπησία, απστελεί οπωσδήποτε μια σημαvnκά πιο εξελιγμένη διαδικασία σε σχέση με τη Διαδικασία Αμοιβαίου Διακανονισμού. 72. «The competeπt authoπties will πο! genera//y accede to arbitration with respeet to matters conceming the tax policy ΟΓ domestic tax /aw of either contractίng state». Βλ. σχετικό κείμενο σε Reference Materials, Seminar Β: Alternative dispute resolution mechanisms for tax controversies, 1999 IFA Congress, 13 Octtlber Στο συμπέρασμα αυτό καταλήγει και ο Μ. ZUeger, lcc proposes arbίtratίon ίπ international tax maίters, ό.π., σ. 221 επ. 74. Στην περίrπωση της Σύμβασης με την Γερμανία οι κανόνες αυτοί όντως καθορίστηκαν με την ανταλλαγή επιστολών μεταξύ των μερών. Βλ. σχετικό κείμενο σε Reference Materials, SΘminar Β: Altemative dispute resolutίon mechanisms for tax controversies, 19991FA Congress, 13 October ΧρΙΔ Β/2ΟΟ2 371 Β. Προς μια γνήσια διαπητική διαδικασία - Η επέκταση της χρήσης της ρήτρος διαπησίας για ης διεθνείς φορολογικές διαφορές Τα συγκρσrημένα βήματα που έχουν γίνει προς την κατεύθυνση της υιοθέτησης της διαιτητικής διαδικασίας για την επίλυση των διεθνών φορολογικών διαφορών είναι μεν ενθαρρυντικά αλλά απέχουν ακόμα από το να εξασφαλίσουν μια γνήσια διαπητική διαδικασία. Για το λόγο αυτό παρουσιάζονται νέες προτάσεις για την βελτίωση της διαπητικής διαδικασίας, που στοχεύουν κυρίως στην εξάλειψη, κατ' αρχήν, δύο βασικών μειονεκτημάτων της διαπητικής διαδικασίας, όπως αυτή προβλέπεται μέχρι σήμερα. Το πρώτο είναι το θέμα της προαιρετικής προσφυγής στην διαπητική διαδικασία, γεγονός που δίνει στις αρμόδιες αρχές την δυνσrότητα να αποκλείουν υποθέσεις και το δεύτερο είναι η ανασφάλεια σχετικά με την ακολουθητέα διαδικασία. Και για τα δύο αυτά θέμσrα, μαζί με άλλα, έχουν κατατεθεί προτάσεις με σκοπό την αντιμετώπισή τους, όπως φαίνεται τόσο από την πρόταση που έχει δισruπώσει το Διεθνές Εμπορικό Επιμελητήριο περί υποχρεωτικής προσφυγής στη διαπησία (κατωτέρω υπό 1) όσο και από την ρήτρα διαπησίας που περιλαμβάνεται στην νέα Γερμανοαυστριακή ΣΑΔΦ, με την οποία καθιερώνεται υποχρεωτική διαπησία από το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινστήτων (κατωτέρω υπό 2). 1. Η πρόταση του Διεθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου υποχρεωπκή διαπησία για Το Διεθνές Εμπορικό Επψελητήρι075 (εφεξής: ΔΕΕ), σε έγγραφό του με ημερομηνία , έχει πρστείνει στις Κυβερνήσεις την υιοθέτηση της διαιτησίας ως υποχρεωτικής διαδικασίας77 για την επίλυση των διεθνών φορολογικών διαφορών. Το Διεθνές Εμπορικό Επιμελητήριρ έχει μακρόχρονη παράδοση στην προώθηση της διαπησίας ως κατάλληλης και επαρκούς διαδικασίας για την επίλυση τέτοιων φορολογικών διαφορών, έχοντας δημοσιεύσει τη θέση του ήδη από το Από τότε μέχρι σήμερα, αν και έχουν γίνει κάποια βήματα διεθνώς προς την κατεύθυνση της υιοθέτησης της διαπησίας, ωστόσο η χρήση της παραμένει ακόμα περιορισμένη. Η Eπrrρoπή Φορολογίας που λειτουργεί στο πλαίσιο του Διεθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου, υποστηρίζει, βασιζόμενη στην μακρά εμπειρία που έχει το Επψελητήριο στην εμπορική διαιτησία, ότι η διαπησία είναι ταυτόχρονα ελκυστική όσο και αποτελεσματική διαδικασία επίλυσης διαφορών, αφού παρουσιάζει πλεoνεκτήμσrα τόσο για τις Κυβερνήσεις όσο και για τις επιχειρήσεις. Η Επιτροπή πρστείνει και συνιστά στις Κυβερνήσεις να υιοθετήσουν την υποχρεωτική και δεσμευτική διαπησία για τις διεθνείς φορολογικές διαφορές στις διμερείς ή πολυμε- 75. Το Διεθνές Εμπορικό Επιμελητήριο (Intemational Chamber of Commerce-ICC) είναι ένας ιδιωrικός φορέας που ιδρύθηκε το 1919 και εδρεύει στο Παρίσι, Ως μέλη του έχει επιχειρήσεις. Στο πλαίσιο του ΔΕΕ έχει ιδρυθεί και λειτουργεί το Διεθνές Διαιτη-nκό Δικαστήριο. Για τη θέση του ΔΕΕ επί της διαιτησίας για διεθνείς φορολογικές διαφορές βλ επίσης την σχεnκή άναφορά σε Undencrona/Mattsson, How to resolνe intemational tax disputes? New approaches to an old problem, ό.π. 76. lnternational Chamber of Commerce (ICC), Policy Statement, Arbitratίon ίπ intemational tax matters, Commission οπ Taxation, 3 May 2000, Document Νο. 180/ Για την έwοια της υποχρεωτικής διαιτησίας και τη λεπτή διάκριση από την αναγκαστική διαιτησία βλ Θ. Φορτσάκη, Διαιτησία, σ. 86 επ. ---===-=~~'-=~.-==':.

10 372 XQIΔ Β/2002 ρείς διεθνείς φορολογικές συμβάσεις που τα κράτη συνάπτουν μεταξύ τους. Υποστηρίζει δε ότι ο ΟΟΣΑ είναι το καταλληλότερο φόρουμ για την ανάmυξη αυτής της προβληματικής προτείνοντας ακόμα και την διαπραγμάτευση διμερών ή πολυμερών διεθνών συνθηκών με αποκλειστικό αντικείμενο την θέσπιση διαcrησίας για τις διεθνείς φορολογικές διαφορές. Σύμφωνα με την πρόταση του ΔΕΕ η διαcrησία μπορεί να υιοθετηθείείτε σε ήδη υπάρχουσες συμβάσεις ή σε μέλλουσες να συναφθούν συμβάσεις ή ακόμα και να συμφωνηθεί σε μια ανεξάρτητη διεθνή συμφωνία. Όσον αφορά τη δομή της ρήτρας διαcrησίας, αυτή θα πρέπει, κατά την πρόταση του ΔΕΕ, να περιλαμβάνει τα εξής ουσιώδη χαρακτηριστικά: α. Έναρξη της διαδικασίας: Προτείνεται η διατήρηση της διαδικασίας αμοιβαίου διακανονισμού, η οποία θα πρέπει να αποτελεί το πρώτο στάδιο επίλυσης της διαφοράς. Σε περίmωση έλλειψης συμφωνίας μεταξύ των αρμοδίων αρχών των συμβαλλομένων κρατών, και τα δύο μέρη θα έχουν το δικαίωμα να θέσουν μονομερώς σε κίνηση την διαιτησία. Επιπλέον το ίδιο δικαίωμα θα πρέπει να αναγνωρισθεί και στους φορολογούμενους σε κάθε περύπωση, ανεξάρτητα από το αν οι αρμόδιες αρχές έχουν συμφωνήσει την εξάλειψη της διπλής φορολογίας. β. Υποχρεωτικότητα: Η διαιτησία θα πρέπει να θεσπίζεται ως υποχρεωτική, είτε τίθεται σε κίνηση έπεπα από πρωτοβουλία της αρμόδιας αρχής ενός κράτους είτε του φορολογούμενου. Υ. Δεσμευτικότητα: Η διαcrησία θα πρέπει να έχει δεσμευτικό χαρακτήρα. Τόσο οι αρμόδιες αρχές όσο και οι φορολογούμενοι θα πρέπει να δεσμεύονται από την διααητική απόφαση. δ. Πεδίο εφαρμογής: Κατ' αρχήν στο πεδίο εφαρμογής της διαcrησίας θα πρέπει να περιλαμβάνονται οι περιπτώ-. σεις διπλής φορολογίας, είτε πρόκειται για νομική είτε για οικονομική δσιλή φορολογία. Ειδικότερα θά πρέπει να περιλαμβάνονται όλες οι περιπτώσεις διπλής φορολογίας και όχι μόνο οι περιmώσεις που ονοκύπτοον από το άρθρο 9 της Πρότυπης Σύμβασης του ΟΟΣΑ (αναμόρφωση κερδών συνδεδεμένων επιχειρήσεων). ε. Εφαρμοστέο δίκαιο: Η διαcrητική απόφαση θα πρέπει να βασίζεται στο νόμο: το διαιτητικό δικαστήριο θα πρέπει να εφαρμόζει τόσο το εσωτερικό δίκαιο των δύο συμβαλλομένων κρατών που αποτελούν τα διάδικα μέρη στη διαcrησία, όσο και το διεθνές δίκαιο και ειδικότερα τις διεθνείς συμβάσεις. στ. Ακολουθητέα διαδικασία: Η ρήτρα της διαcrησίας θα πρέπει να προβλέπει βασικούς μηχανισμούς ελέγχου ώστε να εξασφαλίζεται η ίση μεταχείριση των διαδίκων. Επίσης, θα πρέπει να καθορίζει ένα γενικό διαδικαστικό πλαίσιο καθώς και να περιγράφονται σαφώς οι προθεσμίες. Επιπλέον, είναι απαραfrητo να εξασφαλίζ.εται το απόρρητο της διαδικασίας, το οποίο μπορεί να επιτευχθεί με την υιοθέτηση, ως ελάχιστης προστασίας, των κανόνων για την προστασία του απορρήτου του εσωτερικού δικαίου των εμπλεκομένων συμβαλλομένων κρατών. Στην πράξη, θα πρέπει να εφαρμόζονται οι πιο αυστηρές διατάξεις. ζ Η συμμετσχ!ι του φορολογούμενου: Η έννοια του «θιγόμενου φορολογούμενου- θα πρέπει να καθοριστεί ετσι ώστε να περιλαμβάνει όλους εκείνους τους φορολογούμενους οι οποίοι υφίστανται κάποιας μορφής φορόλογική επιβάρυνση που να έχει ως αποτέλεσμα την διπλή νομική ή οικονομική φορολογία. Αυτοί οι θιγόμενοι φορολονούμενοι θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να θέσουν σε κίνηση την διαιτησία καθώς επίσης καιτο δικαίωμα να διακόψουν την διαδικασία στις περιmώσεις που αυτή ξεκίνησε από δική τους εντολή. Θα πρέπει ακόμα να τους δίνεται η δυνατότητα να παρουσιάζουν τις απόψεις τους καθώς και το δικαίωμα να υποβάλλουν όλα τα σχετικά έγγραφα και να παρέχουν όλες Kσrερίνα Πέρρου τις σχετικέο πληροφορίεο, να παρουσιάζουν και να υποστηρίζουν τα επιχειρήματά τους τόσο προφορικά όσο και γραmά, σύμφωνα με τους κανόνες της διαδικασίας που εφαρμόζονται και να σντικρούουν τα επιχειρήματα και τα αποδεικτικά στοιχεία που προβάλλονται από τις αρμόδιες αρχές των εμπλεκομένων κρατών. Η υποχρεωτική προσκόμιση αποδεικπκών στοιχείων θα πρέπει να υπόκειται στους ίδιους περιορισμούς που προβλέπει και το εφαρμοστέο εσωτερικό δίκαιο. η. Αποτέλεσμα: Η διαcrησία σε κάθε περίπτωση πρέπει να καταλήγει σε απόφαση με την οποία θα εξαλείφεται οριστικά η διπλή φορολογία. Τα συμβαλλόμενα κράτη θα πρέπει να αναλάβουν την υποχρέωση της εκτέλεσης της απόφασης ανεξάρτητα από οποιαδήποτε άλλη ρύθμιση του εσωτερικού τους δικαίου, συμπεριλαμβανομένων και των τυχόν προθεσμιών που κανονικά θα τύγχαναν εφαρμογής. Οι διατάξεις για την εκτέλεση της απόφασης θα πρέπει να αναφέρονται στον τόκο που τοχόν θα οφείλεται, στις σχετικές ρυθμίσεις που θα πρέπει να γίνουν καθώς και σε διάφορα άλλα θέματα τα οποία είναι δυνατόν να ανακύψουν και τα οποία μπορεί να καθόρίζονται από τους διαιτητές. Γενικά, η πρόταση του ΔΕΕ, το οποίο φυσικά εξετάζει τα πράγματα από τη δική του σκοπιά, αυτή των φορολογουμένων επιχειρήσεων, είναι σε ορισμένα σημεία πολύ προωθημένη σε σχέση με αυτά που τα Κράτη φαίνεται να είναι διατεθειμένα να αποδεχθούν. Είναι χαρακτηριστικό ότι ουσιαστικά προτείνει τη θεσμοθέτηση μιας τριμερούς διαιτησίας, στην οποία θα συμμετέχουν ως διάδικοι τόσο οι δύο αρμόδιες αρχές των εμπλεκομένων κρατών όσο και ο «θιγόμενος φορολογούμενοο-, Αυτό που πρέπει να αναγνωρισθεί ως πλεονέκτημα της συγκεκριμένης πρότασης του ΔΕΕ είναι το γεγονός ότι προτείνεται η υιοθέτηση της υποχρεωτικής διαιτησίας, με την έwοια ότι από τη στιγμή που τα Κράτη έχουν συμβατικά συμφωνήσει τις προϋποθέσεις παραπομπής των διαφορών σε διαcrησία, δεν χρειάζεται να υπάρξει και άλλη συμφωνία, ουσιαστικά αποδοχή, της ωτόφαοηο που εκδίδεται κατά τη διαιτητική διαδικασία. Η πρακτική αutή, που ακολουθήθηκε στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Διαιτησίας, υποβαθμίζει ουσιαστικά, όπως ήδη αναφέρθηκε, την όλη διαδικασία σε απλή συμβουλευτική, χωρίς να προσφέρει ουσιαστικές εγγυήσεις για την εξάλειψη της διπλής φορολογίας. 2. Η ρήτρα διαπησίας Αυστρίας. στην νέα ΣΑΔΦ μεταξύ Γερμανίας- Είναι φανερό ότι τα κράτη δεν είναι διατεθειμένα να χάσουν τον έλεγχο πάνω στο ωιοτελεσμα των διαδικασιών επίλυσης των διεθνών φορολογικών διαφορών και γι' αυτό δύσκολα γίνεται αποδεκτή η διαιτησία στο πλαίσιο του διεθνούς φορολογικού δικαίου, η οποία θεωρείται ότι πλήττει την εθνική κυριαρχία τους78. Πολύ περισσότερο δε, υπάρχουν πολλές δυσκολίες στην δημιουργία ενός διεθνούς, διαιτητικού ή μη, δικαστηρίου που θα έχει τη δυνατότητα από το νόμο να λύνει με δύναμη δεδικασμένου τις διεθνείς φορολογικές διαφορές που ανοκωττουν κατά την ερμηνεία ή εφαρμογή των διεθνών φορολογικών ουμβάσεων'". Αντί της δημιουργίας ενός διαρκούς διαιτητικού δικαστηρίου προτάθηκε πρόσφατα η χρήση του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΔΕΙ<)ως διαιτητικού δικαστη- 78. Βλ και Β. Castagnede, Precis de fιscalite internationale, σ Η.πρόταση αυτή συναντά πολλές δυσκολίες υιοθέτησής της από τα κράτη, όπως επισημαίνει και ο Κ ΦινOKaλι.ώτης, Η εναρμόνιση,σ. 117.

11 Η διαιτησία στις διεθνείς φορολογικές διαφορές ρίου για την επίλυση φορολογικών διαφορών που ανακύmouv στο πλαίσιο ΣΑΔΦ, τουλάχιστον μεταξύ κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατ' αρχήνθό.η πρόταση αυτή βρήκε πρακτική εφαρμογή στη νέα διμερή σύμβαση για την αποφυγή της διπλής φορολογίας μεταξύ της Αυστρίας και της Γερμανίας81. Συγκεκριμένα η νέα γερμανο-αυστριακή ΣΑΔΦ, η οποία έχει υπογραφεί αλλά δεν έχει τεθεί ακόμα σε ισχύ, προβλέπει ότι σrην περίτπωση που οι αρμόδιες αρχές δεν καταλήξουν σε συμφωνία στο πλαίσιο της Διαδικασίας Aμoιβaίoυ Διακανονισμού μέσα σε περίοδο τριών ετών από την έναρξη της διαδικασίας, τότε, και υπό την προϋπόθεση ότι αυτό θα ζητηθεί από τον θιγόμενο φορολογούμενο, τα κράτη uπoxpεoύνrαι να παραπέμψουν την υπόθεση σε διαrrησία ενώπιοντου Δικαστηρϊου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων=. Η διαιτητική ρήτρα που περιλαμβάνεται σrην νέα γερμανοαυστριακή ΣΑΔΦ, αποτελεί μια ουσιαστική εξέλιξη στο πεδίο της υιοθέτησης της διαrrησίας ως τρόπου επίλυσης των διαφορών που ανακύmουν κατά την εφαρμογή ή ερμηνεία των ΣΑΔΦ. Η συγκεκριμένη λύση παρουσιάζει αρκετά πλεονεκτήματα σε σχέση με τις ανάλογες που έχουν υιοθετηθεί σε άλλες ΣΑΔΦ. Κατ' αρχήν η διαrrησία προβλέπεται ως υποχρεωτική, υπό την προϋπόθεση βεβαίως ότι θα υποβληθεί σχετικό αίτημα παραπομπής της υπόθεσης από τον ενδιαφερόμενο φορολογούμενο. Από τη στιγμή που θα υποβληθεί τέτοιο αίτημα, οι φορολογικές αρχές δεν μπορούν να αρνηθούν την διαιτησία. Η καινστομία της συγκεκριμένης ΣΑΔΦείναι ότι ως διαιτητικό όργανο ορίζεται το ΔΕΙ<,το οποίο είναι κοινοτικό όργανο και η μεταφορά αρμοδιοτήτων προς το οποίο δεν προσκρούει σε συνταγματικά εμπόδια. Η χρήση του ΔΕΚ ως διαιτητικού δικαστηρίου έχει επίσης το πλεονέκτημα ότι οι διαιτητές θα είναι δικαστές, και ότι η διαδικασία της διαιτησίας είναι σαφής και ήδη προκαθορισμένη από το κοινοτικό δίκαιο. Με αυτόν τον τρόπο δεν χρειάζεται να καταφεύγουν τα κράτη στην μέθοδο της ανταλλαγής διπλωματικών εγγράφων, διαδικασία χρονοβόρα και, τελικά, όχι πλήρως αντικειμενική, αφού τόσο η ίδια η διαιτητική διαδικασία όσο και τα δικαιώματα των μερών και των φορολογουμένων καθορίζονται κάθε φορά μετά από συμφωνία των αρμοδίων αρχών. Συμπεράσματα Η διαιτησία στις διεθνείς φορολογικές διαφορές, αποτε- 80. Βλ. σχετικά και Μ. Zueger, ICC proposes arbitration in internationaltax matters, ό.π., και ιδίως υποσημ. 31 όπου και περαιτέρω παραπομπές. 81. Η Αυστρία μετά την υιοθέτηση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Διαrrησίας άλλαξε την πολιτική που ακολουθούσε ως τότε και πλέον επιμένει σε υιοθέτηση ρήτρας διαιτησίας στις νέες συμβάσεις τις οποίες διαπραγματεύεται και συνάπτει και έχει επιτύχει την υιοθέτηση της ρήτρας υποχρεωτικής διαιτησίας στις πρόσφατες συμβάσεις που έχει υπογράψει με την Αρμενία,τη.Σλοβακία,την Κιργιζίακαιτη Μογγολία. 82. Το άρθρο 25 παρ. 5 της Σύμβασης αυτής έχει ως εξής:,,/f any difficu/ty ΟΓ doubt arising as Ιο the interpretatίon ΟΓ applίcatίon Xt!IΔ Β{ λεί έναν απστελεσματικό τρόπο επίλυσης των σχετικών διαφορών που παρέχει ταυτόχρονα αυξημένες εγγυήσεις στους φορολογούμενους, σε σχέση με την Διαδικασία Αμοιβαίου Διακανονισμού που για πολλά χρόνια απστελούσε τη μοναδική διεθνούς δικαίου διαδικασία άρσης των σχετικών αμφισβητήσεων. Ήδη παρατηρείται μια τάση, τόσο στον ευρωπαϊκό όσο και γενικότερα στο διεθνή χώρο, υιοθέτησης ρητρών διαrrησίας σε σχετικές διμερείς ή πολυμερείς συμβάσεις για την αποφυγή της διπλής φορολ<;>γίας,που καταδεικνύει την αναγνώριση της προσφορότητας της διαrrησίας για την επίλυση αυτού του είδους των διαφορών. Φυσικά πρέπει να σημειωθεί ότι οι σχετικές ρήτρες πολύ σπάνια ιδρύουν πραγματική διαrrησία, αφού στις περισσότερες περιπτώσεις η προσφυγή σε αυτήν δεν είναι υποχρεωτική αλλά και σε ορισμένες περιmώσεrς ούτε και η σχετική απόφαση είναι από μόνη της δεσμευτική για τις φορολογικές αρχές των εμπλεκομένων κρατών. Πρόκειται ουσιαστικά για διαδικασίες επίλυσης διαφορών που είναι περισσότερο διοικητικές διαδικασίες παρά δικαστικές. Για τη θεραπεία των ατελειών αυτών προτείνεται να καταστεί κατ' αρχήν και υπό προϋποθέσεις, υποχρεωτική η παραπομπή στη διαrrησία των διεθνών φορολογικών διαφορών που ανακύmoυν από τις διμερείς διεθνείς συμβάσεις που συνάmουν τα Κράτη. Κατά δεύτερον, προτείνεται η αποδέσμευση του κύρους της σχετικής απόφασης από την εκ των υστέρων συμφωνία των αρμοδίων αρχών των εμαλε-. κομένων κρατών. Η συμφωνία για παραπομπή της υπόθεσης σε διαrrησία θα πρέπει να είναι αρκετή για τη θεμελίωση της δεσμευτικότητας της σχετικής απόφασης τόσο για τις αρμόδιες αρχές όσο και για τους φορολογούμενους. Όσον αφορά ειδικότερα την Ελλάδα, θεωρητικά δεν υπάρχει πρόβλημα σrην υιοθέτηση τέτοιας ρήτρας στις διμερείς συμβάσεις για την αποφυγή της διπλής φορολογίας που έχει ήδη υπογράψει (με τις σχετικές τροποποιήσεις) ή πρόκειτοι να υπογράψει, από τη στιγμή που τα προβλήματα σχετικά με τη συνταγματικότητα της παραπομπής σε διαιτησία των φορολογικών διαφορών έχουν ξεπεραστεί. Τέλος, η χρήση του ΔΕΚ ως διαrrητιkoύ δικαστηρίου φαίνεται να αποτελεί μια ενδεδειγμένη λύση, τουλάχιστον για τα κράτη-μέλη της ΕΕ, η οποία παρουσιάζει πολλά πλεονεκτήματα. Μένει να δούμε πώς θα εφαρμοσθεί σrην πράξη η σχετική διάταξη, όταν τεθεί σε ισχύ και αν το παράδειγμα της ΣΑΔΦ μεταξύ Αυστρίας και Γερμανίας θα το οκολουθήσουν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες. of this Convention cannot be reso/ved by the.competent authorities within a period of three years after the question was raised pursuant to the previous paragraphs of this Μίσ/θ, the States Μθ on request of a person mentioned ίπ Paragraph1 of this Artic/e obliged to submit the case for arbitratίon to the Court ο! Justice ο! the European Communities (Artic/e 182 EC Treaty)". Βλ Reference MateriaJs, Seminar Β: Alternative dispute resolution mechanisms for tax controversies, 1999 IFA Congress, 13 October ΧΡΟΝ1ΚΑ LΔJαnKOY AlΚAJOY

EPMHNEYTIKA ΘEMATA H Διαδικασία Αµοιβαίου Διακανονισµού Kατερίνας Πέρρου,

EPMHNEYTIKA ΘEMATA H Διαδικασία Αµοιβαίου Διακανονισµού Kατερίνας Πέρρου, EPMHNEYTIKA ΘEMATA H Διαδικασία Αµοιβαίου Διακανονισµού των Διεθνών Διµερών Συµβάσεων για την αποφυγή της διπλής φορολογίας του εισοδήµατος και κεφαλαίου της Kατερίνας Πέρρου, δικηγόρου* ΔIAΓPAMMA Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Φορολογικό Δίκαιο. Διεθνές φορολογικό δίκαιο. Θ. Φορτσάκης Α. Τσουρουφλής Κ. Πέρρου Π. Πανταζόπουλος. ΠΜΣ Δημοσίου Δικαίου

Φορολογικό Δίκαιο. Διεθνές φορολογικό δίκαιο. Θ. Φορτσάκης Α. Τσουρουφλής Κ. Πέρρου Π. Πανταζόπουλος. ΠΜΣ Δημοσίου Δικαίου Φορολογικό Δίκαιο Διεθνές φορολογικό δίκαιο Θ. Φορτσάκης Α. Τσουρουφλής Κ. Πέρρου Π. Πανταζόπουλος ΠΜΣ Δημοσίου Δικαίου 14/1/2015 Διεθνές φορολογικό δίκαιο Έννοια: Tο σύνολο των κανόνων δικαίου που ρυθμίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα «Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014»

Εργασιακά Θέματα «Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014» Εργασιακά Θέματα «Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014 Συνοπτική παρουσίαση 3 2. Εισαγωγή. 5

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΡΟΕΓΚΡΙΣΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΔΟΟΜΙΛΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΡΟΕΓΚΡΙΣΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΔΟΟΜΙΛΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΡΟΕΓΚΡΙΣΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΔΟΟΜΙΛΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ 1.1 Σκοπός Oι παρούσες οδηγίες αφορούν τη διαδικασία προέγκρισης μεθοδολογίας ενδοομιλικής τιμολόγησης ( APA")

Διαβάστε περισσότερα

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης 14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης Υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗ ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ...2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗΣ;...5 ΠΟΙΑ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΟΥ ΤΗΡΕΙΤΑΙ;...5

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗ ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ...2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗΣ;...5 ΠΟΙΑ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΟΥ ΤΗΡΕΙΤΑΙ;...5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗ ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ...2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗΣ;...5 ΠΟΙΑ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΟΥ ΤΗΡΕΙΤΑΙ;...5 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ;...7 ΠΟΙΑ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΟΥ ΤΗΡΕΙΤΑΙ;...7 ΤΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Η ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΟΙ Σ.Α.Δ.Φ. ΣΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Η αναγκαιότητα για την εναρμόνιση της άμεσης φορολογίας των επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών [όπως κυρώθηκε με το N. 2502/1997: Κύρωση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών, (ΦΕΚ 103, τ. Α )] Άρθρο πρώτο.-

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173)

Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173) Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173) Ψηφίστηκε προ ολίγων ημερών από τη Βουλή ο νέος νόμος 3886/2010 σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ φορολογικών αρχών Θεόδωρος Ι. Σκουζός

Αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ φορολογικών αρχών Θεόδωρος Ι. Σκουζός Αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ φορολογικών αρχών Θεόδωρος Ι. Σκουζός Automatic exchange of information between tax authorities Theodoros I. Skouzos 1 1. Ιστορική εξέλιξη της ανταλλαγής πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: H έννομη προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Περιεχόμενο: H έννομη προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση Περιεχόμενο: H έννομη προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση ΠΗΓΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ & ΕΝΝΟΜΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, LL.M., Υπ. Δ.Ν. Η ΕΝΝΟΜΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΕΕ Η έννομη προστασία

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΛΩΣΗ ΡΗΤΗΣ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗΣ

ΔΗΛΩΣΗ ΡΗΤΗΣ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗΣ Συνταγματικά προβλήματα έχουν εντοπίσει νομικοί στην καταβολή της έκτακτης εισφοράς για το έτος 2011. Ως πρώτο βήμα για την προστασία των φορολουμένων νομικοί έχουν συντάξει ένα κείμενο, το οποίο τιτλοφορείται

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Φορολογική μεταρρύθμιση: Φορολογική Διοίκηση και Κοινωνικό περιβάλλον

Φορολογική μεταρρύθμιση: Φορολογική Διοίκηση και Κοινωνικό περιβάλλον Φορολογική μεταρρύθμιση: Φορολογική Διοίκηση και Κοινωνικό περιβάλλον Βασίλης Θ. Ράπανος Καθηγητής Πανεπιστήμιο Αθηνών 28-11-2012 1 Μέτρα ή μεταρρύθμιση Στην περίοδο της μεταπολίτευσης έγινε μια ουσιαστική

Διαβάστε περισσότερα

Συνθήκη της Λισαβόνας

Συνθήκη της Λισαβόνας Συνθήκη της Λισαβόνας Α. Εισαγωγή Στις 13 Δεκεμβρίου 2007, οι αρχηγοί των είκοσι επτά χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπέγραψαν τη Συνθήκη της Λισαβόνας. Με τη Συνθήκη τροποποιούνται οι δύο βασικές Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ"

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ" Εισαγωγικός Διαγωνισμός για την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 2014 Δείγμα Σημειώσεων για το μάθημα Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Η θέση των συµβουλίων στη διάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήµατος

Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Η θέση των συµβουλίων στη διάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήµατος 4. Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Από τη σύντοµη επισκόπηση που προηγήθηκε προκύπτει ότι στον ορισµό και στα χαρακτηριστικά ενός συµβουλίου παιδείας που θέσαµε στην αρχή της µελέτης ανταποκρίνονται αρκετά

Διαβάστε περισσότερα

Βασικό σύστημα αυτόματων χρεώσεων SEPA Έγγραφο πληροφόρησης Οφειλέτη

Βασικό σύστημα αυτόματων χρεώσεων SEPA Έγγραφο πληροφόρησης Οφειλέτη 1. Εισαγωγή Βασικό σύστημα αυτόματων χρεώσεων SEPA Ο SEPA είναι ο ενιαίος χώρος πληρωμών σε ευρώ, ο οποίος περιλαμβάνει 34 χώρες το σύνολο των 28 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τρεις χώρες του Ευρωπαϊκού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης προϋποθέτει, ως γνωστόν, συνδυασμό συνδυαστικής γνώσης της εξεταστέας ύλης και θεμάτων πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας. Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΡΘΩΣΗ Ανφορικά με τον περί της Διεθνούς Συμβάσεως Eurocontrol και της Πολυμερούς Συμφωνίας της Σχετικής με τα Τέλη Διαδρομής (Κυρωτικό)

ΔΙΟΡΘΩΣΗ Ανφορικά με τον περί της Διεθνούς Συμβάσεως Eurocontrol και της Πολυμερούς Συμφωνίας της Σχετικής με τα Τέλη Διαδρομής (Κυρωτικό) 700 ΔΙΟΡΘΩΣΗ Ανφορικά με τον περί της Διεθνούς Συμβάσεως Eurocontrol και της Πολυμερούς Συμφωνίας της Σχετικής με τα Τέλη Διαδρομής (Κυρωτικό) (Τροποποιητικό) Νόμο του 2000, (Ν. 22(ΠΙ)/2000) που δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΠΑΓΓΑΙΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ Άρθρο 1 Πεδίο εφαρμογής Ο παρών Κανονισμός ρυθμίζει όλα τα θέματα σχετικά με τις διαδικασίες διαβούλευσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ 30 Ιανουαρίου 2003 Αριθµ. Πρωτ. 19020.2/01 Ειδ. Επιστήµονας: Ευτ. Φυτράκης 210-72.89.708 Κύριο Χρήστο Νικολουτσόπουλο Πρόεδρο Ένωσης Ελλήνων Εργατολόγων Αβέρωφ 11 104

Διαβάστε περισσότερα

Αρ. πρωτ. 1022502/869/ΔΟΣ Δ/ΝΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ Α ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΟΛ. 1082

Αρ. πρωτ. 1022502/869/ΔΟΣ Δ/ΝΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ Α ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΟΛ. 1082 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ Αθήνα, 11 Ιουνίου 2009 ΚΑΙ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Αρ. πρωτ. 1022502/869/ΔΟΣ Δ/ΝΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ Α ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΟΛ. 1082 Ταχ. δ/νση: Καραγ. Σερβίας

Διαβάστε περισσότερα

στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Πρωτοκόλλου για τα Προνόµια και τις Ασυλίες του Κέντρου Επιβολής Νόµου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης»

στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Πρωτοκόλλου για τα Προνόµια και τις Ασυλίες του Κέντρου Επιβολής Νόµου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης» ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Πρωτοκόλλου για τα Προνόµια και τις Ασυλίες του Κέντρου Επιβολής Νόµου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης» Προς τη Βουλή των Ελλήνων Το εν θέµατι Πρωτόκολλο υπογράφηκε

Διαβάστε περισσότερα

Κων/νος Τσουμάνης, Δικηγόρος, Νομικός Σύμβουλος ΣΠΕΔΕΘ & ΚΜ

Κων/νος Τσουμάνης, Δικηγόρος, Νομικός Σύμβουλος ΣΠΕΔΕΘ & ΚΜ Κων/νος Τσουμάνης, Δικηγόρος, Νομικός Σύμβουλος ΣΠΕΔΕΘ & ΚΜ Οι πρόσφατες τροποποιήσεις στην εργατική νομοθεσία και η δι αυτών παρεχόμενη ευχέρεια στον εργοδότη της εξαρτημένης σύμβασης εργασίας Τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία επιχορήγησης ΠΠ7 «Μαρία Κιουρί» - Κατάλογος ειδικών διατάξεων

Συµφωνία επιχορήγησης ΠΠ7 «Μαρία Κιουρί» - Κατάλογος ειδικών διατάξεων ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΕΙ ΙΚΩΝ ΙΑΤΑΞΕΩΝ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΥΠΟ ΕΙΓΜΑΤΑ ΣΥΜΦΩΝΙΩΝ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΠΠ7 «ΜΑΡΙΑ ΚΙΟΥΡΙ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΒ ΟΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ (2007-2013)

Διαβάστε περισσότερα

'Αρθρο 3 : Προσωρινή δικαστική προστασία 1. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει προσωρινή δικαστική

'Αρθρο 3 : Προσωρινή δικαστική προστασία 1. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει προσωρινή δικαστική Ν. 2522/8-9-97 (ΦΕΚ-178 Α') : Δικαστική προστασία κατά το στάδιο που προηγείται της σύναψης συμβάσεως δημόσιων έργων, κρατικών προμηθειών και υπηρεσιών σύμφωνα με την οδηγία 89/665 ΕΟΚ 'Αρθρο 1 : Πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

Ημερομηνίες υποβολής δήλωσης εισοδήματος Νομικών προσώπων οικ. έτους 2013

Ημερομηνίες υποβολής δήλωσης εισοδήματος Νομικών προσώπων οικ. έτους 2013 Ημερομηνίες υποβολής δήλωσης εισοδήματος Νομικών προσώπων οικ. έτους 2013 Δήλωση εταιριών, κοινοπραξιών και κοινωνιών που ασκούν επιχείρηση ή επάγγελμα Οι υπόχρεοι της παραγράφου 4 του άρθρου 2 του ν.2238/1994

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 10.11.2010 COM(2010) 645 τελικό 2010/0313 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τη σύναψη συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ελβετικής Συνομοσπονδίας και

Διαβάστε περισσότερα

Μορφές εναλλακτικών μηχανισμών επίλυσης διαφορών

Μορφές εναλλακτικών μηχανισμών επίλυσης διαφορών Μορφές εναλλακτικών μηχανισμών επίλυσης διαφορών Ημερίδα ΔΝΥ Ιωάννα Δ. Σισμανίδη Εναλλακτικοί μηχανισμοί επίλυσης διαφορών H δικαστική οδός δεν είναι η πλέον αποτελεσματική για την επίλυση διαφορών ιδιωτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27)

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 17ης Φεβρουαρίου 2012

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 17ης Φεβρουαρίου 2012 EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 17ης Φεβρουαρίου 2012 σχετικά με τους όρους των τίτλων έκδοσης ή εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου (CON/2012/12) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 2

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α) Πηγες Διοικητικου Δικαιου Ως πηγή διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Έως 12/2010 (Ν. 3871/2010 και Ν.3899/2010)

Έως 12/2010 (Ν. 3871/2010 και Ν.3899/2010) Μεσολάβηση και Διαιτησία (ΟΜΕΔ)/ Συμφιλίωση Ρύθμιση διαδικασίας προσφυγής στον ΟΜΕΔ. Θέσπιση δυνατότητας μονομερούς προσφυγής στην μεσολάβηση και στην διαιτησία και των δύο μερών. Εξαγγελία προεδρικού

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002 ΠολΠρωτΑθ 528/2002 Προστασία καταναλωτή. Προστασία προσωπικών δεδομένων. Τράπεζες. Συλλογική αγωγή. Ενώσεις καταναλωτών. Νομιμοποίηση. (..) Ι. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των αρ. 4 παρ. 2, 6, 12 παρ.

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΓΙΑ ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΛΟΓΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ --------------------- Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΑΥΣΤΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΘΕΤΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΑΥΣΤΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΘΕΤΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΑΥΣΤΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΘΕΤΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΥΓΗ ΔΙΠΛΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΦΟΡΟΥΣ ΠΑΝΩ ΣΤΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Αναφορών 16.12.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0171/2012, του Klaus Träger, γερμανικής ιθαγένειας, σχετικά με διαφορετικές προθεσμίες παραγραφής στην

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Κώδικα Φορολογικών Διαδικασιών (ΚΦΔ)

Εφαρμογή Κώδικα Φορολογικών Διαδικασιών (ΚΦΔ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Εφαρμογή Κώδικα Φορολογικών Διαδικασιών (ΚΦΔ) Ιανουάριος 2014 Ο Κώδικας Φορολογικών Διαδικασιών ΚΦΔ Ένας ενιαίος και απλός Κώδικας, καταργεί πολυνομία και χάος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΗΓΕΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΟΙ ΠΗΓΕΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ Αναδηµοσίευση στο Civilitas.GR 2007* ΟΙ ΠΗΓΕΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ Η έννοια "πηγή δικαίου" έχει διττή σηµασία: αρχικά ο όρος περιγράφει το λόγο παραγωγής του δικαίου, δηλαδή τα κίνητρα για τη θέσπιση

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνες Διαδικασίας Διαγωνισμός για τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης 2021 στην Eλλάδα.

Κανόνες Διαδικασίας Διαγωνισμός για τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης 2021 στην Eλλάδα. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Κανόνες Διαδικασίας Διαγωνισμός για τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ Η ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

ΑΠΟΦΑΣΗ Η ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΔΑ: 7ΤΑΠΗ-ΔΡ8 ΦΕΚ: Β 377/18-03-2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 11 Nοεμβρίου 2005

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 11 Nοεμβρίου 2005 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 11 Nοεμβρίου 2005 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Αρ.Πρωτ. 1107688/2134/05/ΔΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ Α ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Ταχ. Δ/νση: Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Οι παράγοντες που λαμβάνονται υπ όψη στην Πολιτική Βέλτιστης Εκτέλεσης είναι οι εξής :

Οι παράγοντες που λαμβάνονται υπ όψη στην Πολιτική Βέλτιστης Εκτέλεσης είναι οι εξής : ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΣΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΕΝΤΟΛΩΝ Σκοπός και Ιδιότητα H παρούσα Δήλωση Γνωστοποίησης παραθέτει τις υπηρεσίες που παρέχει σε Ιδιώτες Πελάτες («Πελάτες») η εταιρεία «Παντελάκης Χρηματιστηριακή Α.Ε.Π.Ε.Υ.»

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ/ΚΦΔ (ν. 4174/2013, όπως ισχύει μετά τον ν. 4223/2013 ΦΕΚ 287Α )

Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ/ΚΦΔ (ν. 4174/2013, όπως ισχύει μετά τον ν. 4223/2013 ΦΕΚ 287Α ) Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ/ΚΦΔ (ν. 4174/2013, όπως ισχύει μετά τον ν. 4223/2013 ΦΕΚ 287Α ) Διεύθυνση Πολιτικής Εισπράξεων Γ.Γ.Δ.Ε. Μ. Πρινιωτάκη Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας

Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας Στοιχεία της Επετηρίδας για την Παγκόσμια Ανταγωνιστικότητα του International Institute for Management Development - IMD World Competitiveness Yearbook 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 13 η : Απαλλαγή Κυβέρνησης από τα καθήκοντά της Η Διάλυση της Βουλής

Ενότητα 13 η : Απαλλαγή Κυβέρνησης από τα καθήκοντά της Η Διάλυση της Βουλής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 13 η : Απαλλαγή Κυβέρνησης από τα καθήκοντά της Η Διάλυση της Βουλής Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Νομικής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜ.ΕΣΟΔΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΣΠΡΑΞΕΩΝ ΤΜΗΜΑ Β Ταχ. Δ/νση : Πανεπιστημίου 20 Ταχ. Κωδ. :

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ε Ι Γ Ο Ν ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ/ΣΗ:- - - -

Ε Π Ε Ι Γ Ο Ν ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ/ΣΗ:- - - - Ε Π Ε Ι Γ Ο Ν ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΕΣΩΤ. ΕΜΠΟΡΙΟΥ Δ/ΝΣΗ ΑΕ & ΠΙΣΤΕΩΣ ΤΜΗΜΑ Α & Γ Tαχ. Δ/νση: Πλ. Κάνιγγος Τ.Κ.: 101 81 Πληροφορίες : Α. ΟΙΚΟΝΟΜΑΚΗ : Ε. ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΥ Τηλέφωνο : 213 15

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.) με τίτλο: «Διεθνικό και Ευρωπαϊκό Οικονομικό Δίκαιο και Εναλλακτικοί Τρόποι Επίλυσης των Διαφορών»

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.) με τίτλο: «Διεθνικό και Ευρωπαϊκό Οικονομικό Δίκαιο και Εναλλακτικοί Τρόποι Επίλυσης των Διαφορών» Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.) με τίτλο: «Διεθνικό και Ευρωπαϊκό Οικονομικό Δίκαιο και Εναλλακτικοί Τρόποι Επίλυσης των Διαφορών» Το νέο Π.Μ.Σ. Το νέο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η ιδέα για τη συγγραφή αυτού του βιβλίου ξεκίνησε με τη σκέψη ότι οι οποιεσδήποτε αλλαγές στη φορολογική διοίκηση πρέπει να είναι επιθυμητές, ώριμες, αποδεκτές από τον κόσμο που τον αφορούν (τον

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ υπ αριθ. 615/2012 ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΣΤ ΤΜΗΜΑΤΟΣ. Συνεδρίαση της 11-12-2012. Νικόλαος Μαυρίκας, Αντιπρόεδρος ΝΣΚ.

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ υπ αριθ. 615/2012 ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΣΤ ΤΜΗΜΑΤΟΣ. Συνεδρίαση της 11-12-2012. Νικόλαος Μαυρίκας, Αντιπρόεδρος ΝΣΚ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ υπ αριθ. 615/2012 ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΣΤ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Σύνθεση : Συνεδρίαση της 11-12-2012 Πρόεδρος : Νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ «Πρόσβαση στη δραστηριότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων και προληπτική εποπτεία πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων (ενσωμάτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Αναφορών 28.11.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0824/2008, του Kroum Kroumov, βουλγαρικής ιθαγένειας, η οποία συνοδεύεται από 16 υπογραφές, σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΕΝΑΝ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟ ΚΩ ΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΑΝΕΙΑ ("ΣΥΜΦΩΝΙΑ")

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΕΝΑΝ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟ ΚΩ ΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΑΝΕΙΑ (ΣΥΜΦΩΝΙΑ) ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΕΝΑΝ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟ ΚΩ ΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΑΝΕΙΑ ("ΣΥΜΦΩΝΙΑ") Τη συµφωνία διαπραγµατεύθηκαν και ενέκριναν οι ευρωπαϊκές ενώσεις καταναλωτών καθώς και οι ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΥΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ - ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΤΗ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

ΕΠΙΛΥΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ - ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΤΗ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗ LEGAL INSIGHT ΕΠΙΛΥΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ - ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΤΗ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Βασιλική Ζαροκανέλλου Στις φορολογικές διαφορές σύμφωνα με τον ισχύοντα Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών Ημερίδα της 30.3.2015 Ζητήματα Φορολογικού Δικαίου

Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών Ημερίδα της 30.3.2015 Ζητήματα Φορολογικού Δικαίου Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών Ημερίδα της 30.3.2015 Ζητήματα Φορολογικού Δικαίου Η αρχή της αναδρομικής εφαρμογής του ηπιότερου νόμου περί φορολογικών κυρώσεων Ι. Δημητρακόπουλος Πάρεδρος Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 1Ο Απριλίου 2013 ΠΡΟΣ

Αθήνα 1Ο Απριλίου 2013 ΠΡΟΣ ι i ιι Αθήνα 1Ο Απριλίου 2013 ΕΜΗΝΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΑ Ο ΕΣΑΓΈΛΕΥΣ ΤΟΥ ΑΡΕΟΥ ΠΑΓΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔIΟΚΗΤιΚΟ ΤΗΛ. 2106411526 ΦΑΞ 2106411523 Αριθ. Πρωτ.: 1071 Αριθμός Γνωμοδότησης: 3/13 ΠΡΟΣ το Υπουργείο Οlκονομικών- Γενική

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Εσωτερική Αγορά, Βιομηχανία, Επιχειρηματικότη τα και ΜΜΕ ΣΥΝΟΨΗ Πίνακας επιδόσεων της Ένωσης για την Καινοτομία το

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΑ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΟΥ Π.Δ.Σ.

ΟΔΗΓΙΑ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΟΥ Π.Δ.Σ. ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΟΔΗΓΙΑ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΟΥ Π.Δ.Σ. Διαδικασία διεξαγωγής εποπτικού ελέγχου Διαδικασία επιβολής κυρώσεων/προστίμων ΦΛΩΡΙΝΗΣ 11, Γραφείο 101, 1 ος Όροφος, 1065 ΛΕΥΚΩΣΙΑ, Τ.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 17.9.2015 COM(2015) 460 final 2015/0218 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Σχετικά με την εφαρμογή έκτακτων αυτόνομων εμπορικών μέτρων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πανεπιστημιακός Χάρτης Erasmus Erasmus Charter for Higher Education 2014-2020 3 βασικές δράσεις (Key Actions) KA1 Μαθησιακή Κινητικότητα των Aτόμων ΚΑ2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Σ.Ε.Ε. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ υπ αριθµ Αθήνα 4/1/2011 ΠΡΟΣ Τα Εργατικά Κέντρα και Οµοσπονδίες ύναµης Γ.Σ.Ε.Ε. Θέµα: Συλλογικές διαπραγµατεύσεις & Συλλογικές Συµβάσεις Εργασίας. 10 κρίσιµα σηµεία. Συνάδελφοι, Στις

Διαβάστε περισσότερα

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 10 Μαρτίου 2015 (OR. en)

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 10 Μαρτίου 2015 (OR. en) Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 10 Μαρτίου 2015 (OR. en) Διοργανικός φάκελος: 2014/0258 (NLE) 6731/15 ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Θέμα: SOC 149 EMPL 76 MIGR 12 JAI 148 ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3851, 30/4/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 1997 ΜΕΧΡΙ 2004

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3851, 30/4/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 1997 ΜΕΧΡΙ 2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 1997 ΜΕΧΡΙ 2004 Για σκοπούς εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο - «Οδηγία 2001/24/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και

Διαβάστε περισσότερα

www.asylumlawdatabase.eu

www.asylumlawdatabase.eu Funded by the European Commission Ιστορικό Η Ευρωπαϊκή Βάση Δεδομένων της Νομοθεσίας περί Ασύλου (Εuropean Database of Asylum Law - EDAL) είναι μια ηλεκτρονική βάση δεδομένων η οποία περιέχει νομολογία

Διαβάστε περισσότερα

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.;

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; 1 Ενημερωτικό Σημείωμα # 04 / Απρίλιος 2011 Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; της Σύλβιας Ράντου M.Sc. στις Ευρωπαϊκές Σπουδές Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Δόκιμης Ερευνήτριας Κ.Ε.ΔΙΑ.

Διαβάστε περισσότερα

Δικηγορικό Γραφείο Αθήνα 4 Φεβρουαρίου 2014. Προς τον Σύλλογο οικιστών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ

Δικηγορικό Γραφείο Αθήνα 4 Φεβρουαρίου 2014. Προς τον Σύλλογο οικιστών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ Δικηγορικό Γραφείο Αθήνα 4 Φεβρουαρίου 2014 Πολυχρόνη Θωμόπουλου Χαρ. Τρικούπη 41 Τηλ. 210-3808079 Κιν. 6972056324 Φαξ 210-3828958 Προς τον Σύλλογο οικιστών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ ΑΦΙΔΝΕΣ Απάντηση σε ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΑΜΕΣΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ 9 Μαρτίου 2012 Αθήνα, Ελλάδα: Ο Ευάγγελος Βενιζέλος, Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης και Υπουργός Οικονομικών της Ελληνικής Δημοκρατίας,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δείκτης Νέων Εργαζομένων της PwC αξιολογεί το κατά πόσο οι χώρες του ΟΟΣΑ συμβάλουν με επιτυχία στην εξέλιξη των νέων τους

Ο Δείκτης Νέων Εργαζομένων της PwC αξιολογεί το κατά πόσο οι χώρες του ΟΟΣΑ συμβάλουν με επιτυχία στην εξέλιξη των νέων τους Δελτίο τύπου Ημερομηνία: 10 Δεκεμβρίου 2015 Υπεύθυνη: Αλεξάνδρα Φιλιππάκη Τηλ: 2106874711 Email: alexandra.filippaki@gr.pwc.com Σελίδες: 5 Περισσότερες πληροφορίες εδώ. Follow/retweet: @pwc_press Ο Δείκτης

Διαβάστε περισσότερα

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας Ν.1850 / 1989 Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας ΑΡΘΡΟ 1 (Πρώτο) Κυρώνεται και έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παράγραφος 1 του Συντάγµατος ο Ευρωπαϊκός Χάρτης της Τοπικής Αυτονοµίας,

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, η κομισιόν και οι λειτουργίες τους. Κωνσταντίνα Μαυροειδή

Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, η κομισιόν και οι λειτουργίες τους. Κωνσταντίνα Μαυροειδή Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, η κομισιόν και οι λειτουργίες τους Κωνσταντίνα Μαυροειδή Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο ονομάζεται το εκλεγμένο κοινοβουλευτικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εκλέγεται

Διαβάστε περισσότερα

Είσπραξη απαιτήσεων με τις διατάξεις του ν.4174/2013, όπως ισχύει. Δ/νση Πολιτικής Εισπράξεων Εύη Χατζηπαναγιώτου Διευθύντρια

Είσπραξη απαιτήσεων με τις διατάξεις του ν.4174/2013, όπως ισχύει. Δ/νση Πολιτικής Εισπράξεων Εύη Χατζηπαναγιώτου Διευθύντρια Είσπραξη απαιτήσεων με τις διατάξεις του ν.4174/2013, όπως ισχύει. Δ/νση Πολιτικής Εισπράξεων Εύη Χατζηπαναγιώτου Διευθύντρια 1 Νέο Θεσμικό πλαίσιο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 4174/2013, Α 170,

Διαβάστε περισσότερα

Διακρίσεις ελέγχου της συνταγματικότητα των νόμων

Διακρίσεις ελέγχου της συνταγματικότητα των νόμων Διακρίσεις ελέγχου της συνταγματικότητα των νόμων Λίνα Παπαδοπούλου Επ Καθ Συνταγματικού Δικαίου, Νομική Σχολή, ΑΠΘ [Σύνδεση με τα προηγούμενα] Η τυπική υπεροχή του Σ ως θεμέλιο του ελέγχου της συνταγματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και

Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και LEGAL INSIGHT ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΝΟΜΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΗΜΕΝΗΣ ΠΩΛΗΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ Γιώργος Ψαράκης Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 16/1991

ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 16/1991 ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 16/1991 "Διατάξεις εφαρμογής της σύμβασης για την συνθήκη συνεργασίας για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας που κυρώθηκε με το νόμο 1883/1990" Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Έχοντας υπόψη:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.197 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), κατά τη διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

Oργάνωση της δικαιοσύνης - Πορτογαλία

Oργάνωση της δικαιοσύνης - Πορτογαλία Oργάνωση της δικαιοσύνης - Πορτογαλία ΕΝ ΙΚΑ ΜΕΣΑ, ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΕΛΑΤΤΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΙΤΗΣΕΙΣ ΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ Οι δικαστικές αποφάσεις υπόκεινται σε αιτήσεις διόρθωσης ουσιαστικών

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ι Κ Η Σ Υ Μ Β Α Σ Η

Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ι Κ Η Σ Υ Μ Β Α Σ Η 1 Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ι Κ Η Σ Υ Μ Β Α Σ Η για τη δράση «Δημιουργία Κέντρου αξιοποίησης των παραδοσιακών διατροφικών προϊόντων, στο παλαιό κτίριο του Δημοτικού Σχολείου Τοπικής Κοινότητας Κοιλιωμένου Ζακύνθου»,

Διαβάστε περισσότερα

2. (1) Στο νόμο αυτό, εκτός εάν από το κείμενο προκύπτει διαφορετική έννοια -

2. (1) Στο νόμο αυτό, εκτός εάν από το κείμενο προκύπτει διαφορετική έννοια - ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΝΟΜΟΣ ΚΥΡΩΤΙΚΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΓΙΑ ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΙΜΙΑΣ ΤΙΤΛΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΟΣ 2013 / ΤΕΥΧΟΣ 10

ΕΤΟΣ 2013 / ΤΕΥΧΟΣ 10 ΕΤΟΣ 2013 / ΤΕΥΧΟΣ 10 Θανάσης Κυριακόπουλος, Δικηγόρος, MBA, Εταίρος στη Δικηγορική Εταιρεία Κελεμένης & Συνεργάτες Άσκηση προσφυγής σε φορολογικές διαφορές μετά τους Ν 4152/2013 και Ν 4174/2013 Θανάσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7)

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) C 326/266 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 26.10.2012 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΩΝ ΚΑΙ ΑΣΥΛΙΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΑ ΥΨΗΛΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ, ΕΠΕΙΔΗ τα άρθρα 343 της Συνθήκης για τη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εκδίδοµε τον ακόλουθο νόµο που ψήφισε η Βουλή:

Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εκδίδοµε τον ακόλουθο νόµο που ψήφισε η Βουλή: ΝΟΜΟΣ ΥΠ ΑΡΙΘ. 2522 ικαστική προστασία κατά το στάδιο που προηγείται της σύναψης συµβάσεως δηµόσιων έργων, κρατικών προµηθειών και υπηρεσιών σύµφωνα µε την οδηγία 89/665 Ε.Ο.Κ. Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ, Η ΤΣΕΧΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΗΣ ΔΑΝΙΑΣ, Η ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ,

ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ, Η ΤΣΕΧΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΗΣ ΔΑΝΙΑΣ, Η ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ, ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΠΡΟΣΑΡΤΑΤΑΙ ΣΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΩΣΗ, ΣΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Νέοι τρόποι επίλυσης των αστικών & εμπορικών διαφορών μας

Νέοι τρόποι επίλυσης των αστικών & εμπορικών διαφορών μας Νέοι τρόποι επίλυσης των αστικών & εμπορικών διαφορών μας Στέλλα Γαμβρέλλη, Δικηγόρος, LL.M., Μ.Δ.Ε. Εσπερίδα innovation-community.gr «Καινοτομία και Εξωστρέφεια» Πολυσυνέδριο Capital & Vision, HILTON

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΝΟΜΟΣ (INTRASOFT INTERNATIONAL) Ν 4013/2011: Ανεξάρτητη Αρχή Δημ.Συμβάσεων/ΠΤΩΧΕΥΤΙΚΟ/ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ/Επιμελητήρια κλπ (550826)

ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΝΟΜΟΣ (INTRASOFT INTERNATIONAL) Ν 4013/2011: Ανεξάρτητη Αρχή Δημ.Συμβάσεων/ΠΤΩΧΕΥΤΙΚΟ/ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ/Επιμελητήρια κλπ (550826) Μέγεθος Γραμμάτων ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΝΟΜΟΣ (INTRASOFT INTERNATIONAL) Ν 4013/2011: Ανεξάρτητη Αρχή Δημ.Συμβάσεων/ΠΤΩΧΕΥΤΙΚΟ/ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ/Επιμελητήρια κλπ (550826) Αρθρο :15 Πληροφορίες Νομολογίας

Διαβάστε περισσότερα

φορολογική νομολογία περιοδικά με οποιαδήποτε μορφή εί- Τόμος 65

φορολογική νομολογία περιοδικά με οποιαδήποτε μορφή εί- Τόμος 65 Προστιθέμενης Αξίας. Πάγια αντιμισθία. Κανονιστική απόφαση διοίκησης. Aριθ. Aπόφ. 909/2011 (Β τμ. Σ.τ.Ε.) Πρόεδρος: Φ. Αρναούτογλου, Αντιπρόεδρος. Εισηγητής: Ε. Νίκα, Σύμβουλος. Δικηγόροι: Π. Γιαννόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Δ Ι Κ Α Ι Ο Σ Υ Λ Λ Ο Γ Ι Κ Ω Ν Δ Ι Α Π Ρ Α Γ Μ Α Τ Ε Υ Σ Ε Ω Ν Η σχέση όρων συλλογικών συμβάσεων με άλλους ρυθμιστικούς παράγοντες ΣΣΕ και Νόμος Ταυτόχρονη ρύθμιση των ίδιων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Click here to add. Φορολογικών Διαφορών. Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών Αθήνα, 10 Νοεμβρίου 2010. Click here to add text. Click here to add text.

Click here to add. Φορολογικών Διαφορών. Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών Αθήνα, 10 Νοεμβρίου 2010. Click here to add text. Click here to add text. Εξωδικαστική Δικαστική here to addεπίλυση text Φορολογικών Διαφορών Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών Αθήνα, 10 Νοεμβρίου 2010 here to add. Κατερίνα here to add here to add Πέρρου 1 ΠΛΑΝΟ Α. Εξωδικαστική Επίλυση

Διαβάστε περισσότερα