Κλινικά Περιστατικά 33 Μεγάλα και μικρά Νέα 37

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κλινικά Περιστατικά 33 Μεγάλα και μικρά Νέα 37"

Transcript

1 Τόμος 5 Τεύχος 1 Ιανουάριος-Μάρτιος 2006 ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΙΑΓΝΩΣΗ & ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΡΙΜΗΝΗ ΕΚ ΟΣΗ ΚΩ ΙΚΟΣ: 6443 EΚ ΟΤΗΣ: ΣΠΑΝΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι ΙΟΚΤΗΤΗΣ: ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ McKENZIE Ε ΡΑ: ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 35, ΑΝΩ ΠΑΤΗΣΙΑ Τηλ/Φαξ: Web Site: Σημείωμα του Εκδότη 3 Συνεντεύξεις Με τον Ορθοπεδικό Χειρουργό Δημήτριο Π. Μιχαηλίδη 4 Ανασκοπήσεις Έρευνες Άρθρα Η Φυσική Εξέλιξη του Συνδρόμου Παγίδευσης Νευρικής Ρίζας 9 Η Προοδευτική Τήξη του Παγωμένου Ώμου: Προοπτική Μελέτη απλής Επιτήρησης έναντι Εντατικής Φυσικοθεραπείας σε Ασθενείς με Σύνδρομο Παγωμένου Ώμου 14 Τι μπορεί να μας πει το Ιστορικό και η Φυσική Εξέταση για τη Χαμηλή Οσφυαλγία; 18 Δοκιμασία πριν τους Χειρισμούς: Που πάμε από εδώ; 26 Κλινικά Περιστατικά 33 Μεγάλα και μικρά Νέα 37 Διπλωματούχοι Πτυχιούχοι 40 Ετήσιο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 43 ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Γεώργιος Π. Σπανός Κατερίνα αμανάκη ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΣΤΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Βασιλείου Κων/νος Γρυπάρης Γιάννης αμανάκη Κατερίνα ρίβα Βίκυ Ζησάκου Αναστασία Καρακουλμεζίδου Αγγελική Καρανάσιου Αγγελική Καπετανάκης Εμμανουήλ Καραγιάννη Βαρβάρα Μαρκοπούλου Άννα Μιχάλη Μαριάννα Πούλιου Αλεξάνδρα Σιφναίος ημήτρης Σταφυλάκης Παναγιώτης Τρούλη Μαριάννα Χρυσανθόπουλος ημήτρης ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ Κατερίνα αμανάκη Τιμή Τεύχους: 7.5

2

3 Οι τρεις βασικοί άξονες του Ελληνικού Ινστιτούτου Mckenzie είναι η έρευνα, η ενημέρωση και η εκπαίδευση των κλινικών, όσον αφορά στη Μηχανική Διάγνωση και Θεραπεία (ΜΔΘ) των Μυοσκελετικών Παθήσεων ή αλλιώς στις αρχές της μεθόδου του Robin Mckenzie. Και στους τρεις άξονες η προσπάθεια, περισσότερο από μία δεκαετία τώρα, είναι αδιάκοπη και θα έλεγα επιτυχημένη. Σε αυτό το τεύχος θα ήθελα να αναλύσω τον τρίτο άξονα, αυτόν της εκπαίδευσης. Οι μορφές της εκπαίδευσης είναι πολυδιάστατες και παρέχονται με πολλούς τρόπους. Έχουμε, 5 εκπαιδευτικές σειρές (Α, Β, Γ, Δ, Ε), επαναληπτικά μαθήματα των σειρών, εξετάσεις ελάχιστης κλινικής επάρκειας, ομάδες εργασίας, ιστοσελίδα με πλούσια βιβλιογραφία, περιοδικό, μεταπτυχιακό Δίπλωμα στη μηχανική διάγνωση και θεραπεία του Διεθνούς Ινστιτούτου Mckenzie όπως και Μεταπτυχιακούς πανεπιστημιακούς τίτλους (Msc ή PhD) διαφόρων Πανεπιστημίων. Οι εκπαιδευτικές σειρές, κατά σειράν, αφορούν στην Οσφυϊκή Μοίρα της Σ.Σ. (Α), στην Αυχενοθωρακική μοίρα (Β), στην εφαρμογή και πρόοδο εξωτερικών δυνάμεων επί της Σ.Σ (Γ), στη διαφορική διάγνωση, τα κλινικά προβλήματα, κινητοποιήσεις και χειρισμούς (Δ), στη μηχανική διάγνωση και θεραπεία των άκρων (Ε). Οι σειρές αυτές αποτελούν το βασικό κορμό της εκπαίδευσης του εκπαιδευτικού προγράμματός μας, το οποίο διδάσκεται στην Αθήνα, Θεσσαλονίκη και σε μεγάλες πόλεις της Ελλάδας (Ηράκλειο Κρήτης, Κοζάνη, ή φέτος στα Ιωάννινα, με στόχο να φτάσουμε σε όσο περισσότερες μεγάλες Ελληνικές πόλεις). Η ύλη των μαθημάτων συνεχώς αναβαθμίζεται και είναι, μακράν, ό,τι πιο πλούσιο και τεκμηριωμένο υλικό παρέχεται από οποιοδήποτε επιμορφωτικό φορέα, στη χώρα μας ή αλλού. Η ιστοσελίδα μας, στην ηλεκτρονική διεύθυνση αναφέρει λεπτομερώς ό,τι έχει σχέση με το εκπαιδευτικό πρόγραμμα του Ινστιτούτου και όχι μόνο. Τα επαναληπτικά μαθήματα αφορούν στις 4 εκπαιδευτικές σειρές (Α, Β, Γ, Δ) και αποτελούν μία ολοήμερη επαναληπτική διδασκαλία για κάθε σειρά, ενώ τα επαναληπτικά Γ και Δ είναι και φροντιστηριακά μαθήματα για τις εξετάσεις της ελάχιστης κλινικής επάρκειας. Οι εξετάσεις της ελάχιστης κλινικής επάρκειας είναι ο πρώτος στόχος των συναδέλφων μαθητών μας, αφού η επιτυχία σε αυτές παρέχει αναγνώριση της ελάχιστης κλινικής επάρκειας στη μηχανική διάγνωση και θεραπεία, στην Ελλάδα και παγκοσμίως. Τα ονόματα όλων των επιτυχόντων ανακοινώνονται δημόσια, μέσα από το περιοδικό μας και την ιστοσελίδα του Ινστιτούτου μας. Οι ομάδες εργασίας απαρτίζονται από τους πτυχιούχους και διπλωματούχους της ΜΔΘ. Σε κάθε συνάντησή τους, σύμφωνα με το ετήσιο πρόγραμμα, παρουσιάζονται ασθενείς, αναλύεται η πορεία και το αποτέλεσμα της ΜΔΘ που εφαρμόστηκε και επίσης κλινικά περιστατικά, όπως αυτά αποτυπώνονται στη φόρμα αξιολόγησης και θεραπείας. Αναλύονται ακόμα διεξοδικά, υπό μορφή διάλεξης, θέματα μηχανικής παθολογίας και διάγνωσης. Τέλος, επαναλαμβάνονται οι εφαρμογές θεραπευτικών διαδικασιών, ανασκοπείται η τρέχουσα βιβλιογραφία και παρουσιάζονται βιντεοσκοπημένες συνεδρίες από το πρόσφατο 9 ο παγκόσμιο συνέδριο του Ινστιτούτου Mckenzie. Οι ομάδες εργασίας αποτελούν έναν από τους βασικότερους κρίκους της διαρκούς εκπαίδευσης του Ινστιτούτου, προς τα μέλη του. Η παρουσία των πτυχιούχων είναι δωρεάν αλλά και υποχρεωτική, προκειμένου να τους παρέχεται η συνεχής εκπαίδευση και να τους αναγνωρίζεται η κλινική τους επάρκεια. Ομάδες εργασίας γίνονται στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, τα Ιωάννινα, την Κρήτη και γίνεται τώρα προγραμματισμός για να οργανωθεί και η ομάδα εργασίας στην Αχαΐα. Το Ελληνικό Ινστιτούτο, προκειμένου να φέρει άμεσα σε επαφή πτυχιούχους της ελάχιστης κλινικής επάρκειας από την περιφέρεια, που, λόγω απόστασης, δεν μπορούν να παρευρεθούν σε μία από τις παραπάνω ομάδες, οργάνωσε με την πολύτιμη βοήθεια του φίλου και συναδέλφου Δημ. Σιφναίου την ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗ. Είναι μία μοναδική παροχή εκπαίδευσης, για την Ελλάδα και τον υπόλοιπο κόσμο, όπου πτυχιούχοι από οποιοδήποτε σημείο της επικράτειας ή αλλού, μέσω του υπολογιστή τους και με password που θα τους δοθεί, μπορούν να συνδέονται με την ομάδα εργασίας της Αθήνας και να ακούν, να βλέπουν και να συμμετέχουν με ερωτήσεις ή παρατηρήσεις τους, σε Τόμος 5 ος Τεύχος Ελληνικό Ινστιτούτο Mckenzie

4 ζωντανό χρόνο και βέβαια να παίρνουν τις απαντήσεις άμεσα από τον ομιλητή ή άλλον που συμμετέχει στην ομάδα εργασίας. Χωρίς ίχνος εγωισμού ή διάθεσης να «ευλογήσουμε τα γένια μας» πιστεύουμε ότι τέτοιο επίπεδο εκπαίδευσης είναι άγνωστο στην Ελλάδα ή ίσως και στον υπόλοιπο κόσμο, με εξαίρεση κάποια πανεπιστήμια, όπως για παράδειγμα αυτά που παρέχουν τον δικό μας μεταπτυχιακό τίτλο, της Διπλωματικής του Διεθνούς Ινστιτούτου Mckenzie. Υπάρχει η σκέψη να μπορούν να συμμετέχουν στις τηλεδιασκέψεις και όσοι από τους μαθητές μας δεν έχουν την ελάχιστη κλινική επάρκεια αλλά έχουν ολοκληρώσει την Γ ή Δ εκπαιδευτική σειρά και βρίσκονται μακριά από τις πόλεις όπου πραγματοποιούνται ομάδες εργασίας, ή στο εξωτερικό ή την Κύπρο. Για πληροφορίες μπορούν να α- πευθύνονται στο Ινστιτούτο μας. Καθίσταται, ως εκ τούτου, ολοφάνερο ότι οι δυνατότητες που ανοίγονται είναι τεράστιες και για όποιες νέες εφαρμογές θα ενημερωθείτε. Η ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗ έχει ήδη αρχίσει να εφαρμόζεται από τον Σεπτέμβριο του 2005 με επιτυχία. Η σύλληψη και η εφαρμογή της ήταν χρονοβόρα και επίπονη και οφείλεται, κυρίως, στον Δημ. Σιφναίο. Ο Δημήτρης είναι πτυχιούχος ελάχιστης κλινικής επάρκειας της ΜΔΘ, κατοικεί στην Πάρο και ο συχνός αποκλεισμός του, ιδιαίτερα το Χειμώνα, λόγω καιρικών συνθηκών, αποτέλεσε το ερέθισμα για την υλοποίηση του προγράμματος. Για όσους δεν γνωρίζουν τον Δημήτρη, θέλω να πω ότι, εκτός από την πάντα χαμογελαστή και ευγενική του παρουσία, πρόκειται για ένα ξεχωριστό συνάδελφο με ιδιαίτερα χαρίσματα και υψηλό IQ Δημήτρη, σε ευχαριστούμε για την αδιάκοπη προσπάθεια και αφοσίωση! Η ιστοσελίδα μας, αποτελεί και αυτή ένα μέρος της πολυεπίπεδης εκπαιδευτικής μας προσφοράς. Στον τομέα που αφορά στους κλινικούς, ο κάθε συνάδελφος μπορεί να βρει πλούσια βιβλιογραφία. Επίσης μπορεί να συνδεθεί με την ηλεκτρονική βιβλιοθήκη του Διεθνούς Ινστιτούτου. Σύντομα η ιστοσελίδα μας θα αναβαθμιστεί και θα γίνει πιο μοντέρνα, πιο εύχρηστη και πάνω από όλα πιο πλούσια σε πληροφορίες. Το περιοδικό μας, βεβαίως, από μόνο του, αποτελεί μία άλλη εκπαιδευτική προσφορά. Για όλους εσάς που το διαβάζετε αλλά και για τους μελλοντικούς νέους συνδρομητές μας, αποτελεί τη σταθερή τρίμηνη επέκταση των γνώσεών σας για τις τελευταίες εξελίξεις στα μυοσκελετικά θέματα, από την παγκόσμια έρευνα και βιβλιογραφία και περαιτέρω αναβάθμιση των εκπαιδευτικών σειρών, μέσα από τα κλινικά θέματα που δημοσιεύονται στις σελίδες του. Η Διπλωματική και οι μεταπτυχιακοί τίτλοι, στην Ελλάδα, αποτελούν τους στόχους που αργά ή γρήγορα θα πραγματοποιήσουμε, ήδη πραγματοποιούνται ή είναι υπό έναρξη σε άλλες χώρες ΗΠΑ, Αγγλία, Ν. Ζηλανδία, Αυστραλία, Ιταλία, Βέλγιο- και η υλοποίησή τους αποτελεί τεράστιο άθλο! Όμως, οι ενδείξεις που έχουμε ήδη από τα ελληνικά Πανεπιστήμια κρίνονται, για την ώρα, «συγκρατημένα αισιόδοξες». Όταν υπάρξουν συγκεκριμένες πρόοδοι θα ενημερωθείτε. Πιστεύω, ότι μετά από αυτή την απλή περιγραφή του εκπαιδευτικού συστήματος του Ελληνικού Ινστιτούτου Mckenzie, θα συμφωνήσετε ότι έχοντας βάλει τόσο ισχυρά θεμέλια, το παρόν και κυρίως το μέλλον της μηχανικής Διάγνωσης και Θεραπείας είναι ιδιαιτέρως ευοίωνο, για το καλό τόσο ημών των κλινικών όσο και του κοινωνικού συνόλου. Το μόνο που ζητάμε από εσάς είναι να είστε κοντά μας με διάθεση για μάθηση και πρόοδο και να βάλετε πολύ ψηλά τα όνειρά σας! Όλοι μαζί μπορούμε να τα κάνουμε πραγματικότητα!!! Γιώργος Π. Σπανός Το Οriginal Αυχενικό Ρολλό Mckenzie To Οriginal Οσφυϊκό Ρολλό Mckenzie Θα τα προμηθευτείτε από το Ελληνικό Ινστιτούτο Mckenzie Τηλ.: , Ελληνικό Ινστιτούτο Mckenzie 4 Τόμος 5 ος Τεύχος

5 Ο κύριος ημήτριος Π. Μιχαηλίδης, γεννήθηκε στην Αθήνα. Αποφοίτησε από την Ιατρική Σχολή Αθηνών το 1977 και πήρε τον τίτλο της ειδικότητάς του το Μετεκπαιδεύτηκε και εργάσθηκε στην Αγγλία ως Senior House Officer στην Ορθοπαιδική Κλινική του Solhull General Hospital, επί ενάμισι έτος, και ως Registrar για άλλα τριάμισι χρόνια, στο ίδιο Νοσοκομείο. Αυτή η 5ετής μετεκπαίδευση και εργασία του, υπό την προσωπική εποπτεία και καθοδήγηση του Απ. Ι. Πολυζωίδη, καθόρισαν τα ενδιαφέροντά του στα κατάγματα και τις ολικές αρθροπλαστικές ισχίου και γόνατος. Από το 1989 βρίσκεται στην Ελλάδα ως ιευθυντής της Ορθοπαιδικής Κλινικής στο Γενικό Νοσοκομείο Ρεθύμνου. Η κλινική, που είναι ένα από τα μεγαλύτερα επιστημονικά του επιτεύγματα, παρά το ότι, όπως λέει ο ίδιος, δεν το δημιούργησε μόνος του, έχει δύο ε- πιμελητές και δίνει ειδικότητα 18 μήνες. Είναι διδάκτωρ της Ορθοπαιδικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών από το Πιστεύει ότι ο γιατρός που χαίρεται με το όριο της γνώσης του, δεν αρνείται να δεχθεί ότι δεν γνωρίζει κάτι, κι έτσι να το αναθέσει σε εκείνους που το κατέχουν. Πέραν της αγάπης του για το επάγγελμα το οποίο υπηρετεί, έχει και άλλα ενδιαφέροντα με τα οποία ασχολείται, ό- πως ο φιλοτελισμός, η φωτογραφία, η βοτανική και κηπουρική. Είναι παντρεμένος και έχει ένα γιο. Έχω τη μεγάλη τιμή και χαρά να βρίσκομαι με τον κ. ημήτρη Μιχαηλίδη, με τον οποίο θα συνομιλήσω και, κυρίως, θα ακούσω τη γνώμη του, για θέματα της αντιμετώπισης του κοινού σπονδυλικού πόνου, μη ειδικής αιτιολογίας, και όχι μόνο. Κύριε Μιχαηλίδη, πείτε μου σας παρακαλώ, με ποια συχνότητα στην επιδημιολογία, βλέπετε να παρουσιάζεται η εικόνα του κοινού σπονδυλικού πόνου, είτε είναι οσφυαλγία, είτε θωρακαλγία είτε αυχεναλγία. Θα ξεκινήσουμε από το δικό μου ερωτηματικό. Α- πό αυτό που, εμένα, με αφήνει άναυδο, όταν για πολλοστή φορά, κι εδώ σκηνοθετώ την παράσταση, βρίσκομαι μπροστά σε μία υπέρβαρη κυρία, σαράντα με εξήντα ετών, η οποία ούτε λίγο ούτε πολύ, μου λέει ότι δεν αντέχει πια την καθημερινή της ζωή γιατί πονάει ο αυχένας της, η πλάτη της, η μέση της, τα πόδια της και λύνονται τα γόνατά της. Το συνταγολόγιο του ασφαλιστικού της βιβλιαρίου είναι στον δεύτερο ή τρίτο τόμο του, εγώ προσπαθώ τεχνηέντως να θυμηθώ πιο αντιφλεγμονώδες είχαμε γράψει την προηγούμενη φορά και με φόβο ακούω την ερώτηση στο τέλος. Για πόσο καιρό να παίρνω αυτά τα χάπια; Μέσα μου, και ποτέ κοιτώντας την, δίνω την πρέπουσα απάντηση. Μέχρι να σας γράψει κάποιος άλλος γιατρός κάποια άλλα ή μέχρι να τα βαρεθείτε ή να πάθετε κάτι από αυτά. Και αναλύω την κατάσταση. Μάλιστα. Έτσι όπως βλέπουμε, ως ορθοπαιδικοί, στο καθημερινό εξωτερικό ιατρείο το άλγος της Σ.Σ., βρισκόμαστε σαν ηθοποιοί σε μία παράσταση του παραλόγου, όπου ο ασθενής ζητάει το μαγικό χάπι, που θα τον γλιτώσει από μία κακή ζωή, ο γιατρός ζητάει το μαγικό χάπι που θα τον καθιερώσει ως αυθεντία της κλινικής πρακτικής και όλοι μαζί γυρίζουμε γύρω γύρω από κάτι που κρύβεται βαθιά και που λέγεται καλή ζωή, όσον αφορά στην υγεία της Σ.Σ. Η κακή δίαιτα, η μακροχρόνια απασχόληση σε μία συγκεκριμένη θέση, και το ρεκόρ εδώ το κατέχουν οι οδοντίατροι, οι οποίοι δουλεύουν επί πολλές ώρες σε κάμψη κα στροφή. Άρα, εννοείτε την κακή στάση. Βεβαίως. Και οι μουσικοί, θα έλεγα εγώ. Α, ναι, βεβαίως. Μας επιβάλλουν να αντιμετωπίσουμε τσουβαλιδόν μία σωρεία παθήσεων που μπορούν να προξενούν άλγος, όλες με τον ίδιο τρόπο. Εδώ, εμφανίζεται ο στόλος των Περσών με τα μυριάδες πλοία που λέγονται αντιφλεγμονώδη και που εμφανίζονται στην αγορά με τρομακτικές φανφάρες και αποσύρονται με απόλυτη ησυχία και μυστικότητα και ε- μείς προσπαθούμε να μορφωθούμε απέναντι σε αυτά, θυσιάζοντας, όσο γίνεται, λιγότερο χρόνο και ακούγοντας, όσο γίνεται, περισσότερους, ά- σχετους προς την επιστήμη, ανθρώπους οι οποίοι όλοι μαζί έχουν ένα στόχο. Να μας προωθήσουν το καινούριο χαπάκι. Και όσο περνάει ο καιρός, προσανατολιζόμαστε κι εμείς προς κάποιο χαπάκι, για διάφορους λόγους, και εξακολουθούμε έτσι να μη βλέπουμε μπροστά μας την κεντρική ιδέα του προβλήματος. Σε αυτό συντείνουν και κάποιοι άλλοι παράγοντες. Από τους ίδιους μας τους εαυτούς γνωρίζουμε ότι μία θεραπεία, οποιασδήποτε παθολογίας, η οποία έχει να κάνει με τρόπο ζωής, είναι η δυσκολότερη να ακολουθηθεί. Πολύ εύκολα παίρνει ένας άρρωστος ένα ενδοφλέβιο φάρμακο αλλά πολύ δύσκολα καθιερώνει τον ποδαρόδρομο των 2 ωρών που Τόμος 5 ος Τεύχος Ελληνικό Ινστιτούτο Mckenzie

6 συστήνει ο γυμναστής και στο τέλος ο καρδιολόγος, προκειμένου να εξασφαλίσει ένα στάνταρτ, μιας κάποιας σωματικής ευεξίας. Εάν, τώρα, ρωτήσουμε την πλειάδα των ασθενών που επισκέπτονται ένα εξωτερικό ιατρείο, ποιο ειναι το βασικότερό τους παράπονο, θα πουν ότι ειναι ότι ο γιατρός που ακολουθεί απέναντί τους μία ιατρική «μπλιτς», δηλαδή υπερταχείας διαγνώσεως και θεραπείας, προκειμένου ο άρρωστος να έ- χει βγει από το ιατρείο μέσα σε λίγα λεπτά. Ο α- σθενής πάντα παραπονείται ότι ο γιατρός δεν του αφιερώνει ανάλογο της ανάγκης του χρόνο. Ένας άρρωστος, λοιπόν, που πονάει και ξαναπονάει και παίρνει αυτό το χαπάκι τώρα, κι εκείνο το χαπάκι μετά και το άλλο και το άλλο και μετά από μερικά χρόνια εμφανίζει εκείνη τη γνωστή σακούλα του super market η οποία είναι γεμάτη με πολύχρωμα κουτιά διαφόρων ειδών χαπιών, παραπονείται ότι ο γιατρός δεν τον προσέχει, δεν κάθεται να ακούσει τα προβλήματά του και αρχίζει και τρέχει σε άλλες μεθόδους, προκειμένου να βρει θεραπεία, και πολύ σωστά και πολύ καλά κάνει, μόνο που, ένας αγύρτης ο οποίος ισχυρίζεται ότι με τον άλφα ή βήτα τρόπο, εξετάζοντας το πέλμα του αρρώστου θα του θεραπεύσει την οσφυαλγία του, είναι μία καλή παγίδα, στην οποία θα πέσει ο άρρωστος επανειλημμένως και ποτέ δεν θα το παραδεχτεί διότι, απλώς, όλοι θα γελάσουν εις βάρος του. Ένας άνθρωπος, όμως, ο οποίος έχει καταφέρει την κεντρική ιδέα αυτών των μεθόδων καλής ζωής να τη βάλει μέσα σε ένα επιστημονικό τρόπο σκέψης και μέτρησης, να την αξιολογήσει και να την ποσοτικοποιήσει και να την περάσει ως μία μέθοδο θεραπείας, η οποία δεν περιλαμβάνει χάπια, αυτός ο άνθρωπος, εάν καταφέρει να μπει α- νάμεσα στο γιατρό και τον άρρωστο, είναι ένας πολύτιμος παράγοντας, διότι δεν καταναλώνει τιποτε άλλο, παρά μονάχα κουβέντα και προσωπική αφοσίωση στον άρρωστο, εκπαίδευση, εξέταση και συμβουλή. Να προσθέσω και μία κουβέντα α- κόμη. Η φυσικοθεραπεία είναι μία άλλη παρεξηγημένη οντότητα στον ιατρικό χώρο. Υπό ποία έννοια; Υπό την έννοια ότι οι γιατροί είναι άσχετοι από κάθε είδους φυσικοθεραπεία, δεν διδασκόμαστε φυσικοθεραπεία στην ιατρική σχολή, αλλά τα Ταμεία απαιτούν από το γιατρό μία περιγραφική και ποσοτική ανάλυση της φυσικοθεραπείας την οποία συνιστά προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα του ασθενούς. Παραδείγματος χάριν, για την κυρία την οποία προανέφερα, θα δώσουμε ο- πωσδήποτε 15 συνεδρίες διαθερμίες, 15 συνεδρίες υπερήχους, 15 κινησιομαλάξεις, 15 ηλεκτρομαλάξεις και έπεται συνέχεια. εν γνωρίζουμε τι είναι το κάθε ένα από αυτά, εμείς που τα γράφουμε, όμως το Ταμείο δε δέχεται ένα απλό παραπεμπτικό όπου θα πούμε, απλώς, στο φυσικοθεραπευτή, παρακαλούμε για αναλγητική αγωγή και αύξηση του εύρους κινήσεων Ή λειτουργικότητα Βεβαίως, ή λειτουργικότητα και έτσι έχουμε άλλο ένα πρωθύστερο, άλλο ένα οξύμωρο σχήμα. Ε- μείς καλούμαστε να γράψουμε και να υπογράψουμε τη λεπτομερή ανάλυση μίας κατάστασης που δεν γνωρίζουμε. Εδώ, επεμβαίνει ένας έξωθεν κακός μάρτυρας, που λέγεται «φυσικοθεραπευτής επαγγελματισμού», ο οποίος προσπαθεί να πείσει τον άρρωστο ότι το τάδε καινούριο μηχάνημα, το οποίο έχει λέιζερ και πάρα πολλούς δείκτες, ρολόγια και λαμπάκια, θα του διορθώσει το πρόβλημά του. Απέναντι σε όλα αυτά, η αυστηρά επιστημονικοποιημένη σειρά των θεραπειών του R. Mckenzie έρχεται και λύνει ουσιαστικά προβλήματα, με έναν τρόπο που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση και χωρίς κανένα κόστος, όσον αφορά στην α- σφάλεια του ασθενούς, όσον αφορά στις παρενέργειες που θα μπορούσαν να έχουν τα φάρμακα ή τα διάφορα μηχανήματα. Μου μένει ακόμη ένα ε- ρωτηματικό, προκειμένου να συμπληρώσω την εικόνα του τριγώνου που λέγεται άρρωστος, ορθοπεδικός, φυσικοθεραπευτής Mckenzie. εν ξέρω, εγώ, τίποτε σχετικό για την μηχανική διάγνωση και τη θεραπεία του Mckenzie. Αυτό ίσως είναι και δική μας ευθύνη, αν μου επιτρέπεται μια μικρή διακοπή, έπρεπε, ίσως να έχουμε πει περισσότερα πράγματα, αλλά και από την άλλη πλευρά, αυτό αντανακλά στη διάθεση του ορθοπεδικού για την ενημέρωση. Αναμφισβήτητα. Ο ορθοπεδικός σήμερα βομβαρδίζεται, εκτός από τον στόλο με τα μυριάδες χάπια, με άλλες μυριάδες εμφυτεύματα ολικών αρθροπλαστικών ή εσωτερικών ή εξωτερικών οστεοσυνθέσεων, βιοαπορροφήσιμα υλικά και τεχνικές οι οποίες θυμίζουν ιατρική του διαστήματος, με αρθροσκόπηση των αρθρώσεων του μεγάλου δακτύλου του ποδός και διάφορα τέτοια πράγματα, τα οποία μέχρι πριν λίγα χρόνια ήταν αδιανόητα, έστω και ως επιστημονική φαντασία. Επομένως, μας μένει ένα ερώτημα. Θα συζητήσουμε για έναν ορθοπεδικό ο οποίος οπωσδήποτε, πρέπει να ξέρει τη μέθοδο μηχανικής ιάγνωσης και Θεραπείας Mckenzie ή για έναν ορθοπεδικό ο οποίος θα α- σχολείται και με τέτοια πράγματα, ανάμεσα στα ο- ποία και η μέθοδος Mckenzie, και θα είναι περισσότερο γνώστης, ας πούμε, και των συντηρητικών μεθόδων της ορθοπεδικής και όχι μόνο των χειρουργικών. Κι εδώ μπαίνει το θαυμαστικό, κατά τη γνώμη μου. Ο ορθοπεδικός είναι ένας χειρουργός και ως χειρουργός, όπως και ο πολεμιστής ή ο κυνηγός της αρχαίας φυλής, πρέπει να έχει μάθει και βολή και ευστοχία και φυσική ικανότητα για να μπορεί, κάθε φορά, να πετυχαίνει το εκατό τοις εκατό του στόχου του. Σήμερα, υπάρχουν πάρα πολλοί ορθοπεδικοί που δε μπορούν να χειρουργήσουν, είτε για λόγους προσωπικούς, διότι έχουν π.χ. προχωρημένη ηλικία, είτε για λόγους αντικειμενικούς, δηλαδή δεν βρίσκονται σε ένα περιβάλλον όπου υπάρχουν οργανωμένα χειρουργεία στη διάθεσή τους ή ακόμη και για λόγους Ελληνικό Ινστιτούτο Mckenzie 6 Τόμος 5 ος Τεύχος

7 διαφορικής επαγγελματικής συμπεριφοράς, δηλαδή, στην πληθώρα των ορθοπεδικών που ξεφουρνίζονται κάθε τόσο, είναι πάρα πολύ δελεαστική η πρόταση για κάποιον ο οποίος βλέπει ότι δεν υ- πάρχουν μεγάλες πιθανότητες να χειρουργήσει στην καριέρα του, έτσι όπως αυτός θέλει να τη διαμορφώσει, για λόγους που μας είναι αδιάφοροι, έχουμε εδώ μία καταπληκτική ευθεία προσφοράς και ζήτησης. Αυτός ζητάει να μάθει μεθόδους μη επεμβατικές, οι ειδικοί όπως αυτοί της μεθόδου Mckenzie ζητάνε να δείξουν στους γιατρούς μεθόδους μη επεμβατικές και οι άρρωστοι χρειάζονται και απολαμβάνουν, όταν βρουν, μεθόδους μη επεμβατικές. Το να επιτευχθεί αυτό το πράγμα, νομίζω ότι είναι και μία ευκαιρία για το γιατρό, ο οποίος θα ωφεληθεί πάρα πολύ, αν το συνειδητοποιήσει εγκαίρως και δει ότι με τις γνώσεις που έχει, δεν είναι και τόσο δύσκολο να καταλάβει μερικά πράγματα και να αφήσει πλέον στους ειδικούς της μεθόδου Μηχανικής ιάγνωσης και Θεραπείας Mckenzie, την πραγματοποίηση των θεραπευτικών σχημάτων που δεν απασχολούν κάποιο γιατρό. Σωστά, πολύ σωστή αυτή σας η τοποθέτηση και ιδεατή θα έλεγα. Είναι πάρα πολύ εύστοχη αυτή σας η παρατήρηση και η σκέψη. Μακάρι. Όμως, οι ορθοπεδικοί όπως είπατε, ί- σως οι περισσότεροι λειτουργούν διαφορετικά και κυρίως φαίνεται ότι δε γνωρίζουν τι κάνει αυτός ο φυσικοθεραπευτής που έχει τις ειδικές γνώσεις της μηχανικής διάγνωσης και θεραπείας. Η πρότασή σας είναι ποια; Πώς να τους προσεγγίσουμε. Με τα συνέδρια, προσπαθούμε, με τα άρθρα, προσπαθούμε. Βέβαια, αυτό είναι ένα ερωτηματικό, κυρίως, για την ελληνική πραγματικότητα. Σε άλλες χώρες η πολιτεία έχει φροντίσει να υπάρχει μία πιο στενή σχέση. Ας πούμε, στο Νοσοκομείο, εσείς τι θα προτείνατε; Λυπάμαι που δεν μπορώ να σας δώσω ένα χρυσό χάπι γι αυτό το πρόβλημα του Συστήματος Υγείας. Όμως, να μου επιτρέψετε να πω δύο πραγματάκια. Να περιαυτολογήσω κάπως Ήμουν ο πρώτος που άνοιξε στην Ελλάδα, το 1990, Σχολή Οσφυαλγίας, στο Νοσοκομείο του Ρεθύμνου, φέρνοντας κάτι που είχα δει στην Αγγλία. Και αναγκάστηκα να την κλείσω, διότι μετά από δύο τρεις σειρές ασθενών κατάλαβα ότι οι άνθρωποι με τους οποίους ερχόμουν σε επαφή, ήταν συνήθως α- γρότες, με εισόδημα κάτω του μετρίου και είχαν βιοποριστική ανάγκη να σηκώνουν μεγάλα βάρη και να έχουν πολύωρες ορθοστασίες και γι αυτό το λόγο τα μαθήματα που τους έδινα ήταν πολύ περιορισμένα. Όμως, εδώ θέλω να πω κάτι άλλο. εν υπάρχει κανενός, ή σχεδόν κανενός είδους έλεγχος της ποιότητος υγείας στην Ελλάδα ή για να το πούμε πιο αντικειμενικά, υπάρχει πολύ λίγος έλεγχος της ποιότητας και ανάμεσα στους ε- λέγχους ποιότητας είναι και ο έλεγχος της ποιότητας των γιατρών. εν υπάρχει κάποιο πρόγραμμα που να τους αναγκάζει να μάθουν, να τους ωθεί, να τους κατευθύνει να μάθουν διάφορα πράγματα στην πορεία της καριέρας τους. Συνέδρια γίνονται κάθε εβδομάδα και εκεί εξαντλούνται σε απίστευτο βαθμό, τεχνικές λεπτομέρειες του μάκρους της κάθε βίδας και της διαμέτρου του κάθε οστού, ενώ ξεφεύγουν βασικά θέματα. Αυτό το οποίο έχω να προτείνω εγώ και το οποίο θέλω να το ξεκινήσω από το Ρέθυμνο, είναι οι «Ημέρες Ορθοπαιδείας», έτσι τις έχω βαφτίσει στο μυαλό μου, στις οποίες οι ορθοπεδικοί θα μαζεύονται και θα παρακολουθούν μία ημερίδα ή ένα μίνι συμπόσιο, ας πούμε, το οποίο δεν θα είναι από ορθοπεδικούς για ορθοπεδικούς, θα είναι από μη ορθοπεδικούς για ορθοπεδικούς. Και εκεί έχουν χώρο οι άνθρωποι της μεθόδου Mckenzie, έχουν χώρο οι φαρμακολόγοι, έχουν χώρο οι γυμναστές έχουν χώρο πάρα πολλοί άλλοι παράγοντες, που χρειάζονται στον ορθοπεδικό αλλά ο ορθοπεδικός δεν έχει ιδέα. Πότε, πώς και γιατί θα πραγματοποιηθεί, αυτό είναι άλλη μία σκέψη στα βάθη του μυαλού μας, κι ελπίζουμε πάντοτε πως κάποιος άλλος, καλύτερος από εμάς, θα συνεχίσει μια αρχή που ξεκινήσαμε εμείς, κάπως δύσκολα. Αυτό το ελπίζω και εγώ, πραγματικά, γιατί ξέρω πολύ καλά από δύσκολα. Πάντως ο χώρος μας της μηχανικής διάγνωσης και θεραπείας, ο χώρος του Ινστιτούτου Mckenzie, με χαρά βλέπει αυτή σας τη σκέψη και θα συμμετέχει με πάρα πολύ ενδιαφέρον, σε αυτή την προσπάθεια, με στόχο να βοηθήσει όσο μπορεί, όποτε και εφόσον αυτή πραγματοποιηθεί. Θίξατε, λοιπόν, ζητήματα τα οποία ακούγονται πολύ δύσκολα, οφείλω να το ομολογήσω, όπως, άλλωστε, κάνατε και σε μία πρόσφατη παρουσία σας στο συνέδριο Γιαννέστρας, που έγινε στα Χανιά, όπου κάνατε μία παρουσίαση η οποία απέσπασε θερμά σχόλια και πολύ καλές κριτικές, κυρίως από τους ορθοπεδικούς, γιατί είναι προφανές ότι οι φυσικοθεραπευτές, όλοι, ήταν σαν να είχανε γιορτή εκείνη την ημέρα που σας άκουσαν. Αυτό όμως έδειξε ότι και άλλοι πολλοί συμφωνούν με τις δικές σας απόψεις ασχέτως αν δεν βγαίνουν μπροστά να τα πουν, δεν είναι η αιχμή του δόρατος. Ευχαριστώ για τα καλά σας λόγια. Η παρουσίαση αυτή, που είχε για θέμα της το χρόνιο άλγος της αυχενικής μοίρας, σε ένα συνέδριο ορθοπεδικών, εξειδικευμένων στη χειρουργική της σπονδυλικής στήλης, με φόβιζε λίγο, διότι εγώ δεν είμαι τόσο εξειδικευμένος. Βεβαίως, είχα την τιμή και τη χαρά να μαθητεύσω δίπλα στον Απόστολο Πολυζωίδη επί μία 5ετία στην Αγγλία, όπου η χειρουργική της οσφυαλγίας και οι σπονδυλοδεσίες της αυχενικές μοίρας αποτελούσαν αντικείμενο συχνής θεραπευτικής προσέγγισης. Είναι ένα δύο θέματα, τα οποία ερχόμενος στο Ρέθυμνο, όπου ασχολούμαι κυρίως με την καθημερινή πραγματολογία και Τόμος 5 ος Τεύχος Ελληνικό Ινστιτούτο Mckenzie

8 τις αρθροπλαστικές, λίγο ως πολύ τα εγκατέλειψα. Μου μένει όμως το ότι η θεραπεία, ειδικά στη Σ.Σ. δεν είναι συνολική, δεν είναι τελική, δεν είναι μακρόπνοη, όπως ας πούμε είναι η θεραπεία στο γόνατο ή στο κάταγμα ή στον ώμο. Είναι μία διάθεση γιατρού και αρρώστου ή ας το πω πιο αντικειμενικά, θεραπευτή και αρρώστου να αυξηθεί το μεσοδιάστημα χωρίς πόνο και να μειωθεί η ένταση του πόνου στην έξαρση. Αυτοί είναι οι δύο βασικοί στόχοι στην αντιμετώπιση του σπονδυλικού άλγους. Βγαίνοντας λοιπόν να μιλήσω, είπα τις αδυναμίες μου, αυτό που αισθάνομαι ότι δεν μπορώ να κάνω και αυτό που αισθάνομαι ότι έχω μείνει αβοήθητος να κάνω. Γιατί σε καμία περίπτωση δεν μπορώ να πω ότι κάποιο, έστω, Νοσοκομείο, το οποίο γνωρίζω εγώ, έχει ένα σαφή τρόπο καθορισμένο και προγραμματισμένο για την επιμόρφωση των ορθοπεδικών, όπως π.χ. και για να φύγουμε από τα ίδια και τα ίδια που συζητούμε τόση ώρα, στο ζαχαρώδη διαβήτη. Ενώ ο διαβητικός ορθοπεδικός ασθενής, είναι μονίμως παρών και στο εξωτερικό ιατρείο και στην κλινική, ως νοσηλευόμενος. Έτσι, λοιπόν, έστρεψα τα φώτα στην κατεύθυνση που ζητούμε ως ορθοπεδικοί, για να βελτιωθούμε. Στην επιμόρφωσή μας σε άλλα μη ορθοπεδικά θέματα, τα οποία όμως α- κουμπούν την καθημερινή μας πράξη. Αν πάω ένα βήμα μακρύτερα θα βάλω μέσα και κάποιες άλλες κατηγορίες θεραπειών. Την ομοιοπαθητική, ακόμα και την φυσική ιατρική, η οποία έχει έδρα και διδάσκεται στο Ασκληπιείο της Βούλας, στην Αθήνα, για την οποία εγώ δεν μπορώ να καταλάβω ούτε τι είναι. ηλαδή τι διαφορά έχει η φυσική ιατρική από τη φυσικοθεραπεία και από πού ξεκινούν τα όριά της και πού σταματούν. Λέω, λοιπόν, ότι είναι καιρός να σταματήσουμε να φτιάχνουμε μεσοτοιχίες ανάμεσα στις ιατρικές και παραϊατρικές ειδικότητες, να προσπαθούμε να απομονωθούμε α- πό όλους τους άλλους και να εμβαπτιζόμαστε καθημερινά στα συμπεράσματα της δικής μας νοοτροπίας. Έχουμε εξαντλήσει τις μεγάλες βίδες και τις μικρές βίδες, σε σημείο που δεν πάει άλλο και εξακολουθούμε να κάνουμε το ίδιο λάθος, οι νοσοκομειακοί, τουλάχιστον, γιατροί και οι γιατροί των ταμείων, να υπογράφουμε, δηλαδή, γύρω στις πενήντα με εκατό συνταγές κάθε μέρα, ξέροντας ότι οι μισές από αυτές δεν χρειάζονται και για τις άλλες μισές, που χρειάζονται, δεν είμαστε σίγουροι ότι αυτό που δίνουμε είναι το καλύτερο για τον άρρωστο. Ελπίζω, ότι κάποιοι πιο επιστήμονες στην εκπαίδευση, πιο γνώστες στο αντικείμενο και πιο δυνατοί στις δυνατότητες εφαρμογής από εμένα, σε αυτό το μικρό Νοσοκομείο, θα φτιάξουν κάποια προγράμματα και κάποια σχέδια, σύμφωνα με τα οποία θα μπορέσουμε να δράσουμε όλοι μαζί. Ζητώ από το Ινστιτούτο σας, να κάνει ένα είδος γκαλόπ ανάμεσα στους ορθοπεδικούς, με κάποιο ερωτηματολόγιο, και να βγάλει έ- να συμπέρασμα το οποίο να βασίζεται σε επιστημονικά στοιχεία, σαν αυτά που μάζεψε ο R. Mckenzie, έτσι ώστε να ξεκινήσει μία εποικοδομητική, συγκεκριμένη και αποδοτική, στο τέλος, συνεργασία δύο κλάδων, οι οποίοι έχουν ανάγκη ο ένας τον άλλον. ιότι, ας μη γελιόμαστε, αν εμείς που θέλουμε να ασχοληθούμε με τη μεγάλη βίδα και τη μικρή βίδα, κατορθώσουμε να διοχετεύσουμε το ποσό των αρρώστων, το οποίο στην ουσία δεν μας συγκινεί, σε εσάς που είσαστε οι αρμόδιοι να το αντιμετωπίσετε, θα έχουμε ωφεληθεί πάρα πολύ, θα έχετε ωφεληθεί εσείς πάρα πολύ, και το κυριότερο όλων θα έχουν ωφεληθεί οι α- σθενείς πάρα πολύ. Θέλω να σας πω ότι με ευχαρίστησε η θέση σας, γιατί εκτός από τη σαφήνεια με την ο- ποία τη διατυπώσατε, είχε και μία φιλοσοφική πλευρά την οποία δεν τη βλέπει κανείς συχνά, αλλά από τη δική σας την πλευρά φάνηκε έντονα και το εισέπραξα πάρα πολύ θετικά όσο νομίζω το ίδιο θετικά θα το εισπράξουν και οι αναγνώστες μας. Εγώ σας ευχαριστώ, γιατί σπάνια μου δίνεται η ευκαιρία να μιλήσω για τη δουλειά μου από απόσταση, δηλαδή βλέποντάς την όχι μονάχα σαν ένα πέλαγος καθημερινής πάλης μέσα στο οποίο υ- πάρχουν πέντε δέκα διαμάντια καλών και δύσκολων εγχειρήσεων. Πέρα από αυτά, η επιτυχία στην κλινική ορθοπεδική είναι η μείωση των απόγοητευμένων ασθενών. Να είναι όσο το δυνατόν λιγότεροι και να έχουν απογοητευθεί σε όσο γίνεται μικρότερο βαθμό. Σας ευχαριστώ, εύχομαι ό,τι καλύτερο, θα είμαι πάντα κοντά σας. Θα οργανώσω μία «Ημέρα Ορθοπαιδείας», εδώ στο Ρέθυμνο, φιλοδοξώ να είναι κάπου στο Σεπτέμβρη ή τις αρχές του Οκτώβρη του 2006 και ελπίζω ότι θα μπορέσουμε να κάνουμε μία καλή «Ορθοπαιδεία» και επειδή μέσα στην παιδεία είναι και τα παιχνίδια και τα αγωνίσματα και αυτό είναι που μου λείπει σε όλα τα συνέδρια γι αυτό, σκέφτομαι μία καινούρια ιδέα που σιγοβράζει κάποιον καιρό μέσα στο μυαλό μου, η ιδέα κάποιου αγώνα. Ας πούμε, Γιατροί-Φυσικοθεραπευτές π.χ. στο πινγκ-πονγκ; εν ξέρω τι θα είναι. Εκείνο που ξέρω είναι ότι δεν παίζουμε μαζί. Μπορεί να μορφωνόμαστε μαζί, μπορεί να συζητάμε μαζί, ακόμη και να διασταυρώνουμε τα ξίφη μας, αλλά δεν παίζουμε και αυτό νομίζω ότι μας λείπει από την ιατρική ύλη, από τον ιατρικό κόσμο. Και θα ήθελα να το ξεκινήσω και αυτό. Από τη δική μας την πλευρά, όχι μόνο είναι υπόσχεση, είναι δέσμευση. Σας ευχαριστούμε, μας κάνατε μεγάλη τιμή να μιλήσετε για το περιοδικό μας. Είναι χαρά δική μου, διότι όπως είπα λύνετε τα δικά σας προβλήματα, λύνετε τα δικά μας προβλήματα, και λύνετε και τα προβλήματα των α- σθενών. Αυτό είναι μία τεράστια κοινωνική προσφορά. Ελληνικό Ινστιτούτο Mckenzie 8 Τόμος 5 ος Τεύχος

9 R.W. Porter, C. Hibbert, C. Evans Έχει γίνει μια προσπάθεια να αναγνωριστεί η παγίδευση της οσφυϊκής ρίζας μέσα στο ριζικό κανάλι, χρησιμοποιώντας τέσσερα κριτήρια: 1: δριμύς, αδιάκοπος ριζικός πόνος κάτω από το γόνατο 2: πόνος που δεν υποχωρεί με την κατάκλιση 3: ελάχιστα σημεία τάσης και 4: ασθενείς με ηλικία άνω των 40 ετών. ιακόσιοι σαράντα εννέα ασθενείς εκπλήρωσαν τα κριτήρια, που αντιπροσώπευαν το 11% των α- σθενών που βρίσκονται υπό παρακολούθηση σε κλινικές πόνου για την οσφυαλγία. Οι περισσότεροι, είχαν περιορισμένη οσφυϊκή έκταση, αλλά λίγοι είχαν μη φυσιολογικά νευρολογικά σημεία. Ο εκφυλισμός ήταν συχνός, ιδιαίτερα η μείωση του μεσοσπονδυλίου διαστήματος. Το μέγεθος του κεντρικoύ καναλιού, που μετρήθηκε με υπέρηχο ή- ταν κανονικό, συμβατό με ένα μεταβαλλόμενο προηγούμενο ιστορικό οσφυαλγίας. Οι ασθενείς με μακροχρόνιο ιστορικό οσφυαλγίας που έφταναν το 80% και 90.4%, αντιμετωπίστηκε με μη χειρουργικά μέσα. Αν και το 78% εξ αυτών είχε ακόμα κάποιο ριζικό πόνο μεταξύ 1 και 4 ετών μετά την πρώτη συμμετοχή, οι περισσότεροι από αυτούς δεν ήταν ενοχλούνταν τόσο ώστε να επιδιώξουν άλλη βοήθεια. Η ΠΑΓΙ ΕΥΣΗ της οσφυϊκής νευρικής ρίζας πλαγίως του ριζικού καναλιού, παράγει ένα κλινικό σύνδρομο ευδιάκριτο από το σύνδρομο της ο- ξείας δισκικής παθολογίας, αν και ο πόνος μπορεί να είναι της ίδιας κατανομής. Στο σύνδρομο παγίδευσης ρίζας, η παθολογία που επηρεάζει την οσφυϊκή ρίζα, θεωρείται ότι βρίσκεται στο ριζικό κανάλι 2,9 ενώ η δισκική πρόπτωση τείνει να επηρεάζει στη ρίζα στο κεντρικό κανάλι και στο πλάγιο εγκόλπωμά της. Η εμπλοκή της ρίζας που οφείλεται σε άλλες αιτίες, εκτός της οξείας παθολογίας του δίσκου, έχει προσδιοριστεί από ηλεκτρικές μελέτες και έχει ε- πιβεβαιωθεί χειρουργικά 6, τα δε οφέλη της χειρουργικής αποσυμπίεσης του ριζικού καναλιού έ- χουν περιγραφεί από τους Crock 3, Venner 3, και Critchley 1. Αναμφισβήτητα, πάντως, μερικοί α- σθενείς βιώνουν συμπτώματα ρίζας, λόγω παθολογίας σ αυτή την περιοχή, σε μικρότερο βαθμό και είναι περισσότερο προετοιμασμένοι να δεχτούν την ανικανότητά τους, παρά να επιδιώξουν χειρουργική θεραπεία. εν έχουν καταγραφεί πολλά πράγματα για τα κριτήρια της αναγνώρισης αυτού του συνδρόμου, της επίπτωσής του μεταξύ των πασχόντων από οσφυαλγία, ούτε για τη φυσική του εξέλιξη. Έχουμε επιδιώξει να προσδιορίσουμε τους ασθενείς με παθολογία του καναλιού της νευρικής ρίζας, που παραπέμπονται πρώτη φορά σε κλινική πόνου για οσφυαλγία και να καταγράψουμε τη αντιμετώπιση και την πρόοδό τους για μία περίοδο 1-4 ετών. ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΙ Εξήντα ένα αποσπάσματα πληροφοριών από το ι- στορικό και την εξέταση και έρευνα για 2360 α- σθενείς που είχαν πρώτη παραπομπή σε κλινική πόνου, αποθηκεύτηκαν στον υπολογιστή. Οι α- σθενείς θεωρήθηκε ότι έχουν «σύνδρομο παγίδευσης ρίζας» (η ρίζα επηρεαζόταν πιθανώς στο ριζικό κανάλι, λόγω μιας χρόνιας παθολογικής διαδικασίας), εάν εκπλήρωναν τα ακόλουθα κριτήρια (ο προσδιορισμός πραγματοποιήθηκε με την ανάκτηση των δεδομένων από τον υπολογιστή): 1. είχαν σταθερό και σοβαρό μονόπλευρο πόνο στο πόδι σε μια κατανομή της ρίζας που εκτεινόταν μέχρι χαμηλά στην κνήμη. Ακτινοβολούνταν από το γλουτό οπισθίως ή εξωτερικώς του μηρού, στον γαστροκνήμιο, στην ποδοκνημική και μερικές φορές στον άκρο πόδα. Ο πόνος στον άκρο πόδα ήταν κατά περιόδους εντελώς εντοπισμένος στο μεγάλο δάχτυλο ή στο εξωτερικό μέρος του ποδιού, αλλά δεν ήταν σπάνιο να υπάρχει μία διάχυτη αίσθηση από «καρφίτσες - βελόνες» στον άκρο πόδα Ο πόνος άρχιζε από το κέντρο και επεκτεινόταν πιο περιφερειακά, με το χρόνο. Ο πόνος ήταν χειρότερος στο πόδι από όσο στη μέση. Τόμος 5 ος Τεύχος Ελληνικό Ινστιτούτο Mckenzie

10 2. Αντίθετα με το ριζικό πόνο που προκύπτει από οξεία πρόπτωση του δίσκου, ο πόνος παρέμενε α- μείωτος, ακόμη και κατά την παραμονή στο κρεβάτι. 12 Αντί γι αυτό ο ασθενής περπατούσε κατά τη διάρκεια της νύχτας και όταν καθόταν άλλαζε συνεχώς θέσεις στην καρέκλα. 3. Η ανύψωση τεταμένου σκέλους ήταν ίση ή καλύτερη από 70 Ο. Τόσο ο Corck 3 όσο κι ο Leyshon et al 6 κατέγραψαν ελάχιστα σημεία τάσης σε α- σθενείς με παθολογία ριζικού καναλιού, ακόμα και όταν τα συμπτώματα προσέδιδαν σημαντική ανικανότητα, ώστε να καταφύγουν σε χειρουργική αποσυμπίεση. 4. Ήταν ηλικίας άνω των 40. Η παθολογική αλλαγή στο ριζικό κανάλι είναι σχετική με την ηλικία, αν και βάζοντας στα κριτήρια μια αυθαίρετη ηλικία, αποκλείοντας τις πρώτες τέσσερις 10ετίες, αυτό μπορεί αφενός να αποκλείσει κάποιους νεώτερους ασθενείς με παθολογία ριζικού καναλιού, που είναι επακόλουθη μιας νεανικής δισκικής παθολογίας, ή σπονδυλόλυσης, κι αφετέρου να συμπεριλάβει μερικά μεγαλύτερα άτομα με οξεία πρόπτωση δίσκου που συνέβη πολύ αργά στη ζωή τους, των οποίων τα σημεία τάσης είναι ελάχιστα. Αυτά τα κριτήρια επιδιώχθηκαν από τους 2360 α- σθενείς που παρουσιάστηκαν στην κλινική πόνου για οσφυαλγία, συγκρίνοντας την συχνότητα με την οποία παρουσιάζονταν με άλλα σύνδρομα ο- σφυαλγίας, όπως η οξεία συμπτωματική δισκική παθολογία, χρησιμοποιώντας τα κριτήρια McCulloch 8, η νευρογενής χωλότητα όπως περιγράφεται από τον Verbiest 14 και ασθενείς με οσφυαλγία και αναφερόμενο πόνο που δεν ξεπερνούσε τη μεσότητα της κνήμης και η άρση τεταμένου σκέλους ήταν ίση ή καλύτερη των 90 Ο και δεν είχαν κανένα σημείο νευρολογικής ανωμαλίας. Οι τυπικές ραδιογραφίες εξετάστηκαν, ειδικά για τη στένωση του μεσοσπονδυλίου διαστήματος (Linden et al 7 ). Το κεντρικό σπονδυλικό κανάλι μετρήθηκε και στους 2360 ασθενείς με υπέρηχο 5,10. Ραδιογραφία με σκιαγραφικό πραγματοποιήθηκε μόνο στους ασθενείς για τους οποίους θεωρήθηκε ότι απαιτούνταν χειρουργική θεραπεία. Η μεταγενέστερη πρόοδος των ασθενών που εκπλήρωναν τα κριτήρια για το σύνδρομο παγίδευσης ρίζας, αξιολογήθηκε με τη βοήθεια ενός ερωτηματολογίου που ταχυδρομήθηκε και συμπληρώθηκε από τους ασθενείς που παρουσιάστηκαν τα προηγούμενα 1-4 έτη. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Το σύνδρομο παγίδευσης ρίζας αναγνωρίστηκε σε 249 εκ των 2360 ασθενών, που αντιπροσωπεύουν 10,5% των ασθενών που παρουσιάστηκαν στην κλινική πόνου για οσφυαλγία. Αυτό, το αντιπαραβάλαμε με το 8,7% των ασθενών με συμπτωματική δισκική παθολογία, το 6,5% των ασθενών με νευρογενή χωλότητα και το 18,2% των ασθενών με οσφυαλγία και αναφερόμενο πόνο. Οι ασθενείς με σύνδρομο παγίδευσης ρίζας ήταν σε ποσοστό 54% άνδρες, και η μέση ηλικία ήταν 51 ±7.6 έτη. Τα συμπτώματα της ρίζας ήταν σοβαρά, όπως α- παιτείτο από τα κριτήρια, αλλά τα μη φυσιολογικά σημεία ήταν λίγα. Για παράδειγμα, 84% μπορούσε να σκύψει εμπρός για να αγγίξει κάτω από τα γόνατα (σχήμα 1), αν και το 88% είχε κάποιο περιορισμό οσφυϊκής έκτασης, και το 25% δεν είχε καθόλου έκταση. Η πλειοψηφία δεν είχε σημεία νευρολογικής ανωμαλίας στα κάτω άκρα, που σημαίνει κανονικά αντανακλαστικά, καμία μυϊκή αδυναμία ή απώλεια και καμία αισθητική απώλεια. Περισσότεροι από τους μισούς είχαν ανύψωση τεταμένου σκέλους 90 Ο. Πολλοί ασθενείς με δριμύ ριζικό πόνο τώρα, είχαν ένα μακρόχρονο ιστορικό οσφυαλγίας. Ογδόντα τοις εκατό (80%) είχαν προηγούμενη οσφυαλγία, με το πρώτο επεισόδιο να είναι, κατά μέσον όρο, 7,3 ± 6,5 έτη πριν. Μόνο το 2% είχε προηγούμενη χειρουργική επέμβαση. 0% 16% 53% 31% 25% 32% 31% 12% Σχ.1: Ποσοστά ικανότητας ασθενών να σκύψουν μέχρι το γόνατο, κάτω από το γόνατο και μέχρι το πάτωμα και να εκτείνουν τις γάμπες κατά ένα τρίτο, δύο τρίτα και σε πλήρη έκταση Τα ραδιολογικά σημεία των εκφυλιστικών αλλαγών ήταν παρόντα στο 80% των ασθενών με σύνδρομο παγίδευσης ρίζας, κυρίως στο Ο5-Ι1, ενώ η μείωση του μεσοσπονδυλίου διαστήματος αναγνωρίστηκε στο 56%. Το πρότυπο των μετρήσεων του υπερήχου ήταν το ίδιο, όπως στο γενικό πληθυσμό, όμως ελαφρώς μικρότερο σε τιμή, εν αντιθέσει με εκείνο των ασθενών με δισκικά συμπτώματα και των ασθενών με νευρογενή χωλότητα (Porter et al 11 ). εν δόθηκε καμία ενεργητική θεραπεία στο 81% των ασθενών. Είτε άρχισαν να βελτιώνονται μετά την πρώτη επίσκεψη, είτε, όταν τους εξηγήθηκε η πιθανή διάγνωση, προετοιμάστηκαν να περιμένουν την ανάρρωση και να προσπαθήσουν να μειώσουν τη μηχανική τάση στη σπονδυλική στήλη. Οι συμβουλές στις πρώτες συζητήσεις μαζί τους ενισχύθηκαν από τη συμμετοχή Ελληνικό Ινστιτούτο Mckenzie 10 Τόμος 5 ος Τεύχος

11 στο «Back School» του 22% των ασθενών. εκατέσσερα τοις εκατό (14%) έλαβαν επισκληρίδια έγχυση, περιστασιακά μία δεύτερη ή και τρίτη, επειδή τα συμπτώματα ήταν, γενικώς, ιδιαίτερα σοβαρά. Εικοσιτέσσερις ασθενείς (9.6%) αντιμετωπίστηκαν με χειρουργική αποσυμπίεση του ριζικού καναλιού. Αυτό θεωρήθηκε απαραίτητο όταν ο πόνος ήταν τέτοιος, που καθιστούσε τους ασθενείς ανίκανους για εργασία ή άλλες δραστηριότητες και δεν ανταποκρίνονταν στην επισκληρίδια έγχυση. Η ριζογραφία δεν κατέδείξε δισκική πάθηση, και ήταν, γενικά, φυσιολογική, παρουσιάζοντας περιστασιακά πάχυνση της ρίζας. Ηλεκτρομυογραφικές μελέτες δεν έγιναν. Οι Ο5 και Ι1 ρίζες ερευνήθηκαν και οι δύο στο επίπεδο Ο5-Ι1, με αφαίρεση της Ο5 ακανθώδους απόφυσης και των πετάλων, αποσυμπιέζοντας έτσι το κανάλι της Ο5 ρίζας μονόπλευρα και εκτέμνοντας τις κατάντης αρθρικές αποφύσεις του Ο5 και το κάτω μέρος της ανάντης απόφυσης του Ι1. Αν χρειαζόταν, είτε λόγω εκφυλισμού των δίσκων Ο4-Ο5, είτε λόγω τμηματικής αστάθειας στη δυναμική κάμψη κι έκταση της μυελογραφίας, το κανάλι της Ο4 ρίζας αποσυμπιεζόταν, επίσης. Οι 24 ασθενείς που αντιμετωπίστηκαν χειρουργικά, αξιολογήθηκαν μετά από 12 μήνες. Σε τρεις ασθενείς ο ριζικός πόνος καταργήθηκε εντελώς, σε δεκαπέντε ήταν λιγότερο δριμύς και έξι δεν ή- ταν καλύτερα. Από τους 249 ασθενείς με σύνδρομο παγίδευσης ρίζας, 90,4% δεν αντιμετωπίστηκαν χειρουργικά. Η πρόοδος των μη χειρουργημένων ασθενών, τους οποίους είχαμε δει πρώτη φορά 1-4 έτη ε- νωρίτερα αξιολογήθηκε από 169 (75%) απαντήσεις ενός ερωτηματολογίου που στάλθηκε ταχυδρομικά. Ο μέσος χρόνος από την πρώτη συμμετοχή ήταν 2,2 ±0,9 έτη. Το 78% αυτών των ασθενών είχαν ακόμα κάποιο πόνο ρίζας και από εκείνους που δεν είχαμε δει για 3 έτη, το 76% δεν ήταν ακόμα σταθερά χωρίς πόνο στο πόδι κάτω από το γόνατο. Πάντως, το 90% όλων των μη χειρουργηθέντων ασθενών είπαν ότι ήταν σημαντικά ικανοποιημένοι, αφού είχαν αποφύγει την ταλαιπωρία να αναγκαστούν να επιδιώξουν ιατρική, ή φυσικοθεραπευτική ή όποια άλλη βοήθεια. ΣΥΖΗΤΗΣΗ Ο δίσκος έχει το προνόμιο της δημοτικότητας με διάρκεια αρκετών δεκαετιών. Συγχρόνως, ο ριζικός πόνος είναι σχεδόν συνώνυμος με διάγνωση δισκικής ασθένειας. Σήμερα αναγνωρίζεται ότι η οσφυϊκή ρίζα μπορεί να επηρεαστεί από άλλη παθολογία και επί μίας διαφορετικής περιοχής, πέραν της οξείας δισκικής παθολογίας. Αν και η κατανομή του πόνου είναι η ίδια, η φύση του είναι διαφορετική. Τείνει να είναι σοβαρός, σταθερός, και μη υποχωρών όταν ο α- σθενής παραμένει στο κρεβάτι. Το περιορισμένο εύρος της ανύψωσης τεταμένου σκέλους δεν επηρεάζεται πολύ στο σύνδρομο παγίδευσης νευρικής ρίζας και υπάρχουν, συχνά, λίγα μη φυσιολογικά νευρολογικά σημεία. εν θέλουμε να στηριχτούμε στην υποκειμενική αξιολόγηση του ασθενούς, αλλά η διαγνωστική δυσκολία βρίσκεται στην ανεπαρκή ύπαρξη μη φυσιολογικών αντικειμενικών σημείων. Πολλοί ασθενείς, εντούτοις, έχουν ευδιάκριτο περιορισμό της σπονδυλικής έκτασης και το εύρος της ανύψωσης τεταμένου σκέλους μπορεί να είναι ελαφρώς περιορισμένo. Οι Leyshon et al 6 έχουν α- ποδείξει ότι ακόμα και όταν αναγνωρίζονται από το ηλεκτρομυογράφημα νευρολογικές αλλαγές της επηρεασθείσας ρίζας, τα μη φυσιολογικά σημεία είναι λίγα. Είναι η εντυπωσιακή αντίθεση μεταξύ των συμπτωμάτων και των σημείων, αυτό που χαρακτηρίζει ετούτο το σύνδρομο. Έχουμε επιδιώξει να προσδιορίσουμε τους ασθενείς με παθολογία στο ριζικό κανάλι, μέσω τεσσάρων κριτηρίων, που θεωρούμε ότι, γενικώς, είναι η αιτία του σοβαρού ριζικού πόνου: ασθενείς μεγάλων ηλικιών, καμία ανακούφιση στο κρεβάτι και επίσης όχι μεγάλος περιορισμός του εύρους, κατά την ανύψωση τεταμένου σκέλους. Εάν πληρούνται αυτά τα κριτήρια, η παθολογία του ριζικού καναλιού ευθύνεται για το 11% των ασθενών που έρχονται στην κλινική πόνου με παραπομπή οσφυαλγίας. Η παθολογία της ρίζας μπορεί να συμβεί από σπονδυλολίσθηση, από συγγενή υπερτροφία των ζυγοαποφυσιακών αρθρώσεων στο επίπεδο Ο5- Ι1 και από προηγούμενο τραυματισμό στην α- ποφυσιακή άρθρωση, αλλά η υψηλή συχνότητα της συρρίκνωσης του μεσοσπονδυλίου διαστήματος δείχνει ότι μία προηγούμενη δισκική παθολογία είναι σημαντική αιτία για αυτό το σύνδρομο. Ραδιογραφίες της ΟΜΣΣ έδειξαν μεγαλύτερη επίπτωση στη στένωση του μεσοσπονδυλίου διαστήματος από όσο αναμενόταν. Ο Linden και συνεργάτες, 7 κατά την εξέταση υποψηφίων υπαλλήλων, σημείωσαν μια αυξανόμενη επίπτωση της στένωσης του μεσοσπονδυλίου διαστήματος με την ηλικία, που επηρεάζει το 11% του πληθυσμού μεταξύ 50 και 54 ετών. Σε αυτό το σύνολο, το 56% των ασθενών είχε μεσοσπονδύλιο διάστημα που στένευε, συνήθως, στο Ο5-Ι1. Η συρρίκνωση των δίσκων συνδέεται με πολλούς τύπους παθολογικών αλλαγών στο κανάλι της ρίζας 2, με την πέμπτη οσφυϊκή ρίζα να βρίσκεται σε κίνδυνο κάτω από την ευρεία σπονδυλική ε- ντομή του Ο5 και την πρώτη ιερή ρίζα πίσω από την άνω αποφυσιακή άρθρωση. Μία δισκική παθολογία που έχει συμβεί πολλά έτη πριν, μπορεί να αλλάξει τη φυσιολογική ανατομία του ριζικού καναλιού, ειδικά αν ο Ο5 εγκαθίσταται επί του Ι1, με τη μείωση του μεσοσπονδυλίου διαστήματος. Οι οστικές εκφυλιστικές αλλαγές εισέρχονται στο ριζικό κανάλι από την αποφυσιακή άρθρωση και την οπίσθια Σ.Σ. (σχήμα 2). Η παθολογία βρίσκεται, συχνά, πολύ πλάγια για να φανεί από το ριζόγραμμα. Οι αλλαγές του συνδέσμου κι ο ουλώδης ιστός του μαλακού ιστού που προκύπτει Τόμος 5 ος Τεύχος Ελληνικό Ινστιτούτο Mckenzie

12 από προηγούμενη δισκική παθολογία, μειώνουν, επίσης, το διαθέσιμο διάστημα για τη νευρική ρίζα. Αυτό επηρεάζεται δυναμικά από την έκταση, όταν η ανάντης αποφυσιακή άρθρωση πλησιάζει την οπίσθια πλευρά του κεντρικού σπονδύλου, καθώς και από τη μη φυσιολογική τμηματική κίνηση μίας εκφυλιστικής σπονδυλολίσθησης. Σχ. 2: Εκφυλιστικές αλλαγές εισέρχονται στο ριζι κό κανάλι Η οστική διείσδυση στο ριζικό κανάλι καταδεικνύεται με την αξονική τομογραφία. Μπορεί να είναι ασυμπτωματική, αλλά είναι, κλινικά, χρήσιμη ό- ταν συσχετίζεται με τα σημεία και τα συμπτώματα. Προηγούμενο ιστορικό οσφυαλγίας,συνήθως πολλών ετών πριν, καταγράφηκε στο 80% των ασθενών. Τώρα, αυτοί οι ασθενείς παρουσιάστηκαν με νέο πρόβλημα ριζικού πόνου. Πιθανώς, για πολλούς, η φυσική εξέλιξη της παγίδευσης ρίζας άρχισε έτη πριν, με μία δισκική παθολογία και τόσο οι εκφυλιστικές αλλαγές του οστού, όσο και ο μαλακός ιστός άλλαξαν τόσο το ριζικό κανάλι ώστε η νευρική ρίζα με το περιορισμένο διάστημα ή την περιορισμένη έξοδο, έγινε τρωτή σε τραυματισμό. Το φυσιολογικό πρότυπο των μετρήσεων με υπέρηχο υποδεικνύει ότι το κεντρικό κανάλι των α- σθενών με αυτό το σύνδρομο διαφέρει ελάχιστα από το γενικό πληθυσμό. Ο υπέρηχος, φυσικά, δεν επιτρέπει τη μέτρηση του ριζικού καναλιού. Ο δριμύς ριζικός πόνος που προκύπτει από παθολογία των ριζικών καναλιών στη μέση ηλικία, δεν είναι απίθανο να σχετίζεται με ασυμπτωματικό δίσκο κάποια έτη πριν, εάν το κεντρικό κανάλι ήταν αρκετά ευρύ για τη ρίζα, ώστε αυτή να αποφύγει τη ζημία νωρίτερα. Πολλοί ασθενείς με σύνδρομο παγίδευσης ρίζας έχουν, πιθανώς, κοινή αιτιολογία προηγούμενη δισκική παθολογία αλλά η δριμύτητα των αρχικών συμπτωμάτων δεν εξαρτάται, αδικαιολόγητα από πολλούς παράγοντες που επηρεάζουν τα οξέα δισκικά συμπτώματα, και τελευταίο όλων το ριζικό κανάλι. εν υπάρχει κανένα στοιχείο, επομένως, από τις μετρήσεις με υπέρηχο, ότι τα συμπτώματα των ριζικών καναλιών σχετίζονται με το μέγεθος του κεντρικού καναλιού. Από τη στιγμή που τα ριζικά συμπτώματα γίνουν τόσο σοβαρά ώστε ο ασθενής να ζητήσει μια γνώμη από κάποιο νοσοκομείο, είναι πιθανό να έχουν γίνει ήδη χρόνιο πρόβλημα. Μόνο ένας στους τέσσερεις θα είναι ελεύθερος συμπτωμάτων ένα έτος αργότερα. Το 76% των ασθενών που απάντησαν στο ερωτηματολόγιο, αναγνώρισαν ένα πόνο στο πόδι, σε ριζική κατανομή, ένα χρόνο μετά την τελευταία τους επίσκεψη στο νοσοκομείο. Υπήρξαν πάντως, στοιχεία ότι ο πόνος ήταν λιγότερος, διαλείπων και αντιμετωπίσιμος. Από τους ασθενείς σε προχωρημένη ηλικία που παρουσιάζονται με αυτό το σύνδρομο λιγότερο συχνά, μόνο το 6% είναι πάνω από 65 ετών. Πιθανώς, τα συμπτώματα να εγκαθίστανται με το χρόνο, είτε απολύτως, είτε σε αντιμετωπίσιμες αναλογίες. Στην πλειοψηφία των ασθενών δε δόθηκε ενεργητική θεραπεία για τον ριζικό πόνο, επειδή δεν υπήρξαν ενδείξεις ότι οποιαδήποτε ιδιαίτερη μεθοδος ή άλλη μη χειρουργική θεραπεία έχει επιπτώσεις στη φυσική εξέλιξή του. Στο 14% των ασθενών έγιναν μια ή περισσότερες επισκληρίδιες εγχύσεις, αλλά η απάντησή τους στο ερωτηματολόγιο δεν ήταν σημαντικά διαφορετική εκείνων που δεν έλαβαν καθόλου θεραπεία. Το σύνδρομο παγίδευσης της ρίζας είναι ένα σχετικά κοινό σύνδρομο οσφυαλγίας που αντιμετωπίζεται στα νοσοκομεία. Προηγείται, πιθανώς, μία δισκική παθολογία, με ή χωρίς σημαντικά συμπτώματα, αλλά η ακόλουθη συρρίκνωση των δίσκων στην πορεία του χρόνου, αλλάζει την ανατομία των ριζικών καναλιών και καθιστά τη ρίζα τρωτή σε τραυματισμό. Από τη στιγμή που το σύνδρομο παγίδευσης ρίζας εγκατασταθεί, τείνει να γίνει ένα χρόνιο πρόβλημα, αντιμετωπίσιμο για την πλειοψηφία, αλλά για ένα μικρό ποσοστό μόνο απαιτείται χειρουργική αποσυμπίεση. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Critchley EMR: Lumbar spinal stenosis. Br Med J 284: Crock HV: Isolated lumbar disc resorption as a cause of nerve root canal stenosis. Clin Orthop 115: , Crock HV: Normal and pathological anatomy of the lumbar spinal nerve root canals. J Bone Joint Surg 63B: , Domminissee GF: Morphological aspects of the lumbar spine and lumbo-sacral region. Orthop Clin North Am 6: , Hibbert CS, Delaygue C, McGlen B, Porter RW: Measurement of the lumbar spinal canal by diagnostic ultrasound. Br J Radiol 54: , Ελληνικό Ινστιτούτο Mckenzie 12 Τόμος 5 ος Τεύχος

13 6. Leyshon A, Kirwan EOG. Wynn Parry CB: Electrical studies in the diagnosis of compression of the lumbar root. J Bone Joint Surg 63B: Linden MC, Brown HJ, Larsen BJ, Mitchell JR: Roentgenographic diagnosis of structural deviations in the lumbosacral spine of persons engaged in heavy industry. Am J Surg 99: , McCulloch JA: Chemonucleosis. J Bone Joint Surg 59B:45-52, McIvor GWD. Kirkaldy WWH: Pathological and myelographic changes in the major types of lumbar spinal stenosis. Clin Orthop 115:72-76, Porter RW. Wicks M, Hibbert C:The size of the lumbar spinal canal in the symptomatology of disc lesions. J Bone Joint Surg 60B: , Porter RW. Hibbert C. Wellman P: Backache and the lumbar spinal canal. Spine 5:99-105, Scoville WB: Lumbar disc surgery: technique of radical removal and early mobilisation. J Neurosurg 39: , Venner RM. Crock HV: Clinical studies of isolated disc risorption in the lumbar spine. J Bone Joint Surg 63B: , Verbiest H: A radicular syndrome from developmental stenosis of the lumbar vertebral canal. J Bone Joint Surg 37Β: , Παναμερικάνικο Συνέδριο Mckenzie AΥΓΟΥΣΤΟΥ, 2006 Hilton Bonaventure ΜΟΝΤΡΕΑΛ, ΚΕΜΠΕΚ Περισσότερες Πληροφορίες: Ann Carlton, PT, San Diego, CA, Τόμος 5 ος Τεύχος Ελληνικό Ινστιτούτο Mckenzie

14 Ronald L. Diercks, MD PhD & Martin Stevens, PhD, Groningen, The Netherlands Εβδομήντα επτά ασθενείς με ιδιοπαθές σύνδρομο παγωμένου ώμου, συμπεριλήφθηκαν σε μία προοπτική μελέτη η οποία συνέκρινε την επίδραση της εντατικής φυσικοθεραπευτικής αποκατάστασης, μέσω παθητικών διατάσεων και κινητοποίησης δια των χειρών (ομάδα διατάσεων), έναντι υποστηρικτικής θεραπείας και ασκήσεων στα όρια του πόνου (ομάδα επιτήρησης). εν υπήρχαν σημαντικές διαφορές σε σχέση με την ηλικία, το φύλο, το χρόνο έναρξης και τη σοβαρότητα της πάθησης. Όλοι οι ασθενείς είχαν παρακολουθηθεί επί 24 μηνες από την έναρξη της θεραπείας. Το 89% των ασθενών στην ομάδα επιτήρησης παρουσίασε φυσιολογική ή σχεδόν φυσιολογική και ανώδυνη λειτουργικότητα του ώμου (Σταθερή τιμή>80), στο τέλος της περιόδου παρακολούθησης. Το τελικό αυτό αποτέλεσμα είχε επιτευχθεί στο 64% εξ αυτών μέσα σε 12 μήνες. Αντιθέτως, μόνο το 63% των ασθενών από την ομάδα της εντατικής φυσικοθεραπευτικής αποκατάστασης έφτασε στη σταθερή τιμή>80 μετά από 24 μήνες. Τόσο το επίπεδο της Σταθερής τιμής, κατά την ολοκλήρωση της έρευνας, όσο και η χρονική στιγμή που η σταθερή τιμή>80 είχε ε- πιτευχθεί, επιβεβαιώνει το γεγονός ότι η απλή επιτήρηση προσφέρει καλύτερα αποτελέσματα στους ασθενείς με παγωμένο ώμο από την εντατική φυσικοθεραπεία. Το ιδιοπαθές σύνδρομο παγωμένου ώμου θεωρείται ότι έχει καλή φυσική ιστορία, όμως η μεγάλη διάρκεια του πόνου και της δυσλειτουργίας δημιουργούν πολλές παρεμβάσεις. Η κινητοποίηση και οι διατάσεις, οι ενδαρθρικές ενέσεις, οι χειρισμοί υπό αναισθησία και η χειρουργική ή αρθροσκοπική απελευθέρωση αναφέρονται με καλά αποτελέσματα από τους ερευνητές. Η μελέτη του Stenvers 29, όμως, παρουσίασε καλά αποτελέσματα της ήπιας άσκησης, στα πλαίσια του ανώδυνου εύρους κίνησης χωρίς καμία μορφή παθητικής διάτασης. Για να επιβεβαιωθούν τα αποτελέσματα της σύγκρισης ανάμεσα στο πρόγραμμα της απλής επιτήρησης και του πρωτοκόλλου εντατικής φυσικοθεραπείας, με παθητικές διατάσεις και ασκήσεις που υπερβαίνουν το όριο του πόνου, η συγκεκριμένη μελέτη είχε πραγματοποιηθεί στους ασθενείς με δεδομένο ιδιοπαθές σύνδρομο παγωμένου ώμου. Το σκεπτικό της υπόθεσης ήταν ότι αντιμετωπίζοντας τους αθενείς με υποστηρικτική επιτήρηση, η μεγαλύτερη και η ανώδυνη τροχιά της κίνησης μπορεί να επιτευχθεί σε μικρότερο χρονικό διάστημα από ό,τι με πιο επιθετικά φυσικοθεραπευτικά μέσα, όπως η παθητική διάταση και η κινητοποίηση. ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ Και οι 77 ασθενείς είχαν διάγνωση ιδιοπαθούς συνδρόμου παγωμένου ώμου, στο χρονικό διάστημα από τον Ιανουάριο του 1997 έως τον Ιανουάριο του Η διάγνωση, σύμφωνα με τον Lundberg 14 είχε ως εξής: πάνω από 50% ήταν ο περιορισμός της κίνησης της γληνοβραχιόνιας άρθρωσης προς όλες τις κατευθύνσεις, για χρονική διάρκεια άνω των 3 μηνών. Η κίνηση της γληνοβραχιόνιας άρθρωσης μετρήθηκε με εγκλισιόμετρο (Cybex), με την ωμοπλάτη σταθεροποιημένη από τον ερευνητή. Οι ασθενείς με σημαντικό τραυματισμό στο σύστοιχο ώμο ή βραχίονα, με χειρουργική επέμβαση στον ώμο, στο βραχίονα, στην ΑΜΣΣ, στο θώρακα ή στο στήθος κατά τα δύο προηγούμενα χρόνια, με ενδαρθρική δυσπλασία, εκφυλιστική ή φλεγμονώδη αρθρίτιδα, όλοι αυτοί είχαν εξαιρεθεί. Επίσης, οι διαβητικοί ασθενείς είχαν αποκλειστεί λόγω της διαφορετικής φυσικής πορείας της πάθησης σε ασθενείς με ζαχαρώδη διαβήτη 8, 14, 21. Για την έρευνα επιλέξαμε ένα αυτοσχέδιο πρωτόκολλο με μία άλλη ομάδα να αντιστοιχεί στην ο- μάδα ελέγχου 17. Οι ασθενείς αντιμετωπίστηκαν με υποστηρικτική θεραπεία και επιτήρηση για 2 χρόνια και έπειτα με παθητική κινητοποίηση και διατάσεις για τα επόμενα δύο χρόνια. Οι ασθενείς χωρίστηκαν σε δύο τυχαίες ομάδες 17 : οι 45 από αυτούς (19 άνδρες και 26 γυναίκες) αποτέλεσαν τη μία ομάδα, που σχηματίστηκε από τον Ιανουάριο του 1997 έως τον Ιανουάριο 1999 και τους εξηγήθηκε η σημασία της φυσικής πορείας της πάθησης, καθώς επίσης, τους δόθηκαν οδηγίες για τις ασκήσεις ώστε να μην υπερβαίνουν τα όρια του πόνου και για τις εκκρεμοειδείς και ενεργητικές ασκήσεις να γίνονται μέσα στα πλαίσια της ανώδυνης τροχιάς της κίνησης και να κάνουν ό- λες τις δραστηριότητες που μπορούν να ανεχθούν. Η δεύτερη ομάδα που είχε 32 ασθενείς (21 γυναίκες και 11 άνδρες) σχηματίστηκε στην περίοδο μεταξύ του Ιανουαρίου 1991 και Ιανουαρίου Οι ασθενείς της ομάδας αυτής ακολούθησαν ένα τυποποιημένο πρόγραμμα αποκατάστασης από έναν φυσικοθεραπευτή, το οποίο περιελάμβανε ενεργητική κινησιοθεραπεία στα όρια και πέρα από τα όρια του πόνου, παθητική διάταση και κινητοποίηση της γληνοβραχιόνιας άρθρωσης ό- πως και ασκήσεις για το σπίτι, με στόχο τη διάτα- Ελληνικό Ινστιτούτο Mckenzie 14 Τόμος 5 ος Τεύχος

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Μία από της σημαντικότερες παθήσεις που αλλοιώνουν την ποιότητα της ζωής του ανθρώπου, στην ώριμη ηλικία, είναι και η σπονδυλική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005)

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005) ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005) Αγαπητοί Συνάδελφοι, Κυρίες και Κύριοι, Αρχίζουμε την ενδιαφέρουσα αυτή στρογγυλή τράπεζα που έχει θέμα της, την Χρόνια οσφυαλγία, ελπίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ. 08/Φεβ/2013 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ. 08/Φεβ/2013 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας 1 2 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ- ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΘΑΝΑΣΑΚΗΣ Γ. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΘΕΙΣ ΣΤΗΝ ΖΥΡΙΧΗ ΕΛΒΕΤΙΑΣ ΚΝΩΣΣΟΥ 236 -ΚΑΣΤΕΛΛΙ ΠΕΔΙΑΔΟΣ ΤΗΛ 2810 327988 6937 363 880 Η αρθρίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ποιά είναι η ανατομική κατασκευή του ώμου; Η άρθρωση του ώμου σχηματίζεται από την σύνδεση τριών οστών: του βραχιονίου, της ωμοπλάτης και της κλείδας.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα ΣΤ τάξη Δημοτικού Σχολείου Μακρυγιάλου 2009-2010 1 Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα άγρια

Διαβάστε περισσότερα

Παρακάτω παραθέτω για σύγκριση μια φυσιολογική (αριστερά) με μια ε κ φ υ λ ι σ μ έ ν η ( δ ε ξ ι ά ) Σ π ο ν δ υ λ ι κ ή Σ τ ή λ η

Παρακάτω παραθέτω για σύγκριση μια φυσιολογική (αριστερά) με μια ε κ φ υ λ ι σ μ έ ν η ( δ ε ξ ι ά ) Σ π ο ν δ υ λ ι κ ή Σ τ ή λ η Εκφυλιστικη Νοσος Οσφυικης Μοιρας ΓΕΝΙΚΑ: Η εκφυλιστική νόσος συνήθως παρουσιάζεται σε πιο προχωρημένες ηλικίες και αποτελεί το τελικό αποτέλεσμα της φυσιολογικής διαδικάσίας εκφύλισης/ γήρανσης του οργανισμού.

Διαβάστε περισσότερα

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Τι είναι οι μηνίσκοι του γόνατος; Οι μηνίσκοι του γόνατος είναι ινοχόνδρινοι δίσκοι σχήματος C οι οποίοι παρεμβάλλονται μεταξύ του μηριαίου και της

Διαβάστε περισσότερα

Πλατυποδία σε Παιδιά και Ενήλικες

Πλατυποδία σε Παιδιά και Ενήλικες Πλατυποδία σε Παιδιά και Ενήλικες Τι είναι Πλατυποδία; Πλατυποδία είναι η απουσία καμάρας στο πέλμα του ποδιού που μπορεί να εμφανιστεί σε μικρά παιδιά και σε ενήλικες. Όταν το παιδί ή ο ενήλικας στέκονται

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr»

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Επεξήγηση web site με λογικό διάγραμμα «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλοί άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ Trigger Points: Mια τεχνική που αφοπλίζει τον πόνο

ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ Trigger Points: Mια τεχνική που αφοπλίζει τον πόνο ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ Trigger Points: Mια τεχνική που αφοπλίζει τον πόνο ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΩΔΥΝΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ.(ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ/ΙΣΧΙΑΛΓΙΑ/ΑΥΧΕΝΑΛΓΙΑ) ΑΘΑΝΑΣΑΚΗΣ Γ. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΘΕΙΣ ΣΤΗΝ ΖΥΡΙΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ. Ασθενέστερο Επίπεδο. 08/Φεβ/2013 ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ NAHEMSON

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ. Ασθενέστερο Επίπεδο. 08/Φεβ/2013 ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ NAHEMSON ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας ΟΡΙΣΜΟΣ Πόνος στην οσφυϊκή χώρα οποιασδήποτε αιτιολογίας. ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ Δεύτερη σε συχνότητα αιτία επίσκεψης στον γιατρό. Πρώτη αιτία αποχής από

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικό-Ερευνητικό Ινστιτούτο Τραυματολογίας και Ορθοπεδική RR Vreden του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Ανάπτυξης στην Ρωσία.

Επιστημονικό-Ερευνητικό Ινστιτούτο Τραυματολογίας και Ορθοπεδική RR Vreden του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Ανάπτυξης στην Ρωσία. Επιστημονικό-Ερευνητικό Ινστιτούτο Τραυματολογίας και Ορθοπεδική RR Vreden του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Ανάπτυξης στην Ρωσία. KINETRAC KNX-7000 ρομποτικό σύστημα συνδυασμένης εφαρμογής για ξηρή

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ 2 ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ Κατά κανόνα, η διάγνωση µιας συγγενούς καρδιοπάθειας γίνεται στη βρεφική ηλικία, αν και αρκετές περιπτώσεις µπορούν να διαγνωσθούν σε οποιαδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Ορισμός : Οξεία μυϊκή θλάση ορίζεται η ρήξη των μυϊκών ινών στο μυ η οποία είναι αποτέλεσμα εφαρμογής υπέρμετρης ξαφνικής δύναμης στο μυ

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

The Keele STarT Back Screening Tool

The Keele STarT Back Screening Tool The Keele STarT Back Screening Tool Σκεπτόμενος (-η) τις 2 τελευταίες εβδομάδες σημειώστε την απάντησή σας στα ακόλουθα ερωτήματα: Διαφωνώ Συμφωνώ 0 1 1 Ο πόνος στην μέση μου απλώθηκε κάτω στο (-α) πόδι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

Εάν απαντήσατε "ναι" σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν.

Εάν απαντήσατε ναι σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν. Βήχετε μερικές φορές τις περισσότερες μέρες; Έχετε συχνά πτύελα (φλέματα) όταν βήχετε; Είστε άνω των 40 ετών; Αναπνέετε με δυσκολία σε σύγκριση με τους συνομήλικους σας; Καπνίζετε ή είστε πρώην καπνιστής/καπνίστρια;

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΕΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΙ

ΚΑΡΤΕΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΙ ΚΑΡΤΕΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΙ Ονοματεπώνυμο Φοιτητή (-τριας) ΑΜ.. Εξάμηνο.. Απουσίες.. Α. Θέματα ασφάλειας * Νοσοκομείο /Κλινική /Ίδρυμα. Επάρκεια γνώσεων σχετικά με τον ασφαλή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Το σήμα στην Μαγνητική Τομογραφία Τ1 ακολουθία: το λίπος έχει το νερό έχει Τ2 ακολουθία: το νερό έχει Τ1 Τ2

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΥΜΠΙΟΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΤΡΩΝ Βόλου και Μειλίχου, Κάτω Συχαινά, Πάτρα Τηλ.: 2610. 464000

ΟΛΥΜΠΙΟΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΤΡΩΝ Βόλου και Μειλίχου, Κάτω Συχαινά, Πάτρα Τηλ.: 2610. 464000 ΟΛΥΜΠΙΟΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΤΡΩΝ Βόλου και Μειλίχου, Κάτω Συχαινά, Πάτρα Τηλ.: 2610. 464000 ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΓΟΝΑΤΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΟΝΟΜΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΘΕΡΑΠΩΝ ΙΑΤΡΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ

ΦΥΣΙΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ ΦΥΣΙΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Α1-Α7 ΑΜΣΣ Μοίρες της ΣΣ Θ1-Θ12 ΘΜΣΣ Ο1-Ο5 ΟΜΣΣ Κόκκυγας Ι1-Ι5 Ιερά μοίρα Υπερηχογράφημα κύησης: Σπονδυλική στήλη εμβρύου Ανατομία ΑΜΣΣ Α1 άτλας Εγκάρσιο τρήμα Α4 εκ των άνω Σώμα

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ Του Δρ. Κωνσταντίνου Δ. Στρατηγού Δ/ντού Ορθοπαιδικής Επανορθωτικής Χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist

histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist histogenesis αισθητική προσώπου Dr. Stefanos Goudelas, Dermatologist η πιο διαδεδομένη και αποτελεσματική αγωγή για τις ρυτίδες έκφρασης Dr. Stefanos Goudelas

Διαβάστε περισσότερα

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Σύμβολο της μεθόδου "Κείμενο για Όλους" Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τμήμα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Μάρτιος 2009 Ποια είναι τα δικαιώματα των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Ο Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

Διανοσοκομειακή Ημερίδα

Διανοσοκομειακή Ημερίδα Υπό την Αιγίδα του Κολλεγίου Ελλήνων Χειρουργών Ορθοπαιδικών της Ελληνικής Εταιρείας Χειρουργικής Ορθοπαιδικής και Τραυματολογίας Διανοσοκομειακή Ημερίδα ΕΚΦΥΛΙΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Νοσοκομείο,

Διαβάστε περισσότερα

Κατά την άποψη σας πόσο συχνά ανακύπτουν «ζητήματα» ηθικής στη ρευματολογία; (επιλέξτε μια απάντηση για κάθε στοιχείο)

Κατά την άποψη σας πόσο συχνά ανακύπτουν «ζητήματα» ηθικής στη ρευματολογία; (επιλέξτε μια απάντηση για κάθε στοιχείο) Στα πλαίσια πολυκεντρικής μελέτης, η οποία αποσκοπεί στην κατανόηση ηθικών ζητημάτων που αφορούν τους ρευματολόγους, καλείστε να συμπληρώσετε το επισυναπτόμενο ερωτηματολόγιο, το οποίο διερευνά ζητήματα

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική αξιολόγηση παθήσεων σπονδυλικής στήλης (2 ο μάθημα) 1. Παρατήρηση (η οποία χωρίζεται περαιτέρω σε γενική & ειδική.

Κλινική αξιολόγηση παθήσεων σπονδυλικής στήλης (2 ο μάθημα) 1. Παρατήρηση (η οποία χωρίζεται περαιτέρω σε γενική & ειδική. Κλινική αξιολόγηση παθήσεων σπονδυλικής στήλης (2 ο μάθημα) Στόχος αυτού του μαθήματος είναι να μάθει ο σπουδαστής ποιες είναι οι βασικές αρχές της κλινικής αξιολόγησης (αντικειμενικής εξέτασης) των μυοσκελετικών

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΣΕΡΒΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα καλό σέρβις είναι ένα από τα πιο σημαντικά χτυπήματα επειδή μπορεί να δώσει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στην αρχή του πόντου. Το σέρβις είναι το πιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

Βλάβες του Ανώτερου Τμήματος του Επιχείλιου Χόνδρου (Βλάβες SLAP)

Βλάβες του Ανώτερου Τμήματος του Επιχείλιου Χόνδρου (Βλάβες SLAP) Βλάβες του Ανώτερου Τμήματος του Επιχείλιου Χόνδρου (Βλάβες SLAP) Τι είναι η βλάβη SLAP; Η βλάβη SLAP συνίσταται σε ρήξη του ανώτερου τμήματος του επιχείλιου χόνδρου στην ωμογλήνη. Ο όρος SLAP σχηματίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος 1. Τι είναι οι ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αντικατάσταση ισχίου και γόνατος; Ο όρος ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι (ΕΕΜ)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΓΟΝΑΤΟΣ ΜΙΑ ΑΝΩ ΥΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΗΣ ΜΕΘΟ ΟΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΓΟΝΑΤΟΣ ΜΙΑ ΑΝΩ ΥΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΗΣ ΜΕΘΟ ΟΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΓΟΝΑΤΟΣ ΜΙΑ ΑΝΩ ΥΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΗΣ ΜΕΘΟ ΟΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Τα γόνατα παίζουν σηµαντικό ρόλο στη στήριξη και στη βάδιση µας. Καθηµερινά επιβαρύνονται προκειµένου να ανταπεξέλθουν στις διάφορες καταπονήσεις

Διαβάστε περισσότερα

K.D.M.treatment. Kinetic Decompression Mobilization

K.D.M.treatment. Kinetic Decompression Mobilization Kinetic Decompression Mobilization Η επεμβατική φυσικοθεραπεία συνδυάζει νέες τεχνικές αποκατάστασης με εξοπλισμό υψηλής τεχνολογίας. Από το 2009 η Fysiotek εισάγει στην Ελλάδα και τη Κύπρο αμερικάνικη

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας

Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας Η οστεοαρθρίτιδα αντιμετωπίζεται χειρουργικά όταν: α) η καταστροφή του αρθρικού χόνδρου είναι ολοκληρωτική, β) όταν υπάρχουν σημαντικά συμπτώματα, όπως πόνος ή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΜΣΣ- ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ. ΤΣΑΟΥΣΗΣ Θ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ειδικευόμενος Ιατρός

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΜΣΣ- ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ. ΤΣΑΟΥΣΗΣ Θ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ειδικευόμενος Ιατρός ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΜΣΣ- ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ ΤΣΑΟΥΣΗΣ Θ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ειδικευόμενος Ιατρός ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ Η ΠΙΟ ΚΟΙΝΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΣΤΟ ΔΥΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ Η ΠΙΟ ΚΟΙΝΗ ΑΙΤΙΑ ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Ανατομική της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η ποδοκνημική άρθρωση είναι η άρθρωση που σχηματίζεται στη θέση σύνδεσης τριών οστών: του κάτω άκρου της περόνης προς τα έξω

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ Back School Σχολή Σπονδυλικής Στήλης Back School Αναφέρεται σε ένα επίσημο πρόγραμμα θεωρητικής και πρακτικής εκπαίδευσης και φροντίδας της σπονδυλικής στήλης που

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικές ιδιότητες των οστών

Μηχανικές ιδιότητες των οστών Τα οστά δρουν σαν κατασκευές υποστήριξης και μεταφέρουν φορτία: h Απλή συμπίεση h Λυγισμός (φόρτιση του ενός φλοιού ελκυσμός του άλλου) h Στρέψη Μηχανικές ιδιότητες των οστών h Ισχυρότερα στη συμπίεση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ. Ορθοπαιδική Κλινική

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ. Ορθοπαιδική Κλινική ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Ορθοπαιδική Κλινική Συντονιστής Διευθυντής : Δρ Κοσμάς Παπαγεωργίου Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα -Δραστηριότητες Ακαδημαικού Έτους 2014-2015 { Μετεκπαιδευτικά Διακλινικά Μαθήματα των

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την:

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την: Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Ασθενείς με Νοσήματα του Εντέρου Ετοιμάστηκε για την: Αθήνα, Μάιος 2011 Ταυτότητα Έρευνας Μεθοδολογία: Κοινό-στόχος στόχος: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου!

Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου! Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου! Η πρόληψη σώζει ζωές. Δηλαδή η συνέπειά σου απέναντί στον εαυτό σου. Και πως μεταφράζεται αυτό;

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π. Πλυτά Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής και Κοινωνικής Αποκατάστασης (Κ.Α.Φ.Κ.Α.) Αμφιλοχίας. Εισαγωγή Το παραπληρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Μικροδισκεκτομή. πληροφορίες για ασθενείς

Μικροδισκεκτομή. πληροφορίες για ασθενείς πληροφορίες για ασθενείς Τα πλεονεκτήματα της μεθόδου της μικροδισκεκτομής: Αν ο γιατρός σας έχει προτείνει μικροδισκεκτομή (μικροχειρουργική οσφυική δισκεκτομή) για θεραπεία από την ισχιαλγία (πόνος στο

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. «ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.ΙΩΝΙΑΣ Εισαγωγή: γή Η συνηθέστερη των παθήσεων που προσβάλλει τους ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογική κύφωση Στενός σπονδυλικός σωλήνας Προσανατολισμός των οπισθίων αρθρώσεων Πλευρές σταθερότητα Μυελικός κώνος Θ12-Ο1

Φυσιολογική κύφωση Στενός σπονδυλικός σωλήνας Προσανατολισμός των οπισθίων αρθρώσεων Πλευρές σταθερότητα Μυελικός κώνος Θ12-Ο1 Φυσιολογική κύφωση Στενός σπονδυλικός σωλήνας Προσανατολισμός των οπισθίων αρθρώσεων Πλευρές σταθερότητα Μυελικός κώνος Θ12-Ο1 Φυσιολογική λόρδωση Μεγαλύτερα σπονδυλικά σώματα Προσανατολισμός οπισθίων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΙΟΥ: ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΙΟΥ: ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΙΟΥ: ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ Ασκήσεις για εύρος κινήσεων Κάμψη ισχίου και γόνατος: Ξαπλωμένος με τη πλάτη και τα πόδια τεντωμένα, τα δάκτυλα των ποδιών να βλέπουν κατά το ταβάνι και

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ισχίου Labral Tear

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ισχίου Labral Tear Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ισχίου Labral Tear Τι είναι ο επιχείλιος χόνδρος; Ο επιχείλιος χόνδρος είναι µία δοµή από ινώδη ιστό που περιβάλλει κυκλοτερώς την κοτύλη την κοίλη δηλαδή αρθρική επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π.

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π. Σχήμα 1: Η πορεία του Παρουσίαση Περιστατικού Εικ. 2: Πτερυγοειδής (ΑΡ) ωμοπλάτη Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής. Το παραπληρωματικό νεύρο, που είναι ένα κυρίως κινητικό νεύρο,

Διαβάστε περισσότερα

«Ενημερωθείτε για την Υγεία σας, Ζήστε καλύτερα! Άνοια Νευροπαθητικός Πόνος λόγω Σακχαρώδη Διαβήτη Σεξουαλική Ζωή στην Τρίτη Ηλικία - Ακράτεια»

«Ενημερωθείτε για την Υγεία σας, Ζήστε καλύτερα! Άνοια Νευροπαθητικός Πόνος λόγω Σακχαρώδη Διαβήτη Σεξουαλική Ζωή στην Τρίτη Ηλικία - Ακράτεια» Το Εθνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων Προαγωγής Υγείας και οι Δήμος Νεάπολης-Συκεών, στα πλαίσια της συνεργασίας τους για την έγκυρη ενημέρωση των πολιτών σε θέματα Υγείας και Πρόληψης, διοργάνωσαν

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαίο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ. Ν. ΛΙΒΑΔΕΙΑΣ

Εβδομαδιαίο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ. Ν. ΛΙΒΑΔΕΙΑΣ ΕΤΟΣ 2013 2014 Εβδομαδιαίο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ. Ν. ΛΙΒΑΔΕΙΑΣ Σ υ ν τ ο ν ι σ τ ή ς Δ ι ε υ θ υ ν τ ή ς : Ι. Π. Σ ο φ ι α ν ό ς ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2013 09/10/2013 Βιολογία πώρωσης του κατάγματος

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Ν. Βοργιάς M.D.,F.A.C.S Διευθυντής Χειρουργικής Κλινικής Mediterraneo Hospital

Μιχάλης Ν. Βοργιάς M.D.,F.A.C.S Διευθυντής Χειρουργικής Κλινικής Mediterraneo Hospital Μιχάλης Ν. Βοργιάς M.D.,F.A.C.S Διευθυντής Χειρουργικής Κλινικής Mediterraneo Hospital Τι είναι οι αιμορροΐδες; Όλοι οι άνθρωποι έχουν αιμορροΐδες στην περιοχή του πρωκτού. Δηλαδή, αυτές αποτελούν φυσιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ

Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ Η Χρηματοδοτιση του εργου Εγινε απο το Υπουργειο Υγειας και Μακροχρονης Φροντιδας του Ονταριο. www.oha.com 1. Συμμετεχετε στην φροντιδα της υγειονομικης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24)

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24) ΕΡΕΥΝΑ ΝΟΥΜΕΡΟ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ: : ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24) ΠΩΣ ΔΟΥΛΕΥΟΥΜΕ; Οι απόψεις σας για την πρόσφατη εισαγωγή του μέλους της οικογενείας σας στην

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Η εμφάνιση καταγμάτων αποτελεί την κυριότερη επιπλοκή της οστεοπόρωσης. Τα περισσότερα κατάγματα επουλώνονται χωρίς να υπάρχει ανάγκη χειρουργικής επέμβασης,

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα έρευνας αγοράς σε Γιατρούς, Φαρμακοποιούς & Κοινό σχετικά με την. Επικοινωνία. των ΦΕ. the value of experience

Αποτελέσματα έρευνας αγοράς σε Γιατρούς, Φαρμακοποιούς & Κοινό σχετικά με την. Επικοινωνία. των ΦΕ. the value of experience Αποτελέσματα έρευνας αγοράς σε Γιατρούς, Φαρμακοποιούς & Κοινό σχετικά με την Επικοινωνία των ΦΕ Στόχος της έρευνας Αξιολόγηση της επικοινωνίας των Φαρμακευτικών Εταιριών με: Γιατρούς Φαρμακοποιούς Κοινό

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα)

Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα) Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα) Ασκήσεις κινητικότητας (ROM) ΑΜΣΣ Σε αυτές τις ασκήσεις κινητικότητας (Εικ. 1), στο εργαστήριο εφαρµόστηκαν & έγινε πρακτική άσκηση στις εξής ασκήσεις: Κάµψη

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

Ακαδημία Σπονδυλοθεραπείας

Ακαδημία Σπονδυλοθεραπείας Ακαδημία Σπονδυλοθεραπείας Κύκλος Σπουδών 1ου Έτους Πρόγραμμα Σεμιναρίων Ακαδημαϊκού έτους 2015-2016 Τυχόν τροποποιήσεις και αλλαγές θα ανακοινώνονται στο site μας: spineworks.gr Πληροφορίες : Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ PCO CONVIN ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ PCO CONVIN ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2014 PCO CONVIN ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛ. 3 ΣΕΛ. 4 ΣΕΛ. 6 ΣΕΛ. 16 ΣΕΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Φυσικής δραστηριότητας στην κινητική επάρκεια και την ανάπτυξη του μυοσκελετικού συστήματος του παιδιού

Ο ρόλος της Φυσικής δραστηριότητας στην κινητική επάρκεια και την ανάπτυξη του μυοσκελετικού συστήματος του παιδιού Ο ρόλος της Φυσικής δραστηριότητας στην κινητική επάρκεια και την ανάπτυξη του μυοσκελετικού συστήματος του παιδιού Ελευθέριος Κέλλης, Ph.D Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνής προβληματισμός Μη σωστή στάση Προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ]

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ] 2014 14ο Λύκειο Θεσσαλονίκης Ερευνητική εργασία των μαθητών : Αλεξίου Δημήτρη, Γεωργιάδου Αλεξάνδρας, Ζαχάρωφ Μανώλη, Κατσούλη Απόστολου, Τρέμμα Λουκίας [ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο!

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Η αλματώδης αύξηση της συχνότητας του Σακχαρώδη Διαβήτη δημιούργησε την ανάγκη ίδρυσης οργανωμένων Κέντρων, τα οποία διαθέτουν όλα τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an!

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an! Muster-Fragebogen allgemeinbildende Schule Αγαπητοί γονείς, η γνώμη σας είναι σημαντική για εμάς! Θέλουμε να βελτιώνουμε συνεχώς την ποιότητα της εργασίας μας στο σχολείο. Για να βρούμε ποια είναι τα δυνατά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ.

ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ. ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ (CT)( N.Λασανιάνος, Ν.Κανακάρης, Α.Παπαθανασόπουλος, Π.Γιαννούδης 65o Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. Professional Skills Seminars ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ: PHYSIOSCIENCE O.E.

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. Professional Skills Seminars ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ: PHYSIOSCIENCE O.E. ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Professional Skills Seminars ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ: PHYSIOSCIENCE O.E. 2 STATE OF THE ART στη μυοσκελετική παθολογία του κάτω άκρου. Σύγχρονες ενδείξεις

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα