Συστήματα αποθήκης και ελέγχου αποθεμάτων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Συστήματα αποθήκης και ελέγχου αποθεμάτων"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Συστήματα αποθήκης και ελέγχου αποθεμάτων Επισκόπηση της περιοχής διαχείρισης αποθεμάτων, μελέτη και περιγραφή των μαθηματικών τεχνικών, ανάπτυξη μοντέλου προσομοίωσης με την βοήθεια του λογισμικού προσομοίωσης SIMUL8 Διπλωματική Εργασία του Μπερμπέρη Αλέξανδρου (ΑΜ: 248) Επιβλέπων Καθηγητής: Εξεταστές: Αγγελής Ελευθέριος Βλαχάβας Ιωάννης Κοσμίδου Κυριακή Θεσσαλονίκη Μάρτιος

2 Συστήματα αποθήκης και ελέγχου αποθεμάτων Επισκόπηση της περιοχής της επιχειρησιακής έρευνας που ασχολείται με την διαχείριση αποθεμάτων, μελέτη και περιγραφή των μαθηματικών τεχνικών, ανάπτυξη μοντέλου προσομοίωσης με την βοήθεια του λογισμικού προσομοίωσης, Simul8. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Ο έλεγχος αποθηκών και η διαχείριση αποθεμάτων αποτελεί μια πολύ σημαντική λειτουργία για τις σύγχρονες επιχειρήσεις, διότι την πιθανότητα έλλειψης καθώς και το επίπεδο των αποθεμάτων οφείλουν να τα εξισορροπούν, με στόχο το χαμηλότερο δυνατό κόστος για την επιχείρηση. Είτε πρόκειται για υπερχείλιση αποθεμάτων (υπέρ-αποθεματοποίηση), είτε για έλλειψη, προκύπτουν δαπάνες και κίνδυνοι που καλούνται οι αρμόδιοι διαχείρισης αποθεμάτων να εκτιμήσουν ορθώς. Το πιο κρίσιμο στοιχείο της διαδικασίας αυτής είναι ο εντοπισμός του «πόσο» και «πότε» πρέπει να παραγγελθούν προϊόντα, έτσι ώστε να επιτυγχάνονται υψηλά επίπεδα εξυπηρέτησης, μείωση δαπανών και περιορισμός κάθε άλλου κινδύνου για την επιχείρηση. Στο σημείο αυτό κρίνεται απαραίτητη η συμβολή της επιστήμης των μαθηματικών, καθώς χωρίς την χρήση μαθηματικών μοντέλων βελτιστοποίησης, μαθηματικού προγραμματισμού, μαθηματικών αλγορίθμων, στατιστικών προβλέψεων της ζήτησης κλπ, θα ήταν αδύνατη η διαδικασία διαχείρισης των αποθεμάτων. Ωστόσο, πέραν της αδιαμφισβήτητης συμβολής των μαθηματικών, πολλές φορές οι πραγματικές συνθήκες είναι τέτοιες που επιβάλλουν τη βοήθεια που προσφέρει η επιστήμη της πληροφορικής, μέσω πληροφοριακών συστημάτων και διαφόρων λογισμικών, που συντελούν στην απλοποίηση των πολύπλοκων συνθηκών λειτουργίας ενός πραγματικού συστήματος. Το αντικείμενο μελέτης της παρούσας διπλωματικής εργασίας αποτελεί μέρος της Επιχειρησιακής Έρευνας και ειδικότερα του κλάδου της Θεωρίας Ελέγχου Αποθεμάτων (Theory of Inventory Control Systems). I

3 Ο συγκεκριμένος κλάδος ασχολείται με την διαχείριση αποθεμάτων ενός ή περισσότερων ειδών, με στόχο την συνεχή και ομαλή ικανοποίηση της ζήτησης συναρτήσει πάντοτε του χαμηλότερου δυνατού κόστους. Το βασικότερο πρόβλημα που καλείται να αντιμετωπίσει η Θεωρία των Α- ποθεμάτων είναι ο ακριβής καθορισμός του ύψους των παραγγελιών και ο έγκαιρος χρονοπρογραμματισμός τους. Το ζητούμενο επομένως είναι το πόσο και πότε πρέπει να παραγγείλουμε. Οι εφαρμογές της βιβλιογραφίας για την μελέτη προβλημάτων διαχείρισης αποθεμάτων είναι πολυάριθμες και διαφέρουν ανάλογα με την δομή και τα χαρακτηριστικά του εκάστοτε συστήματος αποθεμάτων. Η διπλωματική μελέτη αποσκοπεί στην επισκόπηση της περιοχής αυτής, τη μελέτη, περιγραφή και ανάλυση των μαθηματικών τεχνικών και μοντέλων που χρησιμοποιούνται, μια ενδεικτική παρουσίαση του υπάρχοντος λογισμικού καθώς και την μοντελοποίηση, προσομοίωση και μελέτη λειτουργίας ενός πραγματικού συστήματος αποθεμάτων, με τη βοήθεια του λογισμικού προσομοίωσης Simul8. Η προσομοίωση στις μέρες μας εφαρμόζεται σε έναν τεράστιο αριθμό προβλημάτων του τομέα της διαχείρισης αποθεμάτων και, όσο οι ε- φαρμογές της πληθαίνουν, τόσο η προσομοίωση χαρακτηρίζεται από τους ε- πιστήμονες ως η πιο ενδεδειγμένη λύση μοντελοποίησης σύνθετων προβλημάτων. Απώτερος στόχος αυτής της διπλωματικής εργασίας είναι να παρουσιάσει το πώς λειτουργεί ένα μοντέλο αποθεμάτων με την χρήση του εργαλείου προσομοίωσης Simul8, να εξετάσει τις διάφορες παραδοχές που συντελούν στην διαδικασία λήψης αποφάσεων του τομέα αυτού, καθώς και να παράσχει πληροφόρηση προς κάθε ενδιαφερόμενο, σχετικά με την κοστολόγηση, τα επίπεδα εξυπηρέτησης καθώς και την κατάλληλη πολιτική αποθεματοποίησης, ανάλογα με το πρόβλημα κάθε επιχείρησης. Συνεπώς, με την χρήση του απλού και φιλικού προς κάθε χρήστη λογισμικού προσομοίωσης Simul8, θα αναπτυχθεί μια υποθετική εφαρμογή ενός συστήματος διαχείρισης αποθεμάτων, όπου μέσα από την εξέταση υποθετικών σεναρίων θα καθιστά σαφέστερες και πιο κατανοητές στον αναγνώστη, τις εκτιμήσεις και τα αποτελέσματα λειτουργίας του μοντέλου και θα εδραιώνει μια αρμονική αλληλουχία μεταξύ θεωρίας και πράξης. II

4 Ολοκληρώνοντας την παρούσα μελέτη θα ήθελα να ευχαριστήσω όσους συνέβαλλαν στην προσπάθεια μου αυτή. Πρωτίστως τον επιβλέποντα της μεταπτυχιακής διατριβής μου, Επίκουρο Καθηγητή κ. Ελευθέριο Αγγελή, για την πολύτιμη συμβολή του στην εκπόνηση της, μέσω καθοδηγήσεων κατά την διάρκεια των σπουδών μου, καθώς χωρίς την συνεχή συμπαράσταση του θα ήταν αδύνατη η ολοκλήρωση της. Θα ήθελα, επίσης να ευχαριστήσω από καρδιάς τα υπόλοιπα μέλη της εξεταστικής επιτροπής, Καθηγητή κ. Βλαχάβα Ιωάννη, Επίκουρης Καθηγήτριας κ. Κοσμίδου Κυριακή για τις χρήσιμες συμβουλές και υποδείξεις τους. Καταλήγοντας, ευχαριστίες προς την Κυριακή Πλατσά για την φιλολογική επιμέλεια της στο κείμενο. Μπερμπέρης Αλέξανδρος Θεσσαλονίκη, Μάρτιος 2010 III

5 ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο βασικός σκελετός της παρούσας εργασίας είναι η εξέταση κατά βάθος και πλάτος του προβλήματος διαχείρισης αποθεμάτων σε πραγματικές καταστάσεις, με σκοπό την εύρεση κατάλληλων πολιτικών αποθεματοποίησης του εκάστοτε προβλήματος. Εν συνεχεία, προτείνεται η μέθοδος της προσομοίωσης ως ιδανικό εργαλείο υλοποίησης του προαναφερθέντος σκοπού. Έπειτα ακολουθεί η δομή της εργασίας, με συνοπτική ανάλυση του κάθε κεφαλαίου. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο : Μετά από ορισμένα εισαγωγικά στοιχεία σχετικά με την διαχείριση των αποθεμάτων, παρουσιάζεται μια αναδρομή σε ιστορικά δεδομένα σχετικά με την εξέλιξη της επιχειρησιακής έρευνας και πιο συγκεκριμένα της διαχείρισης αποθεμάτων. Περιγράφονται ακόμα, όλες οι βασικές έννοιες γύρω από τον όρο «αποθέματα», καθώς επίσης η σημασία και ο ρόλος τους στις σύγχρονες επιχειρήσεις, σύμφωνα με εκτενή επισκόπηση της βιβλιογραφίας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο : Στο κεφάλαιο διατυπώνεται το πρόβλημα που καλείται να επιλύσει κάθε επιχείρηση, όσον αφορά την διαχείριση αποθεμάτων και παρουσιάζονται οι διάφορες κατηγορίες αποθεμάτων, οι λόγοι που οδηγούν στην διατήρηση αποθεμάτων σε αποθήκες και κάθε είδος κόστους που σχετίζεται με τα αποθέματα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο : Εδώ η εργασία επικεντρώνεται στην έννοια της ζήτησης, μέσα από μια εισαγωγική αναφορά στη σημασία της πρόβλεψης της ζήτησης καθώς και των διαφόρων μαθηματικών μοντέλων και στατιστικών δεδομένων που χρησιμοποιούνται σε πραγματικές συνθήκες με σκοπό την πρόβλεψη της ζήτησης προϊόντων. Στα περισσότερα πραγματικά συστήματα διαχείρισης αποθεμάτων η ζήτηση είναι στοχαστική και, για το λόγο αυτό, κρίνεται απαραίτητη η παρουσίαση των μεθόδων πρόβλεψης, αν και ο- ρισμένα τμήματα της ζήτησης που είναι προβλέψιμα δεν αντιμετωπίζονται ως εξαίρεση. IV

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο : Κατόπιν εκτενούς επισκόπησης όλων των εφαρμόσιμων μοντέλων διαχείρισης αποθεμάτων που συναντήθηκαν στην βιβλιογραφία, προβάλλονται οι βασικοί μαθηματικοί τύποι υπολογισμού των κρίσιμων παραμέτρων ενός προβλήματος διαχείρισης αποθεμάτων (βέλτιστη ποσότητα παραγγελίας, σημείο αναπαραγγελίας, βέλτιστο διάστημα μεταξύ παραγγελιών, συνολικό κόστος αποθεμάτων κλπ). ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Ο : Στο συγκεκριμένο κεφάλαιο περιγράφονται τα διάφορα πληροφοριακά συστήματα που χρησιμοποιούνται στις σύγχρονες επιχειρήσεις και εφοδιαστικές αλυσίδες, ώστε να αυτοματοποιούνται οι διαδικασίες διαχείρισης των αποθεμάτων τους. Παρατίθεται, επίσης, μία σύνοψη σχετικά με τα λογισμικά διαχείρισης αποθεμάτων που διανέμονται ελεύθερα στην αγορά, καθώς και μια περιγραφή δυο αυτόνομων συστημάτων διαχείρισης αποθεμάτων (Kanban, Just In Case). ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Ο : Παρουσιάζεται το εργαλείο προσομοίωσης Simul8, οι προδιαγραφές του καθώς και οι λόγοι επιλογής του. Ακόμη περιγράφονται τα βασικά χαρακτηριστικά του σε κάθε μοντέλο προσομοίωσης. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 Ο : Γίνεται αρχικά μια εισαγωγική αναφορά στην προσομοίωση ως εργαλείο μοντελοποίησης, στους βασικούς λόγους για τους οποίους χρησιμοποιείται και στις βασικές κατηγορίες μοντέλων προσομοίωσης που συγκεντρώθηκαν έπειτα από βιβλιογραφική επισκόπηση. Εν συνεχεία, παρουσιάζεται κάθε χρήσιμο στοιχείο γύρω από την προσομοίωση ενός συστήματος διαχείρισης αποθεμάτων και ακολουθεί η εφαρμογή του σε ένα κατάστημα, με την χρήση του Simul8, καθώς και εναλλακτικές επεκτάσεις λειτουργίας του. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Ο : Ο επίλογος της διπλωματικής εργασίας συνίσταται σε μια συνοπτική εκτίμηση του σκοπού και της προσφοράς της, με την παρουσίαση των συμπερασμάτων και την εκτίμηση των αποτελεσμάτων που προκύπτουν από την εφαρμογή της θεωρίας στην πράξη. Συμπερασματικά, αναδεικνύεται η συμβολή της παρούσας διπλωματικής σε μία μελλοντική έρευνα και τα ενδεχόμενα θετικά αποτελέσματα της στη διαδικασία διαχείρισης αποθεμάτων. V

7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... I ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ... IV ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ Σημασία και Ρόλος Ιστορική Αναδρομή Βασικές Έννοιες και Ορισμοί ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ Λόγοι διατήρησης αποθεμάτων Κατηγορίες Αποθεμάτων Δίκτυα μεταφοράς / διανομής αποθεμάτων Συσχετιζόμενα με τα Αποθέματα Κόστη Κόστος Προμήθειας Αποθέματος Κόστος Παραγγελίας Αποθέματος (Ordering Cost) Κόστος Διατήρησης Αποθέματος (Inventory Holding Cost) Κόστος Έλλειψης / Περιορισμένων υπηρεσιών / Μη Ικανοποίησης Ζήτησης (Shortage Cost or Service Constraints) ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ Χρονικός Ορίζοντας Προβλέψεων Χαρακτηριστικά Προβλέψεων

8 3.3. Μέθοδοι Πρόβλεψης της Ζήτησης Υποκειμενικές Προβλέψεις Αντικειμενικές Μέθοδοι Στατιστικές Προβλέψεις με Ανάλυση Χρονοσειρών Περίπτωση Σταθερής Ζήτησης Μεταβαλλόμενη Γραμμικά Ζήτηση Εποχιακά μεταβαλλόμενη ζήτηση Γνωστή και Μεταβαλλόμενη Ζήτηση Πολυπλοκότητα Συστημάτων Προσεγγίσεις Μοντέλο Wagner-Whitin ΜΟΝΤΕΛΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ Ανάλυση Pareto / Ταξινόμηση A-B-C Το Βασικό Μοντέλο Αποθεμάτων Βασικές Πτυχές του Βασικού Μοντέλου Αποθεμάτων Σύστημα Σταθερής Ποσότητας Παραγγελίας Σύστημα Σταθερής Ποσότητας Παραγγελίας (Με Ύπαρξη Εκπτώσεων) Αποθέματα Πολλών Υλικών Περιορισμένων Πόρων Σύστημα Σταθερής Ποσότητας Παραγγελίας με Καθυστερημένη Ικανοποίηση της Ζήτησης

9 4.4. Συστήματα Σταθερής Περιόδου Παραγγελίας Συστήματα αποθεμάτων με τυχαία ζήτηση Περιοδική Επιθεώρηση/Μοντέλο Newsboy Συνεχής Επιθεώρηση/Μοντέλα (Q,R),(T,S) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΥΤΟΝΟΜΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Επιλογή του κατάλληλου λογισμικού ΕΛ/ΛΑΚ (Ελεύθερα / Ανοιχτού κώδικα Λογισμικά διαχείρισης αποθεμάτων) Υποσυστήματα ΕRP για αποθέματα Υποσυστήματα Αποθήκευσης και ελέγχου Αποθεμάτων Υποσυστήματα σχεδιασμού προγραμματισμού παραγγελιών APS (Advanced Planning and Scheduling) Υποσυστήματα διαχείρισης παραγγελιών και ικανοποίησης της ζήτησης OMS (Order Management System) Συστήματα Διαχείρισης Αποθηκών WMS (Warehouse Management System) Διαχείριση αποθεμάτων στα παραγωγικά συστήματα Συστήματα Κanban Συστήματα Just In Time ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ SIMUL Βασικά χαρακτηριστικά του λογισμικού

10 6.2. Εφαρμογές του λογισμικού ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ Κατηγορίες συστημάτων προσομοίωσης Τα κύρια μέρη ενός συστήματος προσομοίωσης Προσομοίωση συστημάτων αποθήκευσης Στάδια προσομοίωσης συστήματος αποθεμάτων Μεθοδολογία Μοντέλου Προσομοίωσης Αποθεμάτων Λειτουργία του πραγματικού συστήματος Μαθηματική επίλυση προβλήματος διαχείρισης αποθεμάτων Μοντελοποίηση του Προβλήματος με το Simul Επέκταση 1 η του Συστήματος (Με εμπειρικές κατανομές) Επέκταση 2 η του Συστήματος (Εισαγωγή Στοχαστικότητας) Ανάλυση ευαισθησίας ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ & ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

11 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ Με την πάροδο των χρόνων και τη φρενήρη εξέλιξη του βιομηχανικού τομέα, εισήχθησαν σε αυτόν χώρες υπανάπτυκτες και, ως εκ τούτου, η σχετικά περιορισμένη μέχρι πριν κάποια χρόνια ζήτηση αγαθών απελευθερώθηκε και αυξήθηκε ραγδαία για κάθε είδος προϊόντος και υπηρεσίας. Οι εξελίξεις αυτές επέφεραν την εμφάνιση των πρώτων αποτελεσμάτων που αποδίδονται σε έλλειψη πρώτων υλών και προϊόντων παγκοσμίως. Αλυσιδωτά της παραπάνω συνέπειας ακολουθεί η αύξηση των τιμών για όλα αυτά τα υλικά (πχ είδη πρώτης ανάγκης, αποθέματα ενέργειας κλπ), διότι η προσφορά υστερεί της ζήτησης. Στις βιομηχανικές χώρες εκδηλώνονται αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία έναντι άλλων κρατών που διαθέτουν σε αφθονία τα διάφορα προϊόντα και τις παροχές υπηρεσιών. Κάτω από ένα γενικότερο πρίσμα, αναφέρουμε ότι η διαχείριση υλικών έχει την απόλυτη ευθύνη στον προγραμματισμό, την αγορά, την αποθήκευση, την αξιοποίηση, τον έλεγχο και τη διακίνηση υλικών και προϊόντων, με τέτοιο τρόπο ώστε -σε συνδυασμό με την άριστη εκμετάλλευση ανθρωπίνου δυναμικού, επενδυτικών κεφαλαίων και εγκαταστάσεων- να επιτυγχάνεται η ομαλή και έγκαιρη ικανοποίηση των καταναλωτών, βάσει των οργανωτικών στόχων κάθε επιχείρησης Σημασία και Ρόλος Ειδικότερα, η διαχείριση αποθηκών, ο έλεγχος και η διατήρηση αποθεμάτων χρίζεται πάρα πολύ σημαντική λειτουργία στον τομέα της επιχειρησιακή έρευνας και είναι ευρέως γνωστή ως «Θεωρία Ελέγχου Αποθεμάτων». Κάθε επιχείρηση οφείλει να επιτυγχάνει τη σωστή λειτουργία όλων των αλληλοεξαρτώμενων υποσυστημάτων της, έτσι ώστε να αγγίζει τα επιθυμητά αποτελέσματα στην κερδοφορία της. Μία από τις πιο βασικές λειτουργίες του παραγωγικού συστήματος της είναι η εύρυθμη διαχείριση των αποθηκών της και ο ορθός έλεγχος των αποθεμάτων της. 5

12 Η μελετημένη οργάνωση των υποσυστημάτων υποστήριξης ενός συστήματος αποθήκευσης, αποτελεί βασικότατο παράγοντα για την υλοποίηση των εργασιών του συγκεκριμένου τομέα αλλά και για την ομαλή λειτουργία της εταιρίας συνολικά. Ανεξάρτητα από τον κλάδο δραστηριοποίησης της κάθε εταιρίας, η διαχείριση των αποθεμάτων τους αποτελεί κοινή πρακτική. Τα αποθέματα είναι τόσο σημαντικά και μας ενδιαφέρουν κυρίως γιατί αποτελούν τη βασική ή μοναδική δραστηριότητα μιας βιομηχανικής μονάδας, της μεταποίησης. Με την πάροδο των χρόνων, η συνεχώς αναπτυσσόμενη πορεία παραγωγής διαφόρων προϊόντων τα οποία απευθύνονται σε ένα ευρύτατο στοχευόμενο κοινό, καθώς και οι αυξανόμενες ανάγκες των καταναλωτών σε συνάρτηση πάντοτε με τις προσδοκίες των κατασκευαστών να υπερκεράσουν τον ανταγωνισμό, προκαλούν μια πολυσύνθετη διακίνηση προϊόντων με μεταβαλλόμενη ζήτηση. Η ζήτηση χαρακτηρίζεται ως μεταβαλλόμενη, διότι, εάν κάθε επιχείρηση για κάθε παραγόμενο προϊόν της γνώριζε ακριβώς το μέγεθος της ζήτησης, θα το παρήγαγε σε ποσότητες ικανοποιητικές, ώστε να αντιστοιχούν ακριβώς στο ύψος της ζήτησης. Για τον λόγο ακριβώς που η ζήτηση δεν είναι γνωστή στην πραγματικότητα, κάθε εταιρία διατηρεί αποθέματα απελευθερώνοντας έτσι το παραγωγικό σύστημά της από τις μεταβολές της ζήτησης, οπότε δεν καλείται να τις αντιμετωπίσει. Γίνεται, λοιπόν, αντιληπτό πως η δημιουργία αποθηκών και η διαχείριση των αποθεμάτων τους, συντελούν στη βελτίωση των συνθηκών παράδοσης παραγγελιών, στη συνεχή τροφοδοσία του παραγωγικού συστήματος και στην ομαλή λειτουργικά ροή παραγωγής, εξαλείφοντας παράλληλα τις πιθανότητες μη εκπλήρωσης ή καθυστερημένης παράδοσης μιας παραγγελίας. Για να επιτευχθεί, όμως, ο στόχος αυτός σε ικανοποιητικό επίπεδο, θα πρέπει τα συστήματα αποθήκευσης να είναι ευέλικτα, καθώς και η πληροφόρηση τους για τη διαθεσιμότητα και την ταξινόμηση των αποθεμάτων να είναι έγκαιρη και άμεση. 6

13 1.2. Ιστορική Αναδρομή Ιστορικά οι πρώτες εφαρμογές μεθοδολογιών επιχειρησιακής έρευνας σημειώθηκαν κατά τα έτη του Β Παγκοσμίου Πολέμου, στις δραστηριότητες Logistics. Κάποιες ομάδες ανερχόμενων επιστημόνων του κλάδου των επιχειρήσεων αδυνατούσαν να επιλύσουν με τις κλασικές παραδοσιακές μεθόδους τα διάφορα προβλήματα που παρουσιάζονταν και έτσι κατέβαλαν κάθε δυνατή και ουσιαστική προσπάθεια για να μελετήσουν τα στοιχεία κινδύνου και αβεβαιότητας στην περίπτωση των αποθεμάτων. Πολλές φορές η διαχείριση των αποθεμάτων μεταφράζονταν ως χαμηλά επίπεδα διαχείρισης με πάρα πολλά αποθέματα ή και το αντίστροφο. Με την τεχνολογική πρόοδο τα προβλήματα αυτά άρχισαν να πληθαίνουν, διότι κάποιοι οργανισμοί δύνανται να παράγουν και να προσφέρουν υλικά ποικιλόμορφα σε μεγαλύτερη ταχύτητα και ποσότητα. Η πρώτη, ουσιαστικά, εργασία σχετικά με την μοντελοποίηση συστημάτων αποθήκευσης έγινε από τον (Harris, 1913), αφορούσε την τυποποίηση ενός ντετερμινιστικού μοντέλου αποθεμάτων και αποδείκνυε τη μαθηματική σχέση για την οικονομική ποσότητα παραγγελίας (Economic Order Quantity) που θα συναντήσουμε σε επόμενη ενότητα. Έπειτα από 20 χρόνια, άρχισαν να γίνονται γνωστές οι έρευνες του (Wilson, 1934), ενώ αργότερα εμφανίστηκαν στο προσκήνιο οι εργασίες (Arrow, 1958) και (Dvoretzky, 1952), οι οποίες χαρακτηρίστηκαν ως σταθμός στη μετέπειτα πορεία της διαχείρισης μοντέλων αποθεμάτων με μαθηματικό υπόβαθρο. Μέχρι σήμερα έχουν δημοσιευθεί χιλιάδες εργασίες επιστημόνων σχετικά με προβλήματα διαχείρισης αποθεμάτων Βασικές Έννοιες και Ορισμοί Με τον όρο αποθέματα αναφερόμαστε στις ποσότητες εκείνες των οικονομικών αγαθών, είτε άυλων είτε υλικών, που ανήκουν σε έναν οργανισμό και διατίθενται προς άμεση χρήση, κατανάλωση, διάθεση ή μεταπώληση, περιλαμβάνονται, επομένως όλα όσα λαμβάνουν μέρος κατά την διαδικασία δημιουργίας έτοιμων παραγόμενων ή αγοραζόμενων προϊόντων. 7

14 Πρόκειται, λοιπόν, για είδη τα οποία μετέχουν στον προγραμματισμό απαιτήσεων υλικών MRP (Material Requirements Planning ). Προσεγγίζοντας τον όρο καθαρά από οικονομική οπτική γωνία, ως απόθεμα ορίζεται η ποσότητα πόρων που εισάγεται σε ένα σύστημα αποθήκευσης μιας εφοδιαστικής αλυσίδας και υπερβαίνει την ποσότητα εκείνη που εξάγεται από το σύστημα. Αποτελεί το υλικό περιουσιακό στοιχείο που κατέχουμε και μπορούμε να το αξιοποιήσουμε (χρήση, κατανάλωση, πώληση, μεταποίηση). Εν κατακλείδι, από όποια σκοπιά και να μελετήσει κανείς την έννοια των αποθεμάτων, συμπεραίνει πως πρόκειται για αντικείμενα τα οποία συντελούν στην παραγωγή ενός τελικού προϊόντος ή και ακόμα αποτελούν τμήματα του ιδίου. Πέραν, όμως, από τις ποικίλες προσεγγίσεις της ορολογίας των αποθεμάτων, οι κατηγοριοποιήσεις τους είναι εξίσου πολυάριθμες. Συναντά κανείς αποθέματα πρώτων υλών, βοηθητικών υλών, χρημάτων, διαφόρων πόρων, στην βιομηχανική παραγωγή συναντώνται εξαρτήματα ημιτελή και υπό επεξεργασία προϊόντα (WIP) καθώς και τελικά προϊόντα. Πίνακας 1.1: Παρουσίαση ειδών αποθεμάτων (Tersine, 1984) ΠΗΓΗ ΕΙΣΡΟΗΣ ΕΙΔΟΣ ΑΠΟΘΕ- ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΕΚΡΟΗΣ ΜΑΤΟΣ Προμηθευτές Εφόδια Διοίκηση/συντήρηση/παραγωγη Προμηθευτές Πρώτες ύλες Παραγωγή Φάσεις παραγωγής Ημί-κατεργασμένα Επόμενη φάση παραγωγής Προμηθευτές ή Έτοιμα προϊόντα Αποθήκευση/καταναλωτής παραγωγή 8

15 2. ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙ- ΣΗΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ Οι διαδικασίες προγραμματισμού ελέγχου και διατήρησης αποθεμάτων συνιστούν ένα σύνηθες πρόβλημα σε κάθε οργανισμό, επιχειρηματικό και μη, και ενέχουν πολλές δυσκολίες. Τέτοιου τύπου προβλήματα αποθεμάτων είναι κοινά και μπορούμε να τα συναντήσουμε από την οικογενειακή μονάδα, τους γεωργούς, τους εμπόρους τους βιομηχάνους, τις επιχειρήσεις, τα σχολεία τα πανεπιστήμια, έως και τις κυβερνήσεις. Σε εθνικό επίπεδο, τα συνολικά ποσά επένδυσης των κεφαλαίων σε αποθέματα, αντιπροσωπεύουν ένα μεγάλο και αξιόλογο κομμάτι του εθνικού α- καθάριστου προϊόντος. Το κυριότερο πρόβλημα είναι οι μέθοδοι που πρέπει να εφαρμοστούν, ώστε να ταυτίζεται το κόστος έλλειψης με το κόστος πλεονάσματος του αποθέματος κάποιου παραγωγικού προϊόντος. Ένας σωστός σχεδιασμός διαχείρισης αποθεμάτων αποσυνδέει το παραγωγικό σύστημα από τις διακυμάνσεις της ζήτησης, διατηρεί ομαλή τη ροή στην παραγωγή και ανεξάρτητη τη λειτουργία της παραγωγικής στάθμης, αυξάνει το ρυθμό παραγωγής και ελαττώνει το κόστος (Ιακώβου, 2008). Ο προσδιορισμός του μεγέθους των αποθεμάτων καθώς και το χρονοδιάγραμμα παράδοσης της παραγγελίας τους συνιστούν την πολιτική της αποθεματοποίησης. Με απλούστερα λόγια, αυτό που ενδιαφέρει κατά κύριο λόγο στον προγραμματισμό των αποθεμάτων είναι το «πότε» και «πόσο» πρέπει να παραγγείλουμε με σκοπό την εξοικονόμηση πόρων. Για την ορθή μελέτη ενός συστήματος αποθήκευσης κρίνεται απαραίτητη η γνώση των ιδιομορφιών της διάρθρωσης του συστήματος, καθώς στη σύγχρονη βιβλιογραφία συναντάει κανείς αναρίθμητες εφαρμογές διαχείρισης αποθεμάτων, αν και οι λειτουργίες των συστημάτων διαφέρουν αισθητά από εφαρμογή σε εφαρμογή. Συχνά, σε μια επιχείρηση μπορεί να εκδηλώνεται διάσταση απόψεων σε διαφορετικούς τομείς (πχ διευθυντής πωλήσεων και διευθυντής μάρκετινγκ), οπότε απαιτείται μαθηματική επίλυση του προβλήματος ελαχιστοποίησης του κόστους (Αγγελής, 2010). 9

16 Η διαχείριση και ο έλεγχος των αποθεμάτων αυτών σχετίζεται με κάθε διευθυντικό τομέα μιας βιομηχανικής μονάδας, όπως τη διεύθυνση πωλήσεων για την άμεση κάλυψη των παραγγελιών, την οικονομική διεύθυνση για το ελάχιστο κόστος, τη διεύθυνση ποιοτικού ελέγχου για τις συνθήκες αποθήκευσης και χρόνους επανελέγχου, τα logistics για τους χώρους κ.λπ. Όλες οι παραπάνω διευθύνσεις έχουν μεταξύ τους συγκρουόμενες απόψεις για το «βέλτιστο ύψος αποθεμάτων» που ελαχιστοποιεί το κόστος. Για τον λόγο αυτό, απαιτείται μαθηματική επίλυση του προβλήματος. Για παράδειγμα, ο διευθυντής του οικονομικού τομέα μπορεί να ισχυρίζεται πως τα αποθέματα αποφέρουν ζημίες στην επιχείρηση, ενώ ο διευθυντής πωλήσεων να υ- ποστηρίζει πως αυξάνουν τις πωλήσεις και τα κέρδη της επιχείρησης. Καμιά από τις δύο απόψεις δεν μπορεί να κριθεί λανθασμένη καθώς αυτό που έχει την μέγιστη σημασία είναι να βρεθεί η αρμονική ισορροπία μεταξύ κόστους και οφέλους, όπως προαναφέρθηκε Λόγοι διατήρησης αποθεμάτων Η ανασκόπηση της βιβλιογραφίας σχετικά με την διατήρηση αποθεμάτων αναδεικνύει τους βασικότερους λόγους για τους οποίους επιβάλλεται αυτή η πρακτική. Αρχικά, κρίνεται σκόπιμη η συνεχής τροφοδοσία της παραγωγικής διαδικασίας και η αποφυγή ελλείψεων στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό. Ακόμη η ανάγκη διατήρησης αποθεμάτων προκύπτει από τις Οικονομίες Κλίμακας όπου υπάρχει ανάγκη για μαζική παραγωγή προϊόντων με σκοπό την μείωση του κόστους παραγωγής ανά μονάδα προϊόντος. Η διαδικασία της αποθεματοποίησης ενισχύεται και από τις εποχικές διακυμάνσεις της ζήτησης, σύμφωνα με τις οποίες κρίνεται πολλές φορές οικονομικότερη η αυξομείωση των αποθεμάτων με σκοπό την παγίωση της απόδοσης της παραγωγικής διαδικασίας. Επιπροσθέτως, συνθήκες εκμετάλλευσης διαφόρων ευκαιριών από τις επιχειρήσεις καθιστούν ιδανική πολλές φορές την αποθεματοποίηση περισσότερων προϊόντων, καθώς θεωρείται ως ενέργεια που βοηθάει στην εκμετάλλευση της παρουσιαζόμενης ευκαιρίας. 10

17 Εκτός από τα παραπάνω, μια επιχείρηση μπορεί να προβεί σε ενέργειες αύξησης των αποθεμάτων της, είτε για να παρουσιαστεί έτοιμη σε τυχόν καθυστερήσεις των παραγγελιών της από τους προμηθευτές είτε για να εκμεταλλευτεί τυχόν εκπτώσεις του προμηθευτή από μαζικές ποσότητες παραγγελιών. Τέλος, πολλές φορές καθαρά και μόνο για λόγους ασφαλείας διατηρούνται υψηλές ποσότητες αποθεμάτων από μια επιχείρηση, προκειμένου να αντιμετωπιστούν μελλοντικά οι κίνδυνοι στην αγορά και να μην παρουσιαστούν ελλείψεις Κατηγορίες Αποθεμάτων Οι 4 βασικές κατηγορίες αποθεμάτων οι οποίες προκύπτουν ανάλογα με τον τρόπο δημιουργίας τους είναι : Κυκλικά αποθέματα (Cycle Inventory) Αποθέματα ασφαλείας ( Safety/ Buffer Stock) Αποθέματα αναμονής (Anticipation inventory) Αποθέματα σε κίνηση ( Pipeline Inventory) Κυκλικό απόθεμα: Είναι το μέρος του συνολικού αποθέματος που προσδιορίζεται άμεσα από την ποσότητα της παραγγελίας. Το ύψος του κυκλικού αποθέματος εξαρτάται άμεσα από την χρονική διάρκεια που μεσολαβεί μεταξύ δυο παραγγελιών. Επί παραδείγματι, σε περίπτωση που μια παραγγελία επαναλαμβάνεται κάθε 9 ημέρες, τότε το μέσο μέγεθος του κυκλικού αποθέματος θα πρέπει να ισούται με τη ζήτηση για 9 ημέρες. Συνεπώς, όσο αυξάνεται το χρονικό διάστημα μεταξύ δυο παραγγελιών, τόσο αυξάνεται και το ύψος του κυκλικού αποθέματος. Απόθεμα ασφαλείας: Εξαιτίας της αβεβαιότητας που υπάρχει στην ζήτηση, οι επιχειρήσεις φροντίζουν να δημιουργούν τα λεγόμενα αποθέματα ασφαλείας, έτσι ώστε να έχουν συνεχώς την δυνατότητα εξυπηρέτησης των πελατών τους και να μην ξεμένουν από προϊόντα ζήτησης. 11

18 Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις, όπου κάποιος προμηθευτής ίσως να καθυστερήσει τη παράδοση των εμπορευμάτων ή ακόμη να προκαλέσει κάποιες φθορές κατά την μεταφορά τους. Προκειμένου, όμως, να εξασφαλίσει η ε- πιχείρηση την ομαλή ροή της παραγωγικής της διαδικασίας και διανομής των προϊόντων της έγκαιρα, είτε παραγγέλνει τα αγαθά νωρίτερα από την απαιτούμενη ημερομηνία είτε τα παραγγέλνει σε μεγαλύτερες ποσότητες από αυτές που αρχικά υπολογίστηκαν. (Θα ακολουθήσει εκτενέστερη ανάλυση σε επόμενη ενότητα, όπου θα γίνει αναφορά στην αβεβαιότητα της ζήτησης στα συστήματα διαχείρισης αποθεμάτων). Απόθεμα αναμονής : Ως απόθεμα αναμονής ονομάζεται αυτό που καλείται να απορροφήσει ανόμοια ζήτηση κατά τη διάρκεια ενός έτους. Επί παραδείγματι, οι πετρελαιο-βιομηχανίες αντιμετωπίζουν το μεγαλύτερο ποσοστό επί της ετήσιας ζήτησης κατά τους μήνες του χειμώνα, συνεπώς φροντίζουν να εξασφαλίζουν αποθέματα από τους υπόλοιπους μήνες και αναμένουν την αύξηση της ζήτησης το χειμώνα. Απόθεμα κίνησης : Σε κάθε μεγάλη εφοδιαστική αλυσίδα υπάρχουν αποθέματα τα οποία δεν παραμένουν σταθερά μέσα στις αποθήκες. Αντιθέτως, μετακινούνται διαρκώς μεταξύ των διαφόρων σημείων ροής υλικών και α- ποτελούν ήδη υπάρχουσες παραγγελίες, που, όμως,δεν έχουν παραλειφθεί ακόμα από τον καταναλωτή. Το μέγεθος των αποθεμάτων κίνησης ταυτίζεται με τη μέση τιμή της ζήτησης κατά τη χρονική διάρκεια που απαιτείται μεταξύ δυο παρεληφθεισών παραγγελιών Δίκτυα μεταφοράς/διανομής αποθεμάτων Ένα δίκτυο διανομής είναι υπεύθυνο για τη μεταφορά και τη διάθεση των προϊόντων μιας επιχείρησης από τον τόπο παραγωγής στα σημεία πώλησης στις αγορές. Όσο καλύτερα οργανωμένο είναι το δίκτυο διανομής μιας εφοδιαστικής α- λυσίδας, τόσο αυξάνει το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της έναντι των άλλων και συγχρόνως προσφέρει υψηλά επίπεδα εξυπηρέτησης του πελάτη, με το χαμηλότερο δυνατό κόστος. 12

19 Η σημασία ενός δικτύου διανομής φαίνεται κυρίως στην πράξη, διότι είναι μεγάλος ο αριθμός επιχειρήσεων που αν και παράγουν γνωστά προϊόντα τα πουλάνε σε καλές τιμές και η ζήτηση τους είναι μεγάλη (π.χ. γαλακτοκομικά ή κρέατα), όμως αποτυγχάνουν έναντι των ανταγωνιστικών τους λόγω υστέρησης στον τομέα του δικτύου διανομής τους. Το δίκτυο διανομής αποτελεί το τμήμα της εφοδιαστικής αλυσίδας που έρχεται σε άμεση επαφή με τους πελάτες. Είναι, λοιπόν, εμφανές ότι μια επιχείρηση θα πρέπει να στοχεύει στην άμεση ανταπόκριση της στις απαιτήσεις των πελατών καθώς και στην αξιοπιστία των παραδόσεων των παραγγελιών τους. Ακόμη, θα πρέπει να εξετάζει ανά πάσα στιγμή τη διαθεσιμότητα των προϊόντων της, να σχεδιάζει ορθολογικά τα δρομολόγια και να ασκεί τακτικό έλεγχο ποιότητας στα προς παράδοση προϊόντα. Μια επιχείρηση οφείλει να τα εφαρμόζει όλα τα παραπάνω, έτσι ώστε να πετυχαίνει την καλύτερη δυνατή προσέγγιση του βασικού στόχου του δικτύου διανομής αποθεμάτων που δίνεται με την παρακάτω τριπλή σχέση: Εικόνα 2.1: Στόχοι Δικτύων Διανομής Αποθεμάτων Μείωση χρόνου ανταπόκρισης των απαιτήσεων Μείωση του κόστους μεταφοράς ανά μονάδα προϊόντος Μείωση του συνολικού ύψους αποθεμάτων Καλύτερη εξυπηρέτηση πελατών και καταναλωτων 13

20 2.4. Συσχετιζόμενα με τα Αποθέματα Κόστη Το κριτήριο βελτιστοποίησης της απόδοσης των συστημάτων αποθήκευσης είναι η ελαχιστοποίηση του κόστους, το οποίο υπό το πρίσμα των μαθηματικών ισοδυναμεί με τη μεγιστοποίηση του κέρδους. Κάθε επιχείρηση οφείλει κατά το στάδιο εκτίμησης του ύψους των αποθεμάτων της να συνυπολογίζει τα αντίστοιχα με τα αποθέματά της συσχετιζόμενα κόστη. Ανάλογα με τη φάση αποθεματοποίησης στην οποία βρισκόμαστε, τα κόστη διαχωρίζονται στις παρακάτω κατηγορίες. Στα πρωτεύοντα κόστη συγκαταλέγονται τα εξής (Hadley & Whitin, 1963): Κόστος προμήθειας/απόκτησης Κόστος παραγγελίας (order cost) Κόστος διατήρησης αποθεμάτων (holding/storage cost) Κόστος έλλειψης αποθέματος (penalty cost) Στα δευτερεύοντα πιθανά κόστη ανήκουν : Κόστος ασφάλισης των αποθεμάτων Κόστος παραγόμενο από πρόκληση ζημιών Κόστος δεσμευόμενου κεφαλαίου για την αγορά Κόστος Προμήθειας Αποθέματος Με την παραπάνω ορολογία εννοούμε το ποσό εκείνο που δαπανάται για να αγοραστεί (ή να παραχθεί) το προϊόν παραγγελίας. Το μοναδιαίο κόστος απόκτησης των αποθεμάτων συμβολίζεται με C ( /τεμάχιο). Το κόστος αυτό θεωρείται γραμμικό, είναι δηλαδή συνάρτηση του μεγέθους της ζήτησης, και υπολογίζεται ως το γινόμενο του ύψους της παραγγελίας επί το μοναδιαίο κόστος αγοράς (Ιακώβου, 2008). 14

21 Για κάθε έμπορο, παραδείγματος χάριν, η τιμή αυτή αποτελεί το ποσό πληρωμής προς τον προμηθευτή (υπολογίζοντας και τυχόν μεταφορικά έξοδα, ή εκπτώσεις από την απόκτηση μεγάλων ποσοτήτων), συν την προστιθέμενη δαπάνη που πιθανόν να απαιτηθεί ώστε να θεωρηθεί το προϊόν έτοιμο προς πώληση. Ουσιαστικά, δηλαδή, η μοναδιαία αξία απόκτησης του αποθέματος συμπεριλαμβάνει το πραγματικό-μεταβαλλόμενο κόστος που απαιτείται, ώστε να είναι έτοιμο προς χρήση, δηλαδή το κόστος που προκύπτει είτε από την κατεργασία ως ημι-έτοιμο προϊόν και την ενσωμάτωση του σε κάποιο άλλο είτε το ποσό που ξοδεύεται για την πώληση του Κόστος Παραγγελίας Αποθέματος (Ordering Cost) Ενώ το κόστος διατήρησης των υπαρχόντων αποθεμάτων, όπως αναφέρεται στην συνέχεια, περιλαμβάνει όλες εκείνες τις δαπάνες που είναι ανάλογες της ποσότητας των αποθεμάτων, το κόστος παραγγελίας επηρεάζεται μόνο από την ποσότητα του αποθέματος που παραγγέλλεται (dependence of the batch size) ή βρίσκεται στο στάδιο παραγωγής. Στα μαθηματικά το κόστος παραγγελίας έχει δυο συνιστώσες : το σταθερό και το μεταβλητό κόστος. Το μεταβλητό κόστος, όπως προαναφέρθηκε, δίνεται από την παράμετρο C, ενώ το σταθερό κόστος συμβολίζεται με Κ και είναι το συσχετιζόμενο με μια παραγγελία κόστος, που παραμένει ανεξάρτητο του ύψους της, αρκεί βέβαια αυτό να μην ισούται με μηδέν. Στo κόστος παραγγελίας ανήκουν έξοδα που προκλείονται από τα διάφορα δελτία παραγγελίας, από ταχυδρομικά ή τηλεπικοινωνιακά έξοδα, δαπάνες έρευνας αγοράς και σχεδιασμού των προδιαγραφών, καθώς εξουσιοδοτήσεις σε τρίτους για την παρακολούθηση, την παραλαβή, την επιθεώρηση και το χειρισμό της παραγγελίας. Σε πολλές εφαρμογές συστημάτων αποθήκευσης συναντούμε το μεταβλητό κόστος C ως αναλογικό κόστος, καθώς και το σταθερό κόστος Κ ως κόστος ρύθμισης της παραγγελίας (setup cost). 15

22 Ως κόστη ρύθμισης, συμπληρωματικά με τις ανωτέρω δαπάνες, συγκαταλέγονται πιθανά έξοδα από την διακοπή της παραγωγής προϊόντων παραγγελίας ή έξοδα ρύθμισης εξαιτίας της μείωσης του ρυθμού που έχει σαν αποτέλεσμα την επιδείνωση της ποιότητας των προϊόντων μέχρι ο ρυθμός παραγωγής να αγγίξει τα επιθυμητά επίπεδα (Hadley & Whitin, 1963). Παρακάτω δίνεται η μαθηματική γραμμική συνάρτηση για το κόστος παραγγελίας των αποθεμάτων: Συμβολίζεται με C(x) το κόστος παραγωγής/παραγγελίας x μονάδων προϊόντος. Επομένως, με βάση την παραπάνω θεωρία προκύπτει η διακλαδική σχέση : C(x) = (Σχέση 2.1) Εικόνα 2.2: Συνάρτηση κόστους παραγγελίας (Ιακώβου, 2008) Κόστος παραγωγής χ μονάδων K Κλίση C χ 16

23 Κόστος Διατήρησης Αποθέματος (Inventory Holding Cost) Στην συγκεκριμένη κατηγορία δαπάνης Η (Holding Cost) ανήκουν μια σειρά από επιμέρους κόστη, όπως για παράδειγμα δαπάνες χρηματοοικονομικής εξυπηρέτησης, δαπάνες ιδιοκτησίας των αποθεμάτων και δαπάνες εμφανιζόμενων κινδύνων. Το κόστος του κεφαλαίου που δεσμεύθηκε για την αγορά των αποθεμάτων, μπορεί να προκύπτει είτε από βραχυπρόθεσμα δάνεια για χαμηλής αξίας προϊόντα είτε από μακροπρόθεσμα δάνεια με τραπεζικά επιτόκια για ακριβά προϊόντα καθώς και από τα έξοδα ενοικίασης ή συντήρησης της αποθήκης. Από αυτήν την πλευρά, το κόστος διατήρησης είναι στενά συνδεδεμένο με την έννοια της επιστροφής σε εναλλακτικές επενδύσεις, χωρίς να αποτελεί έννοια ταυτόσημη, διότι για κάθε εναλλακτική επένδυση θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο παράγοντας του απρόβλεπτου οικονομικού κινδύνου. Ωστόσο, το κόστος κεφαλαίου αποτελεί συνήθως το κυρίαρχο μέρος του κόστους διατήρησης αποθεμάτων. Επιπροσθέτως, στις δαπάνες διατήρησης συγκαταλέγονται τα έξοδα ιδιοκτησίας των αποθεμάτων, όπως έξοδα ασφάλισης και χειρισμού του αποθέματος κατά την μεταφορά του από και προς τις αποθήκες, συμπεριλαμβανομένων και των σχετικών φόρων σε συνάρτηση με την αξία του αποθέματος. Πολύ πιθανά και ταυτόχρονα ανεπιθύμητα είναι τα έξοδα που προκαλούνται από τυχόν φθορές με το πέρασμα των χρόνων (αλλοίωση), από τον κίνδυνο απώλειας της αξίας λόγω μεταβολών στο στυλ ή στις προτιμήσεις των καταναλωτών, καθώς ακόμα είτε από συρρίκνωση και καταστροφή είτε από το κόστος κλοπής των αποθεμάτων (Axater, 2006). Πιο συγκεκριμένα, το ευκαιριακό κόστος του επενδυόμενου κεφαλαίου είναι πολύ σημαντικό, διότι αποτελεί την ανάγκη της επιχείρησης να επενδύσει μέρος των κεφαλαίων της στη διατήρηση των αποθεμάτων έναντι κάποιας άλλης επένδυσης. Το ύψος του είναι πάντοτε μεγαλύτερο από αυτό που θα χρειαζόταν να επενδύσει η επιχείρηση για προϊόντα με χαμηλότερο επενδυτικό ρίσκο. Άμεσα συσχετιζόμενο με αυτό είναι το ονομαζόμενο «ευκαιριακό κόστος του διαθέσιμου χώρου αποθήκευσης». 17

24 Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το κόστος αποθήκευσης εξαρτάται από τον συνολικό όγκο αποθεμάτων, το ειδικό βάρος τους, τους φόρους και τις ασφαλιστικές δικλίδες σωστού χειρισμού, και ως εκ τούτου, επηρεάζεται το μέγεθος του συνολικού επενδυόμενου κεφαλαίου (Axater, 2006). Το συνηθισμένο ύψος του ετήσιου κόστους διατήρησης ανέρχεται στο 15-40% της συνολικής κεφαλαιακής επένδυσης σε αποθέματα (Tersine, 1984) Κόστος Έλλειψης / Περιορισμένων υπηρεσιών / Μη Ικανοποίησης της Ζήτησης (Shortage Cost or Service Constraints) Όταν μια επιχείρηση αδυνατεί να εξασφαλίσει επιθυμητό αριθμό αποθεμάτων, έτσι ώστε να ικανοποιήσει τις ανάγκες των καταναλωτών και συνεπώς τη ζήτηση τη χρονική στιγμή που αυτή εμφανίζεται, τότε ως φυσικό επακόλουθο επέρχονται οι συνέπειες που μεταφράζονται ως κόστος. Σε ανάλογες περιπτώσεις η επιχείρηση οφείλει να ακυρώσει την παραγγελία ή να την καθυστερήσει μέχρις ότου να είναι σε θέση να ικανοποιήσει τη ζήτηση. Το κόστος έλλειψης, παρ όλα αυτά, έχει δυο διαφορετικές ερμηνείες ανάλογα με τις δυο περιπτώσεις που αναφέρθηκαν. Στην περίπτωση κατά την οποία υπάρξει καθυστέρηση-εκκρεμότητα στην παραγγελία (κόστος μεταφοράς), τότε αυτό μεταφράζεται σε απώλεια εμπιστοσύνης από τον πελάτη, σε δυσφήμιση της επιχείρησης (loss-of goodwill cost) και σε μη έγκαιρη λήψη εσόδων. Η επιχείρηση οφείλει να προχωρήσει σε έκδοση επείγουσας παραγγελίας, για να εξασφαλίσει την παράδοση της ελλείπουσας ποσότητας. Η ενέργεια αυτή συνεπάγεται επιπλέον κόστη διακίνησης, ειδικής αποστολής και συσκευασίας (Tersine, 1984). Στην περίπτωση όπου η ανικανοποίητη ζήτηση χαθεί, τότε το κόστος έλλειψης αναφέρεται στις χαμένες πωλήσεις, στην έλλειψη αξιοπιστίας και - ομοίως με πριν- στις προμήθειες έκτακτης ανάγκης, προκειμένου να καλυφθεί η ζήτηση, και ορίζεται ως κόστος παραγωγής νέων υλικών. 18

25 Η περίπτωση της απώλειας πωλήσεων συναντάται κυρίως σε αγαθά που θεωρούνται κρίσιμα και για τα οποία οι επιχειρήσεις καθορίζουν υψηλά αποθέματα ασφαλείας. Οι δυο αυτές περιπτώσεις ενέχουν υψηλούς βαθμούς ασάφειας, συνεπώς κάθε προσπάθεια προσδιορισμού τους κρίνεται δύσκολη. Σύμφωνα με τον (Berlin.P, 2005), τα κόστη έλλειψης αποθεμάτων συνήθως αντικαθίστανται με κατάλληλο περιορισμό ορισμένων υπηρεσιών. Σύμφωνα, δε, με τον (Edward A.Silver, 1998) το κίνητρο για να περιοριστούν ως ένα βαθμό οι υπηρεσίες μιας εταιρίας είναι συνήθως κάποιο ελλοχεύον κόστος έλλειψης των αποθεμάτων της. 19

26 3. ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ Η πρόβλεψη της ζήτησης για αγορά προϊόντων ή υπηρεσιών, της μορφής αλλά και του μεγέθους της, αποτελεί ιδιαίτερα σημαντικό παράγοντα της επιχειρησιακής έρευνας και συνδέεται άμεσα με τον τομέα της διαχείρισης αποθεμάτων. Απαραίτητη προϋπόθεση στην αποτελεσματική λήψη αποφάσεων μιας ε- φοδιαστικής αλυσίδας κρίνεται η πρόβλεψη της ζήτησης σε μελλοντικές χρονικές στιγμές. Τα μαθηματικά μοντέλα και οι στατιστικές μέθοδοι που χρησιμοποιούνται στηρίζονται σε παρελθοντικές τιμές, η δε προβολή τους σε μελλοντικό χρόνο και η ανάλυση τους προσφέρει πλεονεκτήματα στην πρόβλεψη. Ο ρόλος της πρόβλεψης της ζήτησης θεωρείται απόλυτα σημαντικός, διότι κάθε επιχείρηση έχει την δυνατότητα να προγραμματίζει με μεγαλύτερη ακρίβεια την παραγωγική διαδικασία της, να προσδιορίζει το απαιτούμενο εργατικό δυναμικό, να διευκολύνεται στο χρονικό προγραμματισμό των εργασιών και να υπολογίζει ορθά τα ποσά κεφαλαίου που θα επενδύσει σε αποθέματα (χρηματοοικονομικός προγραμματισμός). Αυτό επιτυγχάνεται με την διαδικασία της πρόβλεψης της ζήτησης, η οποία επίσης διευκολύνει την επιχείρηση στον καθορισμό των επιπέδων απόδοσης της σχετικά με τις καταναλωτικές απαιτήσεις και την εξυπηρέτηση πελατών. Σε γενικές γραμμές οι διαδικασίες της ζήτησης είναι απρόβλεπτες, ωστόσο το σίγουρο είναι ότι κάθε προσπάθεια και στρατηγική πρόβλεψής της ενέχει κινδύνους και παρουσιάζει πολλά σφάλματα. Η αξιοπιστία μιας μεθόδου πρόβλεψης της ζήτησης καταδεικνύεται μέσα από τις αποκλίσεις που παρουσιάζονται μεταξύ των προβλέψεων και των πραγματικών τιμών της, οι οποίες διαμορφώνονται στην πράξη. Η πιο διαδεδομένη μέθοδος μέτρησης της αξιοπιστίας της ζήτησης, σύμφωνα με την βιβλιογραφία είναι αυτή του μέσου σφάλματος. 20

27 Μέσο σφάλμα = και et = Dt Ft (Σχέση 3.1) Όπου et : το σφάλμα πρόβλεψης την χρονική στιγμή t, Dt: η πραγματική τιμή, Ft: η τιμή πρόβλεψης, Ν: το πλήθος των περιόδων για τις οποίες διατίθενται προβλέψεις Fn και πραγματικές τιμές Dn. Στην περίπτωση όπου το μέσο σφάλμα τείνει στο μηδέν, αυτό μεταφράζεται ως πρόβλεψη υψηλής αξιοπιστίας, δηλαδή η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε παράγει τιμές πρόβλεψης μικρότερες των πραγματικών τιμών που καθορίστηκαν στην πράξη Χρονικός Ορίζοντας Προβλέψεων Η πρωτεύουσα σε σημασία κατηγοριοποίηση των προβλέψεων στηρίζεται στον χρονικό ορίζοντα. Ο διαχωρισμός τους αναλύεται σε βραχυπρόθεσμες, μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες και εξαρτάται από το αν μετρούνται σε ημέρες-εβδομάδες ή σε εβδομάδες-μήνες ή μήνες-έτη αντιστοίχως. Οι βραχυπρόθεσμες προβλέψεις είναι αναγκαίο να γίνονται σε πιο τακτά χρονικά διαστήματα και απαιτούνται για το σωστό προγραμματισμό και έλεγχο της παραγωγής, καθώς και για την διαχείριση των αποθεμάτων. Οι μεσοπρόθεσμες προβλέψεις επιλύουν προβλήματα σχετικά με τον προγραμματισμό απαιτήσεων των πόρων μιας επιχείρησης, είτε πρόκειται για τις ανάγκες εργασίας του ανθρωπίνου δυναμικού είτε για την εξασφάλιση των απαραίτητων πόρων για την ομαλή διοίκηση των λειτουργιών της. Τέλος, οι μεσοπρόθεσμες προβλέψεις αναφέρονται σε χρονικό ορίζοντα μηνών μέχρι και έτους, χρησιμεύουν στη λήψη σημαντικότερων αποφάσεων, όπως για παράδειγμα στον προγραμματισμό των απαιτήσεων δυναμικότητας της επιχείρησης. 21

28 3.2. Χαρακτηριστικά Προβλέψεων Με σωστές και μεθοδευμένες προβλέψεις μπορεί να προληφθεί ο κίνδυνος αυξημένης ή μειωμένης ζήτησης, με αποτέλεσμα τη δημιουργία νέων εγκαταστάσεων και παροχών, την αναβάθμιση της τεχνολογίας αποθεματοποίησης, καθώς ακόμη και τη μείωση της στην περίπτωση πτωτικής πορείας της ζήτησης. Σε γενικές γραμμές, η ζήτηση θεωρείται εξωγενής παράγοντας, σε μακροπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα, όμως, είναι ικανή να επηρεαστεί από την αποτελεσματικότητα στην ικανοποίηση παραγγελιών, είτε θετικά είτε αρνητικά. Όπως προαναφέρθηκε, οι προσπάθειες πρόβλεψης της ζήτησης εγκυμονούν κινδύνους, με σημαντικότερο τον παράγοντα του κόστους στην περίπτωση ανακριβών προβλέψεων. Για τον λόγο αυτό, στις στρατηγικές προβλέψεων το πρόβλημα έγκειται στην προσπάθεια ελαχιστοποίησης του συσχετιζόμενου κόστους σε μέλλοντα χρόνο. Το κόστος χρήσης μιας μεθόδου πρόβλεψης συνεπάγεται από την άθροιση του κόστους υλοποίησης της μεθόδου και του παραγόμενου κόστους από τα πιθανά σφάλματα που θα προκύψουν. Μελετώντας τη ζήτηση από την πλευρά του προγραμματισμού και του ε- λέγχου, συνοπτικά μια ιδανική συστηματική μεθοδολογία θα πρέπει να περιλαμβάνει τα παρακάτω βήματα: Α) Εκτίμηση της αναμενόμενης ζήτησης στη μονάδα μέτρησης βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα Β) Υπολογισμός διακύμανσης της ζήτησης γύρω από την αναμενόμενη τιμή Γ) Επιλογή κατάλληλης τεχνικής προβλέψεων και παροχή έγκαιρης πρόβλεψης, για να διευκολύνεται η λήψη αποφάσεων Δ)Εντοπισμός αποκλίσεων από τις προβλέψεις καθώς και εξισορρόπηση κόστους σφαλμάτων πρόβλεψης και κόστους της διαδικασίας της πρόβλεψης Ε) Αναθεώρηση του μοντέλου πρόβλεψης και μεταβολή των αυτόματων υπολογισμών, όπου απαιτείται, με τη βοήθεια της ανθρώπινης κρίσης. 22

29 3.3. Μέθοδοι Πρόβλεψης της Ζήτησης Οι μέθοδοι πρόβλεψης της ζήτησης κατατάσσονται σε υποκειμενικές και αντικειμενικές, επί τη βάσει του προσώπου που υλοποιεί την ανάλυση Υποκειμενικές Προβλέψεις Μια υποκειμενική πρόβλεψη στηρίζεται στην κρίση του ανθρώπινου παράγοντα με πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις τις εξής: τη συμπλήρωση και ανάλυση ερωτηματολογίων, τις εκτιμήσεις του ανθρωπίνου δυναμικού μιας επιχείρησης, τις εκτιμήσεις των ανώτατων διοικητικών στελεχών καθώς και τη μέθοδος Delphi. Κάθε διαδικασία έχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα, τα οποία συνήθως πηγάζουν από τη διαφορετικότητα των αντιλήψεων και τις προσπάθειες σύγκλισης τους. Ο συνδυασμός προβλέψεων του ανθρώπινου δυναμικού τμήματος παραγωγής, τμήματος πωλήσεων και τμήματος μάρκετινγκ που βρίσκονται σε επαφή με τους καταναλωτές, οι προσεκτικές προσεγγίσεις και η λεπτομερής ανάλυση των εκτιμήσεων από ανώτερα στελέχη μπορούν να αποφέρουν πολλά οφέλη. H μέθοδος Delphi απαιτεί από μια ομάδα ειδικών να εκφράσουν τη γνώμη τους κατά προτίμηση με προσωπική δειγματοληπτική δημοσκόπηση. Στη συνέχεια, αυτές συλλέγονται και επιστρέφεται στους ειδικούς μια περίληψη των αποτελεσμάτων με έμφαση στις γνώμες εκείνες, οι οποίες αποκλίνουν σημαντικά από το μέσο όρο της ομάδας. Οι ειδικοί ρωτούνται αν επιθυμούν να αναθεωρήσουν την αρχική τους άποψη έχοντας επίγνωση πλέον των αποκρίσεων της ομάδας. Η διαδικασία αυτή επαναλαμβάνεται, μέχρις ότου συγκλίνουν όλες οι απόψεις σε μια. Το κυριότερο πλεονέκτημα είναι ότι παρέχει ένα μέσο αποτίμησης των μεμονωμένων απόψεων χωρίς τη συνηθισμένη εμπλοκή των προσωπικών αλληλεπιδράσεων. Το μειονέκτημα της μεθόδου είναι η υψηλή της ευαισθησία στη διατύπωση του ερωτηματολογίου (Ιακώβου, 2008). 23

30 Αντικειμενικές Μέθοδοι Στις αντικειμενικές μεθόδους πρόβλεψης της ζήτησης συγκαταλέγονται οι χρονοσειρές (time series), με ανάλυση παρελθοντικών τιμών του φαινομένου που επιθυμούμε να προβλέψουμε, και τα αιτιολογικά μοντέλα (casual models), που χρησιμοποιούν τιμές από διαφορετικές πηγές σε σχέση με τις χρονοσειρές. Παρακάτω θα ακολουθήσει μια μικρή περιγραφή της μεθόδου των χρονοσειρών που είναι πιο διαδεδομένη. Οι μέθοδοι των χρονοσειρών δεν απαιτούν γνώση άλλων πληροφοριών, πέραν από τις παρελθοντικές τιμές των μεταβλητών που επιθυμούμε να προβλέψουμε. Αποτελούνται, λοιπόν, από μια σειρά παρατηρήσεων που γίνονται πάνω σε μια μεταβλητή κατά τη διάρκεια διαδοχικών χρονικών περιόδων ίσων μεταξύ τους. Κάθε χρονοσειρά αποτελείται ουσιαστικά από 5 παράγοντες : Τάση: ο ρυθμός αύξησης/μείωσης της χρονοσειράς με το χρόνο (διακρίνεται σε γραμμική και μη-γραμμική). Εποχικότητα: οι παρόμοιες περιοδικές συμπεριφορές του φαινομένου που εμφανίζονται μέσα στο χρόνο. Κυκλική επανάληψη: αφορούν εναλλαγές στις διακυμάνσεις οικονομικών κύκλων που μπορούν να συνυπάρξουν με το φαινόμενο της εποχικότητας. Τυχαιότητα διακύμανσης: διάσπαρτες τιμές στις παρατηρήσεις του προβλήματος οφείλονται σε τυχαία συμβάντα που διαρκούν μόνο για σύντομο χρονικό διάστημα και δεν ενδείκνυνται για μοντελοποίηση. Επίπεδο: ο συγκεκριμένος τύπος χρονοσειράς προσδιορίζει την κλίμακα της χρονοσειράς, όταν τα δεδομένα κινούνται γύρω από μια σταθερή τιμή. 24

31 3.4. Στατιστικές Προβλέψεις με Ανάλυση Χρονοσειρών Στην ενότητα αυτή θα ασχοληθούμε με στατιστικά μοντέλα πρόβλεψης της ζήτησης, όπου τα 3 βασικά βήματα που απαιτείται να τηρούνται είναι τα εξής : 1. Επιλογή του κατάλληλου μαθηματικού προτύπου 2. Εισαγωγή τιμών στις παραμέτρους του μοντέλου 3. Εφαρμογή και περιοδική αναπροσαρμογή της μεθόδου Σχετικά με την επιλογή του κατάλληλου μαθηματικού προτύπου, αυτό ε- πηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από στοιχεία κόστους αλλά και από το είδος της ζήτησης. Εφόσον επιλεχθεί ένα μαθηματικό πρότυπο, εκτιμώνται οι τιμές των παραμέτρων του είτε από στατιστικούς τύπους προσαρμογής τους στα δεδομένα, είτε με υποκειμενικές εκτιμήσεις σε περίπτωση που τα ιστορικά δεδομένα δεν επαρκούν στην ανάλυση. Κατά την εφαρμογή του προτύπου, αν κριθεί ανεπαρκής η προσαρμογή των δεδομένων σε πραγματικά ιστορικά στοιχεία, τότε αναπροσαρμόζουμε το πρότυπο και η διαδικασία επαναλαμβάνεται από το βήμα 1. Όταν είμαστε ικανοποιημένοι από το μοντέλο το χρησιμοποιούμε για την πρόβλεψη μελλοντικών τιμών Περίπτωση Σταθερής Ζήτησης 1)Ζήτηση τελευταίας περιόδου: η συγκεκριμένη μέθοδος υπολογισμού είναι αρκετά απλή και με αυτήν προβλέπεται το ύψος της ζήτησης για κάθε επόμενη περίοδο, βάσει αυτού που παρατηρήθηκε στην αμέσως προηγούμενη περίοδο. Ο μαθηματικός τύπος προκύπτει από τα ανωτέρω και είναι ο εξής : Ft = Dt-1 (Σχέση 3.2) 25

32 Σύμφωνα με την προηγούμενη σχέση, η προβλεπόμενη ζήτηση της περιόδου t δίνεται από το Ft, ενώ η πραγματική ζήτηση που παρατηρήθηκε την προηγούμενη περίοδο δίνεται από το Dt-1. 2)Αριθμητικός μέσος όρος (Arithmetic Average): η τεχνική αυτή χρησιμοποιεί απλώς τον μέσο όρο όλων των προηγούμενων ζητήσεων που έχουν καταγραφεί, έτσι ώστε να οδηγηθεί σε μια πρόβλεψη. Ο μαθηματικός τύπος είναι: Ft = i (Σχέση 3.3) όπου Ft = η προβλεπόμενη ζήτηση της περιόδου t Di = η πραγματική ζήτηση κατά την περίοδο i και, n = το πλήθος των χρονικών περιόδων Σε σχέση με την μέθοδο της ζήτησης τελευταίας περιόδου, η τεχνική του α- ριθμητικού μέσου όρου υπερτερεί στο γεγονός ότι μετριάζει ή ακόμη εκμηδενίζει τις τυχαίες διακυμάνσεις. Το βασικό του μειονέκτημα είναι ότι σχεδόν αγνοούνται τα πρόσφατα δεδομένα και δεν αντιδρά καθόλου σε διακυμάνσεις του τύπου της ζήτησης. 3)Απλός κινούμενος μέσος όρος: η μόνη διαφορά της τεχνικής αυτής από τον αριθμητικό μέσο όρο έγκειται στο γεγονός ότι προβλέπει τη ζήτηση της επόμενης περιόδου, με υπολογισμό του μέσου όρου της πραγματικής ζήτησης για τις πιο πρόσφατες n χρονικές περιόδους. Ακολουθούν οι μαθηματικές σχέσεις, όπου : Ft t 1 (Σχέση 3.4) Ft = η προβλεπόμενη ζήτηση της περιόδου t Dt-1= η πραγματική ζήτηση κατά την περίοδο t-1 και, 26

33 N = το πλήθος των χρονικών περιόδων που περιλαμβάνει ο κινούμενος μέσος όρος. Στόχος της συγκεκριμένης μεθόδου είναι να περιλαμβάνει τον κατάλληλο αριθμό χρονικών περιόδων, ώστε να εξομαλύνει τις τυχαίες διακυμάνσεις της ζήτησης και να αποκλείει άσχημες παρελθοντικές παρατηρήσεις. Αποτελεί, ουσιαστικά, μια τεχνική που συνδυάζει τα πλεονεκτήματα των δυο προηγούμενων τεχνικών, εξαλείφει, ωστόσο, τα μειονεκτήματα τους. Στην πράξη, βέβαια, ανάλογα με το πρόβλημα που τίθεται προς αντιμετώπιση, μπορεί κάθε μια από τις τεχνικές να εμφανιστεί ορθότερη και πιο ουσιαστική σε σύγκριση με τις άλλες. Για παράδειγμα, σε περιπτώσεις όπου οι χρονοσειρές εμφανίζουν τάση, η χρήση απλού κινούμενου μέσου όρου δεν είναι κατάλληλη μέθοδος πρόβλεψης, διότι καθυστερεί την προσομοίωση της πραγματικής τάσης. 4)Απλή εκθετική εξομάλυνση: όπως και στις προηγούμενες μεθόδους, χρησιμοποιούνται ως βάση παρελθοντικές παρατηρήσεις, με την ιδιαιτερότητα, όμως, ότι δεν δίνεται το ίδιο βάρος σε όλα τα δεδομένα. Το βάρος αυτό ακολουθεί φθίνουσα γεωμετρική σειρά ανάλογη της ηλικίας των δεδομένων, δηλαδή οι πιο πρόσφατες παρατηρήσεις επιδέχονται μεγαλύτερο σταθμικό βάρος. Η λειτουργία του μοντέλου έχει ως εξής : Ft = Ft-1 + a(dt-1 Ft-1) = adt-1 + (1-a)* Ft-1 (Σχέση 3.5) Ft = νέα πρόβλεψη Ft-1 = προηγούμενη πρόβλεψη a = σταθερά εκθετικής εξομάλυνσης, 0<a<1, πχ a=0 (μηδενική βαρύτητα σε πρόσφατα πραγματικά στοιχεία) και a=1 (μέγιστη βαρύτητα στα πιο πρόσφατα πραγματικά στοιχεία) Dt-1 Ft-1 = το σφάλμα της προηγούμενης πρόβλεψης 27

34 Συνοψίζοντας, ο γενικότερος αλγόριθμος δίνεται από τον παρακάτω τύπο: Ft = adt + a *Dt-1 *(1-a) + a*dt-2 *(1-a)^2+.+ F0*(1-a)^(t-1) (Σχέση 3.6) Όπου F0 = η προβλεπόμενη ζήτηση της περιόδου 0 Ft = η προβλεπόμενη ζήτηση για την περίοδο t Dt-i = η πραγματική ζήτηση της περιόδου t-i, i=1,2,3, Μεταβαλλόμενη Γραμμικά Ζήτηση Στις χρονοσειρές στις οποίες η ζήτηση μεταβάλλεται γραμμικά (υπάρχει τάση) οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται είναι αυτές της παλινδρόμησης και της διπλής εκθετικής εξομάλυνσης. 1)Γραμμική παλινδρόμηση: έστω ότι τα (χ1,ψ1)(χ2,ψ2) (χν,ψν ) είναι ν ζεύγη δεδομένων για τις δύο μεταβλητές Χ και Ψ. Έστω ότι ψi είναι η παρατηρηθείσα τιμή της Ψ, όταν xi είναι η παρατηρηθείσα τιμή της Χ. Επίσης η Ψ καλείται εξαρτημένη μεταβλητή και η Χ ανεξάρτητη. Η σχέση που υπάρχει μεταξύ των Χ και Ψ μπορεί να αναπαρασταθεί με μια ευθεία γραμμή ως εξής : Ψ= ΑΧ+Β (Σχέση 3.7) Ψ= Εξαρτημένη μεταβλητή Χ= Ανεξάρτητη μεταβλητή Α= σταθερά (σημείο επαφής) Β= συντελεστής παλινδρόμησης Η ανάλυση παλινδρόμησης στηρίζεται στην υπόθεση ότι η μεταβλητή προς πρόβλεψη εξαρτάται από μια ανεξάρτητη μεταβλητή με την οποία συνδέεται με την παραπάνω γραμμική σχέση. 28

35 Σκοπός της ανάλυσης παλινδρόμησης είναι η εξεύρεση των μεταβλητών που έχουν τη μεγαλύτερη επίδραση στη μεταβλητή που επιθυμούμε να προβλέψουμε. Η παλινδρόμηση διακρίνεται ως απλή και ως σύνθετη, ανάλογα με το αν χρησιμοποιείται μία ή περισσότερες ανεξάρτητες μεταβλητές αντίστοιχα, ώστε να προβλεφθεί η εξαρτημένη μεταβλητή. Το γραμμικό στοιχείο που φανερώνει το πόσο καλά ένα μοντέλο παλινδρόμησης εξηγεί τα παρατηρούμενα στοιχεία ονομάζεται συντελεστής συσχέτισης και κυμαίνεται μεταξύ του -1 και του +1. Οι υψηλές απόλυτες τιμές του επιδεικνύουν μεγάλη συσχέτιση μεταξύ των μεταβλητών, ενώ οι χαμηλές αντίστοιχα μικρή συσχέτιση. Το αρνητικό πρόσημο υποδηλώνει ότι οι δυο μεταβλητές διαφέρουν ως προς την τάση, ενώ το θετικό πρόσημο ότι η τάση των μεταβλητών είναι είτε θετική είτε αρνητική ταυτόχρονα. Για την ορθή λήψη αποφάσεων και την αξιοποίηση της στατιστικής σημασίας των αποτελεσμάτων, χρησιμοποιούνται διάφορα στατιστικά τεστ τα οποία επιβεβαιώνουν το ποσοστό στο οποίο ο συντελεστής συσχέτισης διαφέρει από το μηδέν. Ο μαθηματικός τύπος είναι ρ 2 = (Σχψ) 2 /(Σχ 2 )*(Σψ 2 ) (Σχέση 3.8) 2)Διπλή εκθετική εξομάλυνση: αποτελεί μια επέκταση της απλής εκθετικής εξομάλυνσης. Στην βιβλιογραφία σημειώνονται διάφορες περιπτώσεις, όπως αυτή του Holt, του Βrown καθώς και η κατά Gardner-McKenzie διπλή εκθετική εξομάλυνση. Α) Η μέθοδος του Holt είναι μια μορφή διπλής εκθετικής εξομάλυνσης η ο- ποία σχεδιάστηκε με σκοπό την εξερεύνηση χρονοσειρών που εμφανίζουν γραμμική τάση. Βάσει της μεθόδου απαιτείται καθορισμών δυο σταθερών παραμέτρων α και β, οι οποίες ονομάζονται σταθερές εξομάλυνσης και χρησιμοποιούνται δυο εξισώσεις. Η πρώτη που χρησιμοποιείται βοηθάει στην εύρεση της τιμής των χρονοσειρών (επίπεδο), ενώ η δεύτερη μας δίνει την τάση (κλίση). 29

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία ΔΕΟ 11. www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr

Εργασία ΔΕΟ 11. www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr Εργασία ΔΕΟ 11 1.1 Προγραμματισμός είναι η λειτουργία του προσδιορισμού των αντικειμενικών στόχων ενός οικονομικού οργανισμού και των μέσων που απαιτούνται για την υλοποίησή τους. Ενώ ο σχεδιασμός αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Οι κλασσικότερες από αυτές τις προσεγγίσεις βασίζονται σε πολιτικές αναπαραγγελίας, στις οποίες προσδιορίζονται τα εξής δύο μεγέθη:

Οι κλασσικότερες από αυτές τις προσεγγίσεις βασίζονται σε πολιτικές αναπαραγγελίας, στις οποίες προσδιορίζονται τα εξής δύο μεγέθη: 4. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΥΠΟ ΑΒΕΒΑΙΑ ΖΗΤΗΣΗ Στις περισσότερες περιπτώσεις η ζήτηση είναι αβέβαια. Οι περιπτώσεις αυτές διαφέρουν ως προς το μέγεθος της αβεβαιότητας. Δηλαδή εάν η αβεβαιότητα είναι περιορισμένη

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Παραγωγής. Είδη επιχειρηματικών αποφάσεων: Αποφάσεις Στρατηγικής και Αποφάσεις Τακτικής

Διοίκηση Παραγωγής. Είδη επιχειρηματικών αποφάσεων: Αποφάσεις Στρατηγικής και Αποφάσεις Τακτικής Διοίκηση Παραγωγής Είναι ο επιστημονικός κλάδος που πραγματεύεται τον Σχεδιασμό και τη Λειτουργία Συστημάτων Παραγωγής. Περιλαμβάνει: 1) Γενικές αρχές δηλ. το σύνολο των στόχων και κανόνων για τον ορθό

Διαβάστε περισσότερα

Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1)

Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Ένα πολυσταδιακό πρόβλημα που αφορά στον τριμηνιαίο προγραμματισμό για μία βιομηχανική επιχείρηση παραγωγής ελαστικών (οχημάτων) Γενικός προγραμματισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ (Transportation Problems) Βασίλης Κώστογλου E-mail: vkostogl@it.teithe.gr URL: www.it.teithe.gr/~vkostogl Περιγραφή Ένα πρόβλημα μεταφοράς ασχολείται με το πρόβλημα του προσδιορισμού του καλύτερου δυνατού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΒΙΟΜΑΡΚΕΤ ΚΑΜΠΟΣ Α.Ε.

ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΒΙΟΜΑΡΚΕΤ ΚΑΜΠΟΣ Α.Ε. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ LOGISTICS» ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΒΙΟΜΑΡΚΕΤ

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Διαχείριση Αποθεμάτων Συστήματα Συνεχούς και Περιοδικής Αναθεώρησης Γιώργος Ιωάννου, Ph.D. Αναπληρωτής Καθηγητής Σύνοψη διάλεξης Συστήματα ελέγχου αποθεμάτων Σύστημα συνεχούς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης 1. Ο κλάδος της περιγραφικής Στατιστικής: α. Ασχολείται με την επεξεργασία των δεδομένων και την ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 3 ΗΣ ΓΡΑΠΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 3 ΗΣ ΓΡΑΠΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών : Θεματική Ενότητα : Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών ΔΕΟ 11 Εισαγωγή στη Διοικητική Επιχειρήσεων & Οργανισμών Ακαδ. Έτος: 2007-08 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Άρα, ο χρόνος απλής επανείσπραξης της επένδυσης Α, είναι τα 3 έτη.

Άρα, ο χρόνος απλής επανείσπραξης της επένδυσης Α, είναι τα 3 έτη. Άσκηση Έστω δυο επενδυτικές προτάσεις, Α και Β, αρχικού κόστους 200000000 και 236000000 η καθεμία αντίστοιχα. Το ελάχιστο απαιτούμενο ποσοστό απόδοσης που θέτεται ως manager είναι 8%. Οι μελλοντικές ταμιακές

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ

Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ Ανάλυση λογιστικών καταστάσεων Ένας από τους σκοπούς της χρηματοοικονομικής επιστήμης αποτελεί η αξιολόγηση και αξιοποίηση των στοιχείων που έχουν συγκεντρωθεί και καταγραφεί

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΔΕΟ 11-ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 3 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ ΑΜ.

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΔΕΟ 11-ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 3 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ ΑΜ. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΔΕΟ 11-ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 3 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ ΑΜ. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή..σελ. 2 Μέτρηση εργασίας σελ. 2 Συστήματα διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΔΟΙ ΤΗΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ

ΚΛΑΔΟΙ ΤΗΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΚΛΑΔΟΙ ΤΗΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Ασχολείται με την πληροφόρηση των ενδιαφερόμενων εκτός επιχείρησης πχ: κράτος, τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

Ένα σηµαντικό χαρακτηριστικό γνώρισµα των τελευταίων ετών αλλά και αυτών που ακολουθούν είναι οι αλλαγές που σηµειώνονται στο χώρο των επιχειρήσεων.

Ένα σηµαντικό χαρακτηριστικό γνώρισµα των τελευταίων ετών αλλά και αυτών που ακολουθούν είναι οι αλλαγές που σηµειώνονται στο χώρο των επιχειρήσεων. Atlantis MRP & MRP II MRP I Ένα σηµαντικό χαρακτηριστικό γνώρισµα των τελευταίων ετών αλλά και αυτών που ακολουθούν είναι οι αλλαγές που σηµειώνονται στο χώρο των επιχειρήσεων. Στις προβλέψεις αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Χρηματοοικονομική ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Ι. 2. Αντικείμενο της μελέτης & Σκοπός του μαθήματος. Απαιτήσεις του μαθήματος ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ = 卷 卹 卼 厲 ΜΥΘΟΣ

Εισαγωγή στη Χρηματοοικονομική ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Ι. 2. Αντικείμενο της μελέτης & Σκοπός του μαθήματος. Απαιτήσεις του μαθήματος ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ = 卷 卹 卼 厲 ΜΥΘΟΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Ι Εισαγωγή στη Χρηματοοικονομική Λογιστική T.E.I Κρήτης, Σχολή Διοίκησης & Οικονομίας Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης στη Λογιστική και στην Ελεγκτική Χειμερινό Εξάμηνο 2012-2013 ΖΗΣΗΣ Β., Ph.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN. Εισαγωγή

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN. Εισαγωγή ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN Εισαγωγή Η κατάρτιση ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου αποτελεί ένα εργαλείο στο οποίο καταγράφεται ουσιαστικά το «Πλάνο Δράσης» της επιχείρησης, τα βήματα που θα

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον. οργανωση αποθηκης REFLEXIS WMS: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ

Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον. οργανωση αποθηκης REFLEXIS WMS: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον οργανωση αποθηκης REFLEXIS WMS: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ Περιεχόμενα Η εταιρεία Πελατολόγιο... 3 Η πορεία της εταιρείας... 4 Υπηρεσίες Τεχνολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΙΙ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΙΙ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

οικονομικές τάσεις Εκτεταμένη συνεργασία της εφοδιαστικής αλυσίδας. έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Παγκόσμιες

οικονομικές τάσεις Εκτεταμένη συνεργασία της εφοδιαστικής αλυσίδας. έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Παγκόσμιες Συνοπτική παρουσίαση του ευνητικού έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Ενοποίηση τρίτων παρόχων υπηρεσιών με ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα σε πολυλειτουργικές πλατφόρμες

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα Πρόλογος...13 Κεφάλαιο 1ο. Η Επιχείρηση ως Σύστημα...17

Περιεχόμενα Πρόλογος...13 Κεφάλαιο 1ο. Η Επιχείρηση ως Σύστημα...17 Περιεχόμενα Πρόλογος...13 Κεφάλαιο 1 ο. Η Επιχείρηση ως Σύστημα...17 1.1 Τι είναι Οργάνωση...17 1.1.1 Ορισμοί...18 1.1.2 Στελέχωση μιας Επιχείρησης...20 1.2 Μορφές Οργανισμών και Επιχειρήσεων...21 1.2.1

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft:

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Specisoft ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: NPV & IRR: Αξιολόγηση & Ιεράρχηση Επενδυτικών Αποφάσεων Από Αβραάμ Σεκέρογλου, Οικονομολόγo, Συνεργάτη της Specisoft Επισκεφθείτε το Management

Διαβάστε περισσότερα

«Παρουσίαση Κατεύθυνσης

«Παρουσίαση Κατεύθυνσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ «Παρουσίαση Κατεύθυνσης Επιχειρησιακών Λειτουργιών» Χίος, Δεκέμβριος 2013 Εισαγωγή Η Διοίκηση Λειτουργιών (operations management)

Διαβάστε περισσότερα

Συσχέτιση μεταξύ δύο συνόλων δεδομένων

Συσχέτιση μεταξύ δύο συνόλων δεδομένων Διαγράμματα διασποράς (scattergrams) Συσχέτιση μεταξύ δύο συνόλων δεδομένων Η οπτική απεικόνιση δύο συνόλων δεδομένων μπορεί να αποκαλύψει με παραστατικό τρόπο πιθανές τάσεις και μεταξύ τους συσχετίσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Το Πρόβλημα Μεταφοράς

Το Πρόβλημα Μεταφοράς Το Πρόβλημα Μεταφοράς Αφορά τη μεταφορά ενός προϊόντος από διάφορους σταθμούς παραγωγής σε διάφορες θέσεις κατανάλωσης με το ελάχιστο δυνατό κόστος. Πρόκειται για το πιο σπουδαίο πρότυπο προβλήματος γραμμικού

Διαβάστε περισσότερα

Logistics Way H Logistics Way εξειδικεύεται στο να παρέχει προϊόντα Λογισμικού και Υπηρεσιών που καλύπτουν και εξυπηρετούν τις ιδιαίτερες ανάγκες και

Logistics Way H Logistics Way εξειδικεύεται στο να παρέχει προϊόντα Λογισμικού και Υπηρεσιών που καλύπτουν και εξυπηρετούν τις ιδιαίτερες ανάγκες και Logistics Way H Logistics Way εξειδικεύεται στο να παρέχει προϊόντα Λογισμικού και Υπηρεσιών που καλύπτουν και εξυπηρετούν τις ιδιαίτερες ανάγκες και απαιτήσεις των εταιρειών οι οποίες συμπεριλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή

Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή τους στις διάφορες αγορές. - Τα οικονομικά υποδείγματα:

Διαβάστε περισσότερα

Microsoft Dynamics NAV & Verticals

Microsoft Dynamics NAV & Verticals Microsoft Dynamics NAV & Verticals 1 Cosmos Business Systems SA Cosmos Consulting SA Software Solutions Microsoft Dynamics NAV ERP Τι είναι; Το Enterprise Resource Planning (ERP) είναι μια λύση λογισμικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΟ OUTSOURCING LOGISTICS ΑΠΟ ΓΕΩΡΓΙΟ ΧΡ.ΠΑΠΑΛΟΗ

ΑΝΑΦΟΡΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΟ OUTSOURCING LOGISTICS ΑΠΟ ΓΕΩΡΓΙΟ ΧΡ.ΠΑΠΑΛΟΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΟ OUTSOURCING LOGISTICS ΑΠΟ ΓΕΩΡΓΙΟ ΧΡ.ΠΑΠΑΛΟΗ ΙΕΥΘΥΝΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΨΥΓΕΙΑ ΑΛΑΣΚΑ Α.ΕΒ.Τ.Ε ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ, Μ.Β.Α. ΑΘΗΝΑ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2006 Η παρακάτω αναφορά αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Στρατηγική Παραγωγικής Διαδικασίας

Κεφάλαιο 1: Στρατηγική Παραγωγικής Διαδικασίας Κ1.1: Αναμενόμενες Χρηματικές Αξίες (ΑΧΑ) Οι ΑΧΑ ορίζονται ως η πιθανότητα ενός ενδεχόμενου επί το καθαρό ή μεικτό κέρδος (ή κόστος) του ενδεχόμενου συν η πιθανότητα του άλλου ενδεχόμενου επί το καθαρό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Κοστολόγηση με βάση τις δραστηριότητες Activity Based Costing (ABC)

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Κοστολόγηση με βάση τις δραστηριότητες Activity Based Costing (ABC) Specisoft ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Κοστολόγηση με βάση τις δραστηριότητες Activity Based Costing (ABC) Από Γιώργο Μανουσόπουλο, Οικονομολόγo, Συνεργάτη της Specisoft Επισκεφθείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΒασική Πληροφοριακή Υποδομή των Επιχειρήσεων Βασίλης Ταμπακάς, Καθηγητής 1 Βασικά - Ορισμοί Συστήματα Διαχείρισης Επιχειρηματικών Πόρων ή Συστήματα

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Εισαγωγή -2 Γιώργος Ιωάννου, Ph.D. Αναπληρωτής Καθηγητής Σύνοψη διάλεξης Η στρατηγική διάσταση της διοίκησης παραγωγής και υπηρεσιών Ανταγωνιστικές προτεραιότητες Στρατηγικές

Διαβάστε περισσότερα

AΤΕΙ Θεσσαλονίκης - Παράρτημα Κατερίνης Τμήμα Τυποποίησης και Διακίνησης Προϊόντων (Logistics)

AΤΕΙ Θεσσαλονίκης - Παράρτημα Κατερίνης Τμήμα Τυποποίησης και Διακίνησης Προϊόντων (Logistics) AΤΕΙ Θεσσαλονίκης - Διακίνησης Προϊόντων (Logistics) www.logistics.teithe.gr Επίκουρος Καθηγητής dfolinas@gmail.com Στόχοι Θέματα παρουσίασης παρουσίασης Επιστήμη των Logistics Επιχειρηματικό ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ III ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ III ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ III ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ Λέκτορας Ι. Γιαννατσής Καθηγητής Π. Φωτήλας ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ Αποθέματα: Αποθηκευμένη συγκέντρωση πόρων που έχουν υποστεί κάποια επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας

Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας 1 η Διάλεξη: Βασικές Έννοιες στην Εφοδιαστική Αλυσίδα - Εξυπηρέτηση Πελατών 2015 Εργαστήριο Συστημάτων Σχεδιασμού, Παραγωγής και Λειτουργιών Ατζέντα Εισαγωγή στη Διοίκηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΩΝ ΥΛΙΚΩΝ (MRP) Δημ. Εμίρης Αναπλ. Καθηγητής Πειραιάς, 2012 ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Εισαγωγή Ορισμοί Είδη ζήτησης Χρόνοι υστέρησης Κοινόχρηστα είδη Δομή και συστατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 16 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 16 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΜΣ: ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/11/2008 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΓΑΖΩΝΑΣ ΘΩΜΑΣ / ΜΟΥΤΖΟΥΡΗ ΕΛΕΝΗ Α.Μ: 1207Μ065

Διαβάστε περισσότερα

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών Operatons Management Διοίκηση Λειτουργιών Διδάσκων: Δρ. Χρήστος Ε. Γεωργίου xgr@otenet.gr 4 η εβδομάδα μαθημάτων 1 Το περιεχόμενο της σημερινής ημέρας Επιλογή τοποθεσίας εγκατάστασης παραγωγικής µονάδας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 Διαχείριση του Χρόνου Ανοχής

Κεφάλαιο 5 Διαχείριση του Χρόνου Ανοχής Κεφάλαιο 5 Διαχείριση του Χρόνου Ανοχής ΣΤΟΧΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ προσδιορισμός ορισμών και εννοιών σχετικών με τον ανταγωνισμό που βασίζεται στο χρόνο ανάδειξη τρόπου διαχείρισης χρόνου ανοχής με σκοπό την εξυπηρέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Κόστος- Έξοδα - Δαπάνες

Κόστος- Έξοδα - Δαπάνες Κόστος- Έξοδα - Δαπάνες του συνεργάτη μας λογιστή Α Τάξεως Γεωργίου Τσιμπίκου Κόστος. ΚΟΣΤΟΣ είναι ένα αριθμητικό μέγεθος που αντιπροσωπεύει τα ποσά που επενδύθηκαν για την απόκτηση υλικών ή άϋλων αγαθών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ. Κωδικός: Δ2-02-Ε-03

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ. Κωδικός: Δ2-02-Ε-03 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Κωδικός: Δ2-02-Ε-03 Έκδοση 01 9/1/2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Εφοδιαστικών Αλυσίδων (στη γεωργία) Φίλιππος Ι. Καρυπίδης, Καθηγητής Τμήμα: Τεχνολόγων Γεωπόνων Κατ. Αγροτικής Οικονομίας

Διαχείριση Εφοδιαστικών Αλυσίδων (στη γεωργία) Φίλιππος Ι. Καρυπίδης, Καθηγητής Τμήμα: Τεχνολόγων Γεωπόνων Κατ. Αγροτικής Οικονομίας Διαχείριση Εφοδιαστικών Αλυσίδων (στη γεωργία) Διδάσκων: Φίλιππος Ι. Καρυπίδης, Καθηγητής Τμήμα: Τεχνολόγων Γεωπόνων Κατ. Αγροτικής Οικονομίας Διαχείριση Εφοδιαστικών Αλυσίδων -Φ. Καρυπίδης 1 Εφοδιαστική

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Κεφάλαιο 1 Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Επιτόκιο: είναι η αμοιβή του κεφαλαίου για κάθε μονάδα χρόνου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis)

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23 ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχοντας παρουσιάσει τις βασικές έννοιες των ελέγχων υποθέσεων, θα ήταν, ίσως, χρήσιμο να αναφερθούμε σε μια άλλη περιοχή στατιστικής συμπερασματολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΕΟ 11

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΕΟ 11 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΔΕΟ 11 Εισαγωγή στη Διοικητική Επιχειρήσεων & Οργανισμών Ακαδημαϊκό Έτος 2012-2013 3 η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Έννοιες Κοστολόγησης

Βασικές Έννοιες Κοστολόγησης Οργάνωση Παραγωγής & ιοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Κοστολόγηση Επιχειρήσεων & Λήψη Αποφάσεων Κεφάλαιο 2 Βασικές Έννοιες Κοστολόγησης Νικόλαος Α. Παναγιώτου 2004 ΕΜΠ Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΙΚΗΣΗ. Βασικές Εννοιες Διοίκησης Επιχειρήσεων. Από Γιώργο Μανουσόπουλο, Σύμβουλο Επιχειρήσεων, εξωτερικό συνεργάτη στης Specisoft

ΔΟΙΚΗΣΗ. Βασικές Εννοιες Διοίκησης Επιχειρήσεων. Από Γιώργο Μανουσόπουλο, Σύμβουλο Επιχειρήσεων, εξωτερικό συνεργάτη στης Specisoft Specisoft www.specisoft.gr ΔΟΙΚΗΣΗ Βασικές Εννοιες Διοίκησης Επιχειρήσεων Από Γιώργο Μανουσόπουλο, Σύμβουλο Επιχειρήσεων, εξωτερικό συνεργάτη στης Specisoft

Διαβάστε περισσότερα

Τα logistics και οι επιχειρηματικές ευκαιρίες που προσφέρουν

Τα logistics και οι επιχειρηματικές ευκαιρίες που προσφέρουν Πανεπιστήμιο Πειραιά Τα logistics και οι επιχειρηματικές ευκαιρίες που προσφέρουν Κουκουράκης Δημήτρης MSc Logistics ΕΜΠ-Πανεπιστήμιο Πειραιά Μάϊος 2012 Logistics (business) Είναι το τμήμα της επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΝΤΑΞΗ ΕΝΟΣ ΠΕΤΥΧΗΜΕΝΟΥ BUSINESS PLAN

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΝΤΑΞΗ ΕΝΟΣ ΠΕΤΥΧΗΜΕΝΟΥ BUSINESS PLAN ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΝΤΑΞΗ ΕΝΟΣ ΠΕΤΥΧΗΜΕΝΟΥ BUSINESS PLAN Business Plan Ένα Business Plan αποτελεί την παρουσίαση μιας επιχειρηματικής ιδέας την οποία πρέπει να περιγράφει και να προβάλλει, περιεκτικά και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟ: ΕΡΜΗΝΕΙΑ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ

ΑΡΘΡΟ: ΕΡΜΗΝΕΙΑ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ Specisoft www.specisoft.gr ΑΡΘΡΟ: ΕΡΜΗΝΕΙΑ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Business Game, Manager s Tools, Case Studies, Consulting, Ρητά Διοίκησης, Αρθρα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Υπό ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΑΡΤΙΚΗ, ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΣΟΥΓΙΑΝΝΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΤ1ΚΗ Ανωτάτη Βιομηχανική Σχολή Πειραιά 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα συνήθη κριτήρια αξιολόγησης επενδύσεων βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Στοχαστικότητα: μελέτη, μοντελοποίηση και πρόβλεψη φυσικών φαινομένων

Στοχαστικότητα: μελέτη, μοντελοποίηση και πρόβλεψη φυσικών φαινομένων Στοχαστικότητα: μελέτη, μοντελοποίηση και πρόβλεψη φυσικών φαινομένων Δρ. Τακβόρ Σουκισιάν Κύριος Ερευνητής ΕΛΚΕΘΕ Forecasting is very dangerous, especially about the future --- Samuel Goldwyn 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένο Σύστημα Ιχνηλασιμότητας Προϊόντων

Ολοκληρωμένο Σύστημα Ιχνηλασιμότητας Προϊόντων TRACER FACTORY Ολοκληρωμένο Σύστημα Ιχνηλασιμότητας Προϊόντων Θεοδώρου Αυτοματισμοί ΑΒΕΤΕ Δρ. Ευάγγελος Θεοδώρου, Διευθύνων Σύμβουλος, Θεοδώρου Αυτοματισμοί ΑΒΕΤΕ, etheod@theodorou.gr Φίλιππος Σφυρής,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΕ Δρ. Ευάγγελος Α. ΘΕΟΔΩΡΟΥ Διευθύνων Σύμβουλος ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΙ ΑΒΕΤΕ & ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ Α.Ε. ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ Σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ REFLEXIS ERP: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ

Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ REFLEXIS ERP: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ REFLEXIS ERP: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ Περιεχόμενα Η εταιρεία Γενικά... 3 Η πορεία της εταιρείας... 4 Προϊόντα... 4 Υπηρεσίες...

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 31 www.frontistiria-eap.gr ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 31 www.frontistiria-eap.gr ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 01 1 ΤΟΜΟΣ ΚΑΘΑΡΑ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΞΙΑ Η καθαρή Παρούσα Αξία ισούται με το άθροισμα προεξοφλημένων καθαρών ταμειακών

Διαβάστε περισσότερα

Επενδύσεις σε Ακίνητα ΔΛΠ 40. Investment Property IAS 40

Επενδύσεις σε Ακίνητα ΔΛΠ 40. Investment Property IAS 40 Επενδύσεις σε Ακίνητα ΔΛΠ 40 Investment Property IAS 40 Σκοπός : Να καθορίσει το λογιστικό χειρισμό των επενδύσεων σε ακίνητα και τις σχετικές γνωστοποιήσεις στις Επεξηγηματικές Σημειώσεις Εφαρμόζεται

Διαβάστε περισσότερα

http://kesyp.didefth.gr/ 1

http://kesyp.didefth.gr/ 1 248_Τµήµα Εφαρµοσµένων Μαθηµατικών Πανεπιστήµιο Κρήτης, Ηράκλειο Προπτυχιακό Πρόγραµµα Σκοπός του Τµήµατος Εφαρµοσµένων Μαθηµατικών είναι η εκαπαίδευση επιστηµόνων ικανών όχι µόνο να υπηρετήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ

Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ Νικόλαος Α. Παναγιώτου Επίκουρος Καθηγητής ΕΜΠ 11 Ιανουαρίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5: Στρατηγική χωροταξικής διάταξης

Κεφάλαιο 5: Στρατηγική χωροταξικής διάταξης K.5.1 Γραμμή Παραγωγής Μια γραμμή παραγωγής θεωρείται μια διάταξη με επίκεντρο το προϊόν, όπου μια σειρά από σταθμούς εργασίας μπαίνουν σε σειρά με στόχο ο κάθε ένας από αυτούς να κάνει μια ή περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 003.3: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Για οικονομολόγους

ΕΠΛ 003.3: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Για οικονομολόγους ΕΠΛ 003.3: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Για οικονομολόγους Στόχοι 1 Να εξετάσουμε γιατί η Πληροφορική είναι χρήσιμη στην οικονομική επιστήμη. Να μάθουμε πώς χρησιμοποιείται η Πληροφορική

Διαβάστε περισσότερα

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 2005-2008 Η Ελλάδα είναι ένας από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως, ένας πόλος έλξης για χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο. Ο τουριστικός τομέας αποτελεί, αδιαμφισβήτητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ... 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ... 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ... 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 1. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΙΩΣΗΣ ΚΟΣΤΟΥΣ... 19 Τι μπορεί να κάνει η Διοίκηση για τη μείωση του κόστους... 19 Ο συντονιστής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΩΝ ΑΛΥΣΙΔΩΝ

ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΩΝ ΑΛΥΣΙΔΩΝ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΩΝ ΑΛΥΣΙΔΩΝ Μιχαήλ Γεωργιάδης Αναπλ. Καθηγητής Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Κοζάνη 50100 Χαρακτηριστικά Μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΕΕ ΤΠΔΠ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Θέμα εισήγησης: «ΕΛΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 22559 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Αρ. Φύλλου 1561 17 Αυγούστου 2007 ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Αριθμ. 85038/Γ2 Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών του Τομέα Οικονομικών και Διοικητικών Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγικά Στοιχεία Τιμολόγησης Προσφορά & Ζήτηση Τιμολόγηση & Αγορές Βασικές Πολιτικές Τιμολόγησης

Περιεχόμενα. Εισαγωγικά Στοιχεία Τιμολόγησης Προσφορά & Ζήτηση Τιμολόγηση & Αγορές Βασικές Πολιτικές Τιμολόγησης Περιεχόμενα Εισαγωγικά Στοιχεία Τιμολόγησης Βασικές Τιμολόγησης 2 Τιμή & Τιμολογιακή Πολιτική Ανταγωνισμός Οικονομική Αξία Customer Company Competition Collaborators Πελάτης Εταιρεία Ανταγωνισμός Συνεργάτες

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας περιεχομένων ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ...13 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 25 ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ... 27. 1. Εισαγωγή... 33

Πίνακας περιεχομένων ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ...13 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 25 ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ... 27. 1. Εισαγωγή... 33 Πίνακας περιεχομένων ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ......................................................13 ΠΡΟΛΟΓΟΣ........................................................................... 25 ΟΔΗΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 2 Κεφάλαιο 2: Διαχρονική αξία του χρήματος 6 Κεφάλαιο 3: Ανάλυση χρηματοοικονομικών δεικτών 34

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 2 Κεφάλαιο 2: Διαχρονική αξία του χρήματος 6 Κεφάλαιο 3: Ανάλυση χρηματοοικονομικών δεικτών 34 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος xiv ΜΕΡΟΣ Α Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 2 1.1 Αντικειμενικός σκοπός μιας επιχείρησης 2 1.2 Βασικές χρηματοοικονομικές αποφάσεις 3 Σύνοψη 4 Κεφάλαιο 2: Διαχρονική αξία του χρήματος 6 2.1 Απλός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. www.arnos.gr κλικ στη γνώση info@arnos.co.gr. ΣΟΛΩΜΟΥ 29 ΑΘΗΝΑ 210.38.22.157 495 Fax: 210.33.06.463

Εισαγωγή. www.arnos.gr κλικ στη γνώση info@arnos.co.gr. ΣΟΛΩΜΟΥ 29 ΑΘΗΝΑ 210.38.22.157 495 Fax: 210.33.06.463 Εισαγωγή Η ελαχιστοποίηση του περιβαλλοντικού κόστους μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως κριτήριο για τον προσδιορισμό της βέλτιστης τιμής της συγκέντρωσης C του ρυπαντή στο περιβάλλον ή στο σημείο εκροής από

Διαβάστε περισσότερα

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL INFO ECDL Expert Ένα ολοκληρωµένο Πρόγραµµα Πιστοποίησης γνώσεων πληροφορικής και δεξιοτήτων χρήσης Η/Υ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥ ΕΠΙΠΕ ΟΥ Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εισαγωγή... 17. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή... 23. Κεφάλαιο 2 Εισαγωγή στον γραμμικό προγραμματισμό... 63

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εισαγωγή... 17. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή... 23. Κεφάλαιο 2 Εισαγωγή στον γραμμικό προγραμματισμό... 63 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή..................................................................... 17 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή..................................................................... 23 1.1 Επίλυση προβλημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης

Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης 1.1. Τι είναι η Οικονομική της Διοίκησης 1.2. Τι παρέχει η οικονομική θεωρία στην Οικονομική της Διοίκησης 1.3. Οι σχέσεις της οικονομικής της

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Γραμμές Παραγωγής Εκτίμηση Ελαττωματικών Γιώργος Ιωάννου, Ph.D. Αναπληρωτής Καθηγητής Σύνοψη διάλεξης Παρουσίαση χαρακτηριστικών γραμμών παραγωγής Παραδείγματα σε παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι 2014/2015 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι ΑΛΥΣΙΔΑ ΑΞΙΑΣ ΠΟΡΟΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΟΡΟΙ & ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΣΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ-ΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΣΑΝ ΠΗΓΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ 1.1 Να δοθεί ο ορισμός του προβλήματος καθώς και τρία παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

Case 08: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων Ι ΣΕΝΑΡΙΟ (1)

Case 08: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων Ι ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Case 08: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων Ι ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Το πρόβλημα της επιλογής των μέσων διαφήμισης (??) το αντιμετωπίζουν τόσο οι επιχειρήσεις όσο και οι διαφημιστικές εταιρείες στην προσπάθειά τους ν' αναπτύξουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΕΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ. 1. Εισαγωγή

ΕΥΡΕΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ. 1. Εισαγωγή Ευρεία Περίληψη 1 ΕΥΡΕΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ 1. Εισαγωγή Το κίνητρο αυτής της διατριβής ήταν η ανάγκη των τηλεοπτικών σταθμών και των διαφημιστικών εταιριών για την πρόβλεψη της τηλεθέασης των εκπομπών και των διαφημιστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να ξεκινήσετε εξαγωγές του προϊόντος σας

Πώς να ξεκινήσετε εξαγωγές του προϊόντος σας Πώς να ξεκινήσετε εξαγωγές του προϊόντος σας Για να κάνουμε εξαγωγές πρέπει πρώτα να δημιουργήσουμε το προϊόν μας ή ακόμα καλύτερα την γκάμα των προϊόντων μας. Ένα σωστά μελετημένο προϊόν πρέπει να καλύπτει

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών από ασφαλιστικά ταμεία

Μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών από ασφαλιστικά ταμεία ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΥΦΕΣΗΣ Ο Δεκάλογος των Προβλημάτων που αντιμετωπίζει το Φαρμακείο 1. Μεγάλος αριθμός φαρμακείων 3. Μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών από ασφαλιστικά ταμεία 2. 4. 5. 6. 7. 8.

Διαβάστε περισσότερα

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης»

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» «Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» Ονοματεπώνυμο: Ταχταρά Κατερίνα Σειρά: 8 η Επιβλέπων Καθηγητής: Βρεχόπουλος Αδάμ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΣΤΕΡΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Τμήμα Εμπορίας και Διαφήμισης ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Μάθημα: Επιχειρησιακή Έρευνα. Ακαδημαϊκό Έτος 2013-2014

ΤΕΙ ΣΤΕΡΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Τμήμα Εμπορίας και Διαφήμισης ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Μάθημα: Επιχειρησιακή Έρευνα. Ακαδημαϊκό Έτος 2013-2014 ΤΕΙ ΣΤΕΡΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Τμήμα Εμπορίας και Διαφήμισης ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Μάθημα: Επιχειρησιακή Έρευνα Ακαδημαϊκό Έτος 2013-2014 Διδάσκων: Δρ. Χρήστος Γενιτσαρόπουλος Άμφισσα, 2013 Δρ. Χρήστος Γενιτσαρόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΘΗΒΑΣ ΤΕΙ ΧΑΛΚΙΔΑΣ Πέμπτη, 21/2/2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΘΗΒΑΣ ΤΕΙ ΧΑΛΚΙΔΑΣ Πέμπτη, 21/2/2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΘΗΒΑΣ ΤΕΙ ΧΑΛΚΙΔΑΣ Πέμπτη, 21/2/2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Οι επι πτυχίω φοιτητές (με αριθμό μητρώου ΣΕΒ08 ή παλαιότερο, δηλαδή που διανύουν το 8 ο εξάμηνο ή μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική μελέτη & οικονομική προσφορά

Τεχνική μελέτη & οικονομική προσφορά Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΟΣ Τεχνική μελέτη & οικονομική προσφορά REFLEXIS RETAIL: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ Περιεχόμενα Η εταιρεία Γενικά... 3 Η πορεία

Διαβάστε περισσότερα

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ www.arns.gr κλικ στη γνώση inf@arns.c.gr ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 T Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ Μάκρο- περιβάλλον και οι μη ελεγχόμενες μεταβλητές αυτού Το μάκρο-περιβάλλον αποτελεί τον ευρύτερο χώρο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση βελτίωσης επαγγελματικών συνθηκών, αύξησης των πωλήσεων και αποφυγής προστίμων

Πρόταση βελτίωσης επαγγελματικών συνθηκών, αύξησης των πωλήσεων και αποφυγής προστίμων Χριστίνα Καλογεροπούλου Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ Μέλος ΤΕΕ Αρ Μητρώου: 127929 Τηλ.: 2710-2790 Κιν.: 699-3996226 E-mail: christy_jour@yahoo.gr Πρόταση βελτίωσης επαγγελματικών συνθηκών, αύξησης των πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Γραμμικός Προγραμματισμός

Γραμμικός Προγραμματισμός Γραμμικός Προγραμματισμός Εισαγωγή Το πρόβλημα του Σχεδιασμού στη Χημική Τεχνολογία και Βιομηχανία. Το συνολικό πρόβλημα του Σχεδιασμού, από μαθηματική άποψη ανάγεται σε ένα πρόβλημα επίλυσης συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιώστε την απόδοση, εξασφαλίστε το κέρδος.

Βελτιώστε την απόδοση, εξασφαλίστε το κέρδος. Βελτιώστε την απόδοση, εξασφαλίστε το κέρδος. Υπηρεσίες λειτουργίας και συντήρησης για Φωτοβολταϊκά συστήματα Όλα όσα χρειάζεστε για την ομαλή λειτουργία της μονάδας σας. Σας προσφέρουμε ασφαλείς λύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κύριοι Μέτοχοι, 1. Γενικά Πληροφοριακά Στοιχεία :

Κύριοι Μέτοχοι, 1. Γενικά Πληροφοριακά Στοιχεία : ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ «ΒΙΟΤΡΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ Α.Β.Ε.Ε.»ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΤΑΚΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

11.2.2 Είδη δαπανών. Μιχάλης Δούμπος, Αναπλ. Καθηγητής Πολυτεχνείο Κρήτης, Σχολή Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης mdoumpos@dpem.tuc.

11.2.2 Είδη δαπανών. Μιχάλης Δούμπος, Αναπλ. Καθηγητής Πολυτεχνείο Κρήτης, Σχολή Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης mdoumpos@dpem.tuc. Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Εκπαίδευση και ια Βίου Μάθηση Πρόγραμμα ια Βίου Μάθησης ΑΕΙ για την Επικαιροποίηση Γνώσεων Αποφοίτων ΑΕΙ: Σύγχρονες Εξελίξεις στις Θαλάσσιες Κατασκευές Α.Π.Θ. Πολυτεχνείο Κρήτης

Διαβάστε περισσότερα

Τύποι Κοστολόγησης. Εφαρμοσμένη Κοστολόγηση. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής

Τύποι Κοστολόγησης. Εφαρμοσμένη Κοστολόγηση. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής Τύποι Κοστολόγησης Εφαρμοσμένη Κοστολόγηση Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής Εφαρμοσμένη Κοστολόγηση Βασικές Έννοιες Χρησιμότητα της Κοστολόγησης Τύποι Κοστολόγησης Τυπολογία Κοστολόγησης Είδη Κοστολόγησης

Διαβάστε περισσότερα