Mελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Μονάδας Παραγωγής και Ποιότητας Εμφιαλωμένου Νερού

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Mελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Μονάδας Παραγωγής και Ποιότητας Εμφιαλωμένου Νερού"

Transcript

1 Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Τεχνολογίας Πετρελαίου & Φυσικού Αερίου Mελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Μονάδας Παραγωγής και Ποιότητας Εμφιαλωμένου Νερού Πτυχιακή Εργασία Αλέξανδρος Σιέκας Εισηγητής Καθηγητής: κ. Δημήτριος Μαρμάνης Καβάλα, Οκτώβριος 2012

2 Kavala Institute of Technology School of Technological Engineering Department of Technology, Oil & Gas Environmental Impact Study in a Firm of Production and Quality of Bottled Water Dissertation Alexandros Siekas Supervisor: Mr Dimitrios Marmanis Kavala, October 2012

3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα εργασία ασχολείται µε τον κλάδο των εµφιαλωµένων νερών. Ο εξεταζόµενος κλάδος παρουσιάζει υψηλούς ρυθµούς ανάπτυξης καθώς ευνοείται από την τάση που επικρατεί για στροφή σε έναν υγιεινό τρόπο διατροφής µε αποτέλεσµα το εµφιαλωµένο νερό να προτιµάται από τους καταναλωτές ολοένα και περισσότερο σε σχέση µε τα άλλα ποτά. Η αγορά των εµφιαλωµένων νερών χαρακτηρίζεται από έντονο ανταγωνισµό καθώς ελέγχεται από λίγες επιχειρήσεις µεγάλου µεγέθους. Το γεγονός αυτό οδηγεί τις εταιρίες στην επέκταση των δικτύων διανοµής τους, στην ανανέωση των συσκευασιών για να προσελκύσουν το ενδιαφέρον του καταναλωτικού κοινού καθώς και στην εφαρµογή συστηµάτων διασφάλισης ποιότητας. Η εργασία αυτή ασχολείται µε την αγορά του εµφιαλωµένου νερού, µε τα χαρακτηριστικά του καθώς και µε τους κανόνες υγιεινής και τις προδιαγραφές που θα πρέπει να τηρούνται από τις βιοµηχανίες αυτές. Οι πηγές που χρησιµοποιήθηκαν για την εργασία αυτή αντλήθηκαν από την ICAP Έρευνα αγοράς, από τον ΕΦΕΤ Υπουργείο Ανάπτυξης, από εταιρία εµφιάλωσης νερού και από το Internet. 1

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή 1 1.ΖΗΤΗΣΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΜΦΙΑΛΩΜΕΝΟΥ ΝΕΡΟΥ Παράγοντες που επηρεάζουν τη ζήτηση των εµφιαλωµένων νερών Προσφορά- δοµή και διάρθρωση του κλάδου των εµφιαλωµένων νερών ιαφηµιστική δαπάνη εµφιαλωµένων νερών ίκτυα διανοµής- µέθοδοι προώθησης πωλήσεων των εµφιαλωµένων νερών Εγχώρια αγορά εµφιαλωµένων νερών Μερίδια αγοράς Μερίδια αγοράς ιεθνής αγορά Εισαγωγές Εµφιαλωµένων Νερών Κυριότερες χώρες προέλευσης Εξαγωγές Εµφιαλωµένων νερών Κυριότερες χώρες προορισµού ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΕΜΦΙΑΛΩΜΕΝΩΝ ΝΕΡΩΝ Φυσικό µεταλλικό νερό Επιτραπέζιο νερό Ανθρακούχο νερό ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΜΦΙΑΛΩΜΕΝΟΥ ΝΕΡΟΥ Φυσικοχηµικά χαρακτηριστικά Φυσικά χαρακτηριστικά Χηµικά χαρακτηριστικά Κύρια µεταλλικά χαρακτηριστικά Οργανικά και ανόργανα συστατικά Μέταλλα Βιολογικά χαρακτηριστικά

5 4. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΜΦΙΑΛΩΜΕΝΟΥ ΝΕΡΟΥ Πηγή Άντληση του νερού Γεώτρηση ιοξείδιο του άνθρακα cο Παραγωγική διαδικασία - Εµφιάλωση νερού Μορφοποίηση φιαλών PET Επεξεργασία νερού Οζώνωση Αποστείρωση Εµφιάλωση νερού Συσκευασία Πλαστικές Γυάλινες Φιάλες Πλήρωση και πωµατισµός φιαλών Αποθήκευση Μεταφορά τελικών προϊόντων ΚΡΙΣΙΜΑ ΣΗΜΕΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ HACCP Σύστηµα διασφάλισης υγιεινής των εµφιαλωµένων νερών Εφαρµογή του HACCP στη βιοµηχανία των εµφιαλωµένων νερών Άντληση νερού (CCP1) Αποθήκευση αντλούµενου νερού Συσσωµάτωση και καταβύθιση (CCP2) Χλωρίωση Αποθήκευση επεξεργασµένου νερού ιήθηση (CCP3) Προσθήκη ή αφαίρεση CO 2 (CCP4) Συσκευασία και σφράγισµα (CCP5-CCP7) Επιθεώρηση φιαλών (CCP8) Ετικετάρισµα και τυποποίηση (CCP9) Συσκευασία φιαλών / κουτιών (CCP10) Αποθήκευση τελικού προϊόντος (CCP11)

6 6. ΠΙΘΑΝΑ ΠΟΙΟΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ - ΚΑΝΟΝΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Κυριότερες πήγες επιµόλυνσης του εµφιαλωµένου νερού Επικίνδυνες ή και µη εδώδιµες ουσίες Κανόνες υγιεινής Απαιτήσεις για το οίκηµα Απαιτήσεις για την τοποθεσία του κτιρίου εµφιάλωσης Εξαερισµός Φωτισµός ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΙΧΝΕΥΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Γενικά στοιχεία Ενδείξεις φυσικού µεταλλικού νερού Υποχρεωτικές ενδείξεις Απαγορευτικές ενδείξεις Ενδείξεις εµφιαλωµένου πόσιµου νερού Υποχρεωτικές ενδείξεις Απαγορευτικές ενδείξεις ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΕΜΦΙΑΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ...65 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 83 4

7 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το εµφιαλωµένο νερό είναι ανά προϊόν που έρχεται σε επαφή µε τους καταναλωτές σε καθηµερινή βάση, κατά την εκπόνηση της εργασίας αυτής γίνεται µια προσέγγιση που αφορά την «παραγωγή και τον ποιοτικό έλεγχο του εµφιαλωµένου νερού». Στην προσπάθεια να καλυφθεί πλήρως το θέµα η εργασία χωρίζεται ουσιαστικά σε οκτώ κεφάλαια. Στο πρώτο και δεύτερο κεφάλαιο που έχουν ως τίτλο «Ζήτηση-προσφορά εµφιαλωµένου νερού» και «Αγορά εµφιαλωµένου νερού» αντίστοιχα περιγράφεται η δοµή του κλάδου η διαφηµιστική δαπάνη, παρουσιάζονται ορισµένες από τις κυριότερες επιχειρήσεις,αποτυπώνονται οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ζήτηση καθώς και εκτιµάται το µέγεθος της εγχώριας αγοράς, τα µερίδια αγοράς των κυριότερων επιχειρήσεων καθώς και ο κλάδος των εµφιαλωµένων νερών στην διεθνή αγορά. Στο τρίτο και τέταρτο κεφάλαιο παρουσιάζονται ορισµένα γενικά πληροφοριακά στοιχεία για τις κατηγορίες των εµφιαλωµένων νερών καθώς και οι προδιαγραφές και τα χαρακτηριστικά τους. Το πέµπτο και το έκτο κεφάλαιο αναφέρονται στην παραγωγική διαδικασία του εµφιαλωµένου νερού από την πηγή µέχρι την µεταφορά του τελικού προϊόντος στα καταστήµατα πώλησης όπως επίσης και την εφαρµογή του συστήµατος HACCP σε όλα τα στάδια παραγωγής εµφιαλωµένου νερού, τον εντοπισµό των κρίσιµων σηµείων ελέγχου (CCPs) καθώς και των αποτρεπτικών και διορθωτικών ενεργειών τους. Στο έβδοµο και το όγδοο κεφάλαιο παρουσιάζονται πιθανά ποιοτικά προβλήµατα που ίσως παρουσιαστούν στο τελικό προϊόν,οι κανόνες υγιεινής που θα πρέπει να εφαρµόζονται από τις βιοµηχανίες εµφιαλωµένου νερού όπως επίσης και οι γενικές απαιτήσεις κωδικοποίησης και ανιχνευσιµότητας του προϊόντος. Τέλος το ένατο κεφάλαιο αναφέρεται στα προβλήµατα και τις προοπτικές του κλάδου των εµφιαλωµένων νερών για το µέλλον. 5

8 Λέξεις κλειδιά: Εµφιαλωµένο νερό, επιτραπέζιο νερό, φυσικό µεταλλικό νερό, πόσιµο νερό, ανθρακούχο νερό, µικροοργανισµοί νερού, παραγωγή και επεξεργασία εµφιαλωµένου νερού, οζόνωση, φιλτράρισµα νερού, ποιοτικές αλλοιώσεις νερού, αγορά εµφιαλωµένου νερού. 6

9 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο κλάδος των εµφιαλωµένων νερών αποτελεί έναν από τους πλέον αναπτυσσόµενους κλάδους της ελληνικής οικονοµίας. Παράγοντες που συµβάλουν στην επίτευξη υψηλών ρυθµών ανάπτυξης είναι οι αµφιβολίες που δηµιουργούνται στο καταναλωτικό κοινό για την ποιότητα του πόσιµου νερού, καθώς και το γεγονός ότι σε ορισµένες περιοχές της χώρας ( για παράδειγµα στις νησιωτικές) το δίκτυο ύδρευσης αδυνατεί να αντεπεξέλθει στις ανάγκες των κατοίκων, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς µήνες κατά την διάρκεια των οποίων αυξάνεται η τουριστική κίνηση. Επίσης τα τελευταία χρόνια παρατηρείται στροφή των καταναλωτών σε έναν πιο υγιεινό τρόπο διατροφής η οποία οδηγεί σε αύξηση της κατά κεφαλή κατανάλωσης µη οινοπνευµατωδών ποτών και κυρίως των εµφιαλωµένων νερών και χυµών. (www.iobe.gr) Σύµφωνα µε τα στοιχεία της ICAP ( εταιρεία οικονοµικών πληροφοριών, εκδόσεων και συµβούλων επιχειρήσεων), παρά τις ευνοϊκές συνθήκες που επικρατούν στην αναπτυσσόµενη αγορά των εµφιαλωµένων νερών κατά καιρούς δηµιουργούνται αµφιβολίες σχετικά µε την ποιότητα τους και ιδιαίτερα για τις συνθήκες µεταφοράς και φύλαξης τους. Στο παρελθόν έκαναν την εµφάνιση τους δηµοσιεύµατα στα µέσα µαζικής επικοινωνίας που είχαν ως αποτέλεσµα τη δηµιουργία κλίµατος δυσπιστίας στο καταναλωτικό κοινό. Σήµερα τα φαινόµενα αυτά έχουν περιορισθεί καθώς γίνονται συνεχείς έλεγχοι ποιότητας από το κράτος και οι επιχειρήσεις πραγµατοποιούν επενδύσεις, για την εγκατάσταση συστηµάτων αποστείρωσης και καθαρισµού καθώς και για την εφαρµογή συστηµάτων ποιοτικού ελέγχου στη διαδικασία εµφιάλωσης. Επίσης οι µεγαλύτερες επιχειρήσεις εφαρµόζουν τις κατάλληλες επικοινωνιακές στρατηγικές για τη δηµιουργία θετικής εικόνας, τόσο για τις ίδιες όσο και για τα προϊόντα τους. ( ICAP,2005) Στον κλάδο των εµφιαλωµένων νερών δραστηριοποιείται µεγάλος αριθµός µικροµεσαίων επιχειρήσεων και περιορισµένος αριθµός µεγάλων επιχειρήσεων που είτε ασχολούνται αποκλειστικά µε την εµφιάλωση νερού είτε δραστηριοποιούνται στον ευρύτερο κλάδο τροφίµων και πότων. Οι τελευταίες 7

10 αξιοποιούν τα ήδη εγκατεστηµένα και οργανωµένα δίκτυα πωλήσεων και διανοµής των προϊόντων τους επιτυγχάνοντας οικονοµίες κλίµακας. Επίσης ορισµένες εταιρίες κυρίως µεγάλου µεγέθους εµφιαλώνουν νερό για λογαριασµό τρίτων εταιριών που δραστηριοποιούνται επίσης στον ευρύτερο κλάδο τροφίµων και ποτών οι µικροµεσαίες επιχειρήσεις απευθύνονται συνήθως στην τοπική αγορά.(www.iobe.gr) Σηµαντικές αλλαγές έχουν συντελεστεί µε την πάροδο των χρόνων σε ότι αφορά τις συσκευασίες των εµφιαλωµένων νερών. Συγκεκριµένα πραγµατοποιήθηκε αντικατάσταση των συσκευασιών PVC ( πολυβινυδοχλωρίδιο) από τις πιο ασφαλείς PET ( πολυαιθυλένιο) ενώ διευρύνεται η χρήση γυάλινων φιαλών 1lt κυρίως σε χώρου µαζικής εστίασης. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται ανοδική πορεία στην αγορά των ψυκτών εµφιαλωµένου νερού. Η ανάγκη για εύκολη και εύχρηστη πρόσβαση σε εµφιαλωµένο νερό σε χώρους εργασίας οδήγησε ορισµένες µεγάλες εταιρίες του κλάδου στην εµφιάλωση νερού σε συσκευασίες των 18,9 lt προκειµένου να εκµεταλλευτούν την αναδυόµενη τάση. Σηµειώνεται δε ότι ορισµένες εταιρίες έχουν εξειδικευτεί στην εµφιάλωση νερού σε αυτές τις συσκευασίες.(icap,2005). 8

11 1. ΖΗΤΗΣΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΜΦΙΑΛΩΜΕΝΟΥ ΝΕΡΟΥ Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται τα χαρακτηριστικά και οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ζήτηση και αναφέρονται στοιχεία που σκιαγραφούν την προσφορά των εµφιαλωµένων νερών. Οι κλιµατολογικές συνθήκες, οι διατροφικές συνήθειες των καταναλωτών, η τουριστική κίνηση, η επάρκεια και ποιότητα του νερού του υδροδοτικού δικτύου είναι ορισµένοι από τους παράγοντες που επιδρούν στην ζήτηση των εµφιαλωµένων νερών και αναλύονται στη συνέχεια καθώς επίσης πραγµατοποιείται συνοπτική παρουσίαση ορισµένων εκ των κυριοτέρων παραγωγικών και εισαγωγικών επιχειρήσεων εµφιαλωµένων νερών και γίνεται ανάλυση των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων των επιχειρήσεων εµφιάλωσης νερού Παράγοντες που επηρεάζουν τη ζήτηση των εµφιαλωµένων νερών. Η ζήτηση των εµφιαλωµένων νερών χαρακτηρίζεται από εποχικότητα. Ο µεγαλύτερος όγκος των ετήσιων πωλήσεων πραγµατοποιείται µεταξύ των µηνών Απριλίου και Οκτωβρίου. Η αύξηση της τουριστικής κίνησης και οι ιδιαίτερα υψηλές θερµοκρασίες που επικρατούν κατά την διάρκεια των προαναφερθέντων µηνών οδηγούν σε αύξηση της ζήτησης για τα εµφιαλωµένα νερά. Ένας άλλος παράγοντας που επηρεάζει θετικά τη ζήτηση των εµφιαλωµένων νερών είναι η ανεπάρκεια του υδροδοτικού δικτύου σε ορισµένες περιοχές της χώρας. Η έλλειψη εµπιστοσύνης του καταναλωτικού κοινού στο δίκτυο ύδρευσης σε ορισµένες περιοχές της χώρας οδηγεί στην αύξηση της ζήτησης των εµφιαλωµένων νερών. Επίσης η σχετική έλλειψη νερού ιδιαίτερα στις νησιωτικές περιοχές σε συνάρτηση µε την ένταση του φαινοµένου κατά τους θερινούς µήνες λόγω της αυξηµένης τουριστικής κίνησης ευνοεί την κατανάλωση των εµφιαλωµένων νερών. Κατά καιρούς παρουσιάζονται στα Μέσα Μαζικής Ενηµέρωσης διάφορα αρνητικά δηµοσιεύµατα που αφορούν τις συνθήκες µεταφοράς, φύλαξης και διάθεσης των εµφιαλωµένων νερών οι οποίες δεν είναι πάντα οι προβλεπόµενες µε αποτέλεσµα να αλλοιώνεται η ποιότητα του προϊόντος. Το γεγονός αυτό έχει παροδική επίδραση στην κατανάλωση και συνήθως είναι γενικευµένη. Οι 9

12 επιχειρήσεις του κλάδου επιδιώκοντας να κερδίσουν την εµπιστοσύνη του καταναλωτικού κοινού και να δηµιουργήσουν µια θετική εικόνα για τα εµφιαλωµένα νερά πραγµατοποιούν επενδύσεις στις εγκαταστάσεις γραµµών εµφιάλωσης, εντατικοποιούν τους ελέγχους ποιότητας και αυξάνουν την διαφηµιστική προβολή των προϊόντων τους. Η στροφή των καταναλωτών ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια σε έναν πιο υγιεινό τρόπο διατροφής συµβάλει στην αύξηση της ζήτησης µη αλκοολούχων ποτών. Τα προϊόντα που ευνοούνται είναι τα εµφιαλωµένα νερά, οι χυµοί, τα αναψυκτικά light και τα ισοτονικά ποτά, καθώς προωθούν ένα πρότυπο υγιεινής διαιτητικής συµπεριφοράς και έντονης αθλητικής δραστηριότητας. Το πρότυπο αυτό προβάλλεται διαρκώς από όλα τα µέσα µαζικής ενηµέρωσης και επηρεάζει θετικά την κατανάλωση εµφιαλωµένων νερών. Ένας άλλος παράγοντας που επηρεάζει θετικά τη ζήτηση των εµφιαλωµένων νερών είναι η τάση που έχει δηµιουργηθεί για αύξηση των γευµάτων εκτός σπιτιού σε χώρους µαζικής εστίασης λόγω αυξηµένων επαγγελµατικών υποχρεώσεων και της έλλειψης ελεύθερου χρόνου. Το φαινόµενο αυτό έχει ως αποτέλεσµα την αύξηση της ζήτησης εµφιαλωµένου νερού ιδιαίτερα σε γυάλινη φιάλη του ενός λίτρου, η οποία προσφέρεται συχνά στους χώρους αυτούς. Η ζήτηση των συγκεκριµένων προϊόντων είναι ελαστική ως προς την τιµή και οι αποφάσεις των καταναλωτών επηρεάζονται από την τιµή διάθεσης του κάθε εµφιαλωµένου νερού (εµπορικού σήµατος), καθώς πρόκειται για οµοιογενές προϊόν. Η σηµαντική αύξηση της ζήτησης εµφιαλωµένων νερών τους καλοκαιρινούς µήνες, οφείλεται όπως έχει αναφερθεί στην αύξηση της τουριστικής κίνησης τη συγκεκριµένη περίοδο. Οι συνθήκες που επικρατούν στον τουρισµό επηρεάζουν τη ζήτηση στον κλάδο καθώς αυξάνεται ο αριθµός των καταναλωτών που προµηθεύονται τα συγκεκριµένα προϊόντα.( Στοιχεία ICAP,2005) Σύµφωνα µε την τελευταία Έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισµών που πραγµατοποιήθηκε από την Ε.Σ.Υ.Ε. (Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Ελλάδος) κατά την περίοδο Νοεµβρίου Οκτωβρίου 1999 ο µέσος όρος µηνιαίων αγορών για των νοικοκυριών για εµφιαλωµένα νερά ανήλθε σε 2,9 λίτρα περίπου. 10

13 Τον υψηλότερο µέσο όρο µηνιαίων αγορών στην κατηγορία µεταλλικών και ανθρακούχων νερών κατέχουν τα νοικοκυριά µε 6 µέλη και άνω των οποίων οι αγορές ανέρχονται στα 4,9 λίτρα περίπου και ακολουθούν τα πενταµελή νοικοκυριά µε 4,3 λίτρα. Είναι εµφανές ότι όσο µεγαλύτερος είναι αριθµός των µελών ενός νοικοκυριού τόσο µεγαλύτερη είναι και η κατανάλωση.( Στοιχεία ICAP,2005) 1.2 Προσφορά- δοµή και διάρθρωση του κλάδου των εµφιαλωµένων νερών Στον κλάδο των εµφιαλωµένων νερών κυριαρχούν λίγες επιχειρήσεις µεγάλου µεγέθους οι οποίες διαθέτουν οργανωµένα δίκτυα διανοµής. Παράλληλα δραστηριοποιούνται στην αγορά και αρκετές επιχειρήσεις µικροµεσαίου µεγέθους ορισµένες από τις οποίες τα τελευταία χρόνια επεκτείνουν το δίκτυο πωλήσεως τους σε ολόκληρη την Ελλάδα ενώ οι υπόλοιπες έχουν κυρίως τοπικό χαρακτήρα. Ορισµένες από τις επιχειρήσεις του κλάδου πραγµατοποιούν υψηλές επενδύσεις για τον εκσυγχρονισµό των εµφιαλωτηρίων τους και την καθετοποίηση της παραγωγής για να παράγουν οι ίδιες τις πλαστικές φιάλες και τα πώµατα που χρησιµοποιούν για την εµφιάλωση του νερού προκειµένου να µειώσουν το κόστος παραγωγής. Παράλληλα κάποιες εταιρίες ασχολούνται και µε την εµφιάλωση νερού για λογαριασµό τρίτων επιχειρήσεων οι οποίες δραστηριοποιούνται στον ευρύτερο κλάδο των ειδών διατροφής.( Στοιχεία ICAP, 2005) Αρκετές από τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον κλάδο ασχολούνται και µε άλλα είδη διατροφής και ποτά κυρίως χυµούς και αναψυκτικά. Στον πίνακα 1 παρουσιάζονται τα διαρθρωτικά στοιχεία των επιχειρήσεων παραγωγής µεταλλικών νερών και αναψυκτικών για το σύµφωνα µε τα διαθέσιµα στοιχεία της ICAP, στον συγκεκριµένο κλάδο δραστηριοποιούνται 108 επιχειρήσεις στο σύνολο της χώρας µε συνολικό κύκλο εργασιών 863,7 εκ. Στην περιοχή του Ηρακλείου δραστηριοποιούνται 12 επιχειρήσεις µε συνολικό κύκλο εργασιών 11,2 εκ. (11,1% επί του συνόλου). Παράλληλα σηµαντικό αριθµό επιχειρήσεων συγκέντρωσε ο νοµός Αττικής µε 9 επιχειρήσεις και συνολικό κύκλο εργασιών που ανήλθε στα 736,4 εκ. καλύπτοντας το 85,3% του συνόλου. 11

14 Σύµφωνα µε τα στοιχεία του Ι.Γ.Μ.Ε. (Ινστιτούτο γεωλογικών και µεταλλευτικών ερευνών ) στη χώρα καταγράφονται 67 εµπορικά σήµατα νερού εκ των οποίων τα 23 αφορούν φυσικό µεταλλικό νερό (ποσοστό 34,3%) και τα 44 επιτραπέζιο νερό (ποσοστό 65,7%). Η χωροταξική διάρθρωση των εµπορικών σηµάτων εµφιαλωµένου νερού ανά περιφέρεια είναι : οι περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας και Κρήτης συγκέντρωσαν τα περισσότερα σήµατα (11 η καθεµία) και απέσπασαν µερίδιο 16,4%. Ακολουθούν οι περιφέρειες Δυτικής Μακεδονίας, Πελοποννήσου και Δυτικής Ελλάδας µε µερίδιο 10,4% ( 7 σήµατα η καθεµία) ενώ η περιφέρεια νότιου Αιγαίου καταλαµβάνει επίσης αξιόλογο µερίδιο 9% (6 σήµατα).( Πίνακας 1. Διαρθρωτικά στοιχεία του κλάδου παραγωγής εµφιαλωµένων νερών και αναψυκτικών (2002).(ICAP, 2005) Νοµός Αριθµός επιχειρήσεων Ηρακλείου 12 Αττικής 9 Θεσσαλονίκης 6 Ρεθύµνου 6 Σερρών 6 Χανίων 5 Έβρου 4 Λασιθίου 4 Λέσβου 4 Δωδεκανήσου 3 Ηµαθίας 3 Κορινθίας 3 Τρικάλων 3 Φλωρίνης 3 Λοιποί Νοµοί 37 Σύνολο

15 1.2.1 Διαφηµιστική δαπάνη εµφιαλωµένων νερών Ο κλάδος των εµφιαλωµένων νερών χαρακτηρίζεται από έντονο ανταγωνισµό γεγονός που ωθεί τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον κλάδο στην διάθεση σηµαντικών κονδυλίων για την διαφήµιση των προϊόντων τους µέσω της οποίας επιτυγχάνεται η ενίσχυση της αναγνωρισιµότητας και η διατήρηση της θετικής εικόνας των εµπορικών σηµάτων τους. Η διαφηµιστική δαπάνη αφορά εµπορικά σήµατα περιορισµένου αριθµού εταιριών οι οποίες κατέχουν και τα σηµαντικότερα µερίδια στην αγορά.( ICAP, 2005 ) Οι διαφηµιστικές δαπάνες για τα µη αλκοολούχα ποτά αυξήθηκαν µε µέσο ετήσιο ρυθµό 12,9% και ανήλθαν το 2004 στα 28,1 εκ. από 13,6 εκ. το Η κύρια δαπάνη για τη διαφήµιση των εµφιαλωµένων νερών παρουσίασε σε γενικές γραµµές ανοδική τάση, µε µέσο ετήσιο ρυθµό αύξησης 20,2% και ανήλθε στα 5,4εκ. το 2004 έναντι 1,8 εκ. το Η τηλεόραση απορρόφησε το µεγαλύτερο µέρος των διαφηµιστικών δαπανών των εταιριών του κλάδου (63,9%-91,8%) και ακολούθησαν τα περιοδικά ( 5,6%-32,6%), το ραδιόφωνο και οι εφηµερίδες.( στοιχεία ICAP,Media services Α.Ε.,2005) Δίκτυα διανοµής- µέθοδοι προώθησης πωλήσεων των εµφιαλωµένων νερών Η αγορά των εµφιαλωµένων νερών βάσει του τρόπου διάθεσης των προϊόντων διακρίνεται σε «κρύα» και «ζεστή». Την πρώτη κατηγορία απαρτίζουν τα περίπτερα οι χώροι µαζικής εστίασης τα µπαρ, τα ξενοδοχεία κτλ. Και αφορά την αυθόρµητη ικανοποίηση των αναγκών των καταναλωτών, ενώ η δεύτερη περιλαµβάνει τα super market και τα µικρά σηµεία πώλησης και αφορά κυρίως τη συνειδητή οικιακή κατανάλωση. Οι µεγαλύτερες εταιρίες του κλάδου διαθέτουν αναπτυγµένο δίκτυο διανοµής που καλύπτει όλη την Ελλάδα στηριζόµενες αφενός σε τοπικούς αντιπροσώπους και χονδρέµπορους και αφετέρου σε αλυσίδες super market στις οποίες η διάθεση των προϊόντων τους πραγµατοποιείται συνήθως απευθείας από τις ίδιες. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται ανάπτυξη των δικτύων διανοµής και των επιχειρήσεων µεσαίου µεγέθους οι οποίες έχουν εντατικοποιήσει τις συνεργασίες τους µε τις αλυσίδες super market και τους τοπικούς αντιπροσώπους 13

16 και χονδρέµπορους. Αντίθετα οι επιχειρήσεις µικρού µεγέθους που δεν έχουν την οικονοµική δυνατότητα να αναπτύξουν τα δίκτυα διανοµής τους βασίζονται κυρίως στην απευθείας διάθεση των προϊόντων τους στην τοπική αγορά. Ο κλάδος των εµφιαλωµένων νερών χαρακτηρίζεται από έντονο ανταγωνισµό µε αποτέλεσµα η οργάνωση και η ανάπτυξη του δικτύου διανοµής να αποτελεί προϋπόθεση για τη διείσδυση σε νέες αγορές και τη διατήρηση της θέσης κάθε εταιρίας στην αγορά. Το δίκτυο πωλήσεων αποτελεί επίσης σηµαντικότατη πηγή πληροφόρησης για µια εταιρία καθώς της παρέχει τη δυνατότητα να αντλήσει στοιχεία σχετικά µε τον ανταγωνισµό και τις καταναλωτικές προτιµήσεις.( ICAP, 2005) Ο έντονος ανταγωνισµός που επικρατεί στον εξεταζόµενο κλάδο έχει οδηγήσει τις εταιρίες που δραστηριοποιούνται σε αυτόν στην αναζήτηση και υιοθέτηση ποικίλων µεθόδων για την προώθηση των προϊόντων τους µε στόχο την µεγιστοποίηση των πωλήσεων τους. Η δηµιουργία θετικής εικόνας τόσο της εταιρίας όσο και των προϊόντων που διαθέτει επιτυγχάνεται µέσω της διαφηµιστικής προβολής και άλλων ενεργειών όπως οι δηµόσιες σχέσεις και η ανάληψη χορηγιών συγκεκριµένων εκδηλώσεων. Επίσης τα τελευταία χρόνια οι εταιρίες δίνουν έµφαση και στην κοινωνική τους δράση γεγονός που εκδηλώνεται µέσω της διοργάνωσης ηµερίδων και σεµιναρίων, φιλανθρωπικών εκδηλώσεων και ενίσχυσης φιλανθρωπικών ιδρυµάτων και νοσοκοµείων. Παράλληλα οι εταιρίες του κλάδου προβαίνουν σε παροχές και προσφορές προς τις αλυσίδες super market, τους χονδρέµπορους και προς τους καταναλωτές. Στις δύο πρώτες περιπτώσεις προσφέρονται ευνοϊκότεροι όροι πληρωµής εκπτώσεις και παροχή δωρεάν προϊόντων ανάλογα µε τον όγκο παραγγελίας µε στόχο την ανάπτυξη ενός ισχυρού δικτύου διανοµής και την καλύτερη τοποθέτηση των προϊόντων στα καταστήµατα. Στην Τρίτη περίπτωση προσφέρεται στους καταναλωτές είτε έκπτωση στην τιµή είτε επιπλέον ποσότητα προϊόντος δωρεάν.( ICAP, 2005) Η συσκευασία χρησιµοποιείται στις εταιρίες ως µέσο διαφοροποίησης των προϊόντων τους και προσέλκυσης καταναλωτών. Γι αυτό το λόγο οι εταιρίες που δραστηριοποιούνται στον κλάδο επιδιώκουν την συνεχή ανανέωση των συσκευασιών τους. Η «πολυτελής» γυάλινη φιάλη του 1 λίτρου προσφέρεται κυρίως σε χώρους µαζικής εστίασης. Επιπλέον η αθλητική συσκευασία pet µε 14

17 ειδικό καπάκι έχει ως στόχο την αύξηση των πωλήσεων στους χώρους αθλητικών δραστηριοτήτων και τη δηµιουργία µιας συγκεκριµένης εικόνας για το προϊόν. Ορισµένες εταιρίες του κλάδου προσφέρουν και συσκευασία των 18,9 lt και µάλιστα ορισµένες έχουν εξειδικευτεί σε αυτή την κατηγορία µε στόχο την πώληση σε χώρους γραφείων, πανεπιστηµίων, καταστηµάτων κ.α. Εκτός των επιχειρήσεων του κλάδου ορισµένες αλυσίδες super market διαθέτουν στην αγορά εµφιαλωµένα νερά µε δικό τους εµπορικό σήµα. Ωστόσο το φαινόµενο αυτό δεν είναι ιδιαίτερα έντονο σε σύγκριση µε άλλες κατηγορίες προϊόντων.( ICAP, 2005). 1.3 Εγχώρια αγορά εµφιαλωµένων νερών Μερίδια αγοράς. Η εγχώρια παραγωγή εµφιαλωµένων νερών όπως φαίνεται στον πίνακα 2 παρουσίασε ανοδική πορεία καθ όλη τη διάρκεια της χρονικής περιόδου , µε µέσο ετήσιο ρυθµό αύξησης 12,7 % και ανήλθε σε 1,1 δις. λίτρα το 2004 έναντι 205,7 εκ. λίτρων το Η ζήτηση καλύπτεται σχεδόν αποκλειστικά από εγχώρια προϊόντα. Η εγχώρια φαινοµενική κατανάλωση των εµφιαλωµένων νερών όπως βλέπουµε στον πίνακα 3 παρουσίασε αύξηση µε µέσο ετήσιο ρυθµό 12,4% την εξεταζόµενη περίοδο ( ) και διαµορφώθηκε σε εκ. λίτρα το 2004 έναντι 210 εκ. λίτρων το Το µεγαλύτερο µέρος της εγχώριας αγοράς για το 2004 όπως διακρίνεται και στον πίνακα 4 καταλαµβάνουν τα φυσικά µεταλλικά νερά µε ποσοστό 71,2% (770 εκ. λίτρα ) και ακολουθούν τα επιτραπέζια µε 24,3 % (263 εκ. λίτρα ) και τα ανθρακούχα µε 4,5 % (49 εκ. λίτρα). (ICAP,Ε.Σ.Υ.Ε.,2005). 15

18 Πίνακας 2.Μέγεθος εγχώριας φαινοµενικής κατανάλωσης εµφιαλωµένων νερών ( ICAP,2005) Έτος Παραγωγή Εισαγωγές Εξαγωγές Φαινοµενική κατανάλωση Ποσότητα :σε χιλιάδες λίτρα Πίνακας 3. Εγχώρια παραγωγή εµφιαλωµένων νερών (ICAP 2005) Έτος Παραγωγή Ρυθµός µεταβολής ,5% ,6% ,9% ,4% ,2% ,1% ,7% ,5% ,7% ,9% ,4% ,5% ,9% % Ποσότητα:σε χιλιάδες λίτρα 16

19 Πίνακας 4. ιάρθρωση εγχώριας φαινοµενικής κατανάλωσης εµφιαλωµένων νερών 2004 (ICAP,2005) Κατηγορία Ποσότητα Ποσοστό συµµετοχής Φυσικό µεταλλικό νερό ,2% Επιτραπέζιο νερό ,3% Ανθρακούχο νερό ,5% Σύνολο % Ποσότητα: σε χιλιάδες λίτρα Μερίδια αγοράς Η αγορά εµφιαλωµένων νερών είναι συγκεντρωµένη σε µικρό αριθµό επιχειρήσεων οι οποίες ελέγχουν το µεγαλύτερο µέρος της κατανάλωσης. Συγκεκριµένα η coca cola Ελληνική εταιρία εµφιαλώσεως Α.Ε. εκτιµάται ότι απέσπασε µερίδιο της τάξης του 17% στην εγχώρια αγορά εµφιαλωµένων νερών το Ακολουθούν οι εταιρίες Χήτος Α.Β.Ε.Ε. και Ηπειρωτική Βιοµηχανία Εµφιαλώσεων Α.Ε. οι οποίες συµµετείχαν µε ποσοστά που κυµάνθηκαν µεταξύ του 15,5%-16% και 15%-15,5% αντίστοιχα. Οι εταιρίες PepsiCo Ήβη Α.Β.Ε. και Nestle Ελλάς Α.Ε. εκτιµάται ότι απέσπασαν από κοινού µερίδιο της τάξης του 18% ενώ επιχειρήσεις : Αθηναϊκή Ζυθοποιία Α.Ε., Αναπτυξιακή Εταιρία Γέργερης Α.Ε. και Ίρις Εταιρία εµφιάλωσης Λουτρακίου Α.Ε. κάλυψαν συνολικά το 15% περίπου της εγχώριας κατανάλωσης το Εποµένως οι οκτώ προαναφερόµενες εταιρίες συγκέντρωσαν το 81% του συνολικού µεγέθους της αγοράς.(τρόφιµα και ποτά, 2005) Σηµειώνεται ότι στην κατηγορία του ανθρακούχου νερού αξιόλογη παρουσία έχουν οι εταιρίες : coca cola Ελληνική Εταιρία Εµφιαλώσεως Α.Ε., Σουρωτή Α.Ε., PepsiCo Ήβη Α.Β.Ε., Nestle Ελλάς Α.Ε., Αθηναϊκή Ζυθοποιία Α.Ε. Η Σουρωτή Α.Ε. εκτιµάται ότι απέσπασε µερίδιο 28,5% περίπου στην εν λόγω αγορά το 2004.( ICAP, 2005) 1.4 Διεθνής αγορά H κατανάλωση των εµφιαλωµένων νερών παρουσιάζει ανοδική πορεία στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την υψηλότερη κατά κεφαλή κατανάλωση 17

20 εµφιαλωµένων νερών εµφανίζει η Ιταλία µε 160 λίτρα /άτοµο το Ακολουθεί η Γαλλία µε 141 λίτρα / άτοµο και το Βέλγιο µε 135 λίτρα / άτοµο. Τη µεγαλύτερη παραγωγή εµφιαλωµένου νερού στην Ε.Ε. εµφάνισε η Γαλλία το 2002 (9.686 εκ. λίτρα) και ακολούθησε η Ιταλία (8.840 εκ λίτρα ) και η Γερµανία (8.374,8 εκ λίτρα). Το µεγαλύτερο µέρος των εµφιαλωµένων νερών διατίθεται στην αγορά σε πλαστική ή γυάλινη συσκευασία. Ο κλάδος των εµφιαλωµένων νερών είναι ο πιο δυναµικά αναπτυσσόµενος τοµέας της βιοµηχανίας µη αλκοολούχων ποτών στο Ηνωµένο Βασίλειο, παρουσιάζοντας µέση ετήσια αύξηση 13,2% τη χρονική περίοδο (από 580 εκ λίτρα σε 2 δις. λίτρα περίπου). Στις Η.Π.Α. η αγορά των εξεταζόµενων προϊόντων µέσο ετήσιο ρυθµό αύξησης της τάξης του 9% κατά τη χρονική περίοδο και ανήλθε στα 6,4 δις. Γαλόνια περίπου το 2003 από 2,7 δις γαλόνια το Η κατά κεφαλή κατανάλωση εµφιαλωµένων νερών διαµορφώθηκε στα 22,6 γαλόνια το 2003 από 10,5 γαλόνια το 1993.(ICAP, 2005) 1.5 Εισαγωγές Εµφιαλωµένων Νερών Κυριότερες χώρες προέλευσης Η πορεία των εισαγόµενων ποσοτήτων εµφιαλωµένων νερών όπως φαίνεται στον πίνακα 5, ήταν ανοδική τη χρονική περίοδο , µε µέσο ετήσιο ρυθµό αύξησης 34,5%. Συγκεκριµένα η συνολική ποσότητα των εισαγωγών εµφιαλωµένων νερών αυξήθηκε από 7,469 χιλ. λίτρα το 1999 σε χιλ. λίτρα το Η µεγαλύτερη αύξηση παρουσιάστηκε την περίοδο 2003/2002 και ανήλθε σε 75,6% (2002: χιλ. λίτρα, 2003: χιλ. λίτρα). Η αξία των εισαγόµενων εµφιαλωµένων νερών παρουσίασε διακυµάνσεις κατά την πενταετία Το 2003 διαµορφώθηκε στα 6 εκ από 3,5εκ. το Η αντίστοιχη αξία εισαγωγών τους πρώτους εννιά µήνες του 2004 ανήλθε σε 6,7 εκ. Σύµφωνα µε τα στοιχεία της ICAP ο µεγαλύτερος όγκος εισαγόµενων εµφιαλωµένων νερών προέρχεται από χώρες της Ε.Ε. Πιο συγκεκριµένα οι χώρες της Ε.Ε. απέσπασαν µερίδιο που κυµάνθηκε µεταξύ 84,5%-95,7% (σε ποσότητα) µε την Ιταλία να κατέχει την πρώτη θέση µε ποσοστό 46,8%-60,5% επί των συνολικών εισαγωγών. Ακολούθησε η Γερµανία τα έτη 2001 και 2002 µε ποσοστό 18

21 19,1% και 22,3% αντίστοιχα και η Γαλλία το 2003, αποσπώντας µερίδιο του 24,7%. Όσον αφορά τις εισαγωγές από τρίτες χώρες η Ρουµανία αποτελεί την κυριότερη χώρα προέλευσης καλύπτοντας το 12,5%-13,5% των συνολικών εισαγωγών το διάστηµα αντίστοιχα και το 2,8% το Η µεγαλύτερη ποσότητα εισαγωγών αφορά εµφιαλωµένα νερά µε διοξείδιο του άνθρακα σε ποσοστό 59% το Τα εισαγόµενα εµφιαλωµένα νερά χωρίς διοξείδιο του άνθρακα απέσπασαν µερίδιο 41% το ίδιο έτος. Πίνακας 5. Εισαγωγές εµφιαλωµένων νερών ανά χώρα προέλευσης , (ICAP, 2005) Χώρα Αξία Ποσότητα Αξία Ποσότητα Αξία Ποσότητα Ιταλία Γαλλία Γερµανία Ολλανδία Ιρλανδία Αυστρία Βέλγιο-Λουξεµβούργο Μ. Βρετανία Δανία Σουηδία Σύνολο χωρών Ε.Ε Ρουµανία Αλβανία Κύπρος Λοιπές χώρες Σύνολο τρίτων χωρών ΣΥΝΟΛΟ Ποσότητα:σε χιλιάδες λίτρα Αξία : σε 1.6 Εξαγωγές Εµφιαλωµένων νερών Κυριότερες χώρες προορισµού Οι εξαγωγές εµφιαλωµένων νερών παρουσίασαν διακυµάνσεις κατά τη χρονική περίοδο (πιν. 6.)Οι εξαγόµενες ποσότητες παρουσίασαν τη µεγαλύτερη αύξηση την περίοδο 2000/1999 µε την ποσότητα να διαµορφώνεται το 2000 σε χιλ. λίτρα έναντι χιλ. λίτρων το Την περίοδο η πορεία των εξαγόµενων ποσοτήτων είναι καθοδική, ενώ το 2003 παρουσίασαν αύξηση της τάξης του 18% έναντι του προηγούµενου έτους. 19

22 Η αξία των εξαγωγών παρουσίασε διακυµάνσεις από 3,3εκ το 1999 ανήλθε στα 7,4 εκ το Ο µεγαλύτερος όγκος εξαγωγών έχει προορισµό τις τρίτες χώρες. Συγκεκριµένα κάλυψαν το 92,3 % της ποσότητας των εξαγόµενων εµφιαλωµένων νερών το 2001, το 87,5% το 2002 και το 77,8% το Η Π.Γ..Μ. απορρόφησε τον µεγαλύτερο όγκο εµφιαλωµένων νερών για τη διετία , ενώ το 2003 οι εξαγωγές είχαν ως κύριο προορισµό το Κουβέιτ. Όσον αφορά τις εξαγωγές µε προορισµό τις χώρες της Ε.Ε. η Γερµανία απέσπασε το µεγαλύτερο µερίδιο µε ποσοστό που κυµάνθηκε από 6,7%-18,6% (σε ποσότητα). Το µεγαλύτερο ποσοστό 56% εξαγωγών καταλαµβάνουν τα εµφιαλωµένα νερά µε διοξείδιο του άνθρακα ενώ τα εµφιαλωµένα νερά χωρίς διοξείδιο του άνθρακα απέσπασαν µερίδιο της τάξης του 44%.( ICAP, 2005). 20

23 Πίνακας 6. Εξαγωγές εµφιαλωµένου νερού ανά χώρα προέλευσης (ICAP,2005) Χώρα Αξία Ποσότητ α Αξία Ποσότητ α Αξία Ποσότητ α Γερµανία ανία Μ. Βρετανία Σουηδία Ολλανδία Βέλγιο Γαλλία Αυστρία Ισπανία Ιταλία Λοιπές χώρες Σύνολο χωρών Ε.Ε Κουβέιτ Κύπρος Π.Γ..Μ Αλβανία Ισραήλ Καναδάς Η.Π.Α Αυστραλία Μάλτα Ελβετία Γιουγκοσλαβία Σιγκαπούρη Λοιπές χώρες Σύνολο τρίτων χωρών Σύνολο Ποσότητα: σε χιλιάδες λίτρα Αξία: σε 21

24 2. ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΕΜΦΙΑΛΩΜΕΝΩΝ ΝΕΡΩΝ Ο όρος εµφιαλωµένο νερό αφορά το νερό το οποίο προσφέρεται αεροστεγώς συσκευασµένο σε γυάλινη ή πλαστική συσκευασία και προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση. Το εµφιαλωµένο νερό διακρίνεται σε τρεις βασικές κατηγορίες, φυσικό µεταλλικό νερό, επιτραπέζιο νερό και ανθρακούχο νερό. 2.1 Φυσικό µεταλλικό νερό Ως φυσικό µεταλλικό νερό ορίζεται το νερό του οποίου η σύσταση (δηλαδή τα φυσικοχηµικά χαρακτηριστικά) παραµένει σταθερή στο πλαίσιο φυσικών διακυµάνσεων, είναι µικροβιολογικά κατάλληλο (όρια 2,5 φορές αυστηρότερα από τα συνήθη εµφιαλωµένου), έχει υπόγεια προέλευση και υπόκειται σε εκµετάλλευση από µία ή περισσότερες φυσικές εξόδους πηγής ή τεχνητές εξόδους γεώτρησης. Το φυσικό µεταλλικό νερό δεν υπόκειται σε καµία επεξεργασία ή διαδικασία απολύµανσης και εµφιαλώνεται επί τόπου στην πηγή ή στην γεώτρηση. Επιπλέον είναι πλούσιο σε µεταλλικά στοιχεία και ιχνοστοιχεία τα οποία είναι ωφέληµα για τον ανθρώπινο οργανισµό όπως το ασβέστιο, το µαγνήσιο, το κάλιο και το νάτριο ( σύµφωνα µε το Προεδρικό ιάταγµα 433/83 και την οδηγία 80/777 της Ε.Ο.Κ.) 2.2 Επιτραπέζιο νερό Ως επιτραπέζιο νερό αναφέρεται το κοινό πόσιµο νερό είτε υπόγειας είτε επίγειας προέλευσης, το οποίο πριν διατεθεί στην κατανάλωση υφίσταται σειρά φυσικοχηµικών επεξεργασιών (π.χ. οζόνωση) προκειµένου να απαλλαχθεί από µικρόβια ή στοιχεία ακατάλληλα για την υγεία του ανθρώπινου οργανισµού και εµφιαλώνεται. εν είναι απαραίτητα εµπλουτισµένο µε µεταλλικά στοιχεία. 2.3 Ανθρακούχο νερό Το ανθρακούχο νερό περιέχει διοξείδιο του άνθρακα είτε φυσικής είτε τεχνικής προέλευσης. Το ανθρακούχο νερό µπορεί επίσης να είναι µεταλλικό ή επιτραπέζιο. 22

25 3. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΜΦΙΑΛΩΜΕΝΟΥ ΝΕΡΟΥ Στα νερά γενικώς εξετάζονται τα φυσικοχηµικά και τα βιολογικά χαρακτηριστικά τους. Οι αναλυτικές µέθοδοι που χρησιµοποιούνται για την εξέταση των ανωτέρω χαρακτηριστικών θα πρέπει να είναι εγκεκριµένες από τις αρµόδιες υπηρεσίες της χώρας όπου χρησιµοποιείται το νερό. 3.1 Φυσικοχηµικά χαρακτηριστικά Φυσικά χαρακτηριστικά Τα κύρια φυσικά χαρακτηριστικά για τα οποία το νερό εξετάζεται είναι : Η εµφάνιση, το χρώµα, η οσµή, η γεύση, η θερµοκρασία και η καθαρότητα διαφάνεια (πιν.7.)το χρώµα και η διαφάνεια- καθαρότητα είναι δυνατόν να µετρηθούν µε ειδικά όργανα. Ο προσδιορισµός της εµφάνισης, οσµής και της γεύσης εξαρτώνται από την αντίληψη των ανθρώπινων αισθήσεων και την κρίση. Στις γενικές µεθόδους (standard methods) δεν περιλαµβάνεται η δοκιµή για την εµφάνιση ενώ στις εγκεκριµένες µεθόδους (approved methods) εξετάζονται η οσµή και η γεύση µόνο από την ποιοτική άποψη. Στις γενικές µεθόδους αναφέρεται η ποιοτική περιγραφή της οσµής καθώς και µια τεχνική µε την οποία επιτυγχάνεται ένας οριακός αριθµός για την οσµή. Μια ανάλογη δοκιµή είναι δυνατόν να επιτευχθεί και για ένα οριακό αριθµό γεύσης. Σε ορισµένες περιπτώσεις όλες οι δοκιµές είναι πολύ χρήσιµες όταν είναι πιθανό να έχουµε νερό στο οποίο η οσµή είναι περισσότερο εµφανής από τη γεύση ή και το αντίθετο, γεύση εντονότερη της οσµής.(καραουλάνης, 1998) Χηµικά χαρακτηριστικά Κύρια µεταλλικά χαρακτηριστικά. Τα περισσότερα φυσικά νερά περιέχουν βασικώς τέσσερα κατιόντα : Ασβέστιο, µαγνήσιο, νάτριο και κάλιο καθώς και τέσσερα κύρια ανιόντα : ανθρακικά, θειικά χλωριούχα,νιτρικά και άλατα αυτών, τα οποία αναφέρονται στον πίνακα 8.καθώς αναφέρονται και η ηλεκτρική αγωγιµότητα και το ph. 23

26 Οργανικά και ανόργανα συστατικά. Τα κύρια οργανικά συστατικά που προσδιορίσθηκαν είναι το αµµωνιακό άζωτο (ελεύθερη αµµωνία), το πρωτεϊνικό άζωτο, το νιτρικό άζωτο, το νιτρώδες άζωτο, το διαλυµένο οξυγόνο, το απόσταγµα του ανθρακικού χλωροφθορµίου, η τιµή του άλατος του υπερµαγγανικού οξέος και το θειικό αµµώνιο.(καραουλάνης,1998) Μέταλλα. Εκτός από τα κύρια κατιόντα που είναι παρόντα στα νερά π.χ. ca, Mg, Na, και K, µπορεί να βρεθούν και τα ακόλουθα µέταλλα: Χαλκός, Σίδηρος, Κασσίτερος και Μαγνήσιο. Επίσης και το αργίλιο είναι παρόν σε µικρά ποσοστά τα οποία υπόκεινται στο σχηµατισµό συσσωµάτων σε σπάνιες περιπτώσεις όπως του θειικού αργιλίου και του χρωµίου. Πίνακας 7. Οργανοληπτικές παράµετροι (80/777/ΕΟΚ) Παράµετροι Έκφραση των αποτελεσµάτων Ενδεικτικό επίπεδο Ανώτατη παραδεκτή συγκέντρωση Χρώµα mg/l 1 20 Θολερότητα mg/l SiO ,4 4 Παρατηρήσεις Μέτρηση που έχει αντικατασταθεί σε µερικές περιπτώσεις από αυτή της διαύγειας Οσµή Γεύση Ποσοστό διαλύσεως Ποσοστό διαλύσεως 0 2 µέχρι 12 ο C 3 µέχρι 25 ο C 0 2 µέχρι 12 ο C 3 µέχρι 25 ο C Να γίνει συσχέτιση µε τις δοκιµασίες γεύσεως Να γίνει συσχέτιση µε τις δοκιµασίες οσµής 24

27 Παράµετροι Θερµοκρασία Συγκέντρωση σε ιόντα υδρογόνου Αγωγιµότητα Πίνακας 8. Φυσικοχηµικές παράµετροι (80/777/ΕΟΚ) Έκφραση των αποτελεσµάτων Ενδεικτικό επίπεδο Ανώτατη παραδεκτή συγκέντρωση παρατηρήσεις o C Μονάδα ph 6.5<pH<8.5 Το νερό δεν πρέπει να είναι δραστικό. Οι τιµές του ph δεν έχουν εφαρµογή στα συσκευασµένα νερά. Ανώτατη παραδεκτή τιµή: 9.5 MS cm -1 Έως 20 ο C 400 Σε αντιστοιχία µε την µεταλλικότητα των νερών. Τιµές που αντιστοιχούν στην ειδικά αντικατάσταση σε ohm/cm:2500 Χλώριο mg/l Cl 25 Κατά προσέγγιση συγκέντρωση πάνω από την οποία υπάρχει κίνδυνος να προκληθούν συνέπειες:200mg/l Θειικά mg/l SO Πυρίτιο mg/l Ασβέστιο mg/l Ca 100 Μαγνήσιο mg/l Mg Νάτριο mg/l Na (Από το 1987 και µε ελάχιστο ποσοστό ανταποκρινόµεν ων δειγµάτων 80%) Κάλιο mg/l K Αργίλιο mg/l Al ,2 Ολική σκληρότητα Ξηρό υπόλειµµα mg/l ύστερα από ξήρανση στους 180 ο C 1500 Τιµή κορεσµού >75% εκτός των υπόγειων νερών ιαλελυµένο οξυγόνο Ελεύθερο διοξείδιο του άνθρακος % O 2 κορεσµού Το νερό δεν πρέπει να είναι δραστικό mg/l CO 2 25

28 3.2 Βιολογικά χαρακτηριστικά Η βιολογική εξέταση του νερού ενδιαφέρεται για ορισµένους τύπους βακτηρίων, µυκήτων, µονοκύτταρων οργανισµών και ζυµών, µυκήτων και παρασίτων καθώς και σχηµατισµού ορισµένων τύπων σκουληκιών, εντόµων και οστρακοειδών. Γενικώς το νερό το οποίο προέρχεται από υπόγειες πηγές πρέπει να είναι απαλλαγµένο από βιολογική µόλυνση αν και όπου λαµβάνει χώρα µόλυνση, εµφανίζεται εκτεταµένη ανάπτυξη τριχοειδών βακτηρίων όπως Leptothrix και Reggiatoa.(Καραουλάνης,1998) Για έλεγχο ρουτίνας η κατ ευθείαν έρευνα για την παρουσία ενός ειδικού παθογόνου βακτηρίου δεν είναι πρακτική. Το νερό εξετάζεται για την ύπαρξη µόλυνσης από υλικά τα οποία έχουν ανθρώπινη ή ζωική προέλευση. Προσοχή πρέπει να δοθεί στα είδη των βακτηρίων, ειδικώς στα Escherichia coli (και σε άλλα µέρη της οµάδας coliform ), clostridium welchii και µερικές φορές σε ίζηµα στρεπτόκοκκων.(καραουλάνης, 1998). Στον πίνακα 9 και 10 παρουσιάζονται οι µικροβιολογικές παράµετροι του εµφιαλωµένου πόσιµου και µεταλλικού νερού αντίστοιχα καθώς και στους πίνακες 11 και 12 φαίνονται οι ανώτατες οριακές αποδεκτές τιµές των συστατικών και των καταλοίπων κατεργασίας αντίστοιχα των φυσικών µεταλλικών νερών και των νερών πηγής µε εµπλουτισµένο αέρα των οποίων η υπέρβαση µπορεί να παρουσιάσει κίνδυνο στην δηµόσια υγεία. 26

29 Πίνακας 9. Μικροβιολογικές παράµετροι του εµφιαλωµένου πόσιµου νερού ( Υ.. Α1β/4841/79 και Υ.Α. Α5/288/86) Παράµετρος Πηγή υδροληψίας Μετά την εµφιάλωση Έτοιµο προϊόν στη φάση της εµπορίας OMX(22 O C-72h) OMX(37 O C-48h) Παράσιτα, ωάρια, προνύµφες εντόµων κλπ, µικροφύκη Παθογόνοι µικροοργανισµοί (σαλµονέλες, σιγκέλες κτλ) Κολοβακτηροειδή ή Ε. coli Εντερόκοκκοι Σπορογόνα θειοαναγωγικά κλωστρίδια Πυοκυανική ψευδοµονάδα Ενδεικτικό επίπεδο Ανώτατη παραδεκτή τιµή <20 cfus/ml <100 cfus/ml Ενδεικτικό επίπεδο Ανώτατη παραδεκτή τιµή <20 cfus/ml <100 cfus/ml <5 cfus/ml <20 cfus/ml <5 cfus/ml <20 cfus/ml Απουσία στο ίζηµα 500ml του υπο εξέταση δείγµατος Απουσία / 1000ml Απουσία Ο αριθµός τους δεν πρέπει να είναι διαφορετικός από εκείνον που προέρχεται από τον φυσιολογικό πολ/σµο των µικροβίων τα οποία περιείχε το νερό στην πηγή του. Απουσία / 1000ml Απουσία / 100ml Απουσία/100ml Απουσία / 20ml Απουσία / 20ml Απουσία / 20ml Απουσία / 100ml Απουσία / 100ml Απουσία/100ml Πίνακας 10. Μικροβιολογικές παράµετροι φυσικού µεταλλικού νερού ή νερού πηγής (Π.. 433/ ) Παράµετρος Πηγή υδροληψίας Μετά την εµφιάλωση Έτοιµο προϊόν στη φάση της εµπορίας OMX (22-24 ο C/ 72h) <20 cfus/ml <100cfus/ml Ο αριθµός τους δεν πρέπει να είναι διαφορετικός από εκείνον που προέρχεται από τον φυσιολογικό πολ/σµο των µικροβίων τα οποία περιείχε OMX (37 0 C/24h) <5 cfus/ml <100cfus/ml το νερό στην πηγή του Παράσιτα και Απουσία Απουσία παθογόνοι µικροοργανισµοί Κολοβακτηροειδή ή Απουσία/250ml Απουσία/250ml Απουσία/250ml Ε.coli εντερόκοκκοι Σπορογόνα θειοαναγωγικά Απουσία/50ml Απουσία/50ml Απουσία/50ml κλωστρίδια Πυοκυανική ψευδοµονάδα (ps.aeroginosa) Απουσία250ml Απουσία250ml Απουσία250ml 27

30 Πίνακας 11.Συστατικά που είναι παρόντα µε φυσικό τρόπο στα φυσικά µεταλλικά νερά και ανώτατες οριακές αποδεκτές τιµές των οποίων η υπέρβαση µπορεί να παρουσιάσει κίνδυνο για τη δηµόσια υγεία (Οδηγία 80/777/ΕΟΚ) Συστατικά Ανώτατες οριακές τιµές (mg/l) Αντιµόνιο 0,0050 Αρσενικό 0,010(συνολικά) Βάριο 1,0 Βόριο εν έχει καθοριστεί Κάδµιο 0,003 Χρώµιο 0,050 Χαλκός 1,0 Κυανιούχα 0,070 Φθοριούχα 5,0 Μόλυβδος 0,010 Μαγγάνιο 0,50 Υδράργυρος 0,0010 Νικέλιο 0,020 Νιτρικά 50 Νιτρώδη 0,1 Σελήνιο 0,010 Πίνακας 12. Ανώτατες αποδεκτές τιµές για τα κατάλοιπα κατεργασίας των φυσικών µεταλλικών νερών και των νερών πηγής µε εµπλουτισµένο αέρα(80/777/εοκ) Κατάλοιπα κατεργασίας Ανώτατες οριακές τιµές (mg/l) ιαλυµένο όζον 50 Βρώµικα άλατα 3 Βρωµοφόρµια 1 28

31 4. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΜΦΙΑΛΩΜΕΝΟΥ ΝΕΡΟΥ 4.1 Πηγή Η πηγή ή το σηµείο εξόδου πρέπει να προστατεύονται από κινδύνους ρυπάνσεως, θα πρέπει να λαµβάνονται µέτρα ώστε να µην υπάρχει επιµόλυνση της πηγής υδροληψίας από φυσικούς, χηµικούς ή µικροβιολογικούς παράγοντες. Οι εγκαταστάσεις της πηγής θα πρέπει να απέχουν τουλάχιστον 100µ από εστίες µόλυνσης, ρυπάνσεως καθώς και από κατοικηµένες περιοχές. Η περίµετρος της πηγής υδροληψίας και των εγκαταστάσεων του εργοστασίου εµφιάλωσης πρέπει να περιβάλλονται από φράχτη ή τοίχο ώστε να αποτρέπεται η είσοδος σε ανεπιθύµητους επισκέπτες και να περιοριστεί η είσοδος τρωκτικών και ζώων στον χώρο του εργοστασίου. Αν η πηγή βρίσκεται σε άλλο χώρο από εκείνο του εµφιαλωτηρίου τότε πρέπει να προστατεύεται από περίφραξη ώστε να µην είναι προσπελάσιµη σε µη εξουσιοδοτηµένο προσωπικό. Πρέπει να προβλέπεται η αποστράγγιση των επιφανειακών νερών κοντά στις περιοχές υδροληψίας έτσι ώστε να ελαττώνονται οι πιθανότητες πληµµύρας και ανάµιξης του νερού µε τα νερά της επιφάνειας. Η κατάσταση των εγκαταστάσεων υδροληψίας, η περιοχή άντλησης και η περίµετρος των χώρων είναι καλό να ελέγχονται περιοδικά καθώς και να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στην καθαριότητα και την απολύµανση του εξοπλισµού υδροληψίας για την αποφυγή µόλυνσης. Τα υλικά από τα οποία είναι κατασκευασµένος ο εξοπλισµός πρέπει να είναι αδρανή ως προς το νερό να µην παρουσιάζουν κίνδυνο αλλοίωσης του και να µπορούν να καθαριστούν και να απολυµανθούν αποτελεσµατικά. Τέλος θα πρέπει να γίνονται αυτοέλεγχοι για την επιβεβαίωση της καταλληλότητας του νερού.(εφετ,2003) 4.2 Άντληση του νερού Γεώτρηση Οποιαδήποτε φυσική πηγή πηγάδι ή γεώτρηση από την οποία λαµβάνεται νερό για εµφιάλωση πρέπει να εγκριθεί από τις αρµόδιες κρατικές αρχές για να επιτραπεί η λειτουργία των εγκαταστάσεων. Πριν την εγκατάσταση της πηγής υδροληψίας και των λοιπών χώρων του εργοστασίου είναι απαραίτητη η διεξαγωγή υδρεωλογικής µελέτης στην οποία γίνεται συσχέτιση της πηγής υδροληψίας και των εστιών ρυπάνσεως ή µολύνσεως. Η άντληση θα πρέπει να 29

32 γίνεται σε συµφωνία µε τις υδρολογικές συνθήκες της περιοχής µε τέτοιο τρόπο ώστε να αποφευχθεί η είσοδος άλλων υλικών πλην του νερού στις εγκαταστάσεις. Το υπέδαφος πρέπει να είναι συµπαγές, αδιατάραχτο, συνεκτικό και λεπτόκοκκο, χωρίς ρωγµές και πόρους που θα µπορούν να προκαλέσουν µόλυνση του αντλούµενου νερού. Επίσης πρέπει να προβλέπεται η στεγανότητα του άνω µέρους των γεωτρήσεων έτσι ώστε να αποφεύγεται κάθε διήθηση επιφανειακών υδάτων. Το νερό που αντλείτε θα πρέπει να προστατεύεται µε τέτοιο τρόπο ώστε να είναι ασφαλές από οποιαδήποτε εξωτερική µόλυνση που οφείλεται σε φυσικά αίτια, ενέργειες, αµέλεια ή δολιοφθορά.(εφετ,2003) 4.3 Διοξείδιο του άνθρακα CΟ 2 Τα εργοστάσια εµφιάλωσης που θέλουν να χρησιµοποιήσουν διοξείδιο του άνθρακα µπορούν : Να εγκαταστήσουν δική τους πηγή αερίου Να προµηθευτούν το αέριο από κάποια ανεξάρτητη επιχείρηση Στην δεύτερη περίπτωση κατά την παραλαβή κάθε παρτίδα θα πρέπει να συνοδεύεται από Πιστοποιητικό Ανάλυσης του προµηθευτή το οποίο να πιστοποιεί την εντός προδιαγραφών ποιότητα. Το CO 2 µπορεί να προέρχεται από τις εξής πηγές: Φυσικό CO 2 Χηµικό Βιολογικό Το CO 2 που προστίθεται στο νερό πρέπει να είναι ξηρό και ελεύθερο από παράγωγα που περιέχουν θείο, άζωτο και υδρογονάνθρακες. εν πρέπει επίσης να περιέχει ή να περιέχει σε µικρές ποσότητες ασυµπύκνωτες ουσίες όπως Ν 2, Ο 2, CO, έτσι ώστε να αποφευχθεί οποιαδήποτε µεταβολή στα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του νερού ή χηµική µόλυνση. Το CO 2 που χρησιµοποιείται στην εµφιάλωση πρέπει να τηρεί τις απαραίτητες χηµικές και φυσικές προδιαγραφές ώστε να αποφεύγεται η µεταφορά επιµολυντών στο νερό.(εφετ,2003) 30

33 4.4 Παραγωγική διαδικασία - Εµφιάλωση νερού Η πορεία της παραγωγικής διαδικασίας έχει ως εξής : Μορφοποίηση φιαλών PET Η διαδικασία µορφοποίησης των φιαλών PET µπορεί να περιγραφεί συνοπτικά ως εξής : από τη χοάνη τροφοδοσίας οι προφιάλες ( εικ 1) µεταφέρονται και τοποθετούνται ανά δύο σε βάση στηρίξεως. Πάνω στις βάσεις αυτές οι προφιάλες µεταφέρονται µε σταθερή ταχύτητα σε φούρνο για να θερµανθούν και στη συνέχεια αφού επιβεβαιωθεί ότι έχουν σωστή θερµοκρασία εισέρχονται σε καλούπια όπου πραγµατοποιείται το φύσηµα ( εικ. 2). Στη συνέχεια οι φιάλες τοποθετούνται σε δύο σιλό ένα για το µικρό µέγεθος και ένα για το µεγάλο. Από τα σιλό αποθήκευσης οι φιάλες µεταφέρονται στο σηµείο όπου δέχονται ακτινοβολίες από λάµπες UV προκειµένου να αποστειρωθούν πριν φτάσουν στο µηχάνηµα εµφιάλωσης. Εικόνα 1. είγµα προφιαλών PET.(www.constrinox.gr,2005) 31

34 4.4.2 Επεξεργασία νερού Το νερό αντλείτε από την γεώτρηση και στη συνέχεια εισέρχεται στη δεξαµενή συλλογής. Από τη δεξαµενή συλλογής η οποία χλωριώνεται προκειµένου να εξασφαλιστεί η απολύµανση της, το νερό οδηγείτε στο φίλτρο φυσιγγίων και στη συνέχεια εξερχόµενο από το προαναφερόµενο φίλτρο οδηγείτε σε αποστειρωτές υπεριώδους ακτινοβολίας, επιτυγχάνοντας έτσι υψηλά επίπεδα ασφάλειας όσον αφορά στην καθαρότητα του πριν αυτό οδηγηθεί προς εµφιάλωση..(γερακίνης κ Σία Ο.Ε,2006) Οζόνωση Η οζόνωση γίνεται µε τη βοήθεια του όζοντος για την διάσπαση των οργανικών ενώσεων που µπορεί να υπάρχουν στο νερό σε άλλες απλούστερες ενώσεις. Το όζον χρησιµοποιείται για τον καθαρισµό εµφιαλωµένων νερών αλλά και των υδάτων δικτύων υδραγωγών και ιδιωτικών πηγαδιών. Η καθαριστική ικανότητα του όζοντος είναι τεράστια απλή και φυσική. Σε σύγκριση µε τις παραδοσιακές µορφές επεξεργασίας το όζον προσφέρει συνεχή απολύµανση του νερού σε αντίθεση µε τα αποσκληρυντικά και τα άλλα φίλτρα που ενεργούν µόνο στα βακτήρια. Σε σύγκριση µε το χλώριο το όζον ενεργεί τουλάχιστον 500 φορές πιο γρήγορα, επίσης εφόσον µετατρέπεται στη συνέχεια ξανά σε οξυγόνο είναι απολύτως φυσικό και δεν αφήνει κανένα κατάλοιπο γεύσης ούτε κάποιο ορατό ίχνος στο νερό µετά την επεξεργασία.( Αποστείρωση Το σύστηµα αποστείρωσης βασίζεται στην απολυµαντική δράση του ηλιακού φωτός. Το φως αυτό περιέχει ακτινοβολία (UV). Η ακτινοβολία αυτή αναπαράγεται µε τη βοήθεια µιας υπεριώδους λάµπας που εκπέµπει φωτεινές ακτίνες. Οι διάφορες ιδιότητες των µήκων κύµατος στον τοµέα UV που κυµαίνεται από 100 έως 400 νανόµετρα επιτρέπουν τον επιµέρους διαχωρισµό του σε τρεις κατηγορίες : UVA (ηλιακό σύνολο), UVB (θεραπεία της ψωρίασης) και UVC ( απολύµανση). Η ακτίνα UVC έχει µήκος κύµατος νανόµετρα και διαθέτει ισχυρή απολυµαντική δράση. Μικροοργανισµοί όπως οι ιοί, τα βακτήρια, η µούχλα και οι µύκητες καταστρέφονται ή απενεργοποιούνται χάρη στην 32

35 φωτοχηµική δράση της υπεριώδους αυτής ακτίνας. Αυτή η µέθοδος είναι ιδανική για την εξάλειψη των παθογόνων µικροοργανισµών και εξασφαλίζει νερό χωρίς κινδύνους για την υγεία..( Εµφιάλωση νερού Η διαδικασία εµφιάλωσης του νερού ξεκινάει στο γεµιστικό (Εικ.3) µηχάνηµα στο οποίο τοποθετούνται οι φιάλες µετά την αποστείρωση τους µε υπεριώδεις ακτινοβολίες και στο οποίο καταλήγει το νερό µετά το φιλτράρισµα και την αποστείρωση. Στην συνέχεια οι φιάλες σφραγίζονται στην ταπωτική µηχανή µε πλαστικά πώµατα που προηγουµένως έχουν αποστειρωθεί µε υπεριώδη ακτινοβολία. Μετά οι γεµάτες σφραγισµένες φιάλες ετικετάρονται (Εικ 4) και συσκευάζονται σε χαρτοκιβώτια των 12 φιαλών περιεκτικότητας 1,5 lt ή 24 φιαλών του 0,5 lt αντίστοιχα ή ακόµη σε πλαστική συσκευασία έξι φιαλών,(εικ 5). Ακολουθεί σφράγισµα των χαρτοκιβωτίων µε θερµή κόλλα (hot melt) ταχύτατης στερεοποιήσεως,(εικ 6) και παλετοποίηση,(εικ 7) σε µηχάνηµα αυτόµατης λειτουργίας. Τέλος οι παλέτες µε το προϊόν φιλµάρονται,(εικ 8) και µεταφέρονται µε περονοφόρο όχηµα στις αποθήκες έτοιµες για φόρτωση. (Γερακίνης κ Σία Ο.Ε, 2006) 4.5 Συσκευασία Ιδιαίτερη σηµασία αποκτά κατά την εµφιάλωση το στάδιο συσκευασίας όπου τόσο τα υλικά συσκευασίας όσο και η ίδια η διαδικασία πρέπει να µην µολύνουν το νερό. Τα υλικά συσκευασίας που πρόκειται να χρησιµοποιηθούν για την συσκευασία του νερού πρέπει να είναι εγκεκριµένα και κατάλληλα σχεδιασµένα για το συγκεκριµένο προϊόν για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες θα αποθηκευτεί και να µην µεταφέρουν επικίνδυνες και τοξικές ουσίες στο νερό. Επιπλέον πρέπει να είναι ελεύθερα από παθογόνους µικροοργανισµούς ή άλλους παράγοντες που µπορούν να µολύνουν ή να αλλοιώσουν τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του και να το καταστήσουν ακατάλληλο για πόση. 33

36 Εικόνα 2. φυσητική µηχανή. (www.constrinox.gr,2005) 34

37 Εικόνα 3. Ξεπλυντική Γεµιστική Ταπωτική µηχανη (www.constrinox.gr,2005) 35

38 Εικόνα 4. Μηχανή ετικετοποίησης (www.constrinox.gr,2005). 36

39 Εικόνα 5. συσκευαστική µηχανή, (www.constrinox.gr,2005). 37

40 Εικόνα 6. Μηχανή συγκόλλησης χαρτοκιβωτίων,(www.constrinox.gr,2005). 38

41 Εικόνα 7. Παλετοποιητής,(www.constrinox.gr,2005). 39

42 Εικόνα 8. Περιτύλιξη παλετών,(www.constrinox.gr,2005) Πλαστικές Γυάλινες Φιάλες Όταν η κατασκευή πλαστικών φιαλών γίνεται στην ίδια εγκατάσταση µε την εµφιάλωση ή σε άλλη µονάδα παραγωγής πρέπει να πραγµατοποιείται σε ιδιαίτερο χώρο αποµονωµένο από τα υπόλοιπα τµήµατα εργασίας. Συνίσταται το ξέπλυµα µε νερό ή αέρα πριν τη χρησιµοποίηση τους. Τα υλικά συσκευασίας θα πρέπει να αποθηκεύονται σε χώρο ξεχωριστό µακριά από τον χώρο πλήρωσης και συσκευασίας. Αν για οποιοδήποτε λόγο κριθεί ότι οι περιέκτες µπορεί να προκαλέσουν µόλυνση στο νερό τότε πρέπει να καθαριστούν και να απολυµανθούν αν είναι εφικτό αλλιώς να απορριφθούν. Οι πλαστικές φιάλες θεωρούνται αποστειρωµένες κατά τη φάση της κατασκευής τους λόγω της υψηλής θερµοκρασίας ωστόσο για να διατηρηθούν πρέπει να µετακινούνται και να αποθηκεύονται µε τέτοιο τρόπο ώστε να αποκλείεται πιθανότητα µόλυνσης. Οι γυάλινες φιάλες πρέπει να είναι 40

ΕΜΦΙΑΛΩΜΕΝΑ ΝΕΡΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ Ο ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ ----

ΕΜΦΙΑΛΩΜΕΝΑ ΝΕΡΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ Ο ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ ---- ΕΜΦΙΑΛΩΜΕΝΑ ΝΕΡΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ Ο ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ ---- Α. ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΕΜΦΙΑΛΩΜΕΝΩΝ ΝΕΡΩΝ 1. ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΑ 2. ΦΥΣΙΚΑ ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ 3. ΝΕΡΑ ΠΗΓΗΣ Α.1. ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΑ ΝΕΡΑ Ορισµός χαρακτηριστικά: Είναι πόσιµο νερό,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΕΥΘ. ΚΑΡΑΟΥΛΗ Πολ. Μηχανικός ΕΜΠ, ΜSc Υγιεινολόγος Μηχ. EPFL, Lausanne ΜSc Υγιεινής & Ασφάλειας Εργασίας RWTH- Aachen Πρ/μένη Δ/νσης Δημόσιας Υγείας Υπ. Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ www.deyak-thermis.gr

ΠΙΝΑΚΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ www.deyak-thermis.gr ΕΤΗΣΙΑ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΡΙΑΔΙΟΥ Βόριο 84 mg/l 1 Ασβέστιο 256 mg/l - Μαγνήσιο 524 mg/l - Bρωµικά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν.ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΕΙΑΣ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν.ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν.ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ : ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΟΥ ΑΝΕΛΑΒΑΝ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: Ι. Δρακόπουλος & Ε. Κυριαζίδου ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤEIΧΑΝ: Μ. Τσιοπούλου & Γ.

Διαβάστε περισσότερα

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων Ποιότητα Ορισµός Η έννοια της ποιότητας όπως αυτή ορίζεται από τον ιεθνή Οργανισµό Τυποποίησης (ISO) αναφέρεται στο σύνολο των ιδιοτήτων και των χαρακτηριστικών ενός προϊόντος τα οποία του προσδίδουν τη

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Γεώσφαιρα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Από τη Συντακτική Ομάδα... 1. Τα φυσικά εμφιαλωμένα νερά 2

Ελληνική Γεώσφαιρα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Από τη Συντακτική Ομάδα... 1. Τα φυσικά εμφιαλωμένα νερά 2 Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΙΓΜΕ) Ελληνική Γεώσφαιρα Τόμος 3, Τεύχος 8 Δεκέμβριος 2009 Περιοδική ενημερωτική έκδοση του Ινστιτούτου Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΙΓΜΕ) Ν.Π.Ι.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 126/34 22.5.2003 Ο ΗΓΙΑ 2003/40/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 16ης Μαΐου 2003 για τον καθορισµό του καταλόγου, των οριακών τιµών συγκεντρώσεων και των ενδείξεων για την επισήµανση των συστατικών των φυσικών µεταλλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ

ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ EΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΣΤΟΚΧΟΛΜΗΣ Box 55565, 102 04 Stockholm, Sweden Tηλ. (+46-8) 545 660 16, 17, Tέλεφαξ (+46-8) 667 32 93 Email: sweden.oey@greekembassy.se

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ Γραφείο Οικονοµικών & Εµπορικών Υποθέσεων Πρεσβείας της Ελλάδος στην Τύνιδα 6, rue St. Fulgence, Notre Dame Tunis 1082 Tel. +216 71 288411-846632 Fax +216 71 789518

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία, βρίσκονταν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 1 Ποιότητα και Ποιοτικός Έλεγχος Ο όρος «ποιότητα» συχνά χρησιµοποιείται χωρίς την πραγµατική της έννοια. ηλαδή δεν προσδιορίζεται αν το προϊόν στο οποίο αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψίες ύδατος για την αναζήτηση μικροοργανισμών

Δειγματοληψίες ύδατος για την αναζήτηση μικροοργανισμών Δειγματοληψίες ύδατος για την αναζήτηση μικροοργανισμών Κουρέας Μιχάλης Μηχανικός Περιβάλλοντος Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Σπουδαιότητα Η δειγματοληψία είναι εξίσου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ Ε Γ Κ Υ Κ Λ Ι Ο Σ

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ Ε Γ Κ Υ Κ Λ Ι Ο Σ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ & ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Αθήνα, 24-07 - 2009 Αρ. Πρωτ.: ΔΥΓ2/Γ.Π. οικ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΑΛΕΛΛΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΦΡΟΥΤΑ-ΛΑΧΑΝΙΚΑ Τα φρούτα-λαχανικά δεν είναι τροφές

Διαβάστε περισσότερα

To Σύστημα HACCP & τα Ξενοδοχεία. Δρ Ε. ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

To Σύστημα HACCP & τα Ξενοδοχεία. Δρ Ε. ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ To Σύστημα HACCP & τα Ξενοδοχεία Δρ Ε. ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ Τι είναι HACCP; Hazard = Κίνδυνος Analysis = Ανάλυση Critical = Κρίσιμο Το ΑΚΚΣΕ είναι ένα εργαλείο που προσπαθεί να διασφαλίσει την υγιεινή και την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΝΕΡΟΥ ΙΚΤΥΟΥ Υ ΡΕΥΣΗΣ ΗΜΟΥ ΤΑΝΑΓΡΑΣ ΕΤΟΥΣ 2013

ΕΚΘΕΣΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΝΕΡΟΥ ΙΚΤΥΟΥ Υ ΡΕΥΣΗΣ ΗΜΟΥ ΤΑΝΑΓΡΑΣ ΕΤΟΥΣ 2013 Η Μ Ο Σ Τ Α Ν Α Γ Ρ Α Σ ΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΝΕΡΟΥ ΙΚΤΥΟΥ Υ ΡΕΥΣΗΣ ΗΜΟΥ ΤΑΝΑΓΡΑΣ ΕΤΟΥΣ 2013 Σ Χ Η Μ Α Τ Α Ρ Ι, Ι Α Ν Ο Υ Α Ρ Ι Ο Σ 2 0 1 3 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στα πλαίσια των υποχρεώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Κάνοντας την Έξυπνη Επιλογή στα Συστήματα Επεξεργασίας Νερού

Κάνοντας την Έξυπνη Επιλογή στα Συστήματα Επεξεργασίας Νερού Κάνοντας την Έξυπνη Επιλογή στα Συστήματα Επεξεργασίας Νερού ΚΑΘΑΡΟ ΝΕΡΟ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΥΓΕΙΑ ΝΕΡΟ ΓΙΑ ΚΑΛΗ ΥΓΕΙΑ Το Πιο Σημαντικό Θρεπτικό Στοιχείο Πόσο νερό χρειάζεστε; 41-54 kg 55-68 kg 68,5-86 kg (250 ml)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΖΕΣΤΟΥ ΠΑΓΩΜΕΝΟΥ, ΦΙΛΤΡΑΡΙΣΜΕΝΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΖΕΣΤΟΥ ΠΑΓΩΜΕΝΟΥ, ΦΙΛΤΡΑΡΙΣΜΕΝΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΖΕΣΤΟΥ ΠΑΓΩΜΕΝΟΥ, ΦΙΛΤΡΑΡΙΣΜΕΝΟΥ ΝΕΡΟΥ ΘΕΡΜΟΨΎΚΤΕΣ ΜΕ ΕΝΣΩΜΑΤΟΜΕΝΑ ΦΙΛΤΡΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΝΕΡΟΥ 1-4 ΦΙΛΤΡΩΝ. ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ (CW-728), ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ (PR-CH-PCC), Ή ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ (CW-798U-PCC). Code: D728

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ο. Εντεροκοκκοι Pseudomonas aeruginosa Αριθμός αποικιών σε 37 C. Πίνακας 1:Μικροβιολογικές παράμετροι. Ακρυλαμίδιο Αντιμώνιο

Κεφάλαιο 1 ο. Εντεροκοκκοι Pseudomonas aeruginosa Αριθμός αποικιών σε 37 C. Πίνακας 1:Μικροβιολογικές παράμετροι. Ακρυλαμίδιο Αντιμώνιο Κεφάλαιο 1 ο 1.Τεχνολογία-2.Πόσιμο νερό Πόσιμο νερό ορίζεται το νερό που προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση.αυτό μπορεί να είναι στην φυσική του κατάσταση είτε να προέρχεται από επεξεργασία ανεξάρτητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ: 3.250,00 ΕΥΡΩ ΚΩΔΙΚΟΣ CPV : 85111820-4

ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ: 3.250,00 ΕΥΡΩ ΚΩΔΙΚΟΣ CPV : 85111820-4 ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Δ/ΝΣΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΩΝ ΗΛΜ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Αγγελάκη 13, 546 21 Πληροφορίες: Ε. Μάμμος Τηλέφωνο:2313318447 Fax: 2310233532 E-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά ελαιολάδου στο Ισραήλ.

Η αγορά ελαιολάδου στο Ισραήλ. ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΙΣΡΑΗΛ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ 3 Daniel Frisch 64731 Tel Aviv, Israel Tel. 00972 3 6055299 Fax. 6055296 e-mail: ecocom-telaviv@mfa.gr Η αγορά ελαιολάδου στο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΥΔΑΤΙΝΟΙ ΠΟΡΟΙ

ΥΔΑΤΙΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΥΔΑΤΙΝΟΙ ΠΟΡΟΙ ΥΔΑΤΙΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΥΔΑΤΙΝΟΙ ΠΟΡΟΙ Το νερό αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς φυσικούς πόρους. Η διαχείριση της ποιότητας και της ποσότητας του νερού από τον άνθρωπο δεν ήταν πάντα η καλύτερη δυνατή.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΤΟΛΕΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΤΟΛΕΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΤΟΛΕΑ Επωνυμία: ΔΕΥΑ ΩΡΑΙΟΚΑΣΤΡΟΥ Διεύθυνση: Μελισσοχώρι Πόλη: Θεσσαλονίκη Τ.Κ.: 57018 Τηλ.: 23940 32040 Υπεύθυνοι Επικοινωνίας: Νικόλαος Παπαδόπουλος/ Μάγδα Αστεριάδου

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο. Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ.

Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο. Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ. Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ. Θεσσαλίας Βασικές Έννοιες Δειγματοληψία Η δειγματοληψία αφορά στη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΗΝ ΣΕΡΒΙΑ

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΗΝ ΣΕΡΒΙΑ Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΗΝ ΣΕΡΒΙΑ Γραφείο Οικονοµικών & Εµπορικών Υποθέσεων Γενικού Προξενείου της Ελλάδος στο Βελιγράδι Simina 15 Beograd 11000 Tel. +381 11 3222338-3231577 Fax +381 11 3249215 Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κεραµικά &µέταλλα σε επαφή. Η κατάσταση στην Ελλάδα

Κεραµικά &µέταλλα σε επαφή. Η κατάσταση στην Ελλάδα Γενικό Χηµείο του Κράτους, Β Χηµική Υπηρεσία Αθήνας Κεραµικά &µέταλλα σε επαφή µε τρόφιµα: Η κατάσταση στην Ελλάδα ανάη Θεοφίλου, Προϊσταµένη Τµήµατος Μετάλλων & Ανόργανων Υλών Το Γ.Χ.Κ. πραγµατοποιεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ

ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ EΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΣΤΟΚΧΟΛΜΗΣ Box 55565, 102 04 Stockholm, Sweden Tηλ. (+46-8) 545 660 16, 17, Tέλεφαξ (+46-8) 667 32 93 Email: sweden.oey@greekembassy.se

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Ελεούσα 15-05-2014 A.Π. 9558...

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Ελεούσα 15-05-2014 A.Π. 9558... ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΔΗΜΟΣ ΖΙΤΣΑΣ ΕΔΡΑ ΕΛΕΟΥΣΑ ΤΑΧ.Δ/ΝΣΗ:Λεωφ.Ελευθερίας και Ευκλείδη-Ελεούσα Τ.Κ.:454 45 ΤΗΛ.2653360007 FAX:26510-62794 Πληροφ.: Eυανθία Πανταζή e-mail:zitsa@zitsa.gov.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΦΙΛΤΡΑΝΣΗΣ ΝΕΡΟΥ

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΦΙΛΤΡΑΝΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΦΙΛΤΡΑΝΣΗΣ ΝΕΡΟΥ 1. Φίλτρα κατακράτησης σωματιδίων Πρόκειται για φίλτρα που κατακρατούν τα στερεά αιωρούμενα σωματίδια του νερού (π.χ. χώμα, υλικά από δεξαμενές, σκουριά, κ.α.). Διατίθενται στο

Διαβάστε περισσότερα

Στην συγκεκριμένη εργαστηριακή δραστηριότητα θα μετρήσουμε 4 παραμέτρους για την ποιότητα του νερού που προέρχεται από το δίκτυο του σχολείου μας,

Στην συγκεκριμένη εργαστηριακή δραστηριότητα θα μετρήσουμε 4 παραμέτρους για την ποιότητα του νερού που προέρχεται από το δίκτυο του σχολείου μας, Σχολείο: Ημερομηνία Δειγματοληψίας.. Φύλλο Εργασίας Έλεγχος της Ποιότητας του Πόσιμου Νερού του Σχολείου μας Γενικές πληροφορίες Τα φυσικά νερά περιέχουν διάφορες ουσίες οι οποίες είναι διαλυμένες και

Διαβάστε περισσότερα

DANAHER. DANAHER το 1999.

DANAHER. DANAHER το 1999. HACH LANGE Η συνεργασία δύο κορυφαίων οικογενειακών επιχειρήσεων που ακόµη µεγαλώνει!!! Ιδρύθηκε το 1942 από τους Clifford και Kathryn Hach στην Αϊόβα, στις Η.Π.Α. Ιδρύθηκε το 1933 από τον Dr Bruno Lange

Διαβάστε περισσότερα

Yγιεινή Βιομηχανιών τροφίμων & φαρμάκων

Yγιεινή Βιομηχανιών τροφίμων & φαρμάκων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ HACCP 12 Γενικό μέρος 12 Η Ευρωπαϊκή πολιτική για την ασφάλεια στα τρόφιμα 13 Το Σύστημα HACCP 14 Ιστορική εξέλιξη της HACCP 16 Στάδια ανάπτυξης μελέτης HACCP 20 Πυραμίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 15/04/2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ. Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ

Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ. Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ 1 Αρχή 1η: Ανάλυση των πιθανών κινδύνων Αναλυτικός προσδιορισμός των πιθανών κίνδυνων που σχετίζονται με όλα τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας των τροφίμων από την αρχή μέχρι την ολοκλήρωση της-συγκομιδή

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Φορέας ελέγχου - ΕΦΕΤ

Εισαγωγή. Φορέας ελέγχου - ΕΦΕΤ Εισαγωγή Το κυματοειδές χαρτόνι ως υλικό έχει ποικίλες εφαρμογές στον κλάδο της συσκευασίας και της μεταφοράς των τροφίμων. Τα κύρια προτερήματά του είναι το χαμηλό κόστος, η διαθεσιμότητά του, η εύκολη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης)

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης) Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης) Το Ηνωμένο Βασίλειο κατατάσσεται στην πέμπτη θέση του παγκόσμιου πίνακα εισαγωγέων ελαιολάδου του FAO βάση των εισαγομένων ποσοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜ ΝΕΡ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΛΕΥΚΟΒΡΥΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΟΙΚΙΣΜ 1208 ΥΔΡΟΛΗΨΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΓΕΩΤΡΗΣΕΩΝ 3 ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΗΓΩΝ 0 ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΝΕΡ (M3 ΑΝΑ ΗΜΕΡΑ) ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΗΓΩΝ ΥΔΡΟΔΟΤΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Χ Ν Ι Κ Η Π Ε Ρ Ι Γ Ρ Α Φ Η Τ Ε Χ Ν Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ι Α Γ Ρ Α Φ Ε Σ

Τ Ε Χ Ν Ι Κ Η Π Ε Ρ Ι Γ Ρ Α Φ Η Τ Ε Χ Ν Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ι Α Γ Ρ Α Φ Ε Σ ΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Υ ΡΕΥΣΗΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΛΕΣΒΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ: ΠΡΟΫΠ/ΣΜΟΣ: Υποχλωριώδους νατρίου14,5% σε ενεργό χλώριο α) για τη χλωρίωση του πόσιµου νερού, β) για τη χλωρίωση του επεξεργασµένου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜ ΝΕΡ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΝΕΑ ΝΙΚΟΠΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΟΙΚΙΣΜ 185 ΥΔΡΟΛΗΨΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΓΕΩΤΡΗΣΕΩΝ 13 ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΗΓΩΝ 1 ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΝΕΡ (M3 ΑΝΑ ΗΜΕΡΑ) ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΗΓΩΝ ΥΔΡΟΔΟΤΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΑΦΕ

ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΑΦΕ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΑΦΕ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΓΕΝΙΚΑ Η παραγωγή ελληνικού καφέ στο εργοστάσιο αποτελείται από πέντε διαφορετικά στάδια τα οποία φαίνονται παρακάτω σε ένα απλοποιηµένο διάγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΜΠ. Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ

ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΜΠ. Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΜΠ Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Π. Ταούκης, Αν. Καθ. ΕΜΠ Κ. Τζιά, Καθ. ΕΜΠ, Β. Ωραιοπούλου, Καθ. ΕΜΠ Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ε. 07.3-3.1 Μ. ΜΠΑΓΚΑΤΖΟΥΝΗΣ & ΥΙΟΙ ΑΕΒΕ 1 ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑ 1 ΜΠΑΧΑΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΙΟΥΛΙΟΣ 2012 1 2 ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΕΛΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

Ε. 07.3-3.1 Μ. ΜΠΑΓΚΑΤΖΟΥΝΗΣ & ΥΙΟΙ ΑΕΒΕ 1 ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑ 1 ΜΠΑΧΑΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΙΟΥΛΙΟΣ 2012 1 2 ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΕΛΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1Σελίδα 1 από 3 Μ. ΜΠΑΓΚΑΤΖΟΥΝΗΣ & ΥΙΟΙ ΑΕΒΕ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑ ΜΠΑΧΑΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ Κωδικός Εγγράφου Ε. 07.3-3.1 Έκδοση 1 Αναθεώρηση 1 ΙΟΥΛΙΟΣ 2012 Σελίδα 1 από 2 ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΕΛΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜ ΝΕΡ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΚΡΟΚΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΟΙΚΙΣΜ 2977 ΥΔΡΟΛΗΨΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΓΕΩΤΡΗΣΕΩΝ 1 ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΗΓΩΝ 1 ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΝΕΡ (M3 ΑΝΑ ΗΜΕΡΑ) ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΗΓΩΝ ΥΔΡΟΔΟΤΗΣΗΣ Π ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΝΤΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 23/05/13 Σκοπός της µελέτης:

Διαβάστε περισσότερα

TSIRIKOS Group. www.tsirikos.com [ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ] ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

TSIRIKOS Group. www.tsirikos.com [ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ] ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ TSIRIKOS Group www.tsirikos.com [ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ] Οι εξοπλισμοί και τα εξαρτήματά επεξεργασίας τροφίμων θα πρέπει να συμμορφώνονται με τους κώδικες GMP (Good Manufacturing Practices) και GHP (Good

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ- ΙΣΧΥΟΝ ΚΑΙ ΝΕΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ- ΙΣΧΥΟΝ ΚΑΙ ΝΕΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ- ΙΣΧΥΟΝ ΚΑΙ ΝΕΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Βασιλική Καραούλη Π.Μ. Υγιεινολόγος- Υπ. Υγείας-Πρόνοιας ΙΣΧΥΟΝ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Το υπάρχον Θεσµικό Πλαίσιο για την ποιότητα του πόσιµου νερού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜ ΝΕΡ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΠΟΝΤΟΚΩΜΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΟΙΚΙΣΜ ΥΔΡΟΛΗΨΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΓΕΩΤΡΗΣΕΩΝ 1116 1 ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΗΓΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΝΕΡ (M3 ΑΝΑ ΗΜΕΡΑ) ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΗΓΩΝ ΥΔΡΟΔΟΤΗΣΗΣ Π

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP 1 1. Είδη κρέατος 2. Σκόνη γάλακτος 3. Προτηγανισµένες και µη πατάτες 4. Ψάρια και θαλασσινά 2 1. Εφαρµογή προγράµµατος HACCP στην παραγωγή κρέατος Η χρήση HACCP

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜ ΝΕΡ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΟΙΚΙΣΜ ΚΟΙΛΑ-ΚΑΡΔΙΑ-ΕΞΟΧΗ-ΜΕΛΙΣΣΙΑ: ΚΑΙ ΟΙ 4 ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΥΔΡΕΥΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ ΚΟΖΑΝΗΣ 1757 ΥΔΡΟΛΗΨΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΓΕΩΤΡΗΣΕΩΝ 13 ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΗΓΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΔΟΥΔΟΥΜΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ ΕΛΛΗ-ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΟΣΜΑΝΤΖΙΚΙΔΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το. νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΔΟΥΔΟΥΜΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ ΕΛΛΗ-ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΟΣΜΑΝΤΖΙΚΙΔΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το. νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΝΑΛΜΠΑΝΤΗΣ, ΕΛΕΝΗ ΧΕΙΜΑΡΙΟΥ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΣΤΑΔΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΜΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΗλιακοίΣυλλέκτες. Γιάννης Κατσίγιαννης

ΗλιακοίΣυλλέκτες. Γιάννης Κατσίγιαννης ΗλιακοίΣυλλέκτες Γιάννης Κατσίγιαννης Ηλιακοίσυλλέκτες Ο ηλιακός συλλέκτης είναι ένα σύστηµα που ζεσταίνει συνήθως νερό ή αέρα χρησιµοποιώντας την ηλιακή ακτινοβολία Συνήθως εξυπηρετεί ανάγκες θέρµανσης

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

INCOFRUIT - (HELLAS)

INCOFRUIT - (HELLAS) Αριθ. Πρωτ. 251/ Σελ 1 Αθήνα 16.4,28 Προς ΟΛΑ ΤΑ ΜΕΛΗ Κε Συνάδελφε Θέµα: Η αγορά χυµών της Γερµανίας Παραθέτουµε συνηµµένα το πρώτο ενηµερωτικό σηµείωµα σχετικά µε την αγορά χυµών της Γερµανίας, που συνέταξε

Διαβάστε περισσότερα

44423000-1 40000009 ΤΕΜ 6 ΑΝΙΘΟΣ 605 GR 44423000-1 40000002 TEM 7 ΣΚΟΡΔΑ 03121100-6 40000016 ΤΕΜ 8 ΚΑΡΟΤΑ ΝΩΠΑ 03221112-4 40000004 ΚΙΛΟ

44423000-1 40000009 ΤΕΜ 6 ΑΝΙΘΟΣ 605 GR 44423000-1 40000002 TEM 7 ΣΚΟΡΔΑ 03121100-6 40000016 ΤΕΜ 8 ΚΑΡΟΤΑ ΝΩΠΑ 03221112-4 40000004 ΚΙΛΟ ΟΜΑΔΑ 1 Η ΝΩΠΑ ΟΠΩΡΟΛΑΧΑΝΙΚΑ CPV SAP ΜΟΝΑΔΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ 1 ΑΓΓΟΥΡΙΑ 03221270-9 40000001 ΤΕΜ 2 ΜΑΡΟΥΛΙ 03221310-2 40000329 ΤΕΜ 3 ΒΕΡΥΚΟΚΑ 03222331-2 40000024 ΚΙΛΟ 4 ΠΑΤΖΑΡΙΑ 03221110-0 40000444 ΚΙΛΟ 5 ΜΑΙΝΤΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Βασιλική Ευθ. Καραούλη Πολ. Μηχανικός ΕΜΠ, ΜSc Υγιεινολόγος EPFL ΜSc Υγ. & Ασφάλειας Εργασίας RWTH-Aachen Πρ/μένη Δ/νσης Υγειον. Μηχ. & Υγ. Περιβάλλοντος Υπ.Υγείας και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΛΩ2Θ-Λ73 ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ Ε Γ Κ Υ Κ Λ Ι Ο Σ

ΑΔΑ: ΒΛΩ2Θ-Λ73 ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ Ε Γ Κ Υ Κ Λ Ι Ο Σ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ & ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ Αθήνα, 22-08-2013 Αρ. Πρωτ.: ΔΥΓ2/Γ.Π.

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Αποβλήτων

Διαχείριση Αποβλήτων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Διαχείριση Αποβλήτων Ενότητα 11 : Βιομηχανικά Στερεά και Υγρά Απόβλητα Δρ. Σταυρούλα Τσιτσιφλή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα της ιλύς. Η λύση GACS

Το πρόβλημα της ιλύς. Η λύση GACS Το πρόβλημα της ιλύς Κατά την επεξεργασία των υγρών αποβλήτων παράγονται ταυτόχρονα και ορισμένα παραπροϊόντα, όπως τα εσχαρίσματα, η άμμος, τα ξαφρίσματα και η περίσσεια ιλύς από τις δεξαμενές καθίζησης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΗΟΔΗΓΙΑ98/83/ΕΚ ΚΑΙ Η ΕΘΝΙΚΗ ΜΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Βασιλική Ευθ. Καραούλη Πολ. Μηχανικός ΕΜΠ, ΜSc Υγιεινολόγος EPFL, ΜSc Ασφάλειας Εργασίας RWTH-Aachen Πρ/μένη Δ/νσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜ ΝΕΡ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΤΔ ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ (ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ, ΚΗΠ) ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΟΙΚΙΣΜ 744 ΥΔΡΟΛΗΨΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΓΕΩΤΡΗΣΕΩΝ 1 ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΗΓΩΝ 1 ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΝΕΡ (M3 ΑΝΑ ΗΜΕΡΑ)

Διαβάστε περισσότερα

Noga Water Care - Netherlands

Noga Water Care - Netherlands ΠΟΙΟΤΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΡΟΥ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ Noga Water Care - Netherlands ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΑΠΟΣΚΛΗΡΥΝΤΩΝ ΝΕΡΟΥ Συστήματα για Μείωση Αλάτων Ασβεστίου και Σωματιδίων ΣΥΣΤΉΜΑΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΊΑΣ ΝΕΡΟΎ ΓΙΑ ΟΙΚΙΑΚΉ

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

DIN 38406/16 Zn, Cd, Pb & Cu Bulletin 74/3-2 Sb, Bi Bulletin 226/2 Determination of As by Gold RDE

DIN 38406/16 Zn, Cd, Pb & Cu Bulletin 74/3-2 Sb, Bi Bulletin 226/2 Determination of As by Gold RDE Παρουσίαση των αποτελεσµάτων της έρευνας 1 απόυδραυλικές εγκαταστάσεις εσωτερικών δικτύων οικιών. 2 από ψυκτικές συσκευές Φροντίσαµενα να πάρουµε από τον κάθε κρουνό δειγµατοληψίας τα πρώτα 500 ml, µετά

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ ΒΟΙΩΤΙΑΣ Κ.Α.Ε.: 02.25.6162.01 ΔΗΜΟΣ ΤΑΝΑΓΡΑΣ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΥΔΡΕΥΣΗΣ-ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ

ΝΟΜΟΣ ΒΟΙΩΤΙΑΣ Κ.Α.Ε.: 02.25.6162.01 ΔΗΜΟΣ ΤΑΝΑΓΡΑΣ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΥΔΡΕΥΣΗΣ-ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡ. ΦΑΚΕΛΟΥ: ΠΥ.3/2014 ΝΟΜΟΣ ΒΟΙΩΤΙΑΣ Κ.Α.Ε.: 02.25.6162.01 ΔΗΜΟΣ ΤΑΝΑΓΡΑΣ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΥΔΡΕΥΣΗΣ-ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ «ΧΗΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΝΕΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΝΕΡΩΝ ΕΛΛΑ Ο. Π. Σαμπατακάκης

ΙΚΤΥΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΝΕΡΩΝ ΕΛΛΑ Ο. Π. Σαμπατακάκης ΙΚΤΥΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΝΕΡΩΝ ΕΛΛΑ Ο ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Π. Σαμπατακάκης Dr. Υδρογεωλόγος -ΙΓΜΕ Η υπόθεση της ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ των υδάτων είναι τομέας πολυεπίπεδος -πολυκλαδικός από πλευράς κρατικής,επιστημονικής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΤΡΑ ΤΗΣ ΣΕΙΡΑΣ STANDARD EQ2

ΦΙΛΤΡΑ ΤΗΣ ΣΕΙΡΑΣ STANDARD EQ2 ΦΙΛΤΡΑ ΤΗΣ ΣΕΙΡΑΣ STANDARD EQ2 2 Στάδια φιλτραρίσματος: 1. Φίλτρο Ιζημάτων 5 micro για παρακράτηση χώματος λάσπης, σκουριάς, άμμου και μικροσωματιδίων μεγέθους μεγαλύτερων από 5 μm (0,005 χιλιοστά του

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικός: ΚΟΛΥΜΒ2 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 11

Κωδικός: ΚΟΛΥΜΒ2 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 11 Κωδικός: ΚΟΛΥΜΒ2 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 11 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η περιγραφή του τρόπου με τον οποίο λαμβάνονται, μεταφέρονται και συντηρούνται τα δείγματα νερού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΨΑ Α.Ε. Έδρα: Αγριά Βόλου, Ν. Μαγνησίας, 37 300 ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2013 (1-30/8/2013) Ελένη Κάλλη Α.Μ. : 21010

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΨΑ Α.Ε. Έδρα: Αγριά Βόλου, Ν. Μαγνησίας, 37 300 ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2013 (1-30/8/2013) Ελένη Κάλλη Α.Μ. : 21010 ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΨΑ Α.Ε. Έδρα: Αγριά Βόλου, Ν. Μαγνησίας, 37 300 ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2013 (1-30/8/2013) Ελένη Κάλλη Α.Μ. : 21010 Α. Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ : ΕΨΑ Α.Ε. (ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΨΥΓΕΙΩΝ ΑΓΡΙΑΣ Α.Ε.) 1. Γενικά στοιχεία Βιομηχανία

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακοί στόχοι Μάθημα 1: Το Σύστημα HACCP

Μαθησιακοί στόχοι Μάθημα 1: Το Σύστημα HACCP Μαθησιακοί στόχοι Εκμάθηση των βασικών αρχών της μικροβιολογικής υγιεινής στη βιομηχανία παρασκευής τροφίμων, φαρμάκων και καλλυντικών. Στοιχεία των αρμοδίων αρχών που εποπτεύουν όλο το εύρος των διαδικασιών

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης

Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης Πίνακας 1:Πλήθος αποκρινόμενων ανά περιφέρεια - Σεπτέμβριος 2013 Περιφέρεια Αποκρινόμενοι Παρατηρήσεις - Θράκη >100 - Κεντρική >100 -

Διαβάστε περισσότερα

: ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗΣ ΝΕΡΟΥ. : Ι ΙΟΙ ΠΟΡΟΙ : 19.000,00 πλέον του αναλογούντος Φ.Π.Α.

: ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗΣ ΝΕΡΟΥ. : Ι ΙΟΙ ΠΟΡΟΙ : 19.000,00 πλέον του αναλογούντος Φ.Π.Α. ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΗΣΗ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ : Ι ΙΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Τεχνική Έκθεση Ενδεικτικός Προϋπολογισµός Ειδική Συγγραφή Υποχρεώσεων -Τεχνικές Προδιαγραφές Σχέδιο ιακήρυξης Έντυπο Οικονοµικής Προσφοράς ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης Α.Ε. Παράρτημα F1/Α14 του Πιστοποιητικού Αρ. 139-6

Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης Α.Ε. Παράρτημα F1/Α14 του Πιστοποιητικού Αρ. 139-6 Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης Α.Ε. Παράρτημα F1/Α14 του Πιστοποιητικού Αρ. 139-6 ΕΠΙΣΗΜΟ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ της ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ του Αναλυτικού Εργαστηρίου της BIOLAB Μονοπρόσωπη Ι.Κ.Ε στην Άρτα Υλικά /Προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ

ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ Μέχρι πριν από 100 χρόνια ή και µέχρι πριν από λίγα χρόνια, σε ορισµένες περιοχές το πόσιµο νερό προερχόταν από πηγάδια και πηγές. Σήµερα,

Διαβάστε περισσότερα

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Χαρακτηριστικά υγρών αποβλήτων Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εργαστήριο Διαχείρισης και Τεχνολογίας Υγρών Αποβλήτων Τα υγρά απόβλητα μπορεί να προέλθουν από : Ανθρώπινα απόβλητα

Διαβάστε περισσότερα

Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις της Β. Ελλάδος

Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις της Β. Ελλάδος Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις της Β. Ελλάδος Ο Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος επεξεργάζεται και εκδίδει κάθε δύο χρόνια τον Κατάλογο Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος, έναν πλήρη οδηγό των παραγωγικών, µεταποιητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2 Βασικά στοιχεία συνεισφοράς του Κλάδου Ποτοποιίας στη Βιομηχανία Τροφίμων και Ποτών

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2 Βασικά στοιχεία συνεισφοράς του Κλάδου Ποτοποιίας στη Βιομηχανία Τροφίμων και Ποτών 1 Ο ΚΛΑΔΟΣ ΠΟΤΟΠΟΙΙΑΣ Ο κλάδος της Ποτοποιίας 1 υπάγεται στις Μεταποιητικές Βιομηχανίες, και συγκεκριμένα στη Βιομηχανία Τροφίμων και Ποτών 2. Η Βιομηχανία Τροφίμων και Ποτών περιλαμβάνει τους κλάδους

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικός: ΕΜΦ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 13

Κωδικός: ΕΜΦ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 13 Κωδικός: ΕΜΦ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 13 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η περιγραφή του τρόπου με τον οποίο λαμβάνονται, μεταφέρονται και συντηρούνται τα δείγματα εμφιαλωμένου

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα Νερού

Παγκόσμια Ημέρα Νερού ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΜΦΙΑΛΩΣΕΩΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΜΕΤΑΛΛΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Νερού Ενημερωτική Εκδήλωση «Οι ευεργετικές ιδιότητες του νερού στη διατήρηση της καλής υγείας και ενυδάτωσης» HILTON ATHENS

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη. Ψωνίζοντας με ασφάλεια. αγοράζω τελευταία τα προϊόντα ψυγείου και τα κατεψυγμένα, προσέχω τις αναγραφόμενες ημερομηνίες λήξης

Πρόληψη. Ψωνίζοντας με ασφάλεια. αγοράζω τελευταία τα προϊόντα ψυγείου και τα κατεψυγμένα, προσέχω τις αναγραφόμενες ημερομηνίες λήξης Πρόληψη 1 Πρόληψη Ψωνίζοντας με ασφάλεια αγοράζω τελευταία τα προϊόντα ψυγείου και τα κατεψυγμένα, προσέχω τις αναγραφόμενες ημερομηνίες λήξης προσέχω τις συσκευασίες να μην χτυπηθούν ή καταστραφούν Δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Ορθή Διαχείριση Τροφίμων Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Κανόνες Ορθής Διαχείρισης των Τροφίμων Προληπτικοί κανόνες-μέτρα που απαιτούνται για να έχουμε ασφαλή τρόφιμα. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Το φαινόμενου του θερμοκηπίου. 3/12/2009 Δρ. Ελένη Γουμενάκη

Το φαινόμενου του θερμοκηπίου. 3/12/2009 Δρ. Ελένη Γουμενάκη Το φαινόμενου του θερμοκηπίου Μέση θερμοκρασία σε παγκόσμια κλίμακα Ατμόσφαιρα ονομάζεται το αέριο τμήμα του πλανήτη, το οποίο τον περιβάλλει και τον ακολουθεί στο σύνολο των κινήσεών του Τα αέρια της

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικός: ΜΤΝ2 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7

Κωδικός: ΜΤΝ2 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 Κωδικός: ΜΤΝ2 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η περιγραφή του τρόπου με τον οποίο λαμβάνονται, μεταφέρονται και συντηρούνται τα δείγματα νερού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΚΙΜΕΣ ΑΡ.ΠΙΣΤ. 154 Οι φορείς ανάθεσης των αναλύσεων που πραγµατοποιήθηκαν στα νερά και από τις οποίες προέκυψαν τα δεδοµένα, είναι : Ο.Τ.Α. ( ήµοι), Πρ. Νοµαρχιακές Αυτοδ/σεις, Πανεπιστήµια, Περιφέρεια,

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικός: ΜΤΝ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7

Κωδικός: ΜΤΝ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 Κωδικός: ΜΤΝ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η περιγραφή του τρόπου με τον οποίο λαμβάνονται, μεταφέρονται και συντηρούνται τα δείγματα επεξεργασμένου

Διαβάστε περισσότερα

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo.

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo. Η μπύρα στην αγορά της Γαλλίας ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η μπύρα στην Γαλλία δεν είναι τόσο δημοφιλής όσο είναι ο οίνος. Το συγκεκριμένο ποτό δεν έχει την παράδοση και την φήμη που έχει σε άλλες ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρα και περιορισµοί για την προστασία των υπόγειων νερών από απορρίψεις ορισµένων επικίνδυνων ουσιών (ΦΕΚ 196/Β/6-4-88)

Μέτρα και περιορισµοί για την προστασία των υπόγειων νερών από απορρίψεις ορισµένων επικίνδυνων ουσιών (ΦΕΚ 196/Β/6-4-88) ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ: 26857/553/88 Μέτρα και περιορισµοί για την προστασία των υπόγειων νερών από απορρίψεις ορισµένων επικίνδυνων ουσιών (ΦΕΚ 196/Β/6-4-88) ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΓΕΩΡΓΙΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Φωτογραφίες από τις τρεις προηγούμενες διοργανώσεις της Παγκρήτιας Έκθεσης, στην Αθήνα.

Φωτογραφίες από τις τρεις προηγούμενες διοργανώσεις της Παγκρήτιας Έκθεσης, στην Αθήνα. 2 Φωτογραφίες από τις τρεις προηγούμενες διοργανώσεις της Παγκρήτιας Έκθεσης, στην Αθήνα. ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 30 Οκτωβρίου έως 5 Νοεμβρίου 2015 Προϊόντα Γεύσεις Υπηρεσίες Πολιτισμός ΜΕ ΤΗ ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

OΡΓΑΝΟΛΗΠΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΛΙΑ. Θανάσης Κερασιώτης Χημικός Μηχανικός Ε.Μ.Π. Διευθυντής Παραγωγής ΓΑΙΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Α.Β.Ε.Ε.

OΡΓΑΝΟΛΗΠΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΛΙΑ. Θανάσης Κερασιώτης Χημικός Μηχανικός Ε.Μ.Π. Διευθυντής Παραγωγής ΓΑΙΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Α.Β.Ε.Ε. OΡΓΑΝΟΛΗΠΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΛΙΑ Θανάσης Κερασιώτης Χημικός Μηχανικός Ε.Μ.Π. Διευθυντής Παραγωγής ΓΑΙΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Α.Β.Ε.Ε. Σύντομη παρουσίαση της GAEA Η GAEA είναι μια Ελληνική εταιρεία

Διαβάστε περισσότερα

Μια εικόνα, από υπολογιστή, Ανταρκτική. µετρήθηκε.

Μια εικόνα, από υπολογιστή, Ανταρκτική. µετρήθηκε. Η τρύπα του όζοντος Η οροφή του ουρανού από κάπου µπάζει!!! Η τρύπα του όζοντος Μια εικόνα, από υπολογιστή, του νοτίου ηµισφαιρίου που αποκαλύπτει την τρύπα του όζοντος πάνω από την Ανταρκτική. Οι περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ε.Κ.Β.Α.Α. - Ι.Γ.Μ.Ε.Μ. Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ Διαθεσιμότητα των υδατικών πόρων και διαφοροποίηση των αναγκών σε νερό στις χώρες της της

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία Αποτελεσμάτων Χημικών Ελέγχων και Διορθωτικές Ενέργειες. Μαρίνα Χατζηνίκου Χημικός, MSc Τεχν. Υπεύθυνη ΠΕΔΥ Θεσσαλίας

Ερμηνεία Αποτελεσμάτων Χημικών Ελέγχων και Διορθωτικές Ενέργειες. Μαρίνα Χατζηνίκου Χημικός, MSc Τεχν. Υπεύθυνη ΠΕΔΥ Θεσσαλίας Ερμηνεία Αποτελεσμάτων Χημικών Ελέγχων και Διορθωτικές Ενέργειες Μαρίνα Χατζηνίκου Χημικός, MSc Τεχν. Υπεύθυνη ΠΕΔΥ Θεσσαλίας Τα δείγματα που εξετάζονται και αναλύονται από το Χημικό Τμήμα του Π.Ε.Δ.Υ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ ΗΜEΡOMHΝΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ ΗΜEΡOMHΝΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 4 η Δ.Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΥΠΟΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΤΗΛ.: 25510-76423 FAX: 25510-76420

Διαβάστε περισσότερα

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αγρίνιο, 17-18 Ιανουαρίου 2004 1 Ερευνητικές Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευασία Τροφίµων. Μεταλλική Συσκευασία. Εισαγωγή

Συσκευασία Τροφίµων. Μεταλλική Συσκευασία. Εισαγωγή Συσκευασία Τροφίµων Μεταλλική Συσκευασία Εισαγωγή Συνηθέστερα χρησιµοποιούµενα µέταλλα: Σίδηρος (σαν ανοξείδωτος χάλυβας σε σκεύη και εξοπλισµό) Κασσίτερος (λευκοσίδηρος σε συνδυασµό µε σίδηρο στις κονσέρβες

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος Πρόλογος Τα νωπά ψάρια είναι ιδιόµορφα προϊόντα, λόγω του µεγάλου βαθµού ευπάθειας και της µικρής διάρκειας ζωής τους. Τα χαρακτηριστικά αυτά, αυξάνουν κατά πολύ τις πιθανότητες, το προϊόν να φθάσει ακατάλληλο

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες

Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες Κατσιαφλάκα Άννα Τεχνική Υπεύθυνος Μικροβιολογικού τομέα Ιατρός Βιοπαθολόγος,Msc στη Δημόσια Υγεία Ερμηνεία αποτελεσμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Columbia Water Purification System (διπλό σύστηµα) Στους παρακάτω πίνακες δίνονται τα αποτελέσµατα των δοκιµών αποµάκρυνσης ρύπων: Columbia Water

Διαβάστε περισσότερα