ΠΡΟΛΗΨΗ ΔΠΑΓΓΔΛΜΑΣΙΚΩΝ ΠΑΘΗΔΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΛΗΨΗ ΔΠΑΓΓΔΛΜΑΣΙΚΩΝ ΠΑΘΗΔΩΝ"

Transcript

1 2

2 ΠΡΟΛΗΨΗ ΔΠΑΓΓΔΛΜΑΣΙΚΩΝ ΠΑΘΗΔΩΝ Μεηάθξαζε: Eθη Τζανηάκη, Ιυάννηρ Πανηελίδηρ θαη Μισάληρ Καπγάκηρ Ηαηξνί Δηδηθεπφκελνη ζηε Θεσξεηηθή Καηάξηηζε ηεο Ηαηξηθήο Δξγαζίαο Δπηκέιεηα Δθδνζεο: Θ.Κ. Κυνζηανηινίδηρ θαη Αλέξηρ Μπένορ Πξφγξακκα Μεηαπηπρηαθψλ πνπδψλ Τγιεινή και Αζθάλεια ηης Δργαζίας Σμήμα Ιαηρικής Γεκνθξίηεηνπ Παλεπηζηεκίνπ Θξάθεο (Γ.Π.Θ.) Πξφγξακκα Μεηαπηπρηαθψλ πνπδψλ Ιαηρική Δρεσνηηική Μεθοδολογία Ιαηρική τολή Αξηζηνηέιεηνπ Παλεπηζηεκίνπ Θεζζαινλίθεο (Α.Π.Θ.) Παγκόζμια Ημέρα για ηην Yγεία και ηην Aζθάλεια ζηην Eργαζία 28 Απριλίοσ 2013 Δλληνικό Ινζηιηούηο Τγιεινής και Αζθάλειας ηης Δργαζίας Θεσσαλονίκη,

3 Copyright International Labour Organization 2013 First published 2013 ISBN (print) ISBN (web) Publications of the International Labour Office enjoy copyright under Protocol 2 of the Universal Copyright Convention. Nevertheless, short excerpts from them may be reproduced without authorization, on condition that the source is indicated. For rights of reproduction or translation, application should be made to ILO Publications (Rights and Permissions), International Labour Office, CH-1211 Geneva 22, Switzerland, or by The International Labour Office welcomes such applications. Libraries, institutions and other users registered with reproduction rights organizations may make copies in accordance with the licences issued to them for this purpose. Visit www. ifrro.org to find the reproduction rights organization in your country. Also available in French: La prévention des maladies professionnelles, ISBN: (print), ISBN (web) Geneva, 2013; and in Spanish: La prevención de enfermedades profesionales, ISBN: (print), ISBN (web) Geneva, The designations employed in ILO publications, which are in conformity with United Nations practice, and the presentation of material therein do not imply the expression of any opinion whatsoever on the part of the International Labour Office concerning the legal status of any country, area or territory or of its authorities, or concerning the delimitation of its frontiers. The responsibility for opinions expressed in signed articles, studies and other contributions rests solely with their authors, and publication does not constitute an endorsement by the International Labour Office of the opinions expressed in them. Reference to names of firms and commercial products and processes does not imply their endorsement by the International Labour Office, and any failure to mention a particular firm, commercial product or process is not a sign of disapproval. ILO publications and electronic products can be obtained through major booksellers or ILO local offices in many countries, or direct from ILO Publications, International Labour Office, CH Geneva 22, Switzerland. Catalogues or lists of new publications are available free of charge from the above address, or by Visit our website: 2

4 ΔΙΑΓΩΓΗ Οη επαγγεικαηηθέο παζήζεηο πξνθαινχλ ηεξάζηηα ηαιαηπσξία θαη απψιεηεο ζηνλ θφζκν ηεο εξγαζίαο. Ωζηφζν, νη επαγγεικαηηθέο ή νη ζρεηηθέο κε ηελ εξγαζία παζήζεηο παξακέλνπλ εθηεηακέλα αφξαηεο, ζε ζχγθξηζε κε ηα βηνκεραληθά αηπρήκαηα, παξφιν πνπ πξνθαινχλ ην ζάλαην ζε έμη θνξέο πεξηζζφηεξνπο αλζξψπνπο ην ρξφλν. Δπηπιένλ, ε θχζε ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ κεηαβάιιεηαη ηαρχηαηα, αλάινγα κε ηηο ηερλνινγηθέο θαη θνηλσληθέο αιιαγέο, πνπ καδί κε ηηο παγθφζκηεο νηθνλνκηθέο ζπλζήθεο, είλαη επηβαξπληηθή ηφζν ησλ πθηζηάκελσλ θηλδχλσλ γηα ηελ πγεία, φζν θαη ζηε δεκηνπξγία λέσλ. Πνιχ γλσζηέο επαγγεικαηηθέο παζήζεηο, φπσο νη πλεπκνλνθνληάζεηο, παξακέλνπλ εμαπισκέλεο, ελψ ζρεηηθά θαηλνχξγηεο επαγγεικαηηθέο παζήζεηο, φπσο ςπρηθέο θαη κπνζθειεηηθέο αλσκαιίεο, απμάλνληαη ζπλερψο. Αλ θαη έρεη ζεκεησζεί κεγάιε πξφνδνο ζηελ αληηκεηψπηζε ησλ πξνθιήζεσλ ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ, είλαη επηηαθηηθή ε αλάγθε λα εληζρπζεί ε ηθαλφηεηα γηα ηελ πξφιεςήο ηνπο ζε εζληθά ζπζηήκαηα πγείαο θαη αζθάιεηαο (OSH). Με ηε ζπιινγηθή πξνζπάζεηα ησλ θπβεξλήζεσλ θαη ησλ εξγνδνηψλ θαη ησλ ζπλδηθαιηζηηθψλ νξγαλψζεσλ, ε θαηαπνιέκεζε απηήο ηεο θξπθήο επηδεκίαο ζα πξέπεη λα έρεη εμέρνπζα ζέζε ζηελ λέα δηεζλή θαη εζληθή αηδέληα γηα ηελ αζθάιεηα θαη ηελ πγεία. Απηή ε αλαθνξά ζηελ «Παγθφζκηα Ζκέξα γηα ηελ Αζθάιεηα θαη ηελ Τγεία ζηελ Δξγαζία» ζθηαγξαθεί ηελ ηξέρνπζα θαηάζηαζε ζρεηηθά κε ηηο επαγγεικαηηθέο παζήζεηο θαη παξνπζηάδεη πξνηάζεηο γηα ηελ αληηκεηψπηζε απηνχ ηνπ ζνβαξνχ ειιείκκαηνο αμηνπξεπνχο εξγαζίαο. ΤΘ ΕΘΝΑΘ Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΘΚΗ ΝΟΣΟΣ; Δπαγγεικαηηθή λφζνο ζεσξείηαη ε λφζνο πνπ είλαη απνηέιεζκα έθζεζεο ζε παξάγνληεο θηλδχλνπ πνπ πξνθχπηνπλ απφ ηελ εξγαζίαο. Ζ αλαγλψξηζε ηεο επαγγεικαηηθήο πξνέιεπζεο ηεο λφζνπ ζε αηνκηθφ επίπεδν απαηηεί ηνλ θαζνξηζκφ κηαο αηηηαηήο ζρέζεο αλάκεζα ζηελ πάζεζε θαη ζηελ έθζεζε ηνπ εξγάηε ζε επηθίλδπλνπο παξάγνληεο ζην ρψξν εξγαζίαο. Απηή ε ζρέζε ζπλήζσο θαζνξίδεηαη ζηε βάζε θιηληθψλ θαη παζνινγηθψλ δεδνκέλσλ, ηνπ επαγγεικαηηθνχ ηζηνξηθνχ (αλακλεζηηθνχ) θαη ηεο αλάιπζεο ηεο εξγαζίαο, ζηε ηαπηνπνίεζε θη εθηίκεζε ησλ παξαγφλησλ θηλδχλνπ φπσο επίζεο θαη ζηελ επαιήζεπζε ηεο έθζεζεο ζε απηνχο. Όηαλ κηα λφζνο είλαη θιηληθά δηαγλσζκέλε θαη θαζνξίδεηαη θη έλαο αηηηαηφο ζχλδεζκνο ηφηε ε λφζνο αλαγλσξίδεηαη σο επαγγεικαηηθή. Ι. Η ΚΡΤΦΗ ΔΠΙΓΗΜΙΑ: ΜΙΑ ΠΑΓΚΟΜΙΑ ΔΙΚΟΝΑ Δθηηκάηαη φηη 2,34 εθαηνκκχξηα άλζξσπνη πεζαίλνπλ θάζε ρξφλν απφ εξγαηηθά αηπρήκαηα θαη παζήζεηο. Απφ απηνχο, ε ζπληξηπηηθή πιεηνςεθία εθηηκάηαη φηη αλέξρεηαη ζηα 2,02 εθαηνκκχξηα πεζαίλεη απφ έλα επξχ θάζκα 3

5 επαγγεικαηηθψλ λφζσλ. Απφ ηνπο ππνινγηδφκελνπο ζαλάηνπο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ εξγαζία θάζε κέξα, πξνθαινχληαη απφ δηάθνξα είδε επαγγεικαηηθψλ λφζσλ. Σν ILO εθηηκά φηη 160 εθαηνκκχξηα πεξηπηψζεηο κε ζαλαηεθφξσλ επαγγεικαηηθψλ παζήζεσλ εκθαλίδνληαη θάζε ρξφλν. 1 ΘΑΝΑΣΟΗ ΑΠΟ ΔΡΓΑΣΗΚΑ ΑΣΤΥΖΜΑΣΑ ΚΑΗ ΔΠΑΓΓΔΛΜΑΣΗΚΔ ΑΘΔΝΔΗΔ (2008) ζαλάζηκα αηπρήκαηα (14%) ζαλάζηκεο αζζέλεηεο (86%) Οη ηχπνη θαη νη ηάζεηο ησλ αλαθεξφκελσλ λφζσλ πνηθίιινπλ πνιχ. Γηα παξάδεηγκα ην 2010, ε Κίλα αλέθεξε έλα ζχλνιν απφ πεξηπηψζεηο επαγγεικαηηθψλ λφζσλ, ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ πεξηπηψζεσλ πνπ πξνθαινχληαη απφ έθζεζε ζε ζθφλεο ζην ρψξν εξγαζίαο. 2 Σνλ ίδην ρξφλν, απφ ηηο πεξηπηψζεηο επαγγεικαηηθψλ λφζσλ πνπ αλαθέξζεθαλ ζηελ Αξγεληηλή, νη κπνζθειεηηθέο δηαηαξαρέο (ΜΓ) θαη νη αλαπλεπζηηθέο παζήζεηο, ήηαλ νη πην ζπρλά εκθαληδφκελεο. 3 Σν 2011, ε Ηαπσλία αλέθεξε ζπλνιηθά πεξηπηψζεηο επαγγεικαηηθψλ λφζσλ πνπ ζρεηίδνληαη θπξίσο κε δηαηαξαρέο ηεο ΟΜ θαη πλεπκνλνθνληάζεηο 4 θαη 325 πεξηπηψζεηο απνδεκησκέλσλ ςπρηθψλ δηαηαξαρψλ. 5 ην Ζλσκέλν Βαζίιεην, απφ ηηο πεξηπηψζεηο επαγγεικαηηθψλ λφζσλ πνπ απνδεκηψζεθαλ ην 2011, ε πλεπκνλνθνλίαζε, ην δηάρπην κεζνζειίσκα θαη ε νζηεναξζξίηηδα ήηαλ νη ηξεηο πην ζπρλέο παζήζεηο. 6 Ζ Ακεξηθάληθε ηαηηζηηθή Τπεξεζία αλέθεξε φηη απφ ηνπο εξγαδφκελνπο πνπ παξνπζίαζαλ κε ζαλαηεθφξεο επαγγεικαηηθέο παζήζεηο ην 2011, νη δεξκαηνπάζεηεο, ε απψιεηα αθνήο θαη νη αλαπλεπζηηθέο παζήζεηο ήηαλ νη ηξεηο πην δηαδεδνκέλεο βιάβεο ζηελ πγεία ηνπο. 7 4

6 Πνεςμοκονιάζειρ Δθαηνκκχξηα εξγαηψλ εμαθνινπζνχλ λα δηαηξέρνπλ θίλδπλν πλεπκνλνθνλίαζεο (ηδηαίηεξα ππξηηίαζεο, άλζξαθα ησλ αλζξαθσξχρσλ θαη ζρεηηδφκελεο κε ηνλ ακίαλην αζζέλεηεο - ακηάλησζε) εμαηηίαο ηεο επξείαο έθζεζεο ζε δηνμείδην ηνπ ππξηηίνπ, άλζξαθα, ακηάληνπ θαη ζε δηάθνξεο ζθφλεο κεηαιιεπκάησλ ζε αλζξαθσξπρεία, νξπρεία, εξγνηάμηα θαη ζε άιιεο θαηαζθεπαζηηθέο δηαδηθαζίεο. Οη πλεπκνλνθνληάζεηο έρνπλ καθξά ιαλζάλνπζα πεξίνδν θαη ζπρλά κπνξεί λα κέλνπλ αδηάγλσζηεο θαη δελ αλαθέξνληαη. Οη αζζέλεηεο πνπ ζπλδένληαη κ απηέο (ρξφληα απνθξαθηηθή πλεπκνλνπάζεηα, θπκαηίσζε απφ έθζεζε ζε ππξίηην, θαξθίλνη απφ έθζεζε ζε ακίαλην θαη ππξίηην), ζπρλά πξνθαινχλ κφληκε αλαπεξία ή θαη πξφσξν ζάλαην. ηελ Κίλα, νη πλεπκνλνθνληάζεηο είλαη πάλσ απφ ην 80% φισλ ησλ πεξηπηψζεσλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ ηα δε ηειεπηαία ρξφληα, κεηαμχ θαη λέεο πεξηπηψζεηο έρνπλ θαηαγξαθεί ζε εηήζηα βάζε. ηελ Ηλδία, πεξίπνπ 10 εθαηνκκχξηα εξγάηεο πνπ απαζρνινχληαη ζε αλζξαθσξπρεία, εξγνηάμηα θαη ζε δηάθνξεο βηνκεραλίεο εθηίζεληαη ζε ζθφλε δηνμεηδίνπ ηνπ ππξηηίνπ θάπνηεο κειέηεο δείρλνπλ φηη ηα πνζνζηά επηθξάηεζεο ηεο ππξηηίαζεο είλαη 54,6% κεηαμχ ησλ εξγαηψλ ζηηο βηνκεραλίεο ζρηζηφιηζνπ θαη ην 35,2% κεηαμχ ησλ εξγαηψλ ζηα ιαηνκεία, ελψ ην πνζνζηφ επηπνιαζκνχ ηεο πλεπκνλνθνλίαζεο ηνπ άλζξαθα, κεηαμχ ησλ εξγαηψλ ζηα ιηγληησξπρεία (CWP), είλαη 18,8%. ην Βηεηλάκ, νη πλεπκνλνθνληάζεηο αληηπξνζσπεχνπλ ην 75,7% φισλ ησλ απνδεκησκέλσλ επαγγεικαηηθψλ παζήζεσλ. ηε Βξαδηιία εθηηκήζεηο δείρλνπλ φηη 6,6 εθαηνκκχξηα ησλ εξγαηψλ ηεο είλαη εθηεζεηκέλνη ζε ζθφλε δηνμεηδίνπ ηνπ ππξηηίνπ. Μειέηεο ζηε Λαηηληθή Ακεξηθή απνθάιπςαλ έλα 37% πνζνζηφ επηπνιαζκνχ ηεο ππξηηίαζεο κεηαμχ ησλ αλζξαθσξχρσλ θαη ην 50% κεηαμχ ησλ αλζξαθσξχρσλ πάλσ απφ ηελ ειηθία ησλ 50 εηψλ. Δπηδεκηνινγηθέο κειέηεο ζε αλαπηπζζφκελεο ρψξεο παξνπζηάδνπλ φηη κεηαμχ 30% θαη 50% ησλ εξγαηψλ ζηελ πξσηνβάζκηεο βηνκεραλίεο θαη ζηνπο ηνκείο πςεινχ θηλδχλνπ κπνξεί λα ππνθέξνπλ απφ ππξηηίαζε θαη άιιεο πλεπκνλνθνληάζεηο. 8 Αθφκε θαη κηα ζχληνκε ιίζηα ησλ θξνπζκάησλ επαγγεικαηηθψλ παζήζεσλ, φπσο ε πξναλαθεξφκελε, παξέρεη κηα πιήξε εηθφλα ηνπ ηεξάζηηνπ κεγέζνπο ηνπ πξνβιήκαηνο. Παξ φια απηά, νη απμήζεηο ζηηο ζηαηηζηηθέο ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ δελ ζπλεπάγνληαη θαη 'αλάγθελ θαη κηα πξαγκαηηθή αχμεζε ησλ πεξηζηαηηθψλ. Ζ αχμεζε ηνπ αξηζκνχ ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ, ζα κπνξνχζε επίζεο λα νθείιεηαη ζε αξθεηνχο ζεηηθνχο παξάγνληεο, φπσο: ε βειηίσζε ησλ ζπζηεκάησλ γηα ηελ θαηαγξαθή θαη ηελ θνηλνπνίεζή ηνπο, ε βειηίσζε ηεο επνπηείαο ηεο πγείαο, νη κεραληζκνί αλαγλψξηζεο θαη απνδεκίσζεο, νη αιιαγέο ζηηο δηαδηθαζίεο νξγάλσζεο ηεο εξγαζίαο, πνπ επηηεχρζεθαλ ηφζν κε ηελ απμαλφκελε γλψζε ησλ εξγαηψλ θαη ησλ εξγνδνηψλ ηνπο, φζνλ αθνξά ηηο 5

7 επαγγεικαηηθέο παζήζεηο, φζν θαη κε ηελ επαηζζεηνπνίεζή ηνπο,, ε δηεχξπλζε ηνπ νξηζκνχ ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ πνπ εκθαλίδνληαη κεηά απφ ζεκαληηθφ ρξνληθφ δηάζηεκα. ΑΣΘΕΝΕΘΕΣ ΠΟΥ ΣΦΕΤΘΖΟΝΤΑΘ ΜΕ ΤΟΝ ΑΜΘΑΝΤΟ Μέρξη ηελ δεθαεηία ηνπ 70, ν ακίαληνο ρξεζηκνπνηνχηαλ ζε επξεία θιίκαθα ζε πνιιέο βηνκεραλίεο δηαθφξσλ ρσξψλ γηα λα κνλψζεη ζσιήλεο, βξαζηήξεο θαη πινία, λα θάλεη θξέλα, λα ελδπλακψζεη ην ηζηκέλην θαη λα θάλεη πνιιά πιηθά αλζεθηηθά ζηε θσηηά. Άλζξσπνη πνπ δνχιεςαλ θη ήξζαλ ζε επαθή κε ακίαλην θαηά ηε δηάξθεηα απηψλ ησλ ρξφλσλ, θηλδπλεχνπλ λα αλαπηχμνπλ λφζνπο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηνλ ακίαλην (ARD), φπσο ε ακηάλησζε, ν θαξθίλνο ησλ πλεπκφλσλ απφ ηελ έθζεζε ζε ακίαλην θαη ην κεζνζειίσκα. ε γεληθέο γξακκέο ρξεηάδνληαη 10 έσο 40 ρξφληα γηα παζήζεηο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηνλ ακίαλην, λα εθδεισζνχλ κεηά ηελ έθζεζε ζ απηφλ. Γη απηφ αθφκα θαη ζε ρψξεο πνπ ππάξρεη απαγφξεπζε ζηε ρξήζε ηνπ ακηάληνπ, άλζξσπνη ζα εμαθνινπζνχλ λα εκθαλίδνπλ παζήζεηο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηνλ ακίαλην γηα πνιιέο δεθαεηίεο. Παξά ηελ απαγφξεπζε ζηε ρξήζε ηνπ ακίαληνπ ζε πάλσ απφ 50 ρψξεο, ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ φισλ ησλ θξαηψλ κειψλ ηεο Δπξσπατθήο Έλσζεο, 2 εθαηνκκχξηα ηφλνη ακίαληνπ παξάγνληαη θάζε ρξφλν. ήκεξα ν ακίαληνο ρξεζηκνπνηείηαη θπξίσο ζε αλαπηπζζφκελεο ρψξεο φπνπ πξνιεπηηθά κέηξα, επνπηεία πγείαο θαη κεραληζκνί απνδεκηψζεσλ δελ είλαη ηθαλνπνηεηηθά θαη νη παζήζεηο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηνλ ακίαλην ιίγν αλαγλσξίδνληαη θαη πνιχ ζπάληα αλαθέξνληαη. Ωο δείγκα ηνπ κεγέζνπο ηνπ πξνβιήκαηνο ππνινγηζκνί απφ 6 ρψξεο ηεο Γπηηθήο Δπξψπεο (Γαιιία, Γεξκαλία, Ηηαιία, Οιιαλδία, Διβεηία, Ζλσκέλν Βαζίιεην) δείρλνπλ έλα αζξνηζηηθφ ζχλνιν ζαλάησλ απφ κεζνζειίσκα, λα αλακέλνληαη ζηελ πεξίνδν απφ 1995 έσο 2029 (Peto, J. et al The European mesothelioma epidemic, British Journal of Cancer, Vol. 79, No. 3/4, pp ). Όηαλ απηνί νη ππνινγηζκνί αθνξνχλ ην ζχλνιν ησλ ρσξψλ ηεο Γπηηθήο Δπξψπεο θαη νη αλακελφκελνη ζάλαηνη απφ θαξθίλν ηνπ πλεχκνλα απφ έθζεζε ζηνλ ακίαλην ζπλππνινγηζηνχλ, ηφηε πεξίπνπ ζάλαηνη ζα πξνθιεζνχλ απφ ακίαλην έσο ην (Huré P. Respiratory diseases linked to exposure to products such as asbestos: Are preventive measures sufficient? P.4 [accessed 24 Jan. 2013] Αναδςόμενοι κίνδςνοι και νέερ πποκλήζειρ Οη ηερλνινγηθέο, θνηλσληθέο θαη επηρεηξεζηαθέο αιιαγέο ζην εξγαζηαθφ πεξηβάιινλ πνπ πξνθιήζεθαλ απφ ηελ ηαρεία παγθνζκηνπνίεζε, ζπλνδεχνληαη απφ αλαδπφκελεο επηθηλδπλφηεηεο θαη έθεξαλ λέεο πξνθιήζεηο ζηνλ ηνκέα ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ. Αλ θαη νξηζκέλεο παξαδνζηαθέο επηθηλδπλφηεηεο έρνπλ κεησζεί ιφγσ ηεο βειηηνχκελεο αζθάιεηαο, ηεο ηερλνινγηθήο πξνφδνπ θαη ησλ 6

8 θαιχηεξσλ ξπζκίζεσλ, νη επαγγεικαηηθέο παζήζεηο ζπλερίδνπλ λα ιακβάλνπλ έλα απαξάδεθηα βαξχ ηίκεκα γηα ηελ πγεία ησλ εξγαδνκέλσλ. Παξάιιεια, λέεο κνξθέο επαγγεικαηηθψλ λνζεκάησλ απμάλνληαη ρσξίο επαξθή κέηξα πξφιεςεο, πξνζηαζίαο θαη ειέγρνπ γηα παξάδεηγκα, νη λέεο ηερλνινγίεο, φπσο λαλνηερλνινγίεο θαη νξηζκέλεο βηνηερλνινγίεο, δεκηνπξγνχλ λέα θαη αγλψζησλ θηλδχλσλ δεδνκέλα ζην ρψξν εξγαζίαο. Οη αλαδπφκελνπο επηθηλδπλφηεηεο, πεξηιακβάλνπλ θησρέο εξγνλνκηθέο ζπλζήθεο, έθζεζε ζηελ ειεθηξνκαγλεηηθή αθηηλνβνιία, θαζψο θαη ςπρνθνηλσληθνχο θηλδχλνπο. 9 Μςοζκελεηικέρ και τςσικέρ διαηαπασέρ ηα 27 θξάηε κέιε ηεο ΔΔ, νη κπνζθειεηηθέο δηαηαξαρέο (ΜΓ) απνηεινχλ ηηο πην θνηλέο δηαηαξαρέο, πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ εξγαζία. 10 Οη ΜΓ ζπκπεξηιακβαλνκέλνπ θαη ηνπ ζπλδξφκνπ θαξπηαίνπ ζσιήλα εθπξνζσπνχλ ην 59% φισλ ησλ αλαγλσξηζκέλσλ παζήζεσλ, φπσο πεξηιακβάλνληαη ζηελ Ευρωπαϊκή Στατιστική Επαγγελματικών Νοσημάτων (European Occupational Diseases Statistics - EODS) ην Σν 2009, ν Παγθφζκηνο Οξγαληζκφο Τγείαο (ΠΟΤ), αλέθεξε φηη νη ΜΓ αληηπξνζψπεπαλ πάλσ απφ ην 10% φισλ ησλ ρακέλσλ εηψλ απφ αληθαλφηεηα. 12 ηε Γεκνθξαηία ηεο Κνξέαο, νη ΜΓ απμήζεθαλ απφηνκα απφ πεξηπηψζεηο ην 2001 ζε ην ηε Μεγάιε Βξεηαλία, νη ΜΓ απνηεινχζαλ πεξίπνπ ην 40% φισλ ησλ πεξηπηψζεσλ ησλ παζήζεσλ πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ εξγαζία γηα ηελ πεξίνδν Σν εξγαζηαθφ άγρνο θαη νη ζπλέπεηέο ηνπ γηα ηελ πγεία, έρνπλ αλαδεηρζεί σο έλα ζέκα πςεινχ ελδηαθέξνληνο. Οη επηρεηξήζεηο είλαη φιν θαη πεξηζζφηεξν αληηκέησπεο κε ηελ ςπρνινγηθή παξελφριεζε, ηελ εζηθή παξελφριεζε, ηνλ εθθνβηζκφ, ηε ζεμνπαιηθή παξελφριεζε θαη άιιεο κνξθέο βίαο. Οη εξγαδφκελνη κπνξνχλ λα ζηξαθνχλ ζε κε πγηήο ζπκπεξηθνξέο, φπσο, ε θαηάρξεζε αιθνφι θαη θαξκάθσλ, ζε κηα πξνζπάζεηα λα δηαρεηξηζηνχλ ην ζηξεο. Έρεη βξεζεί φηη παζήζεηο ηνπ κπνζθειεηηθνχ, θαξδηναγγεηαθέο παζήζεηο θαζψο θαη παζήζεηο ηνπ γαζηξεληεξηθνχ, ζπλδένληαη άκεζα κε ηηο ζπλζήθεο ςπρνινγηθήο πίεζεο ζηελ εξγαζία. ε πεξίπησζε παξαηεηακέλνπ επαγγεικαηηθνχ ζηξεο, απηφ κπνξεί λα ζπκβάιιεη ζε ζνβαξέο θαξδηαγγεηαθέο δηαηαξαρέο. Δπηπιένλ, ε νηθνλνκηθή θξίζε θαη ε χθεζε, έρνπλ νδεγήζεη ζε αχμεζε ηνπ επαγγεικαηηθνχ ζηξεο, ηεο θαηάζιηςεο θαη άιισλ ςπρηθψλ δηαηαξαρψλ, αθφκε θαη θέξλνληαο ηνπο αλζξψπνπο ζην άθξν ηεο απηνθηνλίαο. Τα κόζηη ηυν επαγγελμαηικών ζσεηιζόμενυν με ηην ςγεία παθήζευν Οη επαγγεικαηηθέο παζήζεηο επηθέξνπλ επίζεο ηεξάζηην θφζηνο. Μπνξνχλ λα εμαζιηψζνπλ ηνπο εξγαδνκέλνπο θαη ηηο νηθνγέλεηέο ηνπο, λα κεηψζνπλ ηελ παξαγσγηθφηεηα θαη ηελ ηθαλφηεηα γηα εξγαζία θαη λα απμήζνπλ δξακαηηθά ηηο δαπάλεο πγεηνλνκηθήο θξνληίδαο. Ο ILO εθηηκά φηη ηα εξγαηηθά αηπρήκαηα θαη νη 7

9 επαγγεικαηηθέο παζήζεηο, απνηεινχλ ην 4% ηεο εηήζηαο απψιεηαο ζε παγθφζκην αθαζάξηζην εγρψξην πξντφλ (ΑΔΠ), ή πεξίπνπ $ 2,8 ηξηζεθαηνκκχξηα, ζε άκεζνπ θαη έκκεζνπ θφζηνπο ησλ ηξαπκαηηζκψλ θαη παζήζεσλ. 15 Σν θφζηνο ησλ επαγγεικαηηθψλ παζήζεσλ ζηελ ΔΔ εθηηκάηαη φηη είλαη ηνπιάρηζηνλ 145 δηζεθαηνκκχξηα αλά έηνο. 16 Ζ γαιιηθή θπβέξλεζε εθηηκά φηη ε απνδεκίσζε γηα ARD γηα ηελ πεξίνδν ζα είλαη κεηαμχ 27 θαη 37 δηζ. επξψ, πνπ αληηζηνηρεί ζε 1,3 θαη 1,9 δηζεθαηνκκχξηα εηεζίσο. ηηο Ζλσκέλεο Πνιηηείεο, νη αζθαιηζηηθέο εηαηξείεο θέξεηαη λα θαηέβαιαλ 21,6 δηζεθαηνκκχξηα δνιάξηα γηα πεξηπηψζεηο έθζεζεο ζε ακίαλην γηα ηελ πεξίνδν , εθηφο απφ ηα 32 δηζεθαηνκκχξηα δνιάξηα πνπ θαηαβάιινληαη απφ επηρεηξήζεηο πνπ δηψθνληαη σο ππεχζπλεο γηα επαγγεικαηηθέο παζήζεηο ή εξγαηηθά αηπρήκαηα. 17 ηε Γεκνθξαηία ηεο Κνξέαο, ην ζπλνιηθφ νηθνλνκηθφ θφζηνο ησλ ΜΓ ήηαλ 6,89 δηζεθαηνκκχξηα δνιάξηα, αληηπξνζσπεχνληαο ην 0,7% ηνπ ΑΔΠ ηεο ρψξαο, ην Οη ΜΓ ππνινγίδεηαη φηη θνζηίδνπλ ζην ζχζηεκα πγείαο ηεο Νέαο Εειαλδίαο πάλσ απφ $ 4,71 δηζεθαηνκκχξηα εηεζίσο θαη απνηεινχλ πεξίπνπ ην έλα ηέηαξην ηεο ζπλνιηθήο εηήζηαο δαπάλεο ηεο πγεηνλνκηθήο θξνληίδαο. 19 ΙΙ.ΑΞΙΟΛΟΓΩΝΣΑ ΣΗΝ ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΚΑΛΤΣΔΡΑ ΓΔΓΟΜΔΝΑ Σα θαηάιιεια δεδνκέλα παξέρνπλ κηα βάζε γηα ην ζρεδηαζκφ κηαο απνηειεζκαηηθήο ζηξαηεγηθήο πξφιεςεο. Σα δεδνκέλα ιακβάλνληαη θπξίσο κέζσ ηξηψλ δηαχισλ: ηελ ππνβνιή εθζέζεσλ απφ ηνπο εξγνδφηεο ζηα ππνπξγεία εξγαζίαο, ζχκθσλα κε ηηο λνκηθέο πξνυπνζέζεηο, ηα αηηήκαηα πνπ γίλνληαη δεθηά απφ ηα ζπζηήκαηα απαζρφιεζεο γηα απνδεκίσζε κεηά απφ ηξαπκαηηζκφ, θαζψο θαη ηηο πιεξνθνξίεο απφ επαγγεικαηίεο ηαηξνχο. Ο ηαθηηθφο έιεγρνο ηνπ εξγαζηαθνχ πεξηβάιινληνο θαη ε επηηήξεζε ηεο πγείαο ησλ εξγαδνκέλσλ επηηξέπεη ζηνπο εξγνδφηεο λα πξνιακβάλνπλ θαη λα αλαθέξνπλ πεξηζηαηηθά επαγγεικαηηθψλ παζήζεσλ. Ωζηφζν, παγθνζκίσο πεξηζζφηεξεο απφ ηηο κηζέο ρψξεο εμαθνινπζνχλ λα κελ ζπιιέγνπλ επαξθή ζηαηηζηηθά ζηνηρεία γηα ηηο επαγγεικαηηθέο παζήζεηο. Σα δηαζέζηκα ζηνηρεία αθνξνχλ θπξίσο ηξαπκαηηζκνχο θαη ζαλάηνπο. Δπηπιένλ, ιίγεο κφλν ρψξεο ζπιιέγνπλ αλαιπηηθά ζηνηρεία θαηά θχιν. Απηφ φρη κφλν θάλεη ηελ αλαγλψξηζε ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ ηχπνπ ησλ εξγαηηθψλ αηπρεκάησλ θαη αζζελεηψλ αλδξψλ θαη γπλαηθψλ πην δχζθνιε, αιιά επίζεο, δπζρεξαίλεη ηελ αλάπηπμε απνηειεζκαηηθψλ πξνιεπηηθψλ κέηξσλ. Οη επίζεκεο εζληθέο ζηαηηζηηθέο βαζίδνληαη ζε αλαθεξφκελα δεδνκέλα γηα ηα εξγαηηθά αηπρήκαηα θαη ηηο επαγγεικαηηθέο λφζνπο. Πνιιέο ρψξεο ζηνλ θφζκν έρνπλ ζπζηήκαηα θνηλσληθήο αζθάιηζεο πνπ πεξηιακβάλνπλ ζπζηήκαηα παξνρψλ κεηά απφ ηξαπκαηηζκφ. Ωζηφζν, ε θάιπςε ηνπο πεξηνξίδεηαη ζηνπο εξγαδνκέλνπο ζηελ «επίζεκε νηθνλνκία» αθφκε θαη εθεί, κηα απνηειεζκαηηθή θάιπςε ζρεηηθά κε ηηο παξνρέο ζηα εξγαηηθά αηπρήκαηα είλαη ειιηπήο είηε ιφγσ 8

10 αλεπαξθνχο θαηαγξαθήο είηε ιφγσ αλεπαξθψλ ζπζηεκάησλ θνηλνπνίεζεο. Ωο εθ ηνχηνπ, κφλν έλαο νξηζκέλνο αξηζκφο εξγαηηθψλ αηπρεκάησλ αλαθέξνληαη, αληηκεησπίδνληαη θαη θαηά ζπλέπεηα απνδεκηψλνληαη. Ζ θαηάζηαζε ζρεηηθά κε ηηο επαγγεικαηηθέο λφζνπο είλαη αθφκα πην πεξίπινθε: ζηηο πεξηζζφηεξεο ρψξεο, ζηελ πξαγκαηηθφηεηα, κφλν έλα θιάζκα ησλ πξαγκαηηθψλ πεξηζηαηηθψλ θαιχπηνληαη, ην νπνίν αληαλαθιά ζηηο πξνθιήζεηο ηνπ πξνζδηνξηζκνχ, αλαγλψξηζεο θαη αλαθνξάο ηνπο. Δλ ησ κεηαμχ, αγξφηεο, εξγαδφκελνη ζε κηθξέο θαη κεζαίεο επηρεηξήζεηο (ΜΜΔ) θαη ζηελ παξανηθνλνκία πνπ αληηπξνζσπεχνπλ ηε ζπληξηπηηθή πιεηνςεθία ηνπ παγθφζκηνπ εξγαηηθνχ δπλακηθνχ είλαη πηζαλφ λα αληηκεησπίζνπλ πςειά επίπεδα επηθηλδπλφηεηαο, θαζψο έρνπλ ηελ ηάζε λα είλαη εθηφο ησλ ζπζηεκάησλ πνπ πξνιακβάλνπλ, αλαθέξνπλ θαη απνδεκηψλνπλ ηα επαγγεικαηηθά λνζήκαηα. Ζ επίηαζε ησλ κεηαλαζηεπηηθψλ ξνψλ, ε γήξαλζε ηνπ εξγαηηθνχ δπλακηθνχ θαη ν απμαλφκελνο αξηζκφο ησλ εξγαδνκέλσλ ζε πξνζσξηλή, πεξηζηαζηαθή ή κεξηθή απαζρφιεζε, φρη κφλν εληείλνπλ ηελ πξνζπκία λα δερηνχλ επηζθαιείο ζπλζήθεο εξγαζίαο, αιιά θαη παξαθσιχνπλ ηελ επαξθή επηηήξεζε ηεο πγείαο, ηνλ έιεγρν ηνπ εξγαζηαθνχ πεξηβάιινληνο, ηελ αλαθνξά θαη θνηλνπνίεζε ησλ επαγγεικαηηθψλ παζήζεσλ, νη νπνίεο απαηηνχληαη γηα ηελ απνηειεζκαηηθή εθαξκνγή ησλ ζηξαηεγηθψλ πξφιεςεο. Τπάξρνπλ κηα ζεηξά απφ άιινπο παξάγνληεο πνπ ζπκβάιινπλ ζε απηή ηελ θαηάζηαζε. Πνιιέο επαγγεικαηηθέο παζήζεηο, φπσο απηέο πνπ ζρεηίδνληαη κε θαξθίλνπο, ραξαθηεξίδνληαη απφ καθξέο πεξηφδνπο ιαλζάλνπζαο θαηάζηαζεο θαη είλαη, σο εθ ηνχηνπ, δχζθνιν λα δηαγλσζζνχλ κέρξη ηελ θιηληθή εθδήισζε ησλ ζπκπησκάησλ ηνπο. Ζ απμεκέλε κεηαθίλεζε ησλ εξγαηψλ ζε δηαθνξεηηθέο δνπιεηέο κε δηάθνξα επίπεδα έθζεζεο, ζε ζπλδπαζκφ κε ην γεγνλφο ηεο εκθάληζεο ζηνπο ρψξνπο ή κε εξγαζίαο λνζεξψλ παξαγφλησλ, θαζηζηνχλ δχζθνιν ηνλ θαζνξηζκφ ηεο επαγγεικαηηθήο πξνέιεπζεο κηαο λφζνπ. Δπηπιένλ, νξηζκέλνη εξγαδφκελνη κπνξεί λα βξίζθνληαη ζε δνπιεηέο πνπ ζπλεπάγνληαη έθζεζε ζε νπζίεο πνπ δελ έρνπλ αθφκε αλαγλσξηζηεί σο επηθίλδπλεο γηα ηελ πγεία. Οη παζήζεηο δηαγηγλψζθνληαη απφ γηαηξνχο θαη ε απφδνζή ηνπο ή κε ζηελ εξγαζία πξέπεη λα αμηνινγνχληαη γηα ηελ αλαγλψξηζε ηεο επαγγεικαηηθήο πξνέιεπζεο ηνπο. Ζ δηάγλσζε ησλ επαγγεικαηηθψλ λνζεκάησλ απαηηεί εηδηθέο γλψζεηο θαη εκπεηξία πνπ δελ είλαη επαξθψο δηαζέζηκα ζε πνιιέο αλαπηπζζφκελεο ρψξεο. Απηφ πεξηνξίδεη ηε ζπιινγή δεδνκέλσλ θαη ησλ εζληθψλ ηθαλνηήησλ ζηνλ ηνκέα ηεο επαγγεικαηηθήο επίβιεςεο ηεο πγείαο. Δπηπιένλ, ζε νξηζκέλεο ρψξεο, ε επζχλε γηα ηελ πγεία θαη αζθάιεηα ζηελ εξγαζία επηκεξίδεηαη αλάκεζα ζηα ππνπξγεία εξγαζίαο θαη πγείαο θαη θνηλσληθήο αζθάιηζεο, θαζηζηψληαο ηε ζπιινγή δεδνκέλσλ δχζθνιε. Ωο ελαιιαθηηθή ιχζε γηα ηε ιήςε δεδνκέλσλ γηα ηηο επαγγεικαηηθέο παζήζεηο, νξηζκέλεο ρψξεο, ρξεζηκνπνηνχλ ηελ έξεπλα. Γηα παξάδεηγκα, ζχκθσλα κε 9

11 έξεπλα πνπ δηεμείρζεη απφ ην Labour Force Survey (LFS) Έξεπλα Δξγαηηθνχ Γπλακηθνχ (ΔΔΓ) ην 2007, ζηα 27 θξάηε κέιε ηεο ΔΔ, ην 8,6% ησλ αηφκσλ ειηθίαο 15 έσο 64 εηψλ πνπ εξγάδνληαη ή εξγάζηεθε ζην παξειζφλ αλέθεξε πξφβιεκα πγείαο πνπ ζρεηίδνληαλ κε ηελ εξγαζία ηνπ, ηνπο ηειεπηαίνπο 12 κήλεο. Απηφ αληηζηνηρεί ζε πεξίπνπ 23 εθαηνκκχξηα άηνκα. Δπηπιένλ, ηελ ίδηα ρξνληά, 2,1% ησλ εξσηεζέλησλ είραλ δχν ή πεξηζζφηεξα πξνβιήκαηα πγείαο πνπ ζρεηίδνληαλ κε ηελ εξγαζία. 20 ηνηρεία απφ ην Τπνπξγείν Τγείαο θαη Κνηλσληθήο Αζθάιηζεο ηνπ Ζλσκέλνπ Βαζηιείνπ γηα ην , έδεημαλ φηη ζηε Μεγάιε Βξεηαλία ζπλνιηθά πεξηπηψζεηο απην-αλαθεξφκελσλ παζήζεσλ πξνθιήζεθαλ ή επηδεηλψζεθαλ απφ ηελ εξγαζία απφ απηέο, ήηαλ πεξηπηψζεηο ΜΓ θαη ζρεηίδνληαλ κε ην ζηξεο, ηελ θαηάζιηςε θαη ην άγρνο. 21 III. ΒΗΜΑΣΑ ΠΡΟΟΓΟΤ ΓΙΑ ΣΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΣΩΝ ΔΠΑΓΓΔΛΜΑΣΙΚΩΝ ΠΑΘΗΔΩΝ Πνιιέο θπβεξλήζεηο, εξγνδνηηθέο θαη ζπλδηθαιηζηηθέο νξγαλψζεηο έρνπλ ηε δηάζεζε λα δψζνπλ κεγαιχηεξε έκθαζε ζηελ πξφιεςε ησλ επαγγεικαηηθψλ παζήζεσλ. Αθφκα θη έηζη, ε πξφιεςε δελ ιακβάλεη ηελ πξνηεξαηφηεηα πνπ δηθαηνινγείηαη απφ ηε ζεκαζία θαη ηε ζνβαξφηεηα ηεο ζπρλφηεηαο ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ. Απαηηνχληαη ζπληνληζκέλεο πξνζπάζεηεο ζε δηεζλέο θαη εζληθφ επίπεδα γηα ηελ αληηκεηψπηζε ηεο αλεπάξθεηαο ηνπ ζπζηήκαηνο, φζνλ αθνξά ηηο επαγγεικαηηθέο λφζνπο γηα λα δηνξζσζεί απηφ ην έιιεηκκα αμηνπξεπνχο εξγαζίαο. Ζ απνηειεζκαηηθή πξφιεςε ησλ επαγγεικαηηθψλ παζήζεσλ απαηηεί ηε ζπλερή βειηίσζε ησλ εζληθψλ ζπζηεκάησλ πγηεηλήο (ΔΤ) ηνπ OSH, επηζεψξεζε θαη πξνγξάκκαηα πξφιεςεο θαη ζπζηήκαηα απνδεκίσζεο ζε φια ηα θξάηε κέιε ηεο ILO, θαηά πξνηίκεζε σο ζπιινγηθή πξνζπάζεηα ηεο θπβέξλεζεο, ησλ εξγνδνηηθψλ θαη ησλ ζπλδηθαιηζηηθψλ νξγαλψζεσλ. Απηφ ζα ηξνθνδνηήζεη πξνγξάκκαηα επαηζζεηνπνίεζεο θαη ππεξάζπηζεο, ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ ησλ δηεζλψλ θαη εζληθψλ εθζηξαηεηψλ, γηα κηα θαιχηεξε θαηαλφεζε ηνπ κεγέζνπο ηνπ πξνβιήκαηνο θαη ε αλάγθε γηα επείγνπζα δξάζε απφ φινπο ηνπο ελδηαθεξφκελνπο θνξείο, ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ ησλ ηζπλφλησλ, πςειφβαζκσλ ζηειερψλ ηεο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο, ηδξπκάησλ θνηλσληθήο αζθάιηζεο, εξγνδνηψλ θαη εξγαδνκέλσλ θαη ησλ νξγαλψζεψλ ηνπο, επηζεσξεηψλ εξγαζίαο θαη επαγγεικαηηψλ ηνπ OSH. Μεγαιχηεξεο πξνζπάζεηεο απαηηνχληαη επίζεο, γηα ηελ θαηάξηηζε ζρεηηθψλ δεδνκέλσλ αλεχξεζεο ζηξαηεγηθψλ γηα ηε βειηίσζε ηεο πξφιεςεο ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ. Γηα λα είλαη απνηειεζκαηηθή ε πξφιεςε απαηηείηαη ε ζπλεξγαζία ζε εζληθφ επίπεδν κεηαμχ ησλ θνξέσλ ηνπ OSH θαη ησλ ζπζηεκάησλ απνδεκίσζεο γηα ηελ απαζρφιεζε ζην πιαίζην ησλ ζπζηεκάησλ θνηλσληθήο αζθάιηζεο. Όπνπ ε πξνιεπηηθή ηθαλφηεηα είλαη αλεπαξθήο, ηδίσο ζηηο αλαπηπζζφκελεο ρψξεο, ν ILO έρεη ηα εξγαιεία θαη ηελ εκπεηξία λα 10

12 βνεζήζεη θαη λα δψζεη κηα απάληεζε. Όηαλ γλσξίδνπκε ηνπο θηλδχλνπο, κπνξνχκε θαη λα δξάζνπκε. ε πεξίπησζε πνπ πξέπεη λα γλσξίδνπκε πεξηζζφηεξα γηα ηνπο θηλδχλνπο, κπνξνχκε λα βειηηψζνπκε ηηο αξκνδηφηεηεο καο. Έλα θαιφ εζληθφ ζχζηεκα πγείαο OSH είλαη δσηηθήο ζεκαζίαο γηα ηελ απνηειεζκαηηθή εθαξκνγή ησλ εζληθψλ πνιηηηθψλ θαη πξνγξακκάησλ γηα ηελ ελίζρπζε ηεο πξφιεςεο ησλ επαγγεικαηηθψλ παζήζεσλ απηφ ζα πξέπεη λα πεξηιακβάλεη: Νφκνπο θαη ξπζκίζεηο γηα ηελ πξφιεςε ησλ επαγγεικαηηθψλ παζήζεσλ, ελδερνκέλσο, ελζσκαηψλνληάο ηεο ζηηο ζπιινγηθέο ζπκβάζεηο εξγαζίαο Μεραληζκνχο ζπκκφξθσζεο κε ην δίθαην, ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ ησλ απνηειεζκαηηθψλ ζπζηεκάησλ ειέγρνπ ηνπ OSH πλεξγαζία κεηαμχ ηεο δηνίθεζεο θαη ησλ εξγαδνκέλσλ θαη ησλ εθπξνζψπσλ ηνπο θαηά ηελ εθαξκνγή ησλ κέηξσλ ηνπ OSH Παξνρή επαγγεικαηηθψλ ππεξεζηψλ πγείαο Δπαξθείο κεραληζκνχο γηα ηε ζπιινγή θαη ηελ αλάιπζε δεδνκέλσλ, ζρεηηθά κε ηηο επαγγεικαηηθέο παζήζεηο Δλεκέξσζε θαη θαηάξηηζε απφ ηνλ OSH θαη πλεξγαζία κεηαμχ ησλ Τπνπξγείσλ Δξγαζίαο, ησλ Τπνπξγείσλ Τγείαο θαη Κνηλσληθήο Αζθάιηζεο γηα ηα εξγαηηθά αηπρήκαηα θαη λφζνπο. Ζ επηηήξεζε ηεο πγείαο κε ηελ παξαθνινχζεζε ηνπ εξγαζηαθνχ πεξηβάιινληνο, ζπκβάιιεη ζηνλ έγθαηξν πξνζδηνξηζκφ ηεο έθζεζεο ησλ εξγαδνκέλσλ ζε βιαπηηθνχο παξάγνληεο γηα ηελ πγεία ηνπο θαη ηελ ζπγθεθξηκέλε λφζν ζε ζρέζε κε ην έξγν πνπ επηηεινχλ επίζεο ζπκβάιιεη ζηελ πξφιεςε ηεο επαλεκθάληζεο ηεο λφζνπ κεηαμχ ησλ άιισλ εξγαδνκέλσλ. Παξά ην γεγνλφο φηη ν πξσηαξρηθφο ζθνπφο ηεο επηηήξεζεο ηεο πγείαο είλαη ε έγθαηξε δηάγλσζε ησλ επηπηψζεσλ ζηελ πγεία θαη ε ελεξγνπνίεζε ηεο δξάζεο γηα ηελ πξφιεςε, δηεπθνιχλεη επίζεο ζηελ αλαγλψξηζε ησλ επαγγεικαηηθψλ αζζελεηψλ κε κεγάιε ιαλζάλνπζα πεξίνδν. χκθσλα κε ην Occupational Health Services Convention, ηνπ 1985 (Αξ. 161), έλα θαιφ εζληθφ ζχζηεκα επαγγεικαηηθψλ ππεξεζηψλ πγείαο είλαη δσηηθήο ζεκαζίαο γηα λα βνεζήζεη ηνπο εξγνδφηεο ζηελ νξγάλσζε θαηάιιειεο επηηήξεζεο ηεο πγείαο ησλ εξγαδνκέλσλ ηνπο. Μηα απαίηεζε γηα ηνπο γηαηξνχο είλαη λα ελεκεξψλνπλ ηελ Δπηζεψξεζε Δξγαζίαο θαη Τγηεηλήο (OSH), ή άιιεο αξκφδηεο αξρέο ζρεηηθά κε χπνπηεο επαγγεικαηηθέο παζήζεηο ψζηε λα εμαζθαιίδεηαη θαηαπηφλ ηνλ ηξφπν ε επαξθήο ζπιινγή πιεξνθνξηψλ. Γεδνκέλνπ φηη ρξεηάδεηαη αξθεηφο ρξφλνο γηα λα απνθηεζνχλ επαξθείο γλψζεηο θαη εκπεηξία γηα λα νξίζνπκε ζαθψο θαζνξηζκέλα δηαγλσζηηθά θξηηήξηα γηα ηηο 11

13 λέεο λφζνπο ηα νπνία πεξηιακβάλνπλ ηελ αηηηνινγίαο ηνπο, έλα ζχζηεκα παξαθνινχζεζεο ησλ παζήζεσλ φπνπ ππάξρεη ππνςία φηη είλαη επαγγεικαηηθήο πξνέιεπζεο (παξαηεξεηέο λνζεξφηεηαο) παξέρεη κηα ζεκαληηθή ζπκβνιή ζηελ αλάπηπμε ηεο ζπλείδεζεο ησλ θηλδχλσλ πνπ ζπλδένληαη κε ηελ εξγαζία θαη ηελ ηφλσζε ησλ ζηξαηεγηθψλ πξφιεςεο. Έλαο αξηζκφο ρσξψλ, φπσο ε Γαλία, ε Φηλιαλδία, ε Γεξκαλία, ε Νέα Εειαλδία, ε Νφηηα Αθξηθή θαη νη Ζλσκέλεο Πνιηηείεο, ζπιιέγνπλ πιεξνθνξίεο ζρεηηθά κε χπνπηεο επαγγεικαηηθέο λφζνπο. Ζ θαηαγξαθή ησλ δηαηαξαρψλ ζε ππνςία επαγγεικαηηθήο πξνέιεπζεο λφζνπ απνθηά ηδηαίηεξν λφεκα ππφ ην πξίζκα ησλ κεηαβαιιφκελσλ κνξθψλ εξγαζίαο θαη ηερλνινγίαο. Ζ αλαγλψξηζε φηη ε αζζέλεηα είλαη επαγγεικαηηθήο πξνέιεπζεο (είηε εμ νινθιήξνπ είηε ελ κέξεη) εληζρχεη ηηο δηαηάμεηο γηα ηελ επνπηεία ηεο πγείαο θαη απμάλεη ηελ επαηζζεηνπνίεζε γηα ηελ ιήςε θαηάιιεισλ πξνιεπηηθψλ κέηξσλ. 22 ηελ Αξγεληηλή, ηελ Κίλα, ηε Φηλιαλδία, ηε Μαιαηζία, ηελ Πνξηνγαιία, ηελ Σατιάλδε, ην Ζλσκέλν Βαζίιεην θαη ην Βηεηλάκ έρνπλ δεκηνπξγήζεη εζληθά πξνγξάκκαηα OSH πνπ έρνπλ σο πξνηεξαηφηεηα ηελ πξφιεςε ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ. Ζ Ηλδία, ε Λατθή Γεκνθξαηία ηνπ Λάνο, ε Παπνχα, ε Νέα Γνπηλέα θαη ε Νφηηα Αθξηθή έρνπλ πξνρσξήζεη έλα βήκα παξαπέξα, ζπκπεξηιακβαλνκέλεο ηεο πξφιεςεο ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ ζηηο εζληθέο πνιηηηθέο θαη ζηα εζληθά πξνγξάκκαηα πγείαο. Δλδπλάκσζε ηεο Δπηζεψξεζεο ζ ηελ εξγαζίαο είλαη επίζεο ζεκαληηθή, σο κέζν γηα ηελ πξφιεςε ησλ επαγγεικαηηθψλ παζήζεσλ κε ηε βειηίσζε ηεο ζπκκφξθσζεο κε ηηο λνκηθέο απαηηήζεηο. Γηα παξάδεηγκα, ε Αγθφια, ην Μπελίλ, ε Μπνπξθίλα Φάζν, ε Κεληξηθή Αθξηθαληθή Γεκνθξαηία, ε Κίλα, ε πξψελ Γηνπγθνζιαβηθή Γεκνθξαηία ηεο Μαθεδνλίαο, ε Ηλδία, ε Ηλδνλεζία, ην Λίβαλν, ην Μάιη, ε Μαπξηηαλία, ε Γεκνθξαηία ηεο Μνιδαβίαο, ην Μαξφθν, ε ελεγάιε, ε Νφηηα Αθξηθή, ε Αξαβηθή Γεκνθξαηία ηεο πξίαο, ην Σφγθν θαη ε Σπλεζία έρνπλ δξαζηεξηνπνηεζεί φζνλ αθνξά ηελ ελίζρπζε ησλ επηζεσξήζεσλ εξγαζίαο θαη ηηο δξαζηεξηφηεηεο ειέγρνπ ηνπ OSH, ζπκπεξηιακβαλνκέλεο ηεο πξφιεςεο ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ, φπσο πξνσζείηαη απφ ην Labour Inspection Convention, ηνπ 1947 (Αξ. 81). Ζ ζηξαηεγηθή ηεο Απζηξαιίαο ( ), έρεη σο κία απφ ηηο πξνηεξαηφηεηέο ηεο, ηελ πξφιεςε ησλ επαγγεικαηηθψλ παζήζεσλ, κε δξάζεηο γηα ηελ επηζεψξεζε εθζέζεσλ ζην ρψξν εξγαζίαο, ηελ απνηειεζκαηηθή εκπινθή ησλ θνηλσληθψλ εηαίξσλ, ηελ αλάπηπμε ζπζηεκάησλ γηα ηελ παξνρή θαιχηεξσλ δεδνκέλσλ θαη ηε βειηίσζε ηνπ ξπζκηζηηθνχ πεξηβάιινληνο. Όπσο πξνσζείηαη απφ ηε χκβαζε ηνπ 1964 (Αξ. 121), ηνπ Employment Injury Benefits Convention, ζε νξηζκέλεο ρψξεο φπσο ε Βξαδηιία, ε Κίλα, ε Κνινκβία, ε Ηαπσλία, ην Μεμηθφ, ε Σατιάλδε, ην Βηεηλάκ θαη πνιιέο ρψξεο ζηελ Δπξψπε έρνπλ επεθηαζεί εζληθά ζπζηήκαηα θνηλσληθήο αζθάιηζεο ψζηε λα παξέρεηαη θαιχηεξε θάιπςε ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ. Σα ζπζηήκαηα απηά παξέρνπλ πνιχηηκα ζηνηρεία ζρεηηθά κε ηηο επαγγεικαηηθέο παζήζεηο κε κεγάιεο 12

14 ιαλζάλνπζεο πεξηφδνπο, δεδνκέλνπ φηη νη εξγαδφκελνη κπνξεί λα είραλ αιιάμεη ρψξν εξγαζίαο ή επάγγεικα, φηαλ νη αζζέλεηεο δηαγλψζηεθαλ. 23 Οξηζκέλεο ρψξεο έρνπλ πξνρσξήζεη ζηελ πξφιεςε ησλ ςπρνθνηλσληθψλ θηλδχλσλ. Γηα παξάδεηγκα, ε Ηηαιία εηζήγαγε ηελ εξγαζηαθή αζθάιεηα ηεο πγείαο, ηνλ Απξίιην ηνπ 2008, πνπ αλαθέξεη ξεηά φηη ην εξγαζηαθφ άγρνο πξέπεη λα πεξηιακβάλεηαη ζηηο πςεινχ θηλδχλνπ επαγγεικαηηθέο λφζνπο. 24 Ο Δξγαηηθφο Κψδηθαο ηεο Γεκνθξαηίαο ηεο Σζερίαο, πνπ εγθξίζεθε ην 2006, επίζεο, πεξηιακβάλεη δηαηάμεηο γηα ην εξγαζηαθφ stress. 25 Σν 2012, ε Δπηηξνπή Αλψηεξσλ Δπηζεσξεηψλ Δξγαζίαο (SLIC) Senior Labour Inspectors Committee θαη ζε ζπλεξγαζία κε ηνλ Δπξσπατθφ Οξγαληζκφ γηα ηελ Αζθάιεηα θαη ηελ Τγεία ζηελ Δξγαζία (EU-OSHA), δξνκνιφγεζαλ κηα Δπξσπατθή Δθζηξαηεία ζρεηηθά κε ηνπο ςπρνθνηλσληθνχο θηλδχλνπο ζην ρψξν εξγαζίαο θαη αλέπηπμαλ έλα ζχλνιν εξγαιείσλ ειέγρνπ ην νπνίν δηαηίζεηαη ζε 22 γιψζζεο. 26 Ο πόλορ ηυν επγοδοηών και ηυν επγαζομένυν Ζ ελεξγφο ζπκκεηνρή ησλ εξγνδνηψλ θαη ησλ ζπλδηθαιηζηηθψλ νξγαλψζεσλ είλαη απαξαίηεηε γηα ηελ αλάπηπμε εζληθψλ πνιηηηθψλ θαη πξνγξακκάησλ γηα ηελ πξφιεςε ησλ επαγγεικαηηθψλ παζήζεσλ. Οη εξγνδφηεο έρνπλ ηελ ππνρξέσζε γηα ηελ πξφιεςε ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ, κε ηε ιήςε κέηξσλ πξφιεςεο θαη πξνζηαζίαο, κέζσ ηεο αμηνιφγεζεο θαη ηνπ έιεγρνπ ησλ θηλδχλσλ ζηελ εξγαζία. Γηαρεηξηζηέο, επφπηεο, επαγγεικαηίεο ηνπ OSH(Occupational Safety and Health), ζπλδηθάηα εξγαδνκέλσλ, εθπξφζσπνη γηα ηελ αζθάιεηα θαη ηελ πγεία, φινη έρνπλ ζεκαληηθφ ξφιν λα παίμνπλ κέζα απφ απνηειεζκαηηθφ θνηλσληθφ δηάινγν θαη ζπκκεηνρή. Ζ έληαμε ζηνλ OSH ξεηξψλ γηα ζπιινγηθέο ζπκβάζεηο εξγαζίαο είλαη εμίζνπ θαιφο ηξφπνο γηα ηε βειηίσζε ηνπ ζπζηήκαηνο πγείαο ζην ρψξν εξγαζίαο. Οη εξγαδφκελνη θαη νη νξγαλψζεηο ηνπο έρνπλ ην δηθαίσκα λα ζπκκεηέρνπλ ζε φια ηα επίπεδα ζηε δηακφξθσζε, ηελ επνπηεία θαη ηελ εθαξκνγή κέηξσλ πξφιεςεο πνιηηηθψλ θαη πξνγξακκάησλ. Οξγαλψζεηο εξγνδνηψλ θαζψο θαη ζπλδηθαιηζηηθέο νξγαλψζεηο, επίζεο κπνξνχλ λα δηαδξακαηίζνπλ ελεξγφ ξφιν ζηνλ ηνκέα ηεο θαηάξηηζεο. Γηα παξάδεηγκα, ε UNI Europa Hair and Beauty Union θαη ε νξγάλσζε ησλ εξγνδνηψλ Coiffure EU, ε πλνκνζπνλδία νπεδηθψλ Δπηρεηξήζεσλ θαη ε European Bitumen Association, θαζψο θαη ε Έλσζε Γηεζλψλ Οδηθψλ Μεηαθνξψλ, ρξεζηκνπνίεζαλ ηνλ θαηάινγν επαγγεικαηηθψλ λφζσλ ηνπ ILO σο ζεκείν αλαθνξάο ζηηο πξνζπάζεηέο ηνπο γηα ηελ πξφιεςε ησλ λνζεκάησλ ηνπ δέξκαηνο, ηηο κπνζθειεηηθέο παζήζεηο, ηηο αζζέλεηεο πνπ νθείινληαη ζηελ αθηηλνβνιία θαη άιιεο επαγγεικαηηθέο αζζέλεηεο. πλεξγάηεο ηεο Public Services International (PSI), πνπ αληηζηνηρεί ζε ππαιιήινπο δεκφζησλ ππεξεζηψλ, δεκηνχξγεζαλ κηα Τπεξεζία Τγείαο ηεο Έλσζεο Γηθηχνπ (West African health Service Union Network), ζηε Γπηηθή Αθξηθή, ηε Νηγεξία, ηελ Γθάλα, ηε Ληβεξία 13

15 θαη ηε ηέξα Λεφλε, πνπ έρεη πξνσζήζεη κε επηηπρία θάπνπ 50 OSH πνιηηηθέο ζην ρψξν εξγαζίαο ζηελ πεξηνρή. Έλαο αξηζκφο νξγαλψζεσλ ησλ εξγνδνηψλ, δηνξγάλσζαλ θέληξα θαηάξηηζεο γηα ηηο ζπγαηξηθέο ηνπο, ζρεηηθά κε ηελ πξφιεςε ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ. Οξηζκέλεο νξγαλψζεηο εξγαδνκέλσλ πξνεηνηκάδνπλ θαη δηαλέκνπλ εθπαηδεπηηθφ πιηθφ. Σν PSI έρεη δεκηνπξγήζεη κηα εχρξεζηε βάζε δεδνκέλσλ ησλ πξνηχπσλ εξγαζίαο ζε ζέκαηα ηνπ OSH. IV. Η ΓΡΑΗ ΣΟΤ ILO Οδεγίεο γηα ηελ ελζσκάησζε ηεο πξφιεςεο ζηα εζληθά πξνγξάκκαηα ηνπ OSH θαη ζηξαηεγηθέο, κπνξνχλ λα βξεζνχλ ζηελ Occupational Safety and Health Convention, ηνπ 1981 (αξ. 155), ε χκβαζε Δξγαζίαο Τπεξεζηψλ Τγείαο ηνπ 1985 (αξ. 161), θαη ην Promotional Framework for Occupational Safety and Health Convention ηνπ 2006 (αξ. 187). Ζ General Survey on Convention αξηζ. 155 ηνπ ILO ην 2009, έδεημε φηη έλαο ζεκαληηθφο αξηζκφο ρσξψλ, ηδηαίηεξα ζηνλ αλαπηπζζφκελν θφζκν, είραλ ηφζν ελεκέξσζε ησλ εζληθψλ πνιηηηθψλ ηνπ OSH, φζν θαη βειηίσζε ησλ ξπζκηζηηθψλ ζπζηεκάησλ εθαξκνγήο ηνπ λφκνπ, πνπ είλαη ην θιεηδί γηα ηελ πξφιεςε ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ. Άιινη είραλ σο ζηφρν αλαδπφκελα ζέκαηα, φπσο ην εξγαζηαθφ άγρνο θαη νη κπνζθειεηηθέο δηαηαξαρέο, παξέρνληαο βνήζεηα ζε κηθξν-κεζαίεο επηρεηξήζεηο (SME) θαη αζρνινχληαη κε ηελ πξνψζεζε ησλ βέιηηζησλ πξαθηηθψλ ζηνλ OSH πνπ κπνξεί λα ππνζηεξίμνπλ επίζεο ζηξαηεγηθέο πξφιεςεο. 28 Ο απμαλφκελνο αξηζκφο ησλ επηθπξψζεσλ απηψλ ησλ ζπκβάζεσλ ηνπ ILO θαηαδεηθλχεη ην κέγεζνο ηεο δέζκεπζεο. Απφ ην 2000, ζπλνιηθά 13 ρψξεο (ε Αληίγθνπα θαη Μπαξκπνχληα, ην Βέιγην, ε Βνπιγαξία, ε Κνινκβία, ην Λνπμεκβνχξγν, ην Μαπξνβνχλην, ν Νίγεξαο, ε Πνισλία, ε εξβία, νη ευρέιιεο, ε Σνπξθία, ε Οπθξαλία θαη ε Εηκπάκπνπε) έρνπλ επηθπξψζεη ηε χκβαζε No.161, πνπ αληηπξνζσπεχεηαη πεξηζζφηεξν απφ ην έλα ηξίην φισλ ησλ επηθπξψζεσλ, δεδνκέλνπ φηη εθδφζεθε ην Απφ ην Γηνηθεηηθφ πκβνχιην ηνπ ILO, πηνζεηήζεθε ην έλα ζρέδην δξάζεο γηα ηελ πξνψζεζε ηεο απνηειεζκαηηθήο εθαξκνγήο θαη ηελ επηθχξσζε ηνπ, κέζσ ηνπ OSH, επηπιένλ 17 ρψξεο έρνπλ επηθπξψζεη ηε χκβαζε αξηζ. 155, φπσο είρε γίλεη κε ην Πξσηφθνιιν ηνπ 2002, 25 ρψξεο έρνπλ επηθπξψζεη ηε χκβαζε Νν. 187 θαη 18 ρψξεο έρνπλ επηθπξψζεη άιιεο ζπκβάζεηο ηνπ OSH, σο ηηο κέξεο καο. Πεξηζζφηεξα απφ ηα θξάηε κέιε ηνπ ILO, έρνπλ ππνγξάςεη ζηελ Αηδέληα Αμηνπξεπνχο Δξγαζίαο θαη εθαξκφδνληαο εζληθά πξνγξάκκαηα αμηνπξεπνχο εξγαζίαο, πνιιά απφ ηα νπνία ηνλίδνπλ ηελ αλάγθε γηα ηελ ελίζρπζε ηεο επαγγεικαηηθήο αζθάιεηαο θαη πγείαο. Γηα λα ηνπο ζηεξίμεη ζηνλ ηνκέα απηφ, ν ILO έρεη αλαπηχμεη πνιιά ηερληθά εξγαιεία θαη ζπζηήκαηα γηα ηελ ελίζρπζε ηεο εζληθήο επηηήξεζεο ηεο πγείαο, ηε βειηίσζε ησλ δηαγλσζηηθψλ θξηηεξίσλ ηελ θαηαγξαθή θαη ηελ αλαθνξά ησλ επαγγεικαηηθψλ παζήζεσλ θαη ησλ ζπλζεθψλ 14

16 εξγαζίαο κέζσ ηεο πξφιεςεο θαη ησλ κέηξσλ ειέγρνπ. Οξηζκέλεο απφ απηέο πεξηιακβάλνπλ, ηνλ θψδηθα δενληνινγίαο ηνπ ILO γηα Καηαγξαθή θαη θνηλνπνίεζε ησλ εξγαηηθψλ αηπρεκάησλ θαη παζήζεσλ, 30 νη Σερληθέο θαη εζηθέο θαηεπζπληήξηεο γξακκέο γηα ηελ επίβιεςε ηεο πγείαο ησλ εξγαδνκέλσλ, 31 νη Καηεπζπληήξηεο γξακκέο ηνπ ILO, γηα ηελ Γηεζλή Αθηηλνγξαθηθή Σαμηλφκεζε ησλ Πλεπκνλνθνληάζεσλ, 32 νη Πξνζεγγίζεηο ζηελ απφδνζε ησλ δπζκελψλ επηπηψζεσλ ζηελ πγεία ηεο έθζεζεο ζε επαγγεικαηηθή ηνλίδνπζα αθηηλνβνιία θαη ηελ εθαξκνγή ηνπο ζε πξνγξάκκαηα απνδεκίσζεο γηα θαξθίλν, 33 ην εγρεηξίδην γηα ηελ πξφιεςε ηνπ άγρνπο ζηελ εξγαζία 34 θαη ην παθέην εθπαίδεπζεο SOLVE: Πξνγξάκκαηα ηνπ OSH γηα Τπνζηεξηθηηθέο θαηεπζχλζεηο ζην ρψξν εξγαζίαο. 35 Δγρεηξίδηα ζε δηαγλσζηηθά θξηηήξηα θαη ζηελ θαηαγξαθή θαη ηελ αλαθνξά ησλ επαγγεικαηηθψλ παζήζεσλ, επίζεο είραλ αλαπηπρζεί ζε ζπλεξγαζία κε ηνλ ΠΟΤ (WHO), ηνπο επαγγεικαηηθνχο θνξείο θαη ηνπο εξγνδφηεο θαη ηα εξγαηηθά ζπλδηθάηα. Ωο κέξνο ησλ πξνζπαζεηψλ ηνπ ILO λα εθαξκφζεη ην Γηεζλέο Πξφγξακκα ζηελ Δμάιεηςε ηεο Ππξηηίαζεο, ζε ζπλδπαζκφ κε ηελ ηαμηλφκεζε ηνπ ILO ησλ Αθηηλνγξαθηψλ ησλ Πλεπκνλνθνληάζεσλ, έρνπλ δηνξγαλσζεί εθπαηδεπηηθά πξνγξάκκαηα ζηε Βξαδηιία, ηε Υηιή, ηελ Ηλδία, ηελ Ηλδνλεζία, ηε Μαιαηζία, ην Πεξνχ, ηελ Σατιάλδε, ηελ Σνπξθία θαη ην Βηεηλάκ, γηα ηελ αχμεζε ησλ γλψζεσλ θαη δεμηνηήησλ ησλ εηδηθψλ ζηελ πξψηκε δηάγλσζε θαη αλαγλψξηζε ησλ πλεπκνλνθνληάζεσλ. Ζ Σαμηλφκεζε ηνπ ILO εθδφζεθε γηα πξψηε θνξά ην 1930 θαη έρεη αλαζεσξεζεί αξθεηέο θνξέο, είλαη δε παγθφζκην ζεκείν αλαθνξάο, σο ηηο κέξεο καο, γηα ηελ θαηάηαμε ησλ πλεπκνλνθνληάζεσλ. Ηδηαίηεξε έκθαζε έρεη δνζεί ζηα εζληθά πξνγξάκκαηα γηα ηελ εμάιεηςε απφ ππξηηίαζε θαη ηηο ζρεηηδφκελεο κε ηνλ ακίαλην παζήζεηο. Έλαο εζληθφο θαηάινγνο επαγγεικαηηθψλ λφζσλ, καδί κε κηα ζεηξά θαιψο ζεκειησκέλσλ δηαγλσζηηθψλ θξηηεξίσλ, κπνξεί λα δηεπθνιχλεη ηελ αλαγλψξηζε θαη ηελ απνδεκίσζε ησλ επαγγεικαηηθψλ παζήζεσλ. Γηα λα παξαθνινπζεί ηε δηεζλή αλάπηπμε θαη λα πιεξεί ηελ απμεκέλε δήηεζε γηα έλα δηεζλέο ζεκείν αλαθνξάο πνπ αληηθαηνπηξίδεη ηελ θαηάζηαζε ηνπ ζεκεξηλνχ θφζκνπ ηεο εξγαζίαο, o ILO αλαζεσξεί θαηά δηαζηήκαηα ηνλ θαηάινγν ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ πνπ επηζπλάπηεηαη ζηε ζχζηαζε ζρεηηθά κε ηνλ θαηάινγν ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ Αξ Ο θαηάινγνο απηφο δηεπθνιχλεη ηνλ εληνπηζκφ ησλ χπνπησλ επαγγεικαηηθψλ λνζεκάησλ θαη βνεζά ηηο ρψξεο ζηελ πξφιεςε, ηελ αλαθνξά, ηελ θαηαγξαθή θαη ηελ απνδεκίσζε ησλ πιεγέλησλ εξγαηψλ. Μηα ηαθηηθή δηαδηθαζία αλαζεψξεζεο θαη ελεκέξσζεο έρεη ηδηαίηεξε αμία. Ζ ιίζηα ησλ "Αλνηθηψλ ζηνηρείσλ", ε νπνία πξνζβιέπεη ζηελ αλαγλψξηζε λέσλ παζήζεσλ, βαζίδεηαη ζε κηα ελεξγφ ζπκκεηνρή ησλ εηδηθψλ πγηεηλήο, κε ηνπο γηαηξνχο, θαζψο θαη ηνπο εξγνδφηεο, ηνπο εξγαδφκελνπο θαη ηηο θπβεξλεηηθέο αξρέο. Σν 2010 ν θαηάινγνο πεξηειάκβαλε ςπρηθέο δηαηαξαρέο θαη δηαηαξαρέο ζπκπεξηθνξάο φπσο κεηα-ηξαπκαηηθέο δηαηαξαρέο άγρνπο, ην νπνίν δίλεη γηα 15

17 πξψηε θνξά ηε δπλαηφηεηα θαη γηα άιιεο ηέηνηεο παζήζεηο λα αλαγλσξίδνληαη σο επαγγεικαηηθέο εάλ κηα άκεζε ζχλδεζε είλαη ζεκειησκέλε επηζηεκνληθά, ή λα θαζνξίδνληαη κε κεζφδνπο θαηάιιειεο κε ηηο εζληθέο ζπλζήθεο θαη πξαθηηθέο κεηαμχ ηεο έθζεζεο ζε παξάγνληεο θηλδχλνπ ζην ρψξν εξγαζίαο θαη ησλ ςπρηθψλ δηαηαξαρψλ. O ILO παξέρεη βνήζεηα κε ηε δηακφξθσζε εζληθψλ θαηαιφγσλ θαη ηελ ελεκέξσζε ησλ θπβεξλήζεσλ, ησλ εξγνδνηψλ θαη ησλ εξγαηηθψλ ζπλδηθάησλ ζην Βέιγην, ηνλ Καλαδά, ηελ Κίλα, ηελ Αίγππην, ηε Γεξκαλία, ηε Γξελάδα, ηελ Ηλδία, ηελ Ηηαιία, ην Μεμηθφ θαη ην Ζλσκέλν Βαζίιεην, θαη ζε πεξηθεξεηαθφ επίπεδν ζηελ ΔΔ θαη ηελ Κνηλφηεηα ηεο Καξατβηθήο, κέζσ ηερληθήο ζπκβνπιεπηηθήο θαη ππεξεζίεο δηαβνχιεπζεο. Γηα λα ππνζηεξίμεη ηα θξάηε κέιε λα αληαπνθξηζνχλ ζηηο λέεο πξνθιήζεηο ελφο κεηαβαιιφκελνπ θφζκνπ ηεο εξγαζίαο, o ILO ζρεδίαζε ην SOLVE, εθπαηδεπηηθφ παθέην γηα ηελ πξφιεςε ησλ ςπρνθνηλσληθψλ θηλδχλσλ θαη ηελ πξνψζεζε ηεο πγείαο θαη ηεο επεκεξίαο ζηελ εξγαζία κε ζηφρν ηελ ελζσκάησζε ηεο πξναγσγήο ηεο πγείαο ζην ρψξν εξγαζίαο ζηα πξνγξάκκαηα ηνπ OSH. πλήγνξνη ηνπ SOLVE γηα έλα νινθιεξσκέλν ζχζηεκα δηαρείξηζεο ηνπ OSH πνπ εμαζθαιίδεη ηελ αμηνιφγεζε θαη ηνλ έιεγρν ησλ ςπρνθνηλσληθψλ θηλδχλσλ, σο κέξνο ηεο δηαρείξηζεο ησλ θηλδχλσλ. Γηα ηελ αληηκεηψπηζε ηνπ ειιείκκαηνο Αμηνπξεπνχο Δξγαζίαο ν ILO ζα ζπλερίζεη λα: Πξνσζεί ηελ επηθχξσζε θαη ηελ εθαξκνγή ησλ πκβάζεσλ ηνπ ILO ησλ ζρεηηθψλ κε ηηο επαγγεικαηηθέο παζήζεηο Δληζρχεη ηηο δηεζλείο ζπκκαρίεο γηα ηελ πξφιεςε ησλ επαγγεικαηηθψλ παζήζεσλ κε άιια ζεζκηθά φξγαλα φπσο ε WHO,ε International Commission on Occupational Health, ε International Association of Labour Inspection θαη ε International Social Security Association Τπνζηεξίδεη ηηο πξνζπάζεηεο ησλ θξαηψλ κειψλ, λα εληζρχζνπλ ην δπλακηθφ ηνπο γηα ηελ πξφιεςε θαη αλαγλψξηζε ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ Δλζαξξχλεη ηελ αληαιιαγή νξζψλ πξαθηηθψλ γηα ηελ πξφιεςε ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ ζε εζληθφ θαη δηεζλέο επίπεδα. V. Ο ΓΡΟΜΟ ΔΜΠΡΟ Ζ θαηαπνιέκεζε ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ είλαη ζε έλα θξίζηκν ζεκείν. Αλ θαη ζεκαληηθά κέηξα έρνπλ ιεθζεί ζε εζληθφ θαη δηεζλέο επίπεδα γηα ηελ αληηκεηψπηζε ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ, λέεο επηθηλδπλφηεηεο εκθαλίδνληαη δηαξθψο, νδεγνχκελεο απφ ηελ ηερλνινγηθή αλάπηπμε θαη ηηο θνηλσληθέο 16

18 αιιαγέο, θαη επηδεηλνχκελεο απφ ηελ παγθφζκηα νηθνλνκηθή θξίζε. Δμάιινπ ζηηο πθηζηάκελεο επηθηλδπλφηεηεο, ν ζεκεξηλφο θφζκνο ηεο εξγαζίαο είλαη γεκάηνο κε λέεο απεηιέο, φπσο αχμεζε ησλ δηαηαξαρψλ ηεο ςπρηθήο πγείαο θαη ησλ ΜΓ. Δθαηνκκχξηα εξγαδφκελνη εθηίζεληαη θαζεκεξηλά ζε επηθίλδπλεο ζπλζήθεο εξγαζίαο, ρσξίο λα πξνζθεχγνπλ ζε νπνηνδήπνηε ζχζηεκα πξνζηαζίαο. Όζν ε επαηζζεηνπνίεζε κεγαιψλεη, πην επείγνπζα θαη απνθαζηζηηθή δξάζε γηα λα πξνζδηνξίζεη ηελ έθηαζε ηεο πξφθιεζεο ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ θαη λα ηηο απνηξέςεη, είλαη ε ιήςε έθηαθησλ κέηξσλ. Απηφ πνπ ρξεηάδεηαη είλαη έλα πεξηεθηηθφ "παξάδεηγκα πξφιεςεο" πνπ επηθεληξψλεηαη ζηηο επαγγεικαηηθέο παζήζεηο θαη φρη κφλν ζηνπο ηξαπκαηηζκνχο. Απηφ ην λέν πξφηππν πξέπεη λα ππνγξακκίζσ, είλαη κηα ζεηξά απφ αξρέο: φηη κφλν θαη κφλν επεηδή ην πξφβιεκα είλαη δχζθνιν λα αληηκεησπηζζεί, δελ κπνξεί λα αγλνεζεί φηη ε αλαγλψξηζε, ηεο πξφιεςεο θαη ηεο ζεξαπείαο ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ, φπσο θαη ε βειηίσζε ησλ ζπζηεκάησλ θαηαγξαθήο θαη θνηλνπνίεζήο ηνπο πξέπεη λα είλαη πςειέο πξνηεξαηφηεηεο φηη ε ελίζρπζε ησλ εζληθψλ πξνγξακκάησλ αζθάιεηαο θαη πγείαο είλαη δσηηθήο ζεκαζίαο γηα ηελ πγεία ηφζν ησλ αηφκσλ φζν θαη ησλ θνηλσληψλ ζηηο νπνίεο απηά δνπλ. Ζ πξφιεςε είλαη ην θιεηδί, δεδνκέλνπ φηη φρη κφλν πξνζηαηεχεη ηηο δσέο θαη ηηο ζπλζήθεο δηαβίσζεο ησλ εξγαδνκέλσλ θαη ησλ νηθνγελεηψλ ηνπο, αιιά επίζεο ζπκβάιιεη ζηε δηαζθάιηζε ηεο νηθνλνκηθήο θαη ηεο θνηλσληθήο ηνπο αλάπηπμεο. Απαηηνχληαη ζπληνληζκέλεο πξνζπάζεηεο ζε δηεζλέο θαη εζληθφ επίπεδα γηα ηελ αχμεζε ηεο επαηζζεηνπνίεζεο φζνλ αθνξά ζηηο επαγγεικαηηθέο λφζνπο θαη ζηελ αληηκεηψπηζε ηνπ Διιείκκαηνο Αμηνπξεπνχο Δξγαζίαο πνπ είλαη βαζχηεξεο αηηίεο ηνπο. Ζ δεκηνπξγία ηεο πξφιεςεο γηα ηελ αζθάιεηα θαη ηελ πγεία απαηηεί θνηλσληθφ δηάινγν κεηαμχ Κπβεξλήζεσλ, εξγαδνκέλσλ θαη εξγνδνηψλ, γηα λα απμήζεη ηελ αληαιιαγή γλψζεσλ, θαη ηελ εχξεζε επαξθψλ πφξσλ. Πξνθεηκέλνπ λα εληζρπζεί ε ηθαλφηεηα ησλ εζληθψλ ζπζηεκάησλ ηνπ OSH γηα ηελ απνηειεζκαηηθή αληηκεηψπηζε, καδί κε ηελ πξφιεςε ησλ επαγγεικαηηθψλ παζήζεσλ, είλαη αλαγθαίν λα: Βειηηψζνπκε ηε ζπλεξγαζία ηνπ OSH θαη ησλ θνξέσλ θνηλσληθήο αζθάιηζεο πνπ αζρνινχληαη κε ηελ πξφιεςε, ηελ έγθαηξε αλίρλεπζε, ηε ζεξαπεία θαη ηελ απνδεκίσζε ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ Δλζσκαηψζνπκε ηελ πξφιεςε ησλ επαγγεικαηηθψλ παζήζεσλ, ζε πξνγξάκκαηα ηεο επηζεψξεζε εξγαζίαο, ηδίσο ζε επηθίλδπλνπο ηνκείο, φπσο ε εμφξπμε νη θαηαζθεπέο θαη ε γεσξγία Δληζρχζνπκε ηα ζπζηήκαηα απνδεκίσζεο γηα ηελ απαζρφιεζε κέζα ζε εζληθά ζπζηήκαηα θνηλσληθήο αζθάιηζεο γηα λα κπνξνχλ λα θαιπθζνχλ ηθαλνπνηεηηθά κε ηελ αλαγλψξηζε, ζεξαπεία θαη απνδεκίσζε ησλ επαγγεικαηηθψλ παζήζεσλ 17

19 Βειηηψζνπκε ηελ ηθαλφηεηα ησλ επαγγεικαηηθψλ ππεξεζηψλ πγείαο γηα πγηή επίβιεςε, παξαθνινχζεζε ηνπ εξγαζηαθνχ πεξηβάιινληνο θαη εθαξκνγή πξνιεπηηθψλ κέηξσλ Δλεκεξψζνπκε ηνπο εζληθνχο θαηαιφγνπο ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ ιακβάλνληαο ππφςε ηε ιίζηα ηνπ ILO Δληζρχζνπκε ηνλ θνηλσληθφ δηάινγν ζε εζληθφ, ηνκεαθφ θαη εξγαζηαθνχ ρψξνπ επίπεδα κεηαμχ θπβεξλήζεσλ, εξγνδνηψλ, εξγαηψλ θαη ησλ ζπλδηθάησλ ηνπο, ζε ζέκαηα ζρεηηθά κε ηνλ OSH. Σν βάξνο ησλ επαγγεικαηηθψλ λφζσλ δεκηνπξγεί αλεζπρίεο, παληνχ θαη ζε φινπο, απφ εξγνζηάζηα ζε αγξνθηήκαηα θαη απφ γξαθεία ζε ξπκνπιθνχκελεο εμέδξεο πεηξειαίνπ, ζηνπο ρψξνπο εξγαζίαο θαη ζηηο θνηλφηεηεο. Ζ ιχζε δελ είλαη ε αλνζνπνίεζε. Τπάξρεη ζπλαίλεζε φηη ε πξφιεςε είλαη πην απνηειεζκαηηθή θαη ιηγφηεξν δαπαλεξή απφ ηε ζεξαπεία θαη ηελ απνθαηάζηαζε. Όπσο ηνλίζηεθε παξαπάλσ, ηα ελδηαθεξφκελα κέξε ζηνλ θφζκν ηεο εξγαζίαο δελ ζα πξέπεη λα πεξηκέλνπλ άιιν θαη λα ιάβνπλ ζπγθεθξηκέλα κέηξα. Σψξα είλαη ε ψξα λα μεθηλήζεη κηα λέα κεγάιε παγθφζκηα πξνζπάζεηα θαη λα εληείλνπκε ηελ εζληθή θαη δηεζλή απάληεζε ζηελ επαγγεικαηηθή επηδεκία ηεο λφζνπ, έηζη ψζηε ε πγεία θαη νη δσέο ησλ εξγαδνκέλσλ λα κπνξνχλ λα πξνζηαηεπζνχλ. 18

20 ΗΜΔΙΩΔΙ 1. International Labour Office (ILO) ILO introductory report: global trends and challenges on occupational safety and health, Report, XIX World Congress on Safety and Health at Work, Istanbul, 2011 (Geneva). Available at: /safework/documents/publication/wcms_ pdf [10 Jan. 2013]. 2. National Institute of Occupational Health and Poison Control of China. Country report on occupational diseases 2010 (2011). Available at: /Contents/Channel_23/2011 /1227/16777/content_16777.htm [24 Jan. 2013]. 3. Superintendencia de Riesgos del Trabajo, Argentina Anuario Estadístico de Siniestralidad Available at: /SRTanuario2010.pdf [28 Jan. 2013]. 4. Ministry of Health, Labour and Welfare, Japan Survey of work-related diseases. Available at: [4 Mar. 2013]. 5. Ministry of Health, Labour and Welfare, Japan Occupational disease recognition of mental disorders. Available at: [4 Mar. 2013]. 6. Department for Work and Pension, United Kingdom Industrial Injury first diagnosed prescribed diseases all assessments resulting in payment in the quarter by type of disease. Available at: statistics.dwp.gov.uk/asd/asd1/iidb/iidb_quarterly_mar12.xls [23 Jan. 2013]. 7. Bureau of Labor Statistics, United States Department of Labor Incidence rates and numbers of nonfatal occupational illnesses by major industry sector, category of illness, and ownership, Available at: [24 Jan. 2013]. 8. Fedotov, I.; Eijkeman, G The ILO/WHO Global Programme for the Elimination of Silicosis, in GOHNET Newsletter, No. 12. Available At: /publications/newsletter/gohnet12eref.pdf [31 Jan. 2013]. 9. For a more complete report on new forms of occupational disease see International Labour Office (ILO) Emerging risks and new patterns of prevention in a changing world of work (Geneva, International Labour Office). Available at: /WCMS_123653/lang--en/index.htm [10 Jan. 2013]. 10. Eurostat Health and safety at work in Europe ( ) A statistical portrait (Luxembourg, Office for Official Publications of the European Communities). Available at: [23 Jan. 2013]. 11. European Agency for Safety and Health at Work Annex to Report: Work-related musculoskeletal disorders - Facts and figures (Luxembourg, Office for Official Publications of the European Communities). Available at: https://osha.europa.eu/en/resources/tero09009encresources/europe.pdf [28 Jan. 2013]. 19

21 12. World Health Organization (WHO) Estimated total DALYs ( 000), by cause and WHO Member State, 2004 (a, m). Available at: /global_burden_disease/gbddeathdalycountryestimates2004.xls [4 Feb.2013]. 13. Ministry of Employment and Labour, the Republic of Korea. Statistics of occupational injuries and disease, Available at: /boardview.do?contentid=340893&menuid=554&boardtype=a2 [11 Jan. 2013]. 14. Health & Safety Executive (HSE) Musculoskeletal disorders. Available at: [4 Feb. 2013]. 15. Based on the world GDP of European Agency for Safety and Health at Work Outlook 1 New and emerging risks in occupational safety and health - Annexes (Luxembourg, Office for Official Publications of the European Communities). Available at: osha.europa.eu/en/publications/outlook /new-andemerging-risks-in-occupational-safety-and-health-annexes [28 Jan. 2013]. 17. Hurη P. Respiratory diseases linked to exposure to products such as asbestos: Are preventive measures sufficient? P.4 [accessed 24 Jan. 2013] 18. Oh, I.; Yoon, S.; Seo, H.; Kim, E.; Kim, Y The economic burden of musculoskeletal disease in Korea: A cross sectional study, in BMC Musculoskeletal Disorders, Vol. 12, No. 157, pp Available at: [4 Feb. 2013]. 19. Bossley, C. J.; Miles, K. B Musculo-Skeletal Conditions In New Zealand The Crippling Burden. Available at: =119&File =BJD%20Publication% pdf [4 Feb. 2013]. 20. Eurostat Health and safety at work in Europe ( ) A statistical portrait (Luxembourg, Office for Official Publications of the European Communities). Available at: epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ity_offpub/ks /en/ks en.pdf [23 Jan. 2013]. 21. Health and Safety Executive (HSE) Annual Statistics Report 2011/12. Available at: [23 Jan. 2013]. 22. International Labour Office (ILO) GB.317/POL/3 Prevention of occupational diseases, Report, 317th Session of the Governing Body, Geneva, 2013 (Geneva). Available at: 55.pdf [date]. 23. International Labour Office (ILO) GB.317/POL/3 Prevention of occupational diseases, Report, 317th Session of the Governing Body, Geneva, 2013 (Geneva). Available at: 55.pdf [date]. 20

22 24. Government of Italy Italian Legislative Decree no. 81 of 9 April Safety Consolidation Act, Implementation of Article 1 of Law no. 123 of 3 August 2007 on the protection of health and safety at work. Official Journal of the Italian Republic, No. 101, Ordinary Supplement. Available At: [31 Jan. 2013]. 25. Government of the Czech Republic Labour Code, No. 262/2006 Coll Zαkonνk prαce. Available at: 26. International Labour Office (ILO) GB.317/POL/3 Prevention of occupational diseases, Report, 317th Session of the Governing Body, Geneva, 2013 (Geneva). Available at: 55.pdf. 27. International Labour Office (ILO) GB.317/POL/3 Prevention of occupational diseases, Report, 317th Session of the Governing Body, Geneva, 2013 (Geneva). Available at: 55.pdf. 28. International Labour Office (ILO) General Survey concerning the Occupational Safety and Health Convention, 1981 (No. 155), the Occupational Safety and Health Recommendation, 1981 (No. 164), and the Protocol of 2002 to the Occupational Safety and Health Convention, 1981, Report III (Part 1 B), 98th Session of the Governing Body, Geneva, Available at: /WCMS_103485/lang--en/index.htm. 29. International Labour Office (ILO) Plan of action ( ) to achieve widespread ratification and effective implementation of the occupational safety and health instruments (Convention No. 155, its 2002 Protocol and Convention No. 187), 307th Session of the Governing Body, Geneva, 2010 (Geneva). Available at: /public /ed_norm/normes/documents/policy/wcms_ pdf. 30. International Labour Office (ILO) Recording and notification of occupational accidents and diseases. An ILO code of practice (Geneva, International Labour Office). Available at: nt/wcms_ pdf. 31. International Labour Office (ILO) Technical and ethical guidelines for workers health surveillance (OSH 72) (Geneva, International Labour Office). Available at: _EN /lang--en/index.htm. 32. International Labour Office (ILO) ILO International Classification of Radiographs of Pneumoconioses. Available at: [28 Jan. 2013]. 33. International Atomic Energy Agency; International Labour Organization; World Health Organization Approaches to attribution of detrimental health effects to occupational ionizing radiation exposure and their application in compensation programmes for cancer: A 21

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger Κεθάλαιο 1 Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΠΛΑΝΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεθάιαην 1: Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Σπγγξαθείο: Δξ. Andrea Grimm, Δξ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2 ΣΡΙΓΩΝΟΜΔΣΡΙΚΔ EΞΙΩΔΙ Πνηα παξαδείγκαηα εμηζώζεσλ ή θαη πξνβιεκάησλ πηζηεύεηαη όηη είλαη θαηάιιεια γηα ηελ επίιπζε ηνπο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο δηδαθηηθήο δηαδηθαζίαο κέζα ζηελ ηάμε; 1 ε ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΩΡΑ Α.

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ Σν ζύγρξνλν πξόηππν αληηκεηώπηζεο ηεο ηεξεδόλαο ελειίθσλ δελ εζηηάδεηαη κόλν ζηελ απνθαηάζηαζε ησλ ηεξεδνληθώλ βιαβώλ πνπ έρνπλ εθδεισζεί, αιιά έρεη

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομέμωμ Εξγαζηήξην V Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 2 Σκοπός του 5 ου εργαστηρίου Σθνπόο απηνύ ηνπ εξγαζηεξίνπ είλαη: ε κειέηε ζύλζεησλ εξσηεκάησλ ζύλδεζεο ζε δύν ή πεξηζζόηεξεο ζρέζεηο ε κειέηε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑ 4: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΝΟΥΗ Δ.Π. Αλαηνιηθήο Μαθεδνλίαο θαη Θξάθεο 2014 2020

ΑΞΟΝΑ 4: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΝΟΥΗ Δ.Π. Αλαηνιηθήο Μαθεδνλίαο θαη Θξάθεο 2014 2020 ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑ ΑΝΑΣΟΛΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ ΔΙΓΙΚΗ ΤΠΗΡΔΙΑ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΑΞΟΝΑ 4: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΝΟΥΗ Δ.Π. Αλαηνιηθήο Μαθεδνλίαο θαη Θξάθεο 2014 2020 Κομοηηνή 3 Απριλίοσ 2015 Παρουσίαση:

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Φξεζηκόηεηα καζεκαηηθώλ Αξρή θαηακέηξεζεο Όζα έδσζαλ νη Έιιελεο... Τξίγσλνη αξηζκνί Τεηξάγσλνη αξηζκνί Δπηκήθεηο αξηζκνί Πξώηνη αξηζκνί Αξηζκνί κε μερσξηζηέο ηδηόηεηεο Γίδπκνη πξώηνη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ.

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ. ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΟΑIΤΜΘΔΘ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ 11V11 ΗΚΘΙΘΑ 6-10 ΤΠΞΜΩΜ ΛΕΘΞΜΕΙΗΛΑΑ ΞΣ ΟΑΘΤΜΘΔΘΞΣ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ ΓΘΑ ΟΑΘΙΕΡ ΗΚΘΙΘΑΡ 6-10 ΕΩΜ Η ΔΘΑΔΠΞΛΗ ΑΟΞ Η ΛΘΑ ΕΡΘΑ ΡΗΜ ΑΚΚΗ ΕΘΜΑΘ ΛΕΓΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Σχολικό έτος: 2011-2012 Καθηγήτριες: Κεφαλληνού Λουκία- Καλλία Αθηνά ΙΙ. ΟΙ ΑΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΠΟ ΣΟΤ ΠΡΟΙΣΟΡΙΚΟΤ ΥΡΟΝΟΤ ΕΩ ΚΑΙ ΣΟ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ 24 ο ΠΑΝΔΛΛΗΝΙΟ ΤΝΔΓΡΙΟ ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΔΣΑΙΡΔΙΑ ΚΟΙΝΧΝΙΚΗ ΠΑΙΓΙΑΣΡΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΧΓΗ ΣΗ ΤΓΔΙΑ ΠΙΝΟΤΛΑ ΔΤΡΤΓΙΚΗ ΒΑΡΚΑΡΗ ΠΟΛΤΚΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ»

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη Ανθρώπινου Δυναμικοφ «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» Εταιρεία Ένταςησ Γνώςησ Αριςτοτελείου Πανεπιςτημίου Θεςςαλονίκησ Δια Βίου Μάθηςη Νόκνο:

Διαβάστε περισσότερα

Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα ζε σώπερ ηος. εςπωπαϊκού Νόηος και Βοππά

Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα ζε σώπερ ηος. εςπωπαϊκού Νόηος και Βοππά ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΔΝΗΜΔΡΩΗ ΓΔΛΣΙΟ 2/2014 Υπό την Εποπτεία του Υπουργείου Εργαςίασ, Κοινωνικήσ Αςφάλιςησ & Πρόνοιασ Πατδνχζε Χ. Ινχιηνο 2014 Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα

Διαβάστε περισσότερα

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ Να σαπακηηπίζεηε ηιρ πποηάζειρ, πος ακολοςθούν, υρ ππορ ηην οπθόηηηά ηοςρ, με ηην ένδειξη Σωστό ή Λάθος 1. ηελ αξραία Ρώκε νη πιεβείνη δελ είραλ αξρηθά

Διαβάστε περισσότερα

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67)

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Γηα λα επαλαθέξεηε ην FritzBox Fon WLAN 7140 ζηηο πξνεπηιεγκέλεο ηνπ ξπζκίζεηο

Διαβάστε περισσότερα

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H )

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H ) Ξ G O O G L E S C H O L A R Α Ο Ξ Ε Κ Ε Θ Λ Θ Α Λ Η Τ Α Μ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η Ρ Οξαγκαηνπνηώληαο αλαδήηεζε ζην GoogleScholar (http://scholar.google.com/) ν ρξήζηεο κπνξεί λα εληνπίζεη πιηθό αθαδεκαϊθνύ θαη

Διαβάστε περισσότερα

Καλοληζκός REACH - Αζθάιεηα θαη σγεία ζηελ εργαζία. Δρ Δήκεηρα Δαληήι, τεκηθός Προϊζηακέλε ηες Δ/λζες Περηβάιιοληος ηοσ Γ.Χ.Κ.

Καλοληζκός REACH - Αζθάιεηα θαη σγεία ζηελ εργαζία. Δρ Δήκεηρα Δαληήι, τεκηθός Προϊζηακέλε ηες Δ/λζες Περηβάιιοληος ηοσ Γ.Χ.Κ. Καλοληζκός REACH - Αζθάιεηα θαη σγεία ζηελ εργαζία Δρ Δήκεηρα Δαληήι, τεκηθός Προϊζηακέλε ηες Δ/λζες Περηβάιιοληος ηοσ Γ.Χ.Κ. 1 Κοηλοηηθή λοκοζεζία REACH - OSH REACH (Registration, Evaluation, Authorization

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Εθνικό Συνέδριο «Γεωθερμική Ηλεκτροπαραγωγή» Ξενοδοχείο Divani Caravel Αθήνα 20 Νοεμβρίου 2013 Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Α.Μπένου, Ι. Χωροπανίτης Τμήμα Γεωθερμικής Ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά:

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά: ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ Η Μηκή θαη ν Νηίλνο αλαξσηήζεθαλ πνην αληειηαθό πξντόλ παξέρεη ηελ θαιύηεξε πξνζηαζία ζην δέξκα ηνπο. Τα αληειηαθά πξντόληα έρνπλ έλα δείθηε αληειηαθήο πξνζηαζίαο (SPF), ν νπνίνο δείρλεη πόζν

Διαβάστε περισσότερα

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Οη Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα εθαξκόδνληαη γηα ηελ απνξξνθνύκελε ελέξγεηα από Αηνιηθά Πάξθα πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα ζην

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ 1.Απηόο πνπ ζα αλαγλσξηζηεί απνπζηάδεη γηα πνιύ θαηξό. 2.Δπηζηξέθεη κε πιαζηή ηαπηόηεηα ή κεηακνξθσκέλνο. 3.Απνκνλώλνληαη ηα δύν πξόζσπα 4.Άξζε κεηακόξθσζεο 5.Απνθάιπςε 6.Ακθηβνιίεο-απνδεηθηηθά

Διαβάστε περισσότερα

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική Δίζηε μησανικόρ διοίκηζηρ μεγάληρ καηαζκεςαζηικήρ εηαιπείαρ και καλείζηε να ςλοποιήζεηε ηο έπγο πος πεπιγπάθεηαι από ηον Πίνακα 1. Κωδ.

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ.

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Μονοψϊνιο Ολιγοψώνιο Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Οπιακή αξία Δπηπξόζζεηα νθέιε από ηελ ρξήζε/θαηαλάισζε κηαο επηπξόζζεηε

Διαβάστε περισσότερα

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2 TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 Δημιουργία σελίδων και βιβλίων Έλα θαηλνύξην βηβιίν πεξηέρεη κία άδεηα ζειίδα κε έλα άδεην background. Δελ κπνξνύκε λα μερσξίζνπκε

Διαβάστε περισσότερα

Εςπυπαφκή ζςμθυνία-πλαίζιο για ηην πποζηαζία ηηρ ςγείαρ και ηηρ αζθάλειαρ ζηην επγαζία ζηον κλάδο ηηρ κομμυηικήρ

Εςπυπαφκή ζςμθυνία-πλαίζιο για ηην πποζηαζία ηηρ ςγείαρ και ηηρ αζθάλειαρ ζηην επγαζία ζηον κλάδο ηηρ κομμυηικήρ Εςπυπαφκή ζςμθυνία-πλαίζιο για ηην πποζηαζία ηηρ ςγείαρ και ηηρ αζθάλειαρ ζηην επγαζία ζηον κλάδο ηηρ κομμυηικήρ Πποοίμιο (1) H πγεία θαη ε αζθάιεηα ζηελ εξγαζία είλαη έλα δήηεκα πνπ ζα πξέπεη λα είλαη

Διαβάστε περισσότερα

Δράζεις Πρόνοιας ζηη Νέα Προγραμμαηική Περίοδο

Δράζεις Πρόνοιας ζηη Νέα Προγραμμαηική Περίοδο Δράζεις Πρόνοιας ζηη Νέα Προγραμμαηική Περίοδο Έφη Μπέκοσ Γενική Γραμματέας Πρόνοιας ΤΠΟΤΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΦΑΛΙΗ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΠΡΟΝΟΙΑ ΔΙΑΓΩΓΗ - Πξνώζεζε ηεο θνηλσληθήο έληαμεο θαη

Διαβάστε περισσότερα

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ Πεξηερόκελα Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά Καηαγξαθή Ώξαο πγρξνληζκόο πζηήκαηνο Παξνπζίαζε πζηήκαηνο Πηζαλά ελάξηα Υξήζεο 2 Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000.

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000. ΔΕΟ 13 Ποσοτικές Μέθοδοι Σσνάρηηζη Κόζηοσς C(), μέζο κόζηος C()/. Παράδειγμα 1 Μηα εηαηξεία δαπαλά γηα θάζε πξντόλ Α πνπ παξάγεη 0.0 λ.κ. Τα πάγηα έμνδα ηεο εηαηξείαο είλαη 800 λ.κ. Ζεηείηαη 1) Να πεξηγξάςεηε

Διαβάστε περισσότερα

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε.

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε. ΑΝΟΙΓΜΑ ΝΔΑ ΥΡΗΗ 1. Γεκηνπξγείηε ηε λέα ρξήζε από ηελ επηινγή «Παξάκεηξνη/Παξάκεηξνη Δηαηξίαο/Γηαρείξηζε Δηαηξηώλ». Πιεθηξνινγείηε ηνλ θσδηθό ηεο εηαηξίαο ζαο θαη παηάηε Enter. Σηελ έλδεημε «Υξήζεηο» παηάηε

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1382/153 1. Καη όηαλ έγηλε ε ππνρώξεζε αξγά ην απόγεπκα, επεηδή θνβήζεθαλ νη νιηγαξρηθνί κήπσο νη δεκνθξαηηθνί, αθνύ θάλνπλ επίζεζε, θαηαιάβνπλ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα.

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα. Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα Γηαθξάγκαηα Δξγαιεία Καηαζθεπέο 2 Η θαηαζθεπή πεξηγξάθεηαη ζηελ αληίζηνηρε ελόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Δ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ Σπουδάστρια: Διαούρτη Ειρήνη Δήμητρα Επιβλέπων καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Performance of Charcoal Cookstoves for Haiti, Part 1: Results from the Water Boiling Test

Performance of Charcoal Cookstoves for Haiti, Part 1: Results from the Water Boiling Test LBNL 5021E Performance of Charcoal Cookstoves for Haiti, Part 1: Results from the Water Boiling Test Kayje Booker, Tae Won Han, Jessica Granderson, Jennifer Jones, Kathleen Lask, Nina Yang, Ashok Gadgil

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E.

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Γεώργιος Μπριζκόλας Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Τηνζέηεζε Γηεζλψλ Πξνηχπσλ απφ ηε Βηνκεραλία Εθελοντικά πρότυπα Υποχρεωτική νομοθεσία ISO 9001 ISO14001 ISO 50001 OHSAS 18001 ISO

Διαβάστε περισσότερα

Θξήηε & Δμαγωγέο Κ Α Λ Α Μ Π Ο Κ Η Α Λ Κ Ι Β Ι Α Γ Η Π Ρ Ο Δ Γ Ρ Ο Γ..

Θξήηε & Δμαγωγέο Κ Α Λ Α Μ Π Ο Κ Η Α Λ Κ Ι Β Ι Α Γ Η Π Ρ Ο Δ Γ Ρ Ο Γ.. Θξήηε & Δμαγωγέο Κ Α Λ Α Μ Π Ο Κ Η Α Λ Κ Ι Β Ι Α Γ Η Π Ρ Ο Δ Γ Ρ Ο Γ.. Ο ύλδεζκνο Δμαγωγέωλ Θξήηεο Από ηελ ίδξπζή ηνπ ην 1995 πξνβαίλεη ζε ελέξγεηεο πνπ πξωηαξρηθό ζθνπό έρνπλ ηελ πξνώζεζε ηωλ εμαγωγώλ

Διαβάστε περισσότερα

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη ΔΠΑΝΑΛΗΠΣΙΚΑ ΘΔΜΑΣΑ ΣΟ ΓΙΑΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΙΜΟ Μάρτιος 0 ΘΔΜΑ Να ππνινγίζεηε ηα όξηα: i ii lim 0 0 lim iii iv lim e 0 lim e 0 ΘΔΜΑ Γίλεηαη ε άξηηα ζπλάξηεζε '( ) ( ) γηα θάζε 0 * : R R γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ:

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΘΝΗΚΟ ΚΔΝΣΡΟ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ & ΑΤΣΟΓΗΟΗΚΖΖ ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΗΕ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΔΗΡΑ ΣΜΖΜΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΟΡΓΑΝΗΜΧΝ ΚΟΗΝΧΝΗΚΖ ΠΟΛΗΣΗΚΖ ΣΔΛΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΑΦΑΛΔΗΑ ΚΑΗ ΤΓΗΔΗΝΖ ΣΖ ΔΡΓΑΗΑ ΝΔΟΗ ΦΤΥΟΚΟΗΝΧΝΗΚΟΗ ΚΗΝΓΤΝΟΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ 1. ρεδίαζε πλδπαζηηθνύ Κπθιώκαηνο Έλα ζπλδπαζηηθό θύθισκα (Κ) έρεη ηξεηο εηζόδνπο A, B θαη C θαη κία έμνδν Y Y=A B+AC Να θαηαζθεπάζεηε ην ράξηε Karnaugh. B 0

Διαβάστε περισσότερα

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1. Τερληθή Έθζεζε 2. Δλδεηθηηθφο Πξνυπνινγηζκφο 3. Έληππν νηθνλνκηθήο πξνζθνξάο ΘΔΜΑ : Πξνκήζεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΗΝΑΚΑ ΠΔΡΗEΥΟΜΔΝΧΝ 1. ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΠΑΓΓΔΛΜΑΣΗΚΖ ΚΑΣΑΡΣΗΖ ΣΖΝ ΔΤΡΧΠΖ. 6. 1.2. Μνληέια ζπλερηδόκελεο επαγγεικαηηθήο θαηάξηηζεο ζηελ Δπξώπε.

ΠΗΝΑΚΑ ΠΔΡΗEΥΟΜΔΝΧΝ 1. ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΠΑΓΓΔΛΜΑΣΗΚΖ ΚΑΣΑΡΣΗΖ ΣΖΝ ΔΤΡΧΠΖ. 6. 1.2. Μνληέια ζπλερηδόκελεο επαγγεικαηηθήο θαηάξηηζεο ζηελ Δπξώπε. ΠΗΝΑΚΑ ΠΔΡΗEΥΟΜΔΝΧΝ ΔΗΑΓΧΓΖ ει.2 ΜΔΡΟ ΠΡΧΣΟ 1. ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΠΑΓΓΔΛΜΑΣΗΚΖ ΚΑΣΑΡΣΗΖ ΣΖΝ ΔΤΡΧΠΖ. 6 1.1. Ο ξόινο ηεο θαηάξηηζεο-γηα βίνπ κάζεζεο 6 1.2. Μνληέια ζπλερηδόκελεο επαγγεικαηηθήο θαηάξηηζεο ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Καηαζθεπάδνπκε έλα νγθνκεηξηθό δνρείν από πιαζηηθό κπνπθάιη λεξνύ

Διαβάστε περισσότερα

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1.1 Εγκαηάζηαζη ηυν οδηγών ηηρ έξςπνηρ κάπηαρ ζηο λογιζμικό Mozilla Thunderbird

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΣΑ Ο πολσμεριζμός Πολσμεριζμός είναι η τημική ανηίδραζη καηά ηην οποία πολλά μόρια ίδιων ή διαθορεηικών οργανικών ενώζεων, ποσ ονομάζονηαι μονομερή, ενώνονηαι και ζτημαηίζοσν

Διαβάστε περισσότερα

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Μαξία-Ησάλλα Αξγπξνπνύινπ Βαζίιεο Παπιόπνπινο Τνκέαο Ψπρνινγίαο, Παλεπηζηήκην Αζελώλ Αλαθνίλσζε ζην 5 ν Παλειιήλην

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861 Οπγάνωζη και διοίκηζη ηοςπιζηικών επισειπήζεων (ξενοδοσεία, ηοςπιζηικά γπαθεία ) Α) ΑΔΙ ΣΔΙ και Β) ΑΠΟΦΟΙΣΟΙ ΤΠΟΥΡΔΩΣΙΚΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ και ΜΔΣΑΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Ρν πξόγξακκα απηό ζρεδηάζηεθε γηα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΟΛΤΜΠΙΑΚΟΤ ΛΕΤΚΩΙΑ 14-15 ΜΑΙΟΤ 2011. Γιώργο θα είσαι πάντα στις καρδιές μας ΗΛΙΚΙΕ 1998-1999 & 2000-2001

ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΟΛΤΜΠΙΑΚΟΤ ΛΕΤΚΩΙΑ 14-15 ΜΑΙΟΤ 2011. Γιώργο θα είσαι πάντα στις καρδιές μας ΗΛΙΚΙΕ 1998-1999 & 2000-2001 ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΛΑΙΚΗ ΑΥΑΛΙΣΙΚΗ MTN ΚΟΠ ΠΕ ΣΡΟΒΟΛΟΤ ΑΗΚ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΡΠΕΖΑ METLIFE ALICO ΠΕΣΡΟ ΑΒΒΑ ΚΟΝΣΡΑΞΙΟΝ ΛΣΔ ΠΕΡΓΑΜΟ ΣΟΤΡΣΟΔΙΑΚΟΜΗΕΙ ΠΕΡΓΑΜΟ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΟ ΠΕΣΡΟΤ ΛΣΔ TOP KINISIS ΚΟΚΟΜΙΦ ΚΟΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 10 ε : ΜΗΥΑΝΙΚΗ ΜΔΡΟ Β ΠΙΔΗ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Καξέθια θαθίξε Όξγαλα Τιηθά Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ.

Διαβάστε περισσότερα

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ 10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ Σσποποιημένες παροτές ΥΣ Γηα ηελ ειεθηξνδόηεζε θάζε εζωηεξηθήο εγθαηάζηαζεο θαηαζθεπάδεηαη κία από ηηο «ηππνπνηεκέλεο» παξνρέο πνπ αλαθέξνληαη παξαθάηω. Γηα θάζε ηππνπνηεκέλε

Διαβάστε περισσότερα

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Α.Ε Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία Πνηνί είκαζηε Η ΜΙΝΔΡΑΛ ΥΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΣΑ Α.Δ. μεθίλεζε ηελ πνξεία ηεο ην 1976. Από ηελ αξρή ζπλεξγαζηήθακε κε πξωηνπόξνπο εηαηξείεο ζηνλ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1379/50 1. Όηαλ ινηπόλ ήξζαλ [νη πξέζβεηο ζηελ Αζήλα], αθνύ ζπλέιαβαλ νη Αζελαίνη θαη ηνπο πξέζβεηο σο ππνθηλεηέο ζηάζεο θαη όζνπο έπεηζαλ [νη πξέζβεηο], ηνπο ζπγθέληξσζαλ γηα αζθάιεηα ζηελ Αίγηλα.

Διαβάστε περισσότερα

Διιεληθά Σειρά Moov Δγτειρίδιο τρήζηη Δνημέρφζης ταρηών Web Αλαζεώξεζε: R00 (2010/05) Πώς να ενημερώζφ ηοσς τάρηες; Υπάξρνπλ ηέζζεξα βήκαηα γηα ηελ ελεκέξσζε ηνπ ράξηε. Βήκα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ. Νέες προθεσμίες απογραυής των επιτειρήσεων στο Γ.Ε.ΜΗ. Γηα ηηο ΑΕ, ηηο ΕΠΕ, ηηο ΟΕ θαη ηηο ΕΕ, ε πξνζεζκία ππνβνιήο νξίδεηαη ωο εμήο:

ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ. Νέες προθεσμίες απογραυής των επιτειρήσεων στο Γ.Ε.ΜΗ. Γηα ηηο ΑΕ, ηηο ΕΠΕ, ηηο ΟΕ θαη ηηο ΕΕ, ε πξνζεζκία ππνβνιήο νξίδεηαη ωο εμήο: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΣΙΑ -1980- ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ Αθήνα, 4 Οκτωβρίοσ 2012 Νέες προθεσμίες απογραυής των επιτειρήσεων στο Γ.Ε.ΜΗ. Τελ παξάηαζε ηωλ πξνζεζκηώλ γηα ηελ απνγξαθή ηωλ επηρεηξήζεωλ ζην Γ.Ε.ΜΗ., απνθάζηζε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΚΟΠΖ ΠΗΣΑ ΠΑΔΠΠΔ - ΔΔΓΑ

ΘΕΜΑ: ΚΟΠΖ ΠΗΣΑ ΠΑΔΠΠΔ - ΔΔΓΑ ΘΕΜΑ: ΚΟΠΖ ΠΗΣΑ ΠΑΔΠΠΔ - ΔΔΓΑ Μεγάιε επηηπρία ζεκείωζε ε θνηλή εθδήιωζε γηα ηελ θνπή πίηαο γηα ην 2009, ηνπ Παλειιήληνπ πλδέζκνπ Δπηρεηξήζεωλ Πξνζηαζίαο Πεξηβάιινληνο (ΠΑΔΠΠΔ) θαη ηεο Διιεληθήο Δηαηξίαο

Διαβάστε περισσότερα

Δεςηέπα 18/05/2015. Απόνηερ : 1) Γεκόπνπινο Υξήζηνο 2) Καπώλεο πήιηνο 3) Κπξηαθόπνπινο Κπξηάθνο 4) Παλαγόπνπινο Βαζίιεο

Δεςηέπα 18/05/2015. Απόνηερ : 1) Γεκόπνπινο Υξήζηνο 2) Καπώλεο πήιηνο 3) Κπξηαθόπνπινο Κπξηάθνο 4) Παλαγόπνπινο Βαζίιεο 1 ΕΝΩΗ ΠΟΔΟΦΑΙΡΙΚΩΝ ΩΜΑΣΕΙΩΝ ΗΛΕΙΑ ΕΣΟ ΙΔΡΤΕΩ 1969 ΕΔΡΑ: ΠΤΡΓΟ Οδόο: Γξαγαηζαλίνπ 34 & Παπαθιέζζα Σει: 26210 33311 e-mail:epsilia@otenet.gr Φαμ: 26210 34004 Ππακηικό 35 ηρ ζςνεδπίαζηρ ηος Δ ηηρ ΕΠ Ηλείαρ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1 ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ Πνιινί άλζξσπνη πηζηεύνπλ όηη ν άλεκνο ζα έπξεπε λα αληηθαηαζηήζεη ην πεηξέιαην θαη ην θάξβνπλν σο πεγή ελέξγεηαο γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηζκνύ. Οη θαηαζθεπέο πνπ θαίλνληαη ζηελ εηθόλα είλαη

Διαβάστε περισσότερα

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα «ην θνηλό θαη ην θύξην» (Γ.νισκόο) γηα λα ρηίδω πάληα κε ηνλ ίδηνλε ηξόπν, κε ηηο ίδηεο θαηαζθεπαζηηθέο θαη πιαζηηθέο πξννπηηθέο, κε ηελ ίδηαλε πάληνηε πίζηε θαη αγάπε.. Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Οη Γεκόζηεο Υπεξεζίεο Απαζρόιεζεο ζηα Κξάηε Μέιε ηεο Δπξσπατθήο Έλσζεο

Οη Γεκόζηεο Υπεξεζίεο Απαζρόιεζεο ζηα Κξάηε Μέιε ηεο Δπξσπατθήο Έλσζεο Πίλαθαο πεξηερνκέλσλ Δηζαγσγή... 3 Κεθάιαην πξψην... 7 Ζ αγνξά εξγαζίαο... 7 Γαιιία... 8 Γεξκαλία... 11 Διιάδα... 15 Ηξιαλδία... 16 Κχπξνο... 18 Ληζνπαλία... 19 Μεγάιε Βξεηαλία... 20 νπεδία... 21 Φηλιαλδία...

Διαβάστε περισσότερα

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code)

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Page 1 Υποπλοίαρτος Ν. Πεηράκος ΠΝ Αηδένηα Γνύξεηνη Ίππνη (Trojan Horses) Ινί (Viruses) Worms Root-kit Page 2 Γνύξεηνο Ίππνο (Trojan Horse) Οξηζκόο: Πξόγξακκα

Διαβάστε περισσότερα

Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ

Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ Μνρηαλάθεο Κσλ/λνο Πξντζηάκελνο Πιεξνθνξηθήο Γήκνπ Ηξαθιείνπ Η κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ 1990-

Διαβάστε περισσότερα

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ 1) Υξηζηνπγελληάηηθα ειαηάθηα θάξηα ή θαδξάθη θάξηα ή θαδξάθη Τιηθά πνπ ζα ρξεηαζηνύκε: Υαξηί θάλζνλ καύξν γηα ην θόλην, πξάζηλν γηα ηα ειαηάθηα, θόθθηλν γηα ηα αζηεξάθηα Απιό

Διαβάστε περισσότερα

Δπώλπκν Όλνκα Ψεπδώλπκν/ Καιιηηερληθό όλνκα Σόπνο γελλήζεωο Ζκεξνκελία γελλήζεωο Ζκεξνκελία ζαλάηνπ Βηνγξαθηθά ζηνηρεία Πξνζωπνγξαθίεο Μόληκε

Δπώλπκν  Όλνκα  Ψεπδώλπκν/ Καιιηηερληθό όλνκα Σόπνο γελλήζεωο  Ζκεξνκελία γελλήζεωο Ζκεξνκελία ζαλάηνπ Βηνγξαθηθά ζηνηρεία Πξνζωπνγξαθίεο Μόληκε A.K. 0279 Δπώλπκν Υαξίδεκνο Όλνκα Γηώξγνο Ψεπδώλπκν/ Καιιηηερληθό όλνκα Υαξίηνο Σόπνο γελλήζεωο Κεθηζηά Ζκεξνκελία γελλήζεωο 1924 Ζκεξνκελία ζαλάηνπ 11 Απξηιίνπ 1996 Βηνγξαθηθά ζηνηρεία Ήηαλ ν πξωηόηνθνο

Διαβάστε περισσότερα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα 4. ΑΝΑΠΝΟΗ Η δηάζπαζε ηεο γιπθόδεο γίλεηαη κέζα ζηα θύηηαξα, νλνκάδεηαη θπηηαξηθή αλαπλνή θαη εμαζθαιίδεη ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε ζην θύηηαξν. Η δηάζπαζε γίλεηαη κε ηελ παξνπζία νμπγόλνπ θαη

Διαβάστε περισσότερα

Καλόλες Αθηηλοπροζηαζίας ζηε ζεραπεσηηθή Πσρεληθή Ιαηρηθή

Καλόλες Αθηηλοπροζηαζίας ζηε ζεραπεσηηθή Πσρεληθή Ιαηρηθή Καλόλες Αθηηλοπροζηαζίας ζηε ζεραπεσηηθή Πσρεληθή Ιαηρηθή ηαπξνύια Βνγηαηδή, Αθηηλνθπζηθόο Ιαηξηθήο, Σκήκα Αδεηώλ & Διέγρσλ, Δ.Δ.Α.Δ. Δπηζηεκνληθή Ηκεξίδα ΔΦΙΔ Γνζηκεηξία & Αθηηλνπξνζηαζία Ραδηντζνηνπηθέο

Διαβάστε περισσότερα

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Εηζαγσγή Οη ηερληθέο ζπληήξεζεο ηξνθίκσλ έρνπλ ζθνπό : α) λα παξεκπνδίζνπλ αλεπηζύκεηεο κεηαβνιέο ζηα ραξαθηεξηζηηθά (γεύζε - ρξώκα -

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα πτςσιακών επγασιών για το Υειμ. Εξαμ. 2015-2016 τος τμήματορ Διοίκησηρ Επισειπήσεων

Θέματα πτςσιακών επγασιών για το Υειμ. Εξαμ. 2015-2016 τος τμήματορ Διοίκησηρ Επισειπήσεων Θέματα πτςσιακών επγασιών για το Υειμ. Εξαμ. 2015-2016 τος τμήματορ Διοίκησηρ Επισειπήσεων Α/Α ΣΙΣΛΟ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΚΑΘΗΓΗΣΗ ΑΡΙΜΟ ΦΟΙΣΗΣΩΝ ΕΞΑΜΗΝΟ ΑΝΑΘΕΗ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΕΡΓΑΙΑ 1 Σα κνληέια πξνψζεζεο Above-the-Line

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΕΙ. I.ηόρν: II. Εύρος:

ΠΡΟΣΑΕΙ. I.ηόρν: II. Εύρος: Project Sexual Abuse Against Children in Residential Institutions, financed through the European Commission's Daphne III Programme 2007-2013, JLS/2007/DAP-1/178/-30-CE-0229207/00-68 ΠΡΟΣΑΕΙ I.ηόρν: Κχξηνο

Διαβάστε περισσότερα

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες.

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες. ΦΩΣΟΤΝΘΔΗ Δλαιιαθηηθή δηεξγαζία παξαγσγήο ελέξγεηαο Υξεζηκνπνηείηαη από ηνπο νλνκαδόκελνπο θσηνζπλζεηηθνύο νξγαληζκνύο Οπζηαζηηθά ε αληίζηξνθε δηεξγαζία ηεο αλαπλνήο πλίζηαηαη ζηελ δέζκεπζε ειηαθήο ελέξγεηαο

Διαβάστε περισσότερα

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ Συστήματα Αρίθμησης Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ 1 Ειζαγωγή Τν bit είλαη ε πην βαζηθή κνλάδα κέηξεζεο. Είλαη κία θαηάζηαζε on ή off ζε έλα ςεθηαθό θύθισκα. Άιιεο θνξέο είλαη κία θαηάζηαζε high ή low voltage

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ 1 ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ ΝΟΗΠΚΝΠ 2 Τν πεηξέιαην, πνπ κεξηθέο θνξέο ζηελ θαζεκεξηλή γιώζζα απνθαιείηαη θαη μαύπορ σπςσόρ ή τσάι τος Ρέξαρ, είλαη

Διαβάστε περισσότερα

Μειέηε εθαξκνγήο πνζνηηθνπνηεκέλεο εθηίκεζεο επαγγεικαηηθνύ θηλδύλνπ ζε εζληθό επίπεδν γηα ηελ Κύπξν

Μειέηε εθαξκνγήο πνζνηηθνπνηεκέλεο εθηίκεζεο επαγγεικαηηθνύ θηλδύλνπ ζε εζληθό επίπεδν γηα ηελ Κύπξν ΣΜΖΜΑ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ ΠΑΡΑΓΧΓΖ & ΓΗΟΗΚΖΖ Μειέηε εθαξκνγήο πνζνηηθνπνηεκέλεο εθηίκεζεο επαγγεικαηηθνύ θηλδύλνπ ζε εζληθό επίπεδν γηα ηελ Κύπξν Γηαηξηβή πνπ ππεβιήζε γηα ηε κεξηθή ηθαλνπνίεζε ησλ απαηηήζεσλ γηα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΔΝΝΟΙΔ ΚΑΙ ΟΡΙΜΟΙ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ

ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΔΝΝΟΙΔ ΚΑΙ ΟΡΙΜΟΙ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΜΑΘΗΜΑ 2T2 41 ΓΟΜΙΚΗ ΦΤΙΚΗ ΗΥΟΜΟΝΩΗ - ΗΥΟΠΡΟΣΑΙΑ ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΜΟΝΑΓΔ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΚΑΣΗΓΟΡΙΔ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΑΝΔΗ ΠΑΡΑΜΔΣΡΟΙ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΑΝΔΗ ΚΡΙΣΗΡΙΑ ΗΥΟΜΟΝΩΗ - ΗΥΟΠΡΟΣΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΠΡΟΒΛΗΜΑ Σε έλα ηνπξλνπά βόιετ δήισζαλ ζπκκεηνρή νκάδεο Γπκλαζίσλ ηεο Κύπξνπ.

Διαβάστε περισσότερα

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Ναηαιία Σπαλνύ, spanou@igme.gr & natspanou@gmail.com Τερληθόο Γεσιόγνο (M.Sc.) Πεξηγξαθή Χάξηεο ρσξηθήο θαηαλνκήο

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία των Υπόγειων Υδάτων στην Ευρώπη Η ΝΕΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΥΠΟΓΕΙΑ ΥΔΑΤΑ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ

Προστασία των Υπόγειων Υδάτων στην Ευρώπη Η ΝΕΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΥΠΟΓΕΙΑ ΥΔΑΤΑ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ Προστασία των Υπόγειων Υδάτων στην Ευρώπη Η ΝΕΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΥΠΟΓΕΙΑ ΥΔΑΤΑ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ Προστασία των Υπόγειων Υδάτων στην Ευρώπη Η ΝΕΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Fysiotek Treatment. Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία

Fysiotek Treatment. Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία Πρώτη φορά στην Ελλάδα η επεμβατική φυσικοθεραπεία Στόχος: το μηχανικό αίτιο του μυοσκελετικού προβλήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΛΕΣ WINDOWS ΚΑΙ UNIX

ΕΝΤΟΛΕΣ WINDOWS ΚΑΙ UNIX ΕΝΤΟΛΕΣ WINDOWS ΚΑΙ UNIX Σηότοι εργαζηηρίοσ Σην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ, νη θνηηεηέο ζα εμνηθεησζνύλ κε βαζηθέο εληνιέο δηθηπαθώλ πξσηνθόιισλ νη νπνίεο βξίζθνπλ εθαξκνγή ζε πεξηβάιινληα Windows

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Γηα ηε δηεπθόιπλζή ζαο θαηά ην switch-off ηεο πεξηνρήο ηεο Πεινπνλλήζνπ έρνπκε πξνζζέζεη ζηνπο ςεθηαθνύο καο δέθηεο κία λέα,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΟΜΕΑ ΤΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΜΑΣΟΡΑΚΗ ΕΛΕΝΑ, ΔΙΕΤΘΤΝΣΡΙΑ Ε.Ε.Ε.Ε.Κ ΑΙΓΑΛΕΩ. 25-11-11, 1ο ΕΠΑΛ ΑΘΗΝΩΝ

Ο ΣΟΜΕΑ ΤΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΜΑΣΟΡΑΚΗ ΕΛΕΝΑ, ΔΙΕΤΘΤΝΣΡΙΑ Ε.Ε.Ε.Ε.Κ ΑΙΓΑΛΕΩ. 25-11-11, 1ο ΕΠΑΛ ΑΘΗΝΩΝ ΓΙΗΜΔΡΙΓΑ ΔΔΣΔΚ: ΣΟΜΔΙ ΚΑΙ ΔΙΓΙΚΟΣΗΣΔ ΣΟΤ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟΤ ΛΤΚΔΙΟΤ Ο ΣΟΜΕΑ ΤΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΜΑΣΟΡΑΚΗ ΕΛΕΝΑ, ΔΙΕΤΘΤΝΣΡΙΑ Ε.Ε.Ε.Ε.Κ ΑΙΓΑΛΕΩ 25-11-11, 1ο ΕΠΑΛ ΑΘΗΝΩΝ Ο ηνκέαο ζηνρεύεη: ηε δεκηνπξγία επαγγεικαηηώλ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΤΣΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΗΣΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑ. 24 25 26 Απριλίου 2015 κλειςτό γυμναςτήριο «Δημήτρησ Τόφαλοσ»

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΤΣΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΗΣΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑ. 24 25 26 Απριλίου 2015 κλειςτό γυμναςτήριο «Δημήτρησ Τόφαλοσ» ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΤΣΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΗΣΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑ 24 25 26 Απριλίου 2015 κλειςτό γυμναςτήριο «Δημήτρησ Τόφαλοσ» Τν Παλεπηζηήκην Παηξώλ, ην Δπηκειεηήξην Αραΐαο θαη ε Πεξηθέξεηα Γπηηθήο Διιάδαο

Διαβάστε περισσότερα

Γηαηί λα ςεθίζεηε ζηηο εθινγέο ηνπ Επξσπατθνχ Κνηλνβνπιίνπ

Γηαηί λα ςεθίζεηε ζηηο εθινγέο ηνπ Επξσπατθνχ Κνηλνβνπιίνπ ΕΤΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΣΡΟΠΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ UNIT A1 / EUROPEAN ELECTIONS PROJECT TEAM Γηαηί λα ςεθίζεηε ζηηο εθινγέο ηνπ Επξσπατθνχ Κνηλνβνπιίνπ Η Επξσπατθή Έλσζε (EΕ) παίξλεη θάζε κέξα απνθάζεηο πνπ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013 ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 7 ΜΑΪΟΥ 13 ΘΔΜΑ Α : (Α1) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 33-335 (Α) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 6 (Α3) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα (Α) α) Λάζνο β) Σωζηό γ) Σωζηό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 6 ο Προγράμμαηα θωηογραθικών μηχανών Επιλογέας προγραμμάηων Μαο δίλεη ηε δπλαηόηεηα λα ειέγμνπκε ην άλνηγκα δηαθξάγκαηνο θαη

Διαβάστε περισσότερα

Αναμόπθωζη Ππογπάμμαηορ Πποπηςσιακών Σποςδών

Αναμόπθωζη Ππογπάμμαηορ Πποπηςσιακών Σποςδών Αναμόπθωζη Ππογπάμμαηορ Πποπηςσιακών Σποςδών Ζ Σπλέιεπζε (Σ) ηνπ Τκήκαηνο Βηνκεραληθήο Γηνίθεζεο θαη Τερλνινγίαο ηεο 18/5/2015 ελέθξηλε ηελ αλακόξθσζε ηνπ Πξνγξάκκαηνο Πξνπηπρηαθώλ Σπνπδώλ. Παξαθαινύληαη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ

ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Απνηειέζκαηα Ψεθνθνξίαο ηα ζέκαηα ηεο B Επαλαιεπηηθήο Γεληθήο πλέιεπζεο ηωλ Μεηόρωλ ηεο Εζληθήο Σξάπεδαο ηεο Ειιάδνο ηεο 23/11/2012 (άξζξν 32 παξ. 1 θ.λ. 2190/1920, παξ. 4.1.3.3.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: Β4ΣΞΛ-4ΔΡ. D:\backup2\ETAP-MME\EgikliosETAPn4093.doc Γηαηεξεηέν κέρξη 31-12-2022

ΑΔΑ: Β4ΣΞΛ-4ΔΡ. D:\backup2\ETAP-MME\EgikliosETAPn4093.doc Γηαηεξεηέν κέρξη 31-12-2022 D:\backup2\ETAP-MME\EgikliosETAPn4093.doc Γηαηεξεηέν κέρξη 31-12-2022 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΣΙΑ Αζήλα, 21-11- 2012 ΤΠΟΤΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΙΑ Αξηζ.Πξ.Φ 10070/νηθ. 27043 /1799 ΚΟΙΝ. ΑΦΑΛΙΗ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΚΟΙΝ.ΑΦΑΛΙΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_3207/391 1. Τελ άιιε κέξα νη Τξηάθνληα, πνιύ ηαπεηλσκέλνη θαη ληώζνληαο εγθαηαιειεηκκέλνη, ζπγθεληξώζεθαλ ζην ρώξν ησλ ζπλεδξηάζεσλ παξάιιεια, νη «ηξεηο ρηιηάδεο», ζε όια ηα ζεκεία όπνπ είραλ ηνπνζεηεζεί,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α

Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1. Τερληθή Έθζεζε- Δλδεηθηηθφο Πξνυπνινγηζκφο 2. Έληππν πξνζθνξάο ΘΔΜΑ : Πξνκήζεηα εηδψλ θαζαξηφηεηαο Φξεκαηνδφηεζε : Ιδίνη Πφξνη Σ Δ Υ Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ )

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Τν πξόβιεκα - Γηαξξνή λεξνύ Αθόκε θαη κηα κηθξή δηαξξνή λεξνύ κπνξεί λα πξνθαιέζεη θαηαζηξνθή αλ δελ αληρλεπζεί εγθαίξσο Δηαξξνή κπνξεί λα πξνέιζεη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΔΗΛΑΣΙΑ. Ισάλλεο Παπαληθνιάνπ

ΠΟΔΗΛΑΣΙΑ. Ισάλλεο Παπαληθνιάνπ ΠΟΔΗΛΑΣΙΑ Ισάλλεο Παπαληθνιάνπ Η πνδειαζία είλαη κηα επράξηζηε δξαζηεξηόηεηα κε πνιιά πιενλεθηήκαηα, δηαδεδνκέλε παγθνζκίσο. Ωζηόζν, ππάξρνπλ παξάγνληεο πνπ ζέηνπλ ηελ ζσκαηηθή καο αθεξαηόηεηα ζε θίλδπλν

Διαβάστε περισσότερα