ΓΙΟΙΚΗΗ ΣΗ ΤΓΔΙΑ ΣΔΙ ΠΔΙΡΑΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΓΙΟΙΚΗΗ ΣΗ ΤΓΔΙΑ ΣΔΙ ΠΔΙΡΑΙΑ"

Transcript

1 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΓΙΟΙΚΗΗ ΣΗ ΤΓΔΙΑ ΣΔΙ ΠΔΙΡΑΙΑ ΞΔΝΗ ΠΡΟΒΑΣΟΠΟΤΛΟΤ ΟΡΓΑΝΩΙΑΚΗ ΓΟΜΗ ΔΘΝΙΚΟΤ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΟ ΟΡΓΑΝΩΜΔΝΟΤ ΠΡΟΤΜΠΣΩΜΑΣΙΚΟΤ ΔΛΔΓΥΟΤ ΓΙΑ ΣΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΣΟΤ ΜΑΣΟΤ ΣΗΝ ΔΛΛΑΓΑ Γηπισκαηηθή Δξγαζία γηα ηελ απφθηεζε Μεηαπηπρηαθνχ Γηπιψκαηνο Δηδίθεπζεο Πεηξαηάο, 2013

2 ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΓΙΟΙΚΗΗ ΣΗ ΤΓΔΙΑ ΣΔΙ ΠΔΙΡΑΙΑ ΞΔΝΗ ΠΡΟΒΑΣΟΠΟΤΛΟΤ ΟΡΓΑΝΩΙΑΚΗ ΓΟΜΗ ΔΘΝΙΚΟΤ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΟ ΟΡΓΑΝΩΜΔΝΟΤ ΠΡΟΤΜΠΣΩΜΑΣΙΚΟΤ ΔΛΔΓΥΟΤ ΓΙΑ ΣΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΣΟΤ ΜΑΣΟΤ ΣΗΝ ΔΛΛΑΓΑ Δπηβιέπσλ Καζεγεηήο: Αλαπιεξψηξηα Καζεγήηξηα Δηξήλε Φαθαιηνχ Γηπισκαηηθή Δξγαζία γηα ηελ απφθηεζε Μεηαπηπρηαθνχ Γηπιψκαηνο Δηδίθεπζεο Πεηξαηάο, 2013 ii

3 UNIVERSITY OF PIRAEUS MASTER OF SCIENCE IN HEALTH MANAGEMENT ΣΔΙ OF PIRAEUS XENI PROVATOPOULOU ORGANIZATIONAL STRUCTURE OF A NATIONAL BREAST CANCER SCREENING PROGRAMME IN GREECE Supervisor: Associate Professor Irene Fafaliou Graduate Thesis Submitted for the Degree MSc in Health Management Piraeus, 2013 iii

4 ΔΤΥΑΡΗΣΗΔ Ζ επηηπρήο νινθιήξσζε ηεο παξνχζαο Γηπισκαηηθήο Δξγαζίαο επηηεχρζεθε κε ηε ζηήξημε θαη ηε ζπκβνιή ζεκαληηθψλ πξνζσπηθνηήησλ θαη ζπλεξγαηψλ. Πξσηίζησο, ζα ήζεια λα εθθξάζσ ηελ απφ θαξδηάο επγλσκνζχλε θαη απεξηφξηζηε εθηίκεζε ζηελ επηβιέπνπζα Αλαπιεξψηξηα Καζεγήηξηα θα. Δηξήλε Φαθαιηνχ γηα ηελ ακέξηζηε θαη ζπλερή βνήζεηα, θαζνδήγεζε θαη ππνζηήξημε θαζ φιε ηε δηάξθεηα εθπφλεζεο ηεο εξγαζίαο. Ηδηαίηεξεο επραξηζηίεο νθείισ ζηνπο δηαθεθξηκέλνπο επαγγεικαηίεο πγείαο πνπ ζπκκεηείραλ ζηελ εκπεηξηθή έξεπλα απαξηίδνληαο ηελ νκάδα εηδηθψλ, θαη δηέζεζαλ φρη κφλν ηνλ ρξφλν ηνπο αιιά θαη ηελ πνιχηηκε θαη καθξφρξνλε εκπεηξία ηνπο ζπκβάιινληαο νπζηαζηηθά ζηελ εθπφλεζε ηεο κειέηεο. Έλα πνιχ κεγάιν επραξηζηψ απνδίδσ ζηελ αδεξθή κνπ γηα ηε ζπλεηζθνξά ηεο θαηά ηελ επηκέιεηα ηεο εξγαζίαο αιιά θπξίσο γηα ηε βνήζεηα θαη ζπκπαξάζηαζή ηεο ζε απηφ κνπ ην εγρείξεκα. Δπίζεο επραξηζηψ ζεξκά ηνπο ζπλεξγάηεο κνπ γηα ηελ ππνζηήξημε θαη θαηαλφεζε πνπ επέδεημαλ ζε φιε ηε δηάξθεηα ησλ ζπνπδψλ κνπ. Δπηπιένλ, ζα ήζεια λα επραξηζηήζσ ηνπο θαζεγεηέο κνπ ζην Μεηαπηπρηαθφ Πξφγξακκα πνπδψλ «Γηνίθεζε ηεο Τγείαο» πνπ κνπ άλνημαλ λένπο νξίδνληεο ζε άγλσζηνπο κέρξη πξφηηλνο γλσζηηθνχο ηνκείο. Σέινο επηζπκψ λα εθθξάζσ πνιιά επραξηζηψ ζηνπο γνλείο κνπ θαη ζηνπο θίινπο κνπ, νη νπνίνη κε ζηήξημαλ κε ζζέλνο θαη ζπλέπεηα θαη ζηέθνληαη πάληα δίπια κνπ ζηηο επηινγέο κνπ. iv

5 ΠΔΡΗΛΖΦΖ Ο θαξθίλνο ηνπ καζηνχ απνηειεί ηε ζπρλφηεξε κνξθή θαθνήζνπο λφζνπ θαη ηε ζπρλφηεξε αηηία ζαλάηνπ ζην γπλαηθείν θχιν, παγθνζκίσο. Αλ θαη ε ζπρλφηεηα εκθάληζεο ηεο λφζνπ ζηελ Διιάδα θαηαγξάθεηαη σο κία απφ ηηο ρακειφηεξεο ζηελ Δπξψπε, κέζα ζηα επφκελα ρξφληα αλακέλεηαη αικαηψδεο αχμεζε ησλ θξνπζκάησλ αλαδεηθλχνληαο ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ σο έλα θνξπθαίν δήηεκα δεκφζηαο πγείαο. Ο πξνζπκπησκαηηθφο έιεγρνο ή δεπηεξνγελήο πξφιεςε ζπληζηά έλα απνηειεζκαηηθφ κέηξν γηα ηελ πξψηκε θαη έγθαηξε αλίρλεπζε ηνπ θαξθίλνπ ηνπ καζηνχ. Απνθέξεη ζεκαληηθά νθέιε γηα ην άηνκν θαη ην θνηλσληθφ ζχλνιν, θαζψο ζπλεηζθέξεη ζηε κείσζε ηεο ζλεζηκφηεηαο θαη λνζεξφηεηαο απφ ηε λφζν. Πξνυπφζεζε γηα ηε κεγηζηνπνίεζε ηνπ νθέινπο είλαη ε δηεμαγσγή νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ ζην πιαίζην ζπγθεθξηκέλσλ πνιηηηθψλ πγείαο. Σα πεξηζζφηεξα Δπξσπατθά θξάηε έρνπλ ήδε πξνρσξήζεη ζηελ πινπνίεζε θαη εθαξκνγή πξνγξακκάησλ νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ, ζχκθσλα κε ηηο Δπξσπατθέο ζπζηάζεηο. Αληίζεηα, ζηελ Διιάδα ν πξνζπκπησκαηηθφο έιεγρνο γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ είλαη θπξίσο επθαηξηαθφο. Ζ παξνχζα κειέηε απνζθνπεί ζηνλ πξνζδηνξηζκφ ηεο νξγαλσζηαθήο δνκήο ελφο πξνγξάκκαηνο νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζηελ Διιάδα, πξνζαξκνζκέλν ζηελ εγρψξηα επηδεκηνινγία ηεο λφζνπ, ζηα ραξαθηεξηζηηθά ηνπ ειιεληθνχ ζπζηήκαηνο πγείαο, θαη ζηηο δηαζέζηκεο ππνδνκέο ζε λνζειεπηηθά ηδξχκαηα, εμνπιηζκφ θαη αλζξψπηλν δπλακηθφ. Γηα ην ζθνπφ απηφ, αξρηθά κειεηήζεθαλ εθηελψο ηα πξνγξάκκαηα νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζηελ Δπξψπε, κε ηδηαίηεξε έκθαζε ζε ηξία Δπξσπατθά θξάηε. ηε ζπλέρεηα, δεδνκέλεο ηεο βαξχλνπζαο ζεκαζίαο ηεο γλψκεο ηεο ειιεληθήο επηζηεκνληθήο θνηλφηεηαο, εθπνλήζεθε πνηνηηθή έξεπλα ζε νκάδα εηδηθψλ κε ηε κέζνδν ηεο εηο βάζνο ζπλέληεπμεο. ηφρνο ήηαλ ν πξνζδηνξηζκφο ησλ βαζηθψλ ραξαθηεξηζηηθψλ ελφο πξνγξάκκαηνο πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ, ησλ απαηηνχκελσλ ππνδνκψλ θαη ησλ πξνδηαγξαθψλ ιεηηνπξγίαο ηνπο. Δπίζεο, αμηνινγήζεθε ε δπλαηφηεηα ελζσκάησζεο ηνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ ζην ειιεληθφ ζχζηεκα πγείαο, θαη θαζνξίζηεθε ην κνληέιν θαη νη θνξείο νξγάλσζεο θαη δηαρείξηζήο ηνπ. Σέινο ηδηαίηεξε αλαθνξά γίλεηαη ζηελ εθηθηφηεηα πινπνίεζεο θαη ηνπ νηθνλνκηθνχ νθέινπο ηνπ νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ. v

6 Σα επξήκαηα ηεο κειέηεο ππνζηεξίδνπλ πσο ν νξγαλσκέλνο πξνζπκπησκαηηθφο έιεγρνο γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ αλαθέξεηαη ζε φιεο ηηο πγηείο ειιελίδεο ειηθίαο 40 έσο 74 εηψλ. πλίζηαηαη ζηε δηελέξγεηα καζηνγξαθίαο θαη θιηληθήο εμέηαζεο απφ εμεηδηθεπκέλνπο επαγγεικαηίεο πγείαο, ε νπνία επαλαιακβάλεηαη αλά δηεηία. Ο πξνζπκπησκαηηθφο έιεγρνο δηελεξγείηαη ζε νξγαλσκέλεο Μνλάδεο Γηαγλσζηηθήο Απεηθφληζεο. Σαπηφρξνλα νη Μνλάδεο Γηαγλσζηηθήο Αμηνιφγεζεο θαη νη Δμεηδηθεπκέλεο Μνλάδεο Μαζηνχ αλαιακβάλνπλ ηε δηεθπεξαίσζε πεξηζηαηηθψλ κε χπνπηα επξήκαηα ή δηαγλσζκέλε λφζν, αληίζηνηρα. ιεο νη Μνλάδεο Μαζηνχ εδξάδνληαη ζηα δεκφζηα λνζνθνκεία ηεο ρψξαο θαη αθνινπζνχλ ηελ ηεξαξρηθή δνκή απηψλ. Ζ ζπκκεηνρή ηνπ ηδησηηθνχ ηνκέα ηεο πγείαο είλαη ελδεδεηγκέλε ζε πεξηπηψζεηο, φπνπ νη δεκφζηνη θνξείο παξνρήο ππεξεζηψλ αδπλαηνχλ λα θαιχςνπλ ηηο αλάγθεο ηνπ πιεζπζκνχ. Ζ νξγάλσζε ηνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ αθνινπζεί ην ζπγθεληξσηηθφ κνληέιν. χκθσλα κε απηφ, ν ηνπηθφο έιεγρνο θαη ν ζπληνληζκφο ηεο δξάζεο θάζε Μνλάδαο εκπίπηεη ζηηο αξκνδηφηεηεο ηεο Ογθνινγηθήο Δπηηξνπήο ηνπ Ννζνθνκείνπ ζην νπνίν εδξάδεηαη. ε πεξηθεξεηαθφ επίπεδν, ην ζχζηεκα δηαρεηξίδεηαη απφ ηηο Τγεηνλνκηθέο Πεξηθέξεηεο ηεο ρψξαο κέζσ εηδηθψλ επηηξνπψλ. Κεληξηθή αξρή νξγάλσζεο, δηαρείξηζεο θαη ειέγρνπ ηνπ ζπζηήκαηνο είλαη έλαο εμεηδηθεπκέλνο θνξέαο, ν νπνίνο ζπγθεληξψλεη ην ζχλνιν ησλ αξκνδηνηήησλ. Ζ δηαζθάιηζε ηεο πνηφηεηαο ηνπ ζπζηήκαηνο δηελεξγείηαη απφ Αλεμάξηεηε Αξρή. Ο ζπζρεηηζκφο ησλ επξεκάησλ ηεο κειέηεο ρξεζηκνπνηείηαη σο πιαίζην αλαθνξάο γηα ην ζρεδηαζκφ ηεο νξγαλσζηαθήο δνκήο θαη ηνλ πξνζδηνξηζκφ ηεο ξνήο ησλ δηαδηθαζηψλ ελφο εζληθνχ πξνγξάκκαηνο πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζηελ Διιάδα. χκθσλα κε ηε γλψκε ησλ εηδηθψλ, κία ηέηνηα πξσηνβνπιία είλαη θαη εθηθηή θαη νηθνλνκηθά ζπκθέξνπζα, αθφκα θαη ππφ ηηο παξνχζεο δπζκελείο νηθνλνκηθέο ζπγθπξίεο. Λέμεηο-θιεηδηά: θαξθίλνο καζηνχ, νξγαλσκέλνο πξνζπκπησκαηηθφο έιεγρνο; βαζηθά ραξαθηεξηζηηθά πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ; Μνλάδεο Μαζηνχ θαη πξνδηαγξαθέο ιεηηνπξγίαο; δνκή θαη νξγάλσζε; θνξείο δηαρείξηζεο, ζπληνληζκνχ θαη ειέγρνπ vi

7 ABSTRACT Breast cancer is the most frequently diagnosed type of human malignancy and the leading cause of death in females, worldwide. Even though its incidence rate in Greece is one of the lowest among the European countries, significant increases are expected in the following years. As a result, breast cancer emerges as a major public health issue. Screening or secondary prevention is an effective measure for the early detection and diagnosis of breast cancer. It offers great benefit to individuals as well as to society, since it efficiently reduces mortality and morbidity rates due to the disease. Maximization of the associated benefits is achieved through the implementation of organized screening programmes, in the context of specific health-related policies. Most European countries have already established and run organized breast cancer screening programmes, according to the European recommendations. On the contrary, breast cancer screening in Greece is mostly opportunistic. The present study aims to elucidate the organizational structure of an organized breast cancer screening programme in Greece, taking into account the local epidemiology of the disease, the characteristics of the Greek health service and the availability of its resources in hospitals, equipment and manpower. For this purpose, an extensive review of the current literature on the European breast cancer screening programmes was originally performed, emphasizing on three specific European countries. Subsequently, and taking into consideration that the opinion of the Greek experts is of major importance, a qualitative research was applied using the methodology of in depth interviews with experts. The interviews aimed to define the basic characteristics of a breast cancer screening programme in Greece, its requirements in terms of breast units and their operational specifications. The integration of the screening programme within the Greek health service, the way it is organized and the authorities for its management and control were also defined. Finally, the feasibility of the implementation and the cost effectiveness of an organized breast cancer screening programme are discussed. According to our research data, breast cancer screening is applied in all healthy Greek women aged between 40 and 74 years. It involves mammography and clinical breast examination, carried out by experienced health professionals, and is repeated biennially. Screening services are delivered in organized Diagnostic Breast Imaging Units. Breast Assessment Units and Specialist Breast Units manage women with vii

8 suspicious findings or breast cancer, respectively. All breast Units are located within public hospitals and follow their hierarchy. The private health sector is involved in breast cancer screening, in cases where the public health service is unable to efficiently cover womens needs. Breast cancer screening is organized in a centralized structure, according to which the local control and coordination of the activities of each Unit is administered by the Oncology Committee of the corresponding hospital, where it is located. Regional management of screening is allocated to the District Health Directorates of the country, through special committees. The overall management, coordination and control of breast cancer screening is centralized in a national commission, that is responsible for all related functions. An independent body is responsible for the quality assurance of the programme. The elucidation of the organizational structure and the process flowchart of a national organized breast cancer screening programme in Greece derives from the combination of all of our findings. According to the experts, such an initiative is both feasible and cost effective, even during recent financial crisis. Key-words: breast cancer; organized screening programme; basic characteristics of breast cancer screening; Breast Units and operational specifications; structure and organization; bodies for management, coordination and control viii

9 ΠΗΝΑΚΑ ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΧΝ ΚΔΦΑΛΑΗΟ 1 ΔΗΑΓΧΓΖ... 1 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 2 ΑΠΟΑΦΖΝΗΖ ΟΡΧΝ Δπηδεκηνινγία ηνπ θαξθίλνπ ηνπ καζηνχ Δπηδεκηνινγία ηνπ θαξθίλνπ ηνπ καζηνχ ζηελ Δπξψπε Δπηδεκηνινγία ηνπ θαξθίλνπ ηνπ καζηνχ ζηελ Διιάδα Πξνζπκπησκαηηθφο έιεγρνο γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ Θεηηθέο θαη αξλεηηθέο επηπηψζεηο ηνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ Δίδε πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ Οξγαλσκέλνο πξνζπκπησκαηηθφο έιεγρνο γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ Απνηειεζκαηηθφηεηα πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ Οηθνλνκηθή αμηνιφγεζε πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ χγθξηζε ηεο νηθνλνκηθήο απνηειεζκαηηθφηεηαο κεηαμχ επθαηξηαθνχ θαη νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ΚΔΦΑΛΑΗΟ 3 ΠΡΟΤΜΠΣΧΜΑΣΗΚΟ ΔΛΔΓΥΟ ΓΗΑ ΣΟΝ ΚΑΡΚΗΝΟ ΣΟΤ ΜΑΣΟΤ ΣΖΝ ΔΤΡΧΠΖ Δπξσπατθέο νδεγίεο γηα ηελ πξφιεςε ηνπ θαξθίλνπ ηνπ καζηνχ Δπξσπατθέο Καηεπζπληήξηεο Γξακκέο γηα ηε Γηαζθάιηζε ηεο Πνηφηεηαο ηνπ Πξνζπκπησκαηηθνχ Διέγρνπ Αλίρλεπζεο θαη Γηάγλσζεο ηνπ Καξθίλνπ ηνπ Μαζηνχ Οινθιεξσκέλε αληηκεηψπηζε ηνπ θαξθίλνπ ηνπ καζηνχ Γηαδηθαζία πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ ζηα πιαίζηα ηεο νινθιεξσκέλεο αληηκεηψπηζεο ηνπ θαξθίλνπ ηνπ καζηνχ πζηήκαηα πγείαο ζηηο ρψξεο ηεο Δπξψπεο Πξνζπκπησκαηηθφο έιεγρνο γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζηηο ρψξεο ηεο Δπξψπεο Γηαθνξέο κεηαμχ ησλ πξνγξακκάησλ νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζηηο ρψξεο ηεο Δπξψπεο Δκβέιεηα, νξγάλσζε, ρξεκαηνδφηεζε ix

10 Πιεζπζκφο-ζηφρνο, κεζνδηάζηεκα θαη κέζνδνο ειέγρνπ χζηεκα πξφζθιεζεο θαη επαλάθιεζεο Γηαζθάιηζε πνηφηεηαο Ζλσκέλν Βαζίιεην Δζληθφ χζηεκα Τγείαο ζην Ζλσκέλν Βαζίιεην Τπεξεζίεο θξνληίδαο θαξθίλνπ Μεηξψα θαξθίλνπ Δζληθφ πξφγξακκα πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζην Ζλσκέλν Βαζίιεην Ηηαιία χζηεκα Τγείαο ζηελ Ηηαιία Τπεξεζίεο θξνληίδαο θαξθίλνπ Μεηξψα θαξθίλνπ Πξνζπκπησκαηηθφο έιεγρνο γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζηελ Ηηαιία Γεξκαλία χζηεκα Τγείαο ζηε Γεξκαλία Τπεξεζίεο θξνληίδαο θαξθίλνπ Μεηξψα θαξθίλνπ Πξνζπκπησκαηηθφο έιεγρνο γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζηε Γεξκαλία πγθξηηηθή παξνπζίαζε ηνπ νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζην Ζλσκέλν Βαζίιεην, ηελ Ηηαιία θαη ηε Γεξκαλία Οξγάλσζε, ραξαθηεξηζηηθά Απφδνζε ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ΠΡΟΤΜΠΣΧΜΑΣΗΚΟ ΔΛΔΓΥΟ ΓΗΑ ΣΟΝ ΚΑΡΚΗΝΟ ΣΟΤ ΜΑΣΟΤ ΣΖΝ ΔΛΛΑΓΑ Διιεληθφ ζχζηεκα πγείαο Θεζκνζεηεκέλα φξγαλα γηα ηνλ θαξθίλν Μεηξψα θαξθίλνπ Πξνζπκπησκαηηθφο έιεγρνο γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζηελ Διιάδα Δζληθφ ζρέδην δξάζεο γηα ηνλ θαξθίλν Πηινηηθή εθαξκνγή νξγαλσκέλνπ πξνγξάκκαηνο πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ x

11 4.2.3 Ο πξνζπκπησκαηηθφο έιεγρνο γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζηελ Διιάδα ζήκεξα Αδπλακίεο ηνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ ζηελ Διιάδα πκκεηνρή Δλεκέξσζε θαη εθπαίδεπζε Πξφζβαζε Γξαθεηνθξαηία/Υξνλνβφξεο δηαδηθαζίεο Αμηνπηζηία θαη πνηφηεηα ππεξεζηψλ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ Οξγαλσκέλα Γηαγλσζηηθά Κέληξα Μαζηνχ Οηθνλνκηθφ θφζηνο γηα ην άηνκν θαη ην ζχζηεκα πγείαο ΚΔΦΑΛΑΗΟ 5 ΔΜΠΔΗΡΗΚΖ ΔΡΔΤΝΑ Ζ ζπλέληεπμε σο κεζνδνινγηθφ εξγαιείν ζηελ πνηνηηθή έξεπλα Μεζνδνινγία εκπεηξηθήο έξεπλαο πλέληεπμε Δξσηεκαηνιφγην Γείγκα Απνηειέζκαηα ηεο έξεπλαο ΚΔΦΑΛΑΗΟ 6 ΤΜΠΔΡΑΜΑΣΑ-ΠΡΟΣΑΔΗ ΠΑΡΑΡΣΖΜΑ A ΠΑΡΑΡΣΖΜΑ B ΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΑ xi

12 ΚΑΣΑΛΟΓΟ ΠΗΝΑΚΧΝ Πίλαθαο 2.1 Δθηίκεζε ηεο % πνζνζηηαίαο κείσζεο ηεο ζλεζηκφηεηαο απφ θαξθίλν ηνπ καζηνχ θαηά ηελ εθαξκνγή πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ, ζε δηάθνξα επξσπατθά θξάηε Πίλαθαο 2.2 Δθηίκεζε ηνπ ιφγνπ θφζηνπο-απνηειεζκαηηθφηεηαο πξνγξακκάησλ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ, ζε δηάθνξα επξσπατθά θξάηε Πίλαθαο 2.3 Οθέιε, θφζηνο θαη νηθνλνκηθή απνηειεζκαηηθφηεηα ηνπ επθαηξηαθνχ θαη νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ Πίλαθαο 3.1 πζηήκαηα πγείαο ζηηο ρψξεο ηεο Δπξψπεο Πίλαθαο 3.2 Οξγαλσηηθέο, δνκηθέο θαη ρξεκαηνδνηηθέο δηαθνξέο κεηαμχ ησλ πξνγξακκάησλ νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζηηο ρψξεο ηεο Δπξψπεο Πίλαθαο 3.3 Υαξαθηεξηζηηθά ηνπ νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζηηο ρψξεο ηεο Δπξψπεο Πίλαθαο 3.4 Γείθηεο απφδνζεο ηνπ νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζην Ζλσκέλν Βαζίιεην, γηα ην έηνο Πίλαθαο 3.5 Γείθηεο απφδνζεο ησλ πξνγξακκάησλ νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζηελ Ηηαιία, θαηά ηα έηε Πίλαθαο 3.6 Γείθηεο απφδνζεο ηνπ νξγαλσκέλνπ πξνγξάκκαηνο πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζην Οκνζπνλδηαθφ θξαηίδην ηεο Βφξεηαο Ρελαλίαο-Βεζηθαιίαο, θαηά ηα έηε Πίλαθαο 3.7 Γείθηεο απφδνζεο ησλ πξνγξακκάησλ νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζην Ζλσκέλν Βαζίιεην, ζηελ Ηηαιία θαη ζηε Γεξκαλία Πίλαθαο 4.1 Γείθηεο απφδνζεο ηνπ πηινηηθνχ πξνγξάκκαηνο πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζηνπο λνκνχο Ζιείαο θαη Μεζζελίαο xii

13 Πίλαθαο 4.2 πλνιηθφ θαη επηπξφζζεην εηήζην θφζηνο εζληθνχ πξνγξάκκαηνο πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ Πίλαθαο 6.1 Καηαλνκή ησλ Κέληξσλ Τγείαο θαη ησλ Γεληθψλ, Ννκαξρηαθψλ θαη Πεξηθεξεηαθψλ Ννζνθνκείσλ ηεο Διιάδαο ζηηο 7 Τγεηνλνκηθέο Πεξηθέξεηεο ηεο ρψξαο xiii

14 ΚΑΣΑΛΟΓΟ ΓΡΑΦΖΜΑΣΧΝ Γξάθεκα 2.1 ηαζκηζκέλε γηα ηελ ειηθία επίπησζε θαη ζλεζηκφηεηα απφ θαξθίλν ηνπ καζηνχ παγθνζκίσο... 6 Γξάθεκα 2.2 ηαζκηζκέλε γηα ηελ ειηθία επίπησζε θαη ζλεζηκφηεηα απφ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζηελ Δπξψπε... 7 Γξάθεκα 2.3 Δπίπησζε ηνπ θαξθίλνπ ηνπ καζηνχ ζηα θξάηε ηεο Δπξψπεο θαηά ηα έηε 1990 θαη Γξάθεκα 2.4 Πνζνζηηαία κεηαβνιή ηεο ζλεζηκφηεηαο απφ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζηα επξσπατθά θξάηε θαηά ηελ πεξίνδν Γξάθεκα 2.5 Πνζνζηηαία επίπησζε ησλ ζπλεζέζηεξσλ ηχπσλ θαξθίλνπ ζηελ Διιάδα ην Γξάθεκα 2.6 Πνζνζηηαία ζλεζηκφηεηα απφ ηνπο ζπλεζέζηεξνπο ηχπνπο θαξθίλνπ ζηελ Διιάδα ην Γξάθεκα 2.7 Δηδηθή θαηά ειηθία ζλεζηκφηεηα απφ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζηελ Διιάδα θαηά ηε ρξνληθή πεξίνδν Γξάθεκα 2.8 Γηαδηθαζίεο θαη απνηειέζκαηα ηνπ νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ Γξάθεκα 3.1 Πεξηγξαθή ηεο δηαδηθαζίαο πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ ζηα πιαίζηα ηεο νινθιεξσκέλεο αληηκεηψπηζεο ηνπ θαξθίλνπ ηνπ καζηνχ, ζχκθσλα κε ηηο Δπξσπατθέο νδεγίεο Γξάθεκα 3.2 πλνπηηθή παξνπζίαζε ηνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζηα θξάηε-κέιε ηεο Δπξσπατθήο Έλσζεο, ην Γξάθεκα 5.1 Γξαθηθή παξάζηαζε ησλ απφςεσλ ησλ εηδηθψλ γηα ηελ ειηθία έλαξμεο ηνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ Γξάθεκα 5.2 Γξαθηθή παξάζηαζε ησλ απφςεσλ ησλ εηδηθψλ γηα ηελ ειηθία ιήμεο ηνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ Γξάθεκα 5.3 Γξαθηθή παξάζηαζε ησλ απφςεσλ ησλ εηδηθψλ γηα ηε ζπρλφηεηα επαλάιεςεο ηνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ xiv

15 Γξάθεκα 5.4 Γξαθηθή παξάζηαζε ησλ απφςεσλ ησλ εηδηθψλ γηα ηε κεζνδνινγία ειέγρνπ θαηά ηνλ πξνζπκπησκαηηθφ έιεγρν γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ Γξάθεκα 5.5 Γξαθηθή παξάζηαζε ησλ απφςεσλ ησλ εηδηθψλ γηα ηε δεκηνπξγία 3 ηχπσλ Μνλάδσλ Μαζηνχ Γξάθεκα 5.6 Γξαθηθή παξάζηαζε ησλ απφςεσλ ησλ εηδηθψλ γηα ηηο ππεξεζίεο πγείαο πνπ πξέπεη λα πξνζθέξνληαη απφ ηηο Μνλάδεο Γηαγλσζηηθήο Απεηθφληζεο.. 94 Γξάθεκα 5.7: Γξαθηθή παξάζηαζε ησλ απφςεσλ ησλ εηδηθψλ γηα ηνλ φγθν εξγαζίαο ζηηο Μνλάδεο Γηαγλσζηηθήο Απεηθφληζεο Γξάθεκα 5.8 Γξαθηθή παξάζηαζε ησλ απφςεσλ ησλ εηδηθψλ γηα ηα λνζειεπηηθά ηδξχκαηα πνπ πξέπεη λα εδξάδνπλ ηηο Μνλάδεο Γηαγλσζηηθήο Απεηθφληζεο Γξάθεκα 5.9 Γξαθηθή παξάζηαζε ησλ απφςεσλ ησλ εηδηθψλ γηα ηε δεκηνπξγία Κηλεηψλ Μνλάδσλ Γηαγλσζηηθήο Απεηθφληζεο Γξάθεκα 5.10 Γξαθηθή παξάζηαζε ησλ απφςεσλ ησλ εηδηθψλ γηα ηηο ππεξεζίεο πγείαο πνπ πξέπεη λα πξνζθέξνληαη απφ ηηο Μνλάδεο Γηαγλσζηηθήο Αμηνιφγεζεο. 97 Γξάθεκα 5.11 Γξαθηθή παξάζηαζε ησλ απφςεσλ ησλ εηδηθψλ γηα ηνλ φγθν εξγαζίαο ζηηο Μνλάδεο Γηαγλσζηηθήο Αμηνιφγεζεο Γξάθεκα 5.12 Γξαθηθή παξάζηαζε ησλ απφςεσλ ησλ εηδηθψλ γηα ηα λνζειεπηηθά ηδξχκαηα πνπ πξέπεη λα εδξάδνπλ ηηο Μνλάδεο Γηαγλσζηηθήο Αμηνιφγεζεο Γξάθεκα 5.13 Γξαθηθή παξάζηαζε ησλ απφςεσλ ησλ εηδηθψλ γηα ηελ πιεζπζκηαθή θάιπςε ησλ Δμεηδηθεπκέλσλ Μνλάδσλ Μαζηνχ Γξάθεκα 5.14 Γξαθηθή παξάζηαζε ησλ απφςεσλ ησλ εηδηθψλ γηα ην θαηαιιειφηεξν ζχζηεκα νξγάλσζεο θαη δηαρείξηζεο ηνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ Γξάθεκα 5.15 Γξαθηθή παξάζηαζε ησλ απφςεσλ ησλ εηδηθψλ γηα ηελ θεληξηθή αξρή νξγάλσζεο θαη δηαρείξηζεο ηνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ Γξάθεκα 5.16 Γξαθηθή παξάζηαζε ησλ απφςεσλ ησλ εηδηθψλ γηα ηελ πεξηθεξεηαθή/ηνπηθή αξρή δηαρείξηζεο ηνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ xv

16 Γξάθεκα 5.17 Γξαθηθή παξάζηαζε ησλ απφςεσλ ησλ εηδηθψλ γηα ηνλ θνξέα γηα ηε δηαζθάιηζε πνηφηεηαο ηνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ Γξάθεκα 5.18 Γξαθηθή παξάζηαζε ησλ απφςεσλ ησλ εηδηθψλ γηα ηε ζπκκεηνρή ζπκβεβιεκέλσλ ηδησηηθψλ θέληξσλ ζηνλ πξνζπκπησκαηηθφ έιεγρν γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ... Γξάθεκα 5.19 Γξαθηθή παξάζηαζε ησλ απφςεσλ ησλ εηδηθψλ γηα ηελ εθηθηφηεηα ηεο πινπνίεζεο ελφο εζληθνχ πξνγξάκκαηνο νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζηελ Διιάδα... Γξάθεκα 5.20 Γξαθηθή παξάζηαζε ησλ απφςεσλ ησλ εηδηθψλ γηα ην νηθνλνκηθφ φθεινο ηεο εθαξκνγήο ελφο εζληθνχ πξνγξάκκαηνο νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζηελ Διιάδα... Γξάθεκα 6.1 Τγεηνλνκηθέο Πεξηθέξεηεο ηεο Διιάδαο Γξάθεκα 6.2 Οξγαλσζηαθή δνκή εζληθνχ πξνγξάκκαηνο πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζηελ Διιάδα xvi

17 ΤΝΣΟΜΔΤΔΗ ΑΔΠ Αθαζάξηζην Δγρψξην Πξντφλ ΓΤΠΔ Γηνηθεηηθή Τγεηνλνκηθή Πεξηθέξεηα εθ. εθαηνκκχξηα ΔΑΝ Δζληθφ Αξρείν Νενπιαζηψλ ΔΔ Δπξσπατθή Έλσζε ΔΛΣΑΣ Διιεληθή ηαηηζηηθή Αξρή ΔΟΠΤΤ Δζληθφο Οξγαληζκφο Παξνρήο Τπεξεζηψλ Τγείαο ΔΓΤ Δζληθή ρνιή Γεκφζηαο Τγείαο ΔΤ Δζληθφ χζηεκα Τγείαο IKA Ίδξπκα Κνηλσληθψλ Αζθαιίζεσλ θ. αι. θαη άιια θ. ζπλ. θαη ζπλεξγάηεο ΚΔΔΛΠΝΟ Κέληξν Διέγρνπ θαη Πξφιεςεο Ννζεκάησλ ΚΔΤ Κεληξηθφ Δζληθφ πκβνχιην Τγείαο ΜΚΟ Με Κεξδνζθνπηθή Οξγάλσζε ΠΦΤ Πξσηνβάζκηα Φξνληίδα Τγείαο ΟΑΔΔ Οξγαληζκφο Αζθάιηζεο Διεχζεξσλ Δπαγγεικαηηψλ ΟΓΑ Οξγαληζκφο Γεσξγηθψλ Αζθαιίζεσλ ΟΔΝ Ογθνινγηθή Δπηηξνπή ησλ Ννζνθνκείσλ θαη Ηδησηηθψλ Κιηληθψλ ΟΟΑ Οξγαληζκφο Οηθνλνκηθήο πλεξγαζίαο θαη Αλάπηπμεο ΤΠΔ Τγεηνλνκηθή Πεξηθέξεηα ρηι. ρηιηάδεο επξψ GISMa LYs NBSP NHS OECD SSN QALYs UKACR USL Gruppo Italiano per lo Screening Mammografico, Ηηαιηθή Οκάδα γηα ηνλ Πξνζπκπησκαηηθφ Έιεγρν ηνπ Καξθίλνπ ηνπ Μαζηνχ Life Years Gained, Κεξδηζκέλα Έηε Εσήο National Breast Screening Programme, Δζληθφ Πξφγξακκα Πξνζπκπησκαηηθνχ Διέγρνπ γηα ηνλ Καξθίλν ηνπ Μαζηνχ National Health Service Δζληθφ χζηεκα Τγείαο Organisation for Economic Co-operation and Development, Οξγαληζκφο Οηθνλνκηθήο πλεξγαζίαο θαη Αλάπηπμεο Servizio Sanitario Nationale, Δζληθφ χζηεκα Τγείαο Quality Adjusted Life Years Gained, Πνηνηηθά Πξνζδηνξηζκέλα Κεξδηζκέλα Έηε Εσήο United Kingdom Association of Cancer Registries, Έλσζε Μεηξψσλ Καξθίλνπ ηνπ Ζλσκέλνπ Βαζηιείνπ Unitarie Sanitarie Locali, Σνπηθέο Μνλάδεο Τγείαο xvii

18 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 1: ΔΗΑΓΧΓΖ Ζ πγεία έρεη αλαγλσξηζηεί σο θαζνξηζηηθφο παξάγνληαο θαη ζεκειηψδεο πξνυπφζεζε γηα ηε δηαηήξεζε θαη βειηίσζε ηνπ αλζξψπηλνπ θεθαιαίνπ. Οη ζχγρξνλεο πξνθιήζεηο ζηνλ πγεηνλνκηθφ ηνκέα παγθνζκίσο απαηηνχλ ηελ αλάπηπμε δξάζεσλ δεκφζηαο πγείαο, κε ζθνπφ ηε βέιηηζηε αληαπφθξηζε ζηηο δηαξθψο απμαλφκελεο πγεηνλνκηθέο αλάγθεο, ηελ απνηειεζκαηηθή αληηκεηψπηζε ησλ κεηδφλσλ παξαγφλησλ θηλδχλνπ θαη ηνλ πεξηνξηζκφ ησλ θνηλσληθννηθνλνκηθψλ αληζνηήησλ. Ζ δεκφζηα πγεία πξνζεγγίδεηαη σο έλα ζχλζεην θνηλσληθφ, πνιηηηθφ θαη δηνηθεηηθφ εγρείξεκα., ην νπνίν ζηνρεχεη ζηε βειηίσζε ηνπ επηπέδνπ πγείαο ηνπ πιεζπζκνχ βάζε επηζηεκνληθήο ηεθκεξίσζεο. ήκεξα, ν ξφινο ηεο δεκνζίαο πγείαο έρεη επεθηαζεί θαη πξνζαλαηνιίδεηαη ζηνλ έιεγρν ησλ ρξφλησλ λνζεκάησλ, ζηελ αλάπηπμε πνιηηηθψλ θαη ζηξαηεγηθψλ γηα ηελ αγσγή θαη πξναγσγή ηεο πγείαο, ζηελ πινπνίεζε πξνγξακκάησλ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ θαη ζηε δηακφξθσζε κέηξσλ θαη δνκψλ γηα ηε βειηίσζε ηεο πνηφηεηαο δσήο, ηελ πξναγσγή ηεο πγείαο, ηε κείσζε ηνπ θνξηίνπ λνζεξφηεηαο θαη ηελ εμνηθνλφκεζε πφξσλ (Πάβε θ. ζπλ., 2011). Ο πξνζπκπησκαηηθφο έιέγρνο ή δεπηεξνγελήο πξφιεςε απνζθνπεί ζηελ έγθαηξε θαη πξψηκε αλίρλεπζε ρξφλησλ κε κεηαδνηηθψλ λνζεκάησλ ζε πγηή θαη αζπκπησκαηηθά άηνκα (Committee of Ministers, 1994). Απνθέξεη εμαηξεηηθά νθέιε ζην άηνκν θαη ζην θνηλσληθφ ζχλνιν, θαζψο ζπλεηζθέξεη ζεκαληηθά ζηε βειηίσζε ηεο πξφγλσζεο ηεο λφζνπ, ζηελ απνηειεζκαηηθή ζεξαπεπηηθή αληηκεηψπηζή ηεο, ζηελ απνθπγή επψδπλσλ ζεξαπεπηηθψλ πξνζεγγίζεσλ θαη πνιπδάπαλσλ εμεηάζεσλ, ζηελ αχμεζε ηνπ πξνζδφθηκνπ επηβίσζεο, ζηε βειηίσζε ηεο πνηφηεηαο δσήο ησλ αζζελψλ θαη ζηνλ πεξηνξηζκφ ησλ δαπαλψλ. Κπξίσο, επηηπγράλεη ηε κείσζε ηεο εηδηθήο ζλεζηκφηεηαο απφ ηε λφζν (Παηέξαο, 2004). Ζ νξζή εθαξκνγή ηνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα έλα λφζεκα πξνυπνζέηεη ηελ εθπιήξσζε κίαο ζεηξάο θξηηεξίσλ πνπ ζρεηίδνληαη κε ηα ραξαθηεξηζηηθά θαη ηελ επηδεκηνινγία ηεο πάζεζεο, ηηο δπλαηφηεηεο δηάγλσζεο θαη ζεξαπείαο, θαη ην θφζηνο απηψλ (Holland, Stewart and Masseria, 2006). Πέξα απφ ηα παξαπάλσ, απαξαίηεηε πξνυπφζεζε γηα ηελ απνηειεζκαηηθφηεηα ηνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ είλαη ε ζπζηεκαηηθή θαη νξγαλσκέλε εθαξκνγή ηνπ ζηα πιαίζηα κίαο ζηξαηεγηθήο θαη φρη σο παξνρή ζπνξαδηθψλ θαη πεξηζηαζηαθψλ ππεξεζηψλ πγείαο (Susser, 1975). πσο ππνδεηθλχεηαη απφ ζχγρξνλεο κειέηεο, ε αδπλακία ησλ ζπζηεκάησλ πγείαο λα 1

19 νξγαλψζνπλ πξνγξάκκαηα πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ ζε εζληθφ επίπεδν αθνχζηα πξνάγεη ηνλ επθαηξηαθφ έιεγρν, κε δπζκελείο επηπηψζεηο ζηελ πνηφηεηα ησλ παξερφκελσλ ππεξεζηψλ πγείαο θαη ζην θφζηνο (de Gelder et al., 2009). Ζ απνηειεζκαηηθφηεηα θαη ε νηθνλνκηθή απνδνηηθφηεηα ηνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ κεγηζηνπνηείηαη φηαλ απηφο αζθείηαη κέζα απφ ηελ πινπνίεζε νινθιεξσκέλσλ θαη νξγαλσκέλσλ πξνγξακκάησλ εζληθήο εκβέιεηαο. Πξνο απηή ηελ θαηεχζπλζε, εζληθά πξνγξάκκαηα νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ δηελεξγνχληαη ήδε ζηελ πιεηνλφηεηα ησλ θξαηψλ-κειψλ ηεο Δπξσπατθήο Έλσζεο (European Cancer Observatory, 2011). Δμαίξεζε απνηειεί ε Διιάδα, ζηελ νπνία ν πξνζπκπησκαηηθφο έιεγρνο είλαη σο επί ην πιείζηνλ επθαηξηαθφο. Παξφιν πνπ ε ειιεληθή πνιηηεία έρεη επηζήκσο αλαγλσξίζεη ηελ αλάγθε γηα ηελ εθαξκνγή νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ (Τπνπξγείν Τγείαο θαη Κνηλσληθήο Αιιειεγγχεο, 2008), δελ έρεη επηηεπρζεί νπζηαζηηθή πξφνδνο κε ην «Δζληθφ ρέδην Γξάζεο γηα ηνλ Καξθίλν» λα παξακέλεη κία ζεσξεηηθή πξνζέγγηζε. Ο ζχλζεηνο θαη πνιππαξαγνληηθφο ραξαθηήξαο ελφο πξνγξάκκαηνο νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ, ζε ζπλδπαζκφ κε ηελ αλάγθε ελζσκάησζήο ηνπ ζην επξχηεξν ζχζηεκα θξνληίδαο πγείαο ησλ αζζελψλ κε θαξθίλν, θαζηζηά ηελ εηζαγσγή ηνπ ζηελ θαζεκεξηλή θιηληθή πξάμε ηδηαίηεξα δχζθνιε. Χο εθ ηνχηνπ, ε επηηπρή εθαξκνγή ηνπ πξνυπνζέηεη ηελ εθ ησλ πξνηέξσλ αμηνιφγεζε πιεζψξαο εκπιεθνκέλσλ παξαγφλησλ θαη παξακέηξσλ (Σέξπνο, 1996). θνπφο ηεο παξνχζαο δηπισκαηηθήο εξγαζίαο είλαη ν ζρεδηαζκφο ηεο νξγαλσζηαθήο δνκήο ελφο εζληθνχ πξνγξάκκαηνο νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζηελ Διιάδα. ε απηά ηα πιαίζηα, ε εξγαζία πεξηιακβάλεη ηε δηεξεχλεζε επηκέξνπο παξακέηξσλ ηνπ πξνγξάκκαηνο πνπ αθνξνχλ ζηα βαζηθά ραξαθηεξηζηηθά ηνπ, ζηελ εγθαζίδξπζε ησλ απαηηνχκελσλ ππνδνκψλ θαη ζηνλ πξνζδηνξηζκφ ησλ πξνδηαγξαθψλ ιεηηνπξγίαο ηνπο, ζηελ ελζσκάησζε ηνπ πξνγξάκκαηνο ζην ειιεληθφ ζχζηεκα πγείαο θαη ζηνλ πξνζδηνξηζκφ ηεο ζχζηαζεο ησλ αξκφδησλ θνξέσλ θαη αξρψλ. Γηα ηελ επίηεπμε ησλ ζηφρσλ ηεο κειέηεο πξνεγήζεθε εθηελήο αλαζθφπεζε ηεο δηεζλνχο βηβιηνγξαθίαο ζε ζέκαηα πνπ αθνξνχλ ζηε λφζν ηνπ θαξθίλνπ ηνπ καζηνχ θαη ζηνλ πξνζπκπησκαηηθφ έιεγρν σο κέζνδν πξψηκεο δηάγλσζεο. Δπίζεο κειεηήζεθαλ ζε βάζνο ηα ζπζηήκαηα πγείαο θαη ηα εθαξκνδφκελα πξνγξάκκαηα πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηε λφζν ζηηο ρψξεο ηεο Δπξψπεο. Ζ βηβιηνγξαθηθή αλαζθφπεζε εζηηάζηεθε θπξίσο ζε ηξία Δπξσπατθά θξάηε, ην Ζλσκέλν Βαζίιεην, ηελ Ηηαιία θαη ηε Γεξκαλία, 2

20 θαζψο απηά δηαθξίλνληαη απφ ηδηαηηεξφηεηεο ηφζν ζηα ζπζηήκαηα πγείαο ηνπο φζν θαη ζηα πξνγξάκκαηα νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ πνπ δηελεξγνχλ. Ηδηαίηεξε αλαθνξά γίλεηαη ζηελ Διιάδα, ε νπνία πεξηιακβάλεη πεξηγξαθή ηνπ ειιεληθνχ ζπζηήκαηνο πγείαο, ηνπ ππάξρνληνο θαζεζηψηνο φζνλ αθνξά ζηε δεπηεξνγελή πξφιεςε ηνπ θαξθίλνπ ηνπ καζηνχ θαζψο θαη ησλ αδπλακηψλ θαη κεηνλεθηεκάησλ πνπ ην ραξαθηεξίδνπλ. Με ζθνπφ ηνλ ζρεδηαζκφ ελφο ξεαιηζηηθνχ θαη πινπνηήζηκνπ πξνγξάκκαηνο νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ, ην νπνίν είλαη θαηάιιεια πξνζαξκνζκέλν θαη ζπκβαηφ κε ηελ νξγάλσζε, ηνλ ηξφπν ιεηηνπξγίαο, ηηο ππνδνκέο θαη ηηο δπλαηφηεηεο ηνπ ειιεληθνχ ζπζηήκαηνο πγείαο, αθνινχζεζε ε δηεμαγσγή εκπεηξηθήο έξεπλαο πνηνηηθνχ ηχπνπ κε ηε κεζνδνινγία ησλ εηο βάζνο ζπλεληεχμεσλ ζε εηδηθνχο (in depth interview in experts). Ζ δηπισκαηηθή εξγαζία δηαξζξψλεηαη ζε έμη επηκέξνπο θεθάιαηα. Σν παξφλ Πξψην θεθάιαην πεξηιακβάλεη κία πεξηιεπηηθή παξνπζίαζε ηνπ αληηθεηκέλνπ ηεο κειέηεο θαη ησλ ιφγσλ πνπ θαζηζηνχλ ηε δηεξεχλεζή ηνπ βαξχλνπζαο ζεκαζίαο. Δπηπιένλ πεξηγξάθεηαη ζπλνπηηθά ε κεζνδνινγία ηεο έξεπλαο θαη παξαηίζεληαη νη εηδηθνί ζθνπνί θαη ζηφρνη ηεο. ην Γεχηεξν θεθάιαην αλαθέξεηαη ε επηδεκηνινγία ηνπ θαξθίλνπ ηνπ καζηνχ παγθνζκίσο, ζηα Δπξσπατθά θξάηε θαη εηδηθφηεξα ζηελ Διιάδα. Δπηπιένλ απνζαθελίδεηαη ε έλλνηα ηνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ, κε έκθαζε ζηνλ νξγαλσκέλν πξνζπκπησκαηηθφ έιεγρν. Αθνινπζεί εθηελήο αλαθνξά ζηελ απνηειεζκαηηθφηεηα θαη ηελ νηθνλνκηθή αμηνιφγεζε ησλ πξνγξακκάησλ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ. Σν Σξίην θεθάιαην αζρνιείηαη κε ηελ εθαξκνγή ηνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζηελ Δπξψπε. Σν θεθάιαην απηφ θαηαιακβάλεη ηε κεγαιχηεξε έθηαζε ηνπ ζεσξεηηθνχ κέξνπο ηεο δηπισκαηηθήο εξγαζίαο, θαζψο απνηειεί ηελ θχξηα πεγή άληιεζεο πιεξνθνξηψλ θαη ζηνηρείσλ πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ ζηε ζπλέρεηα γηα ηε δηελέξγεηα ηεο εκπεηξηθήο κειέηεο. Αξρηθά, γίλεηαη κλεία ζηηο Δπξσπατθέο νδεγίεο γηα ηελ πξφιεςε ηεο λφζνπ θαη πεξηγξαθή ηεο δηαδηθαζίαο ηνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ ζηα πιαίζηα ηεο νινθιεξσκέλεο αληηκεηψπηζεο ησλ αζζελψλ κε θαξθίλν καζηνχ. Αθνινπζεί ζπλνπηηθή παξνπζίαζε ησλ ζπζηεκάησλ πγείαο θαη ησλ πξνγξακκάησλ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηε λφζν ζηα Δπξσπατθά θξάηε, κε έκθαζε ζηηο δηαθνξέο πνπ θαηαγξάθνληαη κεηαμχ απηψλ. ηε ζπλέρεηα, αθνινπζεί αλαιπηηθή πεξηγξαθή θαη ζπγθξηηηθή παξνπζίαζε ησλ ζπζηεκάησλ πγείαο θαη ησλ πξνγξακκάησλ νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ πνπ εθαξκφδνληαη ζην Ζλσκέλν Βαζίιεην, ζηελ Ηηαιία θαη ζηε Γεξκαλία. ην Σέηαξην θεθάιαην ηεο δηπισκαηηθήο εξγαζίαο πεξηγξάθεηαη ην 3

21 ειιεληθφ ζχζηεκα πγείαο, ε πξνζέγγηζε ηεο πνιηηείαο θαη ην ππάξρνλ θαζεζηψο γηα ηε δεπηεξνγελή πξφιεςε ηεο λφζνπ. Δπίζεο γίλεηαη ηδηαίηεξε αλαθνξά ζηηο αδπλακίεο θαη ειιείςεηο ηνπ ζπζηήκαηνο πγείαο θαη ηδηαίηεξα ζε ζρέζε κε ηνλ πξνζπκπησκαηηθφ έιεγρν ζηε ρψξα καο. Σν Πέκπην θεθάιαην πεξηγξάθεη ηελ εκπεηξηθή έξεπλα φπσο δηεμήρζε, θαη παξνπζηάδεη ηα επξήκαηα ηεο κειέηεο αλά ζεκαηηθή ελφηεηα. Αθνινπζεί ν ζρνιηαζκφο ησλ επξεκάησλ θαη ε θαηάζεζε ησλ πξνηάζεσλ πνπ απνξξένπλ απφ απηά ζην Έθην θεθάιαην. Δλ θαηαθιείδη, παξνπζηάδεηαη ην πξνηεηλφκελν κνληέιν δνκήο θαη νξγάλσζεο ελφο εζληθνχ πξνγξάκκαηνο νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζηελ Διιάδα θαη ν ζρεδηαζκφο ησλ δηαγξακκάησλ ξνήο ησλ γπλαηθψλ, ησλ πιεξνθνξηψλ θαη ησλ ειεγθηηθψλ δηαδηθαζηψλ. 4

22 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 2: ΑΠΟΑΦΖΝΗΖ ΟΡΧΝ 2.1 Δπηδεκηνινγία ηνπ θαξθίλνπ ηνπ καζηνύ Παγθνζκίσο, ν θαξθίλνο ηνπ καζηνχ απνηειεί ηελ πην ζπρλή κνξθή θαξθίλνπ ζηηο γπλαίθεο θαη ηε δεχηεξε ζε ζπρλφηεηα ζην ζχλνιν ηνπ πιεζπζκνχ, αληηζηνηρψληαο ζην 23% (1,38 εθ.) ησλ λενδηαγλσζκέλσλ πεξηζηαηηθψλ θαξθίλνπ ην Δπηπιένλ απνηειεί ηελ πξψηε αηηία ζαλάηνπ ζηηο γπλαίθεο (458,4 ρηι. ζάλαηνη, 14%) θαη ηελ πέκπηε ζπλνιηθά (Ferlay et al., 2010). Δλδηαθέξνπζα είλαη ε παξαηήξεζε πσο πεξίπνπ ην 50% ησλ λέσλ πεξηζηαηηθψλ θαξθίλνπ ηνπ καζηνχ αθνξά ζηηο νηθνλνκηθά αλεπηπγκέλεο ρψξεο, κε ηνπο πςειφηεξνπο ξπζκνχο επίπησζεο (αξηζκφο λενδηαγλσζκέλσλ πεξηζηαηηθψλ αλά άηνκα αλά έηνο) λα εληνπίδνληαη ζηελ δπηηθή θαη βφξεηα Δπξψπε, ζηελ Απζηξαιία/Νέα Εειαλδία θαη ζηε Βφξεηα Ακεξηθή (Γξάθεκα 2.1) (Ferlay et al., 2010). εκαληηθή αχμεζε ζηελ επίπησζε ηνπ θαξθίλνπ ηνπ καζηνχ ζεκεηψζεθε ζε πνιιέο δπηηθέο ρψξεο θαηά ηηο δεθαεηίεο ηνπ 1980 θαη 1990, ε νπνία απφ ην 2000 θαη κεηά άξρηζε λα θαηαγξάθεη πησηηθέο ηάζεηο (Jemal et al., 2011). ζνλ αθνξά ζηε ζλεζηκφηεηα απφ ηε λφζν, ηα πςειφηεξα πνζνζηά ζαλάησλ εληνπίδνληαη ζε ρψξεο ηεο Αθξηθήο θαη ηεο Δπξψπεο (Γξάθεκα 2.1). εκαληηθή κείσζε ζηε ζλεζηκφηεηα απφ θαξθίλν ηνπ καζηνχ έρεη παξαηεξεζεί ζε πνιιέο δπηηθέο ρψξεο ηα ηειεπηαία 25 ρξφληα, ε νπνία νθείιεηαη πξσηίζησο ζηελ πξψηκε δηάγλσζε θαη ζηηο πην απνηειεζκαηηθέο ζεξαπεπηηθέο πξνζεγγίζεηο. Αληίζεηα, ηφζν ε επίπησζε φζν θαη ε ζλεζηκφηεηα απφ ηε λφζν απμάλνληαη ξαγδαία ζηηο αθξηθαληθέο θαη αζηαηηθέο ρψξεο (Jemal et al., 2011) Δπηδεκηνινγία ηνπ θαξθίλνπ ηνπ καζηνύ ζηελ Δπξώπε Ο θαξθίλνο ηνπ καζηνχ θαηαγξάθεη ηα πςειφηεξα πνζνζηά επίπησζεο θαη ζλεζηκφηεηαο ζην γπλαηθείν θχιν κεηαμχ φισλ ησλ ηχπσλ θαξθίλνπ θαη ζηελ Δπξψπε (Ferlay, Parkin and Steliarova-Foucher, 2010). Σν 2008 ζε 40 επξσπατθά θξάηε ζπλνιηθά, δηαγλψζηεθαλ 421,0 ρηι. λέα πεξηζηαηηθά θαξθίλνπ ηνπ καζηνχ, πνζνζηφ πνπ αληηζηνηρεί ζην 28,2% ηνπ ζπλφινπ ησλ λενπιαζηψλ ζηηο γπλαίθεο. Αληίζηνηρα, νη ζάλαηνη εμαηηίαο ηεο λφζνπ αλήιζαλ ζε 129,0 ρηι., αληηζηνηρψληαο ζην 17,0% επί ηνπ ζπλφινπ ησλ ζαλάησλ απφ θαξθίλν. Ζ ζηαζκηζκέλε γηα ηελ ειηθία επίπησζε θαη ζλεζηκφηεηα απφ ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζηελ Δπξψπε ησλ 27, γηα ην 2008, αλήιζε ζε 5

23 103,7/ θαη 23,9/ θαηνίθνπο, αληίζηνηρα (Γξάθεκα 2.2) (Ferlay, Parkin and Steliarova-Foucher, 2010). Μεγάιεο δηαθπκάλζεηο παξαηεξνχληαη κεηαμχ ησλ ρσξψλ ηεο Δπξψπεο, φζνλ αθνξά ζηελ επίπησζε θαη ζηε ζλεζηκφηεηα απφ ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ. εκαληηθά πςειφηεξα πνζνζηά επίπησζεο θαηαγξάθνληαη ζε θξάηε ηεο δπηηθήο Δπξψπεο θαη θπξίσο ζην Βέιγην, ζηε Γαιιία, ζηελ Οιιαλδία θαη ζηελ Ηξιαλδία. Αληίζηνηρα, ηα πςειφηεξα πνζνζηά ζαλάησλ εμαηηίαο ηεο λφζνπ ζεκεηψλνληαη ζην Βέιγην, ζηε Γαλία θαη ζηελ Οιιαλδία, ελψ αθνινπζνχλ ε Μάιηα, ε Οπγγαξία θαη ε Ηξιαλδία (Γξάθεκα 2.2) (Ferlay, Parkin and Steliarova-Foucher, 2010). Γξάθεκα 2.1: ηαζκηζκέλε γηα ηελ ειηθία επίπησζε θαη ζλεζηκόηεηα από θαξθίλν ηνπ καζηνύ παγθνζκίσο. Πεγή: Jemal et al.,

24 Γξάθεκα 2.2: ηαζκηζκέλε γηα ηελ ειηθία επίπησζε θαη ζλεζηκόηεηα από θαξθίλν ηνπ καζηνύ ζηελ Δπξώπε. Πεγή: European Cancer Observatory, 2011 ε φια ηα θξάηε ηεο Δπξψπεο παξαηεξείηαη δηαρξνληθή αχμεζε ζηελ επίπησζε ηνπ θαξθίλνπ ηνπ καζηνχ, κε ηηο κεγαιχηεξεο πνζνζηηαίεο κεηαβνιέο λα θαηαγξάθνληαη ζηε Ληζνπαλία, ηε Ννξβεγία, ηελ Δζζνλία θαη ηε Λεηνλία (Γξάθεκα 2.3) (Héry et al., 2008). Αλ θαη ε αχμεζε ηεο επίπησζεο ηεο λφζνπ παγθνζκίσο απνδίδεηαη θπξίσο ζηελ εθαξκνγή πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ θαη ζε αιιαγέο ζηνπο παξάγνληεο αλαπαξαγσγήο, ζπκπεξηιακβαλνκέλεο ηεο εθηεηακέλεο ρνξήγεζεο νξκνληθήο ζεξαπείαο ππνθαηάζηαζεο 7

25 ζηηο κεηεκκελνπαπζηαθέο γπλαίθεο, ε ξαγδαία αχμεζε ζηηο ρψξεο ηεο θεληξηθήο θαη αλαηνιηθήο Δπξψπεο θαίλεηαη πσο ζρεηίδεηαη κε ηελ απφηνκε κεηαζηξνθή ζην ζχγρξνλν δπηηθφ ηξφπν δσήο (Jemal et al., 2011). Γξάθεκα 2.3: Δπίπησζε ηνπ θαξθίλνπ ηνπ καζηνύ ζηα θξάηε ηεο Δπξώπεο θαηά ηα έηε 1990 θαη Πεγή: European Union Public Health Information System, 2010 Αληίζεηα, ε ζλεζηκφηεηα απφ ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζε 30 επξσπατθέο ρψξεο παξνπζίαζε ζεκαληηθή κέζε κείσζε θαηά 19% απφ ην 1989 έσο ην 2006 (Autier et al., 2010). Παξφια απηά, ζεκαληηθέο δηαθνξέο παξαηεξνχληαη κεηαμχ ησλ ρσξψλ, κε ηε ζλεζηκφηεηα λα παξνπζηάδεη απφ κέγηζηε κείσζε θαηά 44,5% ζηελ Ηζιαλδία έσο θαη κέγηζηε αχμεζε θαηά 16,6% ζηελ Ρνπκαλία. πλνιηθά, κείσζε ηεο ζλεζηκφηεηαο ζε πνζνζηφ κεγαιχηεξν ηνπ 20% έρεη θαηαγξαθεί ζε 15 επξσπατθέο ρψξεο. Αληίζεηα, αχμεζε ηεο ζλεζηκφηεηαο παξαηεξείηαη ζε κφιηο ηέζζεξηο επξσπατθέο ρψξεο, αλάκεζα ζηηο νπνίεο δπζηπρψο ζπκπεξηιακβάλεηαη θαη ε Διιάδα. (Γξάθεκα 2.4). Οη εξεπλεηέο ζεκεηψλνπλ πσο νη κεγαιχηεξεο κεηψζεηο αθνξνχλ ζε επξσπατθέο ρψξεο, ζηηο νπνίεο εθαξκφδνληαη εζληθά πξνγξάκκαηα πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ απφ ηηο αξρέο ηεο δεθαεηίαο ηνπ 1990, ππάξρεη άκεζε θαη εχθνιε πξφζβαζε ζε λέεο ζεξαπεπηηθέο πξνζεγγίζεηο, θαη έρεη γίλεη επξχηεξε αλαδηνξγάλσζε ησλ ηαηξηθψλ ππεξεζηψλ κε έκθαζε ζηελ ελίζρπζε ησλ εμεηδηθεπκέλσλ κνλάδσλ καζηνχ θαη ζηελ πξνψζεζε ηεο δηεπηζηεκνληθήο πξνζέγγηζεο. Αληίζεηα, κηθξή κείσζε ή ζπλερήο αχμεζε ηεο ζλεζηκφηεηαο παξαηεξείηαη ζε ρψξεο κε πεξηνξηζκέλεο εκβέιεηαο θαη θαθήο νξγάλσζεο πξνγξάκκαηα πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ, κε αλεπάξθεηα καζηνγξαθηθνχ 8

26 εμνπιηζκνχ, κε κεησκέλε πξφζβαζε ζε λέεο αληηθαξθηληθέο ζεξαπείεο θαη κε ρακειέο δαπάλεο πγείαο (Autier et al., 2010). Γξάθεκα 2.4: Πνζνζηηαία κεηαβνιή ηεο ζλεζηκόηεηαο από θαξθίλν ηνπ καζηνύ ζηα επξσπατθά θξάηε θαηά ηελ πεξίνδν Πεγή: Autier et al., 2010 Πξφζθαηα έγηλε κηα πξνζπάζεηα γηα ηελ πξφβιεςε ηεο ζλεζηκφηεηαο απφ ηνλ θαξθίλνπ ζηηο ρψξεο ηεο Δπξσπατθήο Έλσζεο, κε βάζε πξνυπάξρνληα ζηνηρεία ηνπ Παγθφζκηνπ Οξγαληζκνχ Τγείαο γηα ηε ρξνληθή πεξίνδν (Malvezzi et al., 2011). χκθσλα κε ηα απνηειέζκαηα ηεο κειέηεο, ε ζλεζηκφηεηα απφ ηε λφζν ζπλνιηθά αλακελφηαλ λα παξνπζηάζεη κείσζε θαηά 7% θαη 6% ζηνπο άληξεο θαη ζηηο γπλαίθεο αληίζηνηρα, κέρξη ην ζνλ αθνξά ζηε ζλεζηκφηεηα απφ ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ, νη εθηηκήζεηο ήηαλ πσο ζα ζπλερίζεη λα επηηπγράλεηαη κείσζε, θπξίσο ιφγσ ηεο βειηίσζεο ζην ρεηξηζκφ θαη ζηε ζεξαπεία ηεο λφζνπ. Παξφια απηά, ζα ζπλερίζνπλ λα ππάξρνπλ ζεκαληηθέο απνθιίζεηο κεηαμχ ησλ ρσξψλ ηεο Δπξψπεο Δπηδεκηνινγία ηνπ θαξθίλνπ ηνπ καζηνύ ζηελ Διιάδα ηελ Διιάδα, ε απνπζία ελφο εληαίνπ, νξγαλσκέλνπ θνξέα ππεχζπλνπ γηα ηε ζπγθέληξσζε ζηνηρείσλ αλαθνξηθά κε ηελ εκθάληζε λέσλ πεξηζηαηηθψλ θαξθίλνπ, ηε δηάγλσζε, ηε ζεξαπεία αιιά θαη ηε ζλεζηκφηεηα απφ ηε λφζν, ζε ζπλδπαζκφ κε ηελ 9

27 έιιεηςε κεηξψσλ αζζελψλ θαζηζηνχλ ηελ επηδεκηνινγηθή παξαθνινχζεζε ηνπ θαξθίλνπ ηδηαίηεξα δχζθνιε. Χο απνηέιεζκα, ηα δεδνκέλα πνπ αθνξνχλ ζηελ επίπησζε ηεο λφζνπ ή ζηε ζλεζηκφηεηα απφ απηήλ πξνθχπηνπλ σο επί ην πιείζηνλ απφ κεκνλσκέλεο θαη απνζπαζκαηηθέο κειέηεο θαη θαη επέθηαζε απνηεινχλ εθηηκήζεηο, πξνβιέςεηο ή πξνβνιέο ησλ δηαζέζηκσλ ζηνηρείσλ. χκθσλα κε απηέο, εθηηκάηαη φηη ζηελ Διιάδα κία ζηηο δέθα γπλαίθεο ζα αλαπηχμεη θαξθίλν ηνπ καζηνχ θάπνηα ζηηγκή ζηε δσή ηεο, ελψ ζε απφιπηνπο αξηζκνχο εκθαλίδνληαη πεξίπνπ λέα πεξηζηαηηθά θαξθίλνπ ηνπ καζηνχ εηεζίσο (Μαξθφπνπινο, 2008). χκθσλα κε ζηνηρεία ηνπ 2008, ν θαξθίλνο ηνπ καζηνχ θαηαιακβάλεη ηελ πξψηε ζέζε ζε ζπρλφηεηα κεηαμχ ησλ λενπιαζηψλ ζηηο γπλαίθεο, αληηζηνηρψληαο ζην 32,0% ησλ λέσλ πεξηζηαηηθψλ θαξθίλνπ (Γξάθεκα 2.5). Δπηπιένλ, ηελ ίδηα ρξνληά θαηαγξάθεθαλ ζάλαηνη απφ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζηελ Διιάδα, αληηζηνηρψληαο ζην 22,3% επί ηνπ ζπλφινπ ησλ ζαλάησλ απφ θαξθίλν ζηηο γπλαίθεο (Γξάθεκα 2.6) (Αλαγλσζηφπνπινο, 2011). Γξάθεκα 2.5: Πνζνζηηαία επίπησζε ησλ ζπλεζέζηεξσλ ηύπσλ θαξθίλνπ ζηελ Διιάδα ην Άιιεο κνξθέο (17,5%) Ήπαξ (2,3%) ηφκαρνο (3,9%) Λεπραηκία (3,9%) Δγθέθαινο (4,0%) Πάγθξεαο (4,4%) Χνζήθεο (6,9%) Πεγή: Αλαγλσζηφπνπινο, 2011 Πλεχκνλεο (7,1%) ψκα κήηξαο (7,1%) Μαζηφο (32,0%) Παρχ έληεξν (10,9%) 10

28 Γξάθεκα 2.6: Πνζνζηηαία ζλεζηκόηεηα από ηνπο ζπλεζέζηεξνπο ηύπνπο θαξθίλνπ ζηελ Διιάδα ην Άιιεο Μνξθέο (15,2%) Μαζηφο (22,3%) Πεγή: Αλαγλσζηφπνπινο, 2011 Γξάθεκα 2.7: Δηδηθή θαηά ειηθία ζλεζηκόηεηα από θαξθίλν ηνπ καζηνύ ζηελ Διιάδα θαηά ηε ρξνληθή πεξίνδν (αλά άηνκα αλά έηνο) Ήπαξ (5,3%) ηφκαρνο (5,9%) Λεπραηκία (6,2%) Δγθέθαινο (5,6%) Πάγθξεαο (7,6%) > Έηνο Παρχ έληεξν (11,7%) ψκα κήηξαο (3,1%) Πλεχκνλεο (11,1%) Χνζήθεο (6,0%) Πεγή: Αλαγλσζηφπνπινο,

29 πσο πξναλαθέξζεθε, ζηελ Διιάδα παξαηεξήζεθε αχμεζε ησλ ζαλάησλ απφ θαξθίλν ηνπ καζηνχ απφ ην 1989 έσο ην 2006 θαηά 1,4% (Autier et al., 2010). ε απφιπηνπο αξηζκνχο, ην 1989 ν θαξθίλνο ηνπ καζηνχ επζπλφηαλ γηα 21,9 ζαλάηνπο ην ρξφλν αλά γπλαίθεο, ελψ ην 2006 ε αλαινγία απμήζεθε ζε 22,2 ζαλάηνπο. Απηή ε αχμεζε ηεο ζλεζηκφηεηαο θαίλεηαη λα νθείιεηαη θπξίσο ζε ζαλάηνπο λνζνχζσλ γπλαηθψλ άλσ ησλ 70 εηψλ, θαζψο ην πνζνζηφ ζε απηή ηελ ειηθηαθή νκάδα απμήζεθε θαηά 80,2%. Αληίζεηα, ζεκαληηθή κείσζε παξαηεξήζεθε ζηε ζλεζηκφηεηα γπλαηθψλ άιισλ ειηθηαθψλ νκάδσλ, κε ηα πνζνζηά ζαλάησλ λα έρνπλ ζεκεηψζεη κείσζε θαηά 40,6% ζηηο γπλαίθεο θάησ ησλ 50 εηψλ θαη θαηά 17,8% ζηηο γπλαίθεο ειηθίαο εηψλ (Γξάθεκα 2.7) (Γθαβφο, 2010; Pavlidou et al., 2010). 2.2 Πξνζπκπησκαηηθόο έιεγρνο γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνύ Ζ πξφιεςε ηνπ θαξθίλνπ ηνπ καζηνχ απνζθνπεί ζηελ πξψηκε θαη έγθαηξε αλίρλεπζε ηεο λφζνπ ζηνλ ππφ εμέηαζε πιεζπζκφ πξηλ ηελ εκθάληζε θιηληθψλ ζπκπησκάησλ. Βαζίδεηαη σο επί ην πιείζηνλ ζηε δηεμαγσγή πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ κε ηε κέζνδν ηεο δηαινγήο (screening), γλσζηή θαη σο δεπηεξνγελήο πξφιεςε. Ζ εμέηαζε κε ρξήζε καζηνγξαθίαο απνηειεί ηελ πιένλ απνηειεζκαηηθή κέζνδν πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ, ελψ ζε πνιιέο πεξηπηψζεηο απηή κπνξεί λα ζπλδπάδεηαη κε απηνεμέηαζε ηνπ καζηνχ θαη κε θιηληθή εμέηαζε (επηζθφπεζε θαη ςειάθεζε) απφ εμεηδηθεπκέλνπο επαγγεικαηίεο πγείαο (Khatib and Modjtabai, 2006) Θεηηθέο θαη αξλεηηθέο επηπηώζεηο ηνπ πξνζπκπησκαηηθνύ ειέγρνπ Σν πξσηαξρηθφ φθεινο πνπ επηθέξεη ε εθαξκνγή πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ είλαη ε ειάηησζε ηνπ αξηζκνχ ζαλάησλ απφ ηε λφζν (Brodersen, Jørgensen and Gøtzsche, 2010). Απηφ πξνθχπηεη απφ ην γεγνλφο φηη ε πξψηκε δηάγλσζε θαξθηληθψλ φγθσλ ζε ρακειφ ζηάδην ζπλνδεχεηαη απφ θαιχηεξε πξφγλσζε ηεο λφζνπ θαη κεγαιχηεξν πξνζδφθηκν επηβίσζεο ζην 80%-90% ησλ πεξηπηψζεσλ (Whishart et al., 2008). Σαπηφρξνλα, ε έγθαηξε αλαθάιπςε ηνπ θαξθίλνπ επηηξέπεη ηελ πην απνηειεζκαηηθή ζεξαπεπηηθή αληηκεηψπηζε ηεο λφζνπ θαη ζε πνιιέο πεξηπηψζεηο ηελ απνθπγή επψδπλσλ θαη επηζεηηθψλ πξνζεγγίζεσλ, φπσο ε καζηεθηνκή θαη ε ρνξήγεζε ρεκεηνζεξαπείαο (Πξνγξάκκαηα Πξνζπκπησκαηηθνχ Διέγρνπ ηνπ Καξθίλνπ ηνπ NHS, 2010). Δπηπιένλ, ε αλάξξσζε είλαη ηαρχηεξε θαη ε ςπρνινγία ησλ αζζελψλ επεξεάδεηαη ζε κηθξφηεξν βαζκφ. Καη ζε επίπεδν πνηφηεηαο δσήο, ηα καθξνπξφζεζκα νθέιε ηνπ 12

30 πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ θαίλεηαη πσο ππεξηεξνχλ έλαληη ησλ αξλεηηθψλ επηπηψζεσλ απηνχ, θαζψο ηα πεξηζζφηεξα απφ ηα θεξδηζκέλα έηε δσήο «δαπαλψληαη» ζε θαιή πγεία ζηε ζπληξηπηηθή πιεηνλφηεηα ησλ πεξηπηψζεσλ (de Haes et al., 1991). Παξφιν πνπ ν πξνζπκπησκαηηθφο έιεγρνο γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ ζπλνδεχεηαη απφ ζεκαληηθά νθέιε, ε εκθάληζε απηψλ δελ είλαη άκεζε αιιά καθξνπξφζεζκε. Δπηπιένλ, ε πιεηνλφηεηα ησλ γπλαηθψλ πνπ ζπκκεηέρνπλ ζηνλ έιεγρν δελ πάζρνπλ απφ ηε λφζν. Παξφηη πγηείο θαη ελψ δελ ππάξρεη δπλαηφηεηα πξφβιεςεο ηνπ θηλδχλνπ λα λνζήζνπλ θαηά ηε δηάξθεηα ηεο δσήο ηνπο, νη γπλαίθεο θαινχληαη λα ππνζηνχλ ηηο πηζαλέο αξλεηηθέο επηπηψζεηο ηνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ, νη νπνίεο ζπλίζηαληαη θπξίσο ζηελ έληνλε ςπρνινγηθή πίεζε θαη ην θφβν δηάγλσζεο θαξθίλνπ, ζηα ςεπδψο ζεηηθά ή ςεπδψο αξλεηηθά απνηειέζκαηα ηεο καζηνγξαθίαο θαη ζηελ ππεξδηάγλσζε θαη ππεξζεξαπεία (Πξνγξάκκαηα Πξνζπκπησκαηηθνχ Διέγρνπ ηνπ Καξθίλνπ ηνπ NHS, 2010; Brodersen, Jørgensen and Gøtzsche, 2010; Heywang- Köbrunner, Hacher and Sedlacek, 2011). Σα ςεπδψο ζεηηθά απνηειέζκαηα αλαθέξνληαη ζηελ αλεχξεζε χπνπησλ επξεκάησλ ζηε καζηνγξαθία, ηα νπνία ρξήδνπλ πεξαηηέξσ δηεξεχλεζεο κε ζπκπιεξσκαηηθέο εμεηάζεηο, ελψ ηειηθά απνδεηθλχνληαη κε επηθίλδπλα. Σα ςεπδψο ζεηηθά επξήκαηα νδεγνχλ ζε απμεκέλε δήηεζε γηα ππεξεζίεο πγείαο αιιά θαη ζε απμεκέλν άγρνο ησλ γπλαηθψλ (Elmore et al., 1998). Αληίζεηα, ηα ςεπδψο αξλεηηθά επξήκαηα αληηζηνηρνχλ ζε πεξηπηψζεηο πνπ ε καζηνγξαθία δελ είλαη ηθαλή λα αληρλεχζεη κία χπνπηε αιινίσζε, κε απνηέιεζκα λα θαζπζηεξεί ε δηάγλσζε ηνπ θαξθίλνπ θαη θαη επέθηαζε ε ζεξαπεία ηνπ (Svartbo et al., 2003). Πέξα απφ ηηο επηβιαβείο ζπλέπεηεο ζηελ πνξεία ηεο λφζνπ, ε εχξεζε ςεπδψο αξλεηηθψλ επξεκάησλ έρεη ζεκαληηθέο επηπηψζεηο φζνλ αθνξά ζηελ εκπηζηνζχλε ησλ αζζελψλ ζηνλ πξνζπκπησκαηηθφ έιεγρν. Παξφια απηά, πξέπεη λα δηεπθξηληζηεί φηη ηα ςεπδψο αξλεηηθά απνηειέζκαηα είλαη πεξηζζφηεξν ζπλήζε ζε γπλαίθεο λεαξφηεξεο ειηθίαο κε ππθλνχο καζηνχο, γεγνλφο πνπ θαζηζηά ηελ αλίρλεπζε κηαο πηζαλήο αιινίσζεο ηδηαίηεξα δχζθνιε (National Cancer Institute, 2011). Μεηαμχ ησλ δπλεηηθψλ αξλεηηθψλ επηπηψζεσλ ηνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ είλαη ε καζηνγξαθηθή αλίρλεπζε φγθσλ, νη νπνίνη είηε είλαη θαινήζεηο, είηε αλαπηχζζνληαη ηφζν αξγά ψζηε λα κελ απνηειέζνπλ θίλδπλν γηα ηε βησζηκφηεηα θαη ηελ πνηφηεηα δσήο ησλ αηφκσλ (ππεξδηάγλσζε) (Martinez-Alonso et al., 2010; Skaane, 2011). κσο, θαζψο ε καθξφρξνλε ζπκπεξηθνξά ελφο φγθνπ δε κπνξεί λα πξνβιεθζεί, απηέο νη γπλαίθεο αλαπφθεπθηα ππνβάιινληαη ζε εθηεηακέλεο ζεξαπεπηηθέο πξνζεγγίζεηο (ππεξζεξαπεία) θαη ππφθεηληαη ζηηο επαθφινπζεο ςπρνινγηθέο επηπηψζεηο. Έηζη, ε 13

31 ππεξδηάγλσζε ζεσξείηαη πσο νδεγεί ζε πεξηηηέο ζεξαπείεο θαη ζε ρακειφηεξε πνηφηεηα δσήο ησλ γπλαηθψλ, ελψ ζπκβάιιεη ζηελ αχμεζε ησλ δαπαλψλ γηα ηελ πγεία (Autier, 2011). Σέινο, νη γπλαίθεο πνπ ππνβάιινληαη ζε πξνζπκπησκαηηθφ καζηνγξαθηθφ έιεγρν εθηίζεληαη ζε κηθξή πνζφηεηα αθηηλνβνιίαο, ε νπνία ζπαλίσο κπνξεί λα ζπκβάιιεη ζηελ εμαιιαγή ησλ θπζηνινγηθψλ θπηηάξσλ ζε θαξθηληθά (Beemsterboer et al., 1998b). Αλ θαη είλαη επηζηεκνληθά παξαδεθηφ πσο ν πξνζπκπησκαηηθφο έιεγρνο γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ παξνπζηάδεη αδπλακίεο είηε θαηά ηελ πξψηκε δηάγλσζε ηνπ θαξθίλνπ είηε γηα ηνλ απνθιεηζκφ χπαξμεο ηεο λφζνπ, παξακέλεη ε πιένλ ελδεδεηγκέλε πξνζέγγηζε. Οη δπλεηηθέο αξλεηηθέο επηπηψζεηο πνπ επηθέξεη παξαηεξνχληαη ζε ηδηαίηεξα ρακειά πνζνζηά ησλ αζζελψλ θαη ππεξθαιχπηνληαη απφ ηε ζεκαληηθή κείσζε πνπ ζεκεηψλεηαη ζηνπο ζαλάηνπο απφ ηε λφζν (Heywang-Köbrunner, Hacher and Sedlacek, 2011). χγρξνλεο κειέηεο δηαπηζηψλνπλ αχμεζε ηεο απνηειεζκαηηθφηεηαο ηνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ θαζψο βειηηψλνληαη νη ηερληθέο ιήςεο θαη αλάγλσζεο ησλ καζηνγξαθηθψλ επξεκάησλ, ππνδεηθλχνληαο πσο ε άξηηα δηεπηζηεκνληθή πξνζέγγηζε, νη θαηάιιεια εμεηδηθεπκέλνη θαη έκπεηξνη επαγγεικαηίεο πγείαο, ν ζχγρξνλνο ηερλνινγηθφο εμνπιηζκφο θαη ν δηαξθήο έιεγρνο ηεο πνηφηεηαο κπνξνχλ λα ζπλεηζθέξνπλ ζεκαληηθά ζηελ ειαρηζηνπνίεζε ησλ αξλεηηθψλ επηπηψζεσλ θαη ζηε κεγηζηνπνίεζε ηεο απφδνζεο ηνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ Δίδε πξνζπκπησκαηηθνύ ειέγρνπ Ο πξνζπκπησκαηηθφο έιεγρνο δηαθξίλεηαη ζε νξγαλσκέλν θαη επθαηξηαθφ, κε θξηηήξηα ην βαζκφ νξγάλσζεο, ηελ θάιπςε θαη ηε κεζνδνινγία πξνζέγγηζεο ηνπ πιεζπζκνχ, θαζψο θαη ην πφζν ζπζηεκαηηθά εθαξκφδεηαη (Walsh, Silles and O'Neill, 2011; Hakama et al., 2008). Χο νξγαλσκέλνο ή πιεζπζκηαθφο ραξαθηεξίδεηαη ν έιεγρνο, ν νπνίνο πινπνηείηαη κέζα απφ ηελ εθαξκνγή νινθιεξσκέλσλ πξνγξακκάησλ πξνζθέξνληαο καδηθή θάιπςε ζε φιν ηνλ πιεζπζκφ πνπ πιεξνί ηα απζηεξψο θαζνξηζκέλα θξηηήξηα ζπκκεηνρήο, φπσο απηά νξίδνληαη απφ ηελ αληηθεηκεληθή αμηνιφγεζε ηνπ θηλδχλνπ εκθάληζεο θαξθίλνπ (European Cancer Observatory, 2011). ηνλ νξγαλσκέλν πξνζπκπησκαηηθφ έιεγρν εθαξκφδνληαη ζπζηεκαηηθνί κεραληζκνί ηαπηνπνίεζεο ησλ επηιέμηκσλ αηφκσλ ηνπ πιεζπζκνχ-ζηφρνπ θαη πξνζέγγηζήο ηνπο κε ηε κέζνδν ηεο πξνζσπηθήο πξφζθιεζεο ζπκκεηνρήο ζε θάζε γχξν ειέγρνπ. Χο εθ ηνχηνπ, ν νξγαλσκέλνο πξνζπκπησκαηηθφο έιεγρνο απαηηεί ηδηαίηεξα πςειφ επίπεδν νξγάλσζεο, ψζηε λα δηαζθαιίδεη ηελ αθξίβεηα θαη απνηειεζκαηηθφηεηα ηνπ ζπζηήκαηνο πξφζθιεζεο αιιά θαη ην ζπληνληζκφ κε ηα επφκελα ζηάδηα ηεο δηαδηθαζίαο. Σν κεγάιν 14

32 πιενλέθηεκα είλαη πσο ν ζπγθεληξσηηθφο ραξαθηήξαο ησλ νξγαλσκέλσλ πξνγξακκάησλ επηηξέπεη ηε δηαξθή παξαθνινχζεζε θαη αμηνιφγεζε ηεο απνηειεζκαηηθφηεηαο, ηνπ θφζηνπο θαη ηεο πνηφηεηαο απηψλ (European Cancer Observatory, 2011) Αληίζεηα, ν επθαηξηαθφο πξνζπκπησκαηηθφο έιεγρνο βαζίδεηαη ζρεδφλ απνθιεηζηηθά ζηελ ππνθεηκεληθή αληίιεςε ηνπ θάζε αηφκνπ γηα ηνλ θίλδπλν εκθάληζεο θαξθίλνπ, θαζψο θαη ζηελ αηνκηθή πξσηνβνπιία θαη νηθεηνζειή ζπκκεηνρή ηνπ ζηελ πξφιεςε. Ο επθαηξηαθφο πξνζπκπησκαηηθφο έιεγρνο επηηπγράλεη ρακειφηεξα πνζνζηά ζπκκεηνρήο ηνπ πιεζπζκνχ ζε ζχγθξηζε κε ηνλ νξγαλσκέλν, είηε ιφγσ ηεο νηθνλνκηθήο επηβάξπλζεο πνπ ζα ππνζηνχλ νη ζπκκεηέρνληεο, είηε ιφγσ κε επαξθνχο ελεκέξσζήο ηνπο, είηε ιφγσ ηεο αηνκηθήο επζχλεο γηα ηνλ πξνγξακκαηηζκφ κηαο εμέηαζεο, κε δπζκελείο ζπλέπεηεο ζηελ νηθνλνκηθή απνηειεζκαηηθφηεηα, φπσο πεξηγξάθεηαη αλαιπηηθφηεξα παξαθάησ. Κάησ απφ απηήλ ηελ νπηηθή, ηα πξνγξάκκαηα νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ ζεσξείηαη πσο εληζρχνπλ ηελ ηζφηεηα ησλ αηφκσλ ζηελ πξφιεςε θαη ζηα πξνζδνθψκελα νθέιε απφ απηήλ (Walsh, Silles and O'Neill, 2011). Ζ εθαξκνγή ελφο πξνγξάκκαηνο νξγαλσκέλνπ πξνζπκπησκαηηθνχ ειέγρνπ δελ απνθιείεη ηελ ηαπηφρξνλε δηελέξγεηα επθαηξηαθνχ ειέγρνπ, κε απνηέιεζκα ζε πνιιά θξάηε ηεο Δπξψπεο ηα δχν είδε λα ζπλππάξρνπλ (Bulliard et al., 2009; Autier et al., 2002; Bleyen et al., 1998; Boncz et al., 2008) Οξγαλσκέλνο πξνζπκπησκαηηθόο έιεγρνο γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνύ Ο νξγαλσκέλνο πξνζπκπησκαηηθφο έιεγρνο γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ νξίδεηαη απφ έμη βαζηθέο παξακέηξνπο (International Agency for Research on Cancer, 2002): Σνλ θαζνξηζκφ κηαο ξεηήο θπβεξλεηηθήο πνιηηηθήο, ε νπνία νξίδεη κε ζαθήλεηα επηκέξνπο ραξαθηεξηζηηθά ηνπ αληίζηνηρνπ πξνγξάκκαηνο, φπσο ην ειηθηαθφ θάζκα ηνπ πιεζπζκνχ-ζηφρνπ, ηε κεζνδνινγία θαη ην κεζνδηάζηεκα ειέγρνπ. Σελ ηαπηνπνίεζε ηνπ πιεζπζκνχ-ζηφρνπ, δειαδή ησλ γπλαηθψλ πνπ ζα πξνζθιεζνχλ λα ζπκκεηάζρνπλ. Σνλ πξνζδηνξηζκφ ηεο κεζφδνπ πξψηκεο αλίρλεπζεο θαη δηάγλσζεο ηεο λφζνπ. Σε ζχγθιηζε επηηξνπήο δηαρείξηζεο θαη πινπνίεζεο ηνπ πξνγξάκκαηνο. Σελ επάλδξσζε κε εμεηδηθεπκέλνπο επαγγεικαηίεο πγείαο γηα ηελ παξνρή ππεξεζηψλ πξφιεςεο, δηάγλσζεο θαη ζεξαπείαο. Σε δηαζθάιηζε ηεο πνηφηεηαο ηνπ πξνγξάκκαηνο κέζα απφ ηε ζπζηεκαηηθή ζπιινγή, θαηαγξαθή θαη επεμεξγαζία δεδνκέλσλ πνπ αθνξνχλ ζηελ αμηνιφγεζε ηεο κεζνδνινγίαο ειέγρνπ, ηνπ εμνπιηζκνχ, ησλ επαγγεικαηηψλ πγείαο θαη ηεο 15

33 απνηειεζκαηηθφηεηαο. χκθσλα κε ηα παξαπάλσ θαη παξά ηηο φπνηεο δηαθνξέο πνπ παξαηεξνχληαη κεηαμχ ησλ πξνγξακκάησλ ζηα δηάθνξα θξάηε, ν νξγαλσκέλνο πξνζπκπησκαηηθφο έιεγρνο γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ καζηνχ αθνινπζεί κηα βαζηθή δηαδηθαζία, απνηεινχκελε απφ κηα αιιεινπρία ππεξεζηψλ πξφιεςεο θαη θξνληίδαο πγείαο θαη ησλ κεηαβαηηθψλ ζηαδίσλ κεηαμχ απηψλ (Γξάθεκα 2.8). Οη ππεξεζίεο πεξηιακβάλνπλ ηελ αλαγλψξηζε ηνπ πιεζπζκνχ-ζηφρνπ, ηελ πξφζθιεζε ησλ γπλαηθψλ, ηε δηελέξγεηα ηνπ ειέγρνπ, ηε δηάγλσζε ησλ πεξηζηαηηθψλ θαξθίλνπ θαη ηε ζεξαπεπηηθή αληηκεηψπηζή ηνπο. Σα κεηαβαηηθά ζηάδηα είλαη εμίζνπ ζεκαληηθά, θαζψο θαζνξίδνπλ ην είδνο ησλ ππεξεζηψλ πνπ πξνζθέξνληαη ζε θάζε νκάδα ηνπ πιεζπζκνχ-ζηφρνπ. Παξαδείγκαηα απνηεινχλ ε επηθνηλσλία θαη κεζνδνινγία πξνζέγγηζεο ηνπ πιεζπζκνχ-ζηφρνπ, ε εθηίκεζε ησλ χπνπησλ καζηνγξαθηθψλ επξεκάησλ, ε αθξηβήο δηάγλσζε ηεο λφζνπ θαη ε επηινγή ηεο ζεξαπείαο (International Agency for Research on Cancer, 2002). Σαπηφρξνλα, ν νξγαλσκέλνο πξνζπκπησκαηηθφο έιεγρνο πεξηιακβάλεη θαη άιιεο ζπληζηψζεο, φπσο ν δηαζέζηκνο εμνπιηζκφο γηα ζπιινγή θαη αλάιπζε ηνπ πιηθνχ, νη ππάξρνπζεο εγθαηαζηάζεηο γηα δηάγλσζε, ζεξαπεία θαη παξαθνινχζεζε ησλ αζζελψλ, ε ηαπηφρξνλε εθαξκνγή πξνγξάκκαηνο πνηνηηθνχ ειέγρνπ, ην ζχζηεκα αλαθνξάο ησλ απνηειεζκάησλ θαη ε παξαθνινχζεζε θαη εθηίκεζε ηεο απνηειεζκαηηθφηεηαο ηνπ πξνγξάκκαηνο, αιιά θαη ηεο λνζεξφηεηαο θαη ζλεζηκφηεηαο πνπ θαηαγξάθεηαη ηφζν ζηνλ ππφ εμέηαζε πιεζπζκφ φζν θαη ζηηο γπλαίθεο πνπ δε ζπκκεηέρνπλ ζηνλ έιεγρν (Hakama et al., 2008). 16

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ 24 ο ΠΑΝΔΛΛΗΝΙΟ ΤΝΔΓΡΙΟ ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΔΣΑΙΡΔΙΑ ΚΟΙΝΧΝΙΚΗ ΠΑΙΓΙΑΣΡΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΧΓΗ ΣΗ ΤΓΔΙΑ ΠΙΝΟΤΛΑ ΔΤΡΤΓΙΚΗ ΒΑΡΚΑΡΗ ΠΟΛΤΚΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Εθνικό Συνέδριο «Γεωθερμική Ηλεκτροπαραγωγή» Ξενοδοχείο Divani Caravel Αθήνα 20 Νοεμβρίου 2013 Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Α.Μπένου, Ι. Χωροπανίτης Τμήμα Γεωθερμικής Ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger Κεθάλαιο 1 Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΠΛΑΝΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεθάιαην 1: Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Σπγγξαθείο: Δξ. Andrea Grimm, Δξ.

Διαβάστε περισσότερα

Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα ζε σώπερ ηος. εςπωπαϊκού Νόηος και Βοππά

Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα ζε σώπερ ηος. εςπωπαϊκού Νόηος και Βοππά ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΔΝΗΜΔΡΩΗ ΓΔΛΣΙΟ 2/2014 Υπό την Εποπτεία του Υπουργείου Εργαςίασ, Κοινωνικήσ Αςφάλιςησ & Πρόνοιασ Πατδνχζε Χ. Ινχιηνο 2014 Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Φξεζηκόηεηα καζεκαηηθώλ Αξρή θαηακέηξεζεο Όζα έδσζαλ νη Έιιελεο... Τξίγσλνη αξηζκνί Τεηξάγσλνη αξηζκνί Δπηκήθεηο αξηζκνί Πξώηνη αξηζκνί Αξηζκνί κε μερσξηζηέο ηδηόηεηεο Γίδπκνη πξώηνη

Διαβάστε περισσότερα

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Ναηαιία Σπαλνύ, spanou@igme.gr & natspanou@gmail.com Τερληθόο Γεσιόγνο (M.Sc.) Πεξηγξαθή Χάξηεο ρσξηθήο θαηαλνκήο

Διαβάστε περισσότερα

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2 ΣΡΙΓΩΝΟΜΔΣΡΙΚΔ EΞΙΩΔΙ Πνηα παξαδείγκαηα εμηζώζεσλ ή θαη πξνβιεκάησλ πηζηεύεηαη όηη είλαη θαηάιιεια γηα ηελ επίιπζε ηνπο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο δηδαθηηθήο δηαδηθαζίαο κέζα ζηελ ηάμε; 1 ε ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΩΡΑ Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομέμωμ Εξγαζηήξην V Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 2 Σκοπός του 5 ου εργαστηρίου Σθνπόο απηνύ ηνπ εξγαζηεξίνπ είλαη: ε κειέηε ζύλζεησλ εξσηεκάησλ ζύλδεζεο ζε δύν ή πεξηζζόηεξεο ζρέζεηο ε κειέηε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΩΣΔΥΝΙΚΩΝ ΔΠΙΣΗΜΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΟΝΣΟ. Πτυχιακή διατριβή ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΔΝΗ ΑΠΟΡΡΤΠΑΝΗ ΚΑΤΑΔΡΙΩΝ ΠΛΟΙΩΝ

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΩΣΔΥΝΙΚΩΝ ΔΠΙΣΗΜΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΟΝΣΟ. Πτυχιακή διατριβή ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΔΝΗ ΑΠΟΡΡΤΠΑΝΗ ΚΑΤΑΔΡΙΩΝ ΠΛΟΙΩΝ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΩΣΔΥΝΙΚΩΝ ΔΠΙΣΗΜΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΟΝΣΟ Πτυχιακή διατριβή ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΔΝΗ ΑΠΟΡΡΤΠΑΝΗ ΚΑΤΑΔΡΙΩΝ ΠΛΟΙΩΝ Αργσρώ Ιωάννοσ Λεμεσός 2012 ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε.

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε. ΑΝΟΙΓΜΑ ΝΔΑ ΥΡΗΗ 1. Γεκηνπξγείηε ηε λέα ρξήζε από ηελ επηινγή «Παξάκεηξνη/Παξάκεηξνη Δηαηξίαο/Γηαρείξηζε Δηαηξηώλ». Πιεθηξνινγείηε ηνλ θσδηθό ηεο εηαηξίαο ζαο θαη παηάηε Enter. Σηελ έλδεημε «Υξήζεηο» παηάηε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ Σν ζύγρξνλν πξόηππν αληηκεηώπηζεο ηεο ηεξεδόλαο ελειίθσλ δελ εζηηάδεηαη κόλν ζηελ απνθαηάζηαζε ησλ ηεξεδνληθώλ βιαβώλ πνπ έρνπλ εθδεισζεί, αιιά έρεη

Διαβάστε περισσότερα

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική Δίζηε μησανικόρ διοίκηζηρ μεγάληρ καηαζκεςαζηικήρ εηαιπείαρ και καλείζηε να ςλοποιήζεηε ηο έπγο πος πεπιγπάθεηαι από ηον Πίνακα 1. Κωδ.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861 Οπγάνωζη και διοίκηζη ηοςπιζηικών επισειπήζεων (ξενοδοσεία, ηοςπιζηικά γπαθεία ) Α) ΑΔΙ ΣΔΙ και Β) ΑΠΟΦΟΙΣΟΙ ΤΠΟΥΡΔΩΣΙΚΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ και ΜΔΣΑΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Ρν πξόγξακκα απηό ζρεδηάζηεθε γηα

Διαβάστε περισσότερα

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Μαξία-Ησάλλα Αξγπξνπνύινπ Βαζίιεο Παπιόπνπινο Τνκέαο Ψπρνινγίαο, Παλεπηζηήκην Αζελώλ Αλαθνίλσζε ζην 5 ν Παλειιήλην

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ Κιηληθή ηαμηλόκεζε ηνπ βαζκνύ ηεξεδνληθήο βιάβεο ηωλ νπώλ θαη ζρηζκώλ καζεηηθώλ επηθαλεηώλ θαηά ICDAS 1 νο Βαζκόο

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1382/153 1. Καη όηαλ έγηλε ε ππνρώξεζε αξγά ην απόγεπκα, επεηδή θνβήζεθαλ νη νιηγαξρηθνί κήπσο νη δεκνθξαηηθνί, αθνύ θάλνπλ επίζεζε, θαηαιάβνπλ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι ηα Δθπαηδεπηήξηα Πάλνπ ππνζηεξίδνπκε ηελ άπνςε όηη ην «αεηθόξν ζρνιείν» είλαη έλα όξακα εθηθηό. Η εθπαίδεπζε γηα ηελ αεηθνξία δελ είλαη κάζεκα, αιιά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Σχολικό έτος: 2011-2012 Καθηγήτριες: Κεφαλληνού Λουκία- Καλλία Αθηνά ΙΙ. ΟΙ ΑΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΠΟ ΣΟΤ ΠΡΟΙΣΟΡΙΚΟΤ ΥΡΟΝΟΤ ΕΩ ΚΑΙ ΣΟ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη ΔΠΑΝΑΛΗΠΣΙΚΑ ΘΔΜΑΣΑ ΣΟ ΓΙΑΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΙΜΟ Μάρτιος 0 ΘΔΜΑ Να ππνινγίζεηε ηα όξηα: i ii lim 0 0 lim iii iv lim e 0 lim e 0 ΘΔΜΑ Γίλεηαη ε άξηηα ζπλάξηεζε '( ) ( ) γηα θάζε 0 * : R R γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ Η ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Ο.Α.Ε.Ε. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΚΑΣΚΑΦΕΤΟΥ ΣΩΤΗΡΙΑ

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ Η ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Ο.Α.Ε.Ε. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΚΑΣΚΑΦΕΤΟΥ ΣΩΤΗΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ Η ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Ο.Α.Ε.Ε. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΛΑΝΟΓΛΟΥ ΚΛΕΙΩ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ Τ.Ε.Π. ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 2009-2010. Ειδίκευσης ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΙ

ΚΑΠΛΑΝΟΓΛΟΥ ΚΛΕΙΩ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ Τ.Ε.Π. ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 2009-2010. Ειδίκευσης ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΚΑΠΛΑΝΟΓΛΟΥ ΚΛΕΙΩ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ Τ.Ε.Π. ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 2009-2010 ιπλωµατική Εργασία για την απόκτηση Μεταπτυχιακού ιπλώµατος

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο

Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο Οδηγίες για ηη διδαζκαλία ηων θιλολογικών μαθημάηων ζηο Ενιαίο Λύκειο (απόζπαζμα) Αθήνα 2001 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ Α. Τν πεξηερόκελν ηεο πεξίιεςεο (0-12

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΟ Ε.Σ.Υ., ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟΥΣ Ν. 2889/2001 & 3329/2005»

«Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΟ Ε.Σ.Υ., ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟΥΣ Ν. 2889/2001 & 3329/2005» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙA ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ Σ. ΣΗΜΑΝΤΗΡΗΣ «Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΟ Ε.Σ.Υ., ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟΥΣ Ν. 2889/2001

Διαβάστε περισσότερα

Δράζεις Πρόνοιας ζηη Νέα Προγραμμαηική Περίοδο

Δράζεις Πρόνοιας ζηη Νέα Προγραμμαηική Περίοδο Δράζεις Πρόνοιας ζηη Νέα Προγραμμαηική Περίοδο Έφη Μπέκοσ Γενική Γραμματέας Πρόνοιας ΤΠΟΤΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΦΑΛΙΗ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΠΡΟΝΟΙΑ ΔΙΑΓΩΓΗ - Πξνώζεζε ηεο θνηλσληθήο έληαμεο θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ 1.Απηόο πνπ ζα αλαγλσξηζηεί απνπζηάδεη γηα πνιύ θαηξό. 2.Δπηζηξέθεη κε πιαζηή ηαπηόηεηα ή κεηακνξθσκέλνο. 3.Απνκνλώλνληαη ηα δύν πξόζσπα 4.Άξζε κεηακόξθσζεο 5.Απνθάιπςε 6.Ακθηβνιίεο-απνδεηθηηθά

Διαβάστε περισσότερα

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H )

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H ) Ξ G O O G L E S C H O L A R Α Ο Ξ Ε Κ Ε Θ Λ Θ Α Λ Η Τ Α Μ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η Ρ Οξαγκαηνπνηώληαο αλαδήηεζε ζην GoogleScholar (http://scholar.google.com/) ν ρξήζηεο κπνξεί λα εληνπίζεη πιηθό αθαδεκαϊθνύ θαη

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E.

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Γεώργιος Μπριζκόλας Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Τηνζέηεζε Γηεζλψλ Πξνηχπσλ απφ ηε Βηνκεραλία Εθελοντικά πρότυπα Υποχρεωτική νομοθεσία ISO 9001 ISO14001 ISO 50001 OHSAS 18001 ISO

Διαβάστε περισσότερα

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ.

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. ΜΠΙΛΙΛΗ ΑΝΑΣΑΙΑ Νοσηλεύτρια Σ.Δ. ΜSc Προϊσταμένη τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΜΟΥΙΓΗ ΘΔΜΙΣΟΚΛΗ Νοσηλεστής Σ.Δ. τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΒΟΤΡΛΔΓΚΑ ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ Νοσηλεύτρια

Διαβάστε περισσότερα

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1. Τερληθή Έθζεζε 2. Δλδεηθηηθφο Πξνυπνινγηζκφο 3. Έληππν νηθνλνκηθήο πξνζθνξάο ΘΔΜΑ : Πξνκήζεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ.

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ. ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΟΑIΤΜΘΔΘ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ 11V11 ΗΚΘΙΘΑ 6-10 ΤΠΞΜΩΜ ΛΕΘΞΜΕΙΗΛΑΑ ΞΣ ΟΑΘΤΜΘΔΘΞΣ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ ΓΘΑ ΟΑΘΙΕΡ ΗΚΘΙΘΑΡ 6-10 ΕΩΜ Η ΔΘΑΔΠΞΛΗ ΑΟΞ Η ΛΘΑ ΕΡΘΑ ΡΗΜ ΑΚΚΗ ΕΘΜΑΘ ΛΕΓΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο:

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Σύνθεζη ηαλανηώζεων Α. Σύλζεζε δύν α.α.η ηεο ίδιας ζστνόηηηας Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Η απνκάθξπλζε

Διαβάστε περισσότερα

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ»

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη Ανθρώπινου Δυναμικοφ «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» Εταιρεία Ένταςησ Γνώςησ Αριςτοτελείου Πανεπιςτημίου Θεςςαλονίκησ Δια Βίου Μάθηςη Νόκνο:

Διαβάστε περισσότερα

Καλόλες Αθηηλοπροζηαζίας ζηε ζεραπεσηηθή Πσρεληθή Ιαηρηθή

Καλόλες Αθηηλοπροζηαζίας ζηε ζεραπεσηηθή Πσρεληθή Ιαηρηθή Καλόλες Αθηηλοπροζηαζίας ζηε ζεραπεσηηθή Πσρεληθή Ιαηρηθή ηαπξνύια Βνγηαηδή, Αθηηλνθπζηθόο Ιαηξηθήο, Σκήκα Αδεηώλ & Διέγρσλ, Δ.Δ.Α.Δ. Δπηζηεκνληθή Ηκεξίδα ΔΦΙΔ Γνζηκεηξία & Αθηηλνπξνζηαζία Ραδηντζνηνπηθέο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝ ΥΝΟΙ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗ ΤΟΜΗ

ΚΙΝ ΥΝΟΙ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗ ΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΚΙΝ ΥΝΟΙ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗ ΤΟΜΗ Παναγιώτα Κουρίδου Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 10 ε : ΜΗΥΑΝΙΚΗ ΜΔΡΟ Β ΠΙΔΗ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Καξέθια θαθίξε Όξγαλα Τιηθά Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ.

Διαβάστε περισσότερα

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ Να σαπακηηπίζεηε ηιρ πποηάζειρ, πος ακολοςθούν, υρ ππορ ηην οπθόηηηά ηοςρ, με ηην ένδειξη Σωστό ή Λάθος 1. ηελ αξραία Ρώκε νη πιεβείνη δελ είραλ αξρηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΔΡΗΓΑ ΜΔ ΘΔΜΑ: «ΟΗΚΟΛΟΓΗΚΖ ΜΔΣΑΚΗΝΖΖ ΣΖ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ» Θεζζαινλίθε, Γεπηέξα 16 Μαίνπ 2011

ΔΠΔΡΗΓΑ ΜΔ ΘΔΜΑ: «ΟΗΚΟΛΟΓΗΚΖ ΜΔΣΑΚΗΝΖΖ ΣΖ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ» Θεζζαινλίθε, Γεπηέξα 16 Μαίνπ 2011 Σνκέαο Βνξείνπ Διιάδνο ΔΠΔΡΗΓΑ ΜΔ ΘΔΜΑ: «ΟΗΚΟΛΟΓΗΚΖ ΜΔΣΑΚΗΝΖΖ ΣΖ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ» Θεζζαινλίθε, Γεπηέξα 16 Μαίνπ 2011 «Ζ ΑΠΑΡΑΓΔΚΣΖ ΚΑΣΑΣΑΖ ΣΑΘΜΔΤΖ. ΓΤΝΑΣΟΣΖΣΔ ΒΔΛΣΗΩΖ ΜΔ ΤΓΥΡΖΜΑΣΟΓΟΣΖΖ ΚΑΗ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΑΠΟΓΟΖ»

Διαβάστε περισσότερα

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ.

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Μονοψϊνιο Ολιγοψώνιο Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Οπιακή αξία Δπηπξόζζεηα νθέιε από ηελ ρξήζε/θαηαλάισζε κηαο επηπξόζζεηε

Διαβάστε περισσότερα

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ Πεξηερόκελα Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά Καηαγξαθή Ώξαο πγρξνληζκόο πζηήκαηνο Παξνπζίαζε πζηήκαηνο Πηζαλά ελάξηα Υξήζεο 2 Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΓΙΟΙΚΗΗ ΣΗ ΤΓΔΙΑ. Γηνλύζηνο Κνκκάηαο ΣΑ ΓΗΜΟΣΙΚΑ ΙΑΣΡΔΙΑ Χ ΠΑΡΟΥΟΙ Π.Φ.Τ. ΣΗΝ ΔΛΛΑΓΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΓΙΟΙΚΗΗ ΣΗ ΤΓΔΙΑ. Γηνλύζηνο Κνκκάηαο ΣΑ ΓΗΜΟΣΙΚΑ ΙΑΣΡΔΙΑ Χ ΠΑΡΟΥΟΙ Π.Φ.Τ. ΣΗΝ ΔΛΛΑΓΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΑ ΓΙΟΙΚΗΗ ΣΗ ΤΓΔΙΑ ΣΔΙ ΠΔΙΡΑΙΑ Γηνλύζηνο Κνκκάηαο ΣΑ ΓΗΜΟΣΙΚΑ ΙΑΣΡΔΙΑ Χ ΠΑΡΟΥΟΙ Π.Φ.Τ. ΣΗΝ ΔΛΛΑΓΑ EΡΔΤΝΑ ΗΚΑΝΟΠΟΗΖΖ ΑΘΔΝΧΝ ΚΑΗ ΠΡΟΧΠΗΚΟΤ ΣΧΝ ΓΖΜΟΣΗΚΧΝ ΗΑΣΡΔΗΧΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000.

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000. ΔΕΟ 13 Ποσοτικές Μέθοδοι Σσνάρηηζη Κόζηοσς C(), μέζο κόζηος C()/. Παράδειγμα 1 Μηα εηαηξεία δαπαλά γηα θάζε πξντόλ Α πνπ παξάγεη 0.0 λ.κ. Τα πάγηα έμνδα ηεο εηαηξείαο είλαη 800 λ.κ. Ζεηείηαη 1) Να πεξηγξάςεηε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011 Σα καζήκαηα γίλνληαη ζην γξαθείν ησλ ηαηξώλ ηνπ Tκήκαηνο θάζε Πέκπηε 12:00 14:00, ρξεζηκνπνηώληαο ηα θαηάιιεια νπηηθναθνπζηηθά κέζα, εθηόο Ηνπιίνπ θαη Απγνύζηνπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

Πξνγξακκαηηθή Πεξίνδνο 2014 2020

Πξνγξακκαηηθή Πεξίνδνο 2014 2020 Πξνγξακκαηηθή Πεξίνδνο 2014 2020 Επηρεηξεζηαθό Πξόγξακκα Πεξηθέξεηαο Θεζζαιίαο «ΤΓΕΘΑ & ΠΟΘΟΣΗΣΑ ΖΧΗ» Θλζηηηνύην Έξεπλαο θαη Σερλνινγίαο Θεζζαιίαο ΕΚΕΣΑ Τπεύζπλνο Έξγνπ ΚΡΗΠΘ: Ηιίαο Υνύζηεο Βόλος, Ιούλιος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΗΕ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΔΗΡΑ

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΗΕ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΔΗΡΑ ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΗΕ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΔΗΡΑ ΣΜΖΜΑ ΚΟΗΝΩΝΗΚΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΟΡΓΑΝΗΜΩΝ ΚΟΗΝΩΝΗΚΖ ΠΟΛΗΣΗΚΖ ΣΔΛΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Θέκα: «Γεκνγξαθηθέο εμειίμεηο θαη νη επηπηώζεηο ζηελ απαζρόιεζε θαη ζηελ αγνξά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ

ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Απνηειέζκαηα Ψεθνθνξίαο ηα ζέκαηα ηεο B Επαλαιεπηηθήο Γεληθήο πλέιεπζεο ηωλ Μεηόρωλ ηεο Εζληθήο Σξάπεδαο ηεο Ειιάδνο ηεο 23/11/2012 (άξζξν 32 παξ. 1 θ.λ. 2190/1920, παξ. 4.1.3.3.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ.

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΓΑΘΡΙΑ Π. 1,2, ΓΑΘΡΙΑΠ Θ. 1, ΚΖΡΠΗΝ- ΓΑΘΡΙΑ Γ. 1,3,4, ΘΑΡΠΗΑΟΓΑΛΖΠ Ι. 1,5, Α ΛΑΠΡΑΠΗΝ Α. 1,4,6, ΛΗΘΝΙΑΝΠ ΠΘΔΛΡΔΟΖΠ 6. 1. Δ Ρ Α Η Ο Δ Η Α Φ Ο

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Ioanna Tzoulaki MSc PhD Lecturer in Epidemiology University of Ioannina School of Medicine & Imperial College School of Medicine Καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67)

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Γηα λα επαλαθέξεηε ην FritzBox Fon WLAN 7140 ζηηο πξνεπηιεγκέλεο ηνπ ξπζκίζεηο

Διαβάστε περισσότερα

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Οη Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα εθαξκόδνληαη γηα ηελ απνξξνθνύκελε ελέξγεηα από Αηνιηθά Πάξθα πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα ζην

Διαβάστε περισσότερα

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Α.Ε Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία Πνηνί είκαζηε Η ΜΙΝΔΡΑΛ ΥΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΣΑ Α.Δ. μεθίλεζε ηελ πνξεία ηεο ην 1976. Από ηελ αξρή ζπλεξγαζηήθακε κε πξωηνπόξνπο εηαηξείεο ζηνλ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑ 4: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΝΟΥΗ Δ.Π. Αλαηνιηθήο Μαθεδνλίαο θαη Θξάθεο 2014 2020

ΑΞΟΝΑ 4: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΝΟΥΗ Δ.Π. Αλαηνιηθήο Μαθεδνλίαο θαη Θξάθεο 2014 2020 ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑ ΑΝΑΣΟΛΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ ΔΙΓΙΚΗ ΤΠΗΡΔΙΑ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΑΞΟΝΑ 4: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΝΟΥΗ Δ.Π. Αλαηνιηθήο Μαθεδνλίαο θαη Θξάθεο 2014 2020 Κομοηηνή 3 Απριλίοσ 2015 Παρουσίαση:

Διαβάστε περισσότερα

Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης

Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης multiplex PCR ΜΘΥΑΛΗ ΚΟΤΣΘΛΘΕΡΗ, MD, Ph.D Καθηγηηής Πειραμαηικης Φσζιολογίας, Θαηρική τολή, Παν/μίοσ Αθηνών Η αλίρλεπζε ηεο ύπαξμεο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΔΝΝΟΙΔ ΚΑΙ ΟΡΙΜΟΙ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ

ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΔΝΝΟΙΔ ΚΑΙ ΟΡΙΜΟΙ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΜΑΘΗΜΑ 2T2 41 ΓΟΜΙΚΗ ΦΤΙΚΗ ΗΥΟΜΟΝΩΗ - ΗΥΟΠΡΟΣΑΙΑ ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΜΟΝΑΓΔ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΚΑΣΗΓΟΡΙΔ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΑΝΔΗ ΠΑΡΑΜΔΣΡΟΙ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΑΝΔΗ ΚΡΙΣΗΡΙΑ ΗΥΟΜΟΝΩΗ - ΗΥΟΠΡΟΣΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΟΛΤΜΠΙΑΚΟΤ ΛΕΤΚΩΙΑ 14-15 ΜΑΙΟΤ 2011. Γιώργο θα είσαι πάντα στις καρδιές μας ΗΛΙΚΙΕ 1998-1999 & 2000-2001

ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΟΛΤΜΠΙΑΚΟΤ ΛΕΤΚΩΙΑ 14-15 ΜΑΙΟΤ 2011. Γιώργο θα είσαι πάντα στις καρδιές μας ΗΛΙΚΙΕ 1998-1999 & 2000-2001 ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΛΑΙΚΗ ΑΥΑΛΙΣΙΚΗ MTN ΚΟΠ ΠΕ ΣΡΟΒΟΛΟΤ ΑΗΚ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΡΠΕΖΑ METLIFE ALICO ΠΕΣΡΟ ΑΒΒΑ ΚΟΝΣΡΑΞΙΟΝ ΛΣΔ ΠΕΡΓΑΜΟ ΣΟΤΡΣΟΔΙΑΚΟΜΗΕΙ ΠΕΡΓΑΜΟ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΟ ΠΕΣΡΟΤ ΛΣΔ TOP KINISIS ΚΟΚΟΜΙΦ ΚΟΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΟΥΚΑ ΒΙΟΛΕΤΤΑ - ΔΕΣΠΟΙΝΑ. Η Τέχνη της Πώλησης στη Φαρμακευτική Αγορά

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΟΥΚΑ ΒΙΟΛΕΤΤΑ - ΔΕΣΠΟΙΝΑ. Η Τέχνη της Πώλησης στη Φαρμακευτική Αγορά ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΔΟΥΚΑ ΒΙΟΛΕΤΤΑ - ΔΕΣΠΟΙΝΑ Η Τέχνη της Πώλησης στη Φαρμακευτική Αγορά Διπλωματική Εργασία για την απόκτηση Μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΤΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΕΠΙΡΡΟΗΣ ΤΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΤΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΕΠΙΡΡΟΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΤΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΕΠΙΡΡΟΗΣ ΤΟΥ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Ν. ΠΙΤΕΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά:

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά: ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ Η Μηκή θαη ν Νηίλνο αλαξσηήζεθαλ πνην αληειηαθό πξντόλ παξέρεη ηελ θαιύηεξε πξνζηαζία ζην δέξκα ηνπο. Τα αληειηαθά πξντόληα έρνπλ έλα δείθηε αληειηαθήο πξνζηαζίαο (SPF), ν νπνίνο δείρλεη πόζν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΙΜΟΡΦΩΣΙΚΟ ΔΜΙΝΑΡΙΟ ΔΞΔΣΑΣΩΝ ΣΟΤΡΚΙΚΗ ΓΛΩΑ ΔΞΔΣΑΗ ΣΟ ΓΙΑΒΑΘΜΙΜΔΝΟ ΔΠΙΠΔΓΟ Β (Β1 & Β2) άββατο 3 Μαρτίου 2012 Αθήνα

ΔΠΙΜΟΡΦΩΣΙΚΟ ΔΜΙΝΑΡΙΟ ΔΞΔΣΑΣΩΝ ΣΟΤΡΚΙΚΗ ΓΛΩΑ ΔΞΔΣΑΗ ΣΟ ΓΙΑΒΑΘΜΙΜΔΝΟ ΔΠΙΠΔΓΟ Β (Β1 & Β2) άββατο 3 Μαρτίου 2012 Αθήνα ΚΡΑΣ ΙΚΟ ΠΙΣ ΟΠΟΙ ΗΣΙΚ Ο ΓΛΩ ΟΜΑΘΔΙΑ ΔΠΙΜΟΡΦΩΣΙΚΟ ΔΜΙΝΑΡΙΟ ΔΞΔΣΑΣΩΝ ΣΟΤΡΚΙΚΗ ΓΛΩΑ ΔΞΔΣΑΗ ΣΟ ΓΙΑΒΑΘΜΙΜΔΝΟ ΔΠΙΠΔΓΟ Β (Β1 & Β2) άββατο 3 Μαρτίου 2012 Αθήνα τόχοι του σεμιναρίου Με ην παξόλ ζεκηλάξην απνζθνπνύκε

Διαβάστε περισσότερα

Fysiotek Treatment. Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία

Fysiotek Treatment. Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία Πρώτη φορά στην Ελλάδα η επεμβατική φυσικοθεραπεία Στόχος: το μηχανικό αίτιο του μυοσκελετικού προβλήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ Συστήματα Αρίθμησης Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ 1 Ειζαγωγή Τν bit είλαη ε πην βαζηθή κνλάδα κέηξεζεο. Είλαη κία θαηάζηαζε on ή off ζε έλα ςεθηαθό θύθισκα. Άιιεο θνξέο είλαη κία θαηάζηαζε high ή low voltage

Διαβάστε περισσότερα

υγεία των νοσηλευτών που συστηματικά εμπλέκονται στην παρασκευή και χορήγηση τους.

υγεία των νοσηλευτών που συστηματικά εμπλέκονται στην παρασκευή και χορήγηση τους. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή: Τα χημειοθεραπευτικά φάρμακα έχουν αποδειχθεί οτι θέτουν σε κίνδυνο την υγεία των νοσηλευτών που συστηματικά εμπλέκονται στην παρασκευή και χορήγηση τους. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΓΤ Μεηαπηπρηαθφ Πξφγξακκα «Γηνίθεζε Τπεξεζηψλ Τγείαο» 34

ΔΓΤ Μεηαπηπρηαθφ Πξφγξακκα «Γηνίθεζε Τπεξεζηψλ Τγείαο» 34 ΔΓΤ Μεηαπηπρηαθφ Πξφγξακκα «Γηνίθεζε Τπεξεζηψλ Τγείαο» 34 1. Σίηινο καζήκαηνο Αξρέο Γηνίθεζεο θαη ηξαηεγηθήο Τπεξεζηψλ Τγείαο 2. Τπεχζπλνο καζήκαηνο Νίθνο Μαληαδάθεο 3. θνπφο θνπφο ηνπ καζήκαηνο είλαη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΠΡΟΒΛΗΜΑ Σε έλα ηνπξλνπά βόιετ δήισζαλ ζπκκεηνρή νκάδεο Γπκλαζίσλ ηεο Κύπξνπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ )

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Τν πξόβιεκα - Γηαξξνή λεξνύ Αθόκε θαη κηα κηθξή δηαξξνή λεξνύ κπνξεί λα πξνθαιέζεη θαηαζηξνθή αλ δελ αληρλεπζεί εγθαίξσο Δηαξξνή κπνξεί λα πξνέιζεη

Διαβάστε περισσότερα

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΕΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

επαξθήο ζηαηηζηηθή ζπλάξηεζε, β) Έζησ η.δ. είλαη αλεμάξηεην ηνπ. Άξα πξόθεηηαη γηα 1 n

επαξθήο ζηαηηζηηθή ζπλάξηεζε, β) Έζησ η.δ. είλαη αλεμάξηεην ηνπ. Άξα πξόθεηηαη γηα 1 n . ΜΑΚΡΑ ΣΟΑ 7 & ΕΘΝ. ΑΝΣΙΣΑΕΩ (ΠΕΙΡΑΙΑ),. ΔΕΛΗΓΙΩΡΓΗ 06 Α (ΠΕΙΡΑΙΑ), 3. ΠΤΡΓΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ (ΑΘΗΝΑ). ΣΗΛ 040970,,, www.vtal.gr Επιλεγμένες Ασκήσεις. α) Έζησ η.δ. Ep. Να δεηρζεί όηη ε T,..., ~, 0

Διαβάστε περισσότερα

ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο. Ζκεξίδα 20/11/2010. Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο. Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 20.11.

ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο. Ζκεξίδα 20/11/2010. Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο. Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 20.11. Ζκεξίδα 2/11/21 ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 2.11.21 Πεγέο ελέξγεηαο Σπλ. Πξσηνγελήο Δλέξγεηα = Σ Καηαλ. Δλέξγεηα θαπζίκνπ x Σπλη.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1379/50 1. Όηαλ ινηπόλ ήξζαλ [νη πξέζβεηο ζηελ Αζήλα], αθνύ ζπλέιαβαλ νη Αζελαίνη θαη ηνπο πξέζβεηο σο ππνθηλεηέο ζηάζεο θαη όζνπο έπεηζαλ [νη πξέζβεηο], ηνπο ζπγθέληξσζαλ γηα αζθάιεηα ζηελ Αίγηλα.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «Η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών σε φροντιστήρια μέσης εκπαίδευσης:

Διαβάστε περισσότερα

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Δρ Σηαμάηιος Α. Παπαδάκης Ορθοπαιδικός Χειροσργός Επιμεληηής Α - Ε.Σ.Υ. Δ Ορθοπαιδική Κλινική Γ.Ν.Α. KAT Αγαπεηέ Γηαηξέ.. Υειρόγραθο κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ 1. ρεδίαζε πλδπαζηηθνύ Κπθιώκαηνο Έλα ζπλδπαζηηθό θύθισκα (Κ) έρεη ηξεηο εηζόδνπο A, B θαη C θαη κία έμνδν Y Y=A B+AC Να θαηαζθεπάζεηε ην ράξηε Karnaugh. B 0

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία "Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ" Ειρήνη Σωτηρίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ Εξαγωγή χαρακτηριστικών μαστογραφικών μαζών και σύγκριση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Το franchising ( δικαιόχρηση ) ως µέθοδος ανάπτυξης των επιχειρήσεων λιανικού εµπορίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΤΣΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΗΣΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑ. 24 25 26 Απριλίου 2015 κλειςτό γυμναςτήριο «Δημήτρησ Τόφαλοσ»

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΤΣΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΗΣΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑ. 24 25 26 Απριλίου 2015 κλειςτό γυμναςτήριο «Δημήτρησ Τόφαλοσ» ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΤΣΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΗΣΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑ 24 25 26 Απριλίου 2015 κλειςτό γυμναςτήριο «Δημήτρησ Τόφαλοσ» Τν Παλεπηζηήκην Παηξώλ, ην Δπηκειεηήξην Αραΐαο θαη ε Πεξηθέξεηα Γπηηθήο Διιάδαο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΣΜΗΜΑ ΑΡΥΔΙΟΝΟΜΙΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ ΣΗΝ ΔΠΙΣΗΜΗ ΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΣΜΗΜΑ ΑΡΥΔΙΟΝΟΜΙΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ ΣΗΝ ΔΠΙΣΗΜΗ ΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΣΜΗΜΑ ΑΡΥΔΙΟΝΟΜΙΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ ΣΗΝ ΔΠΙΣΗΜΗ ΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΓΙΠΛΩΜΑΣΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ «Γιοίκηζη βάζει ομάδων ζηις Δλληνικές Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες: μια πρώηη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία. Παραδοσιακά Προϊόντα Διατροφική Αξία και η Πιστοποίηση τους

Πτυχιακή Εργασία. Παραδοσιακά Προϊόντα Διατροφική Αξία και η Πιστοποίηση τους ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Παραδοσιακά Προϊόντα Διατροφική Αξία και η Πιστοποίηση τους Εκπόνηση:

Διαβάστε περισσότερα

Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ

Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ Μνρηαλάθεο Κσλ/λνο Πξντζηάκελνο Πιεξνθνξηθήο Γήκνπ Ηξαθιείνπ Η κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ 1990-

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1 ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ Πνιινί άλζξσπνη πηζηεύνπλ όηη ν άλεκνο ζα έπξεπε λα αληηθαηαζηήζεη ην πεηξέιαην θαη ην θάξβνπλν σο πεγή ελέξγεηαο γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηζκνύ. Οη θαηαζθεπέο πνπ θαίλνληαη ζηελ εηθόλα είλαη

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Γηα ηε δηεπθόιπλζή ζαο θαηά ην switch-off ηεο πεξηνρήο ηεο Πεινπνλλήζνπ έρνπκε πξνζζέζεη ζηνπο ςεθηαθνύο καο δέθηεο κία λέα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Φιλίππου Άντρη Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Δξεπλεηηθά Πξνγξάκκαηα Αξρηκήδεο ΙΙΙ: Μνριόο αλάπηπμεο ηεο αληαγσληζηηθόηεηαο ηνπ Α.Σ.Δ.Ι.Θ.

Δξεπλεηηθά Πξνγξάκκαηα Αξρηκήδεο ΙΙΙ: Μνριόο αλάπηπμεο ηεο αληαγσληζηηθόηεηαο ηνπ Α.Σ.Δ.Ι.Θ. Δξεπλεηηθά Πξνγξάκκαηα Αξρηκήδεο ΙΙΙ: Μνριόο αλάπηπμεο ηεο αληαγσληζηηθόηεηαο ηνπ Α.Σ.Δ.Ι.Θ. Αζαλάζηνο Ν. Παπαδόπνπινο Ιδξπκαηηθόο Τπεύζπλνο Υαηδεληθνιάνπ Βέξα Γηνηθεηηθή Τπνζηήξημε Πνξεία πξνο ηελ πινπνίεζε

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων των νοσοκομειακών βιβλιοθηκών.

Αξιολόγηση των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων των νοσοκομειακών βιβλιοθηκών. Αξιολόγηση των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων των νοσοκομειακών βιβλιοθηκών. Καλογεράκη Ελένη Βιβλιοθήκη Γ.Ν.Α «Ο Ευαγγελισμός», Msc Inf Scienc, Κοινωνιολόγος, Βιβλιοθηκονόμoς, Σαρανταπόρου 8, Άνω Ηλιούπολη

Διαβάστε περισσότερα

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ ΤΕΙ Δσηικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομητανικού Στεδιαζμού Εργαζηήριο C 3 www.c3.teiwm.gr C 3 LAB www.c3.teiwm.gr 1 Εηζαγσγή Πεπιεσόμενα ύκβνια

Διαβάστε περισσότερα

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Εηζαγσγή Οη ηερληθέο ζπληήξεζεο ηξνθίκσλ έρνπλ ζθνπό : α) λα παξεκπνδίζνπλ αλεπηζύκεηεο κεηαβνιέο ζηα ραξαθηεξηζηηθά (γεύζε - ρξώκα -

Διαβάστε περισσότερα