ΚΑΡΑΜΟΥΖΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΣΤΑΚΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΑΡΑΜΟΥΖΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΣΤΑΚΟΥ"

Transcript

1

2 ΚΑΡΑΜΟΥΖΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΣΤΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΕΜΑ: ΕΛΙΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Υπεύθυνη καθηγήτρια: Στάθη Αναστασία, Χημικός Ηλεκτρονική υλοποίηση: Νιφόρος Ζαφείρης, Πληροφορικός

3 Στόχοι του προγράμματος Πληροφόρηση των μαθητών πάνω σε θέματα ελαιόλαδου και Μεσογειακής διατροφής, ώστε να διαμορφώσουν μια ολοκληρωμένη εικόνα για το ρόλο τους στην υγεία του ανθρώπου. Ενεργοποίηση των μαθητών για υιοθέτηση ενός καινούργιου προτύπου διατροφής με σκοπό τη βελτίωση των όρων διαβίωσης. Ευαισθητοποίησή τους σε διατροφικές ανάγκες έτσι ώστε οι ίδιοι οι μαθητές να γίνουν παράγοντες επιρροής με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας ζωής σε οικογενειακό, σχολικό και κοινωνικό επίπεδο.

4 Η ελιά «Παλιά όσο η ανθρώπινη ύπαρξη, ιερή όσο τα ανεξήγητα μυστήρια, πολύτιμη, μοναδική, που μόνο ως δώρο των θεών προς τους ανθρώπους θα μπορούσε να χαρακτηριστεί, η Ελιά ξεπροβάλλει μέσα από την αχλύ της προϊστορίας και βρίσκοντας ευνοϊκές συνθήκες ορθώνεται στον χώρο της Μεσογείου ως μόνιμο και κυρίαρχο στοιχείο του τοπίου της, σύντροφος και τροφός των κατοίκων της, σύμβολο της λατρείας της. Δέντρο τόπος - άνθρωπος, σ ένα στενό εναγκαλισμό, συμπορεύονται 5000 και πλέον χρόνια, δημιουργώντας έναν υψηλής αισθητικής πολιτισμό: τον πολιτισμό της Ελιάς.»

5 Γνωριμία με το ελαιόδεντρο Δέντρο αειθαλές & αιωνόβιο. Ευδοκιμεί στο γλυκό κλίμα της πατρίδας μας και σ άλλες χώρες που γειτονεύουν με τη Μεσόγειο θάλασσα. Καλλιεργείται στη χώρα μας από τα πανάρχαια χρόνια. Ήταν το ιερό δέντρο της θεάς Αθηνάς και σύμβολο της νίκης και ειρήνης. Οι ρίζες της προχωρούν πολύ βαθιά στο χώμα. Ο καρπός της έχει διάφορα σχήματα. Αρχίζει να ωριμάζει τον Οκτώβριο. Το μάζεμα ξεκινά το Νοέμβριο και σε πολλά μέρη διαρκεί ως το Μάρτιο. Ανθίζει τον Απρίλιο-Μάιο. Η επικονίαση γίνεται με τον άνεμο. Τα άνθη της βγαίνουν πολλά μαζί (15-25) αλλά δε μυρίζουν. Τα φύλλα της είναι μικρά, σε σχήμα λόγχης.

6 Απαραίτητες εργασίες κατά την καλλιέργεια της ελιάς: α)να οργώνεται το χωράφι. β)να ξελακκώνονται οι ρίζες. γ) Να ρίχνουμε λίπασμα. δ)να την κλαδεύουμε. Ο κορμός της είναι χοντρός,φτάνει τα μέτρα ύψος. Όταν το δέντρο γερνά ο κορμός κουφαλιάζει. Οι κυριότεροι εχθροί της είναι ο δάκος και ο πυρηνοτρύτης που τρυπά ακόμη και το κουκούτσι. Πολλαπλασιάζεται: α) Με τα σπέρματα. β)με μοσχεύματα. Οικονομική σημασία: Η Ελλάδα κατέχει την τρίτη θέση στον κόσμο σε ετήσια παραγωγή λαδιού & αριθμό ελαιοδέντρων, ύστερα από την Ισπανία και την Ιταλία. Σε παραγωγή φαγώσιμης ελιάς κατέχει την πρώτη θέση. Ελαιοκαλλιέργειες. Στην Ελλάδα υπάρχουν 97 εκατομμύρια ελαιόδεντρα και 50 εκατομμύρια αγριελιές. Αν μπολιάσουμε όμως τις αγριελιές, η Ελλάδα θα αύξανε κατά πολύ την παραγωγή λαδιού.

7

8 Ιστορική αναδρομή της ελαιοκαλλιέργειας Η ελιά, με παρουσία χιλιετιών στη Γη, έχει γίνει σύμβολο κοινωνικών και θρησκευτικών αξιών, όσο κανένα άλλο δέντρο και έχει τροφοδοτήσει με γόνιμους «καρπούς» τη μυθολογία, τις παραδόσεις, την τέχνη και τη λογοτεχνία. Οι αρχές της καλλιέργειάς της τοποθετούνται στην 3 η χιλιετία π.χ. Η καταγωγή του ελαιόδεντρου χάνεται στους θρύλους και στις παραδόσεις των λαών της Μεσογείου. Ο ελληνικός πολιτισμός, κυρίαρχος στο χώρο της Μεσογείου, είναι συνυφασμένος με την ελιά σε μια μακρόχρονη κοινή πορεία. Η Κρήτη στο σταυροδρόμι Ανατολής και Δύσης, πληρούσε τις προϋποθέσεις να δεχθεί πρώτη από τον υπόλοιπο ελληνικό χώρο την καλλιέργεια της ελιάς.

9

10 Ο μεγάλος αριθμός πιθαριών, οι τεράστιοι αμφορείς, οι λογιστικές πινακίδες, μαρτυρούν την εξέχουσα θέση που κατείχε η παραγωγή ελαιολάδου στη μινωική οικονομία και κοινωνία. Η ελιά σύμβολο ειρήνης και προόδου, είναι το δώρο της Παλλάδας Αθηνάς προς το «κλεινόν άστυ» με την οποία νίκησε τον Ποσειδώνα στην αναμέτρηση για το ποιος θα δώσει το όνομά του στην πόλη, που για το λόγο αυτό ονομάστηκε Αθήνα. Η ελαιοκαλλιέργεια συνεχίστηκε και κατά τους πρωτοχριστιανικούς χρόνους για να ανθίσει στα βυζαντινά χρόνια. Η ανάπτυξή της δε διακόπτεται ούτε στην περίοδο της Τουρκοκρατίας. Όπως γίνεται φανερό η ελιά υπήρξε πάντα ένας από τους συνδετικούς κρίκους της αλυσίδας που συνδέει τον αρχαίο ελληνικό κόσμο με την Ελλάδα του σήμερα.

11

12 Χρήσεις της ελιάς και του ελαιόλαδου από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα Ο ρόλος της ελιάς και του ελαιόλαδου δεν υπήρξε μόνο διατροφικός αλλά επεκτάθηκε και σε πολλές ακόμα χρήσεις, με πρακτική σημασία στην καθημερινή ζωή. Η ελιά και το ελαιόλαδο απέκτησαν συμβολική σημασία σε αρκετές κοινωνικές και θρησκευτικές εκδηλώσεις του ανθρώπου. Κατά τη κρητομυκηναϊκή περίοδο χρησίμευε στην παρασκευή αρωμάτων και αλοιφών. Οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν το ελαιόλαδο φορέα αγνότητας και καθαρότητας.το χρησιμοποιούσαν δε για την υγιεινή του σώματος. Ο «κότινος», κλαδί αγριελιάς, ήταν το στεφάνι των Ολυμπιονικών, που τους έδινε την ανώτερη διάκριση, δόξα και αξία.

13

14 Στους Παναθηναϊκούς αγώνες που γίνονταν προς τιμή της θεάς Αθηνάς οι νικητές έπαιρναν έπαθλο σημαντικές ποσότητες ελαιολάδου σε παναθηναϊκούς αμφορείς. Στους αθλητικούς αγώνες χρησιμοποιούσαν το ελαιόλαδο ως αλοιφή για το χαλάρωμα των μυών. Στα Ομηρικά έπη γίνεται αναφορά για τη χρήση του ελαιολάδου στο άλειμμα επιφανών νεκρών κατά την ταφή. Στην Ιπποκράτεια ιατρική, αλλά και στους ιατρούς της αρχαιότητας, το ελαιόλαδο χρησίμευε για τη θεραπεία της χολέρας, της κώφωσης, των γυναικολογικών παθήσεων, καθώς και ως αντισηπτικό και θεραπευτικό σε εγκαύματα. Αλλά και τις ελιές χρησιμοποιούσε η λαϊκή ιατρική ως θεραπευτικό μέσο. Το ίδιο και τα φύλλα της ελιάς που είχαν αντισηπτική, ηρεμιστική και αντιπυρετική ιδιότητα. Λάδι έδιναν οι κυνηγοί στα σκυλιά τους ως αντίδοτο σε «φόλες» και δηλητηριώδη φυτά.

15 Ακόμα και σήμερα για να δυναμώσουν τα αδύνατα και λεπτά νύχια τα βυθίζουμε σε χλιαρό ελαιόλαδο, ενώ η επάλειψη του προσώπου στις γυναίκες με μείγμα λεμονιού και ελαιολάδου προλαβαίνει την εμφάνιση των ρυτίδων. Το ελαιόλαδο υπάρχει και στα έθιμα των ναυτικών και των ψαράδων. Επίσης μετά από έντονη οινοποσία μια και μόνη κουταλιά ελαιόλαδο επαναφέρει τη νηφαλιότητα. Με τη διάδοση του Χριστιανισμού, το λάδι αποκτά θρησκευτική σημασία και καταλαμβάνει σπουδαία θέση στο τελετουργικό της χριστιανικής θρησκείας. Η φλόγα του καντηλιού συμβολίζει το θείο φως, πηγή της υπέρτατης αλήθειας. Ελαιόλαδο χρησιμοποιείται στη βασκανία, στα ξόρκια και στις λαϊκές δεισιδαιμονίες.από ελαιόλαδο και αρωματικές ουσίες παρασκευάζεται το Άγιο Μύρο.Κρασί, ελαιόλαδο και αλεύρι χρησιμοποιείται στο Ευχέλαιο.

16

17 Τέλος το ελαιόλαδο και ο καρπός της ελιάς απέκτησαν σημαντική θέση στη διατροφή των αρχαίων Ελλήνων-την οποία διατηρούν μέχρι σήμερα- όταν συστηματοποιήθηκε η καλλιέργεια της ήμερης ελιάς σε βάρος της αγριελιάς. Σύμφωνα με τα νομοθετικά μέτρα του Σόλωνα όποιος ξερίζωνε ελιά καταδικαζόταν σε θάνατο, ενώ δίπλα στην ελιά δεν επιτρεπόταν η φύτευση άλλου δένδρου. Οι ομοιότητες στη χρήση του ελαιολάδου από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα είναι μια σημαντική απόδειξη για την αδιάλειπτη συνέχεια του πολιτισμού και του τρόπου ζωής των Ελλήνων διαχρονικά.

18 Μνημειακά Ελαιόδεντρα «Ανάγκη για προστασία και αξιοποίηση» Μέσα στα εκατομμύρια ελαιόδεντρα που υπάρχουν στους απέραντους ελαιώνες του ελλαδικού χώρου, υπάρχουν κάποια που αποτελούν μνημεία της φύσης και της ιστορίας, μνημεία που δίνουν το στίγμα του λαού μας. Μερικά από τα πιο γνωστά Μνημειακά ελαιόδεντρα στην Ελλάδα είναι τα εξής: Η Ελιά του Πλάτωνα. Η ελιά του Πεισίστρατου. Η ελιά της Καλαμάτας. Πολλά μνημειακά ελαιόδεντρα βρίσκονται στην Κρήτη όπως η ελιά των Βουβών Κισσάμου, η ελιά Καβουσίου Ιεράπετρας και η ελιά Λάστρου Σητείας.

19

20 ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΕΛΙΑΣ Ποικιλία Άλλα ονόματα Κύριες περιοχές ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΕΣ Κονσερβολιά Αμφίσσης,Άρτας Βολιώτικη, Χονδρολιά Χαλκιδικής Κεντρική και Δυτική Ελλάδα, Χαλκιδική Καλαμών Καλαματιανή, Αετονυχιά, Κορακολιά Πελοπόννησος, Κρήτη, Δ. Ελλάδα ΛΑΔΟΛΙΑ Κορωνέϊκη Λιανολιά, Ψιλολιά, Λαδολιά,Κρητικιά Πελοπόννησος,Κρήτη νησιά Ιονίου Λιανολιά Κέρκυρας Σουβλολιά Κορφολιά Πρεβεζάνα Δαφνοφύλλη Κέρκυρα, Παξοί, Κεφαλονιά, Ζάκυνθος Παραλία Ηπείρου Κουτσουρελιά Πατρινή, Λιανολιά Πελ/νησος,Ναύπακτος Μαστοειδής Τσουνάτη, Ματσολιά, Μουρατολιά Πελ/νησος, Κρήτη ΔΙΠΛΗΣ ΧΡΗΣΗΣ Μεγαρίτικη Περαχωρίτικη, Βοβοδίτικη, Χονδρολιά Αίγινας Αττική, Βοιωτία, Κυνουρία Κολοβή Μυτιληνιά, Βαλανολιά Λέσβος, Χίος Κοθρέϊκη Μανάκι, Μανακολιά, Κορινθιακή Δελφοί, Άμφισσα, Τροιζηνία, Κυνουρία Θρουμπολιά Θασίτικη, Χονδρολιά Εύβοιας Νησιά Αιγαίου, Αττική, Εύβοια

21

22 Συλλογή του καρπού Μια από τις πιο χαρακτηριστικές εικόνες της ελληνικής υπαίθρου είναι η συγκομιδή της ελιάς, το γνωστό «λιομάζεμα» Εργασία βασισμένη σε αρχέγονες, αλλά με διαχρονική εφαρμογή, τεχνικές στις οποίες κυριαρχεί το ανθρώπινο στοιχείο και η συλλογική εργασία. Ο μήνας που αρχίζει η ελαιοσυλλογή είναι ο Νοέμβριος, ενώ μπορεί να συνεχιστεί σε πολλές περιοχές μέχρι το Μάρτιο. Το στάδιο της ωρίμανσης συμπίπτει με την αλλαγή του χρώματος του καρπού από πρασινοκίτρινο σε μελανοϊώδες. Από την εποχή αυτή μέχρι την υπερωρίμανση, ο καρπός πιεζόμενος αποδίδει λάδι. Το λάδι που διαχωρίζεται από άγουρο καρπό είναι παχύρρευστο, με έντονο πράσινο χρώμα και χαρακτηρίζεται ως αγουρέλαιο.

23

24 Το λάδι του ώριμου καρπού είναι εξαιρετικό από πλευράς αρώματος και γεύσης, λεπτόρευστο, φρουτώδες και ελαφρά γλυκό. Το λάδι του υπερώριμου καρπού είναι παχύρευστο με λιπώδη σύσταση και γεύση. Είναι φανερό ότι το στάδιο της ωρίμανσης δε συμπίπτει χρονικά με όλο τον καρπό, ακόμα και του ίδιου δέντρου. Η συλλογή του ελαιόκαρπου γίνεται με τους εξής τρόπους: Συλλογή με τα χέρια κατευθείαν από το έδαφος. Συλλογή με ραβδισμό. Συλλογή του καρπού με κούνημα του δέντρου. Συλλογή του καρπού με μηχανικά μέσα.

25 Η παραγωγή του ελαιολάδου Όπως και για τη συλλογή του καρπού της ελιάς, έτσι και για την παραγωγή του ελαιολάδου, οι βασικές διαδικασίες δεν έχουν αλλάξει από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, παρ όλο που η τεχνολογία έχει φυσικά εξελιχθεί με στόχο την καλύτερη ποιότητα και την αποδοτικότερη παραγωγή. Όπως είναι φυσικό τα πρώτα χειροκίνητα ελαιοτριβεία της αρχαιότητας δεν είχαν τη δυνατότητα ν αποδώσουν επαρκείς ποσότητες ελαιολάδου, με αποτέλεσμα τη μόνιμη αναζήτηση για τις σύγχρονες μορφές ελαιοτριβείων. Σημαντική κατάκτηση στην τεχνολογική εξέλιξη του ελαιοτριβείου αποτέλεσε το ελαιοτριβείο με μονολίθι, που στηριζόταν στην κυκλική κίνηση μιας κυλινδρικής μυλόπετρας με ανθρώπινη υποκίνηση ή τη βοήθεια ζώων.

26

27 Η κίνηση με το βάρος της μυλόπετρας είχε σαν αποτέλεσμα την καλύτερη πολτοποίηση του καρπού. Ο τύπος αυτός εκσυγχρονίστηκε και κυριάρχησε στη ρωμαϊκή και βυζαντινή περίοδο και έφθασε ν αποτελεί τον παραδοσιακό τύπο ελαιοτριβείου που συναντούμε μέχρι και πριν λίγα χρόνια στην ελληνική επαρχία. Σήμερα, τα ελαιοτριβεία αυτά κατέχουν σημαντική θέση στην παραδοσιακή, βιομηχανική αρχιτεκτονική και γίνονται αντικείμενο λαογραφικής και αρχιτεκτονικής μελέτης. Στα σύγχρονα ελαιοτριβεία η σύνθλιψη του καρπού δε στηρίζεται πλέον στην τεχνική της μυλόπετρας και σημαντικές τεχνολογικές εξελίξεις σημειώνονται στα ελαιοπιεστήρια και στον τρόπο διαχωρισμού του ελαιολάδου ο οποίος γίνεται πλέον με φυγόκεντρο κίνηση.

28 Όπως φαίνεται στην εικόνα, τα στάδια επεξεργασίας του ελαιοκάρπου σ ένα φυγοκεντρικό ελαιουργείο είναι: 1. Το πλύσιμο. Γίνεται αφού διαχωριστούν τα φύλλα και άλλα ελαφρά σώματα με ειδικό αποφυλλωτή. Το καλό πλύσιμο του ελαιοκάρπου είναι απαραίτητο για ανώτερη ποιότητα του τελικού προϊόντος και προστασία των μηχανημάτων. 2. Άλεση. Γίνεται σε ειδικό μύλο με οδοντωτούς τροχούς που συνθλίβουν τον ελαιόκαρπο και τον πυρήνα. Η μεταξύ τους απόσταση ρυθμίζεται ανάλογα με το μέγεθος του ελαιοκάρπου.

29 3. Μάλαξη. Μετά την άλεση η ελαιομάζα έρχεται σε ειδικές ανοξείδωτες δεξαμενές με διπλά τοιχώματα που θερμαίνονται με κυκλοφορία ζεστού νερού. Εκεί η ελαιομάζα θερμαίνεται στους C και μαλάσσεται για περίπου 30 λεπτά σε ειδικούς περιστροφικούς μαλακτήρες. Με τη μάλαξη απελευθερώνεται το ελαιόλαδο και διευκολύνεται ο διαχωρισμός του στο επόμενο στάδιο.

30 4. Τελικός διαχωρισμός. Το λάδι από το διαχωριστήρα προωθείται σε άλλου τύπου φυγοκεντρικό διαχωριστήρα για τον τελικό διαχωρισμό. Τα υπόλοιπα φυτικά υγρά του πρώτου διαχωριστήρα προωθούνται επίσης σε άλλο διαχωριστήρα για παραλαβή ελαιολάδου που τυχόν περιέχεται σε μικροποσότητες ή ίχνη.

31 5. Εξαγωγή λαδιού. Όταν συμπληρωθεί η μάλαξη, η ελαιοζύμη προωθείται με ειδική ρυθμιζόμενη αντλία στον οριζόντιο ή κάθετου τύπου διαχωριστήρα, αφού προηγουμένως αραιωθεί με κατάλληλη ποσότητα νερού. Εκεί διαχωρίζεται σε τρία μέρη: το λάδι, άλλα φυτικά υγρά του καρπού και την πούλπα. Το κύριο υποπροϊόν των ελαιουργείων και των δυο τύπων είναι η πούλπα του καρπού της ελιάς (ελαιοπυρήνας). Αφού αποξηρανθεί, μεταφέρεται στα πυρηνελαιουργεία όπου με εκχύλιση με οργανικούς διαλύτες λαμβάνεται το λάδι που έχει απομείνει το πυρηνέλαιο.

32

33 ΠΟΙΟΤΗΤΕΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Ονομασίες και ορισμοί των ελαιολάδων και πυρηνελαίων που αναφέρονται στο άρθρο 35 του Κανονισμού της Ε.Ο.Κ. 136/66

34 1)Παρθένα ελαιόλαδα: Ελαιόλαδα που λαμβάνονται από τον ελαιόκαρπο αποκλειστικά με μηχανικές ή άλλες φυσικές μεθόδους οι οποίες δεν συνεπάγονται αλλοίωση του ελαίου. Αυτά τα έλαια κατατάσσονται στις ακόλουθες κατηγορίες και λαμβάνουν τις ακόλουθες ονομασίες: α)εξαιρετικά παρθένα ελαιόλαδα: παρθένο ελαιόλαδο του οποίου η οξύτητα είναι 0-1 %. Έχει ευχάριστο άρωμα και θαυμάσια οργανοληπτικά χαρακτηριστικά. Σε περίπτωση που πρόκειται να αγοράσουμε συσκευασμένο ελαιόλαδο, θα πρέπει να αναζητήσουμε την ένδειξη «εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο». Είναι ουσιαστικά ο χυμός της ελιάς. Αποτελεί την καλύτερη ποιότητα ελαιολάδου και ίσως τη μοναδική που πρέπει να χρησιμοποιούμε στη διατροφή μας.

35 γ)κοινό παρθένο ελαιόλαδο: παρθένο ελαιόλαδο του οποίου η οξύτητα είναι 2,1-3,3 %. Έχει στιβαρή γεύση, έντονη οσμή και οργανοληπτικά χαρακτηριστικά όχι ιδιαίτερα αποδεκτά από το μέσο καταναλωτή. δ)μειονεκτικό (λαμπάντε) παρθένο ελαιόλαδο: παρθένο ελαιόλαδο του οποίου η οξύτητα είναι μαγαλύτερη από 3,3.Έχει πολύ άσχημα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά και χρησιμοποιείται προκειμένου να ραφιναριστεί και να παραλάβουμε το εξευγενισμένο ή ραφινέ ελαιόλαδο.

36

37 2) Εξευγενισμένο ελαιόλαδο: ελαιόλαδο λαμβανόμενο από εξευγενισμό παρθένου ελαιολάδου του οποίου η ελεύθερη οξύτητα δεν υπερβαίνει το 0,5 %. Ο εξευγενισμός ή αλλιώς ραφινάρισμα αποτελεί χημική επεξεργασία του μειονεκτικού ελαιολάδου ή άλλου παρθένου ελαιολάδου με άσχημα χαρακτηριστικά. Περιλαμβάνει τρεις κατεργασίες: την απαλλαγή από τα ελεύθερα λιπαρά οξέα δηλ. εξουδετέρωση, τον αποχρωματισμό και την απόσμηση. 3) Ελαιόλαδο: Έλαιο αποτελούμενο από ανάμιξη εξευγενισμένου ελαιολάδου (ραφινέ) και παρθένων ελαιολάδων εξαιρουμένου του μειονεκτικού, του οποίου η ελεύθερη οξύτητα, δεν υπερβαίνει το 1,5 %. Στα τυποποιημένα ελαιόλαδα αναγράφεται η ένδειξη «ελαιόλαδο». Είναι δηλ. ένα μίγμα από ελαιόλαδο επεξεργασμένο (ραφινέ) και παρθένο ελαιόλαδο.

38 4)Ακατέργαστο πυρηνέλαιο: Έλαιο λαμβανόμενο με κατεργασία ελαιοπυρήνων με διαλύτη. 5)Εξευγενισμένο πυρηνέλαιο: Έλαιο λαμβανόμενο με εξευγενισμό ακατέργαστου πυρηνελαίου, του οποίου η ελεύθερη οξύτητα δεν υπερβαίνει 0,5 %. 6)Πυρηνέλαιο: Έλαιο αποτελούμενο από μείγμα εξευγενισμένου πυρηνελαίου και παρθένων ελαιολάδων, εξαιρουμένου του μειονεκτικού, του οποίου η ελεύθερη οξύτητα δεν υπερβαίνει 1,5 %.

39 Αλλοιώσεις του ελαιολάδου και τρόποι αποθήκευσης Η παρατεταμένη αποθήκευση αλλοιώνει την ποιότητα του. Ο βαθμός αλλοίωσης εξαρτάται από τις συνθήκες αποθήκευσης. Η αλλοίωση του ελαιολάδου κατά την αποθήκευση του οφείλεται κυρίως σε οξειδωτική τάγγιση. Τα προϊόντα της οξείδωσης (κοινώς τάγισμα) αλλοιώνουν οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του ελαιολάδου προσδίδοντάς του δυσάρεστη οσμή και γεύση, υποβαθμίζουν την ποιότητά του και σε προχωρημένο βαθμό θεωρούνται τοξικά. Οι παράγοντες που υποβοηθούν την οξείδωση του ελαιολάδου είναι: το οξυγόνο, η θερμοκρασία, το φως, τα μέταλλα, η υγρασία, οι χρωστικές του ελαιολάδου κ.α.

40

41 α)οξυγόνο: Η επαφή του ελαιόλαδου με τον αέρα οδηγεί σε οξείδωση. β)θερμοκρασία:υψηλή θερμοκρασία στο χώρο αποθήκευσης επιταχύνει την οξείδωση.επιθυμητή θερμοκρασία αποθήκευσης του ελαιολάδου θεωρείται η θερμοκρασία C. γ) Μέταλλα:Ο σίδηρος (Fe) και ο χαλκός (Cu) αυξάνουν την ταχύτητα οξείδωσης του ελαιολάδου ακόμα και σε ίχνη. δ) Χρωστικές του ελαιολάδου και κυρίως η χλωροφύλλη. ε) Φως: Συμβάλλει κατά πολύ στην οξείδωση ακόμη και απουσία χλωροφύλλης. στ) Υγρασία:Υποβοηθάει τη διαδικασία του ταγγίσματος και προάγει την ανάπτυξη της μούχλας στο λάδι. ζ) Παρουσία ιχνών ταγγισμένου ελαιολάδου στους αποθηκευτικούς χώρους: Ακόμα και ίχνη ταγγισμένου ελαιολάδου της προηγούμενης εσοδείας, σε αποθηκευτικούς χώρους, οδηγούν σε οξείδωση.

42

43 Για την αποθήκευση του ελαιολάδου θα πρέπει να λαμβάνουμε υπ όψιν μας τα ακόλουθα: Σχολιαστική καθαριότητα των δεξαμενών, βυτίων με ουσίες που διαλύουν τα υπολείμματα λαδιού και στη συνέχεια με άφθονο νερό υπό πίεση. Η αποθήκευση και η εμπορία του ελαιολάδου πρέπει να γίνεται σε επικασσιτερωμένα (λευκοσιδηρά) δοχεία, σε ανοξείδωτες δεξαμενές καθώς και η μεταφορά τους γίνεται με ανοξείδωτα βυτία. Για εύκολη απομάκρυνση της μούργας,η βάση των δεξαμενών πρέπει να έχει σχήμα ανεστραμμένου κώνου. Σε οικιακή χρήση η καλύτερη λύση για την αποθήκευση του ελαιόλαδου είναι επίσης οι μικρές ανοξείδωτες δεξαμενές. Να αποθηκεύεται το λάδι σε αποθήκες «δροσερές» με χαμηλή θερμοκρασία και προφυλαγμένες από το φως. Η αποθήκη θα πρέπει να αερίζεται εύκολα ώστε και η θερμοκρασία και η υγρασία να διατηρείται σε χαμηλά επίπεδα.

44

45 Να αποφεύγεται η παρατεταμένη επαφή του ελαιολάδου με τον αέρα. Να αποφεύγεται η έκθεση κατά την αποθήκευση του ελαιολάδου σε πηγές δυσοσμίας γιατί το ελαιόλαδο έχει πολύ μεγάλη απορροφητική ικανότητα. Αν το ελαιόλαδο πρόκειται να αποθηκευτεί σε γυάλινα σκεύη, αυτά θα πρέπει να είναι σκουρόχρωμα ώστε να εμποδιστεί ο παράγοντας «φως» να δράσει και να προκαλέσει οξείδωση. Ακατάλληλα για αποθήκευση είναι τα πλαστικά δοχεία, κυρίως εκείνα που είναι από πολυβινυλοχλωρίδιο (PVC).Για το λόγο ότι στα πλαστικά δοχεία το λάδι χάνει σε γεύση και άρωμα και σε ορισμένες περιπτώσεις μολύνεται από καρκινογόνες ουσίες.

46 Πρέπει να μην ξεχνάμε ότι το ελαιόλαδο είναι ένα προϊόν που περισσότερο απ ότι τα άλλα φυτικά έλαια είναι εμπλουτισμένο με φυσικές αντιοξειδωτικές ουσίες (τοκοφερόλες, πολυφαινόλες) και είναι ιδιαίτερα ανθεκτικό στην οξείδωση λόγω της μικρής περιεκτικότητας του σε πολυακόρεστα λιπαρά οξέα. Ειδικότερα σε επαγγελματικούς χώρους αποθήκευσης, στα ελαιοτριβεία, όλα αυτά πρέπει να τηρούνται σχολαστικά. Οι αποθηκευτικοί χώροι πρέπει να είναι στο υπόγειο του ελαιοτριβείου, γιατί έτσι εξασφαλίζεται η ροή του λαδιού από τα διαυγαστήρια. Για να φτάσει η θερμοκρασία, στο χώρο της αποθήκης στα επιθυμητά επίπεδα πρέπει να υπάρχει κεντρική θέρμανση με θερμοστάτη.

47 Πως θα αγοράσετε ελαιόλαδο Οι Έλληνες καταναλωτές σε αντίθεση με τους άλλους Μεσόγειους, δείχνουν μια ιδιαίτερη προτίμηση προς το χύμα ελαιόλαδο έναντι του τυποποιημένου. Όλοι οι καταναλωτές είτε εξειδικεύονται σε θέματα κουζίνας είτε όχι, θα πρέπει να ενημερωθούν σχετικά με τους τόπους καλλιέργειας της ελιάς, ελαιοποίησης, συσκευασίας και ποιοτικής κατάταξης του ελαιολάδου. Πριν αγοράσετε λάδι θα πρέπει να αναρωτηθείτε: Τι ποσότητα θα χρησιμοποιήσω; Που θα το χρησιμοποιήσω; Πόσο θέλω να ξοδέψω; Ποια γεύση και ποιο άρωμα μου αρέσει;

48

49 Αν έχετε σκοπό να αγοράσετε χύμα ελαιόλαδο καλό είναι να γνωρίζετε τους παραγωγούς. Ακόμη καλύτερα θα ήταν να πάτε να αγοράσετε το ελαιόλαδο, εφόσον αυτό είναι δυνατό, από τον τόπο παραγωγής του. Κάνετε μερικές ερωτήσεις στον παραγωγό και μην αρκεσθείτε στο τυπικό «το δικό μας είναι καλό γιατί είναι σπιτικό». Ρωτήστε σχετικά με την καλλιέργεια των ελαιώνων του, την ποικιλία ελιάς, τον τρόπο συγκομιδής καθώς και τις μεθόδους ελαιοποίησης. Την οξύτητα του σίγουρα θα σας την πει μόνος του μια και είναι το σύνηθες κριτήριο. Συνήθως θα παραλάβετε το λάδι είτε σε ανοξείδωτα δοχεία είτε σε πλαστικά μπιτόνια. Μπορείτε όμως να απαιτήσετε να σας το συσκευάσει στα δικά σας δοχεία αποθήκευσης. Μην ξεχνάτε ότι τα καλύτερα είναι τα ανοξείδωτα. Είναι δικαίωμα σας να δοκιμάσετε πριν αγοράσετε.

50 Ένα βιολογικής καλλιέργειας ελαιόλαδο, ή ένα εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο είναι ακριβότερο, όμως είναι ότι καλύτερο για την υγεία. Πάρτε τα δοχεία ή τα μπουκάλια στα χέρια σας. Το χρώμα του ελαιόλαδου πρέπει να είναι πρασινοκίτρινο ή πράσινο.αν είναι κίτρινο καλύτερα να μη το αγοράσετε, γιατί πιθανότατα να είναι ταγγισμένο.να θυμάστε ότι σίγουρα ένα ελαιόλαδο συσκευασμένο σε σκούρο μπουκάλι έχει το πλεονέκτημα να προστατεύεται από το φως και τον ήλιο.

51 Διαβάζοντας την ετικέτα Πριν επιλέξετε το ελαιόλαδο που θα αγοράσετε, πρέπει να διαβάσετε προσεκτικά την ετικέτα: Τον τύπο του ελαιολάδου (εξαιρετικό παρθένο, παρθένο, απλό ελαιόλαδο κουπέ κ.λ.π.) Αυτό προϋποθέτει ότι είστε ενημερωμένοι για τις ποιότητες. Τους βαθμούς οξύτητας ή αν η καλλιέργεια είναι βιολογική. Την ποσότητα του ελαιόλαδου που περιέχεται στο μπουκάλι, σε λίτρα ή εκατοστά λίτρου. Τη χώρα προέλευσης, μια και στην Ελλάδα έχουν κάνει την εμφάνιση τους τελευταία Ισπανικά και Ιταλικά ελαιόλαδα. Τις ενδείξεις για την τοπική προέλευση του ελαιόλαδου. Το όνομα και τη διεύθυνση του τυποποιητή Την ημερομηνία συσκευασίας και την ημερομηνία λήξης. Το διάστημα διατήρησης του ελαιόλαδου δεν πρέπει να ξεπερνά τους μήνες, γιατί σίγουρα στο μεταξύ θα επέλθουν κάποιες αλλοιώσεις. Τις οδηγίες για τις συνθήκες διατήρησης.

52

53

54 Θέματα γευσιγνωσίας ελαιολάδου Το καλό εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο έχει γεύση και μυρωδιά που θυμίζουν: Λεμόνι ή άλλα εσπεριδοειδή (σπάνιο και πολύ επιθυμητό) Μήλο Πιπέρι μαύρο, λευκό ή ροζ (δηλ.άρωμα με σπίρτο) Χόρτα φρεσκοκομμένα Αμύγδαλα φρέσκα ή μόλις καβουρδισμένα Ευπρόσδεκτη πικρίλα, δριμεία μα διόλου αποκρουστική, που χαρακτηρίζει τα αγουρέλαια

55 Το κακό εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο έχει γεύση και μυρουδιά που θυμίζουν: Σκόνη, βρεγμένο χώμα, διότι οι καρποί συλλέχθηκαν μαζί με λάσπη. Μούχλα Ταγγισμένα καρύδια Αγγούρια, επειδή το λάδι παρέμεινε ερμητικά κλεισμένο επί μακρόν σε τενεκέ από λευκοσίδηρο Καμένο, διότι η σύνθλιψη του ελαιόκαρπου έγινε σε ανεπίτρεπτα υψηλή θερμοκρασία Ταγκό, διότι οξειδώθηκε. Μούργα, γιατί το δοχείο αποθήκευσης δεν καλοπλύθηκε. Κλεισούρα, συμβαίνει όταν οι ελιές παραμείνουν για πολύ μέσα, στα σακιά πριν το ελαιοτριβείο.

56 Τυποποιημένο ελαιόλαδο και έλεγχοι νοθείας Το πλεονέκτημα του τυποποιημένου ελαιολάδου έναντι του μη συσκευασμένου είναι ότι στο συσκευασμένο ελέγχεται η ποιότητά του, καθώς και η περίπτωση της νοθείας σε εξειδικευμένα χημικά εργαστήρια. Άλλωστε πολύ συχνά δέχεται αγορανομικούς ελέγχους από τις αρμόδιες υπηρεσίες προκειμένου να εντοπιστούν περιπτώσεις αισχροκέρδειας και οι υπεύθυνοι να υποστούν τις συνέπειες. Σαφώς δύσκολα μια εταιρία διακινδυνεύει τη φήμη της ώστε το λάδι που συσκευάζει να μη συμβαδίζει με τις ενδείξεις της ετικέτας. Η νοθεία του ελαιόλαδου μπορεί να γίνει με κάποιο φτηνότερο λάδι όπως πυρηνέλαιο, σπορέλαιο ή ελαιόλαδο ραφινέ.

57

58 Ελαιόλαδο και υγεία Ο οργανισμός μας για να επιτελέσει τις απαραίτητες ενέργειές του, προσλαμβάνει από το περιβάλλον του θρεπτικές ουσίες, νερό, άλατα, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία. Τα λιπίδια αποτελούν μια από τις τρεις κύριες κατηγορίες θρεπτικών ουσιών. Οι άλλες δύο είναι οι υδατάνθρακες και οι πρωτεϊνες. Οι διάφορες μορφές λιπιδίων είναι οι εξής: α)η χοληστερίνη, β)τα λιπαρά, γ)οι προσταγλαδίνες, δ)τα τριγλυκερίδια, στ)οι βιταμίνες. Τα είδη των λιπαρών: Υπάρχουν τρία είδη λιπαρών που προσλαμβάνονται με την τροφή μας και διακρίνονται σύμφωνα με τη σύνθεσή τους, σε κορεσμένα, μονοακόρεστα και πολυακόρεστα.

59

60 Τα μονοακόρεστα λιπαρά δεν αυξάνουν τη χοληστερίνη του αίματος και σε ορισμένες περιπτώσεις βοηθούν στη μείωσή της. Πολυακόρεστα είναι τα λιπαρά που βοηθούν στη μείωση της χοληστερίνης και βρίσκονται σε μεγάλες ποσότητες σε ορισμένα φυτικά έλαια καθώς και σε λιπαρά ψάρια. Κορεσμένα λιπαρά είναι αυτά που έχουν την τάση να αυξάνουν τη χοληστερίνη του αίματος και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακά ή εγκεφαλικά επεισόδια. Βρίσκονται σε μεγάλες ποσότητες στα λιπαρά κρέατα, στα γαλακτοκομικά προϊόντα. Η παρουσία των λιπαρών είναι αναγκαία για την απορρόφηση των βιταμινών από τον οργανισμό. Την καλύτερη δράση στον οργανισμό την έχουν τα μονοακόρεστα που δεν είναι ευάλωτα σε οξειδωτική δράση και δεν αυξάνουν τα επίπεδα της χοληστερίνης.

61 Ο ρόλος του ελαιολάδου στη διατροφή Το ελαιόλαδο είναι πλούσιο με μονοακόρεστα λιπαρά, σε βιταμίνες και αντιοξειδωτικές ουσίες (οι οποίες προστατεύουν τα κύτταρα από βλάβες που οφείλονται σε οξείδωση των στοιχείων τους). Η ισορροπημένη του σύνθεση που αποτελείται σε μεγάλο ποσοστό από το μονοακόρεστο λιπαρό ελαϊκό οξύ και επαρκή ποσότητα από πολυακόρεστα λιπαρά καθώς και η υψηλή του ποσότητα σε αντιοξειδωτικές ουσίες το καθιστούν ένα από τα σημαντικότερα αν όχι το σημαντικότερο διατροφικό προϊόν. Η αναλογία του μάλιστα σε λιπαρά είναι παρόμοια με εκείνη του μητρικού γάλακτος. Πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι το ελαιόλαδο υφίσταται τις λιγότερες αλλοιώσεις από όλα τα λίπη και τα έλαια κατά τη θέρμανση. Μπορούμε να τηγανίζουμε με το ίδιο ελαιόλαδο 8 φορές, συνολικά 3 ώρες.

62

63 Ως βασική πηγή μονοακόρεστων λιπαρών το ελαιόλαδο βοηθά: Στη μείωση της κακής χοληστερίνης στο αίμα. Στη διατήρηση της περιεκτικότητας του αίματος σε «καλή»χοληστερίνη. Στην πρόληψη φραγής των αρτηριών και κατά συνέπεια στην πρόληψη καρδιαγγειακών παθήσεων και εγγεφαλικών επεισοδίων. Στη θεραπεία του έλκους του στομάχου και του δωδεκαδάκτυλου, αφού διευκολύνει την πέψη. Στο σωστό μεταβολισμό των διαβητικών και κατά συνέπεια στην ισορροπία των τιμών του σακχάρου. Στην πρόληψη του καρκίνου, λόγο των αντιοξειδωτικών που περιέχει. Παίζει σημαντικό ρόλο στην σωστή ανάπτυξη των οστών και του εγκεφάλου των παιδιών. Αποτρέπει την απώλεια μνήμης και τη μείωση των διανοητικών ικανοτήτων που εμφανίζονται σε άτομα προχωρημένης ηλικίας. Βοηθά στη διατήρηση της ελαστικότητας του δέρματος. Δίνει λάμψη στα μαλλιά.

64 Αποτελέσματα δημοσκόπησης Θέμα: «Τι χρησιμοποιούν τα νοικοκυριά της περιοχής, χύμα ή τυποποιημένο ελαιόλαδο; Χρησιμοποιούν σπορέλαια στη διατροφή τους;» Αστακός: Το 60% των νοικοκυριών χρησιμοποιεί χύμα ελαιόλαδο κυρίως δικής τους παραγωγής. Το 14% χύμα και τυποποιημένο ελαιόλαδο. Το 26% μόνο τυποποιημένο ελαιόλαδο. Το 68% χρησιμοποιεί σπορέλαιο.

65 Βασιλόπουλο: Καραϊσκάκης: Χρυσοβίτσα: Το 100% χρησιμοποιεί χύμα ελαιόλαδο δικής τους παραγωγής. Το 29% χρησιμοποιεί σπορέλαιο. Το 100% χρησιμοποιεί χύμα ελαιόλαδο δικής τους παραγωγής. Το 17% χρησιμοποιεί σπορέλαιο Το 91% χρησιμοποιεί χύμα ελαιόλαδο δικής τους παραγωγής. Το 9% χρησιμοποιεί τυποποιημένο ελαιόλαδο. Το 32% χρησιμοποιεί σπορέλαιο

66 Αναλύσεις δειγμάτων περιοχής 54% : εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο (οξύτητα : 0-1 %) 30% : παρθένο ελαιόλαδο (οξύτητα : 1-2 %) 8% : εκλεκτό ελαιόλαδο (οξύτητα : 2-3,3 %) 8% : μειονεκτικό ή βιομηχανικό ελαιόλαδο (οξύτητα: >3,3%)

67 Το Μεσογειακό Πρότυπο Διατροφής Ήδη ήταν γνωστό από παλιά, ότι οι πληθυσμοί της Μεσογείου, ζούσαν περισσότερο και έπασχαν από λιγότερες ασθένειες συγκρινόμενοι με τους πληθυσμούς άλλων περιοχών. Με την πρόοδο των βιοϊατρικών επιστημών, αλλά και των επιδημιολογικών μεθόδων, μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, καθώς και με τη συνεργασία των διαφόρων χωρών, άρχισαν πολλές μελέτες επιδημιολογικού χαρακτήρα, στην προσπάθεια να αποκαλυφθούν παράγοντες οι οποίοι σχετίζονταν με την ύπαρξη ή την εξέλιξη διαφόρων νόσων. Λόγω της σχετικά μεγάλης επίπτωσης καρδιοπαθειών και καρκίνου, πολλές από τις μελέτες αυτές επικεντρώθηκαν στις δύο αυτές μάστιγες του σύγχρονου κόσμου.

68

69 Μια τέτοια μελέτη είναι η μελέτη των επτά χωρών από τον Ancel Keys. Η μελέτη των επτά χωρών είναι μια τεράστια επιδημιολογική μελέτη σε άτομα, η οποία έγινε στις δεκαετίες 1950 και Μελετήθηκαν κάτοικοι επτά διαφορετικών γεωγραφικών περιοχών: Κρήτης και Κέρκυρας, Δαλματικών ακτών, Κάτω Ιταλίας, Ολλανδίας, ΗΠΑ και Ιαπωνίας, αναφορικά με τις διατροφικές τους συνήθειες και την επίπτωση διαφόρων ασθενειών, όπως οι καρδιοπάθειες και ο καρκίνος. Αναφορικά με τις καρδιοπάθειες φαίνεται ότι όλες οι Μεσογειακές χώρες που συμμετείχαν στη μελέτη (Ιταλία, Γιουγκοσλαβία, Ελλάδα), έχουν πολύ μικρότερη θνησιμότητα από ότι οι Βόρειες χώρες. Σχετικά με τη θνησιμότητα από καρκίνο, οι ίδιες χώρες παρουσιάζουν σημαντικά χαμηλότερη θνησιμότητα από ότι οι ΗΠΑ, οι Βόρειες χώρες, ή η Ιαπωνία.

70

71 Επί τη βάσει των στοιχείων αυτών, προετάθη ο όρος «Μεσογειακή Δίαιτα» αναφερόμενος στον τρόπο διατροφής του πληθυσμού των χωρών που περιβάλλουν τη λεκάνη της Μεσογείου. Τέλος, η Κρήτη, διαφοροποιείται περαιτέρω, ιδιαίτερα αναφορικά με τις καρδιοπάθειες. Μελέτη των αποτελεσμάτων της έρευνας δείχνει ότι η συχνότητα των καρδιοπαθειών και της ολικής θνησιμότητας του πληθυσμού, και λιγότερο των θανάτων από νεοπλασίες, είναι πολύ χαμηλότερη στην Κρήτη, ακόμα και συγκρινόμενη με αυτή άλλων Μεσογειακών πληθυσμών. Η Κρητική Δίαιτα διαφέρει πράγματι από τη Μεσογειακή ως προς την κατανάλωση ψωμιού και αλκοόλ (είναι χαμηλότερη) ενώ η κατανάλωση οσπρίων, φρούτων και λαδιού είναι σημαντική υψηλότερη, όπως φαίνεται και στο ακόλουθο διάγραμμα:

72

73 15 χρόνια μετά την παρουσίαση του βιβλίου του Ancel Keys για την Μεσογειακή δίαιτα, μια ομάδα ερευνητών από την Ελλάδα και την Αμερική αναδεικνύουν την διαιτητική πυραμίδα της Μεσογείου σαν ένα πολιτισμικό μοντέλο υγιεινής διατροφής, που βασίζεται στην Κρητική δίαιτα της δεκαετίας του 60. Στην πυραμίδα αυτή εμφανίζεται μια πληθώρα φυτικών τροφών (λαχανικά, ψωμί, άλλα δημητριακά, πατάτες, σπόροι, καρύδια, φρέσκα φρούτα σαν προϊόντων, κυρίως υπό τη μορφή γιαουρτιού και Πυραμίδα διατροφής καθημερινό επιδόρπιο) και γαλακτοκομικών τυριού.

74

75 Ένα σύνολο περίπου 22 με 23 μικρομερίδων πρέπει να καταναλώνονται ημερήσια σε τρία ή τέσσερα γεύματα. Σε πολύ αδρή προσέγγιση, μία μικρομερίδα είναι περίπου το μισό της μερίδας όπως αυτή καθορίζεται με τις Ελληνικές αγορανομικές διατάξεις, δηλαδή περίπου το μισό της μερίδας εστιατορίου. Έτσι μία μικρομερίδα αδρά αντιστοιχεί σε: μία φέτα ψωμιού (25 g) 100 g πατάτες μισό φλιτζάνι του τσαγιού (δηλαδή g) μαγειρευμένου ρυζιού ή ζυμαρικών ένα φλιτζάνι του τσαγιού ωμά φυλλώδη λαχανικά ή μισό φλιτζάνι από τα υπόλοιπα λαχανικά, είτε μαγειρευμένα είτε ψιλοκομμένα (δηλαδή περίπου 100 g από τα περισσότερα λαχανικά) ένα μήλο (80 g), μία μπανάνα (60 g), ένα πορτοκάλι (100 g), 200 g πεπόνι ή καρπούζι, 30 g σταφύλια ένα φλιτζάνι του τσαγιού γάλακτος ή γιαουρτιού 30 g τυριού 1 αυγό περίπου 60 g μαγειρευμένου άπαχου κρέατος ή ψαριού, ένα φλιτζάνι του τσαγιού (δηλαδή 100 g) μαγειρευμένων ξηρών φασολιών

76

77 ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Μια μικρομερίδα αντιστοιχεί στο μισό της μερίδας που καθορίζουν οι αγορανομικές διατάξεις. 1 η Ομάδα: «Κρέας-αυγό-ψάρι-θαλασσινά» 2 η Ομάδα: «Γάλα-τυριά-γιαούρτι» 3 η Ομάδα: «Λιπίδια» 4 η Ομάδα: «Ψωμί και προϊόντα δημητριακών» 5 η Ομάδα: «Φρούτα και λαχανικά»

78

79 Κρέας-αυγό: Η κατανάλωση πουλερικών, αυγών και κόκκινου κρέατος δεν θα πρέπει να ξεπερνά, κατά μέσο όρο, τη μία μικρομερίδα την ημέρα ή την μία πλήρη μερίδα κάθε δεύτερη μέρα. Παραπέρα μείωση δε φαίνεται να απειλεί την υγεία των ενηλίκων. Το κρέας των πουλερικών προτιμάται από το κόκκινο κρέας, ενώ τα αυγά συμπεριλαμβανομένων και αυτών που χρησιμοποιούνται στη μαγειρική και ζαχαροπλαστική, δεν θα πρέπει να ξεπερνούν τα τέσσερα την εβδομάδα. Κατά συνέπεια ένα άτομο μπορεί να καταναλώνει 3 αυγά την εβδομάδα και 2 μερίδες πουλερικών.μας δίνουν σίδηρο, φώσφορο και βιταμίνες Β. Τα αυγά και το συκώτι περιέχουν βιταμίνη Α. Δεν πρέπει να καταναλώνονται σε μεγάλες ποσότητες γιατί είναι πλούσια σε λιπαρά. Ψάρια-θαλασσινά: Θα μπορούσαν να υποκαταστήσουν το κρέας και τα αυγά. Συνιστάται κατανάλωση 5-6 μικρομερίδων την εβδομάδα.

80

81 Είναι τρόφιμα με μεγάλη θρεπτική αξία. Είναι πλούσια σε ουσίες που συντελούν στην ανάπτυξη του σώματος, αλλά έχουν επιπρόσθετα το ασβέστιο που κάνει γερά κόκαλα και δόντια και βοηθάει στην ανάπτυξη των νέων. Πρέπει να υπάρχουν καθημερινά στην τροφή σε ποικίλες μορφές. Κατανάλωση κατά μέσο όρο δύο μικρομερίδων ημερησίως με τη μορφή τυριού, παραδοσιακού γιαουρτιού και γάλακτος, φαίνεται να είναι συμβατή με την υγεία και τις γαστρονομικές συνήθειες των Ελλήνων.

82 ΟΜΑΔΑ 3 ΛΙΠΙΔΙΑ

83 Τα λιπίδια προσδίδουν νοστιμιά στα γεύματα, αλλά και ενέργεια στον οργανισμό. Έχουν ζωϊκή και φυτική προέλευση. Σ αυτά ανήκουν το ελαιόλαδο, τα σπορέλαια, η μαργαρίνη, το βούτυρο, τα λίπη. Διαφέρουν ως προς το βαθμό κορεσμού. Περισσότερο ακόρεστα είναι τα ρευστά (έλαια) και περισσότερο κορεσμένα τα στερεά. Το ελαιόλαδο είναι πλούσιο σε μονοακόρεστα και η μοναδική του σύσταση το κάνει ένα ιδιαίτερο προϊόν και μάλιστα θα πρέπει να είναι το μοναδικό λιπίδιο που χρησιμοποιείται στην κουζίνα μας.

84

85 Καθημερινά θα πρέπει να καταναλώνονται κατά μέσο όρο, οκτώ μικρομερίδες δημητριακών ή προϊόντων τους, συμπεριλαμβανομένου και του ψωμιού. Το ψωμί ακόμη και σήμερα είναι η βάση για τη διατροφή μας. Είναι πλούσια σε πρωτεϊνες. Περιέχουν σίδηρο καθώς και βιταμίνες Β. Τα ξερά όσπρια (φασόλια, φακές, μπιζέλια), είναι πολύ πιο θρεπτικά από το ρύζι και τα ζυμαρικά. Οι πατάτες διατροφικά κατατάσσονται στα δημητριακά. Οι σύγχρονες διατροφικές οδηγίες υπαγορεύουν την αποφυγή κατανάλωσης περισσότερων των τριών μικρομερίδων την εβδομάδα.

86 ΟΜΑΔΑ 5 ΦΡΟΥΤΑ ΛΑΧΑΝΙΚΑ

87 Συνιστάται η κατανάλωση περίπου έξι μικρομερίδων λαχανικών και τριών μικρομερίδων φρούτων καθημερινά. Περιέχουν σημαντικές ποσότητες από βιταμίνες Α και C,αντιοξειδωτικά καθώς επίσης ασβέστιο, κάλιο, καρωτινοειδή και φολλικό οξύ. Τα χόρτα κατατάσσονται στα λαχανικά και αποτελούν μέρος της παραδοσιακής διατροφής του Έλληνα. Είναι πλούσια πηγή αντιοξειδωτικών.

88

89 Ζάχαρη-Γλυκά: Όχι παραπάνω από τρις μικρομερίδες την εβδομάδα. Το νερό δε δίνει ενέργεια στον οργανισμό (συνεπώς δεν έχει θερμίδες), όμως του είναι απαραίτητο και αποτελεί σημαντική πηγή απαραίτητων στοιχείων, όπως το ιώδιο και το φθόριο. Η κατανάλωση αλκοόλ αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του ανωτέρου πεπτικού συστήματος, ιδιαίτερα μεταξύ των καπνιστών, είναι η βασική αιτία κίρρωσης του ήπατος και ενδέχεται να συμβάλλει στην αιτιολογία του καρκίνου του μαστού και ίσως του εντέρου.

90 Για τους παραπάνω λόγους πρέπει το άτομο της Μεσογειακής κοινωνίας : να τρώει περισσότερα φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά να τρώει λιγότερο κρέας και περισσότερο πουλερικά και ψάρια να τρώει λιγότερα λιπίδια και ιδίως κορεσμένα (ζωϊκά) να τρώει λιγότερο βούτυρο, αυγά, αλλαντικά και άλλα τρόφιμα υψηλής περιεκτικότητας σε χοληστερόλη να τρώει λιγότερη ζάχαρη (κρυμμένη και φανερή) να τρώει λιγότερο αλάτι να αποφεύγει τα σακχαρούχα αναψυκτικά να παίρνει πλούσιο πρωϊνό

91 Ομάδα Αγωγής Υγείας (Τάξη Γ Γυμνασίου) Βότσης Παναγιώτης Καρακώστα Χρυσούλα Σαμαρά Γιαννούλα Ευαγγελάτος Παναγ. Καρακώστα Σταυρούλα Τσιώλη Ειρήνη Καϊμακάς Γιώργος Μαργώνη Θεοδώρα Στεργιάτου Αγγελική Καβαλιεράτος Ευστρ. Μακρή Αθανασία Στεργιάτου Γεωργία Καλαντζή Βασιλική Κονιδάρη Ελένη Τόμπας Ιωάννης Βλαχοπάνου Κατίνα Κυριάκου Βάσια Στρατομήτρος Κων/νος Βλαχοπάνου Κων/να Παπαζήσης Ιωάννης Σαλτογιάννη Βασιλική Βλαχοπάνου Ανδρον. Λιβάνη Ευτυχία Χελώνα Ευδοκία Ζαβιτσάνου Βασιλική Ρηγάλου Μαρία Ρηγάλου Θέμις Καλαντζή Κων/να

92

93 Ευχαριστούμε πολύ: - Τη Συνεταιριστική Οργάνωση «ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΚΗ» για τη φιλοξενία και την ξενάγηση. - Τον κ. Κούγγελη ιδιοκτήτη ελαιοτριβείου στο Καραϊσκάκη. - Τις εταιρείες «ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΚΗ», «ΜΙΝΕΡΒΑ» & «ΕΛΑΪΣ» για τα προϊόντα που μας διέθεσαν και τα οποία εκθέτουμε σήμερα.

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, υγρό χρυσάφι κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ, ΜSc Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή θρεπτικών συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Χάρις Μαραθεύτη Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος τηλ: 99-720235 email: harismaratheftis@hotmail.com Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Τα τελευταία 50 χρόνια οι διατροφικές μας συνήθειες άλλαξαν δραστικά.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ Η χοληστερίνη ή η χοληστερόλη είναι κηρώδης στερόλης που βρίσκεται στη μεμβράνη των κυττάρων όλων των ιστών του σώματος, και στο πλάσμα του αίματος όλων των ζώων. Μικρότερες ποσότητες χοληστερίνης

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ

ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2014 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Αριθμός ομάδας: Ονόματα διαγωνιζομένων: Στοιχεία Διαγωνιζόμενων 1) 2) 3) Σχολείο: Όνομα

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών Menu 16-Ιουνίου έως 4-Ιουλίου 2014 1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών Συσκευασμένο κοκτέιλ Φρούτων σε χυμό. Ροδάκινο, Αχλάδι, Σταφύλι, Ανανάς,Κεράσι, Παπάγια σε χυμό φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Τρόφιμα με λιπίδια Τρόφιμα με πρωτεΐνες Τρόφιμα με υδατάνθρακες Α Γυμνασίου Κεφάλαιο 2 Ενότητα 2.4 Σελ. 45-47 1 Εισαγωγή Πρωτεΐνες Η ονομασία πρωτεΐνες προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα Υγιεινής Διατροφής είναι ένας απλός, εικονικός τρόπος για να κατανοήσει κανείς πώς να τρέφεται σωστά σε καθημερινή βάση. Η εικονική αναπαράσταση βοηθά στο να

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων»

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων» Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων» Υπεύθυνη καθηγήτρια: Παχιαδάκη Άννα Ομάδα μαθητών Β Τάξης Λυκείου: Αλεβυζάκη Ευανθία, Καλαγασίδη Βάλια, Καλοειδάς Αντώνης, Λεμονάκης Μάριος, Πετράκης Αντώνης,

Διαβάστε περισσότερα

Από τους: Χαλάς Μιχάλης Ελευθερία Γεροδήμου Σπύρος Μπίκας Πέτρος Στέλλας Δημοσθένης Μπιτζήλος Κουρούπης Κωνσταντίνος

Από τους: Χαλάς Μιχάλης Ελευθερία Γεροδήμου Σπύρος Μπίκας Πέτρος Στέλλας Δημοσθένης Μπιτζήλος Κουρούπης Κωνσταντίνος Από τους: Χαλάς Μιχάλης Ελευθερία Γεροδήμου Σπύρος Μπίκας Πέτρος Στέλλας Δημοσθένης Μπιτζήλος Κουρούπης Κωνσταντίνος Λίπη και έλαια χαρακτηρίζονται όλα τα κατάλληλα γλυκερίδια των διαφόρων λιπαρών οξέων,

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Page1 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΗΜΕΡΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ 10 η ΜΑΙΟΥ 2014 Θέμα: Τρώω σωστά και ισορροπημένα και το απολαμβάνω! «Μεσογειακή Διατροφή και η Αξία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Νίκος Κατσαρός Επιστ.Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ π.πρόεδρος ΕΦΕΤ

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Νίκος Κατσαρός Επιστ.Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ π.πρόεδρος ΕΦΕΤ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Νίκος Κατσαρός Επιστ.Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ π.πρόεδρος ΕΦΕΤ EΙΣΑΓΩΓΗ Στίς 16 Οκτωβρίου 2010 εγκρίθηκε απο την UNESCO η Μεσογειακή Διατροφή ως μέρος της αϋλης

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος:

Τίτλος προγράμματος: ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Τίτλος προγράμματος: «Ισορροπημένη διατροφή Η αξία του πρωινού» Τάξη: Ε Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2012-13

Διαβάστε περισσότερα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα Υπολιπιδαιμική Δίαιτα ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Ψωμί ολικής αλέσεως, ζυμαρικά, φρυγανιές, ρύζι Κρουασάν, τσουρέκι, ζαχαρωμένα δημητριακά ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ Αποβουτυρωμένο γάλα, άπαχα τυριά, άπαχο γιαούρτι, ασπράδια αυγού,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΟΥΣΑΜΙ Το σουσάμι αποτελεί φυτικής προέλευσης τρόφιμο, που περιέχει υψηλής βιολογικής αξίας φυτικές πρωτεΐνες. Είναι πλούσιο σε αμινοξέα όπως η μεθειονίνη, η τρυπτοφάνη,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Οι ελιές και το ελαιόλαδο αποτελούν βασικό στοιχείο της διατροφής των Ελλήνων από την αρχαιότητα ακόμη. Επίσης αποτελούν ουσιαστικό μέρος της Μεσογειακής δίαιτας για την οποία τόσο

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Επιτραπέζιας Ελιάς Ιστορικά Η Ελιά (Olea europea) είναι από τις σηµαντικότερες καλλιέργειες στην χώρα µας όπως και στην Μεσόγειο γενικότερα. Τα ελαιόδεντρα

Διαβάστε περισσότερα

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας;

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; > της Νεκταρίας Καρακώστα Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; Για λόγους οικονομικούς, ηθικούς, θρησκευτικούς, λόγους υγείας και περιβαλλοντικούς, χιλιάδες καταναλωτές αναζητούν τρόπους και λύσεις σε μια προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή της παρουσίασης «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Διαφάνεια 1: Η παρουσίαση έχει ως σκοπό να εκπαιδεύσει τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 4 ο Η σημασία των φρούτων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ. 1 http://el.wikipedia.org/ 2 http://www.wikipedia.gr/

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ. 1 http://el.wikipedia.org/ 2 http://www.wikipedia.gr/ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η Μεσογειακή διατροφή παρουσιάζει ένα μοντέλο διατροφής στο οποίο διαφοροποιείται από χώρα σε χώρα της Μεσογείου.Άλλο στην Ισπανία, την Ιταλία,την Ελλάδα και την Γιουγκοσλαβία 1. Επίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Τα παιδιά ρυθμίζουν τη λήψη τροφής έτσι ώστε να ταιριάζει με τις σωματικές ανάγκες σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Συµβολή του γάλακτος και των

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά)

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά) 1. Ποιον θεωρείτε καλύτερο τρόπο, ώστε ένας αθλητής μειώσει το βάρος του; Να κάνει πιο έντονη προπόνηση Να κάνει περισσότερα μικρά γεύματα 2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Παγκύπρια Μέρα Διατροφής 10-5-2009 Ποικιλία - Μέτρο Ισορροπία στην Διατροφή Η Παγκύπρια μέρα Διατροφής που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 10/5 (από το 2008) φέτος είναι αφιερωμένη στις βασικές αρχές της διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τη σχέση σωστής διατροφής και αθλητισμού, διακρίναμε τη σημαντικότητα του ρόλου που διαδραματίζει και επικεντρωθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Ι. Ελαιοτριβεία, που επεξεργάζονται ελιές και παράγουν ελαιόλαδο, υγρά και στερεά απόβλητα. ΙΙ. Εγκαταστάσεις εξευγενισμού (ραφιναρίες), όπου το μη κατάλληλο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ

ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ 30 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΣΥΜΒΑΙΝΟΥΝ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΤΡΑΓΙΚΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ 1) ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια

Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια www.cydadiet.org www.iph.com.cy Προσφορά Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου σε συνεργασία με την εταιρεία Iacovos Photiades Foodstuff Suppliers

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στα ρευματικά νοσήματα.

Διατροφή στα ρευματικά νοσήματα. Διατροφή στα ρευματικά νοσήματα. Γενικά: Τα ಸρεπτικά συστατικά που χρειάζονται για κάಸε ανಸρώπινο οργανισμό είναι περισσότερα από 50 διαφορετικά είδη. Κατατάσσονται σε δύο κατηγορίες: α) Αυτά που δίνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ οι χημικές αντιδράσεις που συμβαίνουν στον οργανισμό για την παραγωγή ενέργειας και τη διατήρηση της ζωής αναβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Η διαχρονική αξία της ελιάς για την Ελλάδα. Σταύρος Βέμμος Αναπληρωτής Καθηγητής Διευθυντής Εργαστηρίου Δενδροκομίας Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Η διαχρονική αξία της ελιάς για την Ελλάδα. Σταύρος Βέμμος Αναπληρωτής Καθηγητής Διευθυντής Εργαστηρίου Δενδροκομίας Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Η διαχρονική αξία της ελιάς για την Ελλάδα Σταύρος Βέμμος Αναπληρωτής Καθηγητής Διευθυντής Εργαστηρίου Δενδροκομίας Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Η ελιά στη σύγχρονη εποχή Η Ελαιοκαλλιέργεια στην σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Οι κύριες αλλοιώσεις του ελαιολάδου είναι : Η υδρόλυση Η οξείδωση Η υδρόλυση συμβαίνει κυρίως στο χρόνο πριν από την παραλαβή του ελαιολάδου

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ.

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Διατροφή & εγκυμοσύνη Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Κρεατσάς Κύρια χαρακτηριστικά της διατροφής Η διατροφή στη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Διαβάστε περισσότερα

2. Όταν πίνουμε όλοι μαζί λέμε... Καλή όρεξη! τον λογαριασμό, παρακαλώ! στην υγεία μας!

2. Όταν πίνουμε όλοι μαζί λέμε... Καλή όρεξη! τον λογαριασμό, παρακαλώ! στην υγεία μας! 1. Βρέστε την άσχετη λέξη 2. Μήλο/ κιμά/ αχλάδι/ σταφύλι/ καρπούζι 3. Μουσακάς/ γεμιστά/ τζατζίκι/ γάλα/ φασολάδα 4. Μοσχάρι/ χοιρινό/ ψάρι/ κοτόπουλο/ μπριζόλα 5. Αλάτι/ λάχανο/ μαρούλι/ κρεμμύδι/ σκόρδο

Διαβάστε περισσότερα

Ένας από τους δομικούς λίθους της ποιοτικής προπόνησης είναι η καλή διατροφή. Κάθε κολυμβητής και κάθε γονέας κολυμβητή πρέπει να γνωρίζει ότι:

Ένας από τους δομικούς λίθους της ποιοτικής προπόνησης είναι η καλή διατροφή. Κάθε κολυμβητής και κάθε γονέας κολυμβητή πρέπει να γνωρίζει ότι: ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Στο τμήμα αυτό θα παρατεθεί σειρά άρθρων που αφορούν τη διατροφή των κολυμβητών. Τα άρθρα αυτά προέρχονται από έγκυρες πηγές, οι οποίες και αναφέρονται. ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΚΟΛΥΜΒΗΤΕΣ Από την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά. ΔΙΑΤΡΟΦΗ Γ 2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά. λάδι Στη διατροφή εμπλέκονται οι γονείς, τα παιδιά, οι μάγειροι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 2013 ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΣΚΑΜΑΓΚΟΥΛΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΦΥΤΙΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ «ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ» ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ «ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ» ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ «ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ» ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ «ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ» ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία»

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» Μερόπη Κοντογιάννη Επίκουρη Καθηγήτρια Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ρ ήμ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μεσογειακή δίαιτα

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

foodstandard ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

foodstandard ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Ελαιόλαδο Νοµοθεσία - Ελαιόλαδο - Καν. (ΕΚ) αριθ. 1019/2002, για τις προδιαγραφές εµπορίας του ελαιολάδου. (όπως αυτός έχει τροποποιηθεί και ισχύει,

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Υγεία & βελτίωση της αθλητικής απόδοσης Α.Ο. ΠΡΩΤΕΑΣ Αγγελοπούλου Μαντώ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας & Διατροφής Διατροφή η σημαντικότερη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΑΔΙΟΥ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΤΕΑΣ 2013

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΑΔΙΟΥ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΤΕΑΣ 2013 ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΑΔΙΟΥ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΤΕΑΣ 2013 Στην αρχαία Ελλάδα, όταν ήκμαζαν, η φιλοσοφία, τα μαθηματικά, η γεωμετρία, και γεννιόταν η ιατρική επιστήμη,

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση

Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση Σημειώσεις για τη σχολή προπονητών-ριών Αθήνας Γ κατηγορίας Ενόργανης, Ρυθμικής Γυμναστικής & Τραμπολίνο (2014) O πρωταρχικός ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο 1 Γλυκογόνο: επαρκεί για μια ημέρα για ανάγκες εγκεφάλου -> Πρωτεΐνη: για

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Τσαγκατάκης Σύμβουλος Διατροφικής Αγωγής Οι λιπαρές ύλες

Δρ. Ιωάννης Τσαγκατάκης Σύμβουλος Διατροφικής Αγωγής Οι λιπαρές ύλες Δρ. Ιωάννης Τσαγκατάκης Σύμβουλος Διατροφικής Αγωγής Οι λιπαρές ύλες Περιφερειακό Τμήμα Κρήτης Λιπαρές ύλες ή λιπίδια είναι οι οργανικές χημικές ενώσεις που αποτελούνται σχεδόν αποκλειστικά από τα χημικά

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος και Νοθεία του Ελαιολάδου στην Κυπριακή Αγορά

Έλεγχος και Νοθεία του Ελαιολάδου στην Κυπριακή Αγορά Έλεγχος και Νοθεία του Ελαιολάδου στην Κυπριακή Αγορά Στέλιος Γιαννόπουλος, Μάρω Χριστοδουλίδου, και Πόπη Καναρη Γενικό Χημείο του Κράτους, Κύπρου Email: stelgian@cytanet.com.cy ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη).

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη). ΑΣΚΗΣΗ 1 Στην άσκηση αυτή ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός κάνει μια εισαγωγή στα παιδιά σχετικά με το πόσο απαραίτητη είναι η ισορροπημένη διατροφή στον οργανισμό μας. Προτείνεται να υπάρξει μια σύντομη αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Τα τρόφιμα είναι σύνθετοι συνδυασμοί που προέρχονται από πολλές πηγες. Όλα τα τρόφιμα έχουν τη δυνατότητα αλλεπίδρασης (χημικής) σε διαφορετικό βαθμό.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΚΑΤΣΑΡΟΣ Π. ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΦΕΤ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΙΑΣ NEW YORK COLLEGE

ΝΙΚΟΣ ΚΑΤΣΑΡΟΣ Π. ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΦΕΤ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΙΑΣ NEW YORK COLLEGE ΝΙΚΟΣ ΚΑΤΣΑΡΟΣ Π. ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΦΕΤ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΙΑΣ NEW YORK COLLEGE ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις 10/10/2009 εγκρίθηκε στην Nairobi της Κένυα η Μεσογειακή Διατροφή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙKO ΕΛΑΙOΛΑΔΟ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛHΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΞIΩΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚOΣΜΙΑ ΑΓΟΡA

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙKO ΕΛΑΙOΛΑΔΟ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛHΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΞIΩΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚOΣΜΙΑ ΑΓΟΡA ΤΟ ΕΛΛΗΝΙKO ΕΛΑΙOΛΑΔΟ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛHΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΞIΩΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚOΣΜΙΑ ΑΓΟΡA Εισηγητής: Αλκιβιάδης Καλαμπόκης, Πρόεδρος Δ.Σ. & Διευθύνων Σύμβουλος Ελληνικού Οργανισμού Εξωτερικού Εμπορίου ΟΠΕ Βρυξέλλες,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Ανακοίνωση Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρoυ για την Παγκόσμια Ημέρα Ρευματοπαθειών (12 Οκτωβρίου 2013) Θέμα: Υγιής Γήρανση, Σύνθημα: " Ζώντας Καλά, Μεγαλώνοντας Καλύτερα" Η Παγκόσμια Ημέρα

Διαβάστε περισσότερα

Λιποδιαλυτές: Βιταμίνη Α (ρετινόλη, καροτινοειδή) Επιδρά στην όραση & το δέρμα. Αποθηκεύεται στο συκώτι μας.

Λιποδιαλυτές: Βιταμίνη Α (ρετινόλη, καροτινοειδή) Επιδρά στην όραση & το δέρμα. Αποθηκεύεται στο συκώτι μας. Είναι οργανικές ενώσεις απαραίτητες για την λειτουργία του οργανισμού μας, που είτε δεν μπορεί να τις συνθέσει μόνος του, είτε τις συνθέτει αλλα σε μικρότερες από τις αναγκαίες ποσότητες. Ταξινομούνται

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Έρευνα σχετικά με τις θερμίδες και τα συντηρητικά τροφίμων ευρείας κατανάλωσης, την αναγραφή τους στις συσκευασίες καθώς και παρατηρήσεις και συμπεράσματα από την έρευνα. Αλεξάνδρα Κατωπόδη Θεοδώρα Μπούτση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Sport Nutrition by ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Ενέργεια που καταναλώνουμε Βασικός μεταβολισμός: 1800 kcal + καθημερινή δραστηριότητα Μια ημέρα στο γραφείο: 150 με 200 kcal Μια ώρα αθλητικής δραστηριότητας: 500

Διαβάστε περισσότερα

Καλοκαίρι και δίαιτα; Πώς θα τα καταφέρω χωρίς να πάρω κιλά;

Καλοκαίρι και δίαιτα; Πώς θα τα καταφέρω χωρίς να πάρω κιλά; Καλοκαίρι και δίαιτα; Πώς θα τα καταφέρω χωρίς να πάρω κιλά; Κατερίνα Πέλκα BSc (Honrs) Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Τομεάρχης Διαιτητικής ΙΙΕΚ ΞΥΝΗ pelka@logodiatrofis.gr Οι διακοπές είναι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Όσον αφορά τις πρώτες ύλες και τα τελικά προϊόντα του Προγράμματος, θα πρέπει να τηρούνται αυστηροί όροι και προϋποθέσεις για ζητήματα υγιεινής, ασφάλειας και ποιότητας

Διαβάστε περισσότερα

Για πόσο χρονικό διάστημα παραμένει φρέσκος ο καφές αφού ανοιχτεί;

Για πόσο χρονικό διάστημα παραμένει φρέσκος ο καφές αφού ανοιχτεί; ΚΑΦΕΣ AURILE Γενικές Πληροφορίες Πώς καβουρδίζεται ο καφές Aurile; Ο καφές Aurile καβουρδίζεται για περίπου 20 λεπτά στους 210 C (ο τρόπος αυτός είναι γνωστός ως American Roast). Κατά τη διάρκεια του καβουρδίσματος,

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Aν. Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά Επιστημονική Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και άσκηση: τα προγράμματα και οι δράσεις των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Δράμας στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας

Διατροφή και άσκηση: τα προγράμματα και οι δράσεις των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Δράμας στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας Διατροφή και άσκηση: τα προγράμματα και οι δράσεις των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Δράμας στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας ΤΣΑΚΙΡΙΔΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr ------ Χυμοί & Νέκταρ Royal Berry ------- Οι χυμοί και τα νέκταρ Royal Berry αποτελούν μια νέα καινοτόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης,

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικά παρθένου ελαιολάδου

Χαρακτηριστικά παρθένου ελαιολάδου Χαρακτηριστικά παρθένου ελαιολάδου για καλύτερη εξαγωγική πορεία Έφη Χριστοπούλου Χημικός εμπειρογνώμονας της Κοινότητας, γευσιγνώστρια παρθένου ελαιολάδου, αναγνωρισμένη εκπαιδεύτρια από το Διεθνές Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

g w w n lf o o d p l a.h d a.g

g w w n lf o o d p l a.h d a.g g w. or w w coo n lf o o d p l a et. ww w.efa d.o.eufic.org w ww w ww.h d a.g r rg Θυμάσαι πώς ήταν όταν μάθαινες ποδήλατο; Το πιο σημαντικό ήταν να μάθεις να κρατάς ισορροπία. Όταν κρατούσες ισορροπία,

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Άσκηση και διατροφή στην πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών Ισορροπημένη διατροφή Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Ο τρόπος εναπόθεσης του σωματικού λίπους έχει αποδειχτεί τελευταία πως αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΩΣΙΜΕΣ ΕΛΙΕΣ Π Ο Ι Κ Ι Λ Ι Ε Σ - Π Α Ρ Α Σ Κ Ε Υ Η - Σ Υ Ν Τ Η Ρ Η Σ Η

ΒΡΩΣΙΜΕΣ ΕΛΙΕΣ Π Ο Ι Κ Ι Λ Ι Ε Σ - Π Α Ρ Α Σ Κ Ε Υ Η - Σ Υ Ν Τ Η Ρ Η Σ Η ΒΡΩΣΙΜΕΣ ΕΛΙΕΣ Π Ο Ι Κ Ι Λ Ι Ε Σ - Π Α Ρ Α Σ Κ Ε Υ Η - Σ Υ Ν Τ Η Ρ Η Σ Η Σύμβολο της ειρήνης, της σοφίας και της νίκης. Mε κλάδο ελιάς (με κότινο ελαίας) στεφάνωναν τους αθλητές και τους Oλυμπιονίκες στην

Διαβάστε περισσότερα

<<Τρόφιμα:Tι τρώμε, πως παράγονται και τι προκαλούν;>>

<<Τρόφιμα:Tι τρώμε, πως παράγονται και τι προκαλούν;>> Ασφάλεια τροφίμων- Σήμανση / ετικέτες- μέλλον Ομάδα : Λεμονίδας και οι 4 Γαλατάς Βασίλης Καπούλα Βικτορία Μελετίδου Φωτεινή Μωυσίδου Στέλα Παπαστεφάνου

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Τα λίπη αποτελούν μια συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας Ενεργούν σαν διαλύτες

Διαβάστε περισσότερα

Η διατροφική πρόσληψη των παιδιών και εφήβων της Κύπρου ηλικίας 6-18 ετών καθώς και η συμμόρφωσή τους στις εκάστοτε διατροφικές συστάσεις

Η διατροφική πρόσληψη των παιδιών και εφήβων της Κύπρου ηλικίας 6-18 ετών καθώς και η συμμόρφωσή τους στις εκάστοτε διατροφικές συστάσεις Η διατροφική πρόσληψη των παιδιών και εφήβων της Κύπρου ηλικίας 6-18 ετών καθώς και η συμμόρφωσή τους στις εκάστοτε διατροφικές συστάσεις Δρ Ελενα Φιλίππου, Δρ Μιχάλης Τορναρίτης, Δρ Χαράλαμπος Χατζηγεωργίου,

Διαβάστε περισσότερα

Η εξαιρετική θρεπτική αξία της ψαρόσουπας, με ψάρια χαμηλής εμπορικής αξίας των ελληνικών θαλασσών

Η εξαιρετική θρεπτική αξία της ψαρόσουπας, με ψάρια χαμηλής εμπορικής αξίας των ελληνικών θαλασσών ΕΘΙΑΓΕ 10 / 11 Η εξαιρετική θρεπτική αξία της ψαρόσουπας, με ψάρια χαμηλής εμπορικής αξίας των ελληνικών θαλασσών Δέσποινα Στεργίου, Τεχνολόγος Τροφίμων Αντώνιος Τραγαντζόπουλος, Χημικός Γεώργιος Μόνιος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία.

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ Ενότητα λογισμικού Τροφή Θρέψη Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. Στις αρχές του 20ου αιώνα ένας νομπελίστας ιατροφιλόσοφος,

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Πότε και τι να τρώμε πριν την προπόνηση 1. Ένα μεγάλο γεύμα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΙΑ ΑΛΛΟΤΕ ΚΑΙ ΤΩΡΑ

ΟΙ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΙΑ ΑΛΛΟΤΕ ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΟΙ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΙΑ ΑΛΛΟΤΕ ΚΑΙ ΤΩΡΑ Πρόλογος Σε διάφορες περιοχές της χώρας μας γίνονται κατα καιρούς εκδηλώσεις με αποκλειστικό θέμα το πολύτιμο ελαιόλαδο και την ελιά. Έτσι και το έτος 2011 στην Ερμιονίδα

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά ΓΕΝΙΚΑ Το γιαούρτι προέρχεται από το αγελαδινό, κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα, το οποίο βράζεται και αργότερα, όταν η θερμοκρασία του κατέβει στους 40 50 ο C προστίθεται η μαγιά και αφήνεται να πήξει. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012» Εκπαιδευτήριο ΤΟ ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ - ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012»

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7. Μέρος Α': ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7. Μέρος Α': ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7 Μέρος Α': ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Κεφ. Ιο ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ 18 1.1. Επιλογή των τροφών 19 1.2. Τα θρεπτικά στοιχεία 20 1.2.1. Πρωτεΐνες ή λευκώματα 21 1.2.2. Υδατάνθρακες ή σάκχαρα 22 1.2.3.

Διαβάστε περισσότερα

CAMU CAMU Βιταμίνη C. Άοσμη ΚΡΕΜΑ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗΣ από καρύδα. Ασταξανθίνη ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ. 100% Βιολογικά Απολαύστε τη ζωή, μείνετε υγιείς!

CAMU CAMU Βιταμίνη C. Άοσμη ΚΡΕΜΑ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗΣ από καρύδα. Ασταξανθίνη ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ. 100% Βιολογικά Απολαύστε τη ζωή, μείνετε υγιείς! CAMU CAMU Βιταμίνη C Άοσμη ΚΡΕΜΑ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗΣ από καρύδα Ασταξανθίνη ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ 100% Βιολογικά Απολαύστε τη ζωή, μείνετε υγιείς! Royal Green Camu Camu Βιταμίνη C Βιταμίνη C από 100% φυσικές τροφές Camu

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του φουντουκιού:

Η ιστορία του φουντουκιού: ΤΟ ΦΟΥΝΤΟΥΚΙ : Η ιστορία του φουντουκιού: Σύμφωνα με ιστορικά ευρήματα, τα φουντούκια πρωτοεμφανίστηκαν στις περιοχές της Σουηδίας, Δανίας και Γερμανίας κατά τη Μεσολιθική και Νεολιθική εποχή. Η καλλιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Kidney Health Australia σελίδα 1/5 Όταν έχετε χρόνια νεφροπάθεια, η διατροφή μπορεί να αποτελέσει πολύ σημαντικό μέρος της θεραπείας σας. Η συνιστώμενη διατροφή σας μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Η εταιρία εφαρμόζει σύστημα διαχείρισης ασφάλειας των τροφίμων ISO 22.000:2005 πιστοποιημένο από την TÜV HELLAS.

Η εταιρία εφαρμόζει σύστημα διαχείρισης ασφάλειας των τροφίμων ISO 22.000:2005 πιστοποιημένο από την TÜV HELLAS. από το 1966 Το Χθες Το πρώτο τυροκομείο της οικογένειας ιδρύθηκε το 1966, από τον παππού της οικογένειας Γρηγόρη στο χωριό Χύδηρα της Λέσβου. Το χωριό Χύδηρα είναι ένα μικρό σχετικά χωριό δυτικά του νησιού,

Διαβάστε περισσότερα

FAQ s Here, you will find useful information about our product

FAQ s Here, you will find useful information about our product FAQ s Here, you will find useful information about our product Η ιστορία Από πότε χρονολογείται η παρουσία της ελιάς στην Ελλάδα; Σύμφωνα με τον καθηγητή Κλασικής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ Γραφείο Οικονοµικών & Εµπορικών Υποθέσεων Πρεσβείας της Ελλάδος στην Τύνιδα 6, rue St. Fulgence, Notre Dame Tunis 1082 Tel. +216 71 288411-846632 Fax +216 71 789518

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Όσον αφορά τις πρώτες ύλες και τα τελικά προϊόντα, θα πρέπει να τηρούνται αυστηροί όροι και προϋποθέσεις για ζητήματα υγιεινής, ασφάλειας και ποιότητας σύμφωνα με τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΙΡΟΥΣ. Ιωάννης Μαυρομιχάλης, PhD

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΙΡΟΥΣ. Ιωάννης Μαυρομιχάλης, PhD ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΙΡΟΥΣ Ιωάννης Μαυρομιχάλης, PhD Οι τιμές του σογιαλεύρου και των κρυσταλλικών αμινοξέων παραμένουν ασταθείς. Κατά καιρούς, υπάρχει ενδιαφέρον για λιγότερο γνωστές

Διαβάστε περισσότερα

Studio VI. θέμα: Εφικτές λύσεις για μείωση κατανάλωσης κόκκινου κρέατος

Studio VI. θέμα: Εφικτές λύσεις για μείωση κατανάλωσης κόκκινου κρέατος Studio VI θέμα: Εφικτές λύσεις για μείωση κατανάλωσης κόκκινου κρέατος Αντωνίου Ευγενία dpsd08004 Κυριακίδου Μαρίκα dpsd08035 Μιχαηλίδου Τζίνα dpsd08045 Παπαδημητρίου Μαριαλένα dpsd08057 Έρευνα Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Διατροφή Γενετική Ύπνος Δεξιότητες Απόδοση Προπόνηση Εξαρτήματα Ψυχολογία Σωστή διατροφή Υγιή ανάπτυξη Διατήρηση ιδανικού σωματικού βάρους

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στερεών τροφών- θηλασμός μετά τους 6 μήνες ζωής. Ι.Σωματική ανάπτυξη του βρέφους κατά τον πρώτο χρόνο ζωής

Εισαγωγή στερεών τροφών- θηλασμός μετά τους 6 μήνες ζωής. Ι.Σωματική ανάπτυξη του βρέφους κατά τον πρώτο χρόνο ζωής Εισαγωγή στερεών τροφών- θηλασμός μετά τους 6 μήνες ζωής Ι.Σωματική ανάπτυξη του βρέφους κατά τον πρώτο χρόνο ζωής Το μοτίβο σωματικής ανάπτυξης στα βρέφη που θηλάζουν είναι αρκετά διαφορετικό από τα βρέφη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ. ΙΩΑΚΕΙΜ ΜΟΥΤΑΦΗ Γεωπόνου Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής ΠΕ Χαλκιδικής

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ. ΙΩΑΚΕΙΜ ΜΟΥΤΑΦΗ Γεωπόνου Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής ΠΕ Χαλκιδικής ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΙΩΑΚΕΙΜ ΜΟΥΤΑΦΗ Γεωπόνου Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής ΠΕ Χαλκιδικής Οδεσμόςτηςελιάςμετη Χαλκιδική ξεκίνησε στα βάθη των αιώνων αποδείξεις για

Διαβάστε περισσότερα