Πρόγραμμα & Περιλήψεις

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πρόγραμμα & Περιλήψεις"

Transcript

1 2ο Συνέδριο Προϊστορικής Αρχαιολογίας 4-7 Δεκεμβρίου 2008 Κτίριο "Αλέξανδρος Δελμούζος" Αμφιθέατρο "Δημήτρης Σαράτσης" Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Βόλος Πρόγραμμα & Περιλήψεις Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ΙΓ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων, ΥΠΠΟ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

2 Οργανωτική Επιτροπή Κώστας Κωτσάκης, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αργυρούλα Δουλγέρη - Ιντζεσίλογλου, ΙΓ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων, Υπουργείο Πολιτισμού Αντίκλεια Μουνδρέα-Αγραφιώτη, Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Οργανωτική στήριξη Συνεδρίου Χριστίνα Μητσοπούλου, Eργαστήριο Αρχαιολογίας Τμήματος ΙΑΚΑ, ΠΘ Ζωή Μαλακασιώτη, ΙΓ ΕΠΚΑ, ΥΠΠΟ Ευαγγελία Σκαφιδά, ΙΓ ΕΠΚΑ, ΥΠΠΟ Βάσω Ροντήρη, ΙΓ ΕΠΚΑ, ΥΠΠΟ Κωνσταντίνος Βουζαξάκης, ΙΓ ΕΠΚΑ, ΥΠΠΟ Ιωάννα Αυγερινού, ΙΓ ΕΠΚΑ, ΥΠΠΟ (γραμματεία) Υπεύθυνος ιστοσελίδας Θέμης Ντάλλας, Webmaster Τμήματος ΙΑΚΑ, ΠΘ Γραφιστική Επιμέλεια Ν. Βαλασιάδης Συνεργάτης ΑΠΘ, Σχεδιασμός ιστοσελίδας και αφίσας συνεδρίου Επιστημονική Επιτροπή Βασιλική Αδρύμη-Σισμάνη, Διευθ. ΑΙΘΣ, ΥΠΠΟ Στέλιος Ανδρέου, Καθ. Προϊστορικής Αρχαιολογίας, ΑΠΘ Βιβή Βασιλοπούλου, Γεν. Διευθύντρια ΠΚΑ, ΥΠΠΟ Λίλιαν Καραλή, Καθ. Προϊστορικής Αρχαιολογίας, ΕΚΠΑ Κατερίνα Κόπακα, Αν. Καθ. Προϊστορικής Αρχαιολογίας, ΠΚ Νίνα Κυπαρίσση-Αποστολίκα, Διευθ. ΕΠΣ Νοτ. Ελλάδας, ΥΠΠΟ Γιάννος Λώλος, Αν. Καθ. Προϊστορικής Αρχαιολογίας, ΠΙ Αλέξανδρος Μαζαράκης-Αινιάν, Καθ. Κλασικής Αρχαιολογίας ΠΘ Ελένη Μαντζουράνη, Καθ. Προϊστορικής Αρχαιολογίας, ΕΚΠΑ Ανθή Μπάτζιου-Ευσταθίου, Διευθ. ΙΕ ΕΠΚΑ, ΥΠΠΟ Ανδρέας Ντάρλας, Διευθ. ΕΠΣ Βορ. Ελλάδας, ΥΠΠΟ Αικατερίνη Παπαευθυμίου-Παπανθίμου, Καθ. Προϊστορικής Αρχαιολογίας, ΑΠΘ Νάγια Πολυχρονάκου-Σγουρίτσα, Καθ. Προϊστορικής Αρχαιολογίας, ΕΚΠΑ Ίρις Τζαχίλη, Αν. Καθ. Προϊστορικής Αρχαιολογίας, ΠΚ Μιχάλης Φωτιάδης, Αν. Καθ. Προϊστορικής Αρχαιολογίας, ΠΙ Λεωνίδας Χατζηαγγελάκης, Διευθ. ΛΔ ΕΠΚΑ, ΥΠΠΟ 2ο Συνέδριο Προϊστορικής Αρχαιολογίας

3 Οικονομική Υποστήριξη του Συνεδρίου Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας: Τμήμα ΙΑΚΑ, Προπτυχιακό & Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών. Επιτροπή Ερευνών ΠΘ Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, Διεύθυνση Μεταπτυχιακών Σπουδών και Έρευνας ΙΓ' Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Μαγνησίας, Υπουργείο Πολιτισμού Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας 2ο Συνέδριο Προϊστορικής Αρχαιολογίας

4 Πρόγραμμα 4-7 Δεκεμβρίου 2008

5 2ο Συνέδριο Προϊστορικής Αρχαιολογίας Συνεδρίες Πέμπτη 4/12/2008 1η ΣΥΝΕΔΡΙΑ Από την Παλαιολιθική στη Μεσολιθική σ1 Παρασκευή 5/12/2008 2η ΣΥΝΕΔΡΙΑ Οι πολλαπλές διαστάσεις του χώρου σ2 3η ΣΥΝΕΔΡΙΑ Υλικός Πολιτισμός: Κεραμική σ2 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΩΝ ΤΟΙΧΟΥ σ3 4η ΣΥΝΕΔΡΙΑ Υλικός πολιτισμός και οι ερμηνείες του I σ3 5η ΣΥΝΕΔΡΙΑ Υλικός πολιτισμός και οι ερμηνείες του II σ4 Σάββατο 6/12/2008 6η ΣΥΝΕΔΡΙΑ Θεωρία και Μέθοδοι Ι σ4 7η ΣΥΝΕΔΡΙΑ Θεωρία και Μέθοδοι ΙI σ5 8η ΣΥΝΕΔΡΙΑ Αφιερωμένη στον Χρήστο Τσούντα σ5 9η ΣΥΝΕΔΡΙΑ Αφιερωμένη στον Χρήστο Τσούντα σ6 ΤΙΜΗΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ σ6 Κυριακή 7/12/ η ΣΥΝΕΔΡΙΑ Θεωρία και Μέθοδοι ΙΙΙ σ6 11η ΣΥΝΕΔΡΙΑ Αρχαιολογία και Κοινωνία σ7 Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ΙΓ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων, ΥΠΠΟ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

6 2ο Συνέδριο Προϊστορικής Αρχαιολογίας Πρόγραμμα Πέμπτη 4/12/ :00-17:00 Υποδοχή Συνέδρων - Εγγραφές στο Συνέδριο 17:00-17:30 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ 1η ΣΥΝΕΔΡΙΑ Από την Παλαιολιθική στη Νεολιθική Προεδρείο: Γ. Χουρμουζιάδης και Αλ. Μαζαράκης - Αινιάν 17:30-17:45 ΝΤΑΡΛΑΣ Ανδρέας Ι. H παλαιολιθική έρευνα στην Ελλάδα και οι προοπτικές ανάπτυξής της: πόσο αναπόφευκτο είναι το πέρασμα από μια «ηρωική εποχή» και ποιος ο ρόλος των σωστικών επεμβάσεων 17:45-18:00 ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ Ελένη και ΤΟΥΡΛΟΥΚΗΣ Βαγγέλης 18:00-18:15 ΛΙΓΚΟΒΑΝΛΗΣ Στέφανος και ΠΑΠΟΥΛΙΑ Χριστίνα 18:15-18:30 ΠΑΠΟΥΛΙΑ Χριστίνα και ΛΙΓΚΟΒΑΝΛΗΣ Στέφανος 18:30-19:00 ΣΥΖΗΤΗΣΗ 19:00-19:30 ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ Απώτατη προϊστορία της Ελλάδας: θεωρίες, αρχαιολογική μαρτυρία, νέες προσεγγίσεις Η παρουσία και η χρήση των εργαλείων με αμφιπρόσωπη επεξεργασία (bifaces) στον ελλαδικό χώρο κατά την Παλαιολιθική Επιφανειακές έρευνες, στρωματογραφία και παλίμψηστα. Η ερυθρογή (terra rossa) της Ηπείρου και οι παλαιολιθικές υπαίθριες θέσεις 19:30-19:45 ΚΟΤΖΑΜΠΟΠΟΥΛΟΥ Ελένη Ορεινά κοινωνικά τοπία και μακρά διάρκεια: μία προσέγγιση της ανώτερης παλαιολιθικής ζωοαρχαιολογικής μαρτυρίας από την Ήπειρο 19:45-20:00 ΕΛΕΦΑΝΤΗ Παρασκευή Συμβολικές συνιστώσες στη σχέση εμψύχων και αψύχων στην παλαιολιθική αρχαιολογία 20:00-20:15 ΚΥΠΑΡΙΣΣΗ-ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΑ Νίνα Θεώρηση της θεσσαλικής Μεσολιθικής μέσα από τα ευρήματα του σπηλαίου Θεόπετρας. Νεότερα δεδομένα από τον υπόλοιπο ελλαδικό χώρο 20:15-20:30 ΣΑΜΨΩΝ Αδαμάντιος, KOZLOWSKI J., KACZANOWSKA M. Mesolithic adaptations in the Aegean. A new perspective 20:30-20:45 REINGRUBER Agathe The Beginning of the Neolithic in Eastern Greece and Western Anatolia 20:45-21:15 ΣΥΖΗΤΗΣΗ 1

7 2ο Συνέδριο Προϊστορικής Αρχαιολογίας Παρασκευή 5/12/2008 2η ΣΥΝΕΔΡΙΑ Οι πολλαπλές διαστάσεις του χώρου Προεδρείο: Ν. Κυπαρίσση Αποστολίκα και Α.Ι. Ντάρλας 09:00-09:15 ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΑΣ Ορέστης και ΚΥΠΑΡΙΣΣΗ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΑ Νίνα Μετακινήσεις προϊστορικών πληθυσμών στη Θεσσαλία. Μια νέα θέση στο οροπέδιο της Λίμνης Πλαστήρα και η πιθανή της σχέση με ήδη γνωστές θέσεις στην περιοχή: προβλήματα και περιορισμοί 09:15-09:30 ΚΑΤΣΑΡΟΥ-ΤΖΕΒΕΛΕΚΗ Στέλλα 09:30-09:45 ΣΤΡΑΤΟΥΛΗ Γεωργία και ΜΠΕΚΙΑΡΗΣ Τάσος Το σπήλαιο ως δυναμικός τόπος νοημάτων και συμβολισμών στη Νεολιθική: κριτική επανεξέταση των στερεότυπων εξηγήσεων Η αρχαιολογία των λάκκων: πρακτικές και χώροι (εν-) απόθεσης στη νεολιθική της Βόρειας Ελλάδας 09:45-10:00 ΤΖΕΒΕΛΕΚΙΔΗ Βάσω Θάβοντας το δείπνο: η συμβολή της ζωοαρχαιολογικής έρευνας στην αναγνώριση δομημένων εναποθέσεων (structured deposition) στη Νεολιθική Εποχή: η περίπτωση της Τούμπας Κρεμαστής-Κοιλάδας 10:00-10:15 ΤΟΥΦΕΞΗΣ Γιώργος Μορφές νεολιθικών οικισμών στη θεσσαλική πεδιάδα: ερωτήματα, κανόνες και εξαιρέσεις 10:15-10:30 ΠΑΠΠΑ Μαρία Οι διαφοροποιήσεις στην κοινωνική δομή των νεολιθικών οικισμών της Κεντρικής Μακεδονίας και η αποτύπωσή τους στο χώρο 10:30-10:45 ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κωνσταντίνος Η μελέτη της πολεοδομίας στη Μινωική Κρήτη: Μια ιστοριογραφική προσέγγιση 10:45-11:15 ΣΥΖΗΤΗΣΗ 11:15-11:45 ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ 3η ΣΥΝΕΔΡΙΑ Υλικός Πολιτισμός: Κεραμική Προεδρείο: Κ. Γαλλής και Αδ. Σάμψων 11:45-12:00 ΑΛΟΥΠΗ-ΣΙΩΤΗ Ελένη Προϊστορική χειροποίητη κεραμική, τεχνολογία και «ήπια» μαγειρική: επιστροφή στη αρχή; 12:00-12:15 ΧΟΛΕΒΑ Μαρία Κεραμική τεχνολογία: θεωρητικές προσεγγίσεις και μεθοδολογικά εργαλεία 12:15-12:30 ΠΕΝΤΕΔΕΚΑ Αρετή Κεραμικές πράξεις στο χώρο: δίκτυα ανταλλαγής της κεραμικής στη νεολιθική Θεσσαλία 12:30-12:45 ΔΗΜΟΥΛΑ Αναστασία & ΠΕΝΤΕΔΕΚΑ Αρετή Εκατό χρόνια μετά: τέμνοντας την κεραμική του Σέσκλου 12:45-13:00 WIJNEN Mies, ΡΟΝΤΗΡΗ Βάσω, ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ Αιμιλία Μια πρώτη προσέγγιση στην κεραμική τεχνολογία της νεολιθικής εγκατάστασης στη θέση "Καμάρα" 13:00-13:15 ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Ελένη Κεραμική και κοινωνικές πρακτικές στις κοινότητες της Ηπείρου κατά την Εποχή του Χαλκού 13:15-13:30 ΚΥΡΙΑΤΖΗ Ευαγγελία Μετάδοση της τεχνολογικής γνώσης και μετακινήσεις τεχνιτών στο ευρύτερο προϊστορικό Αιγαίο 13:30-14:00 ΣΥΖΗΤΗΣΗ 2

8 2ο Συνέδριο Προϊστορικής Αρχαιολογίας Παρασκευή 5/12/ :00-14:30 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΩΝ ΤΟΙΧΟΥ ΡΟΥΣΙΩΤΗ Δήμητρα ΤΟΠΑ Χαρά και ΣΚΑΦΙΔΑ Ευαγγελία Αστικά ιερά στην Πελοπόννησο της Ύστερης Εποχής του Χαλκού. Προσεγγίσεις στην πολεοδομική οργάνωση Μελέτη ζωγραφικής επιφάνειας σε λίθινα και πήλινα αντικείμενα: Η περίπτωση των νεολιθικών ειδωλίων του Διμηνίου 4η ΣΥΝΕΔΡΙΑ Υλικός πολιτισμός και οι ερμηνείες του I Προεδρείο: Λ. Παρλαμά και P. Halstead 16:30-16:45 ΣΑΜΨΩΝ Αδαμάντιος, ΚΑΤΣΑΡΟΥ-ΤΖΕΒΕΛΕΚΗ Στέλλα, ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Βάγια Χώρος και αντικείμενα κοινωνικού και συλλογικού συμβολισμού στο νεολιθικό οικισμό της Φτελιάς Μυκόνου 16:45-17:00 ΤΣΟΡΑΚΗ Χριστίνα Ερμηνευτικές προσεγγίσεις λίθινης τεχνολογίας: το παράδειγμα της τριπτής λιθοτεχνίας από τον νεολιθικό οικισμό του Μακρυγιάλου 17:00-17:15 ΚΑΡΑΜΠΑΤΣΩΛΗ Άννα Τεχνική εξειδίκευση στην παραγωγή οψιανού κατά την Πρωτοελλαδική Εποχή : μια συγκριτική μελέτη 17:15-17:30 ΝΑΝΟΓΛΟΥ Στράτος και ΠΑΠΠΑ Μαρία 17:30-17:45 CHAPMAN John, GAYDARSKA Bisserka, ΣΚΑΦΙΔΑ Ευαγγελία, ΣΟΥΒΑΤΖΗ Στέλλα «Σκεύος έχον σχήμα κολούρου πυραμίδος» Νέες προσεγγίσεις στην ανάλυση και ερμηνεία των οστρέινων δακτυλίων από Spondylus από το νεολιθικό οικισμό του Διμηνίου 17:45-18:00 ΓΕΩΡΓΟΥΛΑΚΗ Ελένη Η πολυσημία των κινητών ευρημάτων στους προανακτορικούς και παλαιονακτορικούς μινωικούς τάφους. Ερμηνευτική προσέγγιση 18:00-18:15 ΦΙΛΙΠΠΑ-TOUCHAIS Άννα Η πρακτική των intra muros ταφών στην Εποχή του Χαλκού: κοινωνική και ιδεολογική διάσταση του φαινομένου 18:15-18:30 ΚΑΚΑΒΟΓΙΑΝΝΗ Όλγα Σχετικά με τους υπόγειους λαξευτούς θαλάμους στα Μεσόγεια Αττικής 18:30-19:00 ΣΥΖΗΤΗΣΗ 19:00-19:30 ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ 3

9 2ο Συνέδριο Προϊστορικής Αρχαιολογίας Παρασκευή 5/12/2008 5η ΣΥΝΕΔΡΙΑ Υλικός πολιτισμός και οι ερμηνείες του II Προεδρείο: Ν. Πολυχρονάκου Σγουρίτσα και Φ. Δακορώνια 19:30-19:45 ΓΑΛΛΗ Ειρήνη Κατηγορίες και όρια στην αρχαιολογική έρευνα. Η περίπτωση της κρητικής προϊστοριολογίας 19:45-20:00 ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗ Ηρώ Μέθοδοι κατηγοριοποίησης ηπειρωτικής κεραμικής της Μέσης και Πρώιμης Ύστερης Εποχής του Χαλκού: συγκλίσεις και αποκλίσεις 20:00-20:15 ΚΡΙΓΚΑ Δήμητρα και ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Νίκος Θεωρία των Παγκόσμιων Συστημάτων (World Systems Theory)- Η συμβολή της στην κατανόηση της Μέσης και Ύστερης Εποχής του Χαλκού στο Αιγαίο 20:15-20:30 ΦΑΠΠΑΣ Ιωάννης Αρχαιολογικά δεδομένα, επιγραφικά τεκμήρια και έξωθεν μαρτυρίες: το τρίπτυχο των πηγών για τη μελέτη της Ύστερης Εποχής του Χαλκού 20:30-20:45 ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Μαρία Φωτεινή 20:45-21:00 ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ Ιωάννης και ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Μυρτώ Ο τύμβος της Αταλάντης Διάτρητες μεταλλουργικές κάμινοι στο χώρο του Αιγαίου: μια καινοτομία της 3 ης π. Χ. χιλιετίας 21:00-21:15 ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ Γιώργος Ο σίδηρος στα ομηρικά έπη: Όμηρος - ένας ευαίσθητος οικολόγος 21:15-21:45 ΣΥΖΗΤΗΣΗ Σάββατο 6/12/2008 6η ΣΥΝΕΔΡΙΑ Θεωρία και Μέθοδοι Ι Προεδρείο: Ελ. Μαντζουράνη και Al. Benvenuti 09:00-09:15 ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Μυρτώ Η παραγωγή των μετάλλων στο νότιο Αιγαίο κατά την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού 09:15-09:30 ΧΑΤΖΗΤΟΥΛΟΥΣΗΣ Σταμάτης Ι. και ΧΟΥΡΜΟΥΖΙΑΔΗΣ Γεώργιος Χ. Το κενό της αρχαιολογίας των ένυδρων θέσεων στον ελλαδικό χώρο. Το παράδειγμα του λιμναίου νεολιθικού οικισμού στο Δισπηλιό Καστοριάς 09:30-09:45 ΙΣΑΑΚΙΔΟΥ Βαλασία Ζωοαρχαιολογία και Προϊστορία στην Ελλάδα 09:45-10:00 ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ Σεβαστή Προσεγγίσεις σε θέματα διατροφής από τα σκελετικά κατάλοιπα στο προϊστορικό Αιγαίο 10:00-10:15 ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Αναστασία Υγεία, διατροφή και κοινωνικές προεκτάσεις στην Νεολιθική Ελλάδα από τη μελέτη του ανθρώπινου οστεολογικού υλικού 10:15-10:30 HALSTEAD Paul Παρόν και παρελθόν Εθνοαρχαιολογία, Λαογραφία και Προϊστορία στην Ελλάδα 10:30-11:00 ΣΥΖΗΤΗΣΗ 4

10 2ο Συνέδριο Προϊστορικής Αρχαιολογίας 11:00-11:30 ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ Σάββατο 6/12/2008 7η ΣΥΝΕΔΡΙΑ Θεωρία και Μέθοδοι ΙI Προεδρείο: Β. Αδρύμη Σισμάνη και Λ. Παπάζογλου - Μανιουδάκη 11:30-11:45 ΓΑΛΛΗΣ Κωνσταντίνος Ενδείξεις για τη χρήση των ανθρωπόμορφων νεολιθικών ειδωλίων, από την ανασκαφή στον οικισμό και το νεκροταφείο της Πλατειάς Μαγούλας Ζάρκου 11:45-12:00 ΜΑΡΑΓΚΟΥ Χριστίνα Λειτουργικότητα και φαντασιακό: αντιθέσεις και συμπληρωματικότητα 12:00-12:15 ΝΑΝΟΓΛΟΥ Στράτος Πρακτικές αναπαράστασης στη Νεολιθική Ελλάδα: μεθοδολογικές προτάσεις 12:15-12:30 ΚΑΤΑΠΟΤΗ Δέσποινα Δεν υπήρξαμε ποτέ μεταμοντέρνοι: Σκέψεις και προβληματισμοί γύρω από τις σύγχρονες θεωρητικές τάσεις στην αρχαιολογική έρευνα και πράξη 12:30-12:45 ΔΑΜΗΛΑΤΗ Κρίστη Από τον Marx στον Mauss και την υλικά μη παραγωγική διάσταση του πλούτου 12:45-13:00 BENVENUTI Alberto G. Η αρχαιολογική έρευνα και η ιστορικο-διαλεκτική εξήγηση 13:00-13:15 ΠΕΡΠΕΡΑΚΗ Ολυμπία Επαναπροσδιορίζοντας τη μελέτη της «κοινωνικής οργάνωσης»: Η περίπτωση της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού στη νότια ηπειρωτική Ελλάδα 13:15-13:30 ΔΑΚΟΡΩΝΙΑ Φανουρία Τι δεν ήταν οι Δωριείς! 13:30-14:00 ΣΥΖΗΤΗΣΗ 8η ΣΥΝΕΔΡΙΑ Αφιερωμένη στον Χρήστο Τσούντα Προεδρείο: Χρ. Ντούμας και Β. Πετράκος 16:00-16:15 ΚΑΡΑΔΗΜΑΣ Νεκτάριος Η συμβολή του Χρήστου Τσούντα στην προϊστορική αιγαιακή αρχαιολογία και ειδικότερα στη δημιουργία όρων και χρονολογικών περιόδων 16:15-16:30 ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ-MΑΝΙΟΥΔΑΚΗ Λένα 16:30-16:45 ΔΟΥΛΓΕΡΗ ΙΝΤΖΕΣΙΛΟΓΛΟΥ Αργυρούλα 16:45-17:00 ΠΟΛΥΧΡΟΝΑΚΟΥ-ΣΓΟΥΡΙΤΣΑ Νάγια Aπό την ανασκαφή στο Mουσείο. O Xρήστος Tσούντας Έφορος της Προϊστορικής Συλλογής του Eθνικού Aρχαιολογικού Mουσείου Χρήστος Τσούντας: από το Στενίμαχο στη Θεσσαλία Χρήστος Τσούντας : Αρχαιολόγος πεδίου και Ακαδημαϊκός δάσκαλος 17:00-17:15 ΜΑΡΘΑΡΗ Μαρίζα Βαδίζοντας στα ίχνη του Χ. Τσούντα : η αρχαιολογία των προϊστορικών Κυκλάδων στην εποχή του Τσούντα και σήμερα 5

11 2ο Συνέδριο Προϊστορικής Αρχαιολογίας 17:15-17:30 ΣΩΦΡΟΝΙΔΟΥ Μαρίνα Η άφιξη του Χρ. Τσούντα στη Θεσσαλία ως αφετηρία της Νεολιθικής έρευνας στην Ελλάδα 17:30-17:45 ΜΟΥΝΔΡΕΑ-ΑΓΡΑΦΙΩΤΗ Αντίκλεια Από τον Τσούντα στον Wace: θεωρήσεις και κατονομασίες της προϊστορικής Θεσσαλίας 17:45-18:00 ΚΩΤΣΑΚΗΣ Κώστας Ο Τσούντας και οι νεολιθικές σπουδές στην Ελλάδα 18:00-18:30 ΣΥΖΗΤΗΣΗ Σάββατο 6/12/2008 9η ΣΥΝΕΔΡΙΑ Αφιερωμένη στον Χρήστο Τσούντα Προεδρείο: Αργ. Δουλγέρη Ιντζεσίλογλου, Κ. Κωτσάκης και Αντ. Μουνδρέα - Αγραφιώτη 18:30-19:00 ΠΕΤΡΑΚΟΣ Βασίλειος Χρήστος Τσούντας ( ) 19:00-19:30 ΝΤΟΥΜΑΣ Χρίστος Ο Τσούντας και εμείς: 100 χρόνια μετά 19:30-20:00 ΧΟΥΡΜΟΥΖΙΑΔΗΣ Γιώργος Χ. Το «ιστορικό» περιεχόμενο της Προϊστορίας 20:00-21:00 ΤΙΜΗΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ Τιμώμενοι: Μαρία Θεοχάρη Γιώργος Χουρμουζιάδης Κώστας Γαλλής Κυριακή 7/12/ η ΣΥΝΕΔΡΙΑ Θεωρία και Μέθοδοι ΙΙΙ Προεδρείο: Α. Μπάτζιου Ευσταθίου και Ο. Κακαβογιάννη 09:00-09:15 ΒΟΥΖΑΞΑΚΗΣ Κωνσταντίνος Θεωρητικοί και μεθοδολογικοί προβληματισμοί με αφορμή την πραγματοποίηση επιφανειακής έρευνας στην επαρχία Αλμυρού 09:15-09:30 ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ Μερκούριος Αξιολογώντας τις περιηγήσεις και τις συστηματικές έρευνας επιφανείας σε νησιωτικό πλαίσιο: η περίπτωση της Αλάσαρνας στην Κω 09:30-09:45 ΚΡΑΧΤΟΠΟΥΛΟΥ Αθανασία Γεωαρχαιολογία, αποκατάσταση του τοπίου και αρχαιότητες 09:45-10:00 ΜΑΥΡΙΔΗΣ Φάνης Νησιωτική αρχαιολογία: ένας ανεξάρτητος τομέας έρευνας της προϊστορίας του Αιγαίου; Προβλήματα μεθοδολογίας, ερμηνείας του πολιτισμικού φαινομένου και εναλλακτικές προσεγγίσεις 6

12 2ο Συνέδριο Προϊστορικής Αρχαιολογίας 10:00-10:15 ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Κωνσταντίνος Προκλήσεις στην αρχαιολογία του 21ου αιώνα: εικονική πραγματικότητα, ένα σύγχρονο εργαλείο στην αρχαιολογική έρευνα. Η περίπτωση του Μινωικού νεκροταφείου στο Φουρνί Αρχανών 10:15-10:30 ΒΑΒΟΥΡΑΝΑΚΗΣ Γεώργιος Ο ρόλος των ψηφιακών αναπαραστάσεων στη μελέτη και ερμηνεία της προϊστορικής αρχιτεκτονικής 10:30-10:45 ΣΥΖΗΤΗΣΗ 10:45-11:15 ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ Κυριακή 7/12/ η ΣΥΝΕΔΡΙΑ Αρχαιολογία και Κοινωνία Προεδρείο: Λ. Χατζηαγγελάκης και Μ. Μαρθάρη 11:15-11:30 ΜΕΡΟΥΣΗΣ Νίκος και ΣΤΕΦΑΝΗ Λιάνα Οι θεωρητικοί και μεθοδολογικοί προσανατολισμοί της προϊστορικής αρχαιολογίας στην Ελλάδα μέσα από τις σελίδες δύο αρχαιολογικών περιοδικών (Αρχαιολογικό Δελτίο και Αρχαιολογικά Ανάλεκτα εξ Αθηνών) 11:30-11:45 ΑΛΜΑΤΖΗ Αθηνά Η ιστορία των προϊστορικών ανασκαφών στη Μακεδονία από τις αρχές του 20ου αιώνα ως και τη δεκαετία του :45-12:00 ΤΟΥΛΟΥΜΗΣ Κοσμάς «Με τη μόνιμη εγκατάσταση γεννιέται η έννοια της πατρίδας»: η αναπλαισίωση της προϊστορικής αρχαιολογίας στη σύγχρονη εκπαίδευση 12:00-12:15 ΜΟΥΛΙΟΥ Μάρλεν και ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Στρατής Αναπαραστάσεις και αναγνώσεις του προϊστορικού παρελθόντος στο αρχαιολογικό μουσείο του 21ου αιώνα. Προ-κλήσεις και προ-τάσεις 12:15-12:30 ΧΟΥΡΜΟΥΖΙΑΔΗ Αναστασία Στον προθάλαμο των ελληνικών αρχαιολογικών μουσείων 12:30-12:45 ΣΥΖΗΤΗΣΗ 12:45-13:30 ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ 7

13 Περιλήψεις Ανακοινώσεων

14 BENVENUTI Alberto Η αρχαιολογική έρευνα και η ιστορικο-διαλεκτική εξήγηση Η επιμονή με την οποία στις κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες τείνουμε όλο και περισσότερο να προτείνουμε μια αντίθεση αποκλειστικώς ανάμεσα στην εξήγηση των θετικών επιστημών και την ιστορική ανάγνωση δεν είναι σε θέση να κρύψει τελείως τα ίχνη μιας σημαντικής αφαίρεσης, εκείνης της ιστορικο-διαλεκτικής εξήγησης. Μια εξήγηση που προσπαθεί να συλλάβει τις σταθερές, τις επαναλαμβανόμενες συνθήκες, όχι την ψευδαίσθηση ότι μπορούμε να ανακαλύψουμε τις αιτίες, με στόχο να διαπιστωθεί η αντίθεση σε σχέση με άλλες σταθερές, με επαναλαμβανόμενες συνθήκες, και πιθανώς τα αποτελέσματα της αντίθεσης αυτής: μια εξήγηση που τοποθετείται απέναντι στα γεγονότα, για να επιβεβαιώσει όχι τόσο το απρόβλεπτο ή, αντίθετα, το προβλέψιμο, αλλά τον εν δυνάμει ρόλο άρνησης και υπέρβασης του υπάρχοντος. Στην προ-προϊστορική αρχαιολογία το πρόβλημα είναι όμως πιο συγκεκριμένο και μπορεί να διατυπωθεί ως εξής: σε ποιους αρχαιολογικούς δείκτες πρέπει να αναζητηθεί η επαλήθευση της εγκυρότητας μιας εξήγησης ιστορικο-διαλεκτικού τύπου; Η απάντηση που μπορεί να προταθεί είναι ότι μπορεί να αποδειχθεί η ύπαρξη αρχαιολογικών στοιχείων, «τύπων», η λειτουργία των οποίων δεν είναι το αποτέλεσμα του ρόλου που τους έχει ανατεθεί από το «πολιτιστικό» σύστημα στο οποίο είναι ενταγμένοι, αλλά μπορεί, αντίθετα, να αλλάζει ως έκφραση ενεργειών κοινωνικών ομάδων στο πλαίσιο πολύπλοκων κοινωνιών. Η αλλαγή αυτή μπορεί να είναι τέτοιας φύσης, ώστε να συμβάλλει στον καθορισμό, έστω και φαινομενικά, μιας συνολικής μετατροπής του συστήματος ή, αν προτιμάει κανείς, να αποτελεί μια ιδιαίτερα πρόωρη αποκαλυπτική ένδειξη αυτής της μετατροπής που είναι ήδη σε εξέλιξη. Λαμβάνοντας ως δεδομένο ότι η διαλεκτική άρνηση μπορεί να γίνει αντιληπτή αρχαιολογικά μέσω των αλλαγών της λειτουργικής σημασίας ενός συγκεκριμένου αρχαιολογικού στοιχείου, τότε αυτό θα ισχύει και σε όλους τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας, ξεκινώντας, για παράδειγμα, από τις θρησκευτικές και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις. Πίσω από αυτές, δικαιολογημένα μπορεί κανείς να υποθέσει την ύπαρξη δράσης συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων, όμως ο καθορισμός των ομάδων αυτών δεν είναι καθόλου εύκολος. CHAPMAN John, GAYDARSKA Bisserka, ΣΚΑΦΙΔΑ Ευαγγελία, ΣΟΥΒΑΤΖΗ Στέλλα Νέες προσεγγίσεις στην ανάλυση και ερμηνεία των οστρέινων δακτυλίων από Spondylus που προέρχονται από τον νεολιθικό οικισμό του Διμηνίου Η προσέγγιση των οστρέινων δακτυλίων από Spondylus από τον νεολιθικό οικισμό του Διμηνίου, υπό το πρίσμα της κατασκευαστικής τους ακολουθίας (chaỉne opératoire), της βιογραφίας τους (biographical approach) και της ανάλυσης των συμφραζομένων της απόρριψής τους, μας δίνει τη δυνατότητα να κατανοήσουμε τη μακρά και σύνθετη ιστορία της ζωής τους, καθώς και τον πολυδιάστατο χαρακτήρα τους. Τα αποτελέσματα της προσπάθειας επανένωσης των σπασμένων οστρέινων δακτυλίων από διαφορετικά χωρικά συμφραζόμενα μας δίνουν σημαντικές πληροφορίες, τόσο για την κοινωνική δομή όσο και για τις κοινωνικές σχέσεις των μελών της νεολιθικής κοινότητας του Διμηνίου. Τέλος, στην παρούσα ανακοίνωση επιχειρείται η συγκριτική ανάλυση του συνόλου των οστρέινων δακτυλίων που προέρχονται από τον νεολιθικό οικισμό του Διμηνίου με εκείνα που προέρχονται από τα νεκροταφεία της Εποχής του Χαλκού Durankulak και Varna, στις βουλγαρικές ακτές της Μαύρης Θάλασσας. 1

15 HALSTEAD Paul Παρόν και παρελθόν - Εθνοαρχαιολογία, Λαογραφία και Προϊστορία στην Ελλάδα Η χρήση του παρόντος συνειδητή ή υποσυνείδητη με στόχο την κατανόηση των αρχαιολογικών δεδομένων είναι βασική αρχή της αρχαιολογικής ερμηνείας. Στην περίπτωση της ελληνικής προϊστορίας, σημαντικό ρόλο έχει παίξει η αναλογία με σύγχρονες ή τουλάχιστον πρόσφατες γεωργο-κτηνοτροφικές πρακτικές στον ίδιο τον ελλαδικό χώρο. Αυτό οφείλεται στη σχετικά πρόσφατη μηχανοποίηση της γεωργίας και της κτηνοτροφίας, στην επιβίωση μικρών χωριών στην επαρχία και σε μια πλούσια παράδοση λαογραφικής έρευνας. Στόχος της παρούσας ανακοίνωσης θα είναι η συζήτηση των προβλημάτων, αλλά κυρίως της συμβολής της αναλογικής προσέγγισης στην ερμηνεία των κοινωνιών της Νεολιθικής και της Εποχής του Χαλκού στην Ελλάδα. REINGRUBER Agathe The Beginning of the Neolithic in Eastern Greece and Western Anatolia 100 years of intensive research of the Neolithic in Greece have been initiated by Chr. Tsountas excavations in Thessaly. In an international effort scholars were able to provide the basis for the understanding of the Neolithic material culture. Different Archaeological schools with different approaches elaborated comprehensive typological and chronological schemes, among them scholars like V. Milojčić, D. Theocharis and S. Weinberg. Beyond such descriptive approaches and definitions of periods and subperiods, questions concerning the transition from the Mesolithic to the Neolithic were discussed controversially. The idea of a Preceramic period in the eastern part of the Aegean was accepted by both archaeologists in favour of an autochthonous development, since an incipient Neolithic without pottery would point to a local development. Scientists favouring the colonization model, also sustained the high 14C-data for the beginning of the Neolithic around 7000 BC, since this age would correspond to the latest phase of the PPN in the Near East. WIJNEN Mies, ΡΟΝΤΗΡΗ Βάσω, ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ Αιμιλία Μια πρώτη προσέγγιση στην κεραμική τεχνολογία της νεολιθικής εγκατάστασης στη θέση "Καμάρα" Η νεολιθική εγκατάσταση στη θέση "Καμάρα" της Σούρπης ερευνήθηκε σε τρεις διαφορετικές περιπτώσεις: Σε σωστική ανασκαφή σε έργα διαπλάτυνσης του εθνικού δρόμου και σε έργα του Ο.Τ.Ε., καθώς και σε επιφανειακή έρευνα του Πανεπ/μίου του Gröningen και της Εφορείας του Βόλου. Αφορμή για μια κοινή μελέτη υπήρξε η πρόταση του Reinder Reinders για ένα άρθρο σε ολλανδικό περιοδικό. Ως βαθύτερο κίνητρο, όμως, θεωρήθηκαν οι διττοί προβληματισμοί που έβαζε η ίδια η θέση: 1. Μεγάλη κάλυψη σε επιφανειακά ευρήματα και μόνο μία νεολιθική φάση 2. Μικρή ανασκαφική έρευνα και πολλά ευρήματα. 3. Επίπεδη θέση ή μαγούλα; Η ανακοίνωση, βασισμένη στη μακροσκοπική ανάλυση ενός δείγματος της κεραμικής, ασχολείται με τα παραπάνω, σε μια πρώτη προσπάθεια προσδιορισμού της χρήσης του χώρου και της ένταξής του στον νεολιθικό "ιστό" της πεδιάδας του Αλμυρού. 2

16 ΑΘΑΝΑΣΑΚΗ Κατερίνα, ΓΑΛΛΗ Ειρήνη Κατηγορίες και όρια στην αρχαιολογική έρευνα. Η περίπτωση της κρητικής προϊστοριολογίας Στην αρχαιολογική έρευνα, βασικά μεθοδολογικά εργαλεία παρουσίασης, κατανόησης και ερμηνείας αποτελούν η κατηγοριοποίηση και η ταξινόμηση. Και τα δυο αμβλύνουν την ανομοιομορφία και δημιουργούν περιγεγραμμένο χώρο για όλα, μετασχηματίζοντας τις αταύτιστες μονάδες σε διαχειρίσιμες ενότητες με κάποιες κοινές, αναγκαίες ή επαρκείς ιδιότητες και σαφή, ξεκάθαρα όρια. Οι μηχανισμοί της κατηγοριοποίησης και τα ταξινομικά συστήματα στην αρχαιολογική θεωρία, ως νοητική διαδικασία που δε διαχωρίζεται από την αρχαιολογική πρακτική, δεν είναι ούτε χρονικά στατικοί ούτε ιδεολογικά ανεξάρτητοι. Κατηγορίες και όρια, που προέρχονται είτε από εμπειρικές διαπιστώσεις είτε από παγιωμένες θεωρήσεις, αλλάζουν ή αναθεωρούνται, πάντα σε συνάρτηση με αλλαγές στην αρχαιολογική σκέψη και στα ερμηνευτικά σχήματα του παρελθόντος. Πώς διαμορφώνονται οι υπάρχουσες κατηγοριοποιήσεις και ταξινομήσεις, και σε ποιό βαθμό επικαιροποιούνται στο νέο διευρυμένο διεπιστημονικό πλαίσιο της σύγχρονης προϊστοριολογίας; Χαρακτηριστικά παραδείγματα αντλούνται από το χώρο της κρητικής έρευνας, χώρο ο οποίος στην έρευνα της προϊστορίας παρουσιάζει αρκετές ομοιότητες με την υπόλοιπη Ελλάδα, αλλά και σημαντικές ιδιαιτερότητες. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κωνσταντίνος Η μελέτη της πολεοδομίας στη Μινωική Κρήτη: Μια ιστοριογραφική προσέγγιση Η κατανόηση των βασικών αρχών σχεδιασμού μιας πόλης δίνει τη δυνατότητα στους μελετητές του αρχαίου κόσμου να βγάλουν πολύτιμα χωρικά, αρχιτεκτονικά, κοινωνικά, ανθρωπολογικά και άλλα συμπεράσματα. Παρ όλα αυτά, οι πολεοδομικές μελέτες που αφορούν στον μινωικό πολιτισμό είναι λίγες, και από αυτές ακόμα λιγότερες έχουν πραγματοποιηθεί από πολεοδόμους, γεωγράφους ή αρχιτέκτονες, τους κατεξοχήν δηλαδή ειδικούς σε θέματα πολεοδομίας. Η εισήγηση αυτή έχει δύο στόχους. Ο πρώτος είναι να παρουσιαστούν εν συντομία οι θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις του χώρου τα τελευταία εκατό χρόνια, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο αστικό τοπίο και στην πολεοδομία. Έτσι, θα διαφανεί το θεωρητικό πλαίσιο μέσα στο οποίο έδρασαν οι μελετητές του μινωικού πολιτισμού. Ο δεύτερος και σημαντικότερος στόχος είναι η κριτική παρουσίαση των μελετών που έχουν εκπονηθεί για τις μινωικές πόλεις κατά τον τελευταίο αιώνα. Η εισήγηση αρχίζει με αναφορά στις μελέτες του Evans, του πατέρα της μινωικής αρχαιολογίας, και συνεχίζει με τις δύο μελέτες του Hutchinson τη δεκαετία του 50 (Prehistoric Town Planning in Crete και Prehistoric Town Planning in and around the Aegean), που αποτελούν την πρώτη προσπάθεια να αναλυθεί ο πολεοδομικός σχεδιασμός ως ξεχωριστό και αυτόνομο αντικείμενο μελέτης. Πλησιάζοντας προς το τέλος του 20ου αιώνα παρατηρείται εντονότερο ενδιαφέρον για την πολεοδομική ανάλυση των μινωικών πόλεων (Branigan, Whitelaw και άλλοι). Στις μελέτες αυτές διαφαίνονται νέες προσεγγίσεις στην πολεοδομία του μινωικού κόσμου, οι οποίες αντανακλούν τις νέες τάσεις στην αντίληψη και μελέτη του χώρου. ΑΛΜΑΤΖΗ Αθηνά Η ιστορία των προϊστορικών ανασκαφών στη Μακεδονία από τις αρχές του 20ου αιώνα ως και τη δεκαετία του 1960 Μέσα από το πρωτότυπο υλικό των ανασκαφικών ημερολογίων, αλλά και από τα δημοσιεύματα, επιχειρείται μια παρουσίαση της ιστορικής διαδρομής των προϊστορικών ανασκαφικών ερευνών στη Μακεδονία. Η αναδρομή ξεκινά με τις πρώτες έρευνες των Ρώσων στον Άγιο Παντελεήμονα, περιλαμβάνει τις έρευνες των γαλλοβρετανικών στρατευμάτων στην περιοχή της Θες/νίκης, του W.A.Heurtley, του Αν. Κεραμόπουλου στη Δυτική Μακεδονία, του Μ. Ανδρόνικου στη Βεργίνα, 3

17 του Δ. Λαζαρίδη στην Αμφίπολη και ολοκληρώνεται με τις συστηματικές ανασκαφές των Γάλλων στο Ντικιλί Τας και των Άγγλων στη Νέα Νικομήδεια και τους Σιταγρούς. ΑΛΟΥΠΗ - ΣΙΩΤΗ Ελένη Προϊστορική χειροποίητη κεραμική, κεραμική τεχνολογία και «ήπια» μαγειρική: επιστροφή στη αρχή; Εξετάζονται οι δύο μεγάλες κατηγορίες χρηστικών σκευών της Νεολιθικής και της Εποχής του Χαλκού, αυτή της σκοτεινόχρωμης στιλβωτής και της γραπτής ανοιχτόχρωμου βάθους, με βάση τα τεχνολογικά τους χαρακτηριστικά, και δίνονται παραδείγματα από θέσεις της νεολιθικής και της Εποχής του Χαλκού στη Βόρεια Ελλάδα (Κίτρινη Λίμνη, Μάνδαλο), Αιγαίο (Φτελιά Μυκόνου, Σάλιαγκο, Μάνικα) και Κύπρο. Η ύπαρξη επιχρίσματος και γραπτής διακόσμησης διευκολύνει τη συσχέτιση των προϊόντων με τις πρώτες ύλες του περιβάλλοντος χώρου, ενώ εθνοαρχαιολογικά δεδομένα από τα μέρη όπου επιβιώνουν πρώιμες πρακτικές βοηθούν στη κατανόηση των συνθηκών παραγωγής. Στις αρχές του 21ου αιώνα ο όρος «κεραμική τεχνολογία» παραπέμπει πλέον στα βιομηχανικά κεραμικά υλικά υψηλής τεχνολογίας, έχοντας σημαντικά απομακρυνθεί από το πρωταρχικό κεραμικό προϊόν της όπτησης αργίλων, που τείνει να εκλείψει. Η ευκολία διάδοσης και διάθεσης της εξειδικευμένης πληροφορίας τα τελευταία χρόνια και η ευαισθητοποίηση του καταναλωτικού κοινού σε θέματα υγείας και περιβάλλοντος οδήγησαν στον εντοπισμό και ανάδειξη των στιλβωτών κεραμικών σκευών που παράγονται σε περιοχές της Άπω Ανατολής (Ινδονησία), της Αφρικής (Μάλι, Νιγηρία, Μαρόκο) και της Νότιας Αμερικής (Κολομβία, Μεξικό) και στη διάθεση τους είτε στις μεγάλες αγορές της Ευρώπης και της Αμερικής είτε μέσω διαδικτύου. Τα τελευταία προωθούνται σήμερα ως επιτραπέζια και μαγειρικά σκεύη, φιλικά προς το περιβάλλον και τον άνθρωπο -παραγωγό και καταναλωτή-, διαφημίζοντας την ήπια μαγειρική (organic cooking) σε χαμηλή θερμοκρασία, για την ποιότητα της γεύσης και τη διατήρηση της θρεπτικής αξίας των τροφών. Στην εργασία επιχειρείται η τεχνολογική σύγκριση αρχαίων και σύγχρονων αγγείων μέσα από τις αναλύσεις, την αναπαραγωγή στο εργαστήριο και την εμπειρία της χρήσης τους. ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΑΣ Ορέστης, ΚΥΠΑΡΙΣΣΗ - ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΑ Νίνα Μετακινήσεις προϊστορικών πληθυσμών στη Θεσσαλία. Μια νέα θέση στο οροπέδιο της Λίμνης Πλαστήρα και η πιθανή της σχέση με ήδη γνωστές θέσεις στην περιοχή: προβλήματα και περιορισμοί Σε υψόμετρο 800 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας και σε απόσταση περίπου 50 χιλιομέτρων νοτιοδυτικά του σπηλαίου της Θεόπετρας -στο οροπέδιο της τεχνητής Λίμνης Πλαστήρα- εντοπίστηκε μια νέα θέση πλούσια σε προϊστορικά ευρήματα διαφόρων περιόδων. Η έρευνα πεδίου που ξεκίνησε πριν τέσσερα χρόνια και συνεχίζεται ακόμη έχει αποδώσει πληθώρα ευρημάτων της παλαιολιθικής αλλά και της νεολιθικής περιόδου. Τα παλαιολιθικά ευρήματα είναι μέχρις στιγμής όλα επιφανειακά, ενώ κατά την έρευνα πεδίου το 2006 είχαμε τη χαρά να εντοπίσουμε μια νεολιθική θέση που ανασκάπτεται ήδη. Από τη μελέτη του παλαιολιθικού υλικού προκύπτει ότι τα ευρήματα υπάγονται στη Μέση και στην Ανώτερη Παλαιολιθική, ενώ η νεολιθική θέση εκτιμάται ότι ανήκει στη Μέση Νεολιθική περίοδο. Ο διαχρονικός χαρακτήρας της χρήσης του οροπεδίου γεννά ποικίλα και σημαντικά ερωτήματα ως προς τη φύση των μετακινήσεων των προϊστορικών πληθυσμών, την εποχικότητα της θέσης, την επίγνωση που είχε ο προϊστορικός άνθρωπος για το άμεσο, αλλά και το ευρύτερο περιβάλλον καθώς και για τη δυνατότητα προγραμματισμού κατά τη Μέση Παλαιολιθική περίοδο. Οι απαντήσεις σε όλα αυτά τα ερωτήματα θα προκύψουν μόνο αν καταφέρουμε να συναρτήσουμε τη νέα θέση με το γενικότερο πλαίσιο των ήδη γνωστών προϊστορικών θέσεων της περιοχής, παλαιολιθικών και νεολιθικών. Τα στοιχεία που έχουμε στα χέρια μας είναι αρκετά, αλλά τα προβλήματα και οι περιορισμοί που προκύπτουν στην πορεία της μελέτης μπορούν να καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό την ασφάλεια των συμπερασμάτων μας. 4

18 ΒΑΒΟΥΡΑΝΑΚΗΣ Γεώργιος Ο ρόλος των ψηφιακών αναπαραστάσεων στη μελέτη και ερμηνεία της προϊστορικής αρχιτεκτονικής Για την καταγραφή και την αποκατάσταση των αρχιτεκτονικών λειψάνων χρησιμοποιούνται πλέον ευρέως εφαρμογές ψηφιακής τεχνολογίας, όπως λογισμικό σχεδίασης (π.χ. AutoCAD), τρισδιάστατος σχεδιασμός και εικονικές αποκαταστάσεις (π.χ. γλώσσα VRML). Η παρούσα ανακοίνωση θα αναφερθεί σε ερευνητικά προγράμματα ψηφιακής αποκατάστασης προϊστορικών κτιρίων στην Ελλάδα (π.χ. Τούμπα Θεσσαλονίκης, Τσούγκιζα, Κομμός στην Κρήτη κ.ά.) με σκοπό να φωτίσει τον επιστημολογικό ρόλο των εικόνων αυτών στη μελέτη και ερμηνεία των αρχιτεκτονικών καταλοίπων. Ο ρόλος αυτός ποικίλλει κατά περίπτωση, από τη χρήση των αποκαταστάσεων στη διαλεύκανση θεμάτων στρωματογραφίας και χρήσης των αρχιτεκτονικών στοιχείων, έως την απλή αποτύπωση της τελικής ερμηνείας των αρχαιολόγων για τη μορφή και τη σημασία των ανασκαμμένων κτιριακών καταλοίπων. Μέσα από την ποικιλομορφία αυτή είναι δυνατόν να φανεί ότι το μέτρο της ενεργούς αξιοποίησης των ψηφιακών αποκαταστάσεων στην αρχαιολογική έρευνα είναι συνάρτηση των επιστημολογικών αναζητήσεων των εκάστοτε ανασκαφέων ή μελετητών. Η ανακοίνωση ασχολείται επίσης με την εξαιρετικά έντονη επίδραση που ασκούν οι ψηφιακές αποκαταστάσεις, σε σχέση με τα παλαιότερα συμβατικά τεχνικά σχέδια (π.χ. αξονομετρικά σχέδια) και τις ελεύθερες ζωγραφικές απόψεις. Η επίδραση αυτή αποδίδεται συνήθως στον νεωτερισμό της ψηφιακής τεχνολογίας, καθώς και στον ιδιαίτερα ακριβή ρεαλισμό των εικόνων αυτών. Αντίθετα, εδώ θα υποστηριχθεί ότι, όπως κάθε εικόνα, οι ψηφιακές αποκαταστάσεις δεν είναι πιστές αναπαραστάσεις της πραγματικότητας, αλλά τρόπος σχηματισμού άποψης για την υλική πραγματικότητα του παρελθόντος. Η επίδρασή τους οφείλεται στον ολοκληρωτικό, υπερ-ρεαλιστικό τους χαρακτήρα, ο οποίος όχι μόνο αμβλύνει την κριτική ικανότητα του θεατή της εικόνας, αλλά αφαιρεί και τη δυνατότητα ανάπτυξης επιστημονικού διαλόγου. Τέλος, διατυπώνονται σκέψεις σχετικά με πιθανές μεθοδολογικές θεραπείες των παραπάνω αδυναμιών. ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ Γιώργος Ο σίδηρος στα ομηρικά έπη. Όμηρος - ένας ευαίσθητος οικολόγος Ο Όμηρος είχε εντυπωσιασθεί τόσο πολύ από τις μαγικές ιδιότητες του σιδήρου να μετατρέπεται σε χάλυβα και να σκληραίνει με τη θερμική κατεργασία της βαφής, ώστε τον αναφέρει επανειλημμένα στα έπη του, αν και ο Τρωικός πόλεμος πραγματοποιείται σε μια εποχή, κατά την οποία ο χαλκός και τα κράματά του χρησιμοποιούνται κυρίως στην κατασκευή όπλων και εργαλείων. Πολλές φορές, όμως, θυμάται ότι, στη μακρινή εποχή της Ιλιάδας, ο σίδηρος ήταν ένα πολύτιμο μέταλλο και η κατοχή του αποτελούσε μια ένδειξη πλούτου. Η παρούσα εργασία αναφέρεται στην έρευνα του συγγραφέα γύρω από σιδερένια δαχτυλίδια-σφραγίδες (16ος- 14ο αι. π.χ.), τα οποία εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Ηρακλείου Κρήτης και στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών και ενισχύουν την άποψη ότι πράγματι ο σίδηρος ήταν ένα πολύτιμο μέταλλο κατά τη Μινωική και Μυκηναϊκή Εποχή. Ο Όμηρος, μάλιστα, αναφέρει περιπτώσεις κατά τις οποίες ευγενείς Τρωαδίτες, που είχαν συλληφθεί από ηγέτες των Αχαιών, όπως ήταν ο Μενέλαος, ο Αγαμέμνων και άλλοι, ζητούν να μην εκτελεστούν και σε αντάλλαγμα να προσφέρουν οι δικοί του ως λύτρα «χρυσό, χαλκό και αστραφτερό σίδηρο». Σε άλλες πάλι περιπτώσεις, ο Όμηρος αναφέρει την προσφορά σιδερένιων επάθλων σε αθλητικούς αγώνες. Μια τέτοια περίπτωση ήταν οι επικήδειοι αγώνες που οργάνωσε ο Αχιλλέας στη μνήμη του αγαπημένου του φίλου, του Πατρόκλου, και προσέφερε «λέβητες, τρίποδες και ένα τεμάχιο σιδήρου τόσο μεγάλο, που θα μπορούσε να καλύψει τις ανάγκες του σε σίδηρο για τα επόμενα πέντε χρόνια». Ο Όμηρος, όμως, είναι τόσο εντυπωσιασμένος από τις μαγικές ιδιότητες του σιδήρου (ή καλύτερα του χάλυβα) να σκληραίνει με τη βαφή, ώστε όταν περιγράφει στην Οδύσσεια με πολύ γλαφυρό τρόπο την τύφλωση του Πολύφημου από τον Οδυσσέα, κάνει αναφορά σ αυτή τη θερμική κατεργασία του σιδήρου «όπως ο χαλκιάς για το τρανό πελέκι, το 5

19 χώνει στο κρύο το νερό, χοχλοβουίζει εκείνο και δύναμη στο σίδερο γεννώντας, έτσι τσίριζε το μάτι (του Πολύφημου) στο λιόξυλο τριγύρω». Η όλη σκηνή αποτελεί μια σαφή αναφορά στην εντυπωσιακή θερμική κατεργασία του χάλυβα. Τέλος, η παρούσα εργασία κλείνει με αναφορά στην ευαισθησία του Ομήρου για την καταστροφή του περιβάλλοντος ο Όμηρος καταδικάζει όλους τους εμπολέμους για τη βαρβαρότητα που επιδεικνύουν μολύνοντας τον ποταμό Σκάμανδρο με το αίμα και τα πτώματα των αντιπάλων, καθώς και για τον ανεπίτρεπτο εμπρησμό των δασών. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Ελένη Κεραμική και κοινωνικές πρακτικές στις κοινότητες της Ηπείρου κατά την Εποχή του Χαλκού Η Ήπειρος συχνά περιγράφεται στη βιβλιογραφία ως μία απομονωμένη-ορεινή περιοχή στην περιφέρεια του λεγόμενου «Μυκηναϊκού» κόσμου, γεγονός που οφείλεται κυρίως στον μικρό αριθμό των εντοπισμένων θέσεων της Εποχής του Χαλκού. Για τον λόγο αυτό οι κάτοικοί της κατά την Εποχή του Χαλκού- αλλά και αργότερα- θεωρούνται συντηρητικοί και πρωτόγονοι. Κάτω από αυτό το πρίσμα, η παρουσία κάποιων κοινών στοιχείων με τα μυκηναϊκά κέντρα της νότιας Ελλάδας έχει ερμηνευθεί ως αποτέλεσμα παθητικής υιοθέτησης προϊόντων ενός «ανώτερου» πολιτισμού. Η παρούσα ανακοίνωση, μέσα από τη μελέτη των διαδικασιών παραγωγής, διακίνησης και κατανάλωσης της, τοπικής και εισαγμένης, χειροποίητης και τροχήλατης κεραμικής της Εποχής του Χαλκού θα επιχειρήσει να ανιχνεύσει τις κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές διαστάσεις των αγγείων στο πλαίσιο των τοπικών κοινοτήτων της Ηπείρου κατά την περίοδο αυτή. ΒΟΥΖΑΞΑΚΗΣ Κωνσταντίνος Θεωρητικοί και μεθοδολογικοί προβληματισμοί με αφορμή την πραγματοποίηση επιφανειακής έρευνας στην επαρχία Αλμυρού Οι επιφανειακές έρευνες αποτελούν μια καθιερωμένη και διαδεδομένη μορφή αρχαιολογικής έρευνας, τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο όσο και στην περιοχή της Μεσογείου και στην Ελλάδα ειδικότερα. Με αφορμή την πραγματοποίηση επιφανειακής έρευνας στην ευρύτερη περιοχή της πεδιάδας του Αλμυρού, θα αναπτυχθούν διάφορα θέματα σχετικά με θεωρητικά προβλήματα αλλά και με προτάσεις πάνω στη μεθοδολογία διεξαγωγής ανάλογων ερευνών. ΓΑΛΛΗΣ Κωνσταντίνος Ενδείξεις για τη χρήση των ανθρωπόμορφων νεολιθικών ειδωλίων, από την ανασκαφή στον οικισμό και το νεκροταφείο της Πλατειάς Μαγούλας Ζάρκου Γίνεται συγκριτική εξέταση ενός σχηματοποιημένου ειδωλίου που βρέθηκε στο νεκροταφείο καύσεων της Πλατειάς Μαγούλας Ζάρκου επάνω από τεφροδόχο, με ειδώλια της ίδιας περιόδου που βρέθηκαν στον οικισμό μέσα σε πρόπλασμα σπιτιού. Το πρόπλασμα είχε κατατεθεί ως προσφορά θεμελίωσης κοντά στην εστία, κάτω από το δάπεδο σπιτιού της αρχής της Νεότερης Νεολιθικής, φάση Τσαγγλιού Λάρισας (περ π. Χ.). Από τη σύγκριση μπορεί να φανεί ότι το σχηματικό ειδώλιο του νεκροταφείου εικονίζει άρρεν άτομο, νεαρής ηλικίας. Η ανθρωπολογική εξέταση των οστών μέσα στην τεφροδόχο έδειξε ότι ανήκουν σε νέο άτομο, μάλλον άρρεν. Οι παρατηρήσεις οδηγούν στο συμπέρασμα ότι κάποια ανθρωπόμορφα ειδώλια σχετίζονταν άμεσα (δηλ. ως προς το φύλο και την ηλικία) με τα άτομα για τα οποία προορίζονταν. 6

20 ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Μυρτώ Η παραγωγή των μετάλλων στο νότιο Αιγαίο κατά την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού Η αρχαιομεταλλουργική έρευνα στο προϊστορικό Αιγαίο επικεντρωνόταν για μεγάλο διάστημα, σχεδόν εξ ολοκλήρου, σε ερωτήματα σχετικά με την προέλευση και τη διακίνηση των μετάλλων. Ως εκ τούτου, συμπεράσματα για την εξόρρυξη των μετάλλων και τη σημασία κάποιων περιοχών έναντι άλλων στη διάθεση των απαραίτητων πρώτων υλών συνάγονταν έμμεσα από τις προσπάθειες αυτές. Εγγενείς περιορισμοί που απαντώνται στις μελέτες προέλευσης μετάλλων, καθώς και τα συγκεκριμένα προβλήματα που αναγνωρίζονται στη μέχρι τώρα εφαρμογή τους στο προϊστορικό Αιγαίο οδηγούν σε μια κριτική ανασκόπηση της προσέγγισης αυτής. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια νέα τάση στην έρευνα, η οποία, μέσα από πιο ολοκληρωμένες και διεπιστημονικές προσεγγίσεις, δίνει τώρα έμφαση { στην παραγωγή των μετάλλων. Από πρόσφατες μελέτες σε θέσεις που σχετίζονται με την παραγωγή χαλκού, μολύβδου και αργύρου κατά την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού στο νότιο Αιγαίο και συγκεκριμένα στις Κυκλάδες, την Αττική, και την Κρήτη, προκύπτει πληθώρα νέων αρχαιολογικών και αναλυτικών δεδομένων. Η παρούσα εργασία αποσκοπεί σε μια σύνθεση των δεδομένων αυτών, προσεγγίζοντας θέματα που αφορούν στην οργάνωση της παραγωγής των μετάλλων κατά την περίοδο αυτή. Ειδικότερα, εξετάζεται η ποικιλόμορφη εικόνα που προκύπτει μέχρι τώρα ως προς τη χωροταξική κατανομή των διαφορετικών σταδίων της παραγωγής, την κλίμακα, τις τεχνολογικές ομοιότητες ή διαφοροποιήσεις, τη σχέση με γνωστούς οικισμούς. Διαπιστώνονται συγκεκριμένα μεθοδολογικά προβλήματα και ζητήματα για περαιτέρω έρευνα, ενώ τονίζονται οι δυνατότητες που προκύπτουν για την κατανόηση της οργάνωσης της παραγωγής και του κοινωνικοπολιτικού ρόλου των μετάλλων στις προϊστορικές κοινωνίες. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ Μερκούριος Αξιολογώντας τις περιηγήσεις και τις συστηματικές έρευνες επιφανείας σε νησιωτικό πλαίσιο: η περίπτωση της Αλάσαρνας στην Κω Η συστηματική επιφανειακή έρευνα έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο για τους αρχαιολόγους. Ενώ, όμως, η μέθοδος εφαρμόζεται εκτεταμένα στην ηπειρωτική Ελλάδα και την Κρήτη, στα νησιά του Αιγαίου είναι αρκετά περιορισμένη. Η παρουσίαση αυτή θα επικεντρωθεί στη συστηματική επιφανειακή έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην Αλάσσαρνα της Κω από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, με έμφαση στις προϊστορικές θέσεις που επισημάνθηκαν. Ταυτόχρονα, θα παρουσιασθούν τα αποτελέσματα παλαιότερων περιηγήσεων, που πραγματοποιήθηκαν στο νησί κυρίως κατά τη δεκαετία του 1960, καθώς και τα ερωτήματα που έθεσαν. Με τον τρόπο αυτό θα αξιολογηθούν τόσο τα αποτελέσματα της συστηματικής επιφανειακής έρευνας, σε σχέση με αυτά των περιηγήσεων, όσο και τα πλεονεκτήματα της πρώτης μεθόδου για την έρευνα της προϊστορικής αρχαιολογίας στο νησιωτικό πλαίσιο εν γένει. Τέλος, θα γίνει κατανοητό ποια ερωτήματα μπορούν τα τεθούν από τις δύο μεθόδους και σε ποιο βαθμό μπορούν να απαντηθούν. ΓΕΩΡΓΟΥΛΑΚΗ Ελένη Η πολυσημία των κινητών ευρημάτων στους προανακτορικούς και παλαιονακτορικούς μινωικούς τάφους. Ερμηνευτική προσέγγιση O αρχαιολόγος που ασχολείται με τα ταφικά έθιμα μιας προϊστορικής κοινωνίας έρχεται αντιμέτωπος με διάφορα ερωτήματα: πώς προετοιμαζόταν ο ειδικός χώρος (τάφος) που δεχόταν το νεκρό σώμα, τί διαδικασία ακολουθείτο από τη στιγμή του θανάτου μέχρι την ώρα της ταφής, ποιο ήταν το είδος και η ποιότητα των κτερισμάτων που συνόδευαν τον νεκρό στην τελευταία του κατοικία. Στην πραγματικότητα, ο όρος "ταφικά έθιμα" είναι πολυσήμαντος τα ταφικά έθιμα σχετίζονται τόσο με το οικονομικό επίπεδο ενός λαού όσο και με την τεχνογνωσία, όπως αυτά 7

21 αποτυπώνονται στην ταφική αρχιτεκτονική και τα κτερίσματα, αλλά και με τις θρησκευτικές αντιλήψεις αυτού του λαού για τον θάνατο, και με τη σχέση των επιγόνων με τους νεκρούς. Tο πιο δύσκολο για τον αρχαιολόγο είναι, με βάση τα υλικά κατάλοιπα, να μπορέσει να υπεισέλθει, κατά το δυνατόν, στον συμβολισμό των ταφικών εθίμων. Σ αυτά τα πλαίσια θα προσπαθήσουμε να προσεγγίσουμε και να ερμηνεύσουμε την πολυσημία των κινητών ευρημάτων που ανακαλύφθηκαν σε μινωικά ταφικά σύνολα. Στην Προανακτορική και Παλαιοανακτορική Περίοδο, οι νεκροί θάβονταν σε μια προορισμένη γι' αυτό τον σκοπό τοποθεσία, σε προεξέχουσα θέση και κοντά στον αντίστοιχο οικισμό, σε ομαδικό τάφο ή και κατ ευθείαν στο χώμα. Η ταφή του νεκρού σε έναν προκαθορισμένο χώρο και η τοποθέτηση κτερισμάτων συνόδευαν όλους τους νεκρούς, ανεξάρτητα από το φύλο, τον πλούτο ή την κοινωνική τάξη. Tα κτερίσματα τα αποτελούσαν κεραμική, κοσμήματα, εργαλεία, αντικείμενα συμβολικού-θρησκευτικού χαρακτήρα (ειδώλια) και αντικείμενα που πιθανόν να είχαν, εκτός από χρηστική, και κάποια συμβολική αξία (π.χ. σφραγίδες). Βέβαια, τα πολυτελή αντικείμενα (σφραγίδες, κοσμήματα) που παρατηρούνται σε ορισμένους τάφους είναι ενδεικτικά της κοινωνικής θέσης ή του πλούτου του νεκρού. Μπορεί να υποτεθεί ότι ο νεκρός κατοικούσε μετά θάνατον στον τάφο, χρησιμοποιώντας τα προσωπικά του αντικείμενα, ακόμη και τα λατρευτικά (ειδώλια). Τα κτερίσματα περιλαμβάνουν και πήλινες απομιμήσεις, σε μικρό μέγεθος, αντικειμένων της καθημερινής ζωής, όπως φλασκιά, πυξίδες, βάσεις για τη στήριξη άλλων αντικειμένων και εργαλεία, όπως τριπτήρες και κοπείς. Από την άλλη πλευρά, απομιμήσεις πολύ μεγαλύτερων "αντικειμένων", όπως κάρα, βάρκες και πατητήρια για την παραγωγή κρασιού, θάβονταν επίσης με τους νεκρούς. Το πρόβλημα της κτερισματικής χρήσης απομιμήσεων αντικειμένων της καθημερινής ζωής έχει γίνει αντικείμενο διεξοδικής συζήτησης στη βιβλιογραφία. Δυστυχώς, επειδή διάφοροι συγγραφείς πραγματεύονται τον κάθε τύπο αντικειμένων χωριστά, έχουν δοθεί διαφορετικές ερμηνείες. Ενδεικτικά αναφέρουμε τη σύνδεση των πλοίων με θρησκευτικές δοξασίες, δηλαδή με το "ταξίδι του νεκρού στον Kάτω Kόσμο". Ωστόσο, αν εξετάσουμε τις απομιμήσεις ως σύνολο και σε συνδυασμό με τα ταφικά συνευρήματα οδηγούμαστε σε μία άλλη ερμηνεία: η ποικιλία των απεικονιζόμενων αντικειμένων υποδεικνύει απομιμήσεις πραγμάτων που θα είχε χρησιμοποιήσει ο νεκρός στη διάρκεια της ζωής του (εργαλεία, αγγεία). Mετά θάνατον, τα παραπάνω αντικείμενα, σε μικρότερο μέγεθος, θα "συνόδευαν" τον νεκρό στον τάφο ως κτερίσματα. Από την άλλη πλευρά, μερικά από αυτά (πλοίο, πατητήρι, κάρο) μπορούν να θεωρηθούν ενδεικτικά της επίγειας ασχολίας του νεκρού. Επειδή οι απομιμήσεις αντικειμένων της καθημερινής ζωής κατασκευάζονταν ειδικά για ταφική χρήση, μπορεί να υποτεθεί ότι οι εν λόγω απομιμήσεις συνόδευαν νεκρούς που ανήκαν σε κάπως ανώτερο οικονομικό επίπεδο. Ανθρωπόμορφα σκεύη συνόδευαν σαν κτερίσματα τους νεκρούς δεδομένου ότι πολλά απ' αυτά παριστάνουν μία γυναίκα, πολλοί ερευνητές διατύπωσαν την άποψη ότι απεικονίζουν θεότητες με συγκεκριμένες ιδιότητες. Mάλιστα, ο P. Warren διαπιστώνει στην Kρήτη μια μορφή πολυθεΐας ήδη την τρίτη χιλιετία π.x. Στις παραπάνω ερμηνείες ίσως ελλοχεύουν κάποιοι κίνδυνοι. Είναι γνωστό ότι η μελέτη της θρησκείας πληθυσμιακών στρωμάτων των οποίων τα γραπτά μνημεία δεν έχουν αποκρυπτογραφηθεί, όπως συμβαίνει με τη Mινωική Kρήτη, είναι εξαιρετικά δύσκολη. Oι ερευνητές έχουν στη διάθεσή τους μόνο τα αρχαιολογικά δεδομένα, η ερμηνεία των οποίων καθίσταται συχνά προβληματική λόγω της έλλειψης παραλλήλων, ή την ημιτελή αρχαιολογική έρευνα. Πολλοί μελετητές προσπάθησαν να θεραπεύσουν τα κενά που υπάρχουν, όσον αφορά τις πραγματικές μας γνώσεις γύρω από τη μινωική θρησκεία και χρησιμοποίησαν τη λεγόμενη συγκριτική μέθοδο. Bάσει αυτής της μεθόδου, ανάγουν φαινόμενα της προϊστορικής εποχής σε αντίστοιχα των ιστορικών χρόνων, για τα οποία υπάρχουν γραπτές μαρτυρίες. Ωστόσο, αν και η συγκριτική μέθοδος συνεισφέρει στη γνώση μιας προϊστορικής κοινωνίας, η υπέρμετρη χρήση της μπορεί να οδηγήσει σε παρερμηνείες. Καλό είναι να τεθούν τα μινωικά ανθρωπόμορφα σκεύη στη σωστή τους βάση. Πρέπει να εξεταστούν με προσοχή τα συνευρήματα και να γίνει αναφορά και σε σκεύη άλλων σχημάτων που χρονολογούνται την ίδια εποχή. Έτσι, τα ερωτήματα που αφορούν αφ ενός μεν την ακριβή χρήση των εν λόγω σκευών και αφ' ετέρου την πρώιμη ύπαρξη πολυθεϊστικού συστήματος στην Mινωική Kρήτη, θα απαντηθούν μέσα σε ορθά πλαίσια. Αποθέσεις αγγείων ποικίλης τυπολογίας και ποιότητας κατάλληλα για υγρά, βρέθηκαν σε 8

22 συγκεκριμένα σημεία των τάφων ή των νεκροταφείων. Χαρακτηριστική είναι και η ανακάλυψη παρόμοιων αγγείων σε πρωτογενείς ταφές που χαρακτηρίζονται από φανερή έλλειψη άλλων συνοδευτικών αντικειμένων. Mπορούμε να υποθέσουμε ότι τα αγγεία αυτά δεν ήταν απλά κτερίσματα, αλλά υπολείμματα κάποιας νεκρικής τελετής (συμβολική χειρονομία, σπονδή σε ένδειξη σεβασμού ή πρόποση εις μνήμην του νεκρού [?]). Η τελετή αυτή φαίνεται ότι γινόταν και για τους οικονομικά ασθενέστερους νεκρούς, οι οποίοι που δεν κατείχαν προσωπικά αντικείμενα. Επίσης, δεν διαπιστώνεται ότι οι κοινωνικά ανώτερες τάξεις απολάμβαναν κάποια ιδιαίτερη τιμή ή τελετουργία. Τα παραπάνω φανερώνουν το καθαρά συμβολικό περιεχόμενο της τελετουργίας. ΔΑΚΟΡΩΝΙΑ Φανουρία Τί δεν ήταν οι Δωριείς! Νέα ευρήματα, προερχόμενα από τον ελλαδικό χώρο και κλιμακούμενα χρονολογικά από την ύστερη εποχή του χαλκού (ΥΕ ΙΙΙ) μέχρι και την πρώιμη Εποχή του Σιδήρου (ΠΓ), τα οποία αποκαλύφθηκαν, ανασκάφηκαν και δημοσιεύτηκαν τα τελευταία τριάντα χρόνια, μας αναγκάζουν να αναθεωρήσουμε όλες τις παλαιές θεωρίες σχετικά με τη φυσιογνωμία των Δωριέων και τον ρόλο που αυτοί έπαιξαν στη διαμόρφωση της ιστορίας των Ελλήνων. Η ανακοίνωση επικεντρώνεται στα χαρακτηριστικά εκείνα που αμέσως ή εμμέσως αποδόθηκαν στους Δωριείς, είτε από τις αρχαίες πηγές είτε από τη σύγχρονη έρευνα, αλλά δεν υποστηρίζονται από τα αντίστοιχα αρχαιολογικά ευρήματα. ΔΑΜΗΛΑΤΗ Κρίστη Από τον Marx στον Mauss και την υλικά μη παραγωγική διάσταση του πλούτου Σε γενικές γραμμές, η Εποχή του Χαλκού στο Αιγαίο θεωρείται μια περίοδος σταθμός στην ευρωπαϊκή προϊστορία, δεδομένου ότι σηματοδοτεί την εμφάνιση θεσμοθετημένων κοινωνικών ανισοτήτων και τον σχηματισμό κρατικών δομών εξουσίας, οι οποίες συνδέονται με τον ανακτορικό πολιτισμό. Από τις αρχές του 20ου αιώνα μέχρι σήμερα, οι έρευνες στα μινωικά ανακτορικά συγκροτήματα παρέχουν σαφείς ενδείξεις για την παρουσία διαστρωματωμένων κοινωνιών. Από την άλλη πλευρά, οι μη ανακτορικές κοινωνίες της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού θεωρούνται εξελικτικές βαθμίδες προς τις σύνθετες δομές κράτους και τις ανισότητες των ανακτορικών χρόνων. Πιο συγκεκριμένα, η παρουσία των ανισοτήτων έχει θεωρηθεί ως το αποτέλεσμα της εντατικοποίησης της αγροτικής παραγωγής και των τρόπων με τους οποίους ο έλεγχος στην εργασία και στο αγροτικό προϊόν μεταφράζεται σε σχέσεις κοινωνικών ανισοτήτων. Σύγχρονες μελέτες επιμένουν {ότι η συγκεκριμένη διαδικασία υπονόμευσε την αυτονομία του οικιακού τρόπου παραγωγής (Domestic Mode of Production), δημιουργώντας οικονομική αλληλεξάρτηση και θεσμικές αλλαγές (θεσμός κράτους). Εν συντομία, η παρουσία ή η απουσία εξουσίας και κοινωνικών ανισοτήτων συμπεραίνεται αυτομάτως και κατά κύριο λόγο από την παρουσία ή την απουσία του πλούτου σε συγκεκριμένα τμήματα της κοινωνίας. Έτσι, λοιπόν, ο πλούτος θεωρείται η καθολική μονάδα μέτρησης της αξίας, η οποία αφενός αντανακλά και αφετέρου κατασκευάζει, μέσα από την παραγωγή, την κυκλοφορία και την επανεπένδυσή της σε οικονομικά παραγωγικές δραστηριότητες, κοινωνικές ανισότητες. Παρακολουθώντας τις παραδοσιακές αρχαιολογικές προσεγγίσεις του «πλούτου», μπορούμε να συμφωνήσουμε με τους Berthoud και Sabelli ότι είναι η υλικά παραγωγική (Materially Productive) διάστασή του δηλαδή η επένδυση του πλούτου αναπαράγει τις δυνάμεις και τις σχέσεις παραγωγής εκείνη η οποία θεωρείται το κλειδί στη δημιουργία σχέσεων ανισότητας. Κατά τη γνώμη μου, η ορθότητα της παραπάνω θέσης, η οποία παραπέμπει στην καπιταλιστική λογική του σύγχρονου κόσμου, μπορεί εύκολα να αμφισβητηθεί. Αμφισβητείται όχι μόνο σε θεωρητικό επίπεδο, για τη σαθρή της συλλογιστική ή για τις προκαταλήψεις και τα μυθεύματα με τα οποία συνεχίζει να τροφοδοτεί γενεές αρχαιολόγων στην πραγμάτευση των κοινωνικών φαινομένων, αλλά και στο αρχαιολογικό 9

23 πεδίο, καθώς δεν αφήνει τα ευρήματα να «μιλήσουν» απαλλαγμένα από τους αστικούς μύθους του καπιταλισμού. Με βάση τα σημερινά αρχαιολογικά δεδομένα το πρωτομινωικό τοπίο δεν φαίνεται να δίνει ξεκάθαρη έμφαση σε αξιόλογη παραγωγική επένδυση και επανεπένδυση στη γεωργία. Ωστόσο, η έλλειψη έμφασης στην παραγωγική διάσταση του πλούτου κατά την Πρωτομινωική Εποχή δεν πρέπει να μας οδηγεί σε βεβιασμένα συμπεράσματα περί έλλειψης κοινωνικής πολυπλοκότητας ή απουσίας δομών εξουσίας και ανισοτήτων. Αντίθετα, πρέπει να επανατοποθετήσουμε στο προσκήνιο την κεντρική ιδέα του Mauss, σύμφωνα με την οποία δομές κύρους, ισχύος και ανισοτήτων μπορούν να δημιουργηθούν μέσω πρακτικών, όπως η θεαματική ανάλωση /κατανάλωση ή η συμβολική καταστροφή πλούτου, η γενναιόδωρη παροχή υλικών ή μη υλικών αγαθών, το δώρο κ.α. Τέτοιου είδους πρακτικές, οι οποίες εστιάζουν στη μη παραγωγική διάσταση του πλούτου, αν και με πρώτη μάτια εύκολα θα χαρακτηρίζονταν αντιοικονομικές, στην πραγματικότητα δημιουργούν ένα συμβολικό κεφάλαιο, το οποίο μπορεί να αποτελέσει ένα εξαιρετικής σημασίας εργαλείο σε παιχνίδια εξουσίας. ΔΗΜΟΥΛΑ Αναστασία, ΠΕΝΤΕΔΕΚΑ Αρετή Εκατό χρόνια μετά: τέμνοντας την κεραμική του Σέσκλου Έχει περάσει ακριβώς ένας αιώνας από την πρώτη δημοσίευση της κεραμικής του Σέσκλου, κατά τη διάρκεια του οποίου είδαν το φως νέες μελέτες και δημοσιεύσεις του υλικού που χρησιμοποίησαν διαφορετικά μεθοδολογικά εργαλεία και ακολούθησαν τις θεωρητικές αναζητήσεις κάθε εποχής. Καινοτομία στις μελέτες αυτές αποτέλεσε η εισαγωγή της χρήσης αναλυτικών τεχνικών, ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 80. Πιο συγκεκριμένα, η χρήση της μεθόδου της κεραμικής πετρογραφίας προσέφερε πολύτιμα δεδομένα που αφορούν ζητήματα τεχνολογίας και προέλευσης των κεραμικών υλών. Η μέθοδος χρησιμοποιήθηκε σε μία σειρά μελετών της κεραμικής του Σέσκλου (Wijnen 1982, Κωτσάκης 1983, Κυριατζή & Πεντεδέκα υπό προετοιμασία), αλλά και σε μελέτες που ασχολούνται με ευρύτερα ζητήματα της θεσσαλικής κεραμικής (Schneider et al 1991, Πεντεδέκα 2008, Δημουλά υπό προετοιμασία). Η παρούσα μελέτη αποσκοπεί στη συγκεντρωτική παρουσίαση και επανεξέταση των αναλυτικών δεδομένων που αφορούν στην κεραμική του Σέσκλου, υπό το πρίσμα των μεθοδολογικών εξελίξεων στον αναλυτικό τομέα (κεραμική πετρογραφία, χημικές αναλύσεις), των σύγχρονων θεωρητικών τάσεων στη μελέτη του υλικού πολιτισμού, καθώς και των επίκαιρων ερωτημάτων σχετικά με τη θεσσαλική νεολιθική. Κεντρικό σημείο της προσέγγισης αυτής αποτελεί ο τρόπος με τον οποίο η χρήση των αναλυτικών τεχνικών διαμόρφωσε τις αντιλήψεις μας για τη ζωή σε ένα νεολιθικό οικισμό, έπειτα από έναν αιώνα έρευνας. ΔΟΥΛΓΕΡΗ - ΙΝΤΖΕΣΙΛΟΓΛΟΥ Αργυρούλα Xρήστος Tσούντας. Από το Στενίμαχο στη Θεσσαλία. O (η) Στενί(ή)μαχος της Ανατολικής Ρωμυλίας (σημερινό Asenovgrad της Βουλγαρίας), όπου γεννήθηκε το 1857 και έζησε τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια ο Xρήστος Tσούντας, γόνος παλαιάς και επιφανούς οικογένειας της πόλης, παρουσιάζεται όπως ήταν στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν ήκμαζε ακόμη εκεί ο Ελληνισμός. Στη συνέχεια ανιχνεύονται τα βήματα του πρωτοπόρου αρχαιολόγου στη Θεσσαλία και ειδικότερα στην πόλη του Bόλου κατά τη διάρκεια της εδώ παραμονής του το χρονικό διάστημα , που συμπίπτει με την εγκατάσταση Στενιμαχιτών προσφύγων στην περιοχή των Παλαιών Bόλου. Ακόμη διερευνώνται οι σχέσεις του και οι επαφές του με πρόσωπα της εποχής, όπως ο Νικόλαος Γιαννόπουλος, καθώς και η απήχηση της παρουσίας του και του έργου του στην τοπική κοινωνία. 10

Πρόγραμμα Συνεδρίου. 2ο Συνέδριο Προϊστορικής Αρχαιολογίας. 4-7 Δεκεμβρίου 2008

Πρόγραμμα Συνεδρίου. 2ο Συνέδριο Προϊστορικής Αρχαιολογίας. 4-7 Δεκεμβρίου 2008 2ο Συνέδριο Προϊστορικής Αρχαιολογίας Κτίριο "Αλέξανδρος Δελμούζος" - Αμφιθέατρο "Δημήτρης Σαράτσης" Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας - Βόλος Πρόγραμμα Συνεδρίου 4-7 Δεκεμβρίου 2008 http://web.auth.gr/prehist-conf2

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Συνέδριο Προϊστορικής Αρχαιολογίας

2 ο Συνέδριο Προϊστορικής Αρχαιολογίας 2 ο Συνέδριο Προϊστορικής Αρχαιολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Κτήριο «Αλέξανδρος Δελμούζος», Αμφιθέατρο «Δημήτρης Σαράτσης» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Αμφιθέατρο «Δημήτρης Σαράτσης», Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Αργοναυτών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

Κρίσεις Συνέχειες - Ασυνέχειες στην Εξέλιξη του Πολιτισμού του Ελλαδικού Χώρου

Κρίσεις Συνέχειες - Ασυνέχειες στην Εξέλιξη του Πολιτισμού του Ελλαδικού Χώρου Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2012 «Ευρώπη μια Κοινή Κληρονομιά» 28-30 Σεπτεμβρίου 2012 Υλικός & Άυλος Πολιτισμός : Κρίσεις - Συνέχειες και Ασυνέχειες ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Δευτέρα 17 Φεβρουαρίου 2014 Βασικές έννοιες και αρχές της τουριστικής βιομηχανίας/ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εκδηλώσεων. Τόποι/ταυτότητες/ φυσική και πολιτιστική κληρονομιά: κρίσι-μα θέματα στρατηγικού σχεδιασμού

Πρόγραμμα Εκδηλώσεων. Τόποι/ταυτότητες/ φυσική και πολιτιστική κληρονομιά: κρίσι-μα θέματα στρατηγικού σχεδιασμού ΠΜΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Τόποι/ταυτότητες/ φυσική και πολιτιστική κληρονομιά: κρίσι-μα θέματα στρατηγικού σχεδιασμού Εορτασμός Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς «Κρίσεις: συνέχειες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας στην Α τάξη Γυμνασίου, οι μαθητές μας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ. Χειμώνας-Άνοιξη 2010. Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ. Χειμώνας-Άνοιξη 2010. Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ Χειμώνας-Άνοιξη 2010 Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα Διοικητικό Συμβούλιο: Αλέξης Δημαράς Σάββας Κονταράτος Χρυσάνθη Μωραΐτη-Καρτάλη

Διαβάστε περισσότερα

Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού. Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008)

Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού. Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008) Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008) Με την αρχή της ΕΧ παρατηρείται μια αλλαγή στη συμβολική έκφραση των προϊστορικών κοινοτήτων στο βόρειο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΛΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΤΟ ΠΑΛΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΤΟ ΠΑΛΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Όνομα: Χολέβα Βασιλική Εξάμηνο: Η Μάθημα: Το Αιγαίο κατά την 3η χιλιετία π.χ Διδάσκων: Βλαχόπουλος Ανδρέας ΠΑΛΑΜΑΡΙ I ΠΧ II ΠΑΛΑΜΑΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης Πειραιώς 211, Ταύρος Σάββατο, 23 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Το Κάστρο του Πλαταμώνα μέσα στην Iστορία

Το Κάστρο του Πλαταμώνα μέσα στην Iστορία ΣΧΕΔΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Σχολείο : 9/θ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΑΜΩΝΑ Τίτλος/Θέμα Προγράμματος Το Κάστρο του Πλαταμώνα μέσα στην Iστορία Τάξεις ή Τμήματα συμμετοχής: ΣΤ1, ΣΤ2 Υπεύθυνοι Εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Εργασία στο μάθημα: Το Νησιωτικό Αιγαίο κατά την 3 η Χιλιετία π.χ. Παναγιώτης Καπλάνης Επιβλέπων Καθηγητής: Βλαχόπουλος Ανδρέας Εαρινό Εξάμηνο 2015 Η Θέση Η Ίος βρίσκεται στο

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΕΙΚΟΣΤΟΥ ΑΙΩΝΑ 10-12 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2007 Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη Πειραιώς 138 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΕΙΚΟΣΤΟΥ ΑΙΩΝΑ 10-12 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2007 Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη Πειραιώς 138 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΕΙΚΟΣΤΟΥ ΑΙΩΝΑ 10-12 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2007 Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη Πειραιώς 138 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ TETAΡΤΗ 10 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ Πρόεδρος συνεδρίας: Γιώργος Τόλιας Χαιρετισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνευτική της Νεολιθικής Ειδωλοπλαστικής

Ερμηνευτική της Νεολιθικής Ειδωλοπλαστικής Ερμηνευτική της Νεολιθικής Ειδωλοπλαστικής ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΣΚΕΨΗ Οι τεράστια ανθρώπινη ικανότητα για μάθηση διακρίνει τον άνθρωπο από όλα τα άλλα γένη. Στην απώτερη Προϊστορία, η εξέλιξη της

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ:

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ: ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ 2009 11-13 ΜΑΡΤΙΟΥ 2010, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ: ΧΩΡΟΣ ΤΑΦΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΣΤΟ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟ ΟΙΚΙΣΜΟ ΑΥΓΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Γεωργία Στρατούλη, Σέβη Τριανταφύλλου,

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορικό Σπήλαιο Θεόπετρας

Προϊστορικό Σπήλαιο Θεόπετρας Προϊστορικό Σπήλαιο Θεόπετρας Στα δυτικά της εθνικής οδού Τρικάλων - Ιωαννίνων, 3χλμ πριν από τα Μετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΜΑΚΥΝΕΙΑΣ.

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΜΑΚΥΝΕΙΑΣ. Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΜΑΚΥΝΕΙΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ Ιστορία της Μεσογείου κατά την Αρχαιότητα 3 5 Εισαγωγή στην Πολιτική Επιστήμη 3 5 Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Τ Μ Η Μ Α Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ ΟΔΟΣ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 42 ΤΚ: 106 82 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΛΥΔΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΡΔΟΣ ΚΟΛΙΝ ΡΕΝΦΡΙΟΥ

ΛΟΡΔΟΣ ΚΟΛΙΝ ΡΕΝΦΡΙΟΥ ΛΟΡΔΟΣ ΚΟΛΙΝ ΡΕΝΦΡΙΟΥ O ΒΡΕΤΑΝΟΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ, ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΣΤΟ ΚΕΜΠΡΙΤΖ, ΑΦΟΥ ΤΑΡΑΞΕ ΤΑ ΝΕΡΑ ΔΙΑΤΥΠΩΝΟΝΤΑΣ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΠΩΣ ΟΙ ΈΛΛΗΝΕΣ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΙΝΔΟΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΑΛΛΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΕΣ..!!! Κομμάτια έκαναν οι

Διαβάστε περισσότερα

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ «...ανέφερα εγγράφως...» ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Διάρκεια Έκθεσης: 17. 12.2008-20. 03. 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ Το αρχειακό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ Ευρωπαϊκή Ιστορία, 19ος αιώνας ΣΥΡΙΑΤΟΥ ΑΘΗΝΑ 18:00-21:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ευρωπαϊκή Ιστορία, 20ος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο πραγματοποιούνται προγράμματα που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του. Αναλυτικότερα, για τη σχολική χρονιά 2015-2016

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΡΑΤΟΥ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Βεργίνα. digitalarchive

Βεργίνα. digitalarchive digitalarchive Βεργίνα publishing by tag Πόλη του Νομού Ημαθίας στην περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Η Βεργίνα απέκτησε ιστορική σημασία μετά την ανακάλυψη του τάφου του Φιλίππου Β, πατέρα του Μεγάλου

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνος Προγράµµατος: Καθηγητής Νικόλαος Σταµπολίδης. (ΚΑΡ) Κλασική Αρχαιολογία (ΑΙΣ) Αρχαία Ιστορία (ΠΑΡ) Προϊστορική Αρχαιολογία

Υπεύθυνος Προγράµµατος: Καθηγητής Νικόλαος Σταµπολίδης. (ΚΑΡ) Κλασική Αρχαιολογία (ΑΙΣ) Αρχαία Ιστορία (ΠΑΡ) Προϊστορική Αρχαιολογία Ο αρχαίος µεσογειακός κόσµος: Ιστορία και Αρχαιολογία (ΦΕΚ 786/Β/6-10-93, αντικ. ΦΕΚ 170/Β/6-3-97, τροπ. ΦΕΚ 1137/Β/22-12-1997, διορθ. ΦΕΚ 401/Β/29-4-1998, τροπ. ΦΕΚ 1537/B/ 17-10-2003) τρεις κατευθύνσεις:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Παρουσίαση της Ενδιάμεσης Διαχειριστικής Αρχής στη Συνεδρίαση της ΠΕΔ Βορείου Αιγαίου, Μυτιλήνη, 27 Φεβρουαρίου 2014 Σκέλος Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα FARRINGTON ANDREW 2 09:00-12:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ιστορική Γεωγραφία και ηµογραφία του Ρωµαϊκού Κράτους Η Ελληνική Αναγέννηση Οικονοµική και Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616

Greither Elias. Icarus Fresco Munchen 1616 Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616 Η θρησκεία των Μινωιτών Στην είσοδο του Ιδαίου Αντρου φαίνεται ο βωμός λαξευμένος στο βράχο σπήλαιο Καμαρών Δικταίο άντρο τριμερές ιερό ανακτόρωνφαιστού Μινωική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ 1. ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 1.1 Πληθυσµός Κατά την εκπόνηση του

Διαβάστε περισσότερα

e-learning στην Αρχαιοαστρονομία (Επίδραση αστρονομίας στους πολιτισμούς και Εκμάθηση ψηφιακών τεχνικών)

e-learning στην Αρχαιοαστρονομία (Επίδραση αστρονομίας στους πολιτισμούς και Εκμάθηση ψηφιακών τεχνικών) (σύντομα δημοσιοποιούνται τα νέα Πιστοποιημένα Προγράμματα δια βίου του Παν/μιου Αιγαίου στο https://e-epimorfosi.aegean.gr. Σας προωθούμε εκ των προτέρων ενημέρωση σχετικά με το πρόγραμμά μας) e-learning

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.)

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Μελέτη: Κ. Παλυβού Κατασκευή: Ι. Γιαννόπουλος Ιδιοκτησία: Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας/TEE Η λεγόμενη Ξεστή 3 ήταν σημαντικό δημόσιο

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτή Πρόσβαση και αρχαιολογικά Δεδομένα.

Ανοικτή Πρόσβαση και αρχαιολογικά Δεδομένα. Ανοικτή Πρόσβαση και αρχαιολογικά Δεδομένα. Εισηγήτριες: Κανελλοπούλου Μπότη Μαρία, Δικηγόρος, Επίκουρη Καθηγήτρια του Ιονίου Πανεπιστημίου Βουλιγέα Ελένη, Αρχαιολόγος της Η Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Η κεραμική, μια πανάρχαια τέχνη, χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη το αργιλόχωμα. Όταν αναμείξουμε το αργιλόχωμα με νερό θα προκύψει μία πλαστική μάζα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΒΕΡΓΙΝΑΣ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΒΕΡΓΙΝΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΒΕΡΓΙΝΑΣ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΒΕΡΓΙΝΑΣ Παρελθόν - Παρόν - Μέλλον Στ. Δρούγου Ομάδα εργασίας: καθηγήτρια κλασικής αρχαιολογίας ΑΠΘ Ν. Χατζηδάκης αρχιτέκτων ΔΠΜΣ

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 «Αθανασάκειο» Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

διάστημα κατασκευής αυτών των αγγείων περιορίζεται σε δύο έως τρεις γενιές. Ως προς τη χρονολόγησή της βασιζόμαστε στα κεραμικά συνευρήματα που

διάστημα κατασκευής αυτών των αγγείων περιορίζεται σε δύο έως τρεις γενιές. Ως προς τη χρονολόγησή της βασιζόμαστε στα κεραμικά συνευρήματα που ΠΕΡΙΛΗΨΗ H διδακτορική διατριβή με θέμα: «Σύγκλιση Απόκλιση. Έρευνα & Συνεισφορά στην τοπική κεραμική της Περιφέρειας Αρμένων-Ρεθύμνου και στην Κεραμική Παραγωγή της Κρήτης κατά τον 14 ο και 13 ο π. Χ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου

Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου Απο τουσ Πρωτουσ Ανθρωπουσ ωσ το Νεολιθικο Πολιτισμο Κεφάλαιο 1 Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου H εξέλιξη του ανθρώπου κράτησε εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Εμμανουήλ Βαρβούνης, 5 Καθηγητής 3. Θεωρία και Μεθοδολογία. Αντώνιος Μπαρτσιώκας, τη Φυσική Ανθρωπολογία* Γεώργιος Αγελαρίδης, ΕΕΔΙΠ.

Εμμανουήλ Βαρβούνης, 5 Καθηγητής 3. Θεωρία και Μεθοδολογία. Αντώνιος Μπαρτσιώκας, τη Φυσική Ανθρωπολογία* Γεώργιος Αγελαρίδης, ΕΕΔΙΠ. Συνοπτικός κατάλογος διδασκόμενων μαθημάτων ακαδημαϊκού έτους 2013 2014 Α. Υποχρεωτικά μαθήματα (Υ) Α εξάμηνο (χειμερινό εξάμηνο 2013 2014) Α/Α Αριθμός Διδάσκων πιστωτικών μονάδων / 1. Εισαγωγή στην Αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ:ΚΩΣΤΑΣ ΑΔΑΜΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Π.Θ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ TICCIH

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ:ΚΩΣΤΑΣ ΑΔΑΜΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Π.Θ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ TICCIH ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ:ΚΩΣΤΑΣ ΑΔΑΜΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Π.Θ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ TICCIH S0 ΜΑΘΗΜΑ 13 Ο (25.1.2013) ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΕΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1990 και άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος 1991-1992. Δέχεται κατ' έτος 200 περίπου φοιτητές. Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ. Θεωρία και Πολιτική

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ. Θεωρία και Πολιτική ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ Θεωρία και Πολιτική Παντελής Καλαϊτζιδάκης Σαράντης Καλυβίτης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή στην οικονομική μεγέθυνση Ορισμός της οικονομικής μεγέθυνσης 15 Μια σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση Εύρεση Ανακαλύφθηκε στις αρχές του εικοστού αιώνα στην Κνωσό από τον Άρθουρ Έβανς, που την ονόμασε έτσι επειδή χρησιμοποιούσε γραμμικούς χαρακτήρες (και όχι εικονιστικούς, όπως η μινωική ιερογλυφική γραφή)

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2008

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2008 ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2008 ΝΟΜΟΣ ΕΒΡΟΥ ΣΥΝΟΛΟ 20.000 ΝΟΜΟΣ ΡΟΔΟΠΗΣ ΙΘ' Εφορεία Πρ. Κομοτηνής Έργου 4916 ΙΘ' Εφορεία Πρ. Κομοτηνής Π.Τσατσοπούλου Τηλ:2531022411 FAX:2531021517

Διαβάστε περισσότερα

Το σύνολο των βραχογραφιών και κάτω λεπτομέρεια

Το σύνολο των βραχογραφιών και κάτω λεπτομέρεια ΠΡΟΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΚΡΗΤΗ Πριν από τις επιφανειακές έρευνες στην περιοχή του Πλακιά και της Πρεβέλης στη νότια Κρήτη, τα μόνα γνωστά προνεολιθικά ευρήματα προέρχονταν από το εσωτερικό του σπηλαίου Ασφέντου στο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Αµφίπολη: Βρέθηκε σκελετός σε τάφο κάτω από τον τρίτο θάλαµο

Αµφίπολη: Βρέθηκε σκελετός σε τάφο κάτω από τον τρίτο θάλαµο Νοέµβριος 12 2014 13:20 Αµφίπολη: Βρέθηκε σκελετός σε τάφο κάτω από τον τρίτο θάλαµο Τι ανακοίνωσε το υπουργείο Πολιτισµού για τις ανασκαφικές εργασίες στον τάφο της Αµφίπολης. Τι έδειξαν οι ανασκαφές

Διαβάστε περισσότερα

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες Μυκηναϊκή θρησκεία Τα στοιχεία που διαθέτουμε για αυτήν προέρχονται: 1.Από την εικονογραφία σφραγιστικών δακτυλιδιών, σφραγίδων, τοιχογραφιών και αντικειμένων μικροτεχνίας (ελεφαντουργίας κλπ). Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης ΠΡΟΤΥΠΟΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΙΩΝΙ ΕΙΟΥ ΙΩΝΙ ΕΙΟΥΣΧΟΛΗΣ ΟΜΙΛΟΣ: Πάµε Μουσείο ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: : 2013-14 14 ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Παραράς Ι. ΗΜΙΟΥΡΓΟΙ: Καπιζιώνη Σπυριδούλα Χατζηφούντα Μαριάννα Χιώτη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΑΛΑΙΟΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ-ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΑΛΑΙΟΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ-ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΑΛΑΙΟΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ-ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Κατά τη δεκαετία 2000-2010 η ΕΠΣΝΕ, παράλληλα προς τις σωστικές ανασκαφές και αυτοψίες της σε σπήλαια και θέσεις παλαιοανθρωπολογικού ενδιαφέροντος,

Διαβάστε περισσότερα

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 2005-2008 Η Ελλάδα είναι ένας από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως, ένας πόλος έλξης για χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο. Ο τουριστικός τομέας αποτελεί, αδιαμφισβήτητα,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA12] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Β Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Τι είναι Aρχαιολογία; Η επιστήμη της αρχαιολογίας: Ασχολείται με την περισυλλογή,

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ 37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Η ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΑΦΙΕΡΩΝΕΤΑΙ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΠΑΠΑΚΩΣΤΟΥΛΑ-ΓΙΑΝΝΑΡΑ 18-20 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Το Μουσείο σε έναν κόσμο που αλλάζει νέες προκλήσεις νέες εμπνεύσεις. Παρασκευή 18 Μαΐου 2012, Διεθνής Ημέρα Μουσείων ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Το Μουσείο σε έναν κόσμο που αλλάζει νέες προκλήσεις νέες εμπνεύσεις. Παρασκευή 18 Μαΐου 2012, Διεθνής Ημέρα Μουσείων ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Υπουργείο Πολιτισμού & Τουρισμού ΛΔ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων Το Μουσείο σε έναν κόσμο που αλλάζει νέες προκλήσεις νέες εμπνεύσεις Παρασκευή 18 Μαΐου 2012, Διεθνής Ημέρα Μουσείων ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μουσειοπαιδαγωγική αξιοποίηση Βιοµηχανικών Μουσείων. Η ανάγκη τεκµηρίωσης και διαφύλαξης της σύγχρονης λαογραφικής και εθνογραφικής

Μουσειοπαιδαγωγική αξιοποίηση Βιοµηχανικών Μουσείων. Η ανάγκη τεκµηρίωσης και διαφύλαξης της σύγχρονης λαογραφικής και εθνογραφικής Μουσειοπαιδαγωγική αξιοποίηση Βιοµηχανικών Μουσείων ρ. Αναστασία Π. Βαλαβανίδου αρχιτέκτων µηχ.-µουσειολόγος Εφορεία Νεωτέρων Μνηµείων Κεντρικής Μακεδονίας, ΥΠΠΟΤ Ελένη Χρ. Οικονοµοπούλου αρχιτέκτων µηχ.,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Αρχαία Πόλη: Βρίσκεται: Ταυτίζεται με: Κατοικείται από:

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Αρχαία Πόλη: Βρίσκεται: Ταυτίζεται με: Κατοικείται από: ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΛΕΠΑΚΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΣ ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΑ ΓΙΑΡΙΚΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΓΚΙΚΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΑΦΗΡΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΖΕΡΒΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΝΑΣΤΟΥΛΗ ΑΚΗΣ ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ ΑΝΤΥΠΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα

Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Μ. Ρούμπου 1, Β. Κυλίκογλου 2, N. Müeller 2 & Ν. Καλογερόπουλος 1 1 Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Επιστήμης Διατολογίας-Διατροφής, Αθήνα 2 Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. Δημόκριτος,Τομέας

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολική και ιδεολογική ζωή.

Συμβολική και ιδεολογική ζωή. Συμβολική και ιδεολογική ζωή. Αικατερίνη Παπανθίμου, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας, Α.Π.Θ. Η ιδεολογία, που θεωρήθηκε συνώνυμη με τις πίστεις, τις κοσμολογικές αντιλήψεις και τη θρησκεία των κοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΝΕΑΣ ΠΛΕΥΡΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Παπαζώης Τριαντάφυλλος

Παπαζώης Τριαντάφυλλος digitalarchive publishing by tag Παπαζώης Τριαντάφυλλος Πρόκειται για τον ιστορικό ερευνητή που ανέτρεψε τα δεδομένα στη Βεργίνα! Έπειτα από πολυετή έρευνα αποκάλυψε ότι στον τάφο της Βεργίνας δεν βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Πρόσκληση Τριήμερου Σεμιναρίου Εκπαιδευτικών του Εθνικού Δικτύου Π.Ε «Τουρισμός και Περιβάλλον» στην περιοχή του ΚΠΕ Βεύης- Μελίτης με τίτλο:

ΘΕΜΑ: Πρόσκληση Τριήμερου Σεμιναρίου Εκπαιδευτικών του Εθνικού Δικτύου Π.Ε «Τουρισμός και Περιβάλλον» στην περιοχή του ΚΠΕ Βεύης- Μελίτης με τίτλο: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΒΕΥΗΣ ΜΕΛΙΤΗΣ Αρ. Πρωτ.: 36 Βεύη, 20-2-2014 Tαχ.

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ...

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ... Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου 1) Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που εμφανίστηκαν στον ελλαδικό χώρο κατά την εποχή του χαλκού: Α.. Β.. Γ... 2) Επιλέξτε ποιες λέξεις της στήλης Β

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Σχολείο: ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ, ΛΕΜΕΣΟΣ Τάξη: Α ΛΥΚΕΙΟΥ Μάθημα: ΙΣΤΟΡΙΑ Θέμα: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, ενότητα

Διαβάστε περισσότερα