ΛΙΟΎΙΣ ΜΑΜΦΟΡΝΤ ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΉ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΛΙΟΎΙΣ ΜΑΜΦΟΡΝΤ ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΉ"

Transcript

1

2

3 ΛΙΟΎΙΣ ΜΑΜΦΟΡΝΤ ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΉ

4 Αισθάνομαι uποχρε.ωμ.νος να ε.uχαριστήσω τον Ζήση Σαρίκα, ποu μου γνώρισε. τον Λ. Μάμφορντ πριν από κάμποσα χρόνια. Επί πλέον, δημοσίευσε. την τ.ταρτη διάλεξη στην επιλογή κε.ιμ.νων τοu Λ. Μάμφορvτ, ποu.κανε. και μετάφρασε. (Ο μύθος τής μηχαvής,.κδ. Υ). Χρησιμοποίησα την μετάφρασή του ως βάση για την δική μου και τον σuμβοuλεuτηκα σε. αρκετά σημεία τοu κε.ιμ.νοu. Εξuπακοuε.ται ότι για την τελική μορφή τής μετάφρασης η ε.uθuvη είναι αποκλειστικά δική μου -Β.Τ. Τίτλος πρωτοτύπου: Lewis Mumford, Art and Technics Πρώτη έκδοση: 1952 Copyright για την ελληνική μετάφραση: Εκδ. Νησίδες Πρώτη ελληνική έκδοση: Ιούλιος 1997 Σελιδοποίηση: Φανή Δεδοuση Μετάφραση - επιμέλεια: Βασίλης Τομανάς Εκτύπωση: Γιώργος Τολίδης Βιβλιοδεσία: Γιώργος Δεληδημητρίου Εξώφυλλο: Σπόρος Τσιλιγκιρίδης ΕΚΔΟΤΙΚΕΣ ΝΗΣΙΔΕΣ ΣΚΟΠΕΛΟΣ τηλ. (0424)23277,23283 ( 031 ) Copyήght: ΕΚΔ. ΝΗΣΙΔΕΣ Διάθεση: Ν. Κατσάνος, Κέλητρον, Κέντρο Βιβλίου Εξάντας, Συνεργασία ISBN

5 ΛΙΟΥΙΣ ΜΑΜΦΟΡΝΤ ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΉ Με.τάφρασ'Υ}: Βασίλ'Υ}ς Τομανάς ΝΗΣΙΔΕΣ

6

7 Με εξαίρεση την αναπόφευκτη παράλειψη τυχαίων παρεμβολών, οι διαλέξεις αυτές δημοσιεόονται τώρα με την μορφή που είχαν όταν τις έκανα. Γράφηκαν για να διαβαστοόν φωναχτά σε κοινό, και μολονότι η μορφή αυτή θα ήταν το δίχως άλλο ενοχλητική σε μια πιο εκτενή πραγματεία, μου φάνηκε ότι σε τόσο περιορισμένη έκταση, όπως αυτή που καταλαμβάνει το παρόν βιβλίο, οι διαλέξεις θα έχαναν περισσότερα απ' όσα θα κέρδιζαν αν είχαν μεταγραφεί στο πιο ρωμαλέο και γλαφυρό στυλ τοό γραπτοό λόγου. Παρέλειψα λίγα πράγματα και έδωσα μεγαλότερην έκταση σε άλλα, κατά την διάλεξη για την αρχιτεκτονική. Αυτά, όμως, δεν έχουν αλλάξει σε τίποτε το νόημα. Επί τη ευκαιρία, ευχαριστώ για μιαν ακόμη φορά όσους παρευρέθηκαν στις διαλέξεις μου για την ευδιάθετη υπομονή χαι την ενεργητική συμμετοχή τους. Λ. Μ. Ο συγγραφέας αναφέρει στις διαλέξεις του πολλούς καλλιτέχνες, επιστήμονες, φιλοσόφους, εφευρέτες, κ.α. Δίνουμε. λίγα απαραίτητα βιογραφικά τους στοιχεία στις σημειώσεις (σ. 160 κ.ε.). Β.Τ.

8

9 Τέχνη και τεχνική Περιεχόμενα 1. Τέ.χνη και το σόμβολο Το εργαλείο και το αντικείμενο Από την χειροτεχνία στην μηχανική τέχνη Τυποποίηση, αναπαραγωγή και επιλογή Σύμβολο και λειτουργία στην αρχιτεκτονική Τέχνη, τεχνική και ολοκλήρωση τής κουλτούρας 135 Σημειώσεις 160

10

11 ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΉ 11 Πρώτη διάλεξη Τέχνη και το σύμβολο Είναι ίσως σκόπιμο, στην αρχή μιας σειράς διαλέξεων, ο ο μιλητής και το ακροατήριό τοu να σuμφωνήσοuμε σαφώς σε κάτι. Και για να το εξασφαλίσοuμε αuτό, θα ξεκινήσω μ' ένα κατηγορηματικό σχόλιο: ζούμε σε εvδιαφέ.pοuσα εποχή. Δεν πρόκειται για αθώα κοινοτοπία, όπως πιθανόν θα νομίσετε γιατί όπως ο κινέζος, ποu έζησε κάμποσες περιόδοuς αταξίας και βίας, παρόμοιες με την δική μας, θα χρησιμοποιήσω την λέξη "ενδιαφέροuσα" με κάπως δηκτικήν έννοια. Γνωρίζοuμε ότι, κατά την παράδοση, όταν ένας κινέζος σοφός ήθελε να καταραστεί σuντριπτικά τον εχθρό τοu, τοu έλεγε απλώς: "Είθε να ζήσεις σε ενδιαφέροuσα εποχή". Ο κινέζος ήξερε ότι πολό λίγα καλά πράγματα τής ζωής μποροόν να ολοκληρωθοόν μέσα σε ηθικά κατρακuλίσματα και πολιτικοός σεισμοός. Αuτό, βέβαια, ποu κάνει την δική μας εποχή τόσο ενδιαφέροuσα, είναι οι πάμπολλες σuγκλονιστικές αντινομίες και τα πάμπολλα τραγικά παράδοξα, ποu σuναντοόμε μπροστά μας στο κάθε βήμα μας και δημιοuργοόν προβλήματα, ποu uποβάλλοuν σε δοκιμασία τις ανθρώπινες ικανότητές μας να καταλαβαίνοuμε και απελεuθερώνοuν δuνάμεις, τις οποίες αδuνατοόμε να θέσοuμε uπό έλεγχο, επειδή μας λείπει η πεποίθηση. Εχοuμε δει λιμοκτονία μέσα στην αφθονία, όπως εξακολοuθοόν να βλέποuν εκατομμύρια απελπισμένοι στην Ινδία: έχοuμε δει την ειλικρινέστατη αποκήρuξη τοό πολέμοu, αμέσως μετά από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, να οδηγεί στην ενθρόνιση στρατιωτικών δικτατοριών: βλέποuμε, ακόμα και τώρα, το μίσος για τον ολοκληρωησμό να παράγει, στην δική μας σuνταγματική δημοκρατία, πολλά από τα πιο αποκροuσηχά χαρακτηριστικά γνωρίσματα τοό ολοκληρωτισμού, περιλαμβανομένης και τής uστερικής λα-

12 12 ΛΙΟΎΙΣ ΜΑΜΦΟΡΝΤ τρείας ενός στρατιωτικού ηγέτη*. Το ίδιο συνέβη και με πολλά άλλα φαινομενικά αγαθά. Οπωσδήποτε, τα αντικείμενα των διαλέξεων ποu θ' ακολοuθήσοuν, η Τέχνη και η Τεχνική, δεν έ χοuν μείνει ανέγγιχτα από τις αντινομίες αuτές. Πριν από τρεισήμιση αιώνες ο Φράνσις Μπαίηκον χαιρέτησε το προχώρημα τής επιστημονικής γνώσης και τής επινόησης των μηχανών ως τα πιο ασφαλή μέσα για την ελάφρuνση τής ανθρώπινης κατάστασης: αφού uποκλίθηκε εuλαβικά στην θρησκεία, την φιλοσοφία και την τέχνη, τούς γύρισε την πλάτη, και την τέχνη, και βάσισε όλες τις ελπίδες για την βελτίωση τού ανθρώποu στην ανάπτuξη τής επινόησης μηχανών. Πράγματι, ο θάνατος τον βρήκε όχι αφού έγραφε μια σειρά τελεσίδικων αφορισμών για τήν βίωση τής ζωής, αλλά αφού εκτέθηκε στά στοι- ' ' ',, ' ' ' ' ' χεια της φuσεως, σ ενα απ τα πρωτα πειραματα της χρησης πάγοu για την συντήρηση τροφίμων. Ούτε ο Μπαίηκον ούτε και οι ζηλωτές, ποu ακολούθησαν τα βήματά τοu στην επιστήμη και την τεχνική, οι Νεύτωνες και οι Φάραντεϋ, οι Βάτ και οι Οuίτνεϋ, δεν είχαν έστω και στοιχειωδώς προβλέφει το γεγονός ότι όλη αuτή η σκληρά κερδισμένη κuριαρχία πάνω στον φuσικό κόσμο έμελλε, κατά τον εικοστόν αιώνα, ν' απειλήσει την ίδια την ύπαρξη τού ανθρώπινοu είδοuς. Αν ο Μπαίηκον είχε μαντικές ικανότητες και είχε κατορθώσει να παρακολοuθήσει μέχρι τις έ σχατες σuνέπειές τοuς τις εξελίξεις, ποu προέβλεφε με τέτοιαν ανεπιφύλακτην αισιοδοξία, θα είχε ίσως εύκολα αποφασίσει, αντί να εξακολοuθήσει τις θεωρητικές σκέφεις τοu στον τομέα τής επιστήμης, ν' ασχοληθεί με κάτι πω αθώο, να γράφει λογοuχάρη θεατρικά έργα σαν τοu Σαίξπηρ. Ο Μπαίηκον δεν προέβλεφε ότι ο εξανθρωπισμός τής μηχανής ήταν δuνατόν, κατά τρόπο παράδοξο, να έχει σαν αποτέλεσμα την εκμηχάνιση τού ανθρώπινοu είδοuς ούτε και ότι, κατά την μοιραία αuτήν στιγμή, οι άλλες τέχνες, ποu έθρεφαν κάποτε τόσο την ανθρωπιά και την πνεuματικότητα τού ανθρώποu, θα γίνονταν κι αuτές εξ ίσοu άγονες και, *Το 1952 ε.κλέχτηκε πρόεδρος τωv Η.Π.Α. ο ρεπουμπλικανός στρατηγός Ντουάιτ Αίζεvχάουερ. Τότε. θριάμβευσαν ο «μακαρθισμός» και το υστερικό μίσος προς τους διανοούμενους. Βλ. και παρακάτω, σ. 148 και 159 (Στμ}.

13 ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΉ 13 κατά σuνέπεια, ανήμπορες να ενεργήσουν σαν αντίβαρο στην μονόπλευρη αυτήν τεχνικήν ανάπτυξη. Ευτυχώς, καμία από τις τάσεις αυτές δεν έχει ακόμα φτάσει στην έσχατη κατάληξή της: είμαστε ακόμα στο 1951, καί όχι στό "1984". Σ' ένα πρόσφατο βιβλίο, όμως, που θα έπρεπε να συζητηθεί και να μελετηθεί περισσότερο απ' όσο έγινε, ο κ. Ρόντρικ Σάιντενμπεργκ ερεύνησε επισταμένα τις τάσεις προς την μηχανικήν οργάνωση και τον αυτοματισμό, που παραμέρισαν τον άνθρωπο από το προσκήνιο και τοv περιόρισαν σε απλή σκιά τής μηχανής την οποία αυτός ο ίδως δημιούργησε και η ανάλυσή του δείχνει πολύ καθαρά ότι, αν οι δυνάμεις που κατέχουμε σήμερα, δεν τεθούν υπό έλεγχο και δεν αναπροσανατολιστούν, 'λ ι ι ι ι λ; " το τε ος μας ειναι ορατο κι ενα καινουριο π ασμα, ο μεταιστορικός άνθρωπος" όπως το ονομάζει ο κ. Σάιντενμπεργκ - αυτός είναι και ο τίτλος τού βιβλίου του- θα καταλάβει το προσκήνιο, ή μάλλον, θα συγχωνευτεί με τα σκηνικά αντικείμενα, τα παρασκήνια και τους προβολείς, αξεχώριστος, κατά κάποιον τρόπο, από το εν γένει σκηνικό. Αν η μοίρα αυτή ήταν η μόνη που ανοιγόταν μπροστά μας, η ανθρωπότητα, σε μια τελευταία προσπάθεια αυτοσuντήρησης, θα έπρεπε πιθανόν να εγκολπωθεί την πρόταση, που κάνει ο Σάμουελ Μπάτλερ στο βιβλίο του Έpεβον και, όχι απλώς να καταστρέφει όλες τις παλιές μηχανές, αλλά και να τιμωρήσει παραδειγματικά κάθε απόπειρα για την κατασκευή καινούριων. Εξυπακούεται ότι δεν θα πρέπει να γίνει δεκτή καμία απ' τις δυο αυτές δυνατότητες, πριν τουλάχιστον καταβάλλοuμε μια θαρραλέα προσπάθεια να ενώσουμε την μηχανική και την προσωπική, την αντικειμενική και την υποκειμενική όφη τής ζωής μας, σκοπό να εγκαθιδρύσουμε για μιαν ακόμα φορά μεταξύ τους μιαν οργανική λειτουργική σχέση. Πριν, όμως, αποκτήσουμε την ενεργητικότητα για να καταβάλλουμε μια τέτοια προσπάθεια, θα πρέπει να καταλάβουμε, καλύτερα απ' όσο δείχνουμε σήμερα πως καταλαβαίνουμε οι περισσότερο( μας, την φύση τής τωρινής μας δυσάρεστης κατάστασης. Κατά τους δυο προηγούμενους αιώνες, τα υλικά με μέσα τής ζωής εξαπλώθηκαν σ' ολόκληρον τον κόσμο. Αντί, όμως, με τον

14 14 ΛΙΟΥΙΣ ΜΑΜΦΟΡΝΤ τρόπο αuτόν να διαμορφώσοuμε. μια κατάσταση ε.uρύτατα διαμοιρασμένης σχόλης, ποu θα ε.uνοε.ί την καλλιέργεια τής εσωτερικής ζωής καθώς και την παραγωγή και την απόλαuση των τεχνών, βρισκόμαστε. περισσότερο από κάθε. άλλη φορά απορροφημένοι στην διαδικασία τής εκμηχάνισης. Ακόμα και πολλά από τα όσα φανταζόμαστε. δεν είναι πια αφ' ε.αuτών δημιοuργικά: δεν έχοuν καμιά πραγματικότητα, καμιά βιωσιμότητα ώ σποu να ζε.uτούν στην μηχανή, και δεν θα είχαν ίσως καν το σφρίγος να κρατηθούν στη ζωή χωρίς την βοήθεια τού ραδιοφώνοu και τής τηλεόρασης. Σuγκρίνε.τε. την παρούσα κατάστασή μας με. την κατάσταση ποu ακολούθησε. τον σχετικά τεχνικώς πρωτόγονο δέκατο έβδομο αιώνα. Τον καιρό εκείνο, ένας καλός λονδρέζος αστός όπως ο Σάμοuε.λ Πέπuς, άνθρωπος πρακτικός, σκληρά εργαζόμενος διοικητικός, διάλεγε. τούς uπηρέτε.ς τού σπιτιού τοu ε.ν μέρει με. βάση την καλλιφωνία τοuς, έτσι ώστε. το βραδάκι να μπορούν να κάθονται και να τραγοuδούν μαζί με. την οικογένεια. Τέτοιοι άνθρωποι δεν άκοuγαν απλώς παθητικά μ.οuσική, αλλά μπορούσαν και να παράγοuν μοuσική, ή τοuλάχιστον να την αναπαράγοuν μοναχοί τοuς. Απεναντίας, σήμερα βλέποuμε. σuχνά ανθρώποuς να κάνοuν περίπατο δίπλα στο ποτάμι μ' ένα φορητό ραδιόφωνο, ακούγοντας μια ραδιοφωνική μοuσικήν εκπομπή, δίχως ούτε. να τοuς περνάει απ' το μuαλό ότι θα μπορούσαν να τραγοuδήσοuν ελεύθερα ένα τραγοuδάκι στον καθαρόν αέρα χωρίς να καταφύγοuν σε. καμία μηχανική βοήθεια. Ακόμα χειρότερα, η ίδια η αύξηση των μηχανικών μέσων έχει δώσει στοuς ανθρώποuς ένα πλαστό ιδεώδες τεχνικής τελειοθηρίας, κι έτσι, αν δεν μπορούν ν' ανταγωνιστούν τα προ.ίόντα τής μηχανής ή ε.κε.ίνοuς ποu εμφανίζονται ενώπιον κοινού κατόπιν ειδικής επαγγελματικής ε.κπαίδε.uσης, οι άνθρωποι προθuμότατα παραμε.ρίζοuν. Και, ως επιδείνωση της διαδικασίας αuτής και καθόλοu ως αντιστάθμισμά της, σ' ε.κε.ίνοuς τούς ειδικούς τομείς τέχνης, προ πάντων στην ζωγραφική, στοuς οποίοuς οι άνθρωποι έδειχναν κάποτε. την με.γαλύτε.ρην ε.λε.uθε.ρία και δημιοuργικότητα, βρίσκοuμε. ότι τα σύμβολα, ποu ε.κφράζοuν πιο βαθιά από οτιδήποτε. άλλο τις σuγκινήσε.ις και τα σuναισθήματα τού καιρού μας, είναι μια σειρά από απανθρωποποιημένοuς ε.-

15 ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΉ 15 φιάλτες, ποu μεταγράφοuν σε αισθητική μορφή είτε την φρίκη και την ~ία, είτε το κενό και την απελπισία τού καιρού μας. Α σφαλώς ένα από τα μεγαλύτερα ζωγραφικά έργα τής εποχής μας είναι η τοιχογραφία Γκοuέρνικα τού Πικάσο, όπως κι εκείνος ο ίδιος είναι ένας από τούς μεγαλύτεροuς καλλιτέχνες τού καιρού μας, με μιαν ικανότητα για ωραία ρuθμικήν έκφραση ό μοια με τού χορεuτή ένα χάρισμα, ποu μάς φανέρωσε πρόσφατα η στροβοσκοπική μηχανή. Τα καινούρια σύμβολα, όμως, ποu γεννά το αριστοτεχνικά τοu χέρι, αποκαλύπτοuν κuρίως τις πληγές και τις οuλές τού καιρού μας, δίχως το παραμικρό ίχνος μιας καινούριας ολοκλήρωσης. Κατά στιγμές, όπως στα προκαταρκτικά σχεδιάσματα για την τοιχογραφία τής Γκοuέρνικα, η σuγκίνηση είναι τόσο τuραννική, ώστε το επόμενο βήμα προς τα εμπρός θα ήταν η παραφροσύνη ή η αuτοκτονία. Βία και μηδενισμός: ο θάνατος τής ανθρώπινης προσωπικότητας. Αuτό είναι το μήνuμα, ποu μας κομίζει η σύγχρονη τέχνη κατά τις πιο ελεύθερες και πιο καθαρές στιγμές της κι αuτό, προφανώς, δεν αποτελεί αντιστάθμισμα στην απανθρωποποίηση, ποu σφuρηλατεί η τεχνική. Οι περισσότεροι μεγάλοι καλλιτέχνες των δuο προηγούμενων αιωνων ' -κι αuτο, 'θ αρρω, ' ισχuει ' ε ξ' ισοu στην μοuσικη, ' την ποίηση και την ζωγραφική και, ως έναν βαθμό, στην αρχιτεκτονική- εξεγέρθηκαν εναντίον τής μηχανής και. διακήρuξαν την αuτονομία τού ανθρώπινοu πνεύματος: την αuτονομία τοu, τον αuθορμητισμό τοu, την ανεξάντλητη δημιοuργικότητά τοu. Πράγματι, η θρησκεuτική ενόρμηση, ποu καταπνίγηκε από την θεσμοποίηση των Εκκλησιών, εκδηλώθηκε κατά την περίοδο αuτήν κuρίως στις τέχνες, έτσι ώστε οι μεγάλοι άγιοι τού προηγούμενοu αιώνα να είναι το πιο σuχνά καλλιτέχνες, όπως ο Βαν Γκογκ ή ο Ράuντερ ή ο Τολστόι. Η σφοδρή αuτή αντίδραση σε μιαν uπερβολικά στενοκέφαλη αφοσίωση στην μηχανικήν επινόηση και την πρακτική προσπάθεια, βοήθησε να παραχθούν μεγάλα έργα μοuσικής και ζωγραφικής, ίσως εξ ίσοu μεγάλα μ' αuτά ποu έχει να επιδείξει και κάθε άλλη εποχή. Στην μεγάλη σuμφωνική μοuσική τού δέκατοu έ.νατοu αιώνα, το ανθρώπινο πνεύμα χρησιμοποίησε την χαρακτηριστικά δική τοu διαίρεση

16 16 ΛΙΟΎΙΣ ΜΑΜΦΟΡΝΤ τής εργασίας, την εξειδίκευση των λειτουργιών και την περίπλοκην οργάνωση τού χρόνου και τού ρυθμού, για να εκφράσει τις τραγικές λαχτάρες και τους χαρούμενους θριάμβους τ~ς νέας αυτ~ς εποχ~ς. Παρά τον παραδοσιακό διαχωρισμό τέχνης και τεχνικ~ς, θα πρέπει να καταλάβουμε ότι η σuμφωνικ~ ορχήστρα είναι θρίαμβος τ~ς μηχανικ~ς κατασκευ~ς και ότι τα προϊόντα της, όπως η μουσικ~ τού Μότσαρτ και τού Μπετόβεν, εξιδανικευμένα σε σύμβολα, θα ζ~σουν πιθανόν περισσότερο απ' όλες τις ατσάλινες γέφυρες και τις αυτόματες μηχανές μας. Εκείνη η διαμαρτυρία, όμως, ~ταν εφικτ~, εκείνοι οι θρίαμβοι ~ταν δυνατόν να εκφραστούν, μόνο για όσον καιρό παρέμενε κυρίαρχη μια πίστη στο ανθρώπινο πρόσωπο, και ιδίως στην εσωτερικ~ του ζω~, ~την δημιουργικ~ ροπ~, που μεταβιβάστηκε από τις παλιότερες κουλτούρες, οι οποίες είχαν θρέφει το ανθρώπινο πνεύμα. Από τα τέλη τού δέκατου ένατου αιώνα και μετά, η νοσταλγικ~ αυτ~ διαμαρτυρία άρχισε να σβ~νει. Σε κατάσταση υποταγ~ς και παραίτησης, που με ευαισθησία την κατέγραφε ο Χένρυ Άνταμς, οι άνθρωποι άρχισαν να λατρεύουν την μηχαν~ και τούς κυρίους της. Αν κάποιος ~ταν εκτός πραγματικότητας, έγραφε ο Ανταμς, αυτός ~ταν ο ποιητ~ς και όχι ο επιχειρηματίας. Είχαμε δημιουργ~σει έναν αναποδογυρισμένο κόσμο, στον οποίο οι μηχανές είχαν γίνει αυτόνομες και οι άνθρωποι είχαν γίνει δουλικοί και μηχανικοί: δηλαδ~, ρυθμιζόμενοι από τα πράγματα, εξωτερικευμένοι, απανθρωποποιημένοι -αποχωρισμένοι από τις ιστορικές τους αξίες και επιδιώξεις. Κι έτσι φτάσαμε στο σημείο, στο οποίο έχει καταπνιγεί ένα ολόκληρο κομμάτι τ~ς ζω~ς τού ανθρώπου, που πηγάζει από την ενδότατη φύση του, τους βαθύτατους πόθους και ενορμ~σεις του, την ικανότητά του να χαίρεται και να προσφέρει αγάπη, να δίνει ζω~ στους συνανθρώπους του και να παίρνει ζω~ απ' αυτούς. Ο ι βαθιές οργανικές ενορμ~σεις, που έχουν την τέχνη για υποκατά -στατο της άμεσης δράσης και συνάμα για έσχατη έκφραση της άμεσης δράσης όπως αυτ~ μεταφέρεται στη ζω~ των άλλων ανθρώπων -όλο αυτό το κομμάτι τής ανθρώπινης φύσης έχει χάσει σιγά σιγά το περιεχόμενο και το νόημά τοu. Τα ακρωτηριασμένα αποκυ~ματα τ~ς φαντασίας, οι οργανωμένες ματαιώσεις, που

17 ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΉ 17 βλέπουμε. σ' όλε.ς τις crημαντικές ε.χθέσε.ις σύγχρονης ζωγραφικής σήμερα, αποτελούν συμπτώματα τής βαθιάς αυτής προσωπικής παραίτησης. Πρότυπο και στόχος έχουν σταδιακά εξαφανιστεί, μαζί με το πρόσωπο, που κάποτε. δικαιωματικά τα ενσάρκωνε.. Ο άνθρωπος έχει γίνει εξόριστος μέσα σ' αυτόν τον μηχανικό κόσμο: ή μάλλον, ακόμα χειρότερα, έχει γίνει Πρόσφυγας. Από την μια μεριά, μέσα από την πρόοδο τής τεχνικής, έ χουμε. παραγάγει ένα νέου είδους περιβάλλον και μια πολύ ορ-,, ζ' ' ' βθ' γανωμε.νη ρουτινα ωης, που ικανοποιει,. σε απιστευτ<? α μο, την ανάγκη τού ανθρώπου να ζε.ι σ' έναν ταχτοποιημένο και προβλέφιμο κόσμο. Υπάρχει κάτι το ε.υγε.νές, όπως αναγνώρισε πριν από πολύν καιρό ο Έμερσον, στο γεγονός ότι οι σιδηρόδρομοι,, λ', β' λ' τα υπερωχεανεια, τα αεροπ ανα μας, χινουνται με. αση ωρο ο- για προγράμματα, που η τακτικότητά τους είναι εφάμιλλη με. τής κίνησης των ουράνιων σωμάτων. Ομοιομορφία, τακτικότητα, μηχανική ακρίβεια και αξιοπιστία έχουν προοδεύσει χι έχουν φτάσε. ι σε αξιοσημείωτο βαθμό τελειότητας. Και όπως ακριβώς το αυτόνομο νευρικό σύστημα και τα αντανακλαστικά τού ανθρώπινου σώματος αφήνουν ελεύθερο τον εγκέφαλο ν' ασχολείται με τις ανώτερες λειτουργίες του, έτσι χι αυτή η νέου είδους μηχανική τάξη θα έπρεπε να φέρει μια παρόμοια ελευθερία, μια παρόμοια απελευθέρωcrη ενεργητικότητας για τις δημιουργικές διαδιχασίε.ς. Επειδή κατορθώσαμε να επιβάλλουμε μια μηχανική τάξη σ' ολόκληρον τον πλανήτη, ίσως πράγματι να βγει αληθινό το όνειρο τού Ησαtα: το όνειρο μιας παγκόσμιας κοινωνίας, στην οποία οι άνθρωποι θα ξεμάθουν τις συνήθειες τής εχθρότητας και τού πολέμου. Αρχικά, οι επιθετικές αυτές εκδηλώσεις ήταν πιθανόν το φυσικό αποτέλεσμα τής ανησυχίας για το μέλλον, σε. ιστορικές περιόδους κατά τις οποίες δεν υπήρχαν επαρκή τρόφιμα και επαρκή αγαθά, για να τα βγάλουν πέρα οι άνθρωποι: σε ιστορικές περιόδους κατά τις οποίες μόνον οι ισχυροί σφετερίζονταν όλους τούς πόρους, που είχαν ανάγκη οι άνθρωποι, για να είναι ολοκληρωμένα ανθρώπινοι. Η καλή νεράιδα, όμως, που παρακολουθούσε την ανάπτυξη τής τεχνικής, δεν κατόρθωσε ν' ακυρώσει την κατάρα, που συνόδευε το γνήσιο αυτό δώρο: μια κατάρα, που ήρθε απ' αυτήν

18 18 ΛΙΟΎΙΣ ΜΑΜΦΟΡΝΤ ακρ~βώς την υπε.ρπροσκόλληση στο ε.ξωτε.ρ~κό, στο ποσοτ~κό, στο με.τρήσ~μο. r~ατ( η ε.σωτε.ρ~κή μας ζωή έχε.~ φτωχόνε.~: όπως στα ε.ργοστάσ~ά μας, έτσι και σε. ολόκληρη την κο~νωνία μας, η αυτόματη μηχανή εμφανίζει την τάση ν' αντικαθιστά τον άνθρωπο και να παίρνε~ αυτή όλες τ~ς αποφάσε~ς γ~α λογαρ~ασμό του -ενώ, για να δουλεύει πιο ομαλά, αναισθητοποιεί όλα τα μέρη τής προσωπικότητας, που δεν συμμορφώνονται εύκολα στις μηχανικές της ανάγκες. Όλα αυτά είναι ο~ π~ο απόλυτες κοινοτοπίες τής "ενδ~αφέρουσας εποχής" μας απλώς σάς υπενθυμίζω όσα ήδη ξέρετε. Α πό την μια μεριά, ο υψηλότερος βαθμός ε.πιστημι:νικής και τεχνολογ~κής εκλέπτυνσης, όπως στην ατομ~κή βόμβα από την άλλη μερ~ά, ηθική εξαχρείωση, όπως στην χρήση τής βόμβας αυτής όχ~ γ~α να κατανικηθούν στρατοί, αλλά γ~α να εξολοθρευτούν στα κουτουρού ανυπεράσπιστοι άμαχοι. Από την μια μερ~ά, διανοητική ωρ~μότητα, όπως στ~ς δραστηριότητες τής επιστήμης, που εμπνέονται από πνεύμα συνεργασίας από την άλλη με.ρ~ά, χονδροε~δής συνα~σθηματ~κή ανωριμότητα -σαν αυτήν που επώδυνα επέδε~ξε ο προδότης φυσικός Φουχς. Εξωτερική τάξη: εσωτερ~κό χάος. Εξωτερ~κή πρόοδος: εσωτερική οπισθοδρόμηση. Εξωτερική ορθολογικότητα: εσωτερ~κή ανορθολογικότητα. Μέσα σ' αυτόν τον απρόσωπο χα~ υπερπειθαρχημένο μηχαν~κό πολ~τ~σμό, που τόσο περηφανεύεται γ~ά την αντ~κε~μενικότητά του, ο αυθορμητισμός παίρνει, περισσότερο απ' όσο πρέπε~ συχνά, την μορφή εγκληματικών ενεργειών, χα~ η δημ~ουργικότητα διοχετεύεται κυρίως στην καταστροφή. Αν αυτά σάς φαίνονται υπερβολες, φταίει μόνο η ψευδαίσθηση ασφάλειας που έχετε.. Ανοίξτε τα μάτια σας χα~ δέστε ολόγυρά σας. Σας εκθέτω, λοιπόν, εξ αρχής αυτά τα παράδοξα και αυτές τις αντινομ(ες, όσο αποθαρρυντικό κι αν είναι κάτι τέτοιο, γιατί πιστεύω ότι οι σχέσεις τέχνης και τεχν~κής μάς δίνουν ένα σημαντ~κό κλε~δί για την κατανόηση όλων των άλλων τόπων δραστηρ~ότητας, και μπορεί μάλιστα να μάς κάνουν να καταλάβουμε ποιος είναι ο δρόμος για την ολοκλήρωση. Το μεγάλο πρόβλημα τού καιρού μας είνα~ ν' αποκαταστήσουμε την ~σορροπία και την ακεραιότητα τού νεοτερ~κοό ανθρώπου: να τού δώ- /

19 ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΉ 19 σουμε την Lκανότητα να δlαφεντεόσεl τlς μηχανές, που έχεl ο ί δlος δημlουργήσεl, αντί να γίνεl ο ανήμπορος συνεργός καl το παθητlκό θόμα τους να φέρουμε πίσω, στην καθαυτό καρδlά τής χουλτοόρας μας, τον σεβασμ6 προς τlς ουσlώδεlς LδLότητες τής προσωπlκότητας, την δημωυργlχότητα καl την αυτονομία της, όλα όσα έχασε ο άνθρωπος τής Δόσης την στlγμή που παραγχώνlσε την ίδlα του τη ζωή, προχεlμέ.νου να εστlάσεl τlς προσπάθεlές του στην βελτίωση τής μηχανής. Κοντολογής, το πρόβλημα τοό καιpοό μας είναl πώς να χρατηθοόμε καl να μην αυτοκτονήσουμε, ενώ βρlσκόμαστε στην κορυφή καl στον κολοφώνα των μονόπλευρων μηχανlχών μας θρlάμβων. Υπάρχουν, βέβαlα, καl πολλοί άλλοl εξαίρετοl λόγοl, γlα να μελετήσουμε την σχέση τέχνης καl τεχναής καl σε μlαν ευτυχέστερη LστορLχή περίοδο ίσως να είχα αlσθανθεί τον πειρασμό να μlλήσω γl' αυτοός εκτενέστερα απ' όσο σχοπεόω να χάνω στlς παροuσες δlαλέξεlς. Σήμερα, ωστόσο, όλοl ol νοήμονες παρατηρητές ξέρουν -όπως εντυπωσιακά απέδεlξε μεταξό άλλων ο χ. Άρνολντ Τόυνμπη- ότl ο πολlτlσμός μας δεν μπορεί να εξαχολουθήσεl να πορεόεταl απερlόρlστα με τον παρόντα τρόπο. Σαν μεθυσμένοl μηχανοδηγοί μlας ατμομηχανής, που χόνεταl στο σχοτάδl με ταχότητα εκατόν πενήντα χlλlομέτρων την ώρα, έχουμε προσπεράσει τα σήματα χινδόνου δίχως να συνειδητοποιήσουμε ότl η τα-χf; τητά μας, που απορρέεl από την μηχανική μας ευχέρεια, μεγαλώνεl μόνο καl μόνο τον κίνδυνο που δlατρέχουμε και χάνεl πlο μοιραία την σόγχρουση. Αν πρέπεl να βροόμε δlαφορετlκόν προορlσμό γlα τον πολlτlσμό μας, οφείλουμε να επανεξετάσουμε καl να μελετήσουμε επlσταμένα όλα τα μέρη τής ζωής μας, οφείλουμε να κρίνουμε και να επαναξιολογήσουμε όλες μας τlς δραστηριότητες όλοl OL θεσμοί οφείλουν να επlδlώξουν την ανακαίνlση καl την ανανέωσή τους. Ίσα ίσα σ' εκείνες τlς περιοχές, στlς οποίες ο νεοτερlχός άνθρωπος φαlνόταν ΠLΟ επlτυχημένος και πιο ασφαλής, πω αποτελεσματικός στην δράση του, πlο επlδέξlος στην σχέφη του, αρχίζουμε να συνεlδητοποlοόμε πως κάτι έχει μείνει έξω από την δίαιτά του, κάτι ουσιώδες για την οργανική του ισορροπία και ανάπτυξη. Ποιο είναl αυτό το στοιχείο, που λείπεl; Κατά την γνώμη

20 20 ΛΙΟΥΙΣ ΜΑΜΦΟΡΝΤ μου, το στοιχείο που λείπει είναι το ανθρώπινο πρόσωπο. Ηδύναμη και η γνώση μας, οι επιστημονικές μας ανακαλύφεις και τα τεχνικά μας επιτεύγματα, έχουν όλα αποχαλινωθεί, επειδή ο Δυτικός άνθρωπος γύρισε την πλάτη του στον καθαυτό πυρήνα I I β' Δ I λ, I και στο επικεντρο του ιου του. εν εχει απ ως χασει την εμπιστοσύνη στον εαυτό του: έχει κάνει την ίδια του τη ζωή χωρίς νόημα, κι έτσι βρίσκει και τον υπόλοιπο κόσμο εξ ίσου απογυμνωμένον από αξίες, εξ ίσου χωρίς νόημα. Ολοένα περισσότερο, από τον δέκατον έκτον αιώνα και μετά, ο νεοτερικός άνθρωπος διαμόρφωνε τον εαυτό του με πρότυπο την μηχανή. Παρά τις διαφόρων ειδών συναισθηματικές τύφεις, τύφεις που βρήκαν την έκφρασή τους στο κίνημα τού Ρομαντισμού, στον εθνικισμό, στην επανενεργοποίηση της χριστιανικής θεολογίας, ο άνθρωπος τής Δύσης επιδίωξε να ζήσει σ' έναν ανιστορικό και απρόσωπο κόσμο ύλης και κίνησης, σ' έναν κόσμο χωρίς αξίες άλλες εκτός από την αξία των ποσοτήτων- σ' έναν κόσμο αιτιακών αλληλουχιών, και όχι ανθρώπινων επιδιώξεων. Και όταν ακόμα πρόσθεσε βάθος στη ζωή του εξερευνώντας την ανθρώπινη φυχή, όπως αναμφίβολα έχουν κάνει στην φυχολογία ο Ζήγκμουντ Φρόυντ και οι μαθητές του, χρησιμοποίησε ουσιαστικά την νεοευρεθείσα γνώση του μόνο για να συνεχίσει την γενική διαδικασία υποτίμησης τού εαυτού του. Μέσα σ' έναν τέτοιον κόσμο, η πνευματική ζωή τού ανθρώπου έχει περιοριστεί σ' εκείνο το μέρος της, που εξυπηρετεί ά μεσα ή έμμεσα την επιστήμη και την τεχνική: όλα τα άλλα ενδιαφέροντα και όλες οι άλλες δραστηριότητες τού προσώπου καταπνίγονται ως "μη αντικειμενικές", συναισθηματικές και, κατά συνέπεια, εξωπραγματικές. Η απόφαση αυτή εξοστράκισε πράγματι την τέχνη, γιατί η τέχνη είναι μια από τις ουσιώδεις σφαίρες των αυτόνομων και δημιουργικών δραστηριοτήτων τού ανθρώπου. Η τέχνη, ο τομέας τού συμβόλου και τής μορφής, τού προτύπου και τής σημασίας, έγινε η κατεστραμμένη περιοχή τής νεοτερικής ζωής, που μέσα στα ρημαγμένα της μέγαρα λίγοι ευσεβείς θυρωροί και οικιακοί υπηρέτες διεξάγουν απεγνωσμένα πόλεμο εναντίον τής παραμέλησης και τής οριστικής εγκατάλειφης των έρημων σπιτικών. Για τούτο και, παρ' όλο μας τον κο-

21 ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΉ 21 μπασμό για την αποτελεσματικότητα των μηχανών, παρ' όλη μας την υπερεπάρκεια σε ενέργεια, σε τρόφιμα, σε υλικά αγαθά, σε προ"ίόντα εν γένει, δεν έχει επέλθει καμία ανάλογη βελτίωση στην ποιότητα τής καθημερινής μας ζωής για τοότο και το μεγάλο πλήθος των βολεμένων καλοθρεμμένων ανθρώπων τοό πολιτισμένου μας κόσμου διάγουν ζωές συναισθηματικής απάθειας και διανοητικής αποχαόνωσης, άκεφης παθητικότητας και εξασθενημένου πόθου -ζωές, που διαφεόδουν τις πραγματικές δυνατότητες τής νεοτερικής κουλτοόρας. Η τέχνη υποβαθμίστηκε, η φαντασία αποχηpι5χθηχε, τα έθνη τα χuβεpνοι5σε ο πόλεμος. Έ τσι μίλησε ο Ουίλιαμ Μπλαίηκ κι εμείς ζοόμε σε μιαν εποχή που μας δίνει να καταλάβουμε την αλήθεια τοό αφορισμοό του. Η ιδιαίτερή μου πρόθεση στις διαλέξεις αυτές απορρέει, λοιπόν, από την κοινή μας ευθύνη ν' αποκαταστήσουμε στην ανθρώπινη ζωή την τάξη, την αξία. και τον σκοπό σε όσο το δυνατόν ευρύτερη κλίμακα. Αυτό σημαίνει δυο πράγματα. Πρέπει να βρούμε τον τρόπο να κάνουμε την υποκειμενική μας ζωή πιο πειθαρχημένη και πιο αποφασιστική, προικισμένη με περισσότερες από τις ι διότητες που έχουμε παραχωρήσει στην μηχανή, έτσι ώστε να μην εξισώνουμε την υποκειμενικότητά μας με το κοινότοπο και το μάταιο, το άτακτο και το ανορθολογικό, σάμπως και ο μόνος δρόμος για ν' απελευθερώσουμε την δημιουργικότητα να περνοόσε από μια πλήρη παραίτηση από την προσπάθεια να επικοινωνήσουμε και να συνεργαστούμε με άλλους ανθρώπους. Όταν η κοινωνία είναι υγιής, ο καλλιτέχνης δυναμώνει την uγεία της μα ό ταν είναι άρρωστη, ο καλλιτέχνης δυναμώνει παρόμοια την αρρώστια της. Αυτός είναι πιθανόν ο λόγος για τον οποίο ηθικολόγοι όπως ο Πλάτων ή ο Τολστόι, γράφοντας σε καφοός παρακμής, αντιμετωπίζουν με καχυποφία τοuς καλλιτέχνες και τους ποιητές. Μολονότι τα αισθητικά κινήματα τοό καιροό μας -μετα"ίμπρεσιονισμός, φουτουρισμός, κυβισμός, πριμιτιβισμός, υπερρεαλισμός- μάς έχουν μάθει πολλά για την πραγματική φύση τού πολιτισμού μας, αυτά τα ίδια, απ' αυτήν την άποφη, έχουν έτσι διαμορφωθεί από την αποσύνθεση από την οποία θρέφονται, ώστε είναι ανήμπορα να φέρουν μια καινούρια ισορροπία και ασφάλεια στη ζωή μας, δεν υποστούν μια βαθιά πνευματικήν αλλαγή.

22 22 ΛΙΟΥΙΣ ΜΑΜΦΟΡΝΤ Ευτυχώς, εξακολουθούμε να βρίσκουμε κάπου κάπου μερικούς αληθινά ολοκληρωμένους καλλιτέχνες. Μπορούμε πράγματι να βρούμε επιζήσαντες από ένα καλύτερο παρελθόν και προδρόμους ενός καλύτερου μέλλοντος: ανθρώπους όπως ο Ν α ούμ Γκάμπο στην γλυπτική και ο Φρανκ Λόυντ Ράιτ στην αρχιτεκτονική καλλιτέχνες, που το έργο τους αρχίζει για μιαν ακόμα φορά να έχει καινούριο νόημα για την νεότερη γενιά. Αν, ό μως, η ζωή μας στο σύνολό της θέλουμε ν' αποκτήσει τις ιδιότητες, που προδιαγράφουν τα έργα των καλλιτεχνών αυτών, θα πρέπει να μετασχηματιστεί ο κόσμος τής τεχνικής: η σωτηρία έγκειται, όχι στην πραγματιστική προσαρμογή τής ανθρώπινης προσωπικότητας στην μηχανή, αλλά στην αναπροσαρμογή τής μηχανής, ενός προϊόντος των εξωτικών αναγκών για τάξη και οργάνωση, στην ανθρώπινη προσωπικότητα. Ένα ανθρώπινο πρότυπο, ένα ανθρώπινο μέτρο, ένας ανθρώπινος ρυθμός και, πάνω απ' όλα, ένας ανθρώπινος σκοπός οφείλουν να μετασχηματίσουν τις δραστηριότητες και τις διαδικασίες τής τεχνικής, χαλιναγωγώντας τες όταν γίνονται επικίνδυνες για την ανάπτυξη τού ανθρώπου, μέχρι και σταματώντας τες για ένα διάστημα -όπως μια πιο συνετή παγκόσμια πολιτική θα είχε σταματήσει σήμερα την ανάπτυξη τής ατομικής ενέργειας- ώσπου να δημιουργηθούν τα κατάλληλα πολιτικά όργανα και οι κατάλληλοι πολιτικοί θεσμοί, που θα κατευθύνουν την τεχνική στους διαύλους τής ανθρώπινης ανάπτυξης. Αν ο πολιτισμός μας δεν θέλει να προχωρήσει ακόμα περισσότερο στην αποσύνθεση, που εκδηλώνεται τώρα στην κατάσταση τής τέχνης και τής τεχνικής, θα πρέπει να περισώσουμε και να λυτρώσουμε τον Πρόσφυγα κι αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να δώσουμε για μιαν ακόμα φορά στις τέχνες λίγην από την ζωτικότητα και την ενεργητικότητα, τις οποίες έχει τώρα σχεδόν ολότελα αποστραγγίξει μια αποπροσωποιημένη τεχνική. Από το πώς χρησιμοποιώ τούς όρους τέχνη και τεχνική, μάλλον θα καταλάβατε εν μέρει πώς τους ορίζω επιτρέφτε μου, όμως, να διασαφηνίσω ακόμα περισσότερο τον ορισμό τους. "Τεχνική" είναι μια λέξη που μόλις τελευταία χρησιμοποιήθηκε στην αγγλική υπάρχουν ακόμα άνθρωποι που προσπαθούν να

23 ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΉ 23 την εκγαλλίσουν, να την κάνουν "techniques" και να τής δώσουν έτσι μια τελείως διαφορετική σημασία. Συνήθως χρησιμοποιούμε την λέξη τεχνολογία, για να περιγράψουμε τόσο το πεδίο των πρακτικών τεχνών όσο και την συστηματική μελέτη των διεργασιών και των προ'ίόντων τους. Για λίγους σαφήνειας, προτιμώ να χρησιμοποιήσω μόνο την λέξη "τεχνική" για να περιγράψω το καθαυτό πεδίο, το μέρος εκείνο τής ανθρώπινης δραστηριότητας στο οποίο, με μιαν ενεργητική διοργάνωση τής εργασιακής διαδικασίας, ο άνθρωπος ελέγχει και κατευθύνει τις φυσικές δυνάμεις για να πετύχουν τούς σκοπούς του. Η τεχνική εμφανίστηκε όταν ο άνθρωπος πρω~οχρησιμοποίησε τα δάχτυλά του για λαβίδες ή μια πέτρα για βλήμα: ό πως η τέχνη, είναι και η τεχνική ριζωμένη στην χρησιμοποίηση τού σώματός του από τον άνθρωπο. Ο άνθρωπος, όμως, εξακολούθησε να αναπτύσσει τις τεχνικές του δεξιότητες αργά, σπασμωδικά, μόνο σπάνια σε ταχύτατες εκτινάξεις όπως εκείνες που έκαμε κατά τον προηγούμενον αιώνα έτσι, έχει τώρα επεκτείνει το εύρος και έχει μεγαλώσει την ισχύ πολλών οργανικών δεξιοτήτων του: μπορεί να σκοτώσει από απόσταση τεσσεράμιση χιλιάδων μ.έτρων και να κουβεντιάσει από απόσταση τεσσεράμιση χιλιάδων χιλιομέτρων- και σε ορισμένους περίπλοκους μαθηματικούς υπολογισμούς μπορεί, με την βοήθεια ενός ηλεκτρονικού εγκεφάλου, να εκτελέσει μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα αριθμητικές πράξεις, που αλλιώς θα τού έπαιρναν μιαν ολόκληρη ζωή κοπιαστικών προσπαθειών. Όλες αυτές οι μεγεθυμένες ανθρώπινες δυνάμεις είναι το αποτέλεσμα ανθρώπινων πόθων, ανθρώπινων επινοήσεων, αυτόματη και ανθρώπινων προσπαθειών. Όσο θαυμαστά αν φαίνεται η μηχανή, υπάρχει πάντα ένας άνθρωπος κρυμμένος πίσω της, που την ρυθμίζει, την διορθώνει, την φροντίζει και η ίδια η μηχανή είναι μισή δούλος και μισή θεός. Θα μπορούσατε πράγματι να ονομάσετε την μηχανή τοτεμικό ζώο τού νεοτερικού ανθρώπου. Η τέχνη, αν της δώσουμε την μοναδικήν έννοια, με την οποία μποροόμε να την ξεχωρίσουμε απ' την τεχνική, είναι κατά χόριο λόγο το πεδίο τοό ανθρώπινου προσώπου και ο σκοπός τής τέχνης, εκτός από διάφορες παρεμπίπτουσες τεχνικές λει-

24 24 ΛΙΟΥΙΣ ΜΑΜΦΟΡΝΤ τουργίες που ενδέχεται να συνδέονται μ' αυτήν, είναι να διευρόνει το πεδίο τής προσωπικότ-ητας, έτσι ώστε αισθήματα, συναισθήματα, φυχικές διαθέσεις και αξίες, στ-ην ιδιαίτερ-η εξατομι-,,,,,,,, κευμεν-η μορφ-η με τ-ην οποια συναντωνται σ ενα επι μερους προσωπο, σε μιαν επιμέρους κουλτοόρα, να μποροόν να μεταβιβάζονται με όλ-η τους τ-ην δόναμ-η και με όλο τους το νό-ημα σε άλλα πρόσωπα ή σε άλλες κουλτοόρες. Οι χαρακτ-ηριστικοί τρόποι τής τέχν-ης είναι -η συμπάθεια και -η συναισθ-ηματική κατανό-ησ-η: να αισθάνεσαι μαζί, να αισθάνεσαι τον άλλον, τα πιο μόχια βιώματα των άλλων ανθρώπων. Το έργο τέχν-ης είναι το ορατό σιντριβάνι πόσιμου νεροό, με το οποίο οι άνθρωποι μοιράζονται τις βαθιά κρυμμένες π-ηγές τής εμπειρίας τους. Η τέχν-η προέρχεται από τ-ην ανάγκ-η τοό ανθρώπου να δ-ημιουργήσει για λογαριασμό του, πέρα απ' όλες τις απαιτήσεις τής απλώς ζωικής επιβίωσ-ης, έναν κόσμο γεμάτον νό-ημα και αξία: από τ-ην ανάγκ-η του να στοχαστεί, να ενισχόσει και να προβάλει σε πιο μόνιμες μορφές εκείνα τα πολότιμα κομμάτια τής εμπειρίας του, που αλλιώς θα τοό ξέφευγαν υπερβολικά γρήγορα ή θα βοόλιαζαν υπερβολικά βαθιά στο ασυνείδ-ητό του και θα ήταν αδόνατον ν' ανακτ-ηθοόν. Εξ αιτίας τής προέλευσ-ης και τής επιδίωξής τους, τα νοήματα τής τέχν-ης είναι διαφορετικής τάξεως από τα διεργασιακά νοήματα τής επιστήμ-ης και τής τεχνικής: συνδέονται, όχι με εξωτερικά μέσα και επιπτώσεις, αλλά με εσωτερικοός μετασχ-ηματισμοός, και αν το έργο τέχν-ης δεν επιφέρει αυτοός τους εσωτερικοός μετασχ-ηματισμοός, είναι είτε προχειροφτιαγμένο είτε νεκρό. Οι τεχνικές επινοήσεις τοό ανθρώπου έχουν το παράλλ-ηλό τους σε οργανικές δραστ-ηριότ-ητες, τις οποίες εμφανίζουν και άλλα ζωντανά πλάσματα: οι μέλισσες χτίζουν κυφέλες σόμφωνα με τις βασικές αρχές τής κατασκευαστικής μ-ηχανικής, το -ηλεκτροφόρο χέλι μπορεί να παραγάγει -ηλεκτρικοός σπινθήρες υ φ-ηλής τάσ-ης, -η νυχτερίδα ανέπτυξε τ-ην δική τ-ης μορφή ραντάρ για νυχτερινές πτήσεις πολό νωρίτερα απ' τον άνθρωπο. Οι τέχνες, όμως, αντιπροσωπεόουν μιαν ειδικά ανθρώπιν-η ανάγκ-η και βασίζονται σ' ένα χαρακτ-ηριστικό γνώρισμα, που έχει μόνον ο άνθρωπος: στ-ην ικανότ-ητα για συμβολισμό. Σε αντιδιαστολή προς τα ζώα, ο άνθρωπος δεν μπορεί απλώς ν' ανταποκρίνεται

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής.

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Η Προκήρυξη Όπως αποκαλύφτηκε στον Μάρσαλ Βιάν Σάμμερς στης 15 Φεβρουαρίου 2007 στο Μπόλντερ, Κολοράντο, ΗΠΑ Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Ο τάφος του Βίτγκεντάιν στο Κέιμπριτζ κοσμείται από το ομοίωμα μιας ανεμόσκαλας: «Οι προτάσεις μου αποτελούν διευκρινίσεις, όταν αυτός που με καταλαβαίνει, τελικά τις αναγνωρίσει

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76

μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76 μάθημα έβδομο: δίας 82 μάθημα ογδοο: κρονοσ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

The G C School of Careers

The G C School of Careers The G C School of Careers ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Στ ΤΑΞΗ Χρόνος: 1 ώρα Αυτό το γραπτό αποτελείται από 8 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις ερωτήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Κύκλος επτά (7) διαλέξεων, με την συμμετοχή εννέα (9) κορυφαίων ομιλητών, με κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα την πρωτοποριακή σκέψη. Στόχος των ομιλιών είναι

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg Η επικοινωνία δίχως βία είναι μια μέθοδος η οποία: Διευκολύνει την ροή της επικοινωνίας. Εστιάζει στην έκφραση, μέσω της ομιλίας, των συναισθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Κατράκη. Παράθυρο. Ποίηση

Κατερίνα Κατράκη. Παράθυρο. Ποίηση Κατερίνα Κατράκη Παράθυρο Ποίηση ΠΑΡΑΘΥΡΟ Κατερίνα Κατράκη Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Χαρακτικό εξωφύλλου - Προμετωπίδα: Βάσω Κατράκη Σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ Κύρια έννοια: Φιλία ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ «Ποια πρέπει να είναι τα κριτήρια επιλογής των φίλων µας;» ευτερεύουσες έννοιες: Κριτήρια επιλογής Ζητούµενο: Το θέµα Φιλία αποκαλείται το κοινωνικό συναίσθηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Μένης Θεοδωρίδης Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Η μικρή εισαγωγή στη φωτογραφική έκφραση για παιδιά 6-12 χρόνων που ακολουθεί, γράφτηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 Υπάρχουν άνθρωποι, δημιουργικοί, που λατρεύουν την τέχνη και διαθέτουν πολλά ταλέντα, χωρίς να είναι επαγγελματίες.

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε.

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΟΣ; ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ, Ο ΘΕΟΣ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι εμπειρία. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι επικοινωνία βαθιών ενοράσεων και αναγνώρισης του ενός

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή Ζωντανά βιβλία, της Ιωάννας Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγου, MSc, µε ιστορίες που µάς δίνουν το έναυσµα να τις βιώσουµε, δραµατοποιήσουµε, συζητήσουµε, διαβάσουµε, ώστε να µάθουµε και

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ»

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Τμήμα 5 ης -6 ης Δημοτικού Σάββατο, 27 Οκτωβρίου 2012 Θαλής ο Μιλήσιος 630/635 π.χ. 543 π.χ. Ο πρώτος φιλόσοφος! Ο Θαλής ο Μιλήσιος ανήκει στους προσωκρατικούς

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣ ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΜΑΣ, ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΠΕΡΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. Του Τάκη Ιωαννίδη (7-1-2007)

ΑΣ ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΜΑΣ, ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΠΕΡΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. Του Τάκη Ιωαννίδη (7-1-2007) ΑΣ ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΜΑΣ, ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΠΕΡΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Του Τάκη Ιωαννίδη (7-1-2007) Από τους αρχαίους χρόνους, οι πρόγονοί μας οριοθέτησαν τον πολιτισμό, ως ανθρώπινο έργο. Μια έκφανση του πνευματικού βίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ. Ορισμός. Γενικά. Απώλεια ελεύθερου χρόνου αξιοποίησή του

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ. Ορισμός. Γενικά. Απώλεια ελεύθερου χρόνου αξιοποίησή του ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ Ορισμός Ελεύθερος χρόνος είναι ο χρόνος που έχουμε στη διάθεσή μας έξω από το ωράριο της εργασίας και που μπορούμε να τον χρησιμοποιήσουμε όπως θέλουμε. Γενικά Ελεύθερος χρόνος υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Κάθε πολιτισμός αφήνει το στίγμα του στην ιστορία, όμως η αρχαία ελληνική τέχνη ξεπέρασε τα όρια του χρόνου με το πανανθρώπινο μήνυμά της, με τη δύναμη του πνεύματος και του συναισθήματος.

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΤΑΝ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥ

ΟΤΑΝ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ Εμείς οι άνθρωποι χρειαζόμαστε να υπάρχει σε όλα τα πράγματα μια αρχή, μια συνέχεια και ένα τέλος. Χρειαζόμαστε ακόμα να έχουμε ένα μέτρο για να μετράμε τα πάντα, έτσι ώστε να φέρνουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

4 Εαν προσπαθούσα να ξεφύγω από κάτι, τότε τα επιχειρήματα μου θα ήταν: Α με συνέπεια Β με μοναδικότητα C με λεπτομέρεια D με εξειδικευμένες γνώσεις

4 Εαν προσπαθούσα να ξεφύγω από κάτι, τότε τα επιχειρήματα μου θα ήταν: Α με συνέπεια Β με μοναδικότητα C με λεπτομέρεια D με εξειδικευμένες γνώσεις Kolbe A Test Απάντησε ρωτώντας τον εαυτό σου: Αν ήμουν ελεύθερος να δράσω όντας ο εαυτός μου και κάνοντας αυτό που μπορώ να κάνω καλύτερα, τότε θα έκανα... (επέλεξε μία από τις 4 επιλογές, καθώς και μία

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του Περί του πολίτη Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Συγγραφέας : Hobbes Thomas Μεταφραστής : Βαβούρας Ηλίας ISBN: 9789604632732 Τιμή: 15,98 Σελίδες: 416 Διαστάσεις:

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ;

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; Ημερομηνία 23/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link diavasame.gr Ευμορφία Ζήση http://www.diavasame.gr/page.aspx?itemid=ppg1396_2146 ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; 23.07.2015 Συντάκτης: Ευμορφία

Διαβάστε περισσότερα

συνέντευξη Αυστραλιανό design γένους θηλυκού Κρεβάτι-κάθισμα Cloud 9 από τη νέα σειρά της σχεδιάστριας για την εταιρεία SunWeave

συνέντευξη Αυστραλιανό design γένους θηλυκού Κρεβάτι-κάθισμα Cloud 9 από τη νέα σειρά της σχεδιάστριας για την εταιρεία SunWeave συνέντευξη Αυστραλιανό design γένους θηλυκού Κρεβάτι-κάθισμα Cloud 9 από τη νέα σειρά της σχεδιάστριας για την εταιρεία SunWeave 2 Η Helen Kontouris είναι μία νέα designer, διεθνούς φήμης. Ομογενής μας

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Τρίτη διδακτική πρόταση Κατοικίδια ζώα Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT 3 Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Αγγλική Γλώσσα Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη Σελιδοποίηση: Γιάννης Χατζηχαραλάμπους Μακέτα

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις;

Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις; Σεμινάρια ΕΚΔΔΑ 2009-10 ΕΠΙΛΥΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ στον χώρο της Υγείας Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις; Εάν τις διαχειριστούμε όπως συνήθως, μπορεί να: Οδηγήσουν σε προσωπικές αντιπάθειες Διαταράξουν/

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Τι σκεφτόμαστε; Διδακτική πρόταση 5: Τι να σκέφτονταν οι άνθρωποι της Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Πρόοδος από το προηγούμενο μάθημα Τα παιδιά μεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

Φίλες και φίλοι, Συνδημότες και συνδημότισσες, Αγαπητοί μου συνεργάτες, Σας ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου για αυτή την μεγάλη και εντυπωσιακή

Φίλες και φίλοι, Συνδημότες και συνδημότισσες, Αγαπητοί μου συνεργάτες, Σας ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου για αυτή την μεγάλη και εντυπωσιακή Φίλες και φίλοι, Συνδημότες και συνδημότισσες, Αγαπητοί μου συνεργάτες, Σας ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου για αυτή την μεγάλη και εντυπωσιακή σας παρουσία. Η παρουσία σας σήμερα εδώ αποδεικνύει ότι

Διαβάστε περισσότερα

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο;

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Πάμπλο Πικάσο (25 Οκτωβρίου, 1881-8 Απριλίου, 1973) ήταν και είναι ένας από τους κυριότερους Ισπανούς εκπροσώπους της τέχνης του 20ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater Διήμερο σεμινάριο Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία Bar theater & Γιατί η υποκριτική είναι Τέχνη Σάββατο και Κυριακή 19 και 20 Οκτωβρίου 2013 στην αίθουσα του ''Θυρεάτη''(παραπλεύρως Αφων Καρκούλη) Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθώντας τα Παιδιά µε το Focusing

Βοηθώντας τα Παιδιά µε το Focusing Βοηθώντας τα Παιδιά µε το Focusing Μερικές Οδηγίες για Συνοδούς Simon Kilner Μετάφραση στα ελληνικά: Αριάδνη Λαμπράκη «Και θα είναι εντάξει αν...;» Πώς λέει «όχι» το παιδί σου; Τι είναι το Focusing * ;

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΙΡΗΝΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΙΡΗΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΙΡΗΝΗ Στρατάκη Ελένη Παρασύρη Παγώνα Μανουσιδάκη Κατερίνα Πουλινάκη Κατερίνα Μάθημα : Παιδαγωγική & Φιλοσοφία της Παιδείας Καθηγητής: Μαυρικάκης Εμμανουήλ Εισαγωγή στην Παιδαγωγική

Διαβάστε περισσότερα

Στον κόσμο με την Thalya

Στον κόσμο με την Thalya Γρηγόρης Μπελαβίλας Στον κόσμο με την Thalya Συνέντευξη: Τσέκος Αθανάσιος Tι σάς κάνει να γράφετε μουσική? Ο βασικός λογος είναι ότι οι μουσικές που γράφω μού αρέσουν πολύ πιό πολύ από τίς μουσικές τών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης ΒΑΣΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ τέχνη επικοινωνία προσωπική ανάπτυξη κοινωνική συνοχή Ο πολιτισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή.

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή. Προσέλευση μαθητών. Κολύμβηση Φυσική Αγωγή. Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες υπό την επίβλεψη έμπειρων γυμναστών και κάνουν ασκήσεις για την καλύτερη φυσική κατάστασή τους και παιχνίδια ομαδικότητας, συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ποιες είναι οι ψυχολογικές Ο όρος «Εξάσκηση Ψυχολογικών Δεξιοτήτων» χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

- Κωνσταντίνος Δ. Μαλαφάντης. Ο πόλεμος. ' ttbiiif' 'ιίβίϊιιγ' ^ *"'** 1 ' 1 ' 11 ' ' στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη ΗΡΟΡ*Η

- Κωνσταντίνος Δ. Μαλαφάντης. Ο πόλεμος. ' ttbiiif' 'ιίβίϊιιγ' ^ *'** 1 ' 1 ' 11 ' ' στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη <KAOS<\S Ι>ΗΡΟΡ*Η - Κωνσταντίνος Δ. Μαλαφάντης Ο πόλεμος ' ttbiiif' 'ιίβίϊιιγ' ^ *"'** 1 ' 1 ' 11 ' ' στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου Antoine de Saint-Exupéry Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου 1 13 Ο τέταρτος πλανήτης ήταν αυτός του επιχειρηματία. Αυτός ο άνθρωπος ήταν τόσο πολύ απασχολημένος που δεν σήκωσε

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεόραση και διαφήμιση

Τηλεόραση και διαφήμιση Τηλεόραση και διαφήμιση Δείτε τι έγραψαν μερικά παιδιά για τις διαφημίσεις:... Σε κάθε σπίτι σήμερα έχει μπει η τηλεόραση και, όπως γνωρίζουμε, κάθε μέρα βομβαρδιζόμαστε από τις διάφορες διαφημίσεις που

Διαβάστε περισσότερα

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα Από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Λοιπόν, ήθελα να µιλήσω για δυο πράγµατα που νοµίζω δεν συνδέονται πάντα αλλά, πραγµατικά θα τους άξιζε µια σύνδεση. Το ένα είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟN ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 12 Μαΐου 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟN ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 12 Μαΐου 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟN ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 12 Μαΐου 2008 Ομιλία του Υφυπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων κ. Ανδρέα Λυκουρέντζου στην ημερίδα με θέμα «Η Αισθητική Αγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά.

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. 1 Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. Ψάχνοντας από το εσωτερικό κάποιων εφημερίδων μέχρι σε πιο εξειδικευμένα περιοδικά και βιβλία σίγουρα θα έχουμε διαβάσει ή θα έχουμε τέλος πάντων πληροφορηθεί,

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί.

Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί. 1 Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί. Η θεραπεία απεξάρτησης μπορεί να προσφέρει τα μέγιστα στο

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα