ΑΙΤΙΕΣ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΤΟΥ 2007 ΣΤΙΣ Η.Π.Α. ΠΟΥ ΕΠΕΚΤΑΘΗΚΕ ΣΕ ΟΛΟΝ ΤΟ ΔΥΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ & ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΠΥΡΟΔΟΤΗΣΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΙΤΙΕΣ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΤΟΥ 2007 ΣΤΙΣ Η.Π.Α. ΠΟΥ ΕΠΕΚΤΑΘΗΚΕ ΣΕ ΟΛΟΝ ΤΟ ΔΥΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ & ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΠΥΡΟΔΟΤΗΣΗΣ"

Transcript

1 ΑΙΤΙΕΣ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΤΟΥ 2007 ΣΤΙΣ Η.Π.Α. ΠΟΥ ΕΠΕΚΤΑΘΗΚΕ ΣΕ ΟΛΟΝ ΤΟ ΔΥΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ & ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΠΥΡΟΔΟΤΗΣΗΣ (Εισήγηση σε στελέχη της Εμπορικής Τραπέζης και της Credit Agricole τον Μάρτιο 2009) Η επιστήμη της μακροοικονομίας ασχολείται κατά κύριο λόγο με τη μελέτη, εξήγηση και πρόβλεψη των παγκόσμιων οικονομικών κύκλων. Η επιστημονική έρευνα και ο όγκος της γνώσης στη μακροοικονομία πολλαπλασιάστηκε στον απόηχο και τη νεκροψία της οικονομικής κρίσης του στις ΗΠΑ. Από τότε, έχουν εξηγηθεί τα περισσότερα μακροοικονομικά φαινόμενα και έχουν εφευρεθεί μέτρα και τακτικές που πρέπει να ακολουθηθούν από τα κράτη για να μετριάσουν αλλά και να προλάβουν τις διακυμάνσεις στην οικονομική δραστηριότητα και τις συνεπακόλουθες επαχθείς κοινωνικές συνέπειες. Η διαχείριση της οικονομίας όμως διαφαίνεται να είναι ιδιαίτερα δύσκολη, και δεν προσιδιάζει καθόλου σε μία μηχανή, όπου εάν ανοίξουμε τον ένα διακόπτη τότε θα γίνει αυτό, ενώ αν πιέσουμε τον άλλο μοχλό τότε θα γίνει το άλλο. Σε μία οικονομία, το τι θα πράξουν ο ιδιωτικός τομέας και τα νοικοκυριά εξαρτάται από το πώς θα εκλάβουν τα εξαγγελλόμενα από το κράτος οικονομικά μέτρα. Το πώς ερμηνεύουν τα εξαγγελλόμενα μέτρα της κυβέρνησης και τι προσδοκούν για το μέλλον ο ιδιωτικός τομέας και τα νοικοκυριά εξαρτάται, ως επί το πλείστον, από την παρελθούσα συμπεριφορά της κυβέρνησης. Η κυβέρνηση από την άλλη μεριά, σχεδιάζει και εξαγγέλλει οικονομικά μέτρα υπολογισμένα στις προσδοκίες της για το πώς θα αντιδράσουν ο ιδιωτικός τομέας και τα νοικοκυριά. Συνεπώς, κινούμαστε στη σφαίρα της θεωρίας παιγνίων και των συστημάτων αλληλοεπίδρασης, και όχι ενός απλού ντετερμινισμού. Δυστυχώς όμως, εδώ παρεμβαίνει ο πολιτικός κύκλος ο οποίος είναι κοντόφθαλμος, αφού οι πολιτικοί ενδιαφέρονται πρωτίστως να επανεκλεγούν στις επόμενες εκλογές σε τρία ή τέσσερα χρόνια και πιέζονται από τους ψηφοφόρους τους για να μην λαμβάνουν επώδυνα μέτρα που μπορεί όμως να είναι απαραίτητα. Επιπλέον, τα οικονομετρικά στοιχεία συλλέγονται με σχετικά μεγάλη καθυστέρηση, με αποτέλεσμα οι στρατηγικές αποφάσεις να κινδυνεύουν να βασιστούν, και πολλές φορές βασίζονται, σε εσφαλμένα στοιχεία. Η διαχείριση μίας οικονομίας αποβαίνει τελικά πολύ δύσκολο έργο. Για παράδειγμα, η οικονομική κρίση του προκλήθηκε από την κατακόρυφης αύξηση της τιμής του πετρελαίου λόγω του πολέμου του Κόλπου, που ανάγκασε τον κόσμο να μειώσει τη κατανάλωση και την αποταμίευσή του. Αυτό με τη σειρά της, προέτρεψε τις ιδιωτικές τράπεζες να αυξήσουν τα επιτόκια καταθέσεων για να αυξηθούν και πάλι οι αποταμιεύσεις σε ένα ικανοποιητικό επίπεδο. Η αύξηση των επιτοκίων όμως προκάλεσε μείωση των επενδύσεων. Η κυβέρνηση του George H. W. Bush (πατέρα) τότε αποφάσισε να αυξήσει τη φορολογία καθώς και να δανειστεί για να χρηματοδοτήσει κρατικές δαπάνες (παρεμβαίνει το κράτος δηλαδή σαν ένας μεγάλος καταναλωτής για να αντικαταστήσει τη μείωση της κατανάλωσης των ιδιωτών). Αυτές οι κρατικές δαπάνες όμως δεν έγιναν ούτε στον σωστό χρόνο, ούτε στο σωστό ύψος, με αποτέλεσμα αυτή η διόρθωση να ταράξει περισσότερο τη μακροοικονομική κατάσταση. Ευτυχώς, η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ (η Fed) παρενέβη πάλι και μείωσε τα τραπεζικά επιτόκια με ένα μηχανισμό (αγόρασε σωρηδόν κρατικά ομόλογα), και επέφερε την ισορροπία ύστερα από κάποια χρόνια. Δεύτερο παράδειγμα. Η κρίση του 2001 από την άλλη μεριά, δημιουργήθηκε από εσφαλμένες επενδύσεις στη φούσκα των εταιρειών dot com. Σίγουρα το διαδίκτυο είναι μεγάλη εφεύρεση, αλλά δημιουργήθηκαν πάμπολλες εταιρείες στην Καλιφόρνια με τραπεζικά δάνεια και ιδιωτικά κεφάλαια από τα Χρηματιστήρια που ήλπιζαν να αποκομίσουν τεράστια κέρδη σχεδιάζοντας Διαδικτυακούς ιστότοπους (web sites) για εταιρείες που ήθελαν να διαφημιστούν. Το Διαδίκτυο (Ιnternet) είναι μεγάλη εφεύρεση, όχι όμως και ο σχεδιασμός ιστοσελίδων. Όταν λίγο αργότερα ξεφούσκωσε και αυτή η μόδα των σχεδιαστών ιστοσελίδων, ο κόσμος έχασε πολλά χρήματα από το χρηματιστήριο που είχαν διοχετευτεί σε σχεδόν άχρηστες εταιρείες, και δημιουργήθηκε μία σχετικά ήπια κρίση. Η τρομοκρατική επίθεση της

2 2001 στους δύο πύργους ενέτεινε λίγο παραπάνω τη κρίση. Η Fed όμως παρενέβη και πάλι και με τους γνωστούς μηχανισμούς που είχε στα χέρια της απάλυνε τη κρίση ύστερα από ένα χρόνο. Αυτή η τελευταία κρίση του 2007 έχει βαθύτερες και διαφορετικές αιτίες από τις προηγούμενες δύο που προκλήθηκαν από καθυστερημένες και εσφαλμένες κρατικές παρεμβάσεις/διορθώσεις. Αλλά, ας ξεκινήσουμε πρώτα από τον ΜΗΧΑΝΙΣΜΟ που προκάλεσε την κρίση αυτή. Τι ακριβώς έγινε; Μετά τον Πόλεμο του Κόλπου, στο τέλος της δεκαετίας του 1990 τα Ασιατικά κράτη (Ινδονησία, Χόνγκ Κόνγκ, Βιετνάμ, Ιαπωνία) που παρήγαγαν το ¼ του παγκόσμιου ακαθάριστου προϊόντος υπέστησαν σοβαρότατη οικονομική κρίση που δεν απείχε πολύ από το Αμερικανικό Κραχ του Όταν τελικά η Κίνα, η Σιγκαπούρη, τα πετρελαιο-παραγωγικά κράτη του Περσικού Κόλπου και οι λοιπές Ασιατικές χώρες κατάφεραν και βγήκαν από τη κρίση, πολλά με τη βοήθεια των πολύ σκληρών μέτρων του ΔΝΤ, αποφάσισαν ποτέ πια να μην ξαναβρεθούν στην πολύ δυσάρεστη κατάσταση να ξαναπέσουν στην αγκαλιά του ΔΝΤ και των ξένων τραπεζών. Αποφάσισαν ότι ο μόνος τρόπος να πλουτίσουν ήταν να στηριχθούν ολοκληρωτικά στις δικές τους δυνάμεις διαμέσου των εξαγωγών και των αποταμιεύσεων. Οι Κινέζοι αποταμιεύουν το 40% του εισοδήματός τους, κυρίως διότι δεν υπάρχει το αντίστοιχο ΙΚΑ στη χώρα τους, ούτε καμία ουσιαστική κοινωνική προστατευτική πολιτική. Ως αποτέλεσμα, οι Ασιατικές τράπεζες πλημμύρισαν από αποταμιεύσεις, και φυσικά με τη σειρά τους τις επένδυσαν σε τράπεζες των ΗΠΑ γιατί εκεί κέρδιζαν υψηλότερα επιτόκια, αφού οι ΗΠΑ ήταν η ισχυρότερη οικονομία του κόσμου. Στις ΗΠΑ από την άλλη πλευρά υπήρχε οικονομική ηρεμία και ευημερία για αρκετό χρονικό διάστημα. Η απόβαση στο Αφγανιστάν και Ιράκ δεν επέφεραν άλλα τρομοκρατικά κτυπήματα στις ΗΠΑ. Σταδιακά δημιουργήθηκε ένα κλίμα ευφορίας. Και όταν όλα αυτά τα βουνά μετρητών ήρθαν στις ΗΠΑ τροφοδότησαν τον υπερκαταναλωτισμό των Δυτικών καταναλωτών καθώς και τα ριψοκίνδυνα χαμηλότοκα δάνεια των Δυτικών τραπεζών, που δεν ήταν μόνο subprime στεγαστικά. Ο υπερκαταναλωτισμός με δάνεια έφθασε σε πολύ υψηλό σημείο, σχεδόν κωμικό. Πουλιόντουσαν μηχανικά πλατινένια ελβετικά ρολόγια χειρός με μηχανισμό που διόρθωνε ακόμη και το γυροσκοπικό φαινόμενο της περιστροφής της γης, που κόστιζαν δολλάρια το καθένα. Ακόμα και αυτά ήταν μικρότερης ακριβείας από ρολόγια quartz που κόστιζαν 60 δολλάρια το καθένα. Και δεν έφθανε μόνο αυτό. Επειδή πολλοί είχαν αγοράσει πεντέξι από αυτά τα μηχανικά ρολόγια, και τα άλλαζαν δύο με τρεις φορές την ημέρα, πουλιόντουσαν και θήκες των πέντε ρολογιών που κραδαινόντουσαν με μπαταρία, ούτως ώστε να κρατιούνται τα κρεμασμένα εκεί ρολόγια πάντα κουρδισμένα. Αυτές οι θήκες κόστιζαν δολλάρια η κάθε μία. Η πλημμύρα των φθηνών στεγαστικών δανείων προκάλεσαν την υπέρμετρη αύξηση των τιμών των ακινήτων. Τα μαθήματα από την ιστορία για το τι συνήθως έπεται ύστερα από τέτοιες υπέρμετρες αυξήσεις αγνοήθηκαν. Και τα subprime στεγαστικά και τα άλλα θαλασσοδάνεια κάποια στιγμή στο 2007 άρχισαν μην αποπληρώνονται. Ο πρώην διοικητής της Lehman Brothers κος. Dick Fuld είχε παρατηρήσει ότι η τραπεζική πίστωση αυξάνεται αριθμητικά αλλά μειώνεται γεωμετρικά. Δυστυχώς για τον ίδιο βγήκε σωστός. Τότε, οι τράπεζες επινόησαν έναν πανούργο τρόπο να διαμοιράσουν όλα αυτά τα επισφαλέστατα δάνεια σε άλλες τράπεζες ανά τον κόσμο. Πώλησαν φέτες-φέτες αυτά τα δάνεια σε επενδυτικές τράπεζες της Ευρώπης, της Ιαπωνίας αλλά και εντός των ΗΠΑ. Η διαδικασία αυτή λέγεται τιτλοποίηση-securitization. Οι αγοράστριες τράπεζες δεν φανταζόντουσαν τι συνέβαινε. Ούτε οι οίκοι αξιολόγησης (Standard & Poor s, Fitch, κλπ.) βαθμολόγησαν αυτά τα δάνεια ως επισφαλή και ριψοκίνδυνα για κάποιο περίεργο λόγο. 2

3 Τυφλωμένες από υψηλά κέρδη εκείνη την εποχή και από την ηρεμία και ευφορία που επικρατούσε την εποχή εκείνη, έπεσαν στην παγίδα και τα αγόρασαν έτσι φθηνά που πουλιόντουσαν για να τις δελεάσουν, με αποτέλεσμα να δηλητηριασθεί με αυτά τα σαθρά δάνεια όλος ο κόσμος. Όταν η παράλογη φούσκα των ακινήτων φάνηκε πρώτη φορά ότι θα έσκαζε τον Φεβρουάριο 2007, αυτοί οι εξωτερικοί επενδυτές, στις ΗΠΑ και ανά τον κόσμο, δεν ενδιαφέρονταν να κρατήσουν τις φέτες των δανείων που είχαν αγοράσει δίδοντας μία δεύτερη ευκαιρία στους δανεισμένους να κρατήσουν τα σπίτια τους και να προσπαθήσουν να τα εξοφλήσουν σταδιακά. Δεν είχαν ούτε καν το προσωπικό. Απλώς κατέσχεαν τα ακίνητα! Από τα 8 τρισεκατομ. δολάρια που χάθηκαν, οι δανεισμένοι έχασαν 7 και οι επενδυτές 1. Ο Paul Krugman, καθηγητής οικονομίας & διεθνών σχέσεων στο Princeton University και κάτοχος βραβείου Nobel 2008, πιστεύει ότι η κατάργηση του Glass-Steagal Act 1933 που διαχώρισε τις τράπεζες σε εμπορικές (που δέχονται καταθέσεις και οι επενδυτικές τους δραστηριότητες είναι περιορισμένες και υποκείμενες σε κρατικό έλεγχο) και σε επενδυτικές (που δεν δέχονται καταθέσεις) τον Νοέμβριο 1999 επί Bill Clinton, ξαναδημιούργησε τις προϋποθέσεις εκείνες που έκαναν το μεγάλο κραχ του 1929 δυνατό. To 2004 o Alan Greenspan, τότε διοικητής του Fed, την υμνολογούσε την κατάργηση αυτή ως great financial innovation, χωρίς να συνειδητοποιήσει ότι το χρηματοπιστωτικό σύστημα είχε γίνει ευάλωτο σε σπεκουλαδόρικες κινήσεις. Αν είχε αντιληφθεί εγκαίρως τι επρόκειτο να γίνει, σίγουρα θα είχε υπαγάγει σε κρατικό έλεγχο όλο αυτό το «παρατραπεζικό» (shadow) κύκλωμα των Hedge Funds (George Soros, Julian Robertson, κλπ.) που διακινούσαν τα τιτλοποιημένα θαλασσοδάνεια. Και η συντριβή ήρθε. Μέσα σε δύο μόνο ημέρες του Σεπτεμβρίου 2008 οι Αμερικανοί τράβηξαν από τις τραπεζικές τους καταθέσεις 150 δισεκατομμύρια δολλάρια. Αυτός ο φόβος μεταδόθηκε σε όλες τις Ευρωπαϊκές χώρες. Και πήγανε και τα περίπλοκα μαθηματικά μοντέλα των χρηματιστηριακών εταιρειών στο αποχωρητήριο μαζί με τις μετοχές. (Τα ευρέως διαδεδομένα μαθηματικά μοντέλα που χρησιμοποιήθηκαν στην αγορά παραγώγων βοήθησαν στην διάδοση του πανικού. Το μοντέλο των Black και Scholes έχει τόσες απλοποιημένες παραδοχές που τελικά δεν απεικονίζει την πραγματικότητα. Τα μαθηματικά που χρησιμοποιούν για να περιγράψουν την κίνηση των μετοχών προέρχονται από τις γνωστές εξισώσεις διάχυσης της θερμότητας του Fourier το Πρεσβεύουν ότι οι τιμές των μετοχών ακολουθούν μία ήπια random walk από την τιμή ισορροπίας περίπου σαν κόκκοι γύρης κινούμενοι τυχαία, όπως η κίνηση Brown-την οποία εξήγησε ο Albert Einstein το 1905 και τιμήθηκε με το βραβείο Nobel της φυσικής-όχι για τη θεωρία του της σχετικότητας. Στην πραγματικότητα, οι τιμές των μετοχών κινούνται πολύ πιο βίαια. Ο Αμερικανός φυσικός κβαντικής μηχανικής Emanuel Derman επέφερε μία διόρθωση στο μοντέλο εισαγάγοντας απότομες και αναπάντεχες διακυμάνσεις. Άλλοι επέφεραν κι άλλες τροποποιήσεις, με αποτέλεσμα τα μοντέλα να γίνουν τόσο περίπλοκα που έγιναν δύσχρηστα. Τελικά, μόνο ένας μαθηματικός τύπος διαφαίνεται ότι πρέπει να χρησιμοποιείται από τους επενδυτές και κανένας άλλος : Υποτιθέστω ότι κάποιος επενδυτής έχει κατανείμει το 60% της περιουσίας του στην επένδυση Α με εκτιμώμενο κέρδος r(a) 10% και διακύμανση (σ(a), standard deviation) 8,66%, και το υπόλοιπο 40% της περιουσίας του στην επένδυση τύπου Β με εκτιμώμενο κέρδος r(b) 15% και διακύμανση σ(β) 12%. Έστω ακόμα, ότι η covariance (συνδιακύμανση) ρ(αβ) μεταξύ των Α και Β είναι +70%, δηλ. εάν αυξηθεί η Α τότε και η Β θα αυξηθεί κατά το 70% της Α. Δεν υπάρχουν παντελώς ανεξάρτητες επενδύσεις σήμερα. Το εκτιμώμενο κέρδος του συνόλου είναι: 3

4 r = 0,60 x 0,10 + 0,40 x 0,15 = 0,12 H εκτιμώμενη διακύμανση είναι: σ(αβ)^2 = [0,60^2 x 0,0866^2] + [0,40^2 x 0,12^2] + [2 x 0,60 x 0,40 x 0,70 x 0,0866 x 0,12] = 0, = 0,0922^2, δηλ. 9,22%. Αλλάζοντας τα ποσοστά κατανομής της περιουσίας του και πιθανώς επιλέγοντας δύο χαρτοφυλάκια μα αρνητική συνδιακύμανση μεταξύ τους για αλληλοεξουδετέρωση κινδύνων, κάποιος μπορεί να ελαχιστοποιήσει την συνολική διακύμανση και συνεπώς το ρίσκο του). Πολλοί κατηγορούν τον Alan Greenspan, διοικητή της Fed από το 1987 μέχρι τον Φεβρουάριο του 2006 (πριν ξεσπάσει ή μάλλον πριν ξεσκεπασθεί η κρίση) ότι δεν συνειδητοποίησε τι ερχόταν και ότι καθυστέρησε να αυξήσει τα τραπεζικά επιτόκια εγκαίρως ούτως ώστε να μειωθούν και οι ήδη υπέρμετρες τιμές των ακινήτων. Στον απόηχο της κρίσης, πολλοί πιστεύουν ότι οι επενδυτές που ανέλαβαν αυτούς τους κατά πολύ μεγαλύτερους κινδύνους από αυτούς που επέβαλε ο κοινός νους δεν πρέπει να βοηθηθούν και να γλυτώσουν, αλλά να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες των αποφάσεών τους. Το Κογκρέσο όμως πιστεύει ότι η τρύπα που άνοιξε στη Wall Street είναι τόσο μεγάλη που η ολκή που δημιουργήθηκε θα σκεπάσει όλους τους επενδυτές και καταναλωτές, φρόνιμους και άφρονες, και έτσι δικαιολογείται τάχιστη κρατική παρέμβαση με χρήματα των Αμερικανών φορολογουμένων. Αλλά όλα τα παραπάνω αποτελούν ουσιαστικά τον μηχανισμό με τον οποίο δημιουργήθηκε η κρίση. Η βαθύτερη ΑΙΤΙΑ είναι η παρακάτω: O καπιταλισμός φαίνεται ότι εφαρμόστηκε με μεγάλη επιτυχία στην Βόρειο Αμερική μετά το τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Δημιούργησε τις προϋποθέσεις για ένα ευνομούμενο κράτος που επέτρεψε μια τεχνολογική πρόοδο και ανάπτυξη άνευ προηγουμένου. Υπολογίζεται ότι ο άνθρωπος έμαθε τόσα τα τελευταία πενήντα χρόνια μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο όσα ήξερε και πριν από αυτόν. Η Ευρώπη από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού ακολούθησε διαφορετικό δρόμο μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, αυτόν του μικτού καπιταλισμού και σοσιαλισμού, και μετετράπη σε μια απέραντη ζώνη καταστροφής. Όμως, ο καπιταλισμός απεδείχθη ότι ήταν πολύ αποτελεσματικότερος από ότι αναμενόταν, και η ψαλίδα εισοδημάτων άρχισε να ανοίγει σταδιακά στις ΗΠΑ τα τελευταία είκοσι χρόνια. Ο καπιταλισμός, η οικονομική ελευθερία και η δημοκρατία έδωσαν σε όλους ίσες ευκαιρίες να διακριθούν. Ο μισθός του εργαζόμενου με εισόδημα μόλις πάνω από το 90% όλων των εργαζομένων αυξήθηκε κατά 65% περίπου στο χρονικό διάστημα από τον μισθό του εργαζόμενου με εισόδημα μόλις πάνω από το 10% όλων των εργαζομένων. Αυτό ονομάζεται ψαλίδα μισθών Το 1975 ο εργαζόμενος του 90% κέρδιζε τριπλάσιο εισόδημα από τον εργαζόμενο του 10%, ενώ το 2005 η διαφορά είχε ανέλθει στο πενταπλάσιο. Ακόμα και οι πολύ πλούσιοι Αμερικανοί είναι «εργαζόμενοι πλούσιοι» - επιχειρηματίες όπως ο Bill Gatesπαρά «αδρανείς πλούσιοι» του 19 ου και αρχών 20 ου αιώνα. Το 80% του εισοδήματος του πλουσιότερου 0,01% των Αμερικανών προέρχεται από μισθούς και κέρδη επιχειρηματικής δραστηριότητας παρά από ενοίκια και μερίσματα μετοχών και τόκων κρατικών ομολόγων. 4

5 Το μεγαλύτερο τμήμα της αύξησης της ψαλίδας είναι στην κορυφή παρά στα μεσαία και χαμηλά στρώματα. Και αποδίδεται κυρίως στην πανεπιστημιακή εκπαίδευση (college premium ονομάζεται στην διεθνή βιβλιογραφία). Η άνευ προηγουμένου τεχνολογική πρόοδος στις ΗΠΑ απαιτεί από την εργατική της δύναμη να αποκτά ολοένα και περισσότερες τεχνικές γνώσεις και ικανότητες. Οι μεταπτυχιακές σπουδές πλέον θεωρούνται απαραίτητες σε αντίθεση με τη δεκαετία του 1950 που το απολυτήριο γυμνασίου θεωρείτο ικανοποιητικό. Όμως, ο αριθμός των αποφοιτησάντων σε πανεπιστήμιο στις ΗΠΑ δεν μεγάλωνε όσο απαιτείτο τα τελευταία χρόνια. Διαφαίνεται ύστερα από ενδελεχείς μελέτες ότι το εκπαιδευτικό σύστημα σε επίπεδο σχολείων είναι ανεπαρκές και δεν προετοιμάζει σωστά τους μαθητές να μπουν στο πανεπιστήμιο και να το τελειώσουν. Πολλοί σταματούν τις πανεπιστημιακές σπουδές τους στη μέση. Τα αμερικανικά πανεπιστήμια είναι από τα καλύτερα στον κόσμο, αλλά λίγοι Αμερικανοί σπουδάζουν εκεί και ακόμα λιγότεροι αποφοιτούν και απολαμβάνουν υψηλές αποδοχές. Κοινωνιολόγοι και οικονομολόγοι έχουν ανιχνεύσει κάποιες αιτίες για το ανεπαρκές σχολικό επίπεδο των Αμερικανών. Μια αναπτυσσόμενη κοινωνική ανισότητα, ασταθείς οικογένειες, κακή διατροφή, και τέλος το αυξανόμενο κόστος της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης-όχι μόνο τα ιδιωτικά πανεπιστήμια είναι πολύ ακριβά αλλά και τα δημόσια τώρα με τις πολύ μειωμένες κρατικές ενισχύσεις. Το να χαραμιστεί ένα μυαλό είναι φοβερό και στην Αμερική διαφαίνεται ότι χαραμίζονται πολλά. Άλλοι λόγοι που έχουν προταθεί ως εξήγηση της αυξανόμενης ψαλίδας στην Αμερική είναι η εισροή αλλοδαπών μεταναστών χαμηλών τεχνικών ικανοτήτων, η μετανάστευση Αμερικανικών εργοστασίων στο εξωτερικό, η είσοδος των γυναικών στον εργασιακό χώρο παράλληλα με την άνοδο στην χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών, καθώς και η μείωση των συντελεστών προσωπικής φορολογίας που παρότρυνε την σκληρή εργασία και την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας. Όλα αυτά συντείνουν στην αυξανόμενη ανισότητα. Η ανισότητα στην εκπαίδευση είναι ιδιαζόντως ύπουλη στο ότι περιορίζει τις ίσες ευκαιρίες και χαραμίζει ταλέντα. Υπονομεύει τα θεμέλια του καπιταλισμού και της οικονομικής ελευθερίας. Μια σοκαριστική μελέτη του National Geographic Society το 2002 (παραμονές της απόβασης στο Ιράκ) έδειξε ότι το 85% των νεαρών Αμερικανών δεν μπορούσαν να βρουν στον χάρτη ούτε το Ιράκ ούτε το Αφγανιστάν, το 60% δεν μπορούσε να βρεί τη Μεγάλη Βρετανία και το 29% δεν μπορούσε να δείξει με το δάκτυλο τον Ειρηνικό Ωκεανό στον χάρτη! Επιπλέον, πολύ λίγοι Αμερικανοί μαθαίνουν ξένες γλώσσες. Τώρα, υπεισέρχονται οι πολιτικοί. Έχουν αντιληφθεί ότι η καλύτερη σχολική εκπαίδευση είναι μέρος της επίλυσης του προβλήματος της κοινωνικής ανισότητας και των χαμένων ταλέντων. Η φορολόγηση και αναδιανομή του πλούτου είναι μία εναλλακτική λύση, αλλά διαφαίνεται ότι αυτή η κοινωνική ανισότητα έχει πολώσει το Κογκρέσο και έχει κάνει πολύ δύσκολη τη συμφωνία σε αυτά τα θέματα μεταξύ Ρεπουμπλικάνων και Δημοκρατικών. Εκτός αυτού, χρειάζονται τουλάχιστον είκοσι χρόνια για να εκπαιδευτεί ο γενικός πληθυσμός. Όμως έχουν μόνο τέσσερα χρόνια μέχρι τις επόμενες εκλογές. Συνεπώς, εφηύραν άλλες μεθόδους να βελτιώσουν το βιοτικό επίπεδο των ψηφοφόρων τους. «ΤΑΪΣΤΕ ΤΟΥΣ ΦΘΗΝΑ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΔΑΝΕΙΑ ΕΓΓΥΗΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ». Αυτό εκτός των άλλων, θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας στον τραπεζικό και κατασκευαστικό κλάδο, και από την αναμενόμενη αύξηση των τιμών των κατοικιών θα προσδώσει στον κόσμο ένα αίσθημα πλούτου που και αυτό με τη σειρά του θα χρηματοδοτήσει την κατανάλωση. Και όλα είναι ασφαλή, όσο ασφαλή είναι και τα σπίτια, τουλάχιστον για τώρα Χρησιμοποίησαν τις δύο ημικρατικές στεγαστικές τράπεζες, την Fannie May και την μικρότερη Freddie Mac για να εγγυηθούν στεγαστικά δάνεια που ήξεραν πολύ καλά ότι δεν έπρεπε καθόλου να χορηγηθούν. Αυτά δε τα αποταμιευτικά βουνά που ήρθαν από την Ασία, τους ήρθαν κουτί. Το ψέλλισε ο Alan Greenspan στην αυτοβιογραφία του, ότι στο τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, περίπου το μισό 5

6 των Αμερικανών κατείχε το δικό του σπίτι, ενώ τώρα, περίπου το ένα τρίτο. Την τελευταία δεκαετία δε κυρίως ισπανόφωνοι και Αφρο-αμερικανοί απέκτησαν το δικό τους σπίτι με τέτοια εγγυημένα από το κράτος θαλασσοδάνεια, επιλύοντας ένα πολύ οξύ πολιτικό πρόβλημα. Όσο και αν ακούγεται κυνικό, τα εύκολα δάνεια έχουν χρησιμοποιηθεί πολλές φορές στην οικονομική ιστορία σαν ανακουφιστικό παυσίπονο από τις εκάστοτε κυβερνήσεις που αδυνατούν να αντιμετωπίσουν κατά μέτωπο τις βαθύτερες κοινωνικές ανισότητες και εντάσεις. Κάπως έτσι προκλήθηκε και η Αμερικανική κρίση του Οι μικρομεσαίοι Αμερικανοί αγρότες έμεναν πίσω οικονομικά και κοινωνικά από τους αυξανόμενους βιομηχανικούς εργάτες των πόλεων και υποστήριξαν διάφορα λαϊκίστικα πολιτικά κόμματα τα οποία με τη σειρά τους απαίτησαν εύκολα τραπεζικά δάνεια. Ο υπερβολικός αριθμός των χαμηλότοκων και ριψοκίνδυνων αγροτικών δανείων ήταν ένας από του κύριους λόγους του μεγάλου Κραχ του Άρα, αυτή διαφαίνεται να ήταν η βαθύτερη αιτία της χρηματοπιστωτικής κρίσης του Ο κόσμος σίγουρα χρειάζεται μία καλύτερη εποπτεία και κανόνες όλου του τραπεζικού συστήματος, προστατευμένη από τους εκάστοτε πολιτικούς, για να θωρακιστεί εναντίον μελλοντικών κρίσεων. Αν μπορέσει να εξευρεθεί ένα σύστημα που να επιτρέπει την καινοτόμα και δυναμική χρηματοδοτική στρατηγική χωρίς όμως τους υπερβολικούς κινδύνους και αυτή την αλλοπρόσαλλη συμπεριφορά των τραπεζικών, σίγουρα θα αποβεί για το καλό όλων μας. Πολλοί διερωτήθηκαν γιατί η μακροοικονομική θεωρία στάθηκε ανίκανη να προβλέψει αυτό το καταστροφικό συμβάν. Πρώτον, το προέβλεψε. Με αυτή την κατακόρυφη αύξηση της κατανάλωσης σε πραγματικά ανούσια πράγματα και την κατακόρυφη μείωση των εφευρέσεων και επινοήσεων, οι διορατικοί πανεπιστημιακοί ανά τον κόσμο φυσικά και το προέβλεψαν. Απλά, υπήρχαν πολλά ισχυρά συμφέροντα που κερδοσκοπούσαν από αυτή τη φρενήρη κατανάλωση. Δεύτερον, ήταν πράγματι τόσο απροσδόκητη; Δεν νομίζω, προσωπικά. Ο Κικέρων έλεγε «Cui bono?» ( προς όφελος ποίου; ) Με αυτό ως γνώμονα, ας εξετάσουμε τι προηγήθηκε και τι έγινε μετά την οξεία φάση της ύφεσης. Τον Φεβρουάριο του 2006 έληξε η θητεία του Alan Greenspan ως διοικητή της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ ( the Fed ) και αντικαταστάθηκε από τον Ben Bernanke, καθηγητή μακροοικονομίας στο Πανεπιστήμιο του Princeton, ο οποίος είχε αφιερώσει όλη του την ακαδημαϊκή καριέρα στην νεκροψία του μεγάλου κραχ του Μα ούτε που να το περίμεναν! Αν μελετήσει κανείς το διεθνές πολιτικό-στρατιωτικό σκηνικό, θα δει μια πολύ ανησυχητική κατάσταση. Η άνοδος της Κίνας προερχόμενη από την παραγωγή μπλουζών και παιχνιδιών, συνοδεύεται και από έναν πανίσχυρο πολεμικό ναυτικό, για να προστατεύουν το Κινεζικό εμπορικό ναυτικό, λένε. Ολόκληρος ο πληθυσμός της Κίνας, ξεπερνά τα 1,3 δισεκατομμύρια άνθρωποι, διοικούνται από 4 μόνο ανθρώπους (μία εκ των οποίων είναι μία ηλικιωμένη κυρία-φαντάζομαι η ισχυρότερη γυναίκα του κόσμου). Είναι μία στυγνή δικτατορία σε στυλ Μάο που στηρίζεται στην αέναη οικονομική ανάπτυξη εξαγοράζοντας έτσι όποιες απαιτήσεις των Κινέζων για δημοκρατία και οικονομική ελευθερία. Ρώτησαν τον George W. Bush τι τον φόβιζε περισσότερο. «Μία τρομοκρατική ενέργεια στο εσωτερικό των ΗΠΑ». Έθεσαν την ίδια ερώτηση και στον Hu Jintao. «Μία μείωση της οικονομικής ανάπτυξης». Μελετώντας λίγο βαθύτερα, θα δούμε ότι η Κίνα είναι αναπτυγμένη κυρίως στα παράλια όπου υπάρχει το διεθνές εμπόριο με προπομπό το Χονγκ Κονγκ που κατέλαβε το 1997 από τους Βρετανούς χωρίς ποτέ να ρωτήσει τους κατοίκους του Χονγκ Κονγκ. Γι αυτό και θέλει να καταλάβει και την εργατική και εφευρετική Ταϊβάν. Το Μέγα Μυστήριο του Needham ισχύει-οι αναγνώστες παροτρύνονται να διαβάσουν στο διαδίκτυο γιατί στην αρχαία Κίνα είχαν γίνει τόσες πολλές εφευρέσεις ενώ μετά απολύτως τίποτα. 6

7 Το ίδιο συμβαίνει και με τη γειτονική μας Ρωσία, η οποία κι αυτή έχει να επιδείξει μηδενική τεχνολογική ανάπτυξη (εκτός από τον στρατιωτικό τομέα) και μία δικτατορία τύπου Στάλιν και Μπρέζνιεφ. Οι κακόμοιροι Ρώσοι δεν έχουν ουδεμία εμπειρία από δημοκρατικά καθεστώτα και είναι έρμαιοι του καθενός Πούτιν. Έχει δε συμπράξει ο Πούτιν με την Κίνα, το Ιράν και την Συρία και έχουν δημιουργήσει την Shanghai Cooperation Organization (SGO) αντιπροσωπεύοντας, για μένα προσωπικά, τις δυνάμεις του Κακού. Υποστηρίζουν όλοι μαζί μία πανισλαμιστική ένοπλη επανάσταση για την αναβίωση του Ιράν, την παλαιά Περσική αυτοκρατορία ως τοπική ηγεμονική δύναμη, υποστηριζόμενη με το δικό της πυρηνικό οπλοστάσιο, για να αποκρούσει μία Δυτική επέκταση σε αυτή τη περιοχή. Καμία ειρήνη με το Ισραήλ, ούτε ανεξάρτητο Παλαιστινιακό κράτος, μέχρις ότου ιδρυθεί ένα ισλαμικό καθεστώς σε όλη τη Μέση Ανατολή εκδιώκοντας οποιαδήποτε Δυτική επιρροή στη περιοχή. Ευτυχώς περικλείονται από την φιλοδυτική Σαουδική Αραβία (για δικούς της όμως λόγους), την φιλοδυτική Ινδία (την μεγαλύτερη δημοκρατία του κόσμου) και την φιλοδυτική Ιαπωνία. Φυσικά, το Βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας με τους πρίγκιπες και τον βασιλιά τους περίπου 86 ετών (γιατί δεν θυμάται πότε ακριβώς γεννήθηκε!) φοβάται πολύ αυτήν την άνοδο του Ιράν στο Ισλαμικό στερέωμα και προτιμά την διατήρηση του θεοκρατικού τους καθεστώτος. Ενδέχεται η Ισραηλινοπαλαιστινιακή διελκυστίνδα να καθοδηγείται από το Βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας αποσκοπώντας να αναβάλλει επ αόριστον τον όποιο εκδημοκρατισμό του Ισλάμ ενόψει του κινδύνου από τους Εβραίους μπαμπούλες, επ αμοιβή βέβαια, και τη διατήρηση της ηγεμονίας τους στο Ισλάμ. Έτσι, το όραμα του Francis Fukuyama περί επέλευσης παγκόσμιας ειρήνης που θα την επέφερε η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη και η παγκοσμιοποίηση των διεθνών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων που σηματοδοτεί και το τέλος της Ιστορίας γενικότερα, αφού η Ιστορία ουσιαστικά είναι η εξιστόρηση πολέμων, αποδεικνύεται αυταπάτη. Οι αρχικές προβλέψεις του Samuel P. Huntington περί σύγκρουσης των πολιτισμών και συγκεκριμένα μεταξύ του ριζοσπαστικού Ισλάμ και της εκκοσμικευμένης Δύσης για τη δήθεν διάρρηξη και μόλυνση της ιδεολογίας του Ισλάμ επανέρχονται. Ένας διπλωμάτης του 19 ου αιώνα θα αναγνώριζε την διεθνή κατάσταση αμέσως. Ποια η θέση των ΗΠΑ σ αυτήν το διεθνές πολιτικο-στρατιωτικό στερέωμα και πως συνδέεται με αυτή τη κρίση; Κάποτε ήταν η πρώτη δύναμη την οποία την εμπιστευόταν όλος ο κόσμος για την διατήρηση της δημοκρατίας παγκοσμίως και τώρα οι άνθρωποί της έχουν χοντρύνει σαν βόδια (υπάρχουν πολλοί Αμερικανοί που κυκλοφορούν σε αναπηρικές καρέκλες επειδή είναι υπέρβαροι, όχι τίποτα άλλο), και το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι πόσα χρυσά ρολόγια θα φοράνε και πόσο μεγάλα αυτοκίνητα θα οδηγούν. Τα περισσότερα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν αυτή τη στιγμή στην Αμερική έχουν κινητήρα ίδιου κυβισμού με τα άρματα μάχης του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Μήπως η ίδια η Αμερική προσχεδίασε και προκάλεσε τη κρίση αυτή από μόνη της ούτως ώστε να κάψει όλο το λίπος και να αναγεννηθεί δυνατή και πάλι; Πάντως, η αμερικανική κρίση τράβηξε το χαλί κάτω από τα πόδια της Ρωσίας (η τιμή του πετρελαίου καταρρακώθηκε) και της Κίνας (20 εκατομ. άνεργοι τον Δεκέμβριο 2008). Τελικά, cui bono? Μπορεί ο κόσμος να περάσει βαθειά και μακρόχρονη οικονομική κρίση στο εγγύς μέλλον. Πολύ δύσκολοι καιροί μας περιμένουν. Τα ιστορικά οικονομετρικά στοιχεία από το 1900 τουλάχιστον αυτό προδικάζουν, αλλά στο τέλος το πρότυπο του Αμερικανικού καπιταλισμού της σκληρής εργασίας, της αποταμίευσης, της εφευρετικότητας, της δημοκρατίας, και της ελευθερίας θα αναδυθεί και πάλι. 7

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» Το βασικό συμπέρασμα: Η επιβολή ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων μετά την ανακήρυξη του δημοψηφίσματος στο τέλος του Ιουνίου διέκοψε την ασθενική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις*

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* 116 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* Στο άρθρο με τίτλο «Κρίσεις: Είναι δυνατόν να αποτελούν κατασκευασμένο προϊόν;» εξετάστηκε η προκληθείσα, από μια ομάδα μεγάλων τραπεζιτών

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Β.1 Διαπράττουμε το σφάλμα της σύνθεσης όταν θεωρούμε ότι: α. αυτό που ισχύει για ένα άτομο ισχύει μερικές φορές και για το σύνολο β. αυτό που ισχύει για ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου Η οικονομική κρίση και το μέλλον της Κυπριακής οικονομίας 10 Δεκεμβρίου 2009 Πανεπιστήμιο Κύπρου Δημόσια Οικονομικά 2009 Έσοδα 2009 2008 2009 2009 εκ. εκ. 2008 εκ. 2008 (%) ΤΕΠ 1.460,0 1.718,5 258,5 15,0

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση 1) Χωρίς πληθωρισμό και με ονομαστικό επιτόκιο (i).03, κάποιος μπορεί να ανταλλάξει μια μονάδα σημερινής κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Τα αίτια της πρόσφατης παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης

Τα αίτια της πρόσφατης παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης Τα αίτια της πρόσφατης παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης Χρήστος Καμπόλης Επίκουρος Καθηγητής Οικονομικών & Χρηματοοικονομικής, ALBA Graduate Business School, και Επιστημονικός Συνεργάτης, International

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων

Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων 1 Θέματα παρουσίασης Η Παγκόσμια Αγορά ο κύκλος της οικονομίας και των επενδύσεων Το Τρίπτυχο της Επένδυσης : Κατανομή Διασπορά Χρονικός Ορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 2 Ποσοτικές Μετρήσεις και Διάρθρωση της Εθνικής Οικονομίας. 2.1 Εθνικοί Λογαριασμοί

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 2 Ποσοτικές Μετρήσεις και Διάρθρωση της Εθνικής Οικονομίας. 2.1 Εθνικοί Λογαριασμοί Μακροοικονομική Κεφάλαιο 2 Ποσοτικές Μετρήσεις και Διάρθρωση της Εθνικής Οικονομίας 2.1 Εθνικοί Λογαριασμοί 1) Οι τρεις προσεγγίσεις αποτίμησης της οικονομικής δραστηριότητας είναι Α) προσεγγίσεις κόστους,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές

Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές 7.1 Τι είναι το χρήμα; Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές 1) Ένα μειονέκτημα του συστήματος του αντιπραγματισμού είναι ότι Α) δεν υπάρχει εμπόριο. Β) οι άνθρωποι πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς:

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: 1) Το πρώτο σύστημα είναι η καπιταλιστική οικονομία ή οικονομία της αγοράς:

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της Νομισματικής Πολιτικής - Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής είναι ο δίαυλος μέσω του οποίου οι μεταβολές

Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της Νομισματικής Πολιτικής - Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής είναι ο δίαυλος μέσω του οποίου οι μεταβολές Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της Νομισματικής Πολιτικής - Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής είναι ο δίαυλος μέσω του οποίου οι μεταβολές στον χρηματοπιστωτικό τομέα (στην αγορά χρήματος) επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ Ενότητα 6: Δημόσιο Χρέος και Ελλείμματα του Κρατικού Προϋπολογισμού Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου

8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 1. Τα αναμενόμενα οφέλη από την παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 2. Πόσο αποτελεσματικά λειτουργεί η παγκόσμια αγορά κεφαλαίου; 3. Οι συστημικοί κίνδυνοι των

Διαβάστε περισσότερα

Η διεθνής οικονομία σήμερα

Η διεθνής οικονομία σήμερα Η διεθνής οικονομία σήμερα 1. Η διεθνής οικονομία τα τελευταία 2 έτη Από το 2001, η διεθνής οικονομία βρίσκεται σε περίοδο σημαντικής επιβράδυνσης. Η οικονομική κάμψη ξεκίνησε στις ΗΠΑ, εξαπλώθηκε στην

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά εμπορευμάτων σταθεροποιείται μετά από τους ισχυρούς κλυδωνισμούς Του Ole S. Hansen, αναλυτή της Saxo Bank

Η αγορά εμπορευμάτων σταθεροποιείται μετά από τους ισχυρούς κλυδωνισμούς Του Ole S. Hansen, αναλυτή της Saxo Bank Η αγορά εμπορευμάτων σταθεροποιείται μετά από τους ισχυρούς κλυδωνισμούς Του Ole S. Hansen, αναλυτή της Saxo Bank Η δραματική πτώση της τιμής του χρυσού που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ένα πρωτοφανές

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος πίνακας περιεχομένων

Σύντομος πίνακας περιεχομένων Σύντομος πίνακας περιεχομένων Πρόλογος 19 Οδηγός περιήγησης 25 Πλαίσια 28 Ευχαριστίες της ενδέκατης αγγλικής έκδοσης 35 Βιογραφικά συγγραφέων 36 ΜΕΡΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 37 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» Εισαγωγή: Η 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» εκπονήθηκε από το Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας του Δήμου Αθηναίων τον Ιούλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ.2: Η οργάνωση της οικονομίας

ΚΕΦ.2: Η οργάνωση της οικονομίας ΚΕΦ.2: Η οργάνωση της οικονομίας 2.1. Το Α.Ε.Π. και η οικονομική ευημερία Η οικονομία διακρίνεται σε : Μικρο-οικονομία: μελετά τις ατομικές επιλογές (παραγωγή προϊόντος, ζήτηση καταναλωτή, ποσότητα παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Καθ. Επαμεινώνδας Πανάς

Καθ. Επαμεινώνδας Πανάς Καθ. Επαμεινώνδας Πανάς Διευθυντής Μεταπτυχιακών Προγραμμάτων Πρόεδρος Τμήματος Στατιστικής 15 Νοεμβρίου 2008 Έρευνα Καταναλωτών για την Κτηματαγορά Νοέμβριος 2008 Περιεχόμενα ΘΕΜΑ Η ταυτότητα της έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομολόγοι μελετούν...

Οι οικονομολόγοι μελετούν... Οι οικονομολόγοι μελετούν... Πώς αποφασίζουν οι άνθρωποι. Πώς αλληλεπιδρούν μεταξύ τους οι άνθρωποι. Ποιες δυνάμεις επηρεάζουν την οικονομία συνολικά. Ποιο είναι το αντικείμενο της μακροοικονομικής; Μακροοικονομική:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Μάθημα 7 Ζήτηση χρήματος Ζήτηση χρήματος! Όπως είδαμε στο προηγούμενο μάθημα η προσφορά χρήματος επηρεάζεται από την Κεντρική Τράπεζα και ως εκ τούτου είναι εξωγενώς δεδομένη!

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική Εισαγωγή: με τι ασχολείται Ποια είναι η θέση της μακροοικονομικής σήμερα; Χρησιμότητα - γιατί μελετάμε την μακροοικονομική θεωρία; Εξέλιξη θεωρίας και σχέση με την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική ζήτηση και προσφορά

Συναθροιστική ζήτηση και προσφορά Συναθροιστική ζήτηση και Κεφάλαιο 31 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Βραχυχρόνιες οικονομικές διακυμάνσεις Η οικονομική δραστηριότητα παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, Ευχαριστώ για την παρουσία σας σημερινή εκδήλωση. Ευχαριστώ επίσης την Ο.Κ.Ε. και το Πρόεδρό της, κ. Πολυζωγόπουλο, για την τιμή που μου έκαναν να μου ζητήσουν να μιλήσω

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί γίνεται ένας πόλεμος ;

Γιατί γίνεται ένας πόλεμος ; Γιατί γίνεται ένας πόλεμος ; Τα παρασκήνια της αμερικανικής επίθεσης στο Ιράκ το 1991 Μέρος ύλης από το μάθημα Κατασκευή μοντέλων και διαχείριση Φυσικών Πόρων 1, στο Πολυτεχνείο του Μιλάνου. Τα έξοδα για

Διαβάστε περισσότερα

Διάρθρωση και προβλήματα της ελληνικής οικονομίας Γ. Μπήτρος: Τι πήγε στραβά και τι κάνουμε (1) Διδάσκων: Ιωάννα-Σαπφώ Πεπελάση Τμήμα: Οικονομικής

Διάρθρωση και προβλήματα της ελληνικής οικονομίας Γ. Μπήτρος: Τι πήγε στραβά και τι κάνουμε (1) Διδάσκων: Ιωάννα-Σαπφώ Πεπελάση Τμήμα: Οικονομικής Διάρθρωση και προβλήματα της ελληνικής οικονομίας Γ. Μπήτρος: Τι πήγε στραβά και τι κάνουμε (1) Διδάσκων: Ιωάννα-Σαπφώ Πεπελάση Τμήμα: Οικονομικής Επιστήμης Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει

Διαβάστε περισσότερα

Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία

Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία Ευκλείδης Τσακαλώτος Ειδική Έκδοση Οικονοµία και Κρίση ΑΥΓΗ 28/2/10 Αν, όπως λένε, µια εικόνα ισοδυναµεί µε χίλιες ιστορίες, σκεφτείτε πόσες ιστορίες εµπεριέχονται σε τρία

Διαβάστε περισσότερα

Η στάση των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη διεθνή οικονομική κρίση, το Ευρώ & τις σχέσεις Κράτους - Οικονομίας

Η στάση των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη διεθνή οικονομική κρίση, το Ευρώ & τις σχέσεις Κράτους - Οικονομίας Η στάση των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη διεθνή οικονομική κρίση, το Ευρώ & τις σχέσεις Κράτους - Οικονομίας Δεκέμβριος 2008 0840 / Διάγραμμα 1 Public Issue: Πηγές στοιχείων Κλίμακα στάσεων απέναντι στον

Διαβάστε περισσότερα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Κεφάλαιο 25 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Το χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

«Από την έρευνα στη διδασκαλία» Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας Σάββατο 16 Απριλίου 2016

«Από την έρευνα στη διδασκαλία» Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας Σάββατο 16 Απριλίου 2016 Βιογραφικό σημείωμα Γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε Μαθηματικά και Οικονομικά στις ΗΠΑ (1974) και στην Αγγλία (1978). Στη δεκαετία του 1980 εργάστηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες. Από το 1990

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός Προέδρου. 15 η Ετήσια Γενική Συνέλευση 9 Σεπτεμβρίου Αγαπητοί Μέτοχοι

Χαιρετισμός Προέδρου. 15 η Ετήσια Γενική Συνέλευση 9 Σεπτεμβρίου Αγαπητοί Μέτοχοι Χαιρετισμός Προέδρου 15 η Ετήσια Γενική Συνέλευση 9 Σεπτεμβρίου 2015 Αγαπητοί Μέτοχοι Το 2014 ήταν το δεύτερο έτος δημοσιονομικής προσαρμογής της κυπριακής οικονομίας μετά την τραπεζική και τη δημοσιονομική

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ. ΔΕΣ ερωτήματα στο μάθημα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ από το βιβλίο των PAUL R. KRUGMAN & «ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία και Πολιτική» MAURICE

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ισοζύγιο Πληρωμών & Συναλλαγματική ισοτιμία. 2 Ο εξάμηνο Χημικών Μηχανικών

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ισοζύγιο Πληρωμών & Συναλλαγματική ισοτιμία. 2 Ο εξάμηνο Χημικών Μηχανικών ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ 2 Ο εξάμηνο Χημικών Μηχανικών Γιάννης Καλογήρου, Καθηγητής ΕΜΠ Άγγελος Τσακανίκας, Επ. Καθηγητής ΕΜΠ Ισοζύγιο Πληρωμών & Συναλλαγματική ισοτιμία Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Εργασία για το σπίτι Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Απαντά η Μαρίνα Βαμβακίδου Ερώτηση 1. Μπορείς να φανταστείς τη ζωή μας χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Καθ. Γ. Αλογοσκούφης, Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία, 2014 Η Παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΟΥΝ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΝΑ ΞΕΠΕΡΝΟΥΝ ΣΤΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΫ- ΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΟΥΣ ΤΟ ΟΡΙΟ ΤΟΥ 3% ΤΟΥ ΑΕΠ ΤΟΥΣ.

ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΟΥΝ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΝΑ ΞΕΠΕΡΝΟΥΝ ΣΤΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΫ- ΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΟΥΣ ΤΟ ΟΡΙΟ ΤΟΥ 3% ΤΟΥ ΑΕΠ ΤΟΥΣ. ΤΟ ΚΡΑΧ Η GOLDMAN SACHS ΔΕΝ ΕΙΧΕ ΚΑΠΟΙΑ ΑΝΑΜΕΙΞΗ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ; ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΟΥΝ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΝΑ ΞΕΠΕΡΝΟΥΝ ΣΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΟΓΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ

ΕΠΙΛΟΓΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Σ.Ο.ΚΑ.Κ. www.sokak.org.cy ΕΠΙΛΟΓΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ Α Λυκείου - Ομάδες Μαθημάτων Προσανατολισμού 1η ΟΜΠ 2η ΟΜΠ 3η ΟΜΠ 4η ΟΜΠ Ομάδα Μαθημάτων Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης 1 ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ97 ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ιανουάριος Μάρτιος 2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment

Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Προσδιορισμός Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment 1. Κεϋνσιανή θεωρία - Υπόδειγμα. Keynesian Model 1 Βασικές αρχές: Το μέγεθος του Εθνικού εισοδήματος (παραγόμενου

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 13/5/2013 1/7/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΜΕΓΕΘΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

03/03/2015. Ι. Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Επιχείρησης. Το Περιβάλλον της Επιχείρησης. Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων

03/03/2015. Ι. Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Επιχείρησης. Το Περιβάλλον της Επιχείρησης. Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2014-2015, Εαρινό Εξάµηνο Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων Μάθηµα 2ο Το Περιβάλλον της

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οικονομίας. Ύλη:

Αρχές Οικονομίας. Ύλη: Αρχές Οικονομίας Ύλη: Κεφάλαιο 2: 2.2 Κεφάλαιο 3: 3.3-3.6 Κεφάλαιο 4: 4.2.α, 4.2.γ, 4.3, 4.4 Κεφάλαιο 5: 5.3, 5.4 Κεφάλαιο 6: 6.1, 6.2, 6.4, 6.6, 6.8 Κεφάλαιο 9: 9.2 Κεφάλαιο 10: 10.2 (όχι πορτοκαλί και

Διαβάστε περισσότερα

"Λάθος αντιλήψεις που δημιουργούνται από την ελλιπή διδασκαλία των γεωεπιστημών" Αντώνης Δ.Στάης

Λάθος αντιλήψεις που δημιουργούνται από την ελλιπή διδασκαλία των γεωεπιστημών Αντώνης Δ.Στάης "Λάθος αντιλήψεις που δημιουργούνται από την ελλιπή διδασκαλία των γεωεπιστημών" Αντώνης Δ.Στάης Η Γεωλογική Γνώση στην Ελλάδα σήμερα Στα ελληνικά σχολεία, εδώ και αρκετά χρόνια, σε αντίθεση με τα σχολεία

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών 1 Ισοτιµία Δολαρίου Στερλίνας, 1870-2011 $6.00$$ $5.00$$ $4.00$$ $3.00$$ $2.00$$

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 7 η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 7 η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 7 η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» Εισαγωγή: Η 7η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» εκπονήθηκε από το Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας του Δήμου Αθηναίων τον Οκτώβριο

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Μέτρηση οικονομικής επιτυχίας Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ): μετρά συγχρόνως (α) το συνολικό εισόδημα που έχει αποκτηθεί από την παραγωγή του μέσα στην οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 3 Παραγωγικότητα, Προϊόν και Απασχόληση

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 3 Παραγωγικότητα, Προϊόν και Απασχόληση Μακροοικονομική Κεφάλαιο 3 Παραγωγικότητα, Προϊόν και Απασχόληση 3.1 Πόσο παράγει η οικονομία; Η συνάρτηση παραγωγής 1) Στη συνάρτηση παραγωγής Y = AF(K, N), η συνολική παραγωγικότητα συντελεστών είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Εκπαίδευσης και Εφαρμογών Λογιστικής. Εισαγωγή στην Χρηματοοικονομική Ανάλυση

Εργαστήριο Εκπαίδευσης και Εφαρμογών Λογιστικής. Εισαγωγή στην Χρηματοοικονομική Ανάλυση Εργαστήριο Εκπαίδευσης και Εφαρμογών Λογιστικής Εισαγωγή στην Χρηματοοικονομική Ανάλυση 1 Χρηματοοικονομική ανάλυση Χρηματοοικονομική Ανάλυση είναι η ανάλυση που σκοπός της είναι: ο προσδιορισμός των δυνατών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος πίνακας περιεχομένων

Σύντομος πίνακας περιεχομένων Σύντομος πίνακας περιεχομένων Πρόλογος 15 Οδηγός περιήγησης 21 Πλαίσια 24 Ευχαριστίες της ενδέκατης αγγλικής έκδοσης 27 Βιογραφικά συγγραφέων 28 ΜΕΡΟΣ 4 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ 29 15 Εισαγωγή στη μακροοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 1. Ο νόμος της μιας τιμής και η ισοδυναμία των αγοραστικών δυνάμεων (ΙΑΔ) 2. Η νομισματική προσέγγιση της συναλλαγματικής ισοτιμίας 3. Ερμηνεύοντας τα εμπειρικά

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΩΡΓΟΥ ΖΑΝΙΑ PRESIDENT, HELLENIC BANK ASSOCIATION, CHAIRMAN OF THE BOARD OF DIRECTORS, NATIONAL BANK OF GREECE CREDIT RISK MANAGEMENT FOR BANKING & BUSINESS FINDING LIQUIDITY

Διαβάστε περισσότερα

Από success story σε success story ο τελευταίος να σβήσει τα φώτα...

Από success story σε success story ο τελευταίος να σβήσει τα φώτα... Από success story σε success story ο τελευταίος να σβήσει τα φώτα... Μόλις δημοσιεύτηκαν τα τελευταία στοιχεία της Ελ.Στατ. για τη βιομηχανική παραγωγή και τη μεταποίηση, μηνός Μαρτίου 2014, τα οποία και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ 23

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ 23 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Πρόλογος...21 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ 23 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγικές Έννοιες... 25 1.1 Η Οικονομική Επιστήμη και οι Σχολές Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο πόλεµος στο Ιράκ, για εµάς τους Έλληνες, είναι ένα θέµα πολύ σηµαντικό, αρκετά σηµαντικό, όχι και τόσο σηµαντικό, ή καθόλου σηµαντικό;

Ο πόλεµος στο Ιράκ, για εµάς τους Έλληνες, είναι ένα θέµα πολύ σηµαντικό, αρκετά σηµαντικό, όχι και τόσο σηµαντικό, ή καθόλου σηµαντικό; ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΣΤΟ ΙΡΑΚ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ Ο πόλεµος στο Ιράκ, για εµάς τους Έλληνες, είναι ένα θέµα πολύ σηµαντικό, αρκετά σηµαντικό, όχι και τόσο σηµαντικό, ή καθόλου σηµαντικό; 47 34 12 6 2 Πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Αλλαγές στο Ενεργειακό Τοπίο Πολλά φαίνεται να αλλάζουν με την πρόσφατη συμφωνία για τα πυρηνικά με το Ιράν. Είναι φανερό πως

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ 1. Σε περίπτωση κατά την οποία η τιμή ενός αγαθού μειωθεί κατά 2% και η ζητούμενη ποσότητά του αυξηθεί κατά 4%, τότε η ζήτησή του είναι: α) ανελαστική. β) ελαστική. γ)

Διαβάστε περισσότερα

Βιώσιμες λύσεις Αντιμετώπισης Χαμηλής Ρευστότητας. Υψηλάντης Τζούρος. Ependysis Business Consultants

Βιώσιμες λύσεις Αντιμετώπισης Χαμηλής Ρευστότητας. Υψηλάντης Τζούρος. Ependysis Business Consultants Βιώσιμες λύσεις Αντιμετώπισης Χαμηλής Ρευστότητας Υψηλάντης Τζούρος. CEO @ Ependysis Business Consultants Οικονομία Κοινά αποδεκτά γεγονότα Είναι κοινά αποδεκτό ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε ύφεση τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος 1. Οι συναλλαγματικές ισοτιμίες και οι τιμές των αγαθών 2. Περιγραφή της αγοράς συναλλάγματος 3. Η ζήτηση νομισμάτων ως ζήτηση περιουσιακών στοιχείων 4.

Διαβάστε περισσότερα

The Economist Events. 18 th Roundtable with the Government of Greece (July 9 th -10 th 2014 / Athens)

The Economist Events. 18 th Roundtable with the Government of Greece (July 9 th -10 th 2014 / Athens) The Economist Events Hazlis & Rivas 18 th Roundtable with the Government of Greece (July 9 th -10 th 2014 / Athens) The weakest links: not weak anymore? The academic viewpoint Α. ΑΗΕΑRΝΕ: Ευχαριστώ πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 16 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 16 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΜΣ: ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/11/2008 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΓΑΖΩΝΑΣ ΘΩΜΑΣ / ΜΟΥΤΖΟΥΡΗ ΕΛΕΝΗ Α.Μ: 1207Μ065

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ 1. Οι επενδύσεις σε μια κλειστή οικονομία χρηματοδοτούνται από: α. το σύνολο των αποταμιεύσεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. β. μόνο τις ιδιωτικές αποταμιεύσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Περισσότερες πληροφορίες εδώ Ενώ η παγκοσμιοποίηση υποχωρεί, η παγκόσμια ανάπτυξη θα συνεχίσει

Περισσότερες πληροφορίες εδώ Ενώ η παγκοσμιοποίηση υποχωρεί, η παγκόσμια ανάπτυξη θα συνεχίσει Ημερομηνία 25 Ιανουαρίου 2017 Υπεύθυνη Αλεξάνδρα Φιλιππάκη Τηλ: 210 6874490 Email: alexandra.filippaki@gr.pwc.com Σελίδες 4 Περισσότερες πληροφορίες εδώ Follow/retweet: @PwC_Greece Ενώ η παγκοσμιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΙΜΠΑ ΖΙΖΗ. Δρ. Οικονομολόγος της Εργασίας Εμπειρογνώμων. Οικονομικές διακυμάνσεις - Πληθωρισμός Ανεργία

ΣΑΛΙΜΠΑ ΖΙΖΗ. Δρ. Οικονομολόγος της Εργασίας Εμπειρογνώμων. Οικονομικές διακυμάνσεις - Πληθωρισμός Ανεργία Βιογραφικό σημείωμα Η Ζιζή Σαλίμπα γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε οικονομικά στη Νομική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών (DEA) και διδακτορικό δίπλωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ. 2 ο : Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - 2.1.: ΤΟ ΑΕΠ & Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΥΗΜΕΡΙΑ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Η οικονομική ανάλυση διακρίνεται σε μικροοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Πανάρετος.: Καλησπέρα κυρία Γουδέλη, καλησπέρα κύριε Ρουμπάνη.

Ι. Πανάρετος.: Καλησπέρα κυρία Γουδέλη, καλησπέρα κύριε Ρουμπάνη. (Συνέντευξη του Ι. Πανάρετου στην Νίνα Γουδέλη και τον Γρηγόρη Ρουμπάνη για τα θέματα της Παιδείας (Μήπως ζούμε σ άλλη χώρα;, ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84) Ν. Γουδέλη: Καλησπέρα κύριε Πανάρετε. Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ιευθύνων Σύµβουλος της ΑΝΟΣ ιεθνείς Σύµβουλοι & Εκτιµητές Ακινήτων

ιευθύνων Σύµβουλος της ΑΝΟΣ ιεθνείς Σύµβουλοι & Εκτιµητές Ακινήτων ιευθύνων Σύµβουλος της ΑΝΟΣ ιεθνείς Σύµβουλοι & Εκτιµητές Ακινήτων Υπερπροσφορά ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ «υπερπροσφορά» (Investopedia) Η υπερβολική ποσότητα ενός αγαθού ή µιας υπηρεσίας. Η Υπερπροσφορά προκύπτει,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Περιόδου από 1 ης Ιανουαρίου 2009 έως 30 ης Σεπτεμβρίου 2009

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Περιόδου από 1 ης Ιανουαρίου 2009 έως 30 ης Σεπτεμβρίου 2009 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Περιόδου από 1 ης Ιανουαρίου 2009 έως 30 ης Σεπτεμβρίου 2009 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΜΕΓΕΘΩΝ & ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΝΝΕΑΜΗΝΟΥ 2009 Κέρδη προ φόρων, 160,32 εκ. ευρώ, έναντι κερδών 2,00 εκ. ευρώ, κατά

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

...KAI O ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΗΜΕΡΑ

...KAI O ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΗΜΕΡΑ ...KAI O ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΗΜΕΡΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 112 Πουλάτε αέρα Θα τύχει ενδεχομένως, ενώ συζητάμε με τον υποψήφιο πελάτη, να μας πει. ΠΕΛΑΤΗΣ: Απ ό,τι καταλαβαίνω κύριε, μάλλον πουλάτε αέρα. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 1.1. Γενικά... 21 1.2. Η σχέση της οικονομικής με τις άλλες κοινωνικές επιστήμες... 26 1.3. Οικονομική Περιγραφή και Ανάλυση...

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής λ ή Εμπιστοσύνηςύ. Ιούλιος 2012

Έρευνα Καταναλωτικής λ ή Εμπιστοσύνηςύ. Ιούλιος 2012 Έρευνα Καταναλωτικής λ ή Εμπιστοσύνηςύ 1 ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 19/4/2012 25/6/2012 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

13 Το απλό κλασικό υπόδειγμα

13 Το απλό κλασικό υπόδειγμα 13 Το απλό κλασικό υπόδειγμα Σκοπός Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να συνδυάσει τα δύο προηγούμενα κεάλαια και να δώσει μια συνολική εικόνα του απλού μακροοικονομικού υποδείγματος. Θα εξετάσει, επίσης,

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως;

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; 1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; Η ιδιωτική ασφάλιση βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα, διεκδικώντας ισχυρότερη θέση στο χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης 1 ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ιανουάριος Μάρτιος 2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση

Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση Η φερεγγυότητα των ελληνικών τραπεζών δεν κινδυνεύει απ' αυτή την κρίση, διότι δεν υπάρχουν οι δίαυλοι για τη μετάδοση στην Ελλάδα των προβλημάτων που

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΔΑΠΑΝΕΣ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ. Δεκέμβριος 2016

ΕΡΕΥΝΑ ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΔΑΠΑΝΕΣ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ. Δεκέμβριος 2016 ΕΡΕΥΝΑ ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΔΑΠΑΝΕΣ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ Δεκέμβριος 2016 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την marc A.E. - Αριθμός Μητρώου Ε.Σ.Ρ.: 1 (ΕΝΑ), ΜΕΓΕΘΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ 1.000 νοικοκυριά αντιπροσωπευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ. Φορολογική Πολιτική και Οικονομική Ανάπτυξη

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ. Φορολογική Πολιτική και Οικονομική Ανάπτυξη ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Φορολογική Πολιτική και Οικονομική Ανάπτυξη Στόχος μαθήματος Κατανόηση των τρόπων με τους οποίους η φορολογική πολιτική μπορεί να επηρεάσει την ευημερία μιας κοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ Πρόλογος Ευχαριστίες Βιογραφικά συγγραφέων ΜΕΡΟΣ 1 Εισαγωγή 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία 1.1 Πώς αντιμετωπίζουν οι οικονομολόγοι τις επιλογές 1.2 Τα οικονομικά ζητήματα 1.3 Σπανιότητα και ανταγωνιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΙΕΣ ΟΙΚ Ι Ο Κ ΝΟΜΙΚ Ι ΕΣ Ε Σ Δ Ι Δ Α Ι Κ Α ΥΜΑΝ Α ΣΕ Σ Ι Ε Σ Ι

ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΙΕΣ ΟΙΚ Ι Ο Κ ΝΟΜΙΚ Ι ΕΣ Ε Σ Δ Ι Δ Α Ι Κ Α ΥΜΑΝ Α ΣΕ Σ Ι Ε Σ Ι ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΙΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΕΙΣ Τα περισσότερα χρόνια η παραγωγή σε μια χώρα αυξάνεται και επομένως οι περισσότεροι κάτοικοι απολαμβάνουν ένα υψηλότερο βιοτικό επίπεδο. Ποιοι παράγοντες οδηγούν αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Final doc. ΕΑΣΕ CEO-Index Αποτελέσματα έρευνας 4-22 Δεκεμβρίου 2008. 1. Εισαγωγή

Final doc. ΕΑΣΕ CEO-Index Αποτελέσματα έρευνας 4-22 Δεκεμβρίου 2008. 1. Εισαγωγή 1. Εισαγωγή Η στενή παρακολούθηση και ανάλυση της οικονομικής συγκυρίας αποτελεί, σήμερα περισσότερο ίσως από ποτέ άλλοτε, αδήριτη ανάγκη. Τόσο οι φορείς άσκησης οικονομικής πολιτικής, οι κοινωνικοί εταίροι,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 4.1 ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ 4.1 ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1/7 Το κύριο οικονομικό πρόβλημα Έχει παγκόσμια ισχύ Από αυτό απορρέουν όλα τα άλλα οικονομικά προβλήματα Πώς

Διαβάστε περισσότερα

Φορολογικό σοκ για εκατοντάδες χιλιάδες αγρότες, ιδιοκτήτες ακινήτων, εργαζόμενους με "μπλοκάκια", ανέργους και φοιτητές!

Φορολογικό σοκ για εκατοντάδες χιλιάδες αγρότες, ιδιοκτήτες ακινήτων, εργαζόμενους με μπλοκάκια, ανέργους και φοιτητές! Φορολογικό σοκ για εκατοντάδες χιλιάδες αγρότες, ιδιοκτήτες ακινήτων, εργαζόμενους με "μπλοκάκια", ανέργους και φοιτητές! * Θα πληρώσουν το 2015 υπέρογκα χαράτσια χάρη στο νέο Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος

Διαβάστε περισσότερα

Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά

Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά Το Βήµα 13/01/2002 Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά * Η γήρανση του πληθυσµού και οι αλλαγές στην αγορά εργασίας αποθαρρύνουν τους νέους για τη δηµιουργία οικογένειας Της ΜΑΡΙΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Η ηρωίδα στην

Διαβάστε περισσότερα

Precious Metals Greece. Starter Kit 1. Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece.

Precious Metals Greece. Starter Kit 1. Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece. Starter Kit 1 Precious Metals Greece Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece.com Αγαπητέ επενδυτή, Σε ευχαριστούμε για το ενδιαφέρον σου προς

Διαβάστε περισσότερα