ιερεύνηση δυνατοτήτων προώθησης εναλλακτικών μορφών τουρισμού ως παράγοντα βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης. Η περίπτωση του ήμου υτικής Αχαΐας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ιερεύνηση δυνατοτήτων προώθησης εναλλακτικών μορφών τουρισμού ως παράγοντα βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης. Η περίπτωση του ήμου υτικής Αχαΐας"

Transcript

1 ιερεύνηση δυνατοτήτων προώθησης εναλλακτικών μορφών τουρισμού ως παράγοντα βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης. Η περίπτωση του ήμου υτικής Αχαΐας ΚΟΛΛΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ MSc Πολιτικός Μηχανικός, /ντής Τεχν. Υπηρεσιών ήμου υτικής Αχαΐας ΖΕΡΒΟΥ ΑΝ ΡΙΑΝΑ MSc Οικονομολόγος, Προϊσταμένη Αυτοτελούς Τμήματος Προγραμματισμού, Οργάνωσης και Πληροφορικής του ήμου υτικής Αχαΐας Περίληψη Η περιοχή του ήμου υτικής Αχαΐας αποτελεί μια σημαντική εδαφική έκταση που χαρακτηρίζεται από την έντονα δυναμική παραλιακή-πεδινή περιοχή με εκτεταμένο θαλάσσιο μέτωπο και την ευρύτερη αγροτική πεδινή-ημιορεινή ενδοχώρα με εκτεταμένη ανάπτυξη και σχετικώς ήπιες μεταβολές του φυσικού ανάγλυφου. Από πλευράς απασχόλησης στην περιοχή παρατηρείται πολυδραστηριότητα, η οποία εστιάζεται στις αγροτικές και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, στο εμπόριο, στις υπηρεσίες (κυρίως στην έδρα του ήμου) και στη βιομηχανία (ΒΙ.ΠΕ. Πατρών). Έχοντας ως δεδομένο τον Περιφερειακό Χωροταξικό Σχεδιασμό της Περιφέρειας υτικής Ελλάδος, το υπό εκπόνηση ΓΠΣ/ΣΧΟΟΑΠ.Ε. ύμης, το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα του ήμου υτικής Αχαΐας, καθώς και πλήθος εκπονηθέντων, αλλά και εκπονούμενων, υποστηρικτικών μελετών, εκτιμάται ότι ο στοχευμένος αειφορικός τουρισμός δύναται να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης και να αποφέρει πολλαπλά οφέλη για την τοπική κοινωνία. Ο μαζικός τουρισμός του παρελθόντος δύναται να αντικατασταθεί, πλέον, από νέου είδους ποιοτικές δράσεις, οι οποίες σε συνδυασμό με τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της περιοχής (όμορφο φυσικό περιβάλλον, υποδομές, πολλαπλές οικονομικές δραστηριότητες, κλπ.) δύνανται να καταστήσουν την περιοχή μελέτης ως πρότυπο αειφορικής τουριστικής ανάπτυξης. Προϋπόθεση αυτού αποτελεί η υιοθέτηση ως μοντέλου σχεδιασμού και υλοποίησης ολοκληρωμένων προγραμμάτων διαμόρφωσης και προώθησης τοπικών τουριστικών προϊόντων υψηλής ποιότητας. Οι εναλλακτικές μορφές τουρισμού αφορούν δραστηριότητες που αναπτύσσονται στο χώρο, ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, όπως αγροτουρισμός, ορεινός, θρησκευτικός, πολιτιστικός, περιηγητικός κ.α., προσαρμόζονται στο περιβάλλον και συμβάλουν στη διάχυση των διαφόρων τουριστικών δραστηριοτήτων στην ενδοχώρα. Βοηθούν, δε, παράλληλα την τοπική αναπτυξιακή διαδικασία και τη συγκράτηση των τοπικών πληθυσμών σε ημι-ορεινές ή ορεινές και προβληματικές περιοχές. Στην παρούσα εργασία, γίνεται αναφορά στις αναπτυξιακές δυνατότητες αλλά και στις αδυναμίες της περιοχής, αξιολογούνται οι σχετικές επιπτώσεις στους φυσικούς και πολιτιστικούς πόρους και επισημαίνονται οι πολιτικές που εξασφαλίζουν τη βιώσιμη ισορροπία μεταξύ τουριστικής ανάπτυξης, προστασίας του περιβάλλοντος και ευημερίας των κατοίκων της περιοχής. ιερευνώνται οι δυνατότητες προώθησης εναλλακτικών μορφών τουρισμού, σε συνάρτηση με την χωρητικότητα της υπό εξέταση περιοχής, ως βασικά κριτήρια αναπτυξιακής προοπτικής, δίδοντας, συνάμα, το έναυσμα για μια περαιτέρω και εις βάθος διερεύνηση του θέματος από τους αρμόδιους φορείς, ώστε να υπάρξει μια εναλλακτική αναπτυξιακή και ταυτοχρόνως αειφορική προοπτική στην τοπική κοινωνία. Λέξεις κλειδιά: υτική Αχαΐα, εναλλακτικές μορφές τουρισμού, τοπική ανάπτυξη, φυσικοί και πολιτιστικοί πόροι, συγκριτικά πλεονεκτήματα

2 1. Πρόλογος Ο τουρισμός ως φαινόμενο της εποχής μας, στην παρούσα εισήγηση, γίνεται αντιληπτός ως μια σειρά δραστηριοτήτων με παγκόσμιο χαρακτήρα, των οποίων η συνολική διαδικασία εξελίσσεται με τρόπο συστηματικό. Υποστηρίζεται δε, ότι αυτή η αναπτυξιακή διαδικασία θα πρέπει να συντελεί στην προστασία και στη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος, στην κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη και στη διασφάλιση της πολιτιστικής πολυμορφίας, απαιτώντας έτσι, από τους εμπλεκόμενους φορείς, λεπτομερή προσοχή στο σχεδιασμό, πολλώ δε μάλλον, όταν αναφερόμαστε σε μια εναλλακτική και βιώσιμη μορφή του τουρισμού. Ο τουρισμός αποτελεί κεντρικό πυλώνα ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας με σημαντική συνεισφορά στο ΑΕΠ, στην απασχόληση και στις επενδύσεις. Επίσης, δεν αποτυπώνεται σε ένα μεμονωμένο κλάδο, καθώς συνδέεται με ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων. Για κάθε Ευρώ τουριστική δαπάνη το ΑΕΠ αυξάνεται κατά Ευρώ. Η πλούσια πολιτιστική κληρονομιά, το φυσικό περιβάλλον και η εκτεταμένη ακτογραμμή αποτελούν συγκριτικά πλεονεκτήματα που καθιστούν τη χώρα έναν διεθνώς ανταγωνιστικό προορισμό. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Συμβουλίου Ταξιδιών και Τουρισμού (WTTC), προβλέπεται σχεδόν 50% αύξηση των επισκεπτών στα 21 περίπου εκ. για το έτος Σήμερα, η κρίση την οποία διέρχεται η οικονομία μας υποδεικνύει την αναγκαιότητα υιοθέτησης δράσεων στην κατεύθυνση προσαρμογής σε ένα νέο αναπτυξιακό πρότυπο. Το νέο αυτό αναπτυξιακό πρότυπο θα στοχεύει με μεγαλύτερη ακρίβεια στην αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων και στην τόνωση της εξωστρέφειας της κάθε περιοχής, τα οποία καθιστούν εφικτή τη βιώσιμη ανάπτυξη μέσα σε ένα ανταγωνιστικό παγκόσμιο περιβάλλον. Σκοπός της εισήγησης είναι η αναφορά στις αναπτυξιακές δυνατότητες αλλά και στις αδυναμίες της περιοχής, η αξιολόγηση των σχετικών επιπτώσεων στους φυσικούς και πολιτιστικούς πόρους και η επισήμανση των πολιτικών που εξασφαλίζουν τη βιώσιμη ισορροπία μεταξύ τουριστικής ανάπτυξης, προστασίας του περιβάλλοντος και ευημερίας των κατοίκων της περιοχής. Γίνεται διερεύνηση των δυνατοτήτων προώθησης εναλλακτικών μορφών τουρισμού, σε συνάρτηση με την 2

3 χωρητικότητα της υπό εξέταση περιοχής, ως βασικά κριτήρια αναπτυξιακής προοπτικής. Αναμενόμενο αποτέλεσμα είναι η παροχή επαρκών στοιχείων προς τους λήπτες πολιτικών αποφάσεων, με απώτερο στόχο την εφαρμογή μιας επιθετικής στρατηγικής τουριστικής πολιτικής προώθησης εναλλακτικών μορφών τουρισμού, που θα αξιοποιεί τις δυνατότητες ποικίλων τουριστικών συνεργιών τόσο μεταξύ γειτονικών προορισμών όσο και μεταξύ συγγενών θεματικών τουριστικών προορισμών και πακέτων, όπως π.χ. μαζικός και παραθεριστικός τουρισμός με οικοτουρισμό, γαστρονομία και πολιτισμός κ.α. Όμως, επειδή ακριβώς απαιτείται προσεκτικός και μεθοδολογικός σχεδιασμός, μέσα από το προαναφερθέν εναλλακτικό πρίσμα, πρέπει να γίνει, καταρχήν, μνεία στα χαρακτηριστικά της περιοχής αναφοράς. 2. Παρουσίαση της περιοχής αναφοράς Η περιοχή του ήμου υτικής Αχαΐας αποτελεί μια σημαντική εδαφική έκταση (572,22 km², ήτοι το 17,50% του Ν. Αχαΐας), η οποία κείται στο Βορειοδυτικό άκρο της Πελοποννήσου (Χάρτης Χ.2.1), συνορεύει προς τα Νότια με το Ν. Ηλείας, βρέχεται υτικά από το Ιόνιο Πέλαγος και Βόρεια από τον Πατραϊκό κόλπο, ενώ Βόρεια συνορεύει με το ήμο Πατρέων και ανατολικά με τον ορεινό ήμο Ερυμάνθου. Ο ήμος απαρτίζεται από τους 4 τέως ήμους ύμης, Λαρίσου, Μόβρης και Ωλενίας, συνολικού πληθυσμού κατοίκων 1, που συνενώθηκαν με το Ν. 3852/2010, αποτελώντας μια νέα δυναμική διοικητική ενότητα, η οποία φιλοδοξεί να διαδραματίσει το ρόλο που της αναλογεί μέσα στο γενικότερο χωρικό «γίγνεσθαι». 1 Απογραφή του 2011, ΕΛΣΤΑΤ 3

4 Χάρτης Χ.2.1 : Περιοχή Μελέτης ( ήμος υτικής Αχαΐας) 2 Η περιοχή χαρακτηρίζεται από την έντονα δυναμική παραλιακή-πεδινή περιοχή με εκτεταμένο θαλάσσιο μέτωπο και την ευρύτερη αγροτική πεδινήημιορεινή ενδοχώρα με εκτεταμένη ανάπτυξη και σχετικώς ήπιες μεταβολές του φυσικού ανάγλυφου (Εικ. Ε.2.1 & Ε.2.2) 2 Πηγή : «ΑΧΑΪΑ Α.Ε. (2001) 4

5 Εικόνα Ε.2.1: Εναέρια άποψη του ήμου υτικής Αχαΐας 3 Εικόνα Ε.2.2: Άποψη του ήμου από το όρος Μόβρη 4 Οι σημαντικότερες μεταβολές του φυσικού ανάγλυφου εντοπίζονται σε τρεις, κυρίως, περιοχές : 3 Πηγή: Προσωπικό Αρχείο 4 Πηγή: Προσωπικό Αρχείο 5

6 1. Στο ακρωτήριο του Αράξου με τη χαμηλή οροσειρά των Μαύρων Όρεων (Εικ. Ε.2.3) 2. Στο όρος Μόβρη που αποτελεί φυσικό εμπόδιο προς την ενδοχώρα και διατρέχει το ήμο στο μεγαλύτερο μέρος του (Εικ. Ε.2.4) 3. Στο ιδιόμορφο όρος Σκόλλις (ή Σαντομέρι) στην ενδοχώρα του ήμου (Εικ. Ε.2.5) Εικόνα Ε.2.3: Τα Μαύρα όρη 5 Εικόνα Ε.2.4: Το όρος Μόβρη 6 5 Πηγή: 6 Πηγή: Προσωπικό αρχείο 6

7 Εικόνα Ε.2.5: Το όρος Σκόλλις 7 Από γεωλογικής πλευράς, η δομή της περιοχής χαρακτηρίζεται από την επικράτηση των γεωλογικά πρόσφατων σχηματισμών, που εμφανίζονται επιφανειακά ή που αναπτύσσονται στο υπέδαφος και συνιστούν το γεωλογικό υπόβαθρό της, από τους νεώτερους προς τους παλαιότερους (τεταρτογενείς προσχώσεις της εποχής του Ολόκαινου, νεογενή ιζήματα της εποχής του Πλειόκαινου γεωτεκτονική ζώνη Γαβρόβου Τριπόλεως, της εποχής του Ανώτερου Ολιγόκαινου) (Σταυρόπουλος, 2003). Η ανάπτυξη του υδρογραφικού δικτύου στην ευρεία υδρολογική λεκάνη, χαρακτηρίζεται από την ακτινωτή διάταξη χειμάρρων και υδατορεμάτων που διασχίζουν την πεδινή ζώνη και έχουν προέλευση το όρος Μόβρη, με κυριότερο αποδέκτη αυτών και όλων των λοιπών επιφανειακών απορροών της τον ποταμό Λάρισο, που εκρέει στη λίμνη Πρόκοπος (της περιοχής του άσους της Στροφυλιάς) και στις κατακλυζόμενες εκτάσεις που την περιβάλλουν. Αξιοσημείωτο είναι ότι η λίμνη Πρόκοπος, μαζί με τη λιμνοθάλασσα του Αράξου (ή Πάπα) 8, αποτελούν σπουδαίο οικολογικό δυναμικό της περιοχής αναφοράς, που θα εξετασθούν παρακάτω. 7 Πηγή: 8 Επειδή κατά την Ενετοκρατία τροφοδοτούσε με ψάρια το Βατικανό (βλ. και Ιστορικό Λεξικό των Πατρών, Κ. Τριανταφύλλου, Έκδοση Β, 1980) 7

8 Σημαντικός ποταμός της περιοχής, αλλά και του Ν. Αχαΐας είναι ο ποταμός Πείρος (με τον παραπόταμό του Σερδινή), που εκβάλλει κοντά στην Κάτω Αχαΐα, σχηματίζοντας εκεί σημαντικό βιότοπο. Το κλίμα της δυτικής Αχαΐας και ιδιαίτερα των παραθαλάσσιων περιοχών της, χαρακτηρίζεται από ήπιους χειμώνες, άφθονες βροχοπτώσεις, σχετικά μικρή νέφωση και μεγάλη ηλιοφάνεια (Σταυρόπουλος, 2003). Η βορειοδυτική Πελοπόννησος, όπου εντάσσεται και η περιοχή μελέτης, από την κλιματική ταξινόμηση της Ελλάδος κατά Thornthwaite (Καρράς 1973), κατατάσσεται στις ζώνες με κλίμα όπου οι βροχοπτώσεις υπερτερούν της εξατμισιδιαπνοής (C 2 ), με έλλειψη υγρασίας κατά το θέρος (S 2 ) και γενικά μεγάλη θερμική δραστικότητα (Β 3 ), δηλαδή μεγάλη προσφορά θερμικής ενέργειας με θερινό ποσοστό θερμικής δραστικότητας 48% (b 4 ) και κατά συνέπεια αυξημένο ποσοστό δυνητικής εξατμισοδιαπνοής. (Χάρτης Χ.2.1) Χάρτης Χ.2.1 : Κλιματική ταξινόμηση της Ελλάδος 9 Στα κεντρικά σημεία του ήμου υπάρχουν ελάχιστες δασικές εκτάσεις, ενώ τέτοιες σημαντικές υπάρχουν στα δυτικά του ήμου στη.ε. Λαρίσου, όπου εκεί αρχίζει το πανελληνίως γνωστό δάσος της Στροφυλιάς και η λίμνη του Κοτυχίου 10, που προστατεύονται από τη συνθήκη RAMSAR (Ασημακόπουλος et al., 1996), καθώς και 9 Πηγή: Καράς, Γ. (1973) 10 Ανήκει στο Ν. Ηλείας 8

9 σε ορισμένες τοποθεσίες του όρους Μόβρη, όπου παρουσιάζεται ενδιαφέρουσα χλωρίδα και πανίδα (Τσίπης & Πουλτσάκη, 1994). Η περιοχή «άσος Στροφυλιάς - Λιμνοθάλασσα Κοτυχίου» αποτελεί πλέον ένα από τα 26 Εθνικά Πάρκα της χώρας μας για τα οποία έχει συσταθεί Φορέας ιαχείρισης (Ν. 3344/2002) και λόγω της εξαιρετικής της σημασίας προστατεύεται από την εθνική και διεθνή νομοθεσία. Είναι μια από τις 11 περιοχές της Ελλάδας που αποτελούν Υγροτόπους ιεθνούς σημασίας (Σύμβαση Ramsar). Τμήμα της περιοχής έχει ενταχθεί στο ίκτυο «NATURA 2000» ως Ζώνη Ειδικής Προστασίας για τα Πουλιά (Οδηγία 79/409/ΕΟΚ) και ολόκληρη η περιοχή είναι προτεινόμενη Ειδική Ζώνη ιατήρησης (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ) που αφορά στη διατήρηση των φυσικών ενδιαιτημάτων, της αυτοφυούς χλωρίδας και της άγριας πανίδας 11. Τα όρια της ευρύτερης περιοχής εκτείνονται από το ακρωτήριο του Αράξου (Ν. Αχαΐας) μέχρι πριν από τα Λεχαινά (Ν. Ηλείας) και περικλείουν μια λωρίδα γης μήκους 30 χλμ. και πλάτους κυμαινόμενου από 0,5 έως 4χλμ. Η προστατευόμενη περιοχή έχει έκταση στρ. και αποτελείται από τις λιμνοθάλασσες Αράξου, Προκόπου και Κοτυχίου, το έλος της Λάμιας, τα Μαύρα Όρη (υψ. 240 μ.), το δάσος της Στροφυλιάς και τις θίνες (αμμόλοφους) σε όλο το μήκος της παράκτιας ζώνης. Οι υγρότοποι αποτελούν σημαντικό ενδιαίτημα για την υδρόβια ορνιθοπανίδα, για πλήθος αμφιβίων και ερπετών καθώς και για υδρόβια και αλόφιλα είδη χλωρίδας. Οι λιμνοθάλασσες φιλοξενούν τον χειμώνα και την άνοιξη πληθυσμούς υδρόβιων και παρυδάτιων πουλιών (πάπιες κ.α.) που ανέρχονται σε μερικές χιλιάδες. Οι βραχώδεις πλαγιές των Μαύρων Βουνών αποτελούν ιδανικό βιότοπο για τα αρπακτικά πουλιά. Το δάσος της Στροφυλιάς απλώνεται σε έκταση στρεμμάτων και αποτελεί το πιο εκτεταμένο δάσος κουκουναριάς στην Ελλάδα και ένα από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη. Η ποικιλία των ενδιαιτημάτων που παρατηρούνται στην περιοχή επιτρέπει την ύπαρξη πλήθους ειδών χλωρίδας και πανίδας, πολλά από τα οποία είναι προστατευόμενα διεθνώς (π.χ. Καλαμοκανάς, χερσαίες χελώνες). Σε ότι αφορά τη βλάστηση του όρους Μόβρη ανήκει στην Ευμεσογειακή ζώνη βλάστησης (Quercetalia ilicis), ενώ από πλευράς πανίδας υπάρχουν πληθώρα ειδών που απαντώνται στο νότιο, κυρίως, Ελλαδικό χώρο (Τσίπης & Πουλτσάκη, 1994). 11 Πηγή: 9

10 Η περιοχή αναφοράς, από πλευράς υποδομών, έχει εκτεταμένο οδικό δίκτυο που κατηγοριοποιείται σε Εθνικό Οδικό ίκτυο (ΝΕΟ Πατρών Πύργου και Ε.Ο. Κάτω Αχαΐας Αράξου), σε Επαρχιακό (που συνδέει τους κυριότερους οικισμούς), σε ημοτικό (που είναι ασφαλτοστρωμένο στο μεγαλύτερο βαθμό), σε Αγροτικό (πολυσχιδές, λόγω της μεγάλης αγροτικής παραγωγής) και ασικό (που εξυπηρετεί τις δασικές διαδρομές για προστασία από πυρκαγιές). Στον Άραξο.Ε. Λαρίσου υπάρχει πολιτικό αεροδρόμιο 12, που εξυπηρετεί όλο το χρόνο εταιρείες χαμηλού κόστους 13 από και προς την Ευρώπη, ενώ κατά τους θερινούς μήνες δέχεται μεγάλο όγκο πτήσεων charter από Γερμανία, Ρωσία, Σκανδιναβικές χώρες, διάφορες πρώην Ανατολικές χώρες, κλπ. Η μέση ετήσια διακίνηση από το 1994 έως το 2011 ανέρχεται στους περίπου επιβάτες. Από το 2009 έως το 2011 παρουσιάζει πτωτική επιβατική διακίνηση, το 2011 παρουσίασε μείωση της τάξης του 59% σε σχέση με το έτος Το 2012 η διακίνηση ανήλθε στους επιβάτες σε αφίξεις (εκ των οποίων μόνο 28 είναι εσωτερικού) και στους επιβάτες σε αναχωρήσεις (εκ των οποίων μόνο 6 είναι εσωτερικού). 14 Μονό κατά τον Οκτώβριο του 2012, το αεροδρόμιο δέχθηκε αφίξεις αλλοδαπών τουριστών, ποσοστό αυξημένο κατά 385,9%(!), σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του ίπλα στο αντίστοιχο στρατιωτικό 13 Κυρίως τη Ryanair 14 Πηγή: Υ.Π.Α. (2013) στο 15 Πηγή: Ινστιτούτο Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων (ΙΤΕΠ), (2012) στο 10

11 Εικόνα Ε.3: Το αεροδρόμιο Αράξου από αέρος 16 Στις Αλυκές Κάτω Αχαΐας υπάρχει αλιευτικό καταφύγιο, το οποίο ωστόσο χρήζει περαιτέρω βελτίωσης. Στην έδρα του ήμου υπάρχει Βιολογικός Καθαρισμός, με προοπτική αναβάθμισης, ώστε μελλοντικά να καλύπτει όλη τη βόρεια παραλιακή ζώνη της περιοχής, καθώς κατασκευάζεται τμηματικά μέσω ΕΣΠΑ αποχετευτικό δίκτυο για τους παραλιακούς οικισμούς. Σημαντική υποδομή της περιοχής, που θα διαδραματίσει μελλοντικά εξέχοντα ρόλο 17, είναι ο ΧΥΤΑ Φλόκα.Ε. Ωλενίας, τα αντισταθμιστικά οφέλη του οποίου, δύνανται στο μέλλον να αποτελέσουν πηγή εσόδων για «πράσινη» ανάπτυξη. Στον Άγιο Στέφανο.Ε. Ωλενίας είναι εγκατεστημένη η ΒΙ.ΠΕ. Πατρών 18, η οποία, παρόλη τη δυσχερή οικονομική συγκυρία, εξακολουθεί να αποτελεί μοχλό ανάπτυξης και απασχόλησης της ευρύτερης περιοχής. Καταλαμβάνει έκταση στρεμμάτων με δυνατότητα εγκατάστασης 200 βιομηχανιών, έχει σήμερα 120 εγκατεστημένες και λειτουργούσες βιομηχανικές μονάδες, μικρές και μεγάλες, με απασχολούμενο προσωπικό περίπου ατόμων. (Π..Ε., 2012). Η περιοχή αναφοράς διαθέτει, σε γενικές γραμμές, όλες τις απαιτούμενες υποδομές, που διευκολύνουν την καθημερινότητα, ενώ αξιοσημείωτη είναι η μελλοντική υδροδότηση μεγάλης περιοχής του ήμου από το Φράγμα Πείρου 16 Πηγή: Προσωπικό Αρχείο 17 Εκεί θα κατασκευασθεί το εργοστάσιο επεξεργασίας απορριμμάτων του Ν. Αχαΐας 18 Βλ. και 11

12 Παράπειρου, ενώ αυτή της.ε. Λαρίσου σχεδιάζεται να υδροδοτηθεί από το Φράγμα Πηνειού στη νέα χρηματοδοτική περίοδο του ΕΣΠΑ. Σημαντικό είναι και το ξενοδοχειακό δυναμικό της περιοχής, το οποίο έχει καλύψει επαρκώς την τουριστική ζήτηση των παρελθόντων ετών. 3. Χωρική οργάνωση Ο ήμος υτικής Αχαΐας, όπως προκύπτει : από τις κατευθύνσεις και επιλογές του Περιφερειακού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης της Περιφέρειας υτικής Ελλάδος (ΠΠΧΣΑΑΠ Ε) όπως αυτό καθορίστηκε με την με αρ / (ΦΕΚ1470 Β / ) Απόφαση Υπουργού ΠΕ.ΧΩ..Ε. από τις προτάσεις του Α Σταδίου μελέτης του Νέου ΓΠΣ/ΣΧΟΟΑΠ της.ε. ύμης ( ιονυσοπούλου & συν., 2010), καθώς και από το Επιχειρησιακό Σχέδιο του ήμου υτ. Αχαΐας (Αυτοτελές Τμήμα Προγραμματισμού ήμου υτ. Αχαΐας, 2012), αλλά και από παλαιότερα εκπονηθέντα Επιχειρησιακά Σχέδια και μελέτες των τέως ήμων [π.χ. ήμου Μόβρης, (ΚΤΑ Α, 2008), Μελέτη περίπτωσης ΣΧΟΟΑΠ ήμου Μόβρης (Κολλυρόπουλος, 2006)] θεωρείται ότι οργανώνεται ως μία ενιαία λειτουργική ενότητα ήπιας και εξειδικευμένης μορφής τουρισμού αναψυχής εμπορίου, διοίκησης και παροχής υπηρεσιών σε συνδυασμό με γεωργικές καλλιέργειες και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις παραδοσιακής μορφής, μέσα στην οποία σχηματίζεται ένα πλέγμα συνεργαζόμενων συνόλων, οικισμών, φυσικών και πολιτιστικών πόρων και παραγωγικών δραστηριοτήτων, την οποία κατευθύνει, καθορίζει και επηρεάζει το αναπτυσσόμενο αστικό κέντρο και έδρα του ήμου, (ήτοι η Κάτω Αχαΐα), η οποία όπως είδαμε και στο ΠΠΧΣΑΑΠ Ε είναι εξαρτημένο οικιστικό κέντρο 3 ου επιπέδου. Από τις ανωτέρω κατευθύνσεις, αυτές που χρήζουν κυριότερης μνείας και που συνάδουν με την παρούσα εισήγηση είναι αυτές που αφορούν : Στην αξιοποίηση διαχείριση ανάδειξη προβολή προστασία των φυσικών και πολιτιστικών πόρων του ήμου, ώστε να αποτραπεί η υποβάθμισή τους 12

13 Στην οργάνωση ανάπτυξη του τουρισμού με χωρική εξειδίκευση και εκμετάλλευση των πλεονεκτημάτων της περιοχής, λόγω ύπαρξης σημαντικών φυσικών πόρων και πολιτιστικής κληρονομιάς. Τα ανωτέρω δεν φαντάζουν ανεδαφικά, εφόσον ειδωθούν μέσα από το πρίσμα της παρούσας κατάστασης, δεδομένης της κομβικής θέσης του ήμου, αλλά και γενικότερα του Ν. Αχαΐας, αφού η περιοχή ευρίσκεται επί του ενός εκ των δύο βασικών ανάπτυξης που έχουν καθορισθεί από το ΠΠΧΣΑΑΠ Ε (2003) για την επίτευξη ενός εκ των στόχων του (ως προς το Πρότυπο Χωρικής Ανάπτυξης), δηλαδή της ενδοπεριφερειακής σύγκλισης και ισορροπίας. Ο βασικός αναπτυξιακός άξονας διεθνούς εθνικής διαπεριφερειακής εμβέλειας, με έμφαση στην αστική ανάπτυξη (μεταφορές υπηρεσίες τεχνολογία), κατά μήκος της ΠΑΘΕ, με επεκτάσεις προς Τρίπολη, σχηματίζεται κυρίως κατά μήκος των ακτών του Πατραϊκού και Κορινθιακού κόλπου, ήτοι : Κάτω Αχαΐα - Πάτρα - Αίγιο - Ακράτα, με πόλο ανάπτυξης την ευρύτερη περιοχή των Πατρών (Πάτρα - Ρίο - Αντίρριο) και με ασθενή σύνδεση μέσω Ακράτας με τον θύλακα ανάπτυξης Καλάβρυτα Κλειτορία, με κατεύθυνση προς Τρίπολη. Άξιος μνείας είναι και ο ενδοπεριφερειακός άξονας ανάπτυξης της ευρύτερης περιοχής, αν και δευτερεύων, ωστόσο εξίσου σημαντικός. Ο άξονας αυτός είναι ο : [Πάτρα Χαλανδρίτσα Καλάβρυτα παράκτια περιοχή Αιγίου & Ακράτας], ο οποίος αποτελεί το βασικό ορεινό αναπτυξιακό άξονα του Νομού, που εκτιμάται ότι θα συντελέσει, σε συνδυασμό με μέτρα προστασίας και διαχείρισης των φυσικών και πολιτιστικών πόρων, στην αναβίωση της ορεινής υπαίθρου και την ανταγωνιστική λειτουργία του πρωτογενούς τομέα, ως σημαντικού παραγωγικού πόρου και μέσο προστασίας του φυσικού τοπίου και που θεματικώς ευρίσκεται πλησιέστερα στην περιοχή αναφοράς και στο αντικείμενο μελέτης. 4. Η έννοια του Τουρισμού Ο τουρισμός, ως κοινωνικό φαινόμενο, δεν είναι κάτι νέο, αλλά υπάρχει από την αρχαιότητα έως σήμερα για διάφορους λόγους : Οι αρχαίοι αθλητικοί αγώνες (Ολυμπιακοί, Νέμεα, Ίσθμια, κλπ.), Το προσκύνημα στους αρχαιοελληνικούς (και όχι μόνο) ιερούς τόπους 13

14 (Μαντείο ελφών, Ελευσίνα, ωδώνη, Σαμοθράκη, Αίγυπτος, κλπ.), Οι περιηγήσεις εξερευνήσεις (Παυσανίας, Νέαρχος, κλπ.), ο ιαματικός τουρισμός της Ρωμαϊκής εποχής («Θέρμες» των αυτοκρατόρων) τα θρησκευτικά προσκυνήματα στα μεσαιωνικά χρόνια (π.χ. Άγιοι Τόποι, Μέκκα), Η γνωριμία νέων τόπων (μετά την εξερεύνηση των «νέων» χωρών Αμερική, Αυστραλία, Ινδία, κλπ.) Τα ρομαντικά ταξίδια του 18 ου και 19 ου αι. (ο περίφημος «Μεγάλος Γύρος» - Grand Tour ) 19 (Littlewood, 1990) Τα εξωτικά ταξίδια περιπέτειας κάθε είδους, στους ανακαλυφθέντες επίγειους παράδεισους απομακρυσμένων χωρών (π.χ. Belle Époque) 20, (Littlewood, 1990) ο μαζικός τουρισμός του 20 ου αι. Ο όρος «μαζικός τουρισμός» σημαίνει τη φάση του φαινομένου του τουρισμού, του οποίου η αρχή μπορεί να χρονολογηθεί στις δεκαετίες 1920 και 1930 στις ΗΠΑ, στη δε Ευρώπη στις δεκαετίες 1950 και 1960 και που χαρακτηρίζεται από την επέκταση των πρακτικών και του πολιτισμού του τουρισμού σε όλα τα επίπεδα της κοινωνίας ώστε να μπορούν να παράγουν εισόδημα (Zarilli, 2011). Σε αυτή τη φάση, ο τουρισμός δεν είναι πλέον το προνόμιο της αριστοκρατίας και της ανώτερης μεσαία τάξης, όπως την εποχή του Grand Tour και αργότερα της Belle Époque, αλλά γίνεται προσιτός για τους εργαζόμενους που απασχολούνται στους τομείς της μεταποίησης και των υπηρεσιών. Ο ανωτέρω ορισμός παρατίθεται και στο Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό 21 (ΥΠΕΧΩ Ε, 2009), όπου ως «μαζικός» ορίζεται ο τουρισμός, που πληροί σωρευτικά τα παρακάτω: απευθύνεται στο ευρύ τουριστικό κοινό, διαμορφώνεται και διεκπεραιώνεται με οργανωμένο τρόπο από τουριστικούς φορείς και επιχειρήσεις και συνδέεται με τις εκάστοτε κυρίαρχες μορφές του. 19 Το παραδοσιακό ταξίδι στην Ευρώπη των νεαρών και ευγενών κυρίως Ευρωπαίων. (Από το 1660 έως το 1850) (βλ. και F%85%CF%81 20 η περίοδος που ξεκίνησε από τα τέλη του 19ου αιώνα έως τη λήξη του Α Παγκοσμίου Πολέμου στην Ευρώπη και χαρακτηρίστηκε από το αισιόδοξο πνεύμα που κυριάρχησε (βλ. και 21 Και εφεξής στην παρούσα: ΕΠΧΣΑΑΤ 14

15 Οι λόγοι που συνετέλεσαν στην ανάπτυξη αυτή είναι πολλοί (Zarilli, 2011), όπως : Η γενικότερη οικονομική ανάπτυξη και, συνεπώς, μεγαλύτερη διαθεσιμότητα εισοδημάτων για τους εργαζόμενους, κατηγορίες που μέχρι τότε εξαιρούνταν από τα κυκλώματα τουριστών κυρίως για οικονομικούς λόγους Η υιοθέτηση του θεσμού της άδειας μετ' αποδοχών, και στη συνέχεια η ύπαρξη διαθεσιμότητας ελεύθερου χρόνου που πρέπει να χρησιμοποιείται σε ψυχαγωγικές δραστηριότητες έξω από τον τόπο της συνήθους διαμονής Η μεγάλη ανάπτυξη των μεταφορών, και ιδίως των αυτοκινήτων, ως αποτέλεσμα των βελτιωμένων οικονομικών συνθηκών και των υποδομών Η ανάπτυξη της αστικοποίησης, με αποτέλεσμα την επικράτηση της επιθυμίας διαφυγής από τη ρουτίνα της καθημερινότητας της πόλης Η διάδοση των ιδεών και μοντέλων της αστικής κουλτούρας (μεταξύ αυτών και ο τουρισμός) Επειδή στην παρούσα πραγματευόμαστε τον εναλλακτικό τουρισμό, αυτός ορίζεται ως ο τουρισμός που διαφέρει, κατά περίπτωση, από το κυρίαρχο μοντέλο μαζικού τουρισμού ως προς τους πόρους που αξιοποιεί, το βαθμό χωρικής συγκέντρωσης, τον τρόπο και το χώρο διάθεσής του καθώς και τη χρονική περίοδο ανάπτυξής του (ΥΠΕΧΩ Ε, 2009). Κατά άλλη μία θεώρηση (Pires, 2002), ως εναλλακτικός τουρισμός θεωρείται ότι είναι όλες οι επιλογές τουρισμού που μοιράζονται κοινές διαφορές σε σύγκριση με τις συμβατικές μορφές του, που οφείλονται σε παράγοντες όπως : η τοποθεσία του τουριστικού προορισμού στο φυσικό περιβάλλον ή / και σε αγροτικές περιοχές, η ενεργός συμμετοχή (σωματική, ψυχική και συναισθηματική) του τουρίστα η δημιουργία κοινωνικο-οικονομικών οφελών για τους οικοδεσπότες και η εκτίμηση της πολιτιστικής τους ταυτότητας Στα ανωτέρω πλαίσια εντάσσεται και η έννοια του αειφόρου τουρισμού και της βιώσιμης ανάπτυξης, αφού είναι θέματα που αντανακλούν τη συνεχιζόμενη ανησυχία των ανθρώπων για τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό περιβάλλον, την 15

16 οικονομική επιβίωση της κοινωνίας και τις κοινωνικο-πολιτιστικές πτυχές της που αλληλεπιδρούν με το χώρο όπου αυτή βρίσκεται. Και συνεπώς εδώ υπάγεται το ανανεωμένο ενδιαφέρον για τη γη και τη φύση, ως πλούτος και βάση για την ανάπτυξη άλλων τομέων, και φυσικά του τουρισμού. Η βιώσιμη ή αειφόρος ανάπτυξη ορίζεται ως η συμβατή και φιλική προς το περιβάλλον ανάπτυξη. Συνδέεται αναμφισβήτητα με το ζήτημα της διαχείρισης των πόρων του πλανήτη, με στόχο την αειφορία. Η αειφορική διαχείριση βρίσκεται σε αρμονία με την περιβαλλοντική προστασία, τόσο από ποσοτική όσο και από ποιοτική άποψη, αφού στόχος της είναι η χρήση πόρων μέχρι το σημείο αντοχής τους (Σιούτη, 2001). ιάφορες νέες οικονομικές και πολιτικές θεωρίες θέτουν στο προσκήνιο την ανάπτυξη της υπαίθρου (Albrizio, 2004), λαμβάνοντας υπόψη κυρίως: τα κατώτατα και ανώτατα όρια (ήτοι τις φέρουσες ικανότητες) που δεν πρέπει να παραβιασθούν στην τουριστική αξιοποίηση μιας περιοχής, τη δυνατότητα να μην λειτουργούν σημαντικές επενδύσεις σε εγκαταστάσεις και υποδομές που μπορούν να επηρεάσουν τη φυσική ακεραιότητα της περιοχής τις δράσεις και τα εργαλεία παρέμβασης για την προώθηση και την εμπορία του εναλλακτικού τουριστικού προϊόντος. Όλα τα ανωτέρω υπονοούν τη δημιουργία «βιώσιμων» μοντέλων ανάπτυξης, μέσω των οποίων θα αποφευχθούν οι αρνητικές συνέπειες των επιπτώσεων του τουρισμού στην ύπαιθρο και θα επιτρέπουν μια ανάπτυξη σεβόμενη το περιβάλλον. 16

17 5. Εξέταση της περιοχής μελέτης Η περιοχή μελέτης θα εξετασθεί με γνώμονα την υιοθέτηση ενός αειφορικού τουριστικού μοντέλου, μακράν του αντιστοίχου μαζικού, έχοντας την πεποίθηση ότι αυτό δύναται να λειτουργήσει συμπληρωματικά στο μαζικό τουρισμό και να συμβάλλει στην ποιοτικότερη αναβάθμιση όλων των εμπλεκομένων πλευρών. Η περιοχή μελέτης, διερευνώμενη, δύναται να χωρισθεί σε δύο υπο-περιοχές. Η πρώτη υπο-περιοχή καταλαμβάνει τον άξονα από τη ΒΙ.ΠΕ. μέχρι την περιοχή του φράγματος Πηνειού όρια Ν. Ηλείας (Χάρτης Χ.5.1) και η δεύτερη κατά μήκος της παραθαλάσσιας περιοχής, με μεγαλύτερη έμφαση σε αυτή των ακτών του Ιονίου, ήτοι από την περιοχή του ακρωτηρίου Αράξου και μέχρι τα όρια του Ν. Ηλείας (Χάρτης Χ.5.2) 17

18 Χάρτης Χ.5.1 : 1 η Υπο-περιοχή αναφοράς 18

19 1 η Υπο-περιοχή Αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά στοιχεία της 1 ης υπο-περιοχής είναι : Περιοχές με αμπελώνες (από Αγ. Στέφανο έως Σαντομέρι) και εκείθεν στις βόρειες υπώρειες του όρους Μόβρη Το όρος Μόβρη (πλούσιο πευκόδασος της Άρλας και δάσος από αριές άνωθεν του Κρίνου) Το όρος Σκόλλις (ή Σαντομέρι) Το μεσαιωνικό κάστρο Αιγυπτόκαστρο (ή Γυφτόκαστρο) Το μεσαιωνικό κάστρο των Παλαιολόγων (Σαντομέρι) Τα μυκηναϊκά νεκροταφεία των Πορτών, Μιτόπολης, Ελαιοχωρίου και Σπαλιαραιίκων Η μονή Μαρίτσης Η μονή Φιλοκαλίου Το εξωκλήσι Αγ. ημητρίου Μπάδα (με το σπήλαιο του κρυφού σχολειού) Η μονή Αγ. Νικολάου Σπάτα Η θεματικότητα της συνάδει με τις κάτωθι κατευθύνσεις του ΕΠΧΣΑΑΤ (ΥΠΕΧΩ Ε, 2009), κατηγοριοποιούμενη ως «περιοχή τουριστικού ενδιαφέροντος με μειονεκτικά χαρακτηριστικά και κυρίαρχες χρήσεις άλλες από τον τουρισμό». Πιο συγκεκριμένα : ιαφύλαξη φυσικών, ιστορικών, αρχιτεκτονικών, κ.α., σημείων του χώρου με «μοναδικά» χαρακτηριστικά ημιουργία θεματικών διαδρομών με ανάδειξη στοιχείων των κυρίαρχων χρήσεων («δρόμοι» αμπέλου) Αποκατάσταση και αξιοποίηση παλαιών κελυφών. ημιουργία μουσείων, κέντρων ερμηνείας του χώρου ή άλλων εγκαταστάσεων απαραίτητων για την ανάδειξη της κυρίαρχης χρήσης - δραστηριότητας, εντός οικισμών. Αξιοποίηση των εκάστοτε τοπικών πόρων που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για με την ανάπτυξη ήπιων μορφών τουρισμού (αγροτουρισμού, περιηγητικού, πεζοπορικού, πολιτιστικού, γεωτουρισμού, κ.α.) 19

20 Ανάδειξη και προστασία φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος και τοπίου (προστασία φυσικού περιβάλλοντος, αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, άϋλης πολιτιστικής κληρονομιάς, δημιουργία μουσείων, κ.α.). Προώθηση προγραμμάτων στήριξης αγροτικών δραστηριοτήτων φιλικών προς το περιβάλλον (στήριξη ολοκληρωμένης ή βιολογικής γεωργίας, προϊόντων ονομασίας προέλευσης, παραδοσιακών τεχνικών). Ενίσχυση του προσανατολισμού των συνεχιζόμενων ευρωπαϊκών προγραμμάτων για τον αγροτικό χώρο (Leader+, ΟΠΑΑΧ) προς μια ολοκληρωμένη αγροτική ανάπτυξη, πέραν της αποκλειστικής χρηματοδότησης καταλυμάτων Σε κάθε περίπτωση οι εναλλακτικές μορφές τουρισμού δεν πρέπει να θίγουν τις κυρίαρχες χρήσεις, αλλά να λειτουργούν συμπληρωματικά με αυτές. Επίσης σε αυτή την υπο-περιοχή δύναται να υπάρξει ανάπτυξη του πολιτισμικού τουρισμού, όπου κατά το ΕΠΧΣΑΑΤ (ΥΠΕΧΩ Ε, 2009),απαιτείται: Η εξασφάλιση της προσβασιμότητας, της επισκεψιμότητας και οργάνωσης των αρχαιολογικών χώρων και μνημείων και υποστήριξη τους με κατάλληλα έργα υποδομών. Ένταξη τους σε τουριστικά δίκτυα. Η ενίσχυση, προβολή και καθιέρωση φεστιβάλ, πολιτισμικών θεσμών και άλλων σχετικών εκδηλώσεων. Η ανάπτυξη του γαστριμαργικού τουρισμού και η ένταξή του στο τουριστικό προϊόν (ανάπτυξη βιολογικών προϊόντων, συστημάτων διασφάλισης της ποιότητας τους και πιστοποίησης της αξίας και της μοναδικότητας τους). Η περιοχή ενδείκνυται για την ανάπτυξη του θρησκευτικού τουρισμού, όπου κατά το ΕΠΧΣΑΑΤ (ΥΠΕΧΩ Ε, 2009), απαιτείται: Συγκρότηση, οργάνωση και προβολή των θρησκευτικών προσκυνημάτων σε δίκτυα. Βελτίωση της προσβασιμότητας τους καθώς και των μεταξύ των συνδέσεων. Προώθηση μέτρων εξωραϊσμού / αναβάθμισης και ανάδειξης των λατρευτικών χώρων, των συνοδών τους εγκαταστάσεων διημέρευσης και διαμονής καθώς και του περιβάλλοντα χώρου τους. 20

21 ιαφύλαξη των αρχιτεκτονικών χαρακτηριστικών των μοναστηριών από νέες μη προσαρμοσμένες στο χαρακτήρα τους κτιριακές επεκτάσεις. Στήριξη δράσεων που αφορούν στην οργάνωση σχετικών εκδηλώσεων. Προώθηση / στήριξη προγραμμάτων ανταλλαγής επισκέψεων μεταξύ θρησκευτικών κοινοτήτων. Η εν λόγω υπο-περιοχή ενδείκνυται και για την προώθηση δράσεων που αφορούν στην ανάπτυξη αθλητικών δραστηριοτήτων του ορεινού χώρου, ήτοι: ορειβασία στα όρη Μόβρη και Σκόλλις, αναρρίχηση στο όρος Σκόλλις 22, ποδηλασία βουνού στο όρος Μόβρη 23, αλεξίπτωτο πλαγιάς στο όρος Σκόλλις Υπάρχει εκεί πίστα αναρρίχησης 23 Στις διοργανώθηκε το Τοπικό Περιφερειακό Πρωτάθλημα Ορεινής Ποδηλασίας (ΜΤΒ) στο.. Κρίνου του τέως ήμου Μόβρης (Πηγή: ) 24 Το Μάιο 2012 διοργανώθηκε αγώνας αλεξιπτώτου πλαγιάς, υπό την αιγίδα του ήμου υτ. Αχαΐας, με πανελλήνια συμμετοχή (Πηγή: ) 21

22 2 η Υπο-περιοχή Η 2 η υπο-περιοχή αναφοράς εκτείνεται από την περιοχή του ακρωτηρίου Αράξου, κατά μήκος του Ιονίου πελάγους και του δάσους της Στροφυλιάς, μέχρι τα όρια του Ν. Ηλείας (περιοχή προστατευόμενη από τη συνθήκη Ramsar). Χάρτης Χ.5.2.: 2 η Υπο-Περιοχή αναφοράς Αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά στοιχεία αυτής της υπο-περιοχής είναι : 22

23 Οι παραλίες απείρου φυσικού κάλλους (Γιαννισκάρι, Μικρό Γιαννισκάρι, Βορός, Γυμνιστών, Καλόγρια) Το ακρωτήριο του Αράξου Το Μαύρο όρος Η λιμνοθάλασσα του Πάπα, η «μπούκα» (δίαυλος επικοινωνίας με τη θάλασσα) και το νησιωτικό εξωκκλήσι του Αγ. Ιωάννου Η λιμνοθάλασσα του Πρόκοπου, ο ποτάμιος δίαυλος επικοινωνίας με τη θάλασσα και το νησιωτικό εξωκκλήσι του Απ. Πέτρου Το τείχος των υμαίων Το δάσος της Στροφυλιάς με τα αιωνόβια πεύκα (Pinus pinea & Pinus Halepensis) Τα υγρά λιβάδια του δάσους Το έλος Λάμια Οι περιπατητικές διαδρομές του δάσους και του Μαύρου όρους Τα ιαματικά λουτρά του Αράξου Η ιδιαίτερη χλωρίδα και πανίδα της περιοχής Η περιοχή αυτή, σύμφωνα με το ΕΠΧΣΑΑΤ (ΥΠΕΧΩ Ε, 2009), δύναται να έχει κατευθύνσεις όπως : Η αξιοποίηση επιλεγμένων περιοχών προστασίας της φύσης ή του τοπίου (περιοχές ικτύου Φύση (NATURA) 2000, αξιόλογα καταγεγραμμένα φυσικά τοπία, τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, αισθητικά δάση), ως πόλων ανάπτυξης, τοπικής ή ευρύτερης εμβέλειας, ενός ήπιου ρεύματος τουρισμού φύσης. Η καθιέρωση τοπικών δικτύων, διαδρομών - μονοπατιών, πολυθεματικού χαρακτήρα με έμφαση στη φυσιολατρική διάσταση. Η σήμανση των διαδρομών σύμφωνα με τις προδιαγραφές που ισχύουν στην Ε.Ε. και η έκδοση χαρτών ορεινής περιήγησης. Ο εμπλουτισμός των διαδρομών με εναλλακτικές δραστηριότητες (πίστες mountain bike, ιππασία, αναρρίχηση) Η διατήρηση και ανάδειξη των στοιχείων του παραδοσιακού τρόπου ζωής. Η δημιουργία υποδομών παρατήρησης και ερμηνείας της φύσης (π.χ. παρατηρητήρια, κέντρα ενημέρωσης επισκεπτών, κλπ.) 23

24 6. Περιβαλλοντική Αξιολόγηση Κατανοώντας και επιθυμώντας η αειφορία να είναι το κρίσιμο και κυρίαρχο στοιχείο σχεδιασμού στην πρόταση για την περιοχή αναφοράς, πρέπει να εξετασθεί και η παράμετρος της περιβαλλοντικής αξιολόγησης, η οποία χαρακτηρίζεται σήμερα, αφενός ως μια διαδικασία διοικητικού χαρακτήρα, αφετέρου ως ένα σύνολο αναλυτικών τεχνικών με σκοπό τη συλλογή, επεξεργασία και διάχυση πληροφοριών για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις έργων και πολιτικών (Παπανδρέου & Σκούρτος, 1999). Σύμφωνα με τους ανωτέρω συγγραφείς, η περιβαλλοντική αξιολόγηση συμπληρώνει το κενό της πληροφόρησής μας και υποβοηθά το δύσκολο έργο της λήψης αποφάσεων. Έτσι, η πληροφορία αυτή ενσωματώνεται και εν μέρει αποκαλύπτεται στις ανθρώπινες προτιμήσεις για τη διατήρηση ή χρήση των περιβαλλοντικών πόρων. Ιδιαίτερη αξία στην περιβαλλοντική αξιολόγηση λαμβάνει η χρήση οικονομικών μεθόδων προσέγγισης, οι οποίες στηρίζονται στο κριτήριο της οικονομικής αποτελεσματικότητας. Στο πλαίσιο αυτό διαπιστώνεται ότι το φυσικό περιβάλλον μας παρέχει υπηρεσίες, οι οποίες υπεισέρχονται έμμεσα ή άμεσα τόσο στην παραγωγική όσο και στην καταναλωτική διαδικασία. 25 Η προσέγγιση της οικονομικής επιστήμης στο θέμα της περιβαλλοντικής προστασίας περιστρέφεται γύρω από δύο βασικούς άξονες (Σκούρτος, 2001): Α) Τον προσδιορισμό του κοινωνικά βέλτιστου επιπέδου ρύπανσης των περιβαλλοντικών μέσων και ρυθμού κατανάλωσης των φυσικών πόρων υπό την προϋπόθεση εσωτερίκευσης των αρνητικών εξωτερικών επιδράσεων που σχετίζονται με το δημόσιο χαρακτήρα των περιβαλλοντικών αγαθών Β) Την επιλογή του οικονομικά αποτελεσματικότερου μηχανισμού επίτευξης των στόχων. Για την αξιολόγηση των οικονομικών εργαλείων, σύμφωνα με τον ανωτέρω συγγραφέα, τίθενται τρία κριτήρια, ήτοι: 1) Η περιβαλλοντική αποτελεσματικότητα 2) Η οικονομική αποδοτικότητα 25 Ibidem 24

25 3) Η κοινωνική δικαιοσύνη Είναι σαφές ότι καθένα εξ αυτών συμμετέχει αναλόγως και διαμορφώνει τη σχεδιαζόμενη πολιτική περιβαλλοντικής αξιολόγησης, έχοντας το διακριτό του ρόλο στη διαδικασία αυτή και δρώντας όλα μαζί σε συνέργεια και όχι μεμονωμένα, διότι είναι αναποτελεσματικό να υπερτονισθεί κάποιο. Αυτό μπορεί να γίνει και πιο κατανοητό, αν πέραν, της οικονομικής προσέγγισης, εξετασθούν και λοιπές εμπλεκόμενες παράμετροι, τα αποτελέσματα των οποίων παρουσιάζονται στους ενδιαφερόμενους με τη μορφή πινάκων επιπτώσεων (impact matrices) 26, στους οποίους μπορούμε να συνοψίσουμε τους εταίρους αποδέκτες μιας περιοχής μελέτης, σε συνδυασμό με τις επιπτώσεις από την ανάπτυξη κάποιων δράσεων. Έτσι, για την περιοχή στην οποία αναφερόμαστε στην παρούσα, δύναται να σχεδιασθεί ο παρακάτω πίνακας 27, που θα δίδει σε εποπτική μορφή τα διερευνώμενα μεγέθη (βλ. Πιν. Π.6.1) Οι Επεξηγηματικοί συμβολισμοί του πίνακα Π.6.1 θα είναι ως εξής: (+) : θετική επίπτωση (-) : αρνητική επίπτωση (?) : αδιάφορη ή ισορροπημένη κατάσταση 26 Ivi (24), ως σελ Ως μία πρώτη εμπειρική προσέγγιση και έχοντας άμεση γνώση της περιοχής αναφοράς, λόγω εργασιακής μας σχέσης με το ήμο υτ. Αχαΐας 25

26 ΠΙΝΑΚΑΣ Π.6.1: ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΑΠΟ ΕΚΤΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ημιουργία νέων θέσεων εργασίας Μείωση θέσεων εργασίας σε ορισμένους τομείς Προσέλκυση τουριστών Πολίτες Επιχειρηματίες - Ξενοδόχοι Αγροκτηνοτροφ ικός πληθυσμό ς Μεταποιητικές επιχειρήσεις Επιστημο νικό δυναμικό ήμος (ως διοικητικήοικονομική μονάδα) + +?? +??? -? +? + +??? + Αύξηση αξίας γης -? - -? - Εκδίωξη ορισμένης μερίδας επισκεπτών Αισθητική και περιβαλλοντική αλλοίωση του τοπίου και εν γένει του περιβάλλοντος σε ορισμένους τομείς Ανάπτυξη εναλλακτικών περιβαλλοντικών δράσεων Αλλαγή κοινωνικών εθίμων στην περιοχή (π.χ. απόκτηση αειφορικής περιβαλλοντικής συνείδησης) - -??? - -? -? ?? + + +? +?

27 ΑΠΟ ΕΚΤΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ Πολίτες Επιχειρηματίες - Ξενοδόχοι Αγροκτηνοτροφ ικός πληθυσμό ς Μεταποιητικές επιχειρήσεις Επιστημο νικό δυναμικό ήμος (ως διοικητικήοικονομική μονάδα) ημιουργία κοινωνικών προβλημάτων εξαιτίας νέων δράσεων Βελτίωση υποδομών Ανάδειξη μνημείων πάσης φύσεως -? -??? ?? + + Μελετώντας τα στοιχεία του παραπάνω πίνακα, μπορούμε να δούμε, ως μία πρώτη προσέγγιση τις σχέσεις που θα έχουν οι δυνητικές επιπτώσεις από την ανάπτυξη της πρότασής μας, σε σχέση με τους άμεσα εμπλεκόμενους κοινωνικούς εταίρους, που είναι και οι τελικοί αποδέκτες. Όμως, πρέπει να αναφέρουμε ότι άλλη μία σημαντική παράμετρος σχεδιασμού είναι η φέρουσα ικανότητα της περιοχής μελέτης και ειδικότερα της κάθε υποπεριοχής ξεχωριστά, έχοντας η καθεμία τα δικά της ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Σύμφωνα με την Pérez de Las Heras (2004), η φέρουσα ικανότητα στον τουρισμό διακρίνεται σε 4 κατηγορίες: α) Στην οικολογική ή περιβαλλοντική ή φυσική (αναφερόμενη ειδικά στις περιβαλλοντικές ζημίες). Αφορά στον αριθμό των επισκεπτών εκ των οποίων μπορεί να παραχθούν αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις στους φυσικούς πόρους. β) Στην ψυχολογική (αναφερόμενη στους τουρίστες). Αφορά στον αριθμό των ανθρώπων που μπορούν να μοιραστούν μια ταξιδιωτική εμπειρία, χωρίς να χάσουν το ενδιαφέρον τους. γ) Στην κοινωνική (αναφερόμενη στους «οικοδεσπότες» του τοπικού πληθυσμού. Αφορά στον αριθμό των τουριστών που οι άνθρωποι μιας περιοχής είναι πρόθυμοι να ανεχθούν. 27

28 δ) Στην οικονομική (αναφερόμενη στην υποδομή του τόπου). Αφορά στον αριθμό των τουριστών που ένα τουριστικό θέρετρο δύναται να υποδεχθεί, βάσει των δυνατοτήτων και υποδομών που αυτό διαθέτει για την επαρκή υποστήριξή τους. Η Φέρουσα Ικανότητα θεωρείται σαν ένα λειτουργικό μέτρο πολιτικής στον τουριστικό σχεδιασμό (ενιαίας και ολοκληρωμένης) διαχείρισης ενός τόπου τουριστικού προσδιορισμού, μια διαδικασία που περιλαμβάνει διεργασίες συνεχούς ελέγχου / παρακολούθησης και καταγραφής στατιστικών δεδομένων (κυρίως σε ετήσια βάση) των συγκεκριμένων περιοχών (Σερράος, 2008). Ξεκινώντας, πρώτα, από τη 2 η υπο-περιοχή, ήτοι αυτή των Μαύρων ορέων και του άσους Στροφυλιάς, ανατρέχοντας σε αντίστοιχο υπολογισμό της περιβαλλοντικής φέρουσας ικανότητας (Κατσαρός, 2009) κατά Boullón (1985), προκύπτει ότι ο μέγιστος αριθμός επισκεπτών, σε όλη την προστατευόμενη περιοχή (3.500 εκτάρια ή ha), δεν πρέπει να ξεπερνά την ημέρα (με 4 ώρες χρήσης) τα άτομα ή τους επισκέπτες κατανεμημένους ομοιόμορφα σε όλη την έκταση εκτός των οικοτόπων προτεραιότητας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει ο ίδιος συγγραφέας (Κατσαρός, 2009) «μόνο 182 άτομα επισκέπτονται την προστατευόμενη περιοχή το μήνα και μόλις 6,1 άτομα την ημέρα, οπότε είναι προφανές ότι όσον αφορά τον οικοτουρισμό στην περιοχή αναφοράς, αυτός βρίσκεται πολύ πιο κάτω από το όριο της φέρουσας ικανότητας, υποδηλώνοντας ότι η οικοτουριστική ανάπτυξη της περιοχής όχι μόνο δεν θέτει σε κίνδυνο τις φυσικές ιδιαιτερότητες και αξίες της περιοχής, αλλά αντιθέτως έχει μεγάλο περιθώριο ανόδου».(βλ. και Κατσαρός 2008). Σε ότι αφορά την 1 η υπο-περιοχή, η περιβαλλοντική φέρουσα ικανότητά της, θα προσδιορισθεί με τη μέθοδο Boullón (1985). Το εμβαδόν αυτής της υπο-περιοχής μελέτης ανέρχεται, κατόπιν γραφικής εκτίμησης από τις ορθοφωτογραφίες της ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α.Ε., 28 σε περίπου ha. Οι μαθηματικοί τύποι που χρησιμοποιούνται, είναι ως εξής:

29 Φέρουσα ικανότητα (Φ.Ι.) Συνολική επιφάνεια τουριστικής αξιοποίησης = Μέσος όρος απαραίτητης έκτασης ανά τουρίστα Από τα διεθνώς καθορισμένα σταθερότυπα (standards) (Σερράος, 2008), έχουμε ότι για τις υπόλοιπες φυσικές περιοχές / περιβαλλοντικές πόρους, που δεν είναι προστατευόμενες ή υψηλής προστασίας, ο ανωτέρω μέσος όρος ανέρχεται σε 10~15 άτομα ανά ha (cap./ha) Ήτοι : Φ.Ι. = ha / 15 cap./ha = επισκέπτες κατά την ίδια χρονική στιγμή Ο συνολικός αριθμός που μπορεί να δεχτεί η περιοχή μελέτης προκύπτει ως εξής, σύμφωνα με τη μέθοδο Boullón (1985), η οποία αναπτύσσεται εκτενώς και στην Pérez de las Heras (2004) : Συνολικός αριθμός ημερήσιων επισκέψεων = = Φέρουσα Ικανότητα Χ Συντελεστής ανανέωσης επισκεπτών = Χ 3 = επισκέπτες, κατανεμημένοι ομοιόμορφα σε όλη την έκταση. Όπου: Συντελεστής Ανανέωσης Επισκεπτών = Αριθμός ωρών που ο προορισμός είναι ανοιχτός σε επισκέπτες Μέσος όρος διάρκειας παραμονής επισκεπτών Ήτοι: Συντελεστής Ανανέωσης Επισκεπτών = 12 ώρες την ημέρα (κατά μέση εκτίμηση) 4 ώρες (κατά μέση εκτίμηση) = 3 Σύμφωνα με τα παραπάνω, κατά τη διάρκεια ενός μήνα, ο μέγιστος αριθμός επισκεπτών, σε όλη την περιοχή μελέτης, δεν πρέπει να ξεπερνά τους επισκέπτες και την ημέρα (με 4 ώρες χρήσης) δεν πρέπει να υπερβαίνει τα άτομα. 29

30 Από τα στοιχεία που υπάρχουν διαθέσιμα στο ήμο υτικής Αχαΐας 29, η επισκεψιμότητα της περιοχής είναι πολύ μικρότερη και παρουσιάζει κάποιες περιστασιακές κορυφώσεις ( peaks ) κατά τη διάρκεια θρησκευτικών γεγονότων, οπότε είναι σαφές ότι δεν ξεπερνιέται η φέρουσα ικανότητα της περιοχής. Οι παραπάνω εκτιμήσεις έγιναν εμπειρικά και με ολιστικό τρόπο προσέγγισης, γιατί θα ήταν δυνατό να εξειδικευθούν οι επιμέρους δραστηριότητες (π.χ. θρησκευτικές, αρχαιολογικές, αθλητικές, φυσιολατρικές, αγροτουριστικές, κλπ.) και να υπολογισθούν τα αντίστοιχα μεγέθη, βάσει των διεθνών σταθεροτύπων. Όμως, ο σκοπός της παρούσης είναι να γίνει μια προεκτίμηση των φερουσών ικανοτήτων της περιοχής και πως η εναλλακτική πρότασή μας δύναται να συμβάλλει στην ανάπτυξή της. Ένα άλλο μέγεθος που συνάδει με τα ανωτέρω, είναι και ο είκτης Τουριστικής Λειτουργίας (.Τ.Λ.) ή Tourist Function Index (T.F.Ι.) όπως ορίζεται διεθνώς (Σερράος, 2008), ο οποίος είναι ένας δείκτης που μετρά την τουριστική ένταση και τα αναπτυξιακά μεγέθη μιας περιοχής, συσχετίζοντας τον αριθμό κλινών με τους ντόπιους κατοίκους, και προσδιορίζεται ως εξής:.τ.λ. = (Κ Χ 100) / Π όπου (Κ= αριθμός κλινών, Π = ντόπιος πληθυσμός) Για την 1 η υποπεριοχή ήτοι:.τ.λ.(1) = ( Χ 100 ) / = 25,94 Για την 2 η υποπεριοχή : ήτοι:.τ.λ.(2) = ( Χ 100 ) / = 106,43 Σύμφωνα με το Σερράο (2008) και κατά Pearce (1987) (βλ. Πιν. 6.2) παρατηρούμε τα εξής: 29 Κυρίως από τις Οικονομικές Υπηρεσίες του 30 Στοιχεία κλινών ήμου υτ. Αχαΐας από Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος, (2013) 31 Στοιχεία πληθυσμού περιοχής αναφοράς από Απογραφή Πληθυσμού (ΕΛΣΤΑΤ, 2011) 32 Στοιχεία κλινών ήμου υτ. Αχαΐας από Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος, (2013) 33 Στοιχεία πληθυσμού περιοχής αναφοράς από Απογραφή Πληθυσμού (ΕΛΣΤΑΤ, 2011) 30

31 Πίνακας 6.2: Μεγέθη τουριστικής ανάπτυξης Ο.Τ.Λ.(1) της 1 ης υπο-περιοχής υποδεικνύει ότι αυτή αφορά σε μια περιοχή με σημαντική αλλά όχι κύρια τουριστική ανάπτυξη, κάτι που διαφάνηκε από τον υπολογισμό της Φ.Ι. αυτής, ενώ δεν διαφέρει η παρούσα εκτίμηση από τις υφιστάμενες χρήσεις γης σε αυτήν (κυρίως αγρο-κτηνοτροφικές). Ο.Τ.Λ.(2) της 2 ης υπο-περιοχής υποδεικνύει ότι αυτή αφορά σε μια περιοχή με μεγάλη ανάπτυξη (σχεδόν τουριστική), εκτίμηση που δεν διαφέρει από την πραγματικότητα, αφού αποτελεί τον κύριο προορισμό επισκεψιμότητας στη υτική Αχαΐα, αλλά και γενικότερα στη υτική Ελλάδα, διαθέτοντας σημαντική ξενοδοχειακή υποδομή και το αεροδρόμιο του Αράξου παραπλεύρως. Άλλο σημαντικό στοιχείο που καταδεικνύει την αναπτυξιακή προοπτική της περιοχής είναι το γεγονός ότι οι δείκτες.τ.λ.(1) και.τ.λ.(2) της κάθε υπο-περιοχής συγκρινόμενοι με τον αντίστοιχο κατά μέσον όρο του Ν. Αχαΐας για το έτος 2003 (βλ. Χ.6.1) είναι κατά πολύ μεγαλύτεροι αυτού (1,1~4,0), οπότε είναι σαφές ότι αναφερόμαστε σε μια δυναμική περιοχή με αξιοσημείωτα συγκριτικά πλεονεκτήματα. 31

32 Χάρτης Χ.6.1: είκτες Τουριστικής Λειτουργίας 2003, Ελλάδα Πηγή: ESPON (2007) 32

33 7. SWOT ANALYSIS Το προαναφερθέν μητρώο επιπτώσεων, σε συνδυασμό με τους υπολογισμούς των Φ.Ι. και.τ.λ. των περιοχών αναφοράς, θα συντελέσει, στη συνέχεια, στην κατάρτιση μιας SWOT ANALYSIS 35 για την περιοχή μελέτης, η οποία θα λάβει υπόψη όλα τα ανωτέρω διαλαμβανόμενα στοιχεία, σε συνδυασμό με τις αντίστοιχες θεωρητικές τεκμηριώσεις, συνεκτιμώντας και αντίστοιχα στοιχεία από το Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης υτικής Ελλάδος (Θεοχάρης & Καραβίδας, 2010). Η ανάλυση επικεντρώνεται στην αναγνώριση των βασικών χαρακτηριστικών του ήμου, με σκοπό να αναδείξει τα πλεονεκτήματα και τις αναπτυξιακές δυνατότητες συγκεκριμένων περιοχών, καθώς και τα μειονεκτήματα που παρουσιάζουν αυτές και τους κινδύνους που διατρέχουν. Με αυτό τον τρόπο δύναται να διαπιστωθεί η καταλληλότητα της αναπτυξιακής στρατηγικής που θα ακολουθηθεί αλλά και των στόχων που θα τεθούν. Η SWOT Analysis επιδιώκει τη μείωση της αβεβαιότητας ως προς την εφαρμογή μιας συγκεκριμένης αναπτυξιακής πολιτικής, δράσης ή προγράμματος, σε μια γεωγραφική ενότητα με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και συμβάλλει στον εντοπισμό κυρίαρχων και κρίσιμων προσδιοριστικών παραγόντων εσωτερικών και εξωτερικών που επηρεάζουν την επιτυχία της αναπτυξιακής πολιτικής. 35 Ακρωνύμιο εκ των λέξεων Strengths Weaknesses Opportunities Threats 33

34 Πίνακας 7.1: Ανάλυση SWOT ήμου υτικής Αχαΐας Ισχυρά Σημεία (S) Γειτνίαση με την Πάτρα, η οποία κατέχει κομβική θέση ως υτική Πύλη της Χώρας Θέση κοντά σε ΑΕΙ / ΤΕΙ / Ερευνητικά Ινστιτούτα ιεθνούς Εμβέλειας και συνεργασία με αυτά Ύπαρξη εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού σε όλους τους παραγωγικούς τομείς δραστηριοτήτων Πλούσιο υδάτινο δυναμικό Τουριστικοί και πολιτιστικοί (αρχαιολογικοί και θρησκευτικοί) πόροι Εναλλακτικοί αθλητικοί πόροι Όμορφο φυσικό περιβάλλον Περιβαλλοντικοί πόροι προστατευόμενοι από διεθνείς συμβάσεις (NATURA, RAMSAR). Ύπαρξη οργανωμένου ΧΥΤΑ (Φλόκα Ωλενίας) και υποδομής διαχείρισης απορριμμάτων Ύπαρξη πολιτικού αεροδρομίου (Άραξος) Επαρκείς και ποιοτικές ξενοδοχειακές μονάδες μαζικού τουρισμού Ανεκτό επίπεδο των πάσης φύσεως Αδυναμίες (W) Πληθυσμιακή αποδυνάμωση της υπαίθρου. Χαμηλό κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Χαμηλά ποσοστά απασχόλησης και υψηλά ποσοστά ανεργίας. Χαμηλή παραγωγικότητα εργασίας. Ελλιπής διάχυση των αποτελεσμάτων των ερευνητικών προγραμμάτων στην παραγωγική διαδικασία. ιάβρωση εδαφών / απώλεια εδαφικού καλύμματος λόγω αποδάσωσης, υπερβόσκησης, πυρκαγιών ιάβρωση ακτών εξαιτίας άναρχης ανάπτυξης Έλλειψη κλειστών αυτοκινητόδρομων και σύγχρονου σιδηροδρομικού δικτύου Έλλειψη δικτύου φυσικού αερίου. Έλλειψη ορεινών καταλυμάτων και μικρών παραδοσιακών ξενώνων Μη ύπαρξη συντονιστικού οργάνου μικτού σχήματος ( ημόσιο - Ιδιωτικό) για τη διαχείριση και περαιτέρω διεκδίκηση δράσεων εναλλακτικού τουρισμού 34

35 υποδομών ιαδικτυακή σύνδεση στη μεγαλύτερη επιφάνεια του ήμου μέσω προγραμμάτων Ψηφιακής Σύγκλισης Εύκολη προσπελασιμότητα ορεινών περιοχών. Επαρκείς υπηρεσίες εστίασης, τροφοδοτούμενες με τοπικά ποιοτικά προϊόντα ραστηριοποίηση του οικείου ΟΤΑ σε Ευρωπαϊκά Προγράμματα βελτίωσης και κατασκευής υποδομών (ΕΣΠΑ, ΕΠΠΕΡΑ) Συμμετοχή του οικείου ΟΤΑ σε στοχευμένα διασυνοριακά Ευρωπαϊκά Προγράμματα (Interreg) Οργανωμένες δημοτικές υπηρεσίες για την εξυπηρέτηση των πάσης φύσεως αναγκών Λειτουργία Φορέα ιαχείρισης για το άσος της Στροφυλιάς Συνέργεια των προτεινόμενων δράσεων με τις αντίστοιχες του Περιφερειακού Σχεδιασμού 35

36 Ευκαιρίες (O) Αναμενόμενη κατασκευή έως το 2015 του υτικού Άξονα, της ΠΑΘΕ (Κόρινθος - Πάτρα) και σύγχρονης σιδηροδρομικής γραμμής Επέκταση του προαστικού σιδηροδρόμου από Πάτρα έως Κάτω Αχαΐα το 2014 Αναβάθμιση του ρόλου της γειτονικής Πάτρας ως υτική Πύλη της Ελλάδας προς τις χώρες της Ε.Ε. Αξιοποίηση των ερευνητικών δομών της Πανεπιστημιακής Κοινότητας της Πάτρας Αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης ποιοτικών υπηρεσιών στον τομέα του ειδικού ή εναλλακτικού Τουρισμού. Απειλές (T) Έντονος ανταγωνισμός σε αντίστοιχους τομείς από χώρες της Ε.Ε. (και ιδιαίτερα τις Μεσογειακές). Καθυστέρηση σύνδεσης με Εγνατία και Πανευρωπαϊκούς Άξονες. Συνεχιζόμενη πανευρωπαϊκή οικονομική κρίση Υποχρηματοδότηση των ΟΤΑ και μείωση των εσόδων τους, με αντίκτυπο στη μη βελτίωση των υποδομών Κίνδυνος υποβάθμισης του περιβάλλοντος από ανεξέλεγκτη ανάπτυξη οχλουσών δραστηριοτήτων (εκρέουσες δευτερογενώς από τις προτεινόμενες) Συνεχής αύξηση στη ζήτηση της περιοχής ως τουριστικό προορισμό από νέους οικονομικά ισχυρούς λαούς (π.χ. Ρώσοι) Ανάπτυξης αιολικής και ηλιακής ενέργειας λόγω θέσης, γεωμορφολογίας και μετεωρολογικών στοιχείων της περιοχής Ανάπτυξη τουρισμού και ιδιαίτερα των εναλλακτικών μορφών του, σε συνέργεια με το μαζικό τουρισμό που υπάρχει στα παράλια της Πελοποννήσου (π.χ. 36

37 ανάπτυξη ημερήσιων εκδρομών «περιπέτειας») υνατότητες αξιοποίησης από ημόσιους και Ιδιωτικούς Φορείς των Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων Υψηλά ποσοστά απασχόλησης στον αγροτικό τομέα, με δυνατότητα ανάπτυξης, μέσω συνεργατικών δράσεων, του αγροτουρισμού, του γαστριμαργικού (άριστη ποιότητα αγροκτηνοτροφικών προϊόντων) και του οινικού τουρισμού (άριστη ποιότητα αμπελιών και οίνων) υνατότητα ανάπτυξης υποδομών υψηλής τεχνολογίας, πληροφορικής και επικοινωνίας, λόγω σχετικών στρατηγικών δράσεων του οικείου ήμου Υδροδότηση της περιοχής από τα φράγματα Πείρου Παράπειρου και Πηνειού Κατασκευή εργοστασίου επεξεργασίας απορριμμάτων παραπλεύρως του υφιστάμενου ΧΥΤΑ, που θα εξασφαλίσει αντισταθμιστικά «πράσινα» οφέλη για την περιοχή Ύπαρξη ισχυρών κοινωνικών δεσμών και ανθρωπίνων σχέσεων, που θα συντελέσει στη μεταλαμπάδευση παραδοσιακών ανθρωπιστικών αξιών στους επισκέπτες 37

38 Ύπαρξη πληθώρας αχρησιμοποίητων κελυφών (δημόσιων/ιδιωτικών), τα οποία αναβαθμιζόμενα δύνανται να δράσουν επικουρικά και υποστηρικτικά στις προτεινόμενες δράσεις 8. Συζήτηση - Συμπεράσματα Η παγκοσμίως αυξανόμενη ζήτηση για εναλλακτικές μορφές τουρισμού καθιστά επιτακτική την ανάγκη αξιοποίησης των υφιστάμενων φυσικών και πολιτιστικών πόρων, ώστε σε συνδυασμό με την ανάπτυξη καινοτόμων δραστηριοτήτων, να αυξηθεί η επισκεψιμότητα στην περιοχή αναφοράς. Όπως είδαμε, η περιοχή της υτικής Αχαΐας, διαθέτει τεκμηριωμένα συγκριτικά πλεονεκτήματα, ιδιαίτερα στις μορφές εναλλακτικού τουρισμού, τα οποία επεξεργαζόμενα και προσφερόμενα με τρόπο ελκυστικό, δύνανται να αποτελέσουν μοχλό ανάπτυξης για την περιοχή, αφού σε αυτή την οικονομική διαδικασία θα εμπλέκονται πολλές παραγωγικές τάξεις και φορείς, των οποίων η προσφορά των προϊόντων και των υπηρεσιών θα συντελέσει στην αύξηση του εισοδήματός τους, στη συγκράτηση του πληθυσμού στην ύπαιθρο, στη μείωση της ανεργίας και εν γένει στη βελτίωση του κοινωνικού και οικονομικού επιπέδου της τοπικής κοινωνίας. Σημαντική παράμετρος για την επίτευξη των ανωτέρω, πρέπει να καταστεί ο όρος Place Branding. Σύμφωνα με την American Marketing Association ο όρος brand σημαίνει «όνομα», «ορισμός», «σήμα», «σύμβολο» ή «σχέδιο», ή ένας συνδυασμός όλων αυτών, που αποσκοπεί να αποκτήσουν δική τους «ταυτότητα» τα προϊόντα και οι υπηρεσίες ενός καταστήματος ή ενός πωλητή ή πολλών πωλητών, ώστε να διαφοροποιούνται από τα αντίστοιχα ανταγωνιστικά (Hanna & Rowley, 2008). Ανάλογα, οι μάνατζερς για την προώθηση του Place Branding χρειάζεται να ασχοληθούν περισσότερο στη διαμόρφωση μιας ταυτότητας της επωνυμίας ( brand identity ), που να συμφωνεί με την πολυδιάστατη έννοια της «τοποθεσίας» και της 38

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ».

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Εισηγήτρια κα Ελευθερία Φτακλάκη, Αντιπεριφερειάρχης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Π 1. SWOT ΑΝΑΛΥΣΗ Στα πλαίσια του παρόντος επιχειρησιακού προγράμματος πρωτοβουλίας LEADER+ θα ενταχθούν περιοχές που θέλουν και μπορούν να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν μια ολοκληρωμένη, βιώσιμη

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΘΕΜΑ : «Η Θεωρητική και Κριτική Διάσταση των Εναλλακτικών και Ειδικών Μορφών Τουρισμού στην Ελλάδα» ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ 1. Η πρώτη τουριστική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 Διανύουμε το τελευταίο έτος εφαρμογής της Γ Προγραμματικής Περιόδου και κατ ακολουθία και αν δεν εδίδετο παράταση λόγω των καταστροφικών

Διαβάστε περισσότερα

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά 1 2 Η Εγνατία Οδός δίνει άλλες διαστάσεις και ευκαιρίες στην επισκεψιμότητα. Η δυνατότητα του επισκέπτη να διασχίσει όλη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου [ΕΓΝΑΤΙΑ - κείμενο εντύπου.doc] ΑΝΚΟ σελ 1/5 ΕΓΝΑΤΙΑ, ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Η Εγνατία οδός είναι ένα έργο εξαιρετικά σημαντικό για την ανάπτυξη του τόπου. Ένας αυτοκινητόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου

Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου Στο πλαίσιο του έργου CRESCENT που υλοποιεί η αναπτυξιακή σύμπραξη «Καλειδοσκόπιο» στην

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr Προστατεύει το υδάτινο περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Το ΕΠΠΕΡΑΑ προστατεύει το Υδάτινο περιβάλλον βελτιώνει την Ποιότητα της Ζωής μας Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

Για την ομάδα έργου: Παλάσκας Δημήτρης

Για την ομάδα έργου: Παλάσκας Δημήτρης Κατευθυντήριοι άξονες του έργου «Ανάπτυξη του τουρισμού και διαχείριση επισκεπτών στην προστατευόμενη περιοχή του Εθνικού Πάρκου Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης» Για την ομάδα έργου: Παλάσκας Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Διακυβέρνηση και καινοτομία: μοχλός αειφόρου ανάπτυξης, διαχείρισης και προστασίας των φυσικών πόρων» Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2013 Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΑΝΤΩΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η βιώσιμη ανάπτυξη προορισμών εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η περίπτωση της Αγιάς. Μπέττυ Χατζηνικολάου Συνεργάτης της ΚΕΔΕ σε θέματα τουρισμού

Η βιώσιμη ανάπτυξη προορισμών εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η περίπτωση της Αγιάς. Μπέττυ Χατζηνικολάου Συνεργάτης της ΚΕΔΕ σε θέματα τουρισμού Η βιώσιμη ανάπτυξη προορισμών εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η περίπτωση της Αγιάς Μπέττυ Χατζηνικολάου Συνεργάτης της ΚΕΔΕ σε θέματα τουρισμού Πρώτα-πρώτα μια εικόνα του Ελληνικού Τουρισμού (2013)- Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants Training Session Ευκαιρίες χρηµατοδότησης για έργα σχετικά µε την προστασία του περιβάλλοντος στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας και στην Περιφέρεια Ηπείρου γενικότερα Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012 «Ειδικές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Η ανάγκη αναθεώρησης του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό προκύπτει αφενός από γενικότερες

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ LEADER ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ 3-4-5/12/2015 Συνεργασία για την Περιφερειακή Ανάπτυξη και τη διεθνή Αναγνώριση: Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων ΚοτυχίουΚοτυχίου Στροφυλιάς Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Ορφανού,

Διαβάστε περισσότερα

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Eναλλακτικός Τουρισμός - είναι μια καινούρια φιλοσοφία στον τομέα του τουρισμού και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader)

Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader) Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader) Αναμενέται σύντομα να προκυρηχθούν τοπικά προγράμματα Leader «Αειφόρου Ανάπτυξης Αλιευτικών Περιοχών», για τις περιοχές Εύβοιας και Χίου.

Διαβάστε περισσότερα

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ ΘΕΟ ΟΣΗΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Θ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΕΠΙΠΕ Α ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Παναχαϊκό Όρος Ολοκληρωμένη προσέγγιση στην αειφορική διαχείριση της περιοχής

Παναχαϊκό Όρος Ολοκληρωμένη προσέγγιση στην αειφορική διαχείριση της περιοχής Παναχαϊκό Όρος Ολοκληρωμένη προσέγγιση στην αειφορική διαχείριση της περιοχής Κωνσταντίνος Γ. Κωνσταντακόπουλος Προϊστάμενος Τμήματος Περιβάλλοντος & Βιώσιμης Ανάπτυξης ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

NOISIS ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Α.Ε.

NOISIS ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Α.Ε. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Θ. ΤΣΕΚΕΡΙΔΗΣ NOISIS ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Α.Ε. Περιβάλλον, Πολιτισμός & Επιχειρηματικότητα Βασικές προτεραιότητες διασυνοριακής συνεργασίας & ανάπτυξης Προγράμματα Εδαφικής Συνεργασίας Διακρατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης.

Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης. Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης. Αντικείμενο. Το αντικείμενο της εργασίας αυτής είναι να διερευνήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ

ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΑΡΧΑΝΩΝ ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΩΝ ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ ΗΜΟΥ ΑΡΧΑΝΩΝ ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΩΝ ΕΤΟΥΣ 2012 ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 1 ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ & ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Αποστολή του ήµου Αρχανών - Αστερουσίων,

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Σαακιάν Χρήστος Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη Μύκονο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ

Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ για έναν ζωντανό πλανήτη Ιόλη Χριστοπούλου, WWF Ελλάς Αθήνα, 14 εκεµβρίου 2006 Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ Εισαγωγή οµή & περιεχόµενο Παράδειγµα

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Σπιλάνης, Επ. Καθηγητής ΓΓ. Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής

Γιάννης Σπιλάνης, Επ. Καθηγητής ΓΓ. Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής Εργαστήριο Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης Πανεπιστημίου Αιγαίου Στρατηγική και Πολιτικές για τη Νησιωτική Ανάπτυξη: Η Αναγκαιότητα για μια Ολοκληρωμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013 «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» (ΠΑΑ) Άξονας 3 3 ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΗΜΟΥ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΗΜΟΣ ΕΛΑΣΣΟΝΑΣ 6 ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 57- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΤΚ 40200 Τηλ. 2493350224, 2493022610 Fax 2493022310 Ιστοσελίδα:www.elassona.gov.gr Email: dimoselassonas@hol.gr ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικό Σύστημα Πληροφοριών (GIS)

Γεωγραφικό Σύστημα Πληροφοριών (GIS) Γεωγραφικό Σύστημα Πληροφοριών (GIS) ΔΒΔ του οδικού άξονα Πάτρας- Πύργου, χλμ. 18-50 Έκταση ΠΠ (Ζώνες Α & Β): 160.000 στρμ. Κατά 50%, περίπου, σε Π.Ε. Αχαΐας και Ηλείας Δήμοι Δυτικής Αχαΐας και Ανδραβίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ Πρωτοβουλία Ίδρυσης Πανεπιστηµιακού Τµήµατος Τουρισµού στην Κρήτη Μάρτιος 2007 Τουρισµός:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΘΜΟΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ ΤΟ ΝΟΜΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ. Έρευνα που έγινε από το. για το ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ.

ΒΑΘΜΟΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ ΤΟ ΝΟΜΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ. Έρευνα που έγινε από το. για το ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ. 1 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ ΤΟ ΝΟΜΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ Έρευνα που έγινε από το ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ για το ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πολιτισμός ως στρατηγικός παράγοντας ανάπτυξης στην Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Δρ Λίνα Μενδώνη Γενική Γραμματέας

Ο Πολιτισμός ως στρατηγικός παράγοντας ανάπτυξης στην Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Δρ Λίνα Μενδώνη Γενική Γραμματέας Ο Πολιτισμός ως στρατηγικός παράγοντας ανάπτυξης στην Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Δρ Λίνα Μενδώνη Γενική Γραμματέας Περιφερειακό Αναπτυξιακό Συνέδριο Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για την προγραμματική

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγή. Αειφορία και Τουρισμός. 1.1 Σκοπός και Περίγραμμα τoυ Βιβλίου... 26

Περιεχόμενα. Εισαγωγή. Αειφορία και Τουρισμός. 1.1 Σκοπός και Περίγραμμα τoυ Βιβλίου... 26 κεφάλαιο 1 Εισαγωγή 1.1 Σκοπός και Περίγραμμα τoυ Βιβλίου... 26 κεφάλαιο 2 Αειφορία και Τουρισμός 2.0 Εισαγωγή... 29 2.1 Ανησυχία για το Μέλλον της Ανθρωπότητας... 30 2.2 Ιστορική Αναδρομή... 33 2.3 Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

με όρους αειφορίας Κορώνη: Υπάρχουσα κατάσταση και προοπτικές ανάπτυξης Σπουδαστής: Άγγελος Νακάσης

με όρους αειφορίας Κορώνη: Υπάρχουσα κατάσταση και προοπτικές ανάπτυξης Σπουδαστής: Άγγελος Νακάσης Ευνοϊκοί και περιοριστικοί παράγοντες του σχεδιασμού με όρους αειφορίας Κορώνη: Υπάρχουσα κατάσταση και προοπτικές ανάπτυξης Σπουδαστής: Άγγελος Νακάσης Διδάσκοντες: Σ. Αυγερινού, Ε. Κλαμπατσέα, Ε. Χανιώτου,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ ΗΜΟΣ ΒΟΧΑΣ. Τίτλος ράσης: " ημιουργία περιβαλλοντικών και ορειβατικών μονοπατιών" Υποστήριξη ομάδας:

ΝΟΜΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ ΗΜΟΣ ΒΟΧΑΣ. Τίτλος ράσης:  ημιουργία περιβαλλοντικών και ορειβατικών μονοπατιών Υποστήριξη ομάδας: ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΧΟΡΗΓΟΣ ΚΟΙΝΩΦΕΛΕΣ Ι ΡΥΜΑ ΙΩΑΝΝΗ Σ. ΛΑΤΣΗ ΝΟΜΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ ΗΜΟΣ ΒΟΧΑΣ Τίτλος ράσης: " ημιουργία περιβαλλοντικών και ορειβατικών

Διαβάστε περισσότερα

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Περιεχόμενα Παρουσίασης Η Στρατηγική «Ευρώπη 2020» Οι Δήμοι στη νέα προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενη Περιοχή Χελμού-Βουραϊκού: δικτύωση

Προστατευόμενη Περιοχή Χελμού-Βουραϊκού: δικτύωση : εκπαίδευση έρευνα δικτύωση Φορέας Διαχείρισης Χελμού Βουραϊκού Μαρία Καμηλάρη Βιολόγος, M.Sc. Φορέας Διαχείρισης Χελμού Βουραϊκού Ας συστηθούμε... 1992 Πρόταση Ορειβατικού Συλλόγου Καλαβρύτων σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτουρισμός O αγροτουρισμός είναι μορφή ήπιου τουρισμού

Αγροτουρισμός O αγροτουρισμός είναι μορφή ήπιου τουρισμού Αγροτουρισμός O αγροτουρισμός είναι μορφή ήπιου τουρισμού κατά την οποία οι επισκέπτες μένουν σε αγρόκτημα και συμμετέχουν σε αγροτικές εργασίες. Σημείο αναφοράς των διακοπών σε ένα αγρόκτημα-ξενώνα είναι

Διαβάστε περισσότερα

European Destinations of Excellence EDEN Άριστοι Ευρωπαϊκοί Προορισμοί. «Τουρισμός και Προστατευόμενες Περιοχές» ΕΝΤΥΠΟ ΑΙΤΗΣΗΣ

European Destinations of Excellence EDEN Άριστοι Ευρωπαϊκοί Προορισμοί. «Τουρισμός και Προστατευόμενες Περιοχές» ΕΝΤΥΠΟ ΑΙΤΗΣΗΣ European Destinations of Excellence EDEN Άριστοι Ευρωπαϊκοί Προορισμοί «Τουρισμός και Προστατευόμενες Περιοχές» ΕΝΤΥΠΟ ΑΙΤΗΣΗΣ Η αίτηση θα πρέπει απαραίτητα να υποβληθεί σε τυπωμένη (χειρόγραφες αιτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΦΕΡΟΥΣΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ GIS

ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΦΕΡΟΥΣΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ GIS ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΦΕΡΟΥΣΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ GIS Τοπάλογλου Χαράλαμπος 1*, Χρόνης Ιώαννης 1, Αγοργιαννιτης

Διαβάστε περισσότερα

1.1.1 Διαχείριση και αποκατάσταση των προβλημάτων ρύπανσης των υδάτων για ύδρευση και άρδευση, καθώς και των θαλάσσιων υδάτων

1.1.1 Διαχείριση και αποκατάσταση των προβλημάτων ρύπανσης των υδάτων για ύδρευση και άρδευση, καθώς και των θαλάσσιων υδάτων Σύμφωνα με τα υπ αριθμόν 1.Π.Δ 185/2007 ''Όργανα και διαδικασία κατάρτισης, παρακολούθησης και των επιχειρησιακών προγραμμάτων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α) α' βαθμού'' με το οποίο καθορίστηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΟΡΗΓΙΑΣ Πολιτιστική Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου

ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΟΡΗΓΙΑΣ Πολιτιστική Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΟΡΗΓΙΑΣ Πολιτιστική Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου Μάρτιος 2015 Ι. Φορέας Υλοποίησης Φορέας Υλοποίησης: Διάζωμα Το ΔΙΑΖΩΜΑ είναι ένα σωματείο που ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του τέως Υπουργού

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένος Τουριστικός Σχεδιασμός στη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου

Ολοκληρωμένος Τουριστικός Σχεδιασμός στη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου Εργαστήριο Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης Πανεπιστήμιο Αιγαίου Ολοκληρωμένος Τουριστικός Σχεδιασμός στη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου Δρ. Γιάννης ΣΠΙΛΑΝΗΣ, Επ. Καθηγητής, Τμήμα Περιβάλλοντος Δ/ντής Παρατηρητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας. «Ρύθμιση και Οργάνωση μιας Αγροτουριστικής επιχείρησης» Φοιτήτρια: Μακρή Σταυρούλα Α.Μ: 5879

Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας. «Ρύθμιση και Οργάνωση μιας Αγροτουριστικής επιχείρησης» Φοιτήτρια: Μακρή Σταυρούλα Α.Μ: 5879 Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας «Ρύθμιση και Οργάνωση μιας Αγροτουριστικής επιχείρησης» Φοιτήτρια: Μακρή Σταυρούλα Α.Μ: 5879 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος Περιεχόμενα Πτυχιακής 1. Εισαγωγή 2. Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σοφία Τσιροπούλου Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Έβρου softsi@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΙΓΑΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΙΓΑΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΙΓΑΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Η Νησιωτικότητα ως Ευκαιρία: Μία Ολοκληρωµένη Αναπτυξιακή Πρόταση για τα Νησιά την Περίοδο 2014-2020 ευτέρα 10 εκεµβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ»

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ» Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών, ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ» http://www.hydromentor.uth.gr/ Συντονιστής: Αθανάσιος Λουκάς, Καθηγητής Επιστ. Υπεύθυνος: Νικήτας Μυλόπουλος, Αν. Καθηγητής Εργαστήριο Υδρολογίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics)

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Περίληψη Εργασίας του µαθήµατος: Σύγχρονες πρακτικές του σχεδιασµού και δυναµική των χωρικών δοµών και

Διαβάστε περισσότερα

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Κείμενο εργασίας στα πλαίσια του ερευνητικού έργου WASSERMed Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Μονάδα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Δεν μπορούσαμε λοιπόν, παρά να στηρίξουμε την πρωτοβουλία της Helexpo με κάθε τρόπο και βεβαίως να τη θέσουμε υπό την αιγίδα του Συνδέσμου.

Δεν μπορούσαμε λοιπόν, παρά να στηρίξουμε την πρωτοβουλία της Helexpo με κάθε τρόπο και βεβαίως να τη θέσουμε υπό την αιγίδα του Συνδέσμου. «Η Τουριστική αγορά και η δυναμική του Θρησκευτικού και πολιτιστικού τουρισμού» ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΛΩΝΗΣ, Πρόεδρος ΗΑΤΤΑ Θεσσαλονίκη, Πέμπτη 22 Νοεμβρίου 2012 Παναγιώτατε, Σεβάσμιοι Μητροπολίτες,. Αξιότιμε κύριε

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Παρατηρήσεις επί της πρότασης/μελέτης Γενικές 1. Η μελέτη δεν έχει τη δομή ούτε μίας οικονομοτεχνικής ή επιχειρησιακής μελέτης αλλά ούτε και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΛΙΜΕΝΩΝ & ΛΙΜΕΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΙΑΣ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2005 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, ανταποκρινόμενο στην ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 Α ΦΑΣΗ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ... 1 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΦΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Βίκυ Φλέγγα Οικονομολόγος, Μ sc περιφερειακή ανάπτυξη Στέλεχος διεύθυνσης οργάνωσης και πληροφορικής Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΣΕ 9 ΒΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α.

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Τοµέας Οικολογίας, Τµήµα Βιολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Υφιστάµενη κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ.

ΘΕΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ. ΘΕΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ. Στο πλαίσιο της τροποποίησης του Ειδικού πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 Εισαγωγή Η παρούσα παρουσίαση της στρατηγικής για την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας και την υποστήριξη της τοπικής οικονομίας του Δήμου

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις»

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις» ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον

Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φυσικής Αγωγής ιπλή εκπαιδευτική λειτουργία των δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΜΑΡΑΓΔΑ ΓΑΒΡΙΗΛ ΔΑΣΟΛΟΓΟΣ- ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΛΟΓΟΣ

ΣΜΑΡΑΓΔΑ ΓΑΒΡΙΗΛ ΔΑΣΟΛΟΓΟΣ- ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΛΟΓΟΣ ΣΜΑΡΑΓΔΑ ΓΑΒΡΙΗΛ ΔΑΣΟΛΟΓΟΣ- ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΛΟΓΟΣ 1 2 ΕΙΝΑΙ: ένας ουσιαστικός τρόπος να συμπληρώνει η οικογένεια το εισόδημά της όλο το χρόνο ένας τρόπος να βρουν απασχόληση οι νέοι, οι αγρότισσες, οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

1.11 Το Προγραµµατικό πλαίσιο

1.11 Το Προγραµµατικό πλαίσιο 1.11 Το Προγραµµατικό πλαίσιο Η αξιολόγηση του προγραµµατικού πλαισίου µε βάση τις προδιαγραφές εντάσσεται σε κάθε θεµατική ενότητα (πίνακες προγραµµατιζόµενων έργων και αξιολόγησή/κατάστασή τους). Στο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΣΗ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ:

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΣΗ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ-ΘΡΑΚΗ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 3: «ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ» ΕΡΓΟ: Τοπική Σύμπραξη για την απασχόληση και την επιχειρηματικότητα νέων αγροτών

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000 Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Το Δίκτυο Natura 2000 Πανευρωπαϊκό Δίκτυο Οικολογικών Περιοχών το οποίο δημιουργήθηκε το 1992 με την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Φ.. ΧΕΛΜΟΥ-ΒΟΥΡΑΪΚΟΥ Dr. ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΙΑΤΡΟΥ Καθηγητής ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Πρόεδρος Σ Φ Χελµού-Βουραϊκού Σύντοµο ιστορικό 1992 Πρόταση Ορειβατικού Συλλόγου Καλαβρύτων

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας με βάση την εμπειρία, ένα Τοπικό Πρόγραμμα στα μέτρα μας

Σχεδιάζοντας με βάση την εμπειρία, ένα Τοπικό Πρόγραμμα στα μέτρα μας Σχεδιάζοντας με βάση την εμπειρία, ένα Τοπικό Πρόγραμμα στα μέτρα μας H Ανατολική Πελοπόννησος ετοιμάζεται! LEADER ΙΙ (1994-2001) Στόχος της πρωτοβουλίας ήταν τόσο η εξομάλυνση των δυσμενών επιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 ΠΟΡΟΙ Π.Π 2014-2020 ΕΠ - ΥΜΕ - ΠΕΡΑΑ (ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ) ΤΑΜΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΟΡΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕ ΠΕΠ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

υνατότητες οικοτουριστικής ανάπτυξης στους υγροτόπους των ήµων του προγράµµατος LIFE ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Μεσογειακοί υγρότοποι και λιµνοδεξαµενές

υνατότητες οικοτουριστικής ανάπτυξης στους υγροτόπους των ήµων του προγράµµατος LIFE ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Μεσογειακοί υγρότοποι και λιµνοδεξαµενές υνατότητες οικοτουριστικής ανάπτυξης στους υγροτόπους των ήµων του προγράµµατος LIFE ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Μεσογειακοί υγρότοποι και λιµνοδεξαµενές ήµος Ιεράπετρας, ήµος Αρκαλοχωρίου, ήµος Ρούβα, ήµος Θραψανού, ήµος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ, Ημερίδα 03/04/2014 1

ΕΠΑνΕΚ, Ημερίδα 03/04/2014 1 1 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΕ ΕΣΠΑ Κατάρτιση ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 / Οργανωτική δομή ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ Κοινωνικοί Εταίροι Εμπειρογνώμονες 2 Υφιστάμενη κατάσταση τομέα Ο δυναμικότερος κλάδος της οικονομίας γιατί:

Διαβάστε περισσότερα

Λιμάνι Πατρών: Ολοκληρωμένος πολυτροπικός διάδρομος στο Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών

Λιμάνι Πατρών: Ολοκληρωμένος πολυτροπικός διάδρομος στο Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών Λιμάνι Πατρών: Ολοκληρωμένος πολυτροπικός διάδρομος στο Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών Το λιμάνι της Πάτρας από τον 11 ο π.χ. αιώνα έχει συνδεθεί με την ιστορική ανάπτυξη της Πάτρας και της ευρύτερης περιφέρειας.

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΗΜΕΡΑ ΘΕΜΑ ΘΕΩΡΙΑ (σε ώρες) ΠΡΑΚΤΙΚΗ (σε ώρες) ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ 1 η Ελληνική Γεωργία στην Ε.Ε. Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ). Παγκοσμιοποίηση αγοράς. Δυνατότητες των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΔΡ. ΡΑΛΛΗΣ ΓΚΕΚΑΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ SKEPSIS Παρουσίαση στο Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Πλαστήρα, Νοέμβριος 2014 ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση»

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» Η Αναπτυξιακή Σύμπραξη «Κοινωνική Σύμπραξη στο Ν. Κυκλάδων» σας καλωσορίζει στην Ημερίδα: «Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» 23 Οκτωβρίου 2015 Πνευματικό Κέντρο Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ ΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ JESSICA

ΕΝΤΥΠΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ ΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ JESSICA ΕΝΤΥΠΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ ΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ JESSICA ΗΜ/ΝΙΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ : 13/1/2012 ΗΜ/ΝΙΑ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ : 13/1/2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ: ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ: ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020 ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ 1 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 1.1 Αναφερθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Η Προοπτική Ανάπτυξης του Κυπριακού Τουρισµού µέσω των PPPs Αντώνης Πασχαλίδης Υπουργός Εµπορίου, Βιοµηχανίας και Τουρισµού 1 Τι είναι οι Συµπράξεις ηµοσίου Ιδιωτικού Τοµέα; PPP s: είναι ευρέως γνωστές,

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Α. Βερνίκος. Πρόεδρος, Vernicos Yachts Γενικός Γραμματέας, ΣΕΤΕ

Γιώργος Α. Βερνίκος. Πρόεδρος, Vernicos Yachts Γενικός Γραμματέας, ΣΕΤΕ Γιώργος Α. Βερνίκος Πρόεδρος, Γενικός Γραμματέας, ΣΕΤΕ S.A. Ελληνικός Τουρισμός: Εξέλιξη Βασικών Στοιχείων Εξέλιξη Διεθνών Τουριστικών Αφίξεων (εκατ.) 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Εξέλιξη Μέσου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ ΔΗΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΕΡΕΥΝΑΣ &ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΔΙΟΥ Οκτώβριος 2014 IV. ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ: ΚΑΤΟΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς'

Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς' Συνέδριο ΜΟΔΙΠ ΑΤΕΙ-Θ *-* Νοεμβρίου 2012 Grand Hotel Θεσσαλονίκη Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς' Παναγιώτης Τζιώνας Αντιπρόεδρος ΑΤΕΙ-Θ Συμπεράσματα Τα Νέα

Διαβάστε περισσότερα

19/03/2013 «ΕΡΕΥΝΑ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΓΑΛΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Φ/Β & ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΙΣΧΥΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ»

19/03/2013 «ΕΡΕΥΝΑ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΓΑΛΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Φ/Β & ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΙΣΧΥΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ» 19/03/2013 «ΕΡΕΥΝΑ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΓΑΛΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Φ/Β & ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΙΣΧΥΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ» ΟΜΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ, ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ 2011 2014 (άρ. 268, ν. 3852/2010) Νοέµβριος 2012 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ»... 2 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 2 «ΦΥΣΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ»... 3 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 3 «ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ»... 4 ΑΞΟΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟΤΥΠΟΥ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ: ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ

ΔΕΛΤΙΟΤΥΠΟΥ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ: ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ Λάππα, 9 Οκτωβρίου 2014 ΔΕΛΤΙΟΤΥΠΟΥ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ: ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ Ο Φορέας Διαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς (Φ.Δ.Y.Κ.Σ.), πραγματοποίησε

Διαβάστε περισσότερα