Η κρισιμότητα της πρώιμης παρέμβασης: εξετάζοντας την αποτελεσματικότητα της για παιδιά με κώφωση ή βαρηκοΐα. Λουκά Ζώη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η κρισιμότητα της πρώιμης παρέμβασης: εξετάζοντας την αποτελεσματικότητα της για παιδιά με κώφωση ή βαρηκοΐα. Λουκά Ζώη"

Transcript

1 Η κρισιμότητα της πρώιμης παρέμβασης: εξετάζοντας την αποτελεσματικότητα της για παιδιά με κώφωση ή βαρηκοΐα Ελευθερίου Μαρία Πανεπιστήμιο Κύπρου Λουκά Ζώη Πανεπιστήμιο Κύπρου Ελένη Φτιάκα Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Σκοπός της παρούσας ερευνητικής εργασίας είναι να εξετάσει τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γονείς των παιδιών με κώφωση στα πλαίσια του προγράμματος της Πρώιμης Παρέμβασης και να προτείνει τρόπους για τη βελτίωση της λειτουργίας του. Τα αποτελέσματα της έρευνας κατέδειξαν ότι τα προγράμματα της έγκαιρης παρέμβασης που εφαρμόζονται στην Κύπρο έχουν έναν κρίσιμο ρόλο στη στήριξη των οικογενειών που έχουν παιδί με ακουστική αναπηρία, αλλά υπάρχουν ακόμη πολλές ανάγκες που δεν καλύπτονται και οικογένειες που βρίσκονται μόνες στον αγώνα τους ενάντια στις δυσκολίες και την προκατάληψη. Η χάραξη μιας περισσότερο ξεκάθαρης υποστηρικτικής πολιτικής εκ μέρους της πολιτείας είναι εντελώς απαραίτητη για τη βελτίωση της καθημερινότητας των οικογενειών αυτών και τη διεκδίκηση ίσων ευκαιριών εκ μέρους των παιδιών με βαρηκοΐα και κώφωση. Εισαγωγή Η έννοια και η χρησιμότητα της πρώιμης παρέμβασης είχε αναγνωριστεί από τους ειδικούς από την αρχή της εκπαίδευσης των κωφών παιδιών, δηλαδή από το Τότε ξεκίνησαν να λειτουργούν και τα πρώτα προγράμματα σε μειωμένο αριθμό παιδιών από εύπορες οικογένειες κυρίως. Παρόλα αυτά, μόνο από το 1940 στην Ευρώπη πρώτα και αργότερα στις Η.Π.Α., τα προγράμματα αυτά της πρώιμης παρέμβασης είχαν τυπική αναγνώριση (Moores, 1996). Συγκεκριμένα στη δεκαετία του 1960 με τη μεγάλη επιδημία της ερυθράς, αναπτύχθηκαν πολλά προγράμματα πρώιμης παρέμβασης και συμβουλευτικής γονέων σε πάρα πολλές χώρες. Οι πρόοδοι που σημειώθηκαν με τις μεθόδους διάγνωσης της βαρηκοΐας σε νεογνά και βρέφη, η δημιουργία δυνατών και εύχρηστων ακουστικών, τα θετικά αποτελέσματα των ερευνών στον τομέα της έγκαιρης παρέμβασης συντέλεσαν επίσης στη δημιουργία και εξάπλωση των προγραμμάτων αυτών. Παρόλα αυτά στη χώρα μας σήμερα υπάρχει τεράστια έλλειψη προγραμμάτων πρόληψης και πρώιμης παρέμβασης για παιδιά που παρουσιάζουν προβλήματα κώφωσης ή βαρηκοΐας. Η πολιτεία έχει χρέος να αναλάβει πλήρως την ευθύνη για την πρόληψη της αναπηρίας εμπλέκοντας στα προγράμματα της ολόκληρη την οικογένεια του παιδιού. Ένας κοινός στόχος της πρώιμης παρέμβασης είναι να επεκταθεί σε όλα τα παιδιά και τις οικογένειες που έχουν ανάγκη στήριξης όσο το δυνατόν νωρίτερα (Ευρωπαϊκός Φορέας για την Ανάπτυξη στην Ειδική Αγωγή, 2010). Η απώλεια της ακοής αποτελεί ένα τεράστιο εμπόδιο για την απόκτηση και διατήρηση αποτελεσματικών επικοινωνιακών δεξιοτήτων. Η αντίληψη, η παραγωγή της ομιλίας και ιδιαίτερα στα παιδιά η εκμάθηση της μητρικής γλώσσας, εξαρτάται από τη δυνατότητα επεξεργασίας των ακουστικών πληροφοριών. Συνεπώς, η πρώιμη παρέμβαση θεωρείται σημαντική για την ανάπτυξη του παιδιού και σχετίζεται με το δικαίωμα που έχουν τα πολύ μικρά παιδιά και οι οικογένειές τους να λάβουν την υποστήριξη που χρειάζονται για την ένταξη τους στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο 243

2 (Ζώνιου-Σιδέρη, 1998). Με βάση τον Bruder (2010) περισσότερα από 50 χρόνια έρευνας υποστηρίζουν την αποτελεσματικότητα της παρέμβασης για βρέφη και μικρά παιδιά με αναπηρίες. Είναι λοιπόν αναγκαίο να εντοπιστούν τα παιδιά που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή και μεταχείριση πριν από την εισδοχή τους στο σχολείο, αφού το εκπαιδευτικό σύστημα υστερεί και δεν ικανοποιεί τις απαιτούμενες ανάγκες γονέων και εκπαιδευτικών. Η παρούσα εργασία στοχεύει στο να καταγράψει τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γονείς των παιδιών με κώφωση ή βαρηκοΐα στα πλαίσια του προγράμματος της Πρώιμης Παρέμβασης και να προτείνει τρόπους και προτάσεις για τη βελτίωση της λειτουργίας του. Ως εκπαιδευτικοί θεωρούμε πολύ σημαντικό να γνωρίζουν οι ειδικοί τις ανάγκες των γονέων, ώστε ανταποκρινόμενοι να θέσουν τα θεμέλια μιας σωστής και παραγωγικής σχέσης, απαραίτητης για την επιτυχία του προγράμματος της πρώιμης παρέμβασης. Ανασκόπηση βιβλιογραφίας/θεωρητικό πλαίσιο Σύμφωνα με τη διεθνή έρευνα, τα πρώτα χρόνια ζωής για όλα τα παιδιά είναι κρίσιμα και ιδιαίτερα γι αυτά που παρουσιάζουν προβλήματα στη φυσική, πνευματική και συναισθηματική ανάπτυξη, στη συμπεριφορά ή στα μαθησιακά χαρακτηριστικά. Οι Shonkoff & Meisels (2000) υποστηρίζουν ότι η πρώιμη παρέμβαση αποτελείται από μια σειρά διεπιστημονικών υπηρεσιών και εμπειριών που παρέχονται στα παιδιά από την γέννηση μέχρι την ηλικία των πέντε ετών. Ο κύριος στόχος είναι: να προωθήσουν την υγεία και την ευημερία, να προάγουν τις ικανότητες που προκύπτουν, να ελαττώσουν αναπτυξιακές καθυστερήσεις, να θεραπεύσουν υπάρχουσες αναπηρίες ή αναπηρίες που προκύπτουν, να εμποδίσουν λειτουργικές δυσλειτουργίες, να προωθήσουν προσαρμοσμένη γονεϊκή και οικογενειακή λειτουργία. Στην περίπτωση μιας σωστής και έγκαιρης παρέμβασης με τα κατάλληλα εκπαιδευτικά προγράμματα, τα παιδιά με κώφωση θα μπορούν να συμβαδίζουν με τους υπόλοιπους συμμαθητές τους (Moeller, 2000 Yoshinaga-Itano, 2003). Είναι κοινή άποψη των ειδικών ότι η εκπαίδευση των κωφών και βαρήκοων παιδιών είναι απαραίτητο να αρχίζει από την στιγμή της διάγνωσης. Αποτελεί ανάγκη λοιπόν η δημιουργία και η οργάνωση αποτελεσματικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων, τα οποία θα έχουν τη δυνατότητα να εφαρμόζονται σε παιδιά ήδη από τη βρεφική τους ηλικία. Με το πέρασμα του χρόνου δημιουργήθηκαν σε αρκετές χώρες διάφορα αξιόλογα προγράμματα πρώιμης παρέμβασης για την καλύτερη αντιμετώπιση ατόμων με ειδικές ανάγκες. Παρόλα αυτά κανένα από τα προγράμματα δεν θεωρείται ικανοποιητικό λόγω της αδιαφορίας για τις ανάγκες των μικρών παιδιών αλλά και της ελλιπούς ενημέρωσης από μέρους των γονέων και των ειδικών. Τα πρώιμα μονοπάτια δημιουργούν είτε μία σταθερή είτε μία εύθραυστη βάση στην οποία δημιουργείται η περαιτέρω εξέλιξη του παιδιού. Για να είναι σταθερή η βάση είναι σημαντικό να γίνεται η έγκαιρη αναγνώριση, που γίνεται μέσα από ειδικούς ελέγχους (Shonkoff & Phillips, 2000). Οι ανάγκες των παιδιών που λαμβάνουν μέρος σε προγράμματα πρώιμης παρέμβασης μπορούν να εντοπιστούν και να κατανοηθούν καλύτερα στο πλαίσιο της οικογένειας. Ο ρόλος της οικογένειας πρέπει να αναβαθμιστεί και να αντιμετωπιστεί ως μια δυναμική μονάδα που ανήκει σε ένα ευρύτερο κοινωνικό σύστημα. Ο 244

3 προσανατολισμός προς την οικογένεια αρχίζει σιγά σιγά να επηρεάζει όλες τις πτυχές των σύγχρονων προγραμμάτων πρώιμης παρέμβασης, από την πρόληψη μέχρι και τη θεραπευτική αντιμετώπιση (Meisels & Shonkoff, 1990). Η πρώιμη παρέμβαση θεωρείται σαν μια σειρά όλων των απαραίτητων παρεμβάσεων και μέτρων (κοινωνικών, ιατρικών, ψυχολογικών και εκπαιδευτικών) που στοχεύουν στα παιδιά και στις οικογένειες, για να αντιμετωπίσουν τις ειδικές ανάγκες των παιδιών τους. Με βάση τους επαγγελματίες που εργάζονται στον τομέα της πρώιμης παρέμβασης, τα καλύτερα αποτελέσματα επιτυγχάνονται όταν λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες και το κέντρο ενδιαφέροντος και των δύο, του παιδιού και της οικογένειας. Ποικίλες μέθοδοι που χρησιμοποιούνται στο χώρο της πρώιμης παρέμβασης ακολουθούν αυτή τη γραμμή (Ευρωπαϊκός Φορέας Ειδικής Αγωγής, 2003). Αυτό σημαίνει ότι η εργασία πρέπει να βασίζεται σε αυτό που είναι δυνατό: δεξιότητες και ικανότητες, από το να αρχίζουμε από αυτό που δεν είναι δυνατό: ανικανότητες. Δυστυχώς, ακόμη και στις μέρες μας η πρώιμη παρέμβαση παρουσιάζει πολλές ελλείψεις με αποτέλεσμα αρκετά κωφά παιδιά να φθάνουν μέχρι και τα τρία έτη χωρίς καμία βοήθεια σ αυτά και στις οικογένειές τους. Είναι αναγκαίο λοιπόν η εκπαίδευση σε πολύ μικρή ηλικία του παιδιού να δραστηριοποιηθεί άμεσα για την βελτίωση της κοινωνικής και γνωστικής εξέλιξης του προς όφελος όλης της κοινωνίας. Η παραμέληση των δυσκολιών που συναντά το παιδί ήδη από μικρή ηλικία μπορεί κάλλιστα να οδηγήσει στη δημιουργία πολύπλοκών και αμέτρητων προβλημάτων όταν μεγαλώσει (Πολυχρονοπούλου, 2003). Γι αυτό το λόγο τόσο η διεθνής έρευνα όσο και η συσσωρευμένη εμπειρία τονίζουν την πρώιμη παρέμβαση ως λύση στο πιο πάνω, αφού μπορεί να προλάβει τις αρνητικές εμπειρίες που βιώνουν τα παιδιά με κώφωση ή βαρηκοΐα στην καθημερινή τους ζωή, προτού χαθεί η αυτοπεποίθηση και η αυτοεικόνα τους. Μεθοδολογία Σκοπός της παρούσας ερευνητικής εργασίας είναι να εξετάσει τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γονείς των παιδιών με κώφωση στα πλαίσια του προγράμματος της Πρώιμης Παρέμβασης και να προτείνει τρόπους και προτάσεις για τη βελτίωση της λειτουργίας του. Τα ερευνητικά ερωτήματα που τέθηκαν από την αρχή έχουν ως εξής: Ποιές είναι οι αντιδράσεις και οι ενέργειες των γονέων μετά από την επίσημη ιατρική διάγνωση του παιδιού; Ποιές είναι οι απόψεις των γονέων και των εμπλεκόμενων φορέων σχετικά με τη Συντονιστική Υπηρεσία της Πρώιμης Παρέμβασης; Ποιές είναι οι εισηγήσεις προτάσεις των γονέων και των εμπλεκόμενων φορέων για την καλύτερη λειτουργία της Πρώιμης Παρέμβασης και των Υπηρεσιών της; Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με χρήση δομημένων και ημι-δομημένων συνεντεύξεων με πέντε οικογένειες από δύο επαρχίες της Κύπρου και τους αρμόδιους φορείς της Πρώιμης Παρέμβασης ενός Ειδικού Σχολείου Κωφών της Κύπρου. Οι οικογένειες επιλέγηκαν επειδή είχαν παιδί με κώφωση ή βαρηκοΐα και συμμετείχαν στο πρόγραμμα της Πρώιμης Παρέμβασης. Η Λειτουργός και η Διευθύντρια επιλέγηκαν λόγω της γνώσης και της πείρας τους στο θέμα της Πρώιμης Παρέμβασης. Η συλλογή δεδομένων υπό μορφή συνεντεύξεων διήρκησε συνολικά δύο μήνες (Οκτώβριος Δεκέμβριος 2011). Τα ερωτήματα που υποβάλλονταν στους επτά 245

4 συμμετέχοντες στην έρευνα βασίζονταν κατά κύριο λόγο σε άξονα ερωτήσεων που ετοιμάστηκε εκ των προτέρων. Οι συνεντεύξεις καθορίζονταν με ραντεβού και πραγματοποιούνταν ως επί των πλείστον στον προσωπικό χώρο των συμμετεχόντων, χωρίς την παρουσία τρίτων. Αξίζει να αναφερθεί ότι όλοι οι συμμετέχοντες έδωσαν τη συγκατάθεση τους για χρήση μαγνητοφώνου κατά τη διάρκεια της συνέντευξης. Τα ονόματα που χρησιμοποιούνται στην έρευνα είναι ψευδώνυμα για λόγους διασφάλισης των προσωπικών δεδομένων των συμμετεχόντων. Η διάρκεια των συνεντεύξεων κυμαινόταν από Αποτελέσματα Όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα της έρευνας οι γονείς φαίνεται να επιδιώκουν μία ολοκληρωμένη ενημέρωση για την όσο το δυνατό καλύτερη μεταχείριση των παιδιών τους, πράγμα που βρίσκει σύμφωνους και τους ειδικούς φορείς. Στην πραγματικότητα αυτό που ζητούν οι γονείς είναι ουσιαστική βοήθεια και καθοδήγηση από περισσότερα έμπειρα άτομα, τα οποία θα τους κατευθύνουν στη λήψη των σωστών αποφάσεων για την μετέπειτα εξέλιξη των παιδιών τους. Στήριγμα σε αυτή τους την προσπάθεια βρίσκουν τη Λειτουργό της Πρώιμης Παρέμβασης, η οποία αποτελεί σημαντικό κομμάτι της Συντονιστικής Υπηρεσίας και θεωρείται αρμόδια σε θέματα που απασχολούν τους γονείς των παιδιών με κώφωση ή βαρηκοΐα. Είναι όμως στην πλειοψηφία τους οι γονείς ικανοποιημένοι από το έργο της Συντονιστικής Υπηρεσίας της Πρώιμης Παρέμβασης και τι είναι αυτό που εμποδίζει την αποτελεσματική λειτουργία της. Ας προχωρήσουμε τώρα στη εξέταση των αρχικών ερευνητικών μας αξόνων ένα προς ένα. Ποιές είναι οι αντιδράσεις και οι ενέργειες των γονέων μετά από την επίσημη ιατρική διάγνωση του παιδιού; Με τη γέννηση ενός παιδιού είναι φυσικό οι γονείς να εισέρχονται σε μία καινούργια φάση της ζωή τους εντελώς διαφορετική από την προηγούμενη. Όπως διαφάνηκε μέσα από τις απαντήσεις των γονέων το αίσθημα του άγχους και του φόβου είναι πολύ πιο έντονο όταν το παιδί διαγνωστεί με κάποιο πρόβλημα ακοής. Χαρακτηριστικά είναι και τα λόγια της μητέρας του Κώστα: «Εεε (δισταγμός) ήταν σαν να εεε έπεσε η γη πάνω μας, ότι ήταν το τέλος του κόσμου» Οι γονείς πλημμυρίζονται από θυμό και ο πόνος τους είναι διάχυτος. Το ερώτημα «Γιατί να συμβεί σε μας αυτό;» τους ακολουθεί σε κάθε στιγμή της ζωής τους. Το τελευταίο στάδιο έρχεται όταν πλέον οι γονείς αρχίζουν να συνειδητοποιούν τι ακριβώς συνέβη. Η αποδοχή της κώφωσης θα οδηγήσει στην αποδοχή και του ίδιου του παιδιού και ταυτόχρονα θα επέλθει η αποκατάσταση των συζυγικών σχέσεων. Υποδειγματικά είναι τα λόγια της μητέρας της Στέλλας: «Πολλές φορές να κλαίς χωρίς να το θες μέχρι να χωνέψεις ότι αυτό που σου συμβαίνει δεν θα αλλάξει. Βλέπεις τους άλλους γονείς που έρχεσαι σε επαφή που έχουν παιδιά κωφά που γελούν και σου λένε συνεχώς και σε ενθαρρύνουν ότι κάποια στιγμή θα πάψεις να κλαίς και θα είσαι καλά. Και όταν έφτασα κι εγώ σε αυτό το σημείο τότε έπρεπε εγώ να εμψυχώσω και να στηρίξω άλλους γονείς» 246

5 Οι γονείς αφοσιώνονται στη θεραπεία του παιδιού τους και στόχο έχουν να λύσουν το πρόβλημα του, γι αυτό το λόγο αρχίζουν να επισκέπτονται διάφορους γιατρούς και σε άλλες χώρες μέχρι να συνειδητοποιήσουν την πραγματικότητα και να καταλήξουν σε κάποιες σημαντικές αποφάσεις που έχουν να κάνουν με το παιδί τους. Το γεγονός ότι υπάρχει απουσία ψυχολογικής στήριξης στα πρώτα στάδια της διάγνωσης κάνει πιο δύσκολη τη ζωή της οικογένειας. Ενδεικτικά είναι τα πιο κάτω λόγια της Λειτουργού της Πρώιμης Παρέμβασης: «Πραγματικά οι γονείς περνούν μια περίοδο όπου δεν έχουν κανένα να τους στηρίξει. Μετά το πρώτο σοκ δεν υπάρχει κάποιος δίπλα τους». Ποιές είναι οι απόψεις των γονέων και των εμπλεκόμενων φορέων σχετικά με τη Συντονιστική Υπηρεσία της Πρώιμης Παρέμβασης; Οι γονείς βρίσκονται σε μια περίπλοκη φάση της ζωής τους γι αυτό και αρχικό μέλημα τους είναι να βγουν από αυτό το αδιέξοδο και να απαλλαχτούν από τις εμμονές και τις ανασφάλειες τους, έτσι ώστε να επιφέρουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα στο παιδί τους. Όπως αποδεικνύεται μέσα από τα ευρήματα του ερευνητικού μέρους, οι ίδιοι αναμένουν και ελπίζουν το πρόγραμμα της πρώιμης παρέμβασης να δώσει λύσεις στα προβλήματα τους και να τους βοηθήσει να ανταπεξέλθουν στο δύσκολο έργο τους. Συνεχίζοντας, άλλοι γονείς αναφέρουν ότι δεν ήξεραν τι ακριβώς να περιμένουν από την Συντονιστική Υπηρεσία της Πρώιμης Παρέμβασης καθώς δεν είχαν πληροφορηθεί από κάποιο εμπειρογνώμονα για το έργο και την σημαντικότητα της. Η ελλιπής ενημέρωση από την πλευρά του ακουολόγου οδήγησε τους γονείς στην άγνοια και στη σύγχυση. Οι Meadow-Orlans κ.ά. (2003) υποστηρίζουν ότι οι γονείς είναι αναγκαίο να λαμβάνουν μια ολοκληρωμένη εικόνα σχετικά με την κώφωση και τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της στο παιδί και στα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας. Στη συνέχεια, εξετάζοντας τις απόψεις των γονέων στην ερώτηση εάν η λειτουργός της πρώιμης παρέμβασης ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες τους, η πλειοψηφία απάντησε θετικά. Σε απόλυτη συμφωνία με τους γονείς βρίσκεται και η Λειτουργός της Πρώιμης Παρέμβασης παραθέτοντας τα παρακάτω: «Γενικά όμως από το δικό μου έργο τώρα κυρίως ως άνθρωπος και όχι ως επαγγελματίας νομίζω ότι οι πλείστοι θα είναι ευχαριστημένοι.» Στην έρευνα διαφάνηκε επίσης ότι μία από τις πέντε οικογένειες δεν παρέμεινε ευχαριστημένη με το έργο της Συντονιστικής Υπηρεσίας της Πρώιμης Παρέμβασης καθώς δεν της δόθηκε η απαραίτητη βοήθεια και ενημέρωση που ανέμενε να πάρει. Οι γονείς στηρίζουν την πιο πάνω άποψη στο γεγονός ότι ο χρόνος που είχαν στην διάθεση τους για να έρθουν σε επαφή με τη Λειτουργό ήταν πολύ περιορισμένος. Παράλληλα μέσα από την συνέντευξη της Λειτουργού της πρώιμης παρέμβασης φαίνεται και η ίδια να αντιλαμβάνεται ότι κάποιοι από τους γονείς μπορεί να μην είναι ικανοποιημένοι με αυτά που τους προσέφερε: 247

6 «Εάν υπήρχαν και άλλοι επαγγελματίες μαζί μου και με βοηθούσαν στο έργο μου θα ήταν πολύ σημαντικό για μένα Είναι δύσκολο όταν είναι ένας άνθρωπος για τόσες πολλές οικογένειες.» Είναι ολοφάνερο ότι η λειτουργός δυσκολεύεται να επιτελέσει σωστά το έργο της, εξαιτίας του μειωμένου αριθμού ειδικού προσωπικού και ως αποτέλεσμα να νιώθει κάποιες φορές ότι δεν απέδωσε τόσο καλά σε κάποιες οικογένειες. Είναι γνωστό, πως όταν ένας ειδικός εργάζεται με σκοπό να δημιουργήσει ένα ευχάριστο και φιλικό κλίμα μεταξύ εκείνου και της οικογένειας, αισθάνονται και οι ίδιοι οι γονείς απαραίτητοι και σημαντικοί στην ανάπτυξη του παιδιού τους. Όπως επισημαίνει και η Λειτουργός της Πρώιμης Παρέμβασης: «Οι γονείς είναι πάρα πολύ σημαντικοί. Πότε δεν πρέπει να δίνουμε την ψευδαίσθηση σ αυτούς ότι δεν είναι απαραίτητοι στην όλη προετοιμασία του παιδιού τους. Πρώτα απ όλα δεν στέκει αυτό. Είναι η οικογένεια, είναι ο γονιός για οποιοδήποτε παιδί. Ο γονιός είναι το άλφα και το ωμέγα στην ζωή του παιδιού του.» Στα λόγια της λειτουργού έρχεται να συμφωνήσει η Πολυχρονοπούλου (2003), η οποία υποστηρίζει κάθετα ότι η οικογένεια είναι το πρώτο σχολείο του παιδιού. Επίσης, αυτό υποστηρίζουν και τα αποτελέσματα πρόσφατων ερευνών με βάση τα οποία οι γονείς έχουν τη δυνατότητα να ελέγχουν τις συμπεριφορές και τις αντιδράσεις του παιδιού τους, προσφέροντας στον ειδικό σημαντικές πληροφορίες που χρειάζεται για την έγκαιρη διάγνωση και καταπολέμηση του προβλήματος (Heward & Orlanski, 1988 Helbrugge, 1988 Bruder, 2010). Σύμφωνα με το Moores (2009) τα προγράμματα Πρώιμης Παρέμβασης πρέπει να δημιουργούν τις ευκαιρίες τέτοιων ομαδικών συναντήσεων γιατί αυτό μπορεί να βοηθήσει πολλές οικογένειες που έχουν κωφό παιδί. Η ίδια η Λειτουργός στην συνέντευξη τονίζει ότι ακολουθεί ρητά αυτή την τακτική καθώς πιστεύει ανεπιφύλακτα ότι αυτό μπορεί να δώσει στους γονείς τόσο ενθαρρυντική βοήθεια όσο και βασικές πληροφορίες που έχουν μεγάλη ανάγκη. Οι γονείς στην όλη διαδικασία πρέπει να αναλαμβάνουν ρόλο «συν-θεραπευτή», αφού με τις γνώσεις που αποκτούν μέσω της καθημερινής επαφής τους με το παιδί, μπορούν να δώσουν μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της κατάστασης στους ειδικούς. Η αλληλεπίδραση της εμπειρίας και της γνώσης αποτελεί βασικό συστατικό μιας επιτυχημένης ένταξης του παιδιού στο κοινωνικό σύνολο (Kuehl, 2011). Μέσα από τη δική μας έρευνα διαφάνηκε ότι οι περισσότεροι γονείς είχαν μία πολύ καλή σχέση με τη Λειτουργό στα πλαίσια του προγράμματος της πρώιμης παρέμβασης. Βέβαια, υπήρξαν και οι περιπτώσεις που η συνεργασία ανάμεσα σε γονείς και εκπαιδευτικούς δεν εξελίχτηκε με θετικό τρόπο. Συγκεκριμένα ένα ζεύγος γονέων, αντίθετα με τους υπόλοιπους, ομολογεί πως είναι απογοητευμένο από την συνεργασία αυτή. Με τη σειρά της η Λειτουργός ομολογεί ότι και η ίδια πολλές φορές δεν ήταν και τόσο σίγουρη αν πράγματι κατάφερε να δώσει στους γονείς αυτό που ανέμεναν από εκείνη ως πιο ειδικό. 248

7 Ποιές είναι οι εισηγήσεις προτάσεις των γονέων και των εμπλεκόμενων φορέων για την καλύτερη λειτουργία της Πρώιμης Παρέμβασης και των Υπηρεσιών της; Όλοι οι ειδικοί συμφωνούν μεταξύ τους ότι η εκπαίδευση των κωφών και βαρήκοων παιδιών είναι απαραίτητο να γίνεται από την στιγμή της διάγνωσης, δηλαδή όταν το παιδί είναι μηδέν χρονών. Αν και η εκπαίδευση των παιδιών ξεκινά στα τέσσερα τους χρόνια με την εισδοχή τους στο νηπιαγωγείο, όταν ένα παιδί διαγνωστεί με κώφωση ή βαρηκοΐα υπάρχει άμεση ανάγκη εκπαιδευτικής παρέμβασης πολύ πριν από αυτή την ηλικία. Αυτή η άποψη φαίνεται να βρίσκει σύμφωνους και τους περισσότερους γονείς: «Είναι σημαντικό το πρόγραμμα της πρώιμης παρέμβασης, γι αυτό πρέπει να ξεκινάει από πολύ νωρίς πριν το παιδί φτάσει ακόμη να ωριμάσει. Είναι απαραίτητο να αρχίσει να εκπαιδεύεται το παιδί από την αρχή της διάγνωσης. Με αυτό τον τρόπο τα αποτελέσματα σίγουρα θα είναι πιο θετικά και αποδοτικά για το παιδί με κώφωση ή βαρηκοΐα.» Σύμφωνα με το Moeller (2000) στην περίπτωση που επιτευχθεί να γίνει μια σωστή και έγκαιρη παρέμβαση, τα παιδιά με προβλήματα ακοής είναι δυνατό να συμβαδίσουν με τους υπόλοιπους συμμαθητές τους. Δυστυχώς όσον αφορά τα κυπριακά δρώμενα στο θέμα της πρώιμης παρέμβασης υπάρχει ένα μεγάλο νομοθετικό κενό. Αυτό το κενό έχει γίνει αντιληπτό και από τους ίδιους τους γονείς. Ακόμη και η ίδια η Διευθύντρια του Ειδικού Σχολείου Κωφών μας εξομολογήθηκε, ότι οι ηλικίες από μηδέν έως τρία δεν καλύπτονται από το νόμο της Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης. Εν τούτοις, στο Σχολείο λειτουργεί η υπηρεσία της πρώιμης παρέμβασης για εικοσιπέντε χρόνια «παράνομα», για το λόγο ότι στη νομοθεσία δεν έχουν μπει οι απαιτούμενες πρόνοιες για τα πρώτα τρία χρόνια των παιδιών, που ουσιαστικά είναι τα πιο σημαντικά για την μετέπειτα εκπαίδευση τους. Στη συνέχεια, κατά κοινή ομολογία οι γονείς παραδέχονται ότι χρειάζεται περισσότερο εξειδικευμένο προσωπικό (όπως ψυχολόγο, λογοθεραπευτή κτλ.) για να μπορεί η Συντονιστική Υπηρεσία να αντεπεξέλθει καλύτερα στο έργο της. Είναι γεγονός ότι ένα άτομο δεν μπορεί να κάνει τη δουλεία που θα έκανε μία ομάδα. Στην Κύπρο δυστυχώς, όλες τις υπηρεσίες της πρώιμης παρέμβασης της έχει αναλάβει ένα μόνο πρόσωπο που δεν είναι ειδικευμένο σε όλους τους τομείς. Οι απαντήσεις των γονέων κινήθηκαν στο ίδιο μήκος σχήματος σχετικά με τις ελλείψεις που παρουσιάζει η Συντονιστική Υπηρεσία: «Έπρεπε να έχει περισσότερα άτομα για να μπορούν ανά πάσα στιγμή να γίνονται πιο συχνές επισκέψεις γιατί ουσιαστικά μία φορά την εβδομάδα δεν είναι αρκετή θα γίνονταν περισσότερες επισκέψεις και θα είχαμε περισσότερη εξυπηρέτηση.» Ακόμη και οι ειδικοί φορείς παραδέχονται ότι στο θέμα του καταρτισμένου προσωπικού υστερούμε σε μεγάλο βαθμό. Χαρακτηριστική είναι και η γεμάτο ειρωνεία απάντηση της Διευθύντριας του Ειδικού Σχολείου στην ερώτηση για την προσωπική της άποψη όσο αφορά την Συντονιστική Υπηρεσία της Πρώιμης Παρέμβασης: 249

8 «Ποια Υπηρεσία; (γέλιο). Υπάρχει; Υπάρχει έτσι Συντονιστική Υπηρεσία; Ουσιαστικά δεν υπάρχει.» Σύμφωνα με το Moores (2009) όσον αφορά την ανάπτυξη των προγραμμάτων της πρώιμης παρέμβασης υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που λειτουργούν ανασταλτικά. Ένας βασικός παράγοντας είναι το γεγονός ότι η κώφωση είναι μία κατάσταση με χαμηλή συχνότητα εμφάνισης και αυτό δεν βοηθά στην πρόοδο και εξέλιξη των προγραμμάτων. Η άποψη αυτή φαίνεται να επηρεάζει και τους ίδιους τους γονείς, οι οποίοι δεν αναμένουν και μεγάλη ανταπόκριση από τους αρμόδιους φορείς για την κατάσταση του παιδιού τους: «Κοίταξε δεν ξέρεις πως μπορεί να γίνει καλύτερη αυτή η υπηρεσία γιατί δεν ξέρεις πόσα μωρά υπάρχουν με αυτό το πρόβλημα. Είναι καλό το ότι υπάρχει έστω και μία ειδικός που έρχεται και βλέπει το Μάριο.» Είναι άξιο σχολιασμού το γεγονός πως ακόμα και οι ίδιοι οι γονείς έχουν αποδεχτεί αυτή την κατάσταση και δεν ζητούν όσα δικαιωματικά τους ανήκουν. Ένας ακόμη ανασταλτικός παράγοντας είναι και το ότι η κώφωση θέτει σοβαρούς περιορισμούς στην επικοινωνία, γι αυτό το λόγο και απαιτεί ειδικά καταρτισμένο προσωπικό να εργαστεί. Βέβαια, για να γίνει αυτό χρειάζονται οικονομικοί πόροι πράγμα που κάνει ακόμη πιο δύσκολη τη λειτουργία των προγραμμάτων αυτών. Συγκλονιστικά είναι τα λόγια της ίδιας της Λειτουργού σχετικά με τους οικονομικούς πόρους που λαμβάνουν σαν Υπηρεσία: «Όχι, δεν υπάρχουν κονδύλια για αυτή την υπηρεσία. Υστερούμε πολύ σε αυτό τον τομέα. Εντάξει η υπηρεσία έχει κάποια (χρήματα) αλλά ουσιαστικά βρισκόμαστε εκεί που αρχίσαμε. Δεν υπήρξε εξέλιξη όπως άρχισα μπορώ να πω άρχισα και καλύτερα γιατί τώρα με έβαλαν και διοικητικά καθήκοντα εδώ.» Επιπρόσθετα και οι ίδιοι οι γονείς εκφράζουν τις απόψεις για το τι πρέπει να γίνει για καλύτερη λειτουργία της Συντονιστικής Υπηρεσίας. Οι εισηγήσεις που δόθηκαν ήταν όλες σχεδόν κοινές ότι δηλαδή πρέπει επιτέλους να δημιουργηθεί μία πολυθεματική ομάδα, η οποία να είναι προσβάσιμη σε όλες τις οικογένειες λειτουργώντας ολόχρονα. Πριν γίνει αυτό όμως χρειάζεται πάνω από όλα μια νομοθετική αλλαγή για να καλυφθούν τα κενά που υπάρχουν. Το πρόγραμμα πρέπει να έχει το δικό του προϋπολογισμό, έτσι ώστε να έχει τη δυνατότητα να οργανώνει διάφορες συγκεντρώσεις και σεμινάρια για την καλύτερη επιμόρφωση των γονέων. Συμπεράσματα Είναι γεγονός ότι στην Κύπρο η Πρώιμη Παρέμβαση δεν έχει γίνει θεσμός του εκπαιδευτικού συστήματος και η μεγάλη πλειοψηφία των κωφών παιδιών φθάνει σε σχολική ηλικία χωρίς οι οικογένειές τους να έχουν ως τότε καμία βοήθεια για την αντιμετώπισή τους. Οι αιτίες είναι πολλές, αλλά κυρίως αυτό οφείλεται σε κενό της σχετικής νομοθεσίας, στην μη παραπομπή στα κέντρα πρώιμης παρέμβασης και στην ελλιπή ενημέρωση, αλλά και στην απροθυμία της επίσημης πολιτείας να οργανώσει σωστά το χώρο της έγκαιρης παρέμβασης και της Ειδικής Αγωγής γενικότερα. Με βάση τα αποτελέσματα της έρευνας και την βιβλιογραφική ανασκόπηση καταλήξαμε στα εξής συμπεράσματα: 250

9 Είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει μία καλά οργανωμένη συμβουλευτική αγωγή προς τους γονείς κατά τα πρώτα χρόνια της διάγνωσης του προβλήματος του παιδιού τους. Ιδιαίτερη στήριξη χρειάζονται οι ακούοντες γονείς, που δεν έχουν ουσιαστικά καμία προηγούμενη πείρα με αποτέλεσμα να είναι εντελώς απροετοίμαστοι (Moores, 2009). Για ένα επιτυχημένο πρόγραμμα Πρώιμης Παρέμβασης είναι αναγκαίο να λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες και τα ενδιαφέροντα τόσο της οικογένειας όσο και του ίδιου του παιδιού (Ευρωπαϊκός Φορέας Ειδικής Αγωγής, 2003). Οι ειδικοί πέρα από τις γνώσεις που ήδη κατέχουν είναι απαραίτητο να ενημερωθούν και για την οικογενειοκεντρική προσέγγιση για καλύτερη συνεργασία τόσο με τους γονείς όσο και με τα παιδιά (Bronfenbrenner, 1979). Σύμφωνα με έρευνες αποδεικνύεται ότι οι γονείς προσφέρουν με την σειρά τους σημαντικές πληροφορίες στους ειδικούς για την καταπολέμηση του προβλήματος, γι αυτό τον λόγο και θεωρούνται σημαντικό συστατικό της Πρώιμης Παρέμβασης (Heward & Orlanski, 1988 Helbrugge, 1988 Bruder, 2010). Απαραίτητο είναι το πρόγραμμα της Πρώιμης Παρέμβασης να προωθεί τις ομαδικές συναντήσεις με γονείς. Με αυτό τον τρόπο λαμβάνουν βοήθεια πολλές οικογένειες που έχουν κωφό παιδί (Moores, 2009). Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Φορέα Ειδικής Αγωγής (2003) η πληροφόρηση στις οικογένειες θεωρείται ένα πολύ σημαντικό κομμάτι, το οποίο πρέπει να αρχίσει να τίθεται σε εφαρμογή όσο το δυνατό νωρίτερα. Επιπρόσθετα οι οικογένειες χρειάζεται να λαμβάνουν σαφή και ξεκάθαρη πληροφόρηση για την κατάσταση του παιδιού τους, καθώς επίσης και για όλα τα είδη της απαιτούμενης υποστήριξης (π.χ. οικονομικά οφέλη). Σημαντική είναι και η συνεργασία ανάμεσα σε ειδικούς, γονείς και παιδί. Η ύπαρξη μιας σωστά δομημένης σχέσης μονάχα θετικά αποτελέσματα μπορεί να επιφέρει στο παιδί. Οι γονείς στην όλη διαδικασία πρέπει να έχουν το ρόλο του «συν-θεραπευτή», γιατί ουσιαστικά είναι αυτοί οι οποίοι βρίσκονται με το παιδί επί καθημερινής βάσεως (Κυριαφίνης κ.α., χ.χ.). Υπάρχει ομοφωνία ανάμεσα σε ειδικούς και γονείς ότι η εκπαίδευση των κωφών και βαρήκοων παιδιών είναι καλό να ξεκινά από την στιγμή της διάγνωσης του προβλήματος (Meadow-Orlans, 1994). Χρειάζεται να επανδρωθεί και να δημιουργηθεί μια πολυθεματική ομάδα, η οποία θα αποτελείται από εκπαιδευτικούς, ψυχολόγους, λογοθεραπευτές, ακουολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς. Μόνο τότε θα μπορούμε να μιλάμε για την ύπαρξη μιας ολοκληρωμένης Συντονιστικής Υπηρεσίας Πρώιμης Παρέμβασης. Επιτακτική ανάγκη επίσης είναι μία ουσιώδης επιμόρφωση όλων των εκπαιδευτικών στη διδασκαλία παιδιών με ακουστική απώλεια ή στη στήριξη τους σε εξατομικευμένο μάθημα (Φτιάκα & Ερωτοκρίτου, 2006). Αυτό θα βοηθήσει την ομαλή ένταξη των παιδιών αυτών στο σχολικό και κοινωνικό περιβάλλον. Συνοψίζοντας, η αποτελεσματική πρώιμη παρέμβαση πρέπει να βασίζεται: (α) στην καλή συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών πρώιμης παρέμβασης και εκπαίδευσης, (β) σε καλά συντονισμένες διεπιστημονικές ομάδες που έχουν από κοινού αρμοδιότητες, (γ) σε επαγγελματικό επίκεντρο όχι μόνο στο παιδί αλλά και στην οικογένεια και στην κοινότητα, (δ) στην παροχή εκτεταμένης και ξεκάθαρης πληροφόρησης στις 251

10 οικογένειες για όλα τα θέματα που αφορούν το παιδί, καθώς επίσης και πρόσβαση σε κάθε είδος απαιτούμενης υποστήριξης, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής υποστήριξης. Επίλογος Εν κατακλείδι, θα θέλαμε να κλείσουμε με ένα αισιόδοξο διδακτικό μήνυμα για όλους εμάς που δίνουν τα πιο κάτω λόγια της Λειτουργού και από τα οποία πηγάζει το βαθύτερο νόημα της ύπαρξης ενός κωφού παιδιού: «Εγώ προσωπικά προσπαθώ να αντιμετωπίζω όλες τις οικογένειες όσο πιο αντικειμενικά μπορώ και πλέον είμαι σε μία φάση της ζωής μου που προσπαθώ περισσότερο να δώσω στην οικογένεια να καταλάβει το βαθύτερο νόημα της ύπαρξης αυτού του παιδιού. Δηλαδή να μην αγχώνονται, να αφοσιώνονται στην οικογένεια τους κι όχι να εμμένουν στο πρόβλημα του παιδιού τους. Περισσότερο τους βλέπω πιο συμβουλευτικά με σκοπό να καταφέρνουν να αντιμετωπίζουν την κατάσταση του παιδιού τους για όλη τους τη ζωή. Να πάψουν να σκέφτονται αρνητικά γι αυτό που περνούν αλλά να συμπεριλάβουν αυτό το κομμάτι στη ζωή τους: Αυτό το παιδί ήρθε για να φέρει χαρά και ευλογία στη ζωή τους και όχι κατάρα». Αναφορές Ελληνόφωνες Ευρωπαϊκός Φορέας για την Ανάπτυξη στην Ειδική Αγωγή (2010). Πρώιμη Παρέμβαση Πρόοδος και Εξελίξεις Ανακτήθηκε στις 25 Νοεμβρίου, 2011 από Ευρωπαϊκός Φορέας Ειδικής Αγωγής (2003). Ειδική Αγωγή στην Ευρώπη. Ανακτήθηκε στις 30 Οκτωβρίου, 2011 από Ζώνιου-Σιδέρη, Α. (1998). Οι ανάπηροι και η εκπαίδευση τους. Μια ψυχοπαιδαγωγική προσέγγιση της ένταξης. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Kuehl, J. (2011). Early Aid a Bridge to Inclusion, στο Αργυρίου, Α., Pretis, M., Φτιάκα, Ε., Ροδούλης, Χ., Χ Βασίλης, Κ. & Κατσιώνης, Θ. (2011) (επιστημονική επιτροπή) Πρώιμη Παιδική Παρέμβαση. Η γέφυρα προς την Πλήρη Συμμετοχή των Παιδιών στην Κοινωνία (Inclusion), Πρακτικά Πρώτου Παγκυπρίου Συνεδρίου Πρώιμη Παιδικής Παρέμβασης, Ίδρυμα Θεοτόκος, Λεμεσός, Νοέμβριος 2011, Λεμεσός, Κύπρος. Κυριαφίνης, Γ., Αηδονά, Σ., Καραχάλιος, Δ. & Βιτάλ, Β. (χ.χ.). Η αντιμετώπιση της βαρηκοΐας κώφωσης. Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου, 2011 από Πολυχρονοπούλου, Σ. (2003). Παιδιά και έφηβοι με ειδικές ανάγκες και δυνατότητες. Σύγχρονες τάσεις εκπαίδευσης και ειδικής υποστήριξης. Τόμος Α. Αθήνα: Ατραπός. Φτιάκα, Ε. & Ερωτοκρίτου, Θ. (2006). Η ένταξη παιδιών με ακουστική απώλεια στο Γενικό Σχολείο στην Κύπρο: Τέσσερις περιπτωσιακές μελέτες παιδιών στην Γ Λυκείου. Στο Φτιάκα, Ε. (2007). Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση στην Κύπρο. Αθήνα: Ταξιδευτής. 252

11 Αγγλόφωνες Bruder, M. (2010). Early Childhood Intervention: A Promise to Children and Families for Their Future. Exceptional Children, 76 (3), Hellbrugge, T. (1988). Πρώιμη παρέμβαση. Στα Πρακτικά του Συμποσίου για την Κοινωνική Ενσωμάτωση των Ειδικών Ατόμων στην Ευρώπη. Σεπτέμβριος 1988, Θεσσαλονίκη, Heward, W. & Orlanski, M. (1988). Exceptional Children. Toronto: Allyn Bacon Inc. Meadow-Orlans, K., Mertens, D. & Sass-Lehrer, M. (2003). Parents and their deaf children: The early years. Washington, DC: Gallaudet University Press. Meisels, S. & Shonkoff, J. (eds.) (1990). Handbook of Early Childhood Intervention. N.Y.: Cambridge University Press. Moeller, M. P. (2000). Early Intervention and language development in children who are deaf and hard of hearing. Pediatrics, 106 (3), E43. Moores, D. (1996). Educating the Deaf. Psychology, Principles and Practices. MA: Houghton Mifflin Company. Moores, D. (2009). Εκπαίδευση και Κώφωση: Ψυχολογική προσέγγιση, αρχές και πρακτικές. (επιμ. Ζώνιου-Σιδέρη, Α. & Ντέρου-Ντεροπούλου, Ε.) Αθήνα: Ταξιδευτής. Shonkoff, J. P. & Meisels, S. J. (2000). Handbook of Early Childhood Intervention. Cambridge: Cambridge University Press. Shonkoff, J. P. & Phillips, D. A. (2000). From Neurons to Neighbourhood. The Science of Early Childhood Development. Washington: National Academy Press. Yoshinaga-Itano, C. (2003). From screening to early identification and intervention: Discovering predictors to successful outcomes for children with significant hearing loss. Journal of Deaf Studies and Deaf Education, 8(11),

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti Οδηγός εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ενότητα κατάρτισης για γονείς και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο για επαγγελματίες που εργάζονται σε φορείς που εξυπηρετούν ανθρώπους με αναπηρία

Ερωτηματολόγιο για επαγγελματίες που εργάζονται σε φορείς που εξυπηρετούν ανθρώπους με αναπηρία Partnership: AIAS Bol1gna onlus (I) Εισαγωγή Το ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΩΡΑ σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς συμμετέχει σε ένα πρόγραμμα για την υποστήριξη δημιουργίας θετικού οικογενειακού κλίματος σε οικογένειες

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: Παιδιά με ειδικές ανάγκες: Διδασκαλία και μάθηση

Τίτλος μαθήματος: Παιδιά με ειδικές ανάγκες: Διδασκαλία και μάθηση Τίτλος μαθήματος: Παιδιά με ειδικές ανάγκες: Διδασκαλία και μάθηση Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1380 Διδάσκων: Βασίλης Στρογγυλός, vstroggilos@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο: 7 ο Μονάδες ECTS: 5 Διαδικτυακός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ CENTRE FOR EUROPEAN CONSTITUTIONAL LAW THEMISTOKLES AND DIMITRIS TSATSOS FOUNDATION Victims Protection eu Protecting Victims Rights in the EU: The theory and practice of diversity of treatment during the

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY Προσαρμογή- Αποχωρισμός Αγαπητοί γονείς, Κατανοώντας τους προβληματισμούς και τα ερωτήματα σας γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΕΧΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ» (Διευθυντική Περίληψη)

«ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΕΧΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ» (Διευθυντική Περίληψη) «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΕΧΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ» (Διευθυντική Περίληψη) Συμβουλευτική Επιτροπή για την Πρόληψη και Καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΥ 002 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΚΥΡΙΑΚΟ ΧΑΤΖΗΤΤΟΦΗ (ΜΟΥΣΙΚΗΣ) 21/11/2007

ΠΡΥ 002 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΚΥΡΙΑΚΟ ΧΑΤΖΗΤΤΟΦΗ (ΜΟΥΣΙΚΗΣ) 21/11/2007 ΠΡΥ 002 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΚΥΡΙΑΚΟ ΧΑΤΖΗΤΤΟΦΗ (ΜΟΥΣΙΚΗΣ) 21/11/2007 ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Η ειδική εκπαίδευση(special education) ειναι η παιδεία η οποία επικεντρώνονται σε άτομα με ειδικές ανάγκες όπως

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Προλογικό σημείωμα των επιμελητριών... 15. Πρόλογος... 21

Περιεχόμενα. Προλογικό σημείωμα των επιμελητριών... 15. Πρόλογος... 21 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα των επιμελητριών... 15 Πρόλογος... 21 1 Eπισκόπηση: H εκπαίδευση των κωφών... 29 Eισαγωγή... 29 Η επίδραση της δημόσιας εκπαίδευσης... 39 Oρισμοί... 44 Απλοί γενικοί ορισμοί...

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο γονέων παιδιών με αναπηρία

Ερωτηματολόγιο γονέων παιδιών με αναπηρία Εισαγωγή Το ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΩΡΑ σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς συμμετέχει σε ένα πρόγραμμα για την υποστήριξη δημιουργίας θετικού οικογενειακού κλίματος σε οικογένειες με παιδιά με και ευνοϊκών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΙΟΥΝΙΟΣ 2014

ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 Το Σωματείο ΕΛΙΖΑ, Εταιρία Κατά της Κακοποίησης του Παιδιού, διανύει τον έβδομο χρόνο από την ίδρυσή του το 2008. Τα τελευταία δύο χρόνια σημειώθηκε σημαντική πρόοδος σε πολλούς τομείς και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ. www.v-learning.

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ. www.v-learning. ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 info@v-learning.gr www.v-learning.gr Το Κέντρο Δια Βίου Μάθησης ΙΙ ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ & ΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ - EDITORIAL Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο Ο όρος υγεία και ασφάλεια στην εργασία αφορά τις συνθήκες και τους παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Στο πλαίσιο της ευρύτερης επιστημονικής κοινότητας, η συζήτηση η οποία αφορά στην εκπόνηση πολιτικών προστασίας του παιδιού και της οικογένειας εστιάζει,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΙΖΑ- ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2014

ΕΛΙΖΑ- ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2014 ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2014 Το Σωματείο ΕΛΙΖΑ, Εταιρία κατά της Κακοποίησης του Παιδιού, διανύει τον έβδομο χρόνο από την ίδρυσή του το 2008. Τα τελευταία δύο χρόνια σημειώθηκε σημαντική πρόοδος σε πολλούς τομείς ενώ

Διαβάστε περισσότερα

α.νοητικά χαρακτηριστικά β.αισθητηριακά χαρακτηριστικά ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑ

α.νοητικά χαρακτηριστικά β.αισθητηριακά χαρακτηριστικά ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑ Ειδική αγωγή κ. Χρηστάκης Άτομα με δυσκολίες ή με εκπαιδευτικές δυσκολίες είναι τα άτομα που διαφέρουν από το Μ.Ο. στα ακόλουθα χαρακτηριστικά: α.νοητικά χαρακτηριστικά β.αισθητηριακά χαρακτηριστικά γ.φυσικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

1. Ταυτότητα της Έρευνας. Βασικός σκοπός της έρευνας είναι η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του θεσμού μέσα από τις

1. Ταυτότητα της Έρευνας. Βασικός σκοπός της έρευνας είναι η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του θεσμού μέσα από τις Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης Αξιολόγηση Πιλοτικού θεσμού παραχώρησης διδακτικού χρόνου στις σχολικές μονάδες για συντονισμό της ενσωμάτωσης παραχώρησης Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

AMC Career Office. Ξεκίνα δυναµικά! Απογείωσε την Καριέρα σου! www.amc.edu.gr

AMC Career Office. Ξεκίνα δυναµικά! Απογείωσε την Καριέρα σου! www.amc.edu.gr AMC Career Office Ξεκίνα δυναµικά! Απογείωσε την Καριέρα σου! www.amc.edu.gr AMC Career Office: τι είναι; Οι πανεπιστημιακές σπουδές δεν είναι απλά θέμα απόκτησης ενός καλού πτυχίου, από ένα αξιόλογο

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου 1. Σύνοψη Σύμφωνα με το στρατηγικό σχεδιασμό της Πρυτανείας για τα έτη 2010-2020, το Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει θέσει αριθμό προτεραιοτήτων ως τη βάση

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Αναπηρία: όροι και ορισμοί. Η έννοια της διαφορετικότητας

Αναπηρία: όροι και ορισμοί. Η έννοια της διαφορετικότητας Αναπηρία: όροι και ορισμοί Η έννοια της διαφορετικότητας Η Αναπηρία στην Αρχαία Ελλάδα Ο Όμηρος στην Οδύσσεια αναφέρει τον τυφλό ποιητή, ο οποίος συχνά ήταν προσκεκλημένος στο παλάτι και είχε την εύνοια

Διαβάστε περισσότερα

Μίμης Θεοδότου MA Industrial Relations & Health and Safety Μέλος Δ.Σ. ΣΑΥΚ

Μίμης Θεοδότου MA Industrial Relations & Health and Safety Μέλος Δ.Σ. ΣΑΥΚ Ευρωπαϊκή Εκστρατεία για την Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία 2014-2015 Hilton Park, Λευκωσία,10/09/2015 Μίμης Θεοδότου MA Industrial Relations & Health and Safety Μέλος Δ.Σ. ΣΑΥΚ Η έρευνα διεξήχθη από

Διαβάστε περισσότερα

Α π ο τ ε λ έ σ μ α τ α

Α π ο τ ε λ έ σ μ α τ α Αγαπητοί μας γονείς Θα θέλαμε και πάλι να σας ευχαριστήσουμε για το χρόνο, που διαθέσατε για να συμπληρώσετε το έντυπο κρίσεων, του Φροντιστηρίου Εκπαίδευση, κατά την τελευταία ενημέρωσή σας σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου 18/11/2014

Δελτίο Τύπου 18/11/2014 Δελτίο Τύπου 18/11/2014 Ο ΟΑΕΔ / EURES και η BBi Communication ανταποκρίνονται στις ανάγκες της Φινλανδίας για απασχόληση στον τομέα της δημόσιας υγείας και περίθαλψης - Έλληνες γιατροί και νοσηλευτές

Διαβάστε περισσότερα

Οι Απόψεις των Εκπαιδευτικών για την Εφαρμογή της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δημοτική Εκπαίδευση

Οι Απόψεις των Εκπαιδευτικών για την Εφαρμογή της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δημοτική Εκπαίδευση Οι Απόψεις των Εκπαιδευτικών για την Εφαρμογή της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δημοτική Εκπαίδευση Ιλιάδα Ηλία, Σοφία Βλάμη & Κωνσταντίνος Λουκαΐδης Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού

Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού Στο τέλος του 1999, ο Ευρωπαϊκός Οργανισµός ξεκίνησε ένα σηµαντικό πρόγραµµα έρευνας στο θέµα

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την:

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την: Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Ασθενείς με Νοσήματα του Εντέρου Ετοιμάστηκε για την: Αθήνα, Μάιος 2011 Ταυτότητα Έρευνας Μεθοδολογία: Κοινό-στόχος στόχος: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της

Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της Το νέο σχολικό έτος ξεκινά, με τα «πρωτάκια» να αντιμετωπίζουν τη μεγαλύτερη μετάβαση στην έως τώρα ζωή τους. Το παιδί αποχωρίζεται για πρώτη φορά

Διαβάστε περισσότερα

Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Αυτό το ερωτηµατολόγιο έχει σαν στόχο να εξασφαλίσει σηµαντικές πληροφορίες πάνω στις ειδικές ανάγκες υποστήριξης που έχει η νεολαία η

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ - ΠΡΟΠΟΝΗΣΕΙΣ; Να παρακολουθούν ή όχι οι γονείς τους επίσημους αγώνες;

ΝΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ - ΠΡΟΠΟΝΗΣΕΙΣ; Να παρακολουθούν ή όχι οι γονείς τους επίσημους αγώνες; ΝΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ - ΠΡΟΠΟΝΗΣΕΙΣ; Να παρακολουθούν ή όχι οι γονείς τους επίσημους αγώνες; Οι αλματώδεις πρόοδοι συνήθως αποδίδονται από τους γονείς στο ταλέντο και τα εξαιρετικά προσόντα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ

ΙΑΤΡΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ ΙΑΤΡΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ Υπουργείο Υγείας- Διοίκηση 1 ης ΥΠΕ Αττικής Γενικό Νοσοκομείο Αττικής ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ- ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ Ν.Π.Δ.Δ. Μπαρδάνη Ειρήνη, Ψυχίατρος Παιδιών και Εφήβων, Σ. Δ/ντρια Μαυραντώνη

Διαβάστε περισσότερα

Εμπλουτισμός και βελτίωση της ποιότητας του προγράμματος της πρώιμης παρέμβασης:

Εμπλουτισμός και βελτίωση της ποιότητας του προγράμματος της πρώιμης παρέμβασης: Αποτίμηση του προγράμματος πρώιμης παρέμβασης για παιδιά με προβλήματα όρασης του συλλόγου Αμυμώνη για την Α περίοδο χρηματοδότησης (Ιούνιος 2014-Μάιος 2015) από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Το παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικό Σημείωμα Αρετή Κυπραίου. Ψυχολόγος

Βιογραφικό Σημείωμα Αρετή Κυπραίου. Ψυχολόγος Βιογραφικό Σημείωμα Αρετή Κυπραίου Ψυχολόγος Προσωπικά Στοιχεία Διεύθυνση: Σίφνου 12, Αγία Παρασκευή και Γαμβέτα 4, Αθήνα Τηλέφωνα: 211 7507337, 210 6397236, 693 6740308 Ε-mail : aretikypreou@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ. Γραμμή Βοήθειας για την Κατάθλιψη Απολογιστικά Στοιχεία: Ιούλιος Δεκέμβριος 2012

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ. Γραμμή Βοήθειας για την Κατάθλιψη Απολογιστικά Στοιχεία: Ιούλιος Δεκέμβριος 2012 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Γραμμή Βοήθειας για την Κατάθλιψη Απολογιστικά Στοιχεία: Ιούλιος Δεκέμβριος 2012 Πρόγραμμα «αντι-στίγμα» Τι είναι η Γραμμή Βοήθειας για την Κατάθλιψη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση του Επικεφαλής Εσωτερικού Ελέγχου (CAE) με την Επιτροπή Ελέγχου (ΕΕ) CAE Perspective

Η σχέση του Επικεφαλής Εσωτερικού Ελέγχου (CAE) με την Επιτροπή Ελέγχου (ΕΕ) CAE Perspective ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ F EIEE Ετήσιο Συνέδριο 2013 Εσωτερικός Έλεγχος - Προκλήσεις & Ευκαιρίες ΕΝΟΤΗΤΑ ΙΙ Σχέση Εσωτερικού Ελέγχου και Επιτροπής Ελέγχου Η σχέση του Επικεφαλής Εσωτερικού Ελέγχου (CAE)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ Το φυλλάδιο «Ένας οδηγός για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στο χώρο εργασίας- πηγή βοήθειας για τους εργοδότες» απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Development of Supportive Packages for Parents and Teachers of Children with Cerebral Palsy (3-18 years age group)

Development of Supportive Packages for Parents and Teachers of Children with Cerebral Palsy (3-18 years age group) ΓΕΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΑΣΚΑΛΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΠΑΡΑΛΥΣΗ (ΗΛΙΚΙΑΣ 3-18 ΕΤΩΝ) Ανάπτυξη Υποστηρικτικών Πακέτων για Γονείς και ασκάλους Παιδιών µε εγκεφαλική παράλυση (ηλικίας 03-18

Διαβάστε περισσότερα

Μαργαρίτα Μανσόλα Dip.Ed. M.A. Psychology of Education, CPsychol (BPS)

Μαργαρίτα Μανσόλα Dip.Ed. M.A. Psychology of Education, CPsychol (BPS) Μαργαρίτα Μανσόλα Dip.Ed. M.A. Psychology of Education, CPsychol (BPS) «Κάθε συνηθισμένο παιδί είναι ικανό για ασυνήθιστα κατορθώματα» (Τζ. Ρόουλινγκ) «Όλοι οι μαθητές πρέπει να βιώνουν μια εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Ανακοίνωση στο 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας, Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης

Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης Τι είναι το PeLe; Το PeLe είναι ένα διαδικτυακό περιβάλλον που ενθαρρύνει την αξιολόγηση στο πλαίσιο της ομότιμης συνεργατικής μάθησης και

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων, οργάνωση και αποτελεσματικότητα Ανδρέας Γεωργούδης, Λειτουργός Π.Ι. Λεμεσός Ιούνιος 2015

Προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων, οργάνωση και αποτελεσματικότητα Ανδρέας Γεωργούδης, Λειτουργός Π.Ι. Λεμεσός Ιούνιος 2015 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων, οργάνωση και αποτελεσματικότητα Ανδρέας Γεωργούδης, Λειτουργός Π.Ι. Λεμεσός Ιούνιος 2015 1 Εκπαίδευση ενηλίκων 2

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΙ ΙΚΗ ΑΓΩΓΗ: ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΜΠΛΟΚΗ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΙ ΙΚΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΚΛΑ ΩΝ

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΙ ΙΚΗ ΑΓΩΓΗ: ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΜΠΛΟΚΗ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΙ ΙΚΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΚΛΑ ΩΝ Εκπαιδευτική Έρευνα και Ειδική Αγωγή ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΙ ΙΚΗ ΑΓΩΓΗ: ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΜΠΛΟΚΗ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΙ ΙΚΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΚΛΑ ΩΝ ρ. Ειρήνη Κασίνη Λεµεσός ikassini@hotmail.com ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Εισαγωγική ομιλία του Αθανάσιου Ορφανίδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στο επιμορφωτικό σεμινάριο του Συνδέσμου Οικονομολόγων Καθηγητών Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα.

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Το πρόγραμμα βασίστηκε στο αναπτυξιακό οικολογικό μοντέλο (εισήγηση, Έφη Γουργιώτου, λέκτορα στο Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

Σελ. 1 / 5 Υψηλή ποιότητα, Μεγάλη ποικιλία, και Φιλική εξυπηρέτηση

Σελ. 1 / 5 Υψηλή ποιότητα, Μεγάλη ποικιλία, και Φιλική εξυπηρέτηση Σελ. 1 / 5 Ομιλία του κου Περικλή Θανόπουλου, ιευθύνων Σύμβουλος της. Θανόπουλος Α.Ε. για την ημερίδα της Ελ.Ετ.Υπ.Ε. «Υποστηριζόμενη Εργασία για Όλους» που πραγματοποιήθηκε στις 4/11/2009 Καταρχάς θα

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματική Διαχείριση Προβλημάτων Συμπεριφοράς στο Σχολείο

Αποτελεσματική Διαχείριση Προβλημάτων Συμπεριφοράς στο Σχολείο Αποτελεσματική Διαχείριση Προβλημάτων Συμπεριφοράς στο Σχολείο Τα προβλήματα παραβατικής συμπεριφοράς που παρουσιάζουν οι μαθητές σημειώνουν αυξητικές τάσεις, στις οποίες ο Διευθυντής του σχολείου και

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΨΥΧΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Χαρ. Τρικούπη 24, Αθήνα Τηλ: 210 3626445 www.kemepse.com e-mail: special.education.program.2013@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση Αποτελεσμάτων του Ερωτηματολογίου

Έκθεση Αποτελεσμάτων του Ερωτηματολογίου UK/09/LLP-LdV/TOI-163_285 Έκθεση Αποτελεσμάτων του Ερωτηματολογίου I. Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη στις χώρες των διαφόρων συνεργατών και οι οργανωτές χρησιμοποίησαν τις μεθόδους εκείνες που ταίριαζαν καλύτερα

Διαβάστε περισσότερα

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ]

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ] 2014 14ο Λύκειο Θεσσαλονίκης Ερευνητική εργασία των μαθητών : Αλεξίου Δημήτρη, Γεωργιάδου Αλεξάνδρας, Ζαχάρωφ Μανώλη, Κατσούλη Απόστολου, Τρέμμα Λουκίας [ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΥ & ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Διάγνωση & Παρέμβαση

ΔΕΠΥ & ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Διάγνωση & Παρέμβαση Επιμορφωτικό Πρόγραμμα ΙΩΑΝΝΙΝΑ ΔΕΠΥ & ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Διάγνωση & Παρέμβαση Προσκεκλημένη Ομιλήτρια Ζηκοπούλου Όλγα Ψυχολόγος Υπ. Διδ. Πανεπιστημίου Μακεδονίας Πιστοποιημένο Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες Διαδικτυακές Υπηρεσίες του Κέντρου Παραγωγικότητας για τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις

Χρήσιμες Διαδικτυακές Υπηρεσίες του Κέντρου Παραγωγικότητας για τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Χρήσιμες Διαδικτυακές Υπηρεσίες του Κέντρου Παραγωγικότητας για τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις 2 Θέματα Παρουσίασης 1. Κυπριακή Πύλη Επιχειρήσεων 2. E-Gnosis 3. Ενημέρωσέ με 4. Δικτυωθείτε και Εξελιχθείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ Βρυξελλες, 12-13 ιουνιου 2008 Slovensko predsedstvo EU 2008 Slovenian Presidency

Διαβάστε περισσότερα

Το Πρόγραμμα Κοινωνικής και Συναισθηματικής Αγωγής σε σχολεία της Κύπρου 2001-2009. 1. Ταυτότητα της Έρευνας

Το Πρόγραμμα Κοινωνικής και Συναισθηματικής Αγωγής σε σχολεία της Κύπρου 2001-2009. 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το Πρόγραμμα Κοινωνικής και Συναισθηματικής Αγωγής σε σχολεία της Κύπρου 2001-2009 1. Ταυτότητα της Έρευνας Διοργανωτές: Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας (ΚΕΕΑ) και Κέντρο Έρευνας και Εφαρμογών Σχολικής Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του προγράμματος Ενισχυτικής Διδασκαλίας (Ε.Δ.)

Έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του προγράμματος Ενισχυτικής Διδασκαλίας (Ε.Δ.) Έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του προγράμματος Ενισχυτικής Διδασκαλίας (Ε.Δ.) Σχολείο:. Ημερομηνία:. 1. Ποσοτικά δεδομένα Πρόκειται για τον αριθμό των διδακτικών που πραγματοποιήθηκαν ανά τμήμα και ανά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΥΝΑΜΑΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΡΩΙΜΗΣ EΝΤΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΥΝΑΜΑΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΡΩΙΜΗΣ EΝΤΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ ΚΕΝΤΡΟ ΥΝΑΜΑΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΡΩΙΜΗΣ EΝΤΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ Κύκλος σεµιναρίων στην Ανάλυσης της Συµπεριφοράς όπως αυτή εφαρµόζεται στις ιαταραχές Αυτιστικού Φάσµατος Το

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική) Βασικές διαδικασίες 1 ου έτους εφαρμογής Γενική Εκτίμηση (άπαξ) Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ:

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ: Γλωσσάρι Αυτό το γλωσσάρι, παρέχει ορισμούς / εξηγήσεις για όλες τις λέξεις ή φράσεις που χρησιμοποιούνται στην έρευνα, οι οποίες επιλέχθηκαν από τους εταίρους από όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε., που ενδεχομένως

Διαβάστε περισσότερα

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΙΑΓΩΓΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ: Σύμφωνα με το Διαγνωστικό και στατιστικό εγχειρίδιο για τις ψυχικές νόσους DSM-IV,το κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ. Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007. ώρα 9.30-14.45

ΗΜΕΡΙΔΑ Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ. Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007. ώρα 9.30-14.45 ΗΜΕΡΙΔΑ Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007 ώρα 9.30-14.45 Αμφιθέατρο «Ι. Δρακόπουλος» Κεντρικό κτήριο Πανεπιστημίου Αθηνών (Πανεπιστημίου 30) ΟΡΓΑΝΩΣΗ Συμβουλευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών,

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΙΛΙΟΝ,16/09/2009 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΟΚΑΝΑ, συνεχίζει τις δράσεις στη τοπική

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση I Διευθυντική Περίληψη Τo Προτεινόμενο Σύστημα Αξιολόγησης (ΠΣΑ) στηρίζεται σε ένα σύνολο αρχών οι οποίες διαμορφώνουν το θεωρητικό πλαίσιο της ανάπτυξης και της λειτουργίας του. Οι βασικές του αρχές έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες. του Δωδεκανησιακού Συλλόγου. Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων. με Αναπηρία. Κέντρο «ΕΛΠΙΔΑ»

Δραστηριότητες. του Δωδεκανησιακού Συλλόγου. Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων. με Αναπηρία. Κέντρο «ΕΛΠΙΔΑ» Δραστηριότητες του Δωδεκανησιακού Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων με Αναπηρία Κέντρο «ΕΛΠΙΔΑ» ΠΛ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΓΕΡΟΝΤΑ 44, ΤΗΛ./ΦΑΞ: 2241034442, Email: elpida1999@hotmail.com 1 Ο Δωδεκανησιακός Σύλλογος

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός του Προέδρου του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου Δρα. Χρύσανθου Γεωργίου

Χαιρετισμός του Προέδρου του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου Δρα. Χρύσανθου Γεωργίου Χαιρετισμός του Προέδρου του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου Δρα. Χρύσανθου Γεωργίου στη Συνέντευξη Τύπου για παρουσίαση του αναθεωρημένου Οδηγού για τα ΜΜΕ, 3 Ιουλίου 2015 Αγαπητοί συνεργάτες Λειτουργοί

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Όπως όλοι γνωρίζουμε η εφηβεία είναι η περίοδος μετάβασης από την παιδική ηλικία στην ενήλικη ζωή. Γίνονται γρήγορες αλλαγές στο σώμα και στο

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Σύνδεση Σχολείου-Οικογένειας: Απόψεις γονέων μαθητών του δημοτικού για την αποτελεσματικότητα και την βελτίωση του σχολείου

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Σύνδεση Σχολείου-Οικογένειας: Απόψεις γονέων μαθητών του δημοτικού για την αποτελεσματικότητα και την βελτίωση του σχολείου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Οργάνωση και Διοίκηση της Εκπαίδευσης» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σύνδεση Σχολείου-Οικογένειας:

Διαβάστε περισσότερα

ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ;

ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ; ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ; Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΩΘΗΣΕΙ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ; ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Κριτήρια Επιλογής Θέματος キ キ キ キ ενδιαφέρον απόκτηση γνώσεων και πληροφοριών διαμόρφωση απόψεων για το θέμα φιλομάθεια για τη ψυχολογία των αθλητών 2. Τίτλος της έρευνας Η ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα