ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. 9 εκεμβρίου 2014 ANAKOINΩΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. 9 εκεμβρίου 2014 ANAKOINΩΣΗ"

Transcript

1 1 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 9 εκεμβρίου 2014 ANAKOINΩΣΗ Πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα εκδηλώσεων των Πολιτιστικών Υπηρεσιών (Ιφιγενείας 27) τη ευτέρα 8 εκεμβρίου στις 7:00μ.μ., η διάλεξη της ομότιμης καθηγήτριας βυζαντινής ιστορίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Βασιλικής Νεράντζη- Βαρμάζη με θέμα «Η βυζαντινή Καρπασία». Η διάλεξη πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των διαλέξεων/εκδηλώσεων για την κατεχόμενη επαρχία Αμμοχώστου. Χαιρετισμό στην εκδήλωση απηύθυνε ο θεοφιλέστατος επίσκοπος Καρπασίας κ.κ. Χριστοφόρος ενώ την κ Νεράντζη- Βαρμάζη παρουσίασε ο ιευθυντής του Ιδρύματος Λεβέντη βυζαντινολόγος κ. Χαράλαμπος Μπακιρτζής. Νωρίτερα η κ. Νεράντζη Βαρμάζη μίλησε στους μαθητές του Παγκυπρίου Γυμνασίου σε εκδήλωση για τον βυζαντινό πολιτισμό και εν συνεχεία ξεναγήθηκε από τον έφορο των Μουσείων του Παγκυπρίου κ. Μιχάλη Φαντάρο. Παρατίθεται το κείμενο της διάλεξης πιο κάτω. 1

2 2 2

3 3 3

4 4 4

5 5 Βυζαντινή Καρπασία «Εδώθε τον Άγιον Ανδρέα, μίλια τρία, είναι μία βάλη που στέκουν τα ξύλα το καλοκαίρι και έχει ριούντο με όστρια (νοτιάς) και με γαρμπή (νοτιοδυτικός) και έχει σπιάντζα αντίπερα και τρέχει και νερό. Εις τον κάβον του Αγίου Ανδρέα έχει νησία τρία και το ένα είναι μεγάλο και σου στέκει εις το γρέγο (βορειοανατολικά), και άλλο είναι μικρό και δεν έχει πέραμα, μόνο διά βάρκες μικρές, ανάμεσα το μεγάλον και το μικρό, όπου είναι σιμά εις τον κάβο. Και το άλλο το στρογγυλό όπου στέκει περ όστρια έχει πέραμα διά πάσα λογής καράβι, και διά μικρό και διά μεγάλο. Και να μηδέν κοστάρεις το νησί το μεγάλο, μόνο το νησί το στρογγυλό όπου σου μένει περ όστρια και το νησί το μικρό όπου είναι κοντά εις τον κάβο το χαμηλό» 1. Το σύντομο αυτό απόσπασμα ανήκει σε έναν παλαιό πορτουλάνο και περιγράφει το ανατολικότερο άκρο της Καρπασίας με το ακρωτήριο του Αγίου Ανδρέα και τα νησάκια μπροστά από αυτό. Οι πορτουλάνοι είναι οδηγοί πλοήγησης για ναυτικούς του Μεσαίωνα και επισημαίνουν όρμους, λιμάνια, ακρωτήρια, νησάκια, βράχια, υφάλους, ξέρες, πηγές νερού και φυσικά αποστάσεις μεταξύ πόλεων ή σημαντικών σημείων. Όλα αυτά ήταν απαραίτητα, γιατί τα καράβια ταξίδευαν τότε παράλληλα με την ακτή και μόνο όταν ήταν εντελώς απαραίτητο απομακρύνονταν από την ξηρά. Οι περισσότεροι από τους ελληνόγλωσσους πορτουλάνους ανήκουν στον 15 ο με 16 ο αιώνα, αλλά στηρίζονται σε μια μακριά παράδοση πίσω τους, αν και έχουν και ιταλικές επιδράσεις. Το παλαιιότερο σωζόμενο σχετικό κείμενο είναι ο «σταδιασμός της μεγάλης θαλάσσης» που περιλαμβάνεται στο «Χρονικό του Ιππολύτου», του 10 ου αιώνα 2. Ο περίπλους της Κύπρου υπάρχει σε αρκετούς πορτουλάνους. Εδώ βέβαια μας ενδιαφέρει κυρίως η Καρπασία, αυτή η μακρόστενη χερσόνησος που εκτείνεται στο βορειοανατολικό τμήμα της Κύπρου. Το μήκος της χερσονήσου είναι λίγο μεγαλύτερο από 60 χιλιόμετρα, το πλάτος της ποικίλει από 4 χιλιόμετρα στα ανατολικά έως 15 χιλιόμετρα στα δυτικά, ενώ η περίμετρος των ακτών της φθάνει τα 150 χιλιόμετρα. Το όνομα που της απέδιδαν οι αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς «Βοός ουρά» την χαρακτηρίζει με τον καλύτερο τρόπο. 1 A, Delatte, Les Portulans Grecs, Paris 1947, σελ Hyppolytus Werke, τ. 4 ος, Die Chronik, εκδ. R. Helm, Berlin 1955, σελ

6 6 Το έδαφος της Καρπασίας παρουσιάζει μεγάλες εναλλαγές με λοφώδεις περιοχές, κατάφυτες κοιλάδες, μικρά οροπέδια, ομαλές ακτές, αλλά και πετρώδεις εκτάσεις με απόκρημνους βράχους και απότομους γκρεμούς που φθάνουν ως η θάλασσα. Κατοικήθηκε αδιάκοπα από τα προϊστορικά χρόνια, κατά την αρχαία και μεσαιωνική περίοδο ως τη σύγχρονη εποχή, και φυσικά κατοικείται ακόμη και σήμερα. Η διαμόρφωση του εδάφους βέβαια ευνοεί την διασπορά των κατοίκων σε μικρούς οικισμούς και δεν προσφέρεται για μεγάλες οργανωμένες μονάδες. Στα τέλη του 19 ου αιώνα, οπότε έχουμε σχετικά στοιχεία, στην περιοχή της Καρπασίας υπήρχαν 35 με 40 οικισμοί. Οι γνώσεις μας βέβαια για την ιστορία κάθε εποχής και κάθε τόπου στηρίζονται σε δύο βασικούς άξονες, στα αρχαιολογικά ευρήματα και στις μαρτυρίες των γραπτών πηγών. Εδώ η τύχη και ο χρόνος παίζουν μεγάλο ρόλο. Για τις αδιάλειπτα κατοικούμενες περιοχές πολλά είναι τα μνημεία που καταστρέφονται και χάνονται, ενώ ιδιαίτερα κατά τον Μεσαίωνα οι γραπτές πληροφορίες που έχουμε για απομακρυσμένες και απομονωμένες περιοχές είναι πάντοτε πολύ περιορισμένες. Με αυτές πάντως προχωρούμε και προσπαθούμε να κτίσουμε έναν κόσμο που προ πολλού έχει χαθεί. Είναι γνωστό ότι ο χριστιανισμός μεταδόθηκε στην Κύπρο ήδη τον 1 ο αιώνα μ.χ. από τον ίδιο τον απόστολο Παύλο και τον μαθητή του απόστολο Βαρνάβα, για να εδραιωθεί όμως η ορθή χριστιανική πίστη και η ορθοδοξία χρειάστηκε να περάσουν πολλά χρόνια. Τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν δεν προέρχονταν μόνο από την αντίδραση των ειδωλολατρών, αλλά και από τις αιρέσεις που προέκυψαν από λόγιους κυρίως νεοφώτιστους χριστιανούς, που προσπάθησαν να ερμηνεύσουν τα δόγματα της πίστης με την δική τους λογική. Χρειάστηκε η παρουσία και η σθεναρή στάση πατέρων της Εκκλησίας με πρωτοπόρο τον πολυγράφο Επιφάνιο ( μ.χ.), επίσκοπο Σαλαμίνας, για να ξεριζωθούν από την Κύπρο οι αιρέσεις και να επικρατήσει η ορθοδοξία 3. Στο μεταξύ, σε μια εποχή που τα ταξίδια στην ξηρά ήταν πιο επικίνδυνα από ό,τι στη θάλασσα, είχε διαδοθεί στον χριστιανικό κόσμο η πληροφορία ότι ο ευκολότερος τρόπος για να φτάσει κανείς στην Παλαιστίνη και να πραγματοποιήσει το προσκύνημά του στους Αγίους Τόπους, ήταν να περάσει πρώτα από την Κύπρο. Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί το οδοιπορικό «Περί της Αγίας Πόλεως», όπου 3 Β. Νεράντζη Βαρμάζη, Μεσαιωνική Ιστορία της Κύπρου μέσα από τις βυζαντινές πηγές, Θεσσαλονίκη

7 7 σημειώνεται: «Πρώτον μεν περάσας εις Κύπρον, ζήτει την Τύρον. Από δε της Τύρου περιπατείς ημέρας οκτώ προς νότον και εστίν η Αγία Πόλις» 4. Αντίστοιχες οδηγίες δίνονται και από λατινικά οδοιπορικά (itineraria) προς την Παλαιστίνη. Για όλους αυτούς τους λόγους πάρα πολλοί άγιοι έζησαν στην Κύπρο ή πέρασαν για κάποιο διάστημα από το νησί κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες. Ιδιαίτερα η χερσόνησος της Καρπασίας αποτέλεσε ιδανικό απομονωτήριο και καταφύγιο για μοναχούς και ασκητές κατά την περίοδο αυτή. Είναι η εποχή κατά την οποία η Καρπασία πήρε δίκαια τον χαρακτηρισμό «η χερσόνησος των Αγίων», όπως αποδεικνύουν τα πολλά κατάλοιπα μεγάλων κα μικρών εκκλησιών ή σκαμμένων στους βράχους ασκηταριών. Η Αγία Παύλα, η Αγία Φωτεινή (Φωτώ), ο Άγιος Φωκάς, η Αγία Σολομωνή και πολλοί άλλοι μόνασαν ή ασκήτευσαν στην χερσόνησο της Καρπασίας κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες. Οπωσδήποτε όμως ο γνωστότερος άγιος της Καρπασίας κατά την περίοδο αυτή είναι ο Άγιος Φίλων, που διετέλεσε κατά πάσα πιθανότητα πρώτος επίσκοπος Καρπασίας. Τον Άγιο Φίλωνα χειροτόνησε επίσκοπο Καρπασέων ο Επιφάνιος Σαλαμίνας στα τέλη του 4 ου αιώνα και σίγουρα πριν από το 382 μ.χ. οπότε ο Επιφάνιος χρειάστηκε να ταξιδέψει στη Ρώμη και έστειλε και κάλεσε ως αντικαταστάτη στη θέση του στην Κωνσταντία τον Φίλωνα Καρπασίας. Σύμφωνα με τον βιογράφο του Επιφανίου Πολύβιο Ρινοκορούρων ο Επιφάνιος «μεταστέλλεται τον προειρημένον Φίλωνα τον επίσκοπον και αυτώ αποδίδωσι την αυθεντίαν της εκκλησίας Κωνσταντίας όπως, εάν χρεία γένηται κληρικών, αυτός χεροτονήσει» 5. (Κωνσταντία είναι η Σαλαμίνα, που από τα μέσα περίπου του 4 ου αιώνα είχε μετονομαστεί σε Κωνσταντία, προς τιμή του αυτοκράτορα Κωνστάντιου ( ), ο οποίος είχε φροντίσει να απαλλαγεί η περιοχή από φόρους μετά από επανειλημμένους σεισμούς), Ο επίσκοπος Φίλων ήταν λόγιος, μορφωμένος και πολύ καλός ρήτορας, όπως οι περισσότεροι ανώτατοι κληρικοί της εποχής του. Έδρα της επισκοπής του ήταν η πόλη Καρπασία (ή Κάρπασος ή Καρπάσι) κτισμένη περίπου στο μέσον της βόρειας ακτής της ομώνυμης χερσονήσου. Υπήρξε ένας επιτυχημένος ιεράρχης, ένας πολύ καλός ιεροκήρυκας και ένας αξιόλογος εκκλησιαστικός συγγραφέας. Πρέπει να αγιοποιήθηκε αμέσως μετά τον θάνατό του στα εντελώς τελευταία χρόνια του 4 ου 4 PG και H. Donner, Die Palestinabeschreibung der Epiphanius Monachus Hagiopolitta, Zeitschrift des Deutschen Palestina Variens 87 (1971) 42-91, H.Hunger, Βυζαντινή Λογοτεχνία τ. Α, σελ PG. 41. στ. 85 7

8 8 αιώνα. Προς τιμή του έχουν κτιστεί τουλάχιστον τρεις ναοί στην Καρπασία, η τρίκλιτος παλαιοχριστιανική βασιλική του 5 ου αιώνα, ο εγγεγραμμένος σταυροειδής ναός του 11 ου -12 ου αιώνα και ένας ακόμη ναός του 12 ου αιώνα ανατολικά του Ριζοκάρπασου. Τον Φίλωνα διαδέχθηκαν στην επισκοπική του έδρα άλλοι αξιόλογοι αλλά λιγότεροι γνωστοί σε μας σήμερα ιεράρχες: ο Άγιος Συνέσιος και ο Άγιος Θύρσιος (που αναφέρεται και με το λαϊκότερο όνομα Θέρισος) και άλλοι, ενώ ο πολύ μεταγενέστερος κύπριος χρονικογράφος Λεόντιος Μαχαιράς (14 ος αιώνας) σημειώνει μαζί με αυτούς και έναν Σωσικράτη, που δεν είναι εύκολο να τον τοποθετήσουμε με ακρίβεια σε μια συγκεκριμένη εποχή. Την έντονη δραστηριότητα των πρώτων αυτών ιεραρχών αποδεικνύουν τα σημαντικότατα εκκλησιαστικά μνημεία που κτίστηκαν στην Καρπασία τον 5 ο και 6 ο αιώνα, κατάλοιπα από τα οποία σώζονται ως σήμερα. Έχουν εντοπιστεί τουλάχιστον οκτώ (8) παλαιοχριστιανικές βασιλικές στην χερσόνησο, οι περισσότερες από τις οποίες είναι διακοσμημένες με επιδαπέδια ψηφιδωτά εξαιρετικής ποιότητας και τέχνης, όπως τα ψηφιδωτά του Αγίου Φίλωνα στην πόλη της Καρπασίας ή της Αγίας Τριάδας στην Αιγιαλούσα, Στην ίδια εποχή (6 ος αι.) ανήκει και ο εντοίχιος ψηφιδωτός διάκοσμος της Παναγίας Κανακαριάς, ο οποίος σωζόταν ως πρόσφατα στην παλαιοχριστιανική αψίδα του ναού. Το εξαιρετικό αυτό ψηφιδωτό είχε ενσωματωθεί σε νεότερες οικοδομικές φάσεις της εκκλησίας. Παρίστανε ένθρονη Παναγία με τον Χριστό και δύο αγγέλους, που συνοδεύονταν από 13 μετάλλια με προτομές των αποστόλων και του Χριστού. Όλα αυτά αποτοιχίστηκαν από Τούρκους αρχαιοκάπηλους μετά την τουρκική εισβολή του 1974, πουλήθηκαν στο εξωτερικό και μόνο ορισμένα κομμάτια της παράστασης επανήλθαν στην Κύπρο ύστερα από πολλούς κόπους και μεγάλες προσπάθειες του Κυπριακού Κράτους και της Κυπριακής Εκκλησίας. Οπωσδήποτε τόσο τα ψηφιδωτά δάπεδα όσο και τα εντοίχια ψηφιδωτά παραπέμπουν σε ευημερούσες και πολυάριθμες χριστιανικές κοινότητες στην Καρπασία από τα τέλη του 4 ου ως τα μέσα του 7 ου αιώνα 6. Εύλογα βέβαια προκύπτει το ερώτημα αν οι τεχνίτες που έκτιζαν και διακοσμούσαν αυτά τα εκκλησιαστικά οικοδομήματα ήταν ντόπιοι ή προέρχονταν από τις απέναντι ανατολικές ακτές της 6 Χ. Χοτζάκογλου, Η εντοίχια μνημειακή διακόσμηση στους ναούς της Καρπασίας (4 ος 15 ος αι.), ΚΑΡΠΑΣΙΑ, Πρακτικά Α Επιστημονικού Συνεδρίου «Εις γην των Αγίων και των Ηρώων», Λεμεσός 2010, σελ

9 9 Μεσογείου, δηλαδή από την Συρία και την Παλαιστίνη. Η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι δύσκολη. Σίγουρα κάποιοι από τους αρχιτεχνίτες έρχονταν από μακριά, αλλά πρέπει να πιστέψουμε ότι με το πέρασμα των χρόνων οι ίδιοι οι κάτοικοι της Κύπρου και της Καρπασίας έπαιζαν όλο και μεγαλύτερο ρόλο στην ανοικοδόμηση και την διακόσμηση των εκκλησιών τους, Η Επισκοπή Καρπασίας 7 αναφέρεται κατά του επόμενους βυζαντινούς αιώνες σε όλους τους επισκοπικούς καταλόγους ή καταλόγους πόλεων και εκκλησιαστικών περιοχών που σώζονται ως σήμερα. Αναφέρεται δηλαδή στον Συνέκδημο του Ιεροκλέους που συντάχθηκε στα χρόνια του αυτοκράτορα Ιουστινιανού Α ( ), στο Γεωγραφικό εγχειρίδιο του Γεωργίου Κυπρίου τον 8 ο αιώνα, στο έργο του Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου «Περί Θεμάτων» του 10 ου αιώνα, καθώς και σε άλλους διάφορους πίνακες επισκοπών κατέχοντας πάντοτε μία από τις τελευταίες θέσεις ανάμεσα στις 14 (ή 15) πόλεις της Κύπρου. Στο μεταξύ όμως η κατάσταση στην Κύπρο είχε αλλάξει ριζικά Είχε αρχίσει η περίοδος των Αραβικών επιδρομών. Όταν αναφερόμαστε στην περίοδο των Αραβικών επιδρομών πρέπει να ξέρουμε ότι δεν πρόκειται για μια ενιαία και ομοιόμορφη εποχή. Αντίθετα πρόκειται για μια μακριά περίοδο τριών αιώνων με πολλές διακυμάνσεις και εναλλαγές στο πέρασμά τους. Οι Άραβες δέχτηκαν επίσημα την νέα τους θρησκεία, το Ισλάμ, το 622 μ.χ. Η χρονιά αυτή είναι για τους Άραβες η Εγίρα, δηλαδή η αρχή της θρησκείας τους, αλλά και της οργανωμένης κρατικής τους υπόστασης. Μέσα σε πολύ λίγα χρόνια ήταν έτοιμοι να βγουν από τα σύνορα της Αραβίας για να διαδώσουν ως φανατισμένοι νεοφώτιστοι τη θρησκεία τους στους γύρω λαούς. Συγκρούστηκαν λοιπόν με τις δύο μεγάλες δυνάμεις της εποχής, το Βασίλειο της Περσίας και την Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Με τα βυζαντινά στρατεύματα πολέμησαν σε μια μεγάλη μάχη κοντά στον ποταμό Ιερομίακα (Γιαρμούκ) το 636 και νίκησαν. Έτσι κυριάρχησαν στη Συρία και στο μεγαλύτερο μέρος της Παλαιστίνης, όπου ο πατριάρχης Ιεροσολύμων Σωφρόνιος αναγκάστηκε να τους παραδώσει την πόλη (638). Στη συνέχεια προχώρησαν προς την Αίγυπτο, την κατάκτηση της οποίας ολοκλήρωσαν ως το 642 μ.χ. 7 Χ. Τσαούση, Η Επισκοπή Καρπασίας, Λευκωσία

10 10 Η επικράτηση των Αράβων στις ανατολικές ακτές της Μεσογείου τους έφερε σε επαφή με τη θάλασσα. Εκμεταλλεύτηκαν λοιπόν την ξυλεία του Λιβάνου και τις γνώσεις των ντόπιων κατοίκων στη ναυσιπλοΐα και άρχισαν τις επιδρομές τους στην Μεσόγειο. Η Κύπρος υπήρξε ο πρώτος στόχος τους. Το 648/9 πραγματοποίησαν την πρώτη επιδρομή στην Κύπρο, η οποία όμως δεν είχε πολύ βαριές συνέπειες, γιατί έσπευσε ο βυζαντινός στόλος και υποχρέωσε τους επιδρομείς να αποσυρθούν. Οι καταστροφικές επιδρομές όμως επαναλήφθηκαν και τα επόμενα χρόνια. Σταθμός για την τύχη της Κύπρου υπήρξε η συνθήκη ειρήνης του 686 μεταξύ Βυζαντινών και Αράβων. Τότε αποφασίστηκε μεταξύ άλλων Βυζαντινοί και Άραβες να μοιράζονται τους φόρους των κατοίκων της Κύπρου: «ίνα έχωσιν κοινά (Αυτοκρατορία και Χαλιφάτο) κατά το ίσον τους φόρους της Κύπρου» κατά τον Θεοφάνη ή όπως αναφέρεται αλλού η Κύπρος «εστί νήσος τελούσα Ρωμαίοις και Αγαρηνοίς» 8. Είναι βέβαιο ότι το μοίρασμα των φόρων καθιστούσε τους Κυπρίους ευάλωτους από όλες τις πλευρές. Ακολούθησαν μαζικοί εκπατρισμοί, αιχμαλωσίες, εξορίες και συχνές επιδρομές. Ιδιαίτερα σε εποχές που οξύνονταν οι σχέσεις μεταξύ Βυζαντινών και Αράβων οι επιπτώσεις στην Κύπρο ήταν τραγικές. Υπήρχαν όμως και περίοδοι, μέσα σε αυτούς τους τρεις αιώνες, κατά τις οποίες οι Κύπριοι προσπάθησαν να διαβιώνουν ειρηνικά εκτελώντας με συνέπεια τις φορολογικές υποχρεώσεις τους προς πάντες. Ακριβώς γι αυτό λίγο παλαιότερα ο R. Jenkins χαρακτήρισε την περίοδο αυτή ως condominium, δηλαδή περίοδο συγκυριαρχίας. Σήμερα δεν συμφωνούμε με αυτήν την ορολογία, οπωσδήποτε όμως δεχόμαστε ότι μέσα στους τρεις αυτούς αιώνες συνέβησαν τρομαχτικές αλλαγές στην Κύπρο. Εγκαταλείφθηκαν τα παράλια που ήταν περισσότερο ευάλωτα, οι παράλιες πόλεις έμειναν ακατοίκητες και ερήμωσαν, ενώ όλες οι δραστηριότητες μεταφέρθηκαν στο εσωτερικό του νησιού και περιορίστηκαν σε γεωργικές εργασίες. Ακόμη και το διοικητικό κέντρο μεταφέρθηκε στην ενδοχώρα, από την Σαλαμίνα στη Λευκωσία. Ένας κατεξοχήν εμπορικός τόπος μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής μετατράπηκε τα χρόνια αυτά σε αγροτική περιοχή. Η Καρπασία ταλαιπωρήθηκε περισσότερο από κάθε άλλη επαρχία της Κύπρου από όλες αυτές τις αναταραχές, γιατί ήταν άμεσα εκτεθειμένη σε κάθε εχθρική απειλή. Η πόλη Καρπασία εγκαταλείφθηκε και οι κάτοικοι μετακινήθηκαν 8 Β. Νεράντζη Βαρμάζη, Σύνταγμα βυζαντινών πηγών Κυπριακής Ιστορίας, Λευκωσία 1966, σελ. 36 και 44 10

11 11 και ίδρυσαν το Ριζοκάρπασο ψηλότερα στους οχυρωμένους λόφους. Εκεί μεταφέρθηκε και η έδρα του επισκόπου Καρπασέων. Οι ακτές της χερσονήσου έμειναν ακατοίκητες, αλλά δεν υπήρχε και πλατιά ενδοχώρα για να καταφύγει εκεί ο πληθυσμός. Ίσως ακριβώς για την Χερσόνησο της Καρπασίας μπορεί να ισχύει αυτό που γράφει ο Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος για ολόκληρη την Κύπρο στα τέλη του 7 ου αιώνα: «της νήσου επί επτά έτεσιν αοικήτου μεινάσης» ( ) 9. Αυτό μοιάζει με υπερβολή, αλλά είναι βέβαιο ότι ο πληθυσμός ολόκληρου του νησιού και ιδιαίτερα της Καρπασίας κατά την περίοδο των αραβικών επιδρομών είχε μειωθεί κατά πολύ. Την ίδια περίπου περίοδο, ουσιαστικά τον 8 ο και ως τα μέσα του 9 ου αιώνα την Ορθόδοξη Εκκλησία και το Βυζαντινό Κράτος ταλαιπώρησε η Εικονομαχική Έριδα. Σύμφωνα με τις γραπτές μαρτυρίες των πηγών η εικονομαχία δεν μεταδόθηκε στην Κύπρο. Γι αυτό κατέφευγαν εκεί οι καταδιωκόμενοι εικονολάτρες μοναχοί και κληρικοί, για να αποφύγουν τα αντίποινα των εικονομάχων αυτοκρατόρων και των οπαδών τους.. Παρ όλα αυτά σε ορισμένα μνημεία της Κύπρου και ιδιαίτερα σε εκκλησίες της Καρπασίας οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι βρίσκουν ίχνη ανεικονικής ζωγραφικής (δηλαδή ζωγραφική χωρίς ανθρώπινες μορφές, άρα ζωγραφική των εικονομάχων) σε στρώματα του 9 ου αιώνα που επιζωγραφίστηκαν αργότερα σε μεταγενέστερη περίοδο (όπως στο ναό της Αγυιάς κοντά στην Αιγιαλούσα, ή στην Παναγία Κανακαριά στην Λυθράγκωμη). Σε αυτήν την περίπτωση πρέπει να πιστέψουμε ότι κάποιοι οπαδοί της εικονομαχίας πέρασαν και έζησαν στην μακρινή Καρπασία. Από τα μέσα του 10 ου αιώνα και συγκεκριμένα από το 965 η κατάσταση στην Κύπρο αλλάζει. Τότε ο αυτοκράτορας Νικηφόρος Β Φωκάς ( ) «πάσαν την νήσον Κύπρον τη των Ρωμαίων προσήγαγεν επικρατεία, τους Αγαρηνούς απελάσας εκείθεν διά Νικήτα πατρικίου και στρατηγού του Χαλκούτζη» 10. Η προσάρτηση της Κύπρου στην Βυζαντινή Αυτοκρατορία δεν ήταν μια μεμονωμένη ενέργεια, αλλά εντάσσεται σε μια γενικότερη επέλαση των αυτοκρατορικών στρατευμάτων κατά των μουσουλμάνων την εποχή αυτή. Είναι η εποχή της Βυζαντινής Εποποιίας, όπως έχει χαρακτηρίσει όλες τις σχετικές επιτυχίες του βυζαντινού στρατού ο Γάλλος βυζαντινολόγος G. Schluhberger. 9 Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος, Προς τον ίδιον υιόν Ρωμανόν, έκδ. G. Moravcsik R. Jenkins, Ιωάννης Σκυλίτσης, Σύνοψις Ιστοριών, έκδ. I. Turn (CFHB. 5) Berlin N. York 1973, σελ

12 12 Από τα μέσα του 10 ου αιώνα λοιπόν ολόκληρη η Κύπρος εντάχθηκε στο περιφερειακό διοικητικό σύστημα της Αυτοκρατορίας και αποτέλεσε ξεχωριστό θέμα με διοικητή έναν στρατηγό σταλμένο από την Κωνσταντινούπολη. Παρά τις επαναστατικές τάσεις ορισμένων από τους στρατηγούς αυτούς οι κάτοικοι του νησιού πέρασαν σε μία περίοδο ομαλότητας, και ιδιαίτερα η αυτοκέφαλη εκκλησία της Κύπρου γνώρισε περίοδο ακμής. Στην χερσόνησο της Καρπασίας η επιστροφή των κατοίκων στον τόπο τους και η γενικότερη ανανέωση αποτυπώνονται στην οικοδομική δραστηριότητα που επικρατεί στην περιοχή από τον 10 ο αιώνα και έπειτα. Παλαιοί ναοί επισκευάζονται, νέες εκκλησίες υψώνονται στη θέση των παλαιών ερειπωμένων βασιλικών, ενώ κτίζονται και εντελώς καινούριες εκκλησίες σε νέες θέσεις, οι περισσότερες σε ρυθμό σταυροειδούς με τρούλο. Σταδιακά οι ναοί διακοσμούνται με μνημειακές τοιχογραφίες εξαιρετικής τέχνης, όπως η Παναγία της Ακανθούς, η Παναγία στο Τρίκωμο, οι Αγιοι Θεόδωροι στο Βαθύλακα, ο Άγιος Φίλων των Αγριδίων κοντά στο Ριζοκάρπασο κ.α. Από τα εντελώς τελευταία χρόνια του 11 ου αιώνα οι σταυροφορίες των Δυτικών προς τους Αγίους Τόπους και στη συνέχεια η δημιουργία χριστιανικών κρατών στα παράλια της Παλαιστίνης και της Συρίας φέρνουν την Κύπρο στο προσκήνιο του ενδιαφέροντος τόσο των λαών της Δυτικής Ευρώπης όσο και του Βυζαντίου. Η θέση της Κύπρου αναβαθμίζεται γεωπολιτικά και γίνεται ο βασικός σταθμός ανεφοδιασμού των σταυροφόρων και των κρατών που αυτοί δημιούργησαν. Μεταφέρονται δηλαδή από την Κύπρο προς την Συρία και την Παλαιστίνη τρόφιμα, πολεμικά υλικά, ακόμη και ανθρώπινο δυναμικό. Παράλληλα η βυζαντινή κυβέρνηση της Κωνσταντινούπολης χρησιμοποίησε την Κύπρο ως βάση της διπλωματικής της δραστηριότητας απέναντι στα κράτη των σταυροφόρων. Το αποτέλεσμα ήταν οι κάτοικοι της Κύπρου κατά την περίοδο αυτή να πιεστούν απελπιστικά με βαριά φορολογία, για να μπορέσει η δυναστεία των Κομνηνών από την Κωνσταντινούπολη να ασκήσει την φιλόδοξη εξωτερική πολιτική της στην Ανατολή. Ο Νικόλαος Μουζάλων, ο οποίος υπηρέτησε για ένα μικρό χρονικό διάστημα στις αρχές του 12 ου αιώνα ως αρχιεπίσκοπος Κύπρου ( ) θα γράψει μεταξύ άλλων για την Κύπρο κατά την περίοδο αυτή «νήσον μάκαιραν, ουχί νήσον μακάρων» 11. Η Καρπασία ήταν η πιο κοντινή περιοχή της Κύπρου προς τα συριακά παράλια. Γι αυτό οι ναυτικοί οδηγοί (οι πορτουλάνοι) σημειώνουν με ακρίβεια τις 11 Νικολάου Μουζάλωνος, Στίχοι εν τη παραιτήσει αυτού γενόμενοι, εκδ. Σ. Δοανίδου, Ελληνικά 7 (1934), στ

13 13 αποστάσεις του ακρωτηρίου του Αγίου Ανδρέα από τις απέναντι ανατολικές ακτές. «Ο κάβος του Αγίου Ανδρέου με την Τρίπολιν (Τουρτούζα = Ταρτούζ) βλέπονται λεβάντε σιρόκο, μίλια 90» και «Ο Άγιος Ανδρέας με το Βερούτι (Βηρυτός) βλέπονται εις την κάρταν του σιρόκου εις την όστριαν μίλια ρο».φυσικά ανάλογες αποστάσεις δίνονται με βάση και την Αμμόχωστο. Η κατάσταση αλλάζει και πάλι από τα τελευταία χρόνια του 12 ου αιώνα. Το 1191 ο βασιλιάς της Αγγλίας Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος μετέχοντας στην Γ Σταυροφορία ακολούθησε τον θαλάσσιο δρόμο προς τους Αγίους Τόπους. Πλησιάζοντας προς το τέλος του πολύμηνου ταξιδιού του χρειάστηκε να αγκυροβολήσει στα νότια παράλια της Κύπρου για λόγους κακοκαιρίας και ανεφοδιασμού. Εκεί ήρθε σε σύγκρουση με τον Ισαάκιο Κομνηνό, ανεξάρτητο διοικητή τότε και απόλυτο κυρίαρχο του νησιού. Χωρίς μεγάλα εμπόδια ο Ριχάρδος κατέλαβε ολόκληρη την Κύπρο «και εκείθεν εις Παλαιστίνην κατέπλευσεν. Εν δε Κύπρω καταλείψας στράτευμα, ως οικείας της νήσου επεμελείτο και τα προς το ζην εκείθεν εφορολόγει», σύμφωνα με τις βυζαντινές πηγές 12. Η περίοδος της αποικιοκρατίας όμως δεν είχε ακόμη αρχίσει. Παίρνοντας το δρόμο της επιστροφής για την Αγγλία ο Ριχάρδος πούλησε την Κύπρο στους Ναΐτες Ιππότες της Παλαιστίνης και αυτοί με τη σειρά τους πούλησαν το νησί στον έκπτωτο βασιλέα της Ιερουσαλήμ Γκυ Λουζινιάν. Από το 1192 λοιπόν αρχίζει για την Κύπρο η περίοδος της Φραγκοκρατίας. Μια μακριά σειρά από βασιλείς της δυναστείας των Λουζινιάν κυβέρνησαν την Κύπρο για 300 περίπου χρόνια ως το 1489 με βάση το δυτικό φεουδαρχικό σύστημα. Ιδιαίτερα τα πρώτα χρόνια μετά την ίδρυση και την οργάνωση του ρηγάτου των Λουζινιάν οι ελληνόφωνοι και ορθόδοξοι κάτοικοι του νησιού υπέφεραν τα πάνδεινα. Έχασαν τις περιουσίες τους, οι περισσότεροι υποχρεώθηκαν να δουλέψουν ως πάροικοι στα κτήματα των Φράγκων φεουδαρχών και στον θρησκευτικό τομέα πιέστηκαν να αναγνωρίσουν την επικυριαρχία της Δυτικής Εκκλησίας και του Πάπα. Από τα τέλη του 12 ου αιώνα λοιπόν η Κύπρος έπαψε να αποτελεί τμήμα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, Η Βυζαντινή παράδοση όμως επέζησε στο νησί για πολλούς ακόμη αιώνες μέσα από τις καθημερινές συνήθειες των ντόπιων κατοίκων, μέσα από την ελληνική γλώσσα και κυρίως μέσα από το ορθόδοξο χριστιανικό δόγμα. Παράλληλα οι βυζαντινοί συγγραφείς των τελευταίων βυζαντινών αιώνων 12 Θεόδωρος Σκουταριώτης, Σύνοψις Χρονική. Έκδ. Κ. Σάθας, ΜΒ. Τ. Ζ σελ

14 14 βλέπουν την Κύπρο ως μία οικεία περιοχή με την οποία τους συνέδεαν μακροχρόνιοι πολιτισμικοί δεσμοί. Οι σχέσεις δηλαδή μεταξύ Βυζαντίου και Κύπρου δεν διακόπηκαν απότομα με την φραγκική κατάκτηση. Με το πέρασμα των αιώνων άλλωστε οι μεγάλες αντιθέσεις μεταξύ ξένων κατακτητών και ντόπιων κατακτημένων εξομαλύνθηκαν και οι Φράγκοι της Κύπρου άρχισαν να αισθάνονται περισσότερο Κύπριοι παρά Δυτικοί. Στο κράτος των Λουζινιάν η Χερσόνησος της Καρπασίας αποτέλεσε μια απομακρυσμένη και σχετικά παραμελημένη περιοχή.. Είναι γνωστά τα ονόματα Φράγκων φεουδαρχών που διατηρούσαν κτήματα στην Καρπασία, αλλά είναι αμφισβητήσιμο αν οι ίδιοι κατοικούσαν μόνιμα σε αυτά. Πιθανότατα έμεναν στην βασιλική αυλή στην Λευκωσία και σπάνια επισκέπτονταν τις μακρινές ιδιοκτησίες τους. Κτίστηκαν μάλιστα και κάποιες φραγκοεκκλησιές στην Καρπασία για τις ανάγκες των καθολικών φεουδαρχών και των υπαλλήλων τους την εποχή εκείνη. Οι εκκλησιαστικές ανακατατάξεις άλλωστε είναι εκείνες που έφεραν την Καρπασία πάλι στο προσκήνιο. Με απόφαση της Συνόδου της Αμμοχώστου του 1222, η οποία επισημοποιήθηκε με την Bula Cypria του πάπα της Ρώμης Αλεξάνδρου Δ το 1260 καταργήθηκαν οι 14 ορθόδοξες επισκοπές της Κύπρου και στη θέση τους έμειναν μόνο τέσσερις, ενώ δημιουργήθηκαν και τέσσερις επισκοπές δυτικών επισκόπων. Ο Λατίνος επίσκοπος Λευκωσίας ήταν ο αρχιεπίσκοπος Κύπρου, ενώ οι ορθόδοξοι επίσκοποι έπαψαν να έχουν την έδρα τους στις μεγάλες πόλεις του νησιού, όπου έδρευαν μόνο οι Λατίνοι επίσκοποι, και απομακρύνθηκαν σε μικρότερες πόλεις. Έτσι από τα μέσα περίπου του 13 ου αιώνα ο ορθόδοξος επίσκοπος Αμμοχώστου υποχρεώθηκε να εδρεύει στο Ριζοκάρπασο. Συγχέεται δηλαδή από την εποχή αυτή ο επίσκοπος Αμμοχώστου με τον επίσκοπο Καρπασίας, εφόσον μερικές φορές αναφέρεται ως επίσκοπος Καρπασέων, πρόεδρος Κωνσταντίας και Αμμοχώστου. Μία ακόμη μαρτυρία έρχεται να επιβεβαιώσει την αποξένωση της Καρπασίας από τις υπόλοιπες επαρχίες του κράτους των Λουζινιάν. Σύμφωνα με την αφήγηση του χρονικογράφου Λεοντίου Μαχαιρά το 1325 ο Ούγος Δ Λουζινιάν ( ), ένας από τους ικανότερους βασιλείς της δυναστείας, αποφάσισε να απαλλάξει το ρηγάτο από κακοποιούς, πειρατές, κλέφτες και ληστές. Συνέλαβαν τότε οι άνθρωποί του 100 άτομα τα οποία και θανάτωσαν. Και ενώ από κάθε άλλη περιοχή οι 14

15 15 συλληφθέντες δεν ξεπερνούσαν τους 6 ή 7, στην Καρπασία οι συλλήψεις κακοποιών ήταν διπλάσιες σε αριθμό και έφθασαν τις Τον 15 ο αιώνα η όλο και πιο έντονη παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο διαφόρων τουρκικών φύλων (Μαμελούκων και άλλων) και η παράλληλη σταδιακή εξασθένηση του κράτους των Λουζινιάν γιγάντωσαν και πάλι την πειρατεία και τις επιδρομές στην Κύπρο. «Ηρταν εις την Κύπρον εις το Καρπάσιν και εκουρσέψαν το και πήραν πολλά χωριά και ανθρώπους και εστράφησαν εις την Τουρκίαν» 14 γράφει ενδεικτικά ο Λεόντιος Μαχαιράς. Στα χρόνια της Βενετοκρατίας από το 1489 οι Βενετοί, που διαδέχτηκαν τους Λουζινιάν ως κυρίαρχοι της Κύπρου, φαίνεται ότι κατέβαλαν ουσιαστικές προσπάθειες για την βελτίωση της κατάστασης και την ασφάλεια του νησιού, αλλά ήταν πια αργά. Οι Οθωμανοί Τούρκοι επικρατούσαν με σταθερά βήματα στην Ανατολική Μεσόγειο και το 1570 κατέλαβαν την Καρπασία και ολόκληρη την Κύπρο (εκτός από την Αμμόχωστο που άντεξε μια πολιορκία 10 μηνών και παραδόθηκε στους Οθωμανούς τον Αύγουστο του 1571). Η μακριά περίοδος της Τουρκοκρατίας άρχιζε για την Κύπρο 120 χρόνια μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης και το συμβατικό τέλος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Άρχισα την ομιλία μου με μια μεσαιωνική περιγραφή του ανατολικού άκρου της Καρπασίας, του ακρωτηρίου του Αγίου Ανδρέα. Θα κλείσω με την περιγραφή της περιοχής της Καντάρας και του κάστρου της που δεσπόζει στην βόρεια παραλία της Κύπρου και ελέγχει την είσοδο στην Χερσόνησο, θεωρείται δηλαδή το δυτικό άκρο της Καρπασίας. Ας μην ξεχνάμε άλλωστε ότι από την μονή της Παναγίας της Κανταριώτισσας προέρχονται και οι πιο γνωστοί μάρτυρες της ορθοδοξίας κατά την περίοδο της μεγάλης καταπίεσης των ορθοδόξων από τους εκπροσώπους της Ρωμαϊκής Εκκλησίας. Είναι οι 13 μοναχοί της Καντάρας που αντιστάθηκαν σθεναρά, δεν αποδέχτηκαν την υποταγή στους παπικούς κληρικούς και υπέστησαν τελικά μαρτυρικό θάνατο το Η περιγραφή της Καντάρας που παραθέτω εδώ προέρχεται από τον ίδιο πορτουλάνο, που χρησιμοποίησα και στην αρχή: Η Καντάρα, το κάστρο, είναι απάνω εις ένα χαράκι ψηλόν από την θάλασσαν. Και από κάτω εις το κάστρο, κάτω εις την θάλασσαν, είναι πέτραις δύο και δείχνουν 13 Λεόντιος Μαχαιράς, Εξήγησις της γλυκείας χώρας Κύπρου, παράγραφος Λεόντιος Μαχαιράς, Εξήγησις, παρ.139. Πρβ. Γεώριος Βουστρώνιος, Διήγσις κρόνικας Κύπρου, παρ

16 16 ωσάν νησιά και είναι αλάργου από την γην μίλι ένα. Και έχουν νερά πολλά, καθάριο ψιμύθι. Από την Καντάραν ως την Κιρίνια είναι μίλια πενήντα.. B. Νεράντζη - Βαρμάζη 16

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

Εκκλησίες και εξωκλήσια Καρπασίας

Εκκλησίες και εξωκλήσια Καρπασίας Εκκλησίες και εξωκλήσια Καρπασίας Άγιος Θύρσος, Άγιος Φίλων, Απόστολος Ανδρέας από ναό Αγίας Τριάδας Ριζοκαρπάσου Εκκλησίες Αφέντρικας Χάρτης Leonida Attar (1542) Τουρκοκύπριοι και Τούρκοι στην Καρπασία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης

Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης 1 Η Μεσόγειος θάλασσα βρέχει την Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική Στην Ευρώπη βρέχει τις εξής χώρες: Ισπανία, Γαλλία,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΓΕΝΙΚΑ: Το Βυζάντιο συνέχισε την παράδοση της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας στον τομέα των επιστημών. Αν και πολλοί υποστηρίζουν ότι στο Βυζάντιο δεν υπήρξαν τεχνολογικές καινοτομίες,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Στα βαμβακοχώραφα της Κωπαΐδας (12 χλμ ΒΑ της Λιβαδειάς), υπάρχει ένας τόπος κατοικημένος από τα προϊστορικά χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΠενταδAκτυλος. το βουνό της Παναγίας. l Του Άντρου Παυλίδη Ιστορικού-Ερευνητή

ΠενταδAκτυλος. το βουνό της Παναγίας. l Του Άντρου Παυλίδη Ιστορικού-Ερευνητή ΠενταδAκτυλος το βουνό της Παναγίας l Του Άντρου Παυλίδη Ιστορικού-Ερευνητή οροσειρά του Πενταδακτύλου, ολόκληρη κατεχόμενη από το καλοκαίρι του 1974, είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα από πολλές απόψεις:από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ Στο δρόµο Τρικάλων- Καλαµπάκας, 3 χιλιόµετρα πριν από ταμετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 3: Ιστορική Ανασκόπηση των Ισλαμικών Αυτοκρατοριών Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1.2. Η βασιλεία του Ηρακλείου (610 641). Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις. Α] Ερωτήσεις

Ενότητα 1.2. Η βασιλεία του Ηρακλείου (610 641). Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις. Α] Ερωτήσεις Ιστορία του μεσαιωνικού & νεότερου κόσμου Τράπεζα Θεμάτων Κεφάλαιο 1 ο : Από το θάνατο του Ιουστινιανού ως την αποκατάσταση των εικόνων & τη συνθήκη του Βερντέν Ενότητα 1.2. Η βασιλεία του Ηρακλείου (610

Διαβάστε περισσότερα

6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Οι άγιες εικόνες, έκφραση της πίστης Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα (κεφ.18) Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

Το τζαμί Αραπζάρ (προηγουμένως Σταυρός του Μισιρίκου) φραγκοβυζαντινή εκκλησία παρά την Εκκλησία Φανερωμένης σε φωτογραφία όπως

Το τζαμί Αραπζάρ (προηγουμένως Σταυρός του Μισιρίκου) φραγκοβυζαντινή εκκλησία παρά την Εκκλησία Φανερωμένης σε φωτογραφία όπως S-65 Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1578 Μια σειρά από επαναστάσεις πραγματοποιήθηκαν στην περίοδο της Τουρκοκρατίας (1571-1878) οι οποίες είχαν τη δική τους σημασία. Με αυτές τις επαναστάσεις ασχολήθηκε ο Κύπριος ερευνητής

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική αναδρομή του θεσμού της Μουσειακής Αγωγής. Α. Λειτουργία Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής ΛΕΥΚΩΣΙΑ.

Ιστορική αναδρομή του θεσμού της Μουσειακής Αγωγής. Α. Λειτουργία Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής ΛΕΥΚΩΣΙΑ. Ιστορική αναδρομή του θεσμού της Μουσειακής Αγωγής Α. Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής ΛΕΥΚΩΣΙΑ Λειτουργία Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής 2014-2015 Εφαρμογή νέου Εκπαιδευτικού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ Στην Αττική οι Αρβανίτες κατοικούσαν στο μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου. Ουσιαστικά την ελληνική γλώσσα την διατηρήσαν οι κλειστές ελληνικές κοινωνίες των Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr)

Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr) Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr) Ενότητα 2: H ρωμαϊκή αυτοκρατορία: Εξάπλωση της κυριαρχίας της Ρώμης μέχρι το τέλος της Δημοκρατίας 1.). Η γεωγραφία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Παρουσίαση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης στην Κύπρο:

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Παρουσίαση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης στην Κύπρο: Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ Ο όρος μετανάστευση (migration), τόσο στις κοινωνικές επιστήμες όσο και στο Διεθνές Δίκαιο αναφέρεται στην, για διάφορους λόγους, γεωγραφική μετακίνηση ανθρώπων είτε μεμονωμένα είτε κατά

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT. Η Πόλη του Χθες και του Σήμερα

PROJECT. Η Πόλη του Χθες και του Σήμερα PROJECT Η Πόλη του Χθες και του Σήμερα Θέματα με τα οποία ασχοληθήκαμε Σημερινή κουλτούρα συνήθειες της Πόλης Αγιογραφίες, τοιχογραφίες, ψηφιδωτά, Μνημεία Βυζαντινή Μουσική ως προέκταση της δημοτικής Αγιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο

Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο Στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, όπως και στην μεσαιωνική βυζαντινή αυτοκρατορία η πίστη και η ιατρική ήσαν ανέκαθεν στενά συνδεδεμένες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα Ασκληπιεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

Η εποχή των Κομνηνών Η βυζαντινή κοινωνία σε καμπή (11ος -- αρχές 13ου αιώνα)

Η εποχή των Κομνηνών Η βυζαντινή κοινωνία σε καμπή (11ος -- αρχές 13ου αιώνα) Κεφάλαιο 6 Η εποχή των Κομνηνών Η βυζαντινή κοινωνία σε καμπή () Μετά την πολιτική αστάθεια στα τέλη του 11ου αιώνα, την εξουσία στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία πήρε η δυναστεία των Κομνηνών (1081--1185). Μετά

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

6 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 13 ΙΟΥΛΙΟΥ ΠΑΤΜΟΣ - ΛΕΙΨΟΙ

6 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 13 ΙΟΥΛΙΟΥ ΠΑΤΜΟΣ - ΛΕΙΨΟΙ ΑΘ ΜΩΡΑΙΤΗΣ Ο.Ε. TOURIST AND TRAVEL AGENCY ΠΑΤΡΩΝ 19 ΚΟΡΙΝΘΟΣ ΤΗΛ. : 27410-28588 FAX: 27410-25073 e-mail: moraitis.kor@hotmail.com www.narkissostravel.gr 6 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 13

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ

ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ 1 ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΠ 12 ΕΛΠ 12 Απαντήστε σε τρία (3) από τα παρακάτω πέντε (5) θέματα. Θέμα 1. Το μυκηναϊκό

Διαβάστε περισσότερα

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό 5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό Η Αµοργός, το νησί του ''Απέραντου Γαλάζιου'', βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο των Κυκλάδων, σε απόσταση 136 ναυτικών µιλίων από τον Πειραιά. Είναι µακρόστενο

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις Κατάσταση της αυτοκρατορίας στις αρχές του 7 ου αιώνα: Επιδρομές Σλάβων και Αβάρων στη βαλκανική χερσόνησο Καταστροφή πόλεων

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Σαακιάν Χρήστος Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη Μύκονο

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Βίκινγκς Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Οι Βίκινγκς ζούσαν στους βόρειους λαούς της Ευρώπης: στη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Δανία και την Ισλανδία. Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, εμφανίστηκαν ως εξερευνητές, πειρατές,

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

Η εργασία έγινε στο μάθημα της Χημείας στα πλαίσια της προώθησης του Πρώτου Στόχου της Σχολικής Χρονιάς 2013-14 Δεν ξεχνώ Αγωνίζομαι Διεκδικώ

Η εργασία έγινε στο μάθημα της Χημείας στα πλαίσια της προώθησης του Πρώτου Στόχου της Σχολικής Χρονιάς 2013-14 Δεν ξεχνώ Αγωνίζομαι Διεκδικώ Η εργασία έγινε στο μάθημα της Χημείας στα πλαίσια της προώθησης του Πρώτου Στόχου της Σχολικής Χρονιάς 2013-14 Δεν ξεχνώ Αγωνίζομαι Διεκδικώ ΗΧΗΤΙΚΟ - ΠΕΝΤΑΔΑΚΤΥΛΕ ΜΟΥ Ο Πενταδάκτυλος είναι επιμήκης ασβεστολιθική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Η ανατολική Μεσόγειος τους τελευταίους αιώνες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (13ος -- 15ος αιώνας) 13ος -- 15ος αιώνας

Κεφάλαιο 7. Η ανατολική Μεσόγειος τους τελευταίους αιώνες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (13ος -- 15ος αιώνας) 13ος -- 15ος αιώνας Κεφάλαιο 7 Η ανατολική Μεσόγειος τους τελευταίους αιώνες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας () Με τη Δ Σταυροφορία (1204) η Βυζαντινή Αυτοκρατορία διαλύθηκε και διαιρέθηκε. Κάποια από τα εδάφη της πήραν οι Βενετοί,

Διαβάστε περισσότερα

Α Ν Ε Μ Ο Υ Ρ Ι Ο Ν Μία αναπάντεχη συνάντηση στη αρχαία Νεκρόπολη και μια ευχή! Δούκας Δούκας Φωτ 1: Ο παράλιος-ορεινός δρόμος

Α Ν Ε Μ Ο Υ Ρ Ι Ο Ν Μία αναπάντεχη συνάντηση στη αρχαία Νεκρόπολη και μια ευχή! Δούκας Δούκας Φωτ 1: Ο παράλιος-ορεινός δρόμος Α Ν Ε Μ Ο Υ Ρ Ι Ο Ν Μία αναπάντεχη συνάντηση στη αρχαία Νεκρόπολη και μια ευχή! Δούκας Δούκας Μάρτιος μήνας. Ανοιξιάτικος καιρός και διάθεση. Ταξιδεύοντας με την Πανοραμική ομάδα στην περιοχή της Τραχείας

Διαβάστε περισσότερα

S-63 1573: ΑΝΕΓΕΙΡΕΤΑΙ ΤΟ ΒΑΡΩΣΙ. ΠΩΣ ΗΤΑΝ Η ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ ΤΟ 1563

S-63 1573: ΑΝΕΓΕΙΡΕΤΑΙ ΤΟ ΒΑΡΩΣΙ. ΠΩΣ ΗΤΑΝ Η ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ ΤΟ 1563 S-63 1573: ΑΝΕΓΕΙΡΕΤΑΙ ΤΟ ΒΑΡΩΣΙ. ΠΩΣ ΗΤΑΝ Η ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ ΤΟ 1563 Αμμόχωστος 2011 Στα 1573, δυο χρόνια μετά την κατάληψη της Αμμοχώστου από τους Οθωμανούς, κτίστηκε το Βαρώσι. Η ανέγερση του Βαρωσιού είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ - ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ (Β Λυκείου) Συνοπτική παρουσίαση της Βενετοκρατίας (1489 1571)

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ - ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ (Β Λυκείου) Συνοπτική παρουσίαση της Βενετοκρατίας (1489 1571) ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ - ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ (Β Λυκείου) Συνοπτική παρουσίαση της Βενετοκρατίας (1489 1571) ΒΕΝΕΤΟΚΡΑΤΙΑ (1489 1571) Εισαγωγή Η βενετική κατοχή αρχίζει επίσημα στις 13 Μαρτίου 1489, όταν υψώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Τετάρτη, 29 Μαΐου 2013 Αριθμ. Πρ.: 1750 2013-14 Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η

Διαβάστε περισσότερα

Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος

Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος Ο Πειραιάς (Αρχαία Ελληνικά: Πειραιεύς) είναι πόλη της περιφέρειας Αττικής και διαθέτει τον σημαντικότερο λιμένα της Ελλάδας και της ανατολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ Χ.Ε.Κ.Ε. κ. ΦΡΙΞΟΥ ΚΛΕΑΝΘΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΤΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΚΓ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΗΣ 22 Φεβρουαρίου 2009

ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ Χ.Ε.Κ.Ε. κ. ΦΡΙΞΟΥ ΚΛΕΑΝΘΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΤΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΚΓ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΗΣ 22 Φεβρουαρίου 2009 ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ Χ.Ε.Κ.Ε. κ. ΦΡΙΞΟΥ ΚΛΕΑΝΘΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΤΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΚΓ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΗΣ 22 Φεβρουαρίου 2009 Τριάντα χρόνια ύστερα από την ίδρυσή της, το 1979, η Χριστιανική Ένωση Κυπρίων

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες & Τοπία. Οι Εικόνες

Εικόνες & Τοπία. Οι Εικόνες Οι Εικόνες Ο χρόνος σμίλεψε πάνω της αισθητική αρχετυπική. Εικόνες παλιές και φυσικές της προσδίδουν μια δύναμη μαγνητική πάνω στον επισκέπτη που της παραδίνεται μαγεμένος με το παιχνίδι της ζωής, κρατώντας

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πέντε διαλέξεις για τα Βαλκάνια των δύο πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα Κώστας Καραμαλής 1912 2012 Εκατό Χρόνια Ελλαδικής Θεσσαλονίκης ( ἤ εκατό χρόνια μοναξιάς;

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΤΟΜΕΙΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ

ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ Περιήγηση ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΠΑΡΑΘΑΛΑΣΣΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ Το μεταλλευτικό συγκρότημα τοποθετείται Ανατολικά του Οικισμού Λιμεναρίων ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης PROJECT Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης Μέλη: Αλέξανδρος Χατζόπουλος, Δέσποινα Γρηγοριάδου, Μαρία Γούλα, Αθανάσιος Ουζούνης, Ευθύμης Καραβίτης, Δημήτρης Χατζηβλασίου Επιμελητές:

Διαβάστε περισσότερα

Καληνύχτα Κεμάλ, τραγουδούσαμε

Καληνύχτα Κεμάλ, τραγουδούσαμε Καληνύχτα Κεμάλ, τραγουδούσαμε Στα σύνορα Τουρκίας Ιράκ Μαριάννα Κορομηλά Με δυο γέρικες καμήλες κι ένα «κίτρινο» φαρί (κίτρινο ήταν το πούλμαν) φτάσαμε την περασμένη Κυριακή, 8 Ιουνίου, στα βόρεια της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΟ10 ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠPOΣΦEPOMENA MAΘHMATA ΓIA TO AKAΔHMAIKO ETOΣ 2015-2016 XEIMEPINO EΞAMHNO

ΠPOΣΦEPOMENA MAΘHMATA ΓIA TO AKAΔHMAIKO ETOΣ 2015-2016 XEIMEPINO EΞAMHNO ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN TMHMA IΣTOPIAΣ KAI APXAIOΛOΓIAΣ ΔIΔAΣKΩN: Eπ. Καθ. HΛΙΑΣ ΓIANNAKHΣ ΠPOΣΦEPOMENA MAΘHMATA ΓIA TO AKAΔHMAIKO ETOΣ 2015-2016 XEIMEPINO EΞAMHNO 1. Εισαγωγή στις Ελληνοαραβικές Σπουδές

Διαβάστε περισσότερα

Οι χάρτες του Πίρι Ρέις Τρίτη, 11 Μαρτίου 2003 00:00 - Τελευταία Ενημέρωση Δευτέρα, 15 Ιουλίου 2013 20:17

Οι χάρτες του Πίρι Ρέις Τρίτη, 11 Μαρτίου 2003 00:00 - Τελευταία Ενημέρωση Δευτέρα, 15 Ιουλίου 2013 20:17 Η ιστορία Ιούλιος του 1957: Στο ανάκτορο Τοπκαπί, στην Κωνσταντινούπολη, βρίσκονται αρχαίοι χάρτες που ανήκαν στον Τούρκο καπετάνιο Πίρι Ρέις, ο οποίος, από πειρατής, είχε γίνει ναύαρχος του οθωμανικού

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-A3-4: Εκκλησιαστικές διατάξεις και ποίηση Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

«Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου!

«Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου! ήµος ΘΗΒΑΙΩΝ 2 ΘΗΒΑ «Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου! Έδρα του ήµου είναι η επτάπυλη και επτάλοφη Θήβα, πόλη πανάρχαια και σεβαστή στην ιστορία και την παράδοση.

Διαβάστε περισσότερα

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Ορτυγία Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Τοποθεσία Πού βρίσκεται; Το νησί της Ορτυγίας βρίσκεται στην κάτω Ιταλία στις Συρακούσες. Τα αξιοθέατα: Ο ναός του Απόλλωνα üη πλατεία

Διαβάστε περισσότερα

20 Η ΕΠΕΤΕΙΑΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

20 Η ΕΠΕΤΕΙΑΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ 20 Η ΕΠΕΤΕΙΑΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ ---------------------------------------------------- Αθήνα, 26 Ιουνίου 1 Ιουλίου 2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Τετάρτη, 26 Ιουνίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΝΗΜΕΙΑ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΟΣΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ

ΜΝΗΜΕΙΑ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΟΣΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ Ναυσικά Πανσελήνου Ομότ. Καθηγήτρια της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών ΜΝΗΜΕΙΑ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΟΣΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ Η κατά κόσμον Ρεγούλα Μπενιζέλου, αφού περιβλήθηκε το μοναχικό σχήμα με το όνομα Φιλοθέη γύρω

Διαβάστε περισσότερα

Προσκύνημα Αρτιεπισκόποσ Αμερικής στην Καρπασία

Προσκύνημα Αρτιεπισκόποσ Αμερικής στην Καρπασία Προσκύνημα Αρτιεπισκόποσ Αμερικής στην Καρπασία Ήχησε και πάλι χαρμόσυνα η καμπάνα της Μονής του Αγίου Ανδρέα υποδεχόμενη τον εβασμιώτατο Αρχιεπίσκοπο Αμερικής κ. Δημήτριο στην ιστορική πρώτη επίσκεψη-προσκύνημα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. Ενδοσχολικές Εξετάσεις Μαΐου-Ιουνίου. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Γ.Π. (Καθηγητές: Τσομπανέλλης, Γιατρά)

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. Ενδοσχολικές Εξετάσεις Μαΐου-Ιουνίου. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Γ.Π. (Καθηγητές: Τσομπανέλλης, Γιατρά) ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Γ.Π. (Καθηγητές: Τσομπανέλλης, Γιατρά) ΚΕΦΑΛΑΙΑ: 2-3-4-5-6-7-9-10-12-14-18-21-23-24-25-28-30-31-32 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (Καθηγήτριες: Λαγκαδιανού, Μπουκόρου) Εισαγωγή Τα

Διαβάστε περισσότερα

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός. ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΑΔΡΙΑΝΟΥ Πρόκειται για τα απομεινάρια ενός από τους μεγαλύτερους ναούς του αρχαίου κόσμου, του ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

Δεν μπορούσαμε λοιπόν, παρά να στηρίξουμε την πρωτοβουλία της Helexpo με κάθε τρόπο και βεβαίως να τη θέσουμε υπό την αιγίδα του Συνδέσμου.

Δεν μπορούσαμε λοιπόν, παρά να στηρίξουμε την πρωτοβουλία της Helexpo με κάθε τρόπο και βεβαίως να τη θέσουμε υπό την αιγίδα του Συνδέσμου. «Η Τουριστική αγορά και η δυναμική του Θρησκευτικού και πολιτιστικού τουρισμού» ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΛΩΝΗΣ, Πρόεδρος ΗΑΤΤΑ Θεσσαλονίκη, Πέμπτη 22 Νοεμβρίου 2012 Παναγιώτατε, Σεβάσμιοι Μητροπολίτες,. Αξιότιμε κύριε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΝ ΠΕΔΟΥΛΑ Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που χτίστηκε πριν το 1474 είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη με νάρθηκα

Διαβάστε περισσότερα

Αναστασία Χατζηχαμπή

Αναστασία Χατζηχαμπή Η Αμμόχωστος είναι μια από τις έξι πόλεις της Κύπρου και πρωτεύουσα της ομώνυμης επαρχίας. Είναι κτισμένη ανάμεσα σε δύο ακρωτήρια και πήρε το όνομα Αμμόχωστος σαν πόλη χωμένη στην άμμο. Τα γειτονικά χωριά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ Ή ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΚΡΑΤΩΝ-ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ Ε.Ε. ΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ Ή ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΚΡΑΤΩΝ-ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ Ε.Ε. ΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ. ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Υποβολή αιτήσεων για εισαγωγή στα Ανώτερα και Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ΑΑΕΙ) της Ελλάδας για τους αποφοίτους/τελειοφοίτους Κυπριακών Σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης (Μ.Ε.) Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Σεπτέμβριος 2011 1 Εισαγωγή του νέου Προγράμματος Σπουδών της Ιστορίας Με βάση τους σχεδιασμούς του Υπουργείου Παιδείας

Διαβάστε περισσότερα

16ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΥ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΥ

16ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΥ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΥ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΝΔΟΠΑΡΑΤΑΞΙΑΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Νεολαία Δημοκρατικού Συναγερμού Πέμπτη, 25 Ιουλίου 2013 / Αριθμός Φύλλου 234 16ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΥ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΥ Η ΝΕΔΗΣΥ σε συνεδρία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ.Π. (Καθηγήτριες: Λαγκαδιανού, Τσάτση, Ξαγοράρη, Ράπτη, Παπαντωνοπούλου)

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ.Π. (Καθηγήτριες: Λαγκαδιανού, Τσάτση, Ξαγοράρη, Ράπτη, Παπαντωνοπούλου) ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Γ.Π. (Καθηγητές: Τσομπανέλλης, Μαγκούτη) Ως ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΟΡΙΖΕΤΑΙ Η ΠΑΡΑΚΑΤΩ: 1-4-5-6-7-8-9-10-11-12-14-21-23-24-25-29-30-31-32 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ.Π. (Καθηγήτριες: Παπαντωνοπούλου, Λαγκαδιανού,

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια

Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια Η λέξη 'κως' προέρχεται από την λέξη 'κοίον = πρόβατό πληθυσμός 34.280 κατοίκους, τρίτο μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Οι Θετικές Επιστήμες στο Βυζάντιο Μέρος 1: Η πολιτικοκοινωνική κατάσταση

Οι Θετικές Επιστήμες στο Βυζάντιο Μέρος 1: Η πολιτικοκοινωνική κατάσταση Οι Θετικές Επιστήμες στο Βυζάντιο Μέρος 1: Η πολιτικοκοινωνική κατάσταση Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσική Τμήμα Φυσικής ΕΚΠΑ www..manosdanezis.gr Πως δημιουργείται ένα πολιτισμικό ρεύμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ. Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα στη Λευκωσία

ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ. Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα στη Λευκωσία ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα στη Λευκωσία ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. H Βυζαντινή Αυτοκρατορία ανάμεσα στον ισλαμικό και το δυτικοευρωπαϊκό κόσμο (8ος -- 9ος αιώνας) 8ος -- 9ος αιώνας

Κεφάλαιο 3. H Βυζαντινή Αυτοκρατορία ανάμεσα στον ισλαμικό και το δυτικοευρωπαϊκό κόσμο (8ος -- 9ος αιώνας) 8ος -- 9ος αιώνας Κεφάλαιο 3 H Βυζαντινή Αυτοκρατορία ανάμεσα στον ισλαμικό και το δυτικοευρωπαϊκό κόσμο () Τον 8ο και τον 9ο αιώνα η Βυζαντινή Αυτοκρατορία αντιμετώπισε προβλήματα στο εσωτερικό και το εξωτερικό. Στο εσωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. Ο Αθανάσιος Διάκος

Διαβάστε περισσότερα