ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. 9 εκεμβρίου 2014 ANAKOINΩΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. 9 εκεμβρίου 2014 ANAKOINΩΣΗ"

Transcript

1 1 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 9 εκεμβρίου 2014 ANAKOINΩΣΗ Πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα εκδηλώσεων των Πολιτιστικών Υπηρεσιών (Ιφιγενείας 27) τη ευτέρα 8 εκεμβρίου στις 7:00μ.μ., η διάλεξη της ομότιμης καθηγήτριας βυζαντινής ιστορίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Βασιλικής Νεράντζη- Βαρμάζη με θέμα «Η βυζαντινή Καρπασία». Η διάλεξη πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των διαλέξεων/εκδηλώσεων για την κατεχόμενη επαρχία Αμμοχώστου. Χαιρετισμό στην εκδήλωση απηύθυνε ο θεοφιλέστατος επίσκοπος Καρπασίας κ.κ. Χριστοφόρος ενώ την κ Νεράντζη- Βαρμάζη παρουσίασε ο ιευθυντής του Ιδρύματος Λεβέντη βυζαντινολόγος κ. Χαράλαμπος Μπακιρτζής. Νωρίτερα η κ. Νεράντζη Βαρμάζη μίλησε στους μαθητές του Παγκυπρίου Γυμνασίου σε εκδήλωση για τον βυζαντινό πολιτισμό και εν συνεχεία ξεναγήθηκε από τον έφορο των Μουσείων του Παγκυπρίου κ. Μιχάλη Φαντάρο. Παρατίθεται το κείμενο της διάλεξης πιο κάτω. 1

2 2 2

3 3 3

4 4 4

5 5 Βυζαντινή Καρπασία «Εδώθε τον Άγιον Ανδρέα, μίλια τρία, είναι μία βάλη που στέκουν τα ξύλα το καλοκαίρι και έχει ριούντο με όστρια (νοτιάς) και με γαρμπή (νοτιοδυτικός) και έχει σπιάντζα αντίπερα και τρέχει και νερό. Εις τον κάβον του Αγίου Ανδρέα έχει νησία τρία και το ένα είναι μεγάλο και σου στέκει εις το γρέγο (βορειοανατολικά), και άλλο είναι μικρό και δεν έχει πέραμα, μόνο διά βάρκες μικρές, ανάμεσα το μεγάλον και το μικρό, όπου είναι σιμά εις τον κάβο. Και το άλλο το στρογγυλό όπου στέκει περ όστρια έχει πέραμα διά πάσα λογής καράβι, και διά μικρό και διά μεγάλο. Και να μηδέν κοστάρεις το νησί το μεγάλο, μόνο το νησί το στρογγυλό όπου σου μένει περ όστρια και το νησί το μικρό όπου είναι κοντά εις τον κάβο το χαμηλό» 1. Το σύντομο αυτό απόσπασμα ανήκει σε έναν παλαιό πορτουλάνο και περιγράφει το ανατολικότερο άκρο της Καρπασίας με το ακρωτήριο του Αγίου Ανδρέα και τα νησάκια μπροστά από αυτό. Οι πορτουλάνοι είναι οδηγοί πλοήγησης για ναυτικούς του Μεσαίωνα και επισημαίνουν όρμους, λιμάνια, ακρωτήρια, νησάκια, βράχια, υφάλους, ξέρες, πηγές νερού και φυσικά αποστάσεις μεταξύ πόλεων ή σημαντικών σημείων. Όλα αυτά ήταν απαραίτητα, γιατί τα καράβια ταξίδευαν τότε παράλληλα με την ακτή και μόνο όταν ήταν εντελώς απαραίτητο απομακρύνονταν από την ξηρά. Οι περισσότεροι από τους ελληνόγλωσσους πορτουλάνους ανήκουν στον 15 ο με 16 ο αιώνα, αλλά στηρίζονται σε μια μακριά παράδοση πίσω τους, αν και έχουν και ιταλικές επιδράσεις. Το παλαιιότερο σωζόμενο σχετικό κείμενο είναι ο «σταδιασμός της μεγάλης θαλάσσης» που περιλαμβάνεται στο «Χρονικό του Ιππολύτου», του 10 ου αιώνα 2. Ο περίπλους της Κύπρου υπάρχει σε αρκετούς πορτουλάνους. Εδώ βέβαια μας ενδιαφέρει κυρίως η Καρπασία, αυτή η μακρόστενη χερσόνησος που εκτείνεται στο βορειοανατολικό τμήμα της Κύπρου. Το μήκος της χερσονήσου είναι λίγο μεγαλύτερο από 60 χιλιόμετρα, το πλάτος της ποικίλει από 4 χιλιόμετρα στα ανατολικά έως 15 χιλιόμετρα στα δυτικά, ενώ η περίμετρος των ακτών της φθάνει τα 150 χιλιόμετρα. Το όνομα που της απέδιδαν οι αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς «Βοός ουρά» την χαρακτηρίζει με τον καλύτερο τρόπο. 1 A, Delatte, Les Portulans Grecs, Paris 1947, σελ Hyppolytus Werke, τ. 4 ος, Die Chronik, εκδ. R. Helm, Berlin 1955, σελ

6 6 Το έδαφος της Καρπασίας παρουσιάζει μεγάλες εναλλαγές με λοφώδεις περιοχές, κατάφυτες κοιλάδες, μικρά οροπέδια, ομαλές ακτές, αλλά και πετρώδεις εκτάσεις με απόκρημνους βράχους και απότομους γκρεμούς που φθάνουν ως η θάλασσα. Κατοικήθηκε αδιάκοπα από τα προϊστορικά χρόνια, κατά την αρχαία και μεσαιωνική περίοδο ως τη σύγχρονη εποχή, και φυσικά κατοικείται ακόμη και σήμερα. Η διαμόρφωση του εδάφους βέβαια ευνοεί την διασπορά των κατοίκων σε μικρούς οικισμούς και δεν προσφέρεται για μεγάλες οργανωμένες μονάδες. Στα τέλη του 19 ου αιώνα, οπότε έχουμε σχετικά στοιχεία, στην περιοχή της Καρπασίας υπήρχαν 35 με 40 οικισμοί. Οι γνώσεις μας βέβαια για την ιστορία κάθε εποχής και κάθε τόπου στηρίζονται σε δύο βασικούς άξονες, στα αρχαιολογικά ευρήματα και στις μαρτυρίες των γραπτών πηγών. Εδώ η τύχη και ο χρόνος παίζουν μεγάλο ρόλο. Για τις αδιάλειπτα κατοικούμενες περιοχές πολλά είναι τα μνημεία που καταστρέφονται και χάνονται, ενώ ιδιαίτερα κατά τον Μεσαίωνα οι γραπτές πληροφορίες που έχουμε για απομακρυσμένες και απομονωμένες περιοχές είναι πάντοτε πολύ περιορισμένες. Με αυτές πάντως προχωρούμε και προσπαθούμε να κτίσουμε έναν κόσμο που προ πολλού έχει χαθεί. Είναι γνωστό ότι ο χριστιανισμός μεταδόθηκε στην Κύπρο ήδη τον 1 ο αιώνα μ.χ. από τον ίδιο τον απόστολο Παύλο και τον μαθητή του απόστολο Βαρνάβα, για να εδραιωθεί όμως η ορθή χριστιανική πίστη και η ορθοδοξία χρειάστηκε να περάσουν πολλά χρόνια. Τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν δεν προέρχονταν μόνο από την αντίδραση των ειδωλολατρών, αλλά και από τις αιρέσεις που προέκυψαν από λόγιους κυρίως νεοφώτιστους χριστιανούς, που προσπάθησαν να ερμηνεύσουν τα δόγματα της πίστης με την δική τους λογική. Χρειάστηκε η παρουσία και η σθεναρή στάση πατέρων της Εκκλησίας με πρωτοπόρο τον πολυγράφο Επιφάνιο ( μ.χ.), επίσκοπο Σαλαμίνας, για να ξεριζωθούν από την Κύπρο οι αιρέσεις και να επικρατήσει η ορθοδοξία 3. Στο μεταξύ, σε μια εποχή που τα ταξίδια στην ξηρά ήταν πιο επικίνδυνα από ό,τι στη θάλασσα, είχε διαδοθεί στον χριστιανικό κόσμο η πληροφορία ότι ο ευκολότερος τρόπος για να φτάσει κανείς στην Παλαιστίνη και να πραγματοποιήσει το προσκύνημά του στους Αγίους Τόπους, ήταν να περάσει πρώτα από την Κύπρο. Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί το οδοιπορικό «Περί της Αγίας Πόλεως», όπου 3 Β. Νεράντζη Βαρμάζη, Μεσαιωνική Ιστορία της Κύπρου μέσα από τις βυζαντινές πηγές, Θεσσαλονίκη

7 7 σημειώνεται: «Πρώτον μεν περάσας εις Κύπρον, ζήτει την Τύρον. Από δε της Τύρου περιπατείς ημέρας οκτώ προς νότον και εστίν η Αγία Πόλις» 4. Αντίστοιχες οδηγίες δίνονται και από λατινικά οδοιπορικά (itineraria) προς την Παλαιστίνη. Για όλους αυτούς τους λόγους πάρα πολλοί άγιοι έζησαν στην Κύπρο ή πέρασαν για κάποιο διάστημα από το νησί κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες. Ιδιαίτερα η χερσόνησος της Καρπασίας αποτέλεσε ιδανικό απομονωτήριο και καταφύγιο για μοναχούς και ασκητές κατά την περίοδο αυτή. Είναι η εποχή κατά την οποία η Καρπασία πήρε δίκαια τον χαρακτηρισμό «η χερσόνησος των Αγίων», όπως αποδεικνύουν τα πολλά κατάλοιπα μεγάλων κα μικρών εκκλησιών ή σκαμμένων στους βράχους ασκηταριών. Η Αγία Παύλα, η Αγία Φωτεινή (Φωτώ), ο Άγιος Φωκάς, η Αγία Σολομωνή και πολλοί άλλοι μόνασαν ή ασκήτευσαν στην χερσόνησο της Καρπασίας κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες. Οπωσδήποτε όμως ο γνωστότερος άγιος της Καρπασίας κατά την περίοδο αυτή είναι ο Άγιος Φίλων, που διετέλεσε κατά πάσα πιθανότητα πρώτος επίσκοπος Καρπασίας. Τον Άγιο Φίλωνα χειροτόνησε επίσκοπο Καρπασέων ο Επιφάνιος Σαλαμίνας στα τέλη του 4 ου αιώνα και σίγουρα πριν από το 382 μ.χ. οπότε ο Επιφάνιος χρειάστηκε να ταξιδέψει στη Ρώμη και έστειλε και κάλεσε ως αντικαταστάτη στη θέση του στην Κωνσταντία τον Φίλωνα Καρπασίας. Σύμφωνα με τον βιογράφο του Επιφανίου Πολύβιο Ρινοκορούρων ο Επιφάνιος «μεταστέλλεται τον προειρημένον Φίλωνα τον επίσκοπον και αυτώ αποδίδωσι την αυθεντίαν της εκκλησίας Κωνσταντίας όπως, εάν χρεία γένηται κληρικών, αυτός χεροτονήσει» 5. (Κωνσταντία είναι η Σαλαμίνα, που από τα μέσα περίπου του 4 ου αιώνα είχε μετονομαστεί σε Κωνσταντία, προς τιμή του αυτοκράτορα Κωνστάντιου ( ), ο οποίος είχε φροντίσει να απαλλαγεί η περιοχή από φόρους μετά από επανειλημμένους σεισμούς), Ο επίσκοπος Φίλων ήταν λόγιος, μορφωμένος και πολύ καλός ρήτορας, όπως οι περισσότεροι ανώτατοι κληρικοί της εποχής του. Έδρα της επισκοπής του ήταν η πόλη Καρπασία (ή Κάρπασος ή Καρπάσι) κτισμένη περίπου στο μέσον της βόρειας ακτής της ομώνυμης χερσονήσου. Υπήρξε ένας επιτυχημένος ιεράρχης, ένας πολύ καλός ιεροκήρυκας και ένας αξιόλογος εκκλησιαστικός συγγραφέας. Πρέπει να αγιοποιήθηκε αμέσως μετά τον θάνατό του στα εντελώς τελευταία χρόνια του 4 ου 4 PG και H. Donner, Die Palestinabeschreibung der Epiphanius Monachus Hagiopolitta, Zeitschrift des Deutschen Palestina Variens 87 (1971) 42-91, H.Hunger, Βυζαντινή Λογοτεχνία τ. Α, σελ PG. 41. στ. 85 7

8 8 αιώνα. Προς τιμή του έχουν κτιστεί τουλάχιστον τρεις ναοί στην Καρπασία, η τρίκλιτος παλαιοχριστιανική βασιλική του 5 ου αιώνα, ο εγγεγραμμένος σταυροειδής ναός του 11 ου -12 ου αιώνα και ένας ακόμη ναός του 12 ου αιώνα ανατολικά του Ριζοκάρπασου. Τον Φίλωνα διαδέχθηκαν στην επισκοπική του έδρα άλλοι αξιόλογοι αλλά λιγότεροι γνωστοί σε μας σήμερα ιεράρχες: ο Άγιος Συνέσιος και ο Άγιος Θύρσιος (που αναφέρεται και με το λαϊκότερο όνομα Θέρισος) και άλλοι, ενώ ο πολύ μεταγενέστερος κύπριος χρονικογράφος Λεόντιος Μαχαιράς (14 ος αιώνας) σημειώνει μαζί με αυτούς και έναν Σωσικράτη, που δεν είναι εύκολο να τον τοποθετήσουμε με ακρίβεια σε μια συγκεκριμένη εποχή. Την έντονη δραστηριότητα των πρώτων αυτών ιεραρχών αποδεικνύουν τα σημαντικότατα εκκλησιαστικά μνημεία που κτίστηκαν στην Καρπασία τον 5 ο και 6 ο αιώνα, κατάλοιπα από τα οποία σώζονται ως σήμερα. Έχουν εντοπιστεί τουλάχιστον οκτώ (8) παλαιοχριστιανικές βασιλικές στην χερσόνησο, οι περισσότερες από τις οποίες είναι διακοσμημένες με επιδαπέδια ψηφιδωτά εξαιρετικής ποιότητας και τέχνης, όπως τα ψηφιδωτά του Αγίου Φίλωνα στην πόλη της Καρπασίας ή της Αγίας Τριάδας στην Αιγιαλούσα, Στην ίδια εποχή (6 ος αι.) ανήκει και ο εντοίχιος ψηφιδωτός διάκοσμος της Παναγίας Κανακαριάς, ο οποίος σωζόταν ως πρόσφατα στην παλαιοχριστιανική αψίδα του ναού. Το εξαιρετικό αυτό ψηφιδωτό είχε ενσωματωθεί σε νεότερες οικοδομικές φάσεις της εκκλησίας. Παρίστανε ένθρονη Παναγία με τον Χριστό και δύο αγγέλους, που συνοδεύονταν από 13 μετάλλια με προτομές των αποστόλων και του Χριστού. Όλα αυτά αποτοιχίστηκαν από Τούρκους αρχαιοκάπηλους μετά την τουρκική εισβολή του 1974, πουλήθηκαν στο εξωτερικό και μόνο ορισμένα κομμάτια της παράστασης επανήλθαν στην Κύπρο ύστερα από πολλούς κόπους και μεγάλες προσπάθειες του Κυπριακού Κράτους και της Κυπριακής Εκκλησίας. Οπωσδήποτε τόσο τα ψηφιδωτά δάπεδα όσο και τα εντοίχια ψηφιδωτά παραπέμπουν σε ευημερούσες και πολυάριθμες χριστιανικές κοινότητες στην Καρπασία από τα τέλη του 4 ου ως τα μέσα του 7 ου αιώνα 6. Εύλογα βέβαια προκύπτει το ερώτημα αν οι τεχνίτες που έκτιζαν και διακοσμούσαν αυτά τα εκκλησιαστικά οικοδομήματα ήταν ντόπιοι ή προέρχονταν από τις απέναντι ανατολικές ακτές της 6 Χ. Χοτζάκογλου, Η εντοίχια μνημειακή διακόσμηση στους ναούς της Καρπασίας (4 ος 15 ος αι.), ΚΑΡΠΑΣΙΑ, Πρακτικά Α Επιστημονικού Συνεδρίου «Εις γην των Αγίων και των Ηρώων», Λεμεσός 2010, σελ

9 9 Μεσογείου, δηλαδή από την Συρία και την Παλαιστίνη. Η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι δύσκολη. Σίγουρα κάποιοι από τους αρχιτεχνίτες έρχονταν από μακριά, αλλά πρέπει να πιστέψουμε ότι με το πέρασμα των χρόνων οι ίδιοι οι κάτοικοι της Κύπρου και της Καρπασίας έπαιζαν όλο και μεγαλύτερο ρόλο στην ανοικοδόμηση και την διακόσμηση των εκκλησιών τους, Η Επισκοπή Καρπασίας 7 αναφέρεται κατά του επόμενους βυζαντινούς αιώνες σε όλους τους επισκοπικούς καταλόγους ή καταλόγους πόλεων και εκκλησιαστικών περιοχών που σώζονται ως σήμερα. Αναφέρεται δηλαδή στον Συνέκδημο του Ιεροκλέους που συντάχθηκε στα χρόνια του αυτοκράτορα Ιουστινιανού Α ( ), στο Γεωγραφικό εγχειρίδιο του Γεωργίου Κυπρίου τον 8 ο αιώνα, στο έργο του Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου «Περί Θεμάτων» του 10 ου αιώνα, καθώς και σε άλλους διάφορους πίνακες επισκοπών κατέχοντας πάντοτε μία από τις τελευταίες θέσεις ανάμεσα στις 14 (ή 15) πόλεις της Κύπρου. Στο μεταξύ όμως η κατάσταση στην Κύπρο είχε αλλάξει ριζικά Είχε αρχίσει η περίοδος των Αραβικών επιδρομών. Όταν αναφερόμαστε στην περίοδο των Αραβικών επιδρομών πρέπει να ξέρουμε ότι δεν πρόκειται για μια ενιαία και ομοιόμορφη εποχή. Αντίθετα πρόκειται για μια μακριά περίοδο τριών αιώνων με πολλές διακυμάνσεις και εναλλαγές στο πέρασμά τους. Οι Άραβες δέχτηκαν επίσημα την νέα τους θρησκεία, το Ισλάμ, το 622 μ.χ. Η χρονιά αυτή είναι για τους Άραβες η Εγίρα, δηλαδή η αρχή της θρησκείας τους, αλλά και της οργανωμένης κρατικής τους υπόστασης. Μέσα σε πολύ λίγα χρόνια ήταν έτοιμοι να βγουν από τα σύνορα της Αραβίας για να διαδώσουν ως φανατισμένοι νεοφώτιστοι τη θρησκεία τους στους γύρω λαούς. Συγκρούστηκαν λοιπόν με τις δύο μεγάλες δυνάμεις της εποχής, το Βασίλειο της Περσίας και την Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Με τα βυζαντινά στρατεύματα πολέμησαν σε μια μεγάλη μάχη κοντά στον ποταμό Ιερομίακα (Γιαρμούκ) το 636 και νίκησαν. Έτσι κυριάρχησαν στη Συρία και στο μεγαλύτερο μέρος της Παλαιστίνης, όπου ο πατριάρχης Ιεροσολύμων Σωφρόνιος αναγκάστηκε να τους παραδώσει την πόλη (638). Στη συνέχεια προχώρησαν προς την Αίγυπτο, την κατάκτηση της οποίας ολοκλήρωσαν ως το 642 μ.χ. 7 Χ. Τσαούση, Η Επισκοπή Καρπασίας, Λευκωσία

10 10 Η επικράτηση των Αράβων στις ανατολικές ακτές της Μεσογείου τους έφερε σε επαφή με τη θάλασσα. Εκμεταλλεύτηκαν λοιπόν την ξυλεία του Λιβάνου και τις γνώσεις των ντόπιων κατοίκων στη ναυσιπλοΐα και άρχισαν τις επιδρομές τους στην Μεσόγειο. Η Κύπρος υπήρξε ο πρώτος στόχος τους. Το 648/9 πραγματοποίησαν την πρώτη επιδρομή στην Κύπρο, η οποία όμως δεν είχε πολύ βαριές συνέπειες, γιατί έσπευσε ο βυζαντινός στόλος και υποχρέωσε τους επιδρομείς να αποσυρθούν. Οι καταστροφικές επιδρομές όμως επαναλήφθηκαν και τα επόμενα χρόνια. Σταθμός για την τύχη της Κύπρου υπήρξε η συνθήκη ειρήνης του 686 μεταξύ Βυζαντινών και Αράβων. Τότε αποφασίστηκε μεταξύ άλλων Βυζαντινοί και Άραβες να μοιράζονται τους φόρους των κατοίκων της Κύπρου: «ίνα έχωσιν κοινά (Αυτοκρατορία και Χαλιφάτο) κατά το ίσον τους φόρους της Κύπρου» κατά τον Θεοφάνη ή όπως αναφέρεται αλλού η Κύπρος «εστί νήσος τελούσα Ρωμαίοις και Αγαρηνοίς» 8. Είναι βέβαιο ότι το μοίρασμα των φόρων καθιστούσε τους Κυπρίους ευάλωτους από όλες τις πλευρές. Ακολούθησαν μαζικοί εκπατρισμοί, αιχμαλωσίες, εξορίες και συχνές επιδρομές. Ιδιαίτερα σε εποχές που οξύνονταν οι σχέσεις μεταξύ Βυζαντινών και Αράβων οι επιπτώσεις στην Κύπρο ήταν τραγικές. Υπήρχαν όμως και περίοδοι, μέσα σε αυτούς τους τρεις αιώνες, κατά τις οποίες οι Κύπριοι προσπάθησαν να διαβιώνουν ειρηνικά εκτελώντας με συνέπεια τις φορολογικές υποχρεώσεις τους προς πάντες. Ακριβώς γι αυτό λίγο παλαιότερα ο R. Jenkins χαρακτήρισε την περίοδο αυτή ως condominium, δηλαδή περίοδο συγκυριαρχίας. Σήμερα δεν συμφωνούμε με αυτήν την ορολογία, οπωσδήποτε όμως δεχόμαστε ότι μέσα στους τρεις αυτούς αιώνες συνέβησαν τρομαχτικές αλλαγές στην Κύπρο. Εγκαταλείφθηκαν τα παράλια που ήταν περισσότερο ευάλωτα, οι παράλιες πόλεις έμειναν ακατοίκητες και ερήμωσαν, ενώ όλες οι δραστηριότητες μεταφέρθηκαν στο εσωτερικό του νησιού και περιορίστηκαν σε γεωργικές εργασίες. Ακόμη και το διοικητικό κέντρο μεταφέρθηκε στην ενδοχώρα, από την Σαλαμίνα στη Λευκωσία. Ένας κατεξοχήν εμπορικός τόπος μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής μετατράπηκε τα χρόνια αυτά σε αγροτική περιοχή. Η Καρπασία ταλαιπωρήθηκε περισσότερο από κάθε άλλη επαρχία της Κύπρου από όλες αυτές τις αναταραχές, γιατί ήταν άμεσα εκτεθειμένη σε κάθε εχθρική απειλή. Η πόλη Καρπασία εγκαταλείφθηκε και οι κάτοικοι μετακινήθηκαν 8 Β. Νεράντζη Βαρμάζη, Σύνταγμα βυζαντινών πηγών Κυπριακής Ιστορίας, Λευκωσία 1966, σελ. 36 και 44 10

11 11 και ίδρυσαν το Ριζοκάρπασο ψηλότερα στους οχυρωμένους λόφους. Εκεί μεταφέρθηκε και η έδρα του επισκόπου Καρπασέων. Οι ακτές της χερσονήσου έμειναν ακατοίκητες, αλλά δεν υπήρχε και πλατιά ενδοχώρα για να καταφύγει εκεί ο πληθυσμός. Ίσως ακριβώς για την Χερσόνησο της Καρπασίας μπορεί να ισχύει αυτό που γράφει ο Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος για ολόκληρη την Κύπρο στα τέλη του 7 ου αιώνα: «της νήσου επί επτά έτεσιν αοικήτου μεινάσης» ( ) 9. Αυτό μοιάζει με υπερβολή, αλλά είναι βέβαιο ότι ο πληθυσμός ολόκληρου του νησιού και ιδιαίτερα της Καρπασίας κατά την περίοδο των αραβικών επιδρομών είχε μειωθεί κατά πολύ. Την ίδια περίπου περίοδο, ουσιαστικά τον 8 ο και ως τα μέσα του 9 ου αιώνα την Ορθόδοξη Εκκλησία και το Βυζαντινό Κράτος ταλαιπώρησε η Εικονομαχική Έριδα. Σύμφωνα με τις γραπτές μαρτυρίες των πηγών η εικονομαχία δεν μεταδόθηκε στην Κύπρο. Γι αυτό κατέφευγαν εκεί οι καταδιωκόμενοι εικονολάτρες μοναχοί και κληρικοί, για να αποφύγουν τα αντίποινα των εικονομάχων αυτοκρατόρων και των οπαδών τους.. Παρ όλα αυτά σε ορισμένα μνημεία της Κύπρου και ιδιαίτερα σε εκκλησίες της Καρπασίας οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι βρίσκουν ίχνη ανεικονικής ζωγραφικής (δηλαδή ζωγραφική χωρίς ανθρώπινες μορφές, άρα ζωγραφική των εικονομάχων) σε στρώματα του 9 ου αιώνα που επιζωγραφίστηκαν αργότερα σε μεταγενέστερη περίοδο (όπως στο ναό της Αγυιάς κοντά στην Αιγιαλούσα, ή στην Παναγία Κανακαριά στην Λυθράγκωμη). Σε αυτήν την περίπτωση πρέπει να πιστέψουμε ότι κάποιοι οπαδοί της εικονομαχίας πέρασαν και έζησαν στην μακρινή Καρπασία. Από τα μέσα του 10 ου αιώνα και συγκεκριμένα από το 965 η κατάσταση στην Κύπρο αλλάζει. Τότε ο αυτοκράτορας Νικηφόρος Β Φωκάς ( ) «πάσαν την νήσον Κύπρον τη των Ρωμαίων προσήγαγεν επικρατεία, τους Αγαρηνούς απελάσας εκείθεν διά Νικήτα πατρικίου και στρατηγού του Χαλκούτζη» 10. Η προσάρτηση της Κύπρου στην Βυζαντινή Αυτοκρατορία δεν ήταν μια μεμονωμένη ενέργεια, αλλά εντάσσεται σε μια γενικότερη επέλαση των αυτοκρατορικών στρατευμάτων κατά των μουσουλμάνων την εποχή αυτή. Είναι η εποχή της Βυζαντινής Εποποιίας, όπως έχει χαρακτηρίσει όλες τις σχετικές επιτυχίες του βυζαντινού στρατού ο Γάλλος βυζαντινολόγος G. Schluhberger. 9 Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος, Προς τον ίδιον υιόν Ρωμανόν, έκδ. G. Moravcsik R. Jenkins, Ιωάννης Σκυλίτσης, Σύνοψις Ιστοριών, έκδ. I. Turn (CFHB. 5) Berlin N. York 1973, σελ

12 12 Από τα μέσα του 10 ου αιώνα λοιπόν ολόκληρη η Κύπρος εντάχθηκε στο περιφερειακό διοικητικό σύστημα της Αυτοκρατορίας και αποτέλεσε ξεχωριστό θέμα με διοικητή έναν στρατηγό σταλμένο από την Κωνσταντινούπολη. Παρά τις επαναστατικές τάσεις ορισμένων από τους στρατηγούς αυτούς οι κάτοικοι του νησιού πέρασαν σε μία περίοδο ομαλότητας, και ιδιαίτερα η αυτοκέφαλη εκκλησία της Κύπρου γνώρισε περίοδο ακμής. Στην χερσόνησο της Καρπασίας η επιστροφή των κατοίκων στον τόπο τους και η γενικότερη ανανέωση αποτυπώνονται στην οικοδομική δραστηριότητα που επικρατεί στην περιοχή από τον 10 ο αιώνα και έπειτα. Παλαιοί ναοί επισκευάζονται, νέες εκκλησίες υψώνονται στη θέση των παλαιών ερειπωμένων βασιλικών, ενώ κτίζονται και εντελώς καινούριες εκκλησίες σε νέες θέσεις, οι περισσότερες σε ρυθμό σταυροειδούς με τρούλο. Σταδιακά οι ναοί διακοσμούνται με μνημειακές τοιχογραφίες εξαιρετικής τέχνης, όπως η Παναγία της Ακανθούς, η Παναγία στο Τρίκωμο, οι Αγιοι Θεόδωροι στο Βαθύλακα, ο Άγιος Φίλων των Αγριδίων κοντά στο Ριζοκάρπασο κ.α. Από τα εντελώς τελευταία χρόνια του 11 ου αιώνα οι σταυροφορίες των Δυτικών προς τους Αγίους Τόπους και στη συνέχεια η δημιουργία χριστιανικών κρατών στα παράλια της Παλαιστίνης και της Συρίας φέρνουν την Κύπρο στο προσκήνιο του ενδιαφέροντος τόσο των λαών της Δυτικής Ευρώπης όσο και του Βυζαντίου. Η θέση της Κύπρου αναβαθμίζεται γεωπολιτικά και γίνεται ο βασικός σταθμός ανεφοδιασμού των σταυροφόρων και των κρατών που αυτοί δημιούργησαν. Μεταφέρονται δηλαδή από την Κύπρο προς την Συρία και την Παλαιστίνη τρόφιμα, πολεμικά υλικά, ακόμη και ανθρώπινο δυναμικό. Παράλληλα η βυζαντινή κυβέρνηση της Κωνσταντινούπολης χρησιμοποίησε την Κύπρο ως βάση της διπλωματικής της δραστηριότητας απέναντι στα κράτη των σταυροφόρων. Το αποτέλεσμα ήταν οι κάτοικοι της Κύπρου κατά την περίοδο αυτή να πιεστούν απελπιστικά με βαριά φορολογία, για να μπορέσει η δυναστεία των Κομνηνών από την Κωνσταντινούπολη να ασκήσει την φιλόδοξη εξωτερική πολιτική της στην Ανατολή. Ο Νικόλαος Μουζάλων, ο οποίος υπηρέτησε για ένα μικρό χρονικό διάστημα στις αρχές του 12 ου αιώνα ως αρχιεπίσκοπος Κύπρου ( ) θα γράψει μεταξύ άλλων για την Κύπρο κατά την περίοδο αυτή «νήσον μάκαιραν, ουχί νήσον μακάρων» 11. Η Καρπασία ήταν η πιο κοντινή περιοχή της Κύπρου προς τα συριακά παράλια. Γι αυτό οι ναυτικοί οδηγοί (οι πορτουλάνοι) σημειώνουν με ακρίβεια τις 11 Νικολάου Μουζάλωνος, Στίχοι εν τη παραιτήσει αυτού γενόμενοι, εκδ. Σ. Δοανίδου, Ελληνικά 7 (1934), στ

13 13 αποστάσεις του ακρωτηρίου του Αγίου Ανδρέα από τις απέναντι ανατολικές ακτές. «Ο κάβος του Αγίου Ανδρέου με την Τρίπολιν (Τουρτούζα = Ταρτούζ) βλέπονται λεβάντε σιρόκο, μίλια 90» και «Ο Άγιος Ανδρέας με το Βερούτι (Βηρυτός) βλέπονται εις την κάρταν του σιρόκου εις την όστριαν μίλια ρο».φυσικά ανάλογες αποστάσεις δίνονται με βάση και την Αμμόχωστο. Η κατάσταση αλλάζει και πάλι από τα τελευταία χρόνια του 12 ου αιώνα. Το 1191 ο βασιλιάς της Αγγλίας Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος μετέχοντας στην Γ Σταυροφορία ακολούθησε τον θαλάσσιο δρόμο προς τους Αγίους Τόπους. Πλησιάζοντας προς το τέλος του πολύμηνου ταξιδιού του χρειάστηκε να αγκυροβολήσει στα νότια παράλια της Κύπρου για λόγους κακοκαιρίας και ανεφοδιασμού. Εκεί ήρθε σε σύγκρουση με τον Ισαάκιο Κομνηνό, ανεξάρτητο διοικητή τότε και απόλυτο κυρίαρχο του νησιού. Χωρίς μεγάλα εμπόδια ο Ριχάρδος κατέλαβε ολόκληρη την Κύπρο «και εκείθεν εις Παλαιστίνην κατέπλευσεν. Εν δε Κύπρω καταλείψας στράτευμα, ως οικείας της νήσου επεμελείτο και τα προς το ζην εκείθεν εφορολόγει», σύμφωνα με τις βυζαντινές πηγές 12. Η περίοδος της αποικιοκρατίας όμως δεν είχε ακόμη αρχίσει. Παίρνοντας το δρόμο της επιστροφής για την Αγγλία ο Ριχάρδος πούλησε την Κύπρο στους Ναΐτες Ιππότες της Παλαιστίνης και αυτοί με τη σειρά τους πούλησαν το νησί στον έκπτωτο βασιλέα της Ιερουσαλήμ Γκυ Λουζινιάν. Από το 1192 λοιπόν αρχίζει για την Κύπρο η περίοδος της Φραγκοκρατίας. Μια μακριά σειρά από βασιλείς της δυναστείας των Λουζινιάν κυβέρνησαν την Κύπρο για 300 περίπου χρόνια ως το 1489 με βάση το δυτικό φεουδαρχικό σύστημα. Ιδιαίτερα τα πρώτα χρόνια μετά την ίδρυση και την οργάνωση του ρηγάτου των Λουζινιάν οι ελληνόφωνοι και ορθόδοξοι κάτοικοι του νησιού υπέφεραν τα πάνδεινα. Έχασαν τις περιουσίες τους, οι περισσότεροι υποχρεώθηκαν να δουλέψουν ως πάροικοι στα κτήματα των Φράγκων φεουδαρχών και στον θρησκευτικό τομέα πιέστηκαν να αναγνωρίσουν την επικυριαρχία της Δυτικής Εκκλησίας και του Πάπα. Από τα τέλη του 12 ου αιώνα λοιπόν η Κύπρος έπαψε να αποτελεί τμήμα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, Η Βυζαντινή παράδοση όμως επέζησε στο νησί για πολλούς ακόμη αιώνες μέσα από τις καθημερινές συνήθειες των ντόπιων κατοίκων, μέσα από την ελληνική γλώσσα και κυρίως μέσα από το ορθόδοξο χριστιανικό δόγμα. Παράλληλα οι βυζαντινοί συγγραφείς των τελευταίων βυζαντινών αιώνων 12 Θεόδωρος Σκουταριώτης, Σύνοψις Χρονική. Έκδ. Κ. Σάθας, ΜΒ. Τ. Ζ σελ

14 14 βλέπουν την Κύπρο ως μία οικεία περιοχή με την οποία τους συνέδεαν μακροχρόνιοι πολιτισμικοί δεσμοί. Οι σχέσεις δηλαδή μεταξύ Βυζαντίου και Κύπρου δεν διακόπηκαν απότομα με την φραγκική κατάκτηση. Με το πέρασμα των αιώνων άλλωστε οι μεγάλες αντιθέσεις μεταξύ ξένων κατακτητών και ντόπιων κατακτημένων εξομαλύνθηκαν και οι Φράγκοι της Κύπρου άρχισαν να αισθάνονται περισσότερο Κύπριοι παρά Δυτικοί. Στο κράτος των Λουζινιάν η Χερσόνησος της Καρπασίας αποτέλεσε μια απομακρυσμένη και σχετικά παραμελημένη περιοχή.. Είναι γνωστά τα ονόματα Φράγκων φεουδαρχών που διατηρούσαν κτήματα στην Καρπασία, αλλά είναι αμφισβητήσιμο αν οι ίδιοι κατοικούσαν μόνιμα σε αυτά. Πιθανότατα έμεναν στην βασιλική αυλή στην Λευκωσία και σπάνια επισκέπτονταν τις μακρινές ιδιοκτησίες τους. Κτίστηκαν μάλιστα και κάποιες φραγκοεκκλησιές στην Καρπασία για τις ανάγκες των καθολικών φεουδαρχών και των υπαλλήλων τους την εποχή εκείνη. Οι εκκλησιαστικές ανακατατάξεις άλλωστε είναι εκείνες που έφεραν την Καρπασία πάλι στο προσκήνιο. Με απόφαση της Συνόδου της Αμμοχώστου του 1222, η οποία επισημοποιήθηκε με την Bula Cypria του πάπα της Ρώμης Αλεξάνδρου Δ το 1260 καταργήθηκαν οι 14 ορθόδοξες επισκοπές της Κύπρου και στη θέση τους έμειναν μόνο τέσσερις, ενώ δημιουργήθηκαν και τέσσερις επισκοπές δυτικών επισκόπων. Ο Λατίνος επίσκοπος Λευκωσίας ήταν ο αρχιεπίσκοπος Κύπρου, ενώ οι ορθόδοξοι επίσκοποι έπαψαν να έχουν την έδρα τους στις μεγάλες πόλεις του νησιού, όπου έδρευαν μόνο οι Λατίνοι επίσκοποι, και απομακρύνθηκαν σε μικρότερες πόλεις. Έτσι από τα μέσα περίπου του 13 ου αιώνα ο ορθόδοξος επίσκοπος Αμμοχώστου υποχρεώθηκε να εδρεύει στο Ριζοκάρπασο. Συγχέεται δηλαδή από την εποχή αυτή ο επίσκοπος Αμμοχώστου με τον επίσκοπο Καρπασίας, εφόσον μερικές φορές αναφέρεται ως επίσκοπος Καρπασέων, πρόεδρος Κωνσταντίας και Αμμοχώστου. Μία ακόμη μαρτυρία έρχεται να επιβεβαιώσει την αποξένωση της Καρπασίας από τις υπόλοιπες επαρχίες του κράτους των Λουζινιάν. Σύμφωνα με την αφήγηση του χρονικογράφου Λεοντίου Μαχαιρά το 1325 ο Ούγος Δ Λουζινιάν ( ), ένας από τους ικανότερους βασιλείς της δυναστείας, αποφάσισε να απαλλάξει το ρηγάτο από κακοποιούς, πειρατές, κλέφτες και ληστές. Συνέλαβαν τότε οι άνθρωποί του 100 άτομα τα οποία και θανάτωσαν. Και ενώ από κάθε άλλη περιοχή οι 14

15 15 συλληφθέντες δεν ξεπερνούσαν τους 6 ή 7, στην Καρπασία οι συλλήψεις κακοποιών ήταν διπλάσιες σε αριθμό και έφθασαν τις Τον 15 ο αιώνα η όλο και πιο έντονη παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο διαφόρων τουρκικών φύλων (Μαμελούκων και άλλων) και η παράλληλη σταδιακή εξασθένηση του κράτους των Λουζινιάν γιγάντωσαν και πάλι την πειρατεία και τις επιδρομές στην Κύπρο. «Ηρταν εις την Κύπρον εις το Καρπάσιν και εκουρσέψαν το και πήραν πολλά χωριά και ανθρώπους και εστράφησαν εις την Τουρκίαν» 14 γράφει ενδεικτικά ο Λεόντιος Μαχαιράς. Στα χρόνια της Βενετοκρατίας από το 1489 οι Βενετοί, που διαδέχτηκαν τους Λουζινιάν ως κυρίαρχοι της Κύπρου, φαίνεται ότι κατέβαλαν ουσιαστικές προσπάθειες για την βελτίωση της κατάστασης και την ασφάλεια του νησιού, αλλά ήταν πια αργά. Οι Οθωμανοί Τούρκοι επικρατούσαν με σταθερά βήματα στην Ανατολική Μεσόγειο και το 1570 κατέλαβαν την Καρπασία και ολόκληρη την Κύπρο (εκτός από την Αμμόχωστο που άντεξε μια πολιορκία 10 μηνών και παραδόθηκε στους Οθωμανούς τον Αύγουστο του 1571). Η μακριά περίοδος της Τουρκοκρατίας άρχιζε για την Κύπρο 120 χρόνια μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης και το συμβατικό τέλος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Άρχισα την ομιλία μου με μια μεσαιωνική περιγραφή του ανατολικού άκρου της Καρπασίας, του ακρωτηρίου του Αγίου Ανδρέα. Θα κλείσω με την περιγραφή της περιοχής της Καντάρας και του κάστρου της που δεσπόζει στην βόρεια παραλία της Κύπρου και ελέγχει την είσοδο στην Χερσόνησο, θεωρείται δηλαδή το δυτικό άκρο της Καρπασίας. Ας μην ξεχνάμε άλλωστε ότι από την μονή της Παναγίας της Κανταριώτισσας προέρχονται και οι πιο γνωστοί μάρτυρες της ορθοδοξίας κατά την περίοδο της μεγάλης καταπίεσης των ορθοδόξων από τους εκπροσώπους της Ρωμαϊκής Εκκλησίας. Είναι οι 13 μοναχοί της Καντάρας που αντιστάθηκαν σθεναρά, δεν αποδέχτηκαν την υποταγή στους παπικούς κληρικούς και υπέστησαν τελικά μαρτυρικό θάνατο το Η περιγραφή της Καντάρας που παραθέτω εδώ προέρχεται από τον ίδιο πορτουλάνο, που χρησιμοποίησα και στην αρχή: Η Καντάρα, το κάστρο, είναι απάνω εις ένα χαράκι ψηλόν από την θάλασσαν. Και από κάτω εις το κάστρο, κάτω εις την θάλασσαν, είναι πέτραις δύο και δείχνουν 13 Λεόντιος Μαχαιράς, Εξήγησις της γλυκείας χώρας Κύπρου, παράγραφος Λεόντιος Μαχαιράς, Εξήγησις, παρ.139. Πρβ. Γεώριος Βουστρώνιος, Διήγσις κρόνικας Κύπρου, παρ

16 16 ωσάν νησιά και είναι αλάργου από την γην μίλι ένα. Και έχουν νερά πολλά, καθάριο ψιμύθι. Από την Καντάραν ως την Κιρίνια είναι μίλια πενήντα.. B. Νεράντζη - Βαρμάζη 16

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Περίοδος των Αραβικών Επιδρομών - Μετοικεσία Κυπρίων. Φύλλο εργασίας

Περίοδος των Αραβικών Επιδρομών - Μετοικεσία Κυπρίων. Φύλλο εργασίας Περίοδος των Αραβικών Επιδρομών - Μετοικεσία Κυπρίων Φύλλο εργασίας 1. «Αυτό το έτος (Α.Μ. 6177=691 μ.χ.) ο Ιουστινιανός από ανοησία έλυσε την ειρήνη, την οποία είχε συνομολογήσει με τον (Χαλίφη) Abd al

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ"*-*

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ*-* Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΚΑΤοΡ1Α Η 3υζαντινή εποχή Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ ΚΑΤοΡ1Α Κωνσταντινούπολη, Μ' ένα λεωφορείο τριγυρνάμε όλοι μέσα στην πόλη, σελ. 59-63. Βυζαντινή αυτοκρατορία, Εμπορικοί δρόμοι, σελ 34 Μύθοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος

ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος ΟΙ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣ Η ιδέα των σταυροφοριών (σύμφωνα με επικρατέστερη άποψη) ήταν ξένη τότε στο Βυζάντιο. Η ιδέα των σταυροφοριών γεννιέται στη Δυτική Ευρώπη τον 11 ο αι., Οι αιτίες α. Η αναβίωση της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 15 Ο Δωδέκατος Αιώνας (β μέρος): Δυναστεία Αγγέλων: Ισαάκιος Β Άγγελος (1185-1195) - Αλέξιος Γ Άγγελος (1195-1203) - Ισαάκιος Β και Αλέξιος Δ Άγγελοι (1203-1204) - Αλέξιος Ε Μούρτζουφλος

Διαβάστε περισσότερα

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843)

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) μεγάλες εδαφικές απώλειες ενίσχυση ελληνικότητας νέοι θεσμοί πλαίσιο μέσα στο οποίον το Βυζάντιο

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Εισαγωγή - Η πιο παραμελημένη περίοδος της ιστορίας της Ελληνικής είναι η μεσαιωνική. Για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς, το

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ Εργασία της μαθήτριας:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εκκλησίες και εξωκλήσια Καρπασίας

Εκκλησίες και εξωκλήσια Καρπασίας Εκκλησίες και εξωκλήσια Καρπασίας Άγιος Θύρσος, Άγιος Φίλων, Απόστολος Ανδρέας από ναό Αγίας Τριάδας Ριζοκαρπάσου Εκκλησίες Αφέντρικας Χάρτης Leonida Attar (1542) Τουρκοκύπριοι και Τούρκοι στην Καρπασία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Μ. Γκιόλιας, Ο Κοσμάς ο Αιτωλός και η εποχή του, Αθήνα 1972 Ιωάννης Μενούνος, Κοσμά Αιτωλού Διδαχές, Αθήνα 1979 Αρτ. Ξανθοπούλου-Κυριακού, Ο

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Επιμέλεια έκθεσης Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, Νίκος Μπονόβας Mε την περιοδική έκθεση «Η τιμή του αγίου Μάμαντος στη Μεσόγειο: Ένας ακρίτας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των ΚΕΦ. 5. Η ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑ (726 843) πρωτεργάτες: Λέων Γ, Κωνσταντίνος Ε (Ίσαυροι) ιδεολογική βάση: ανεικονικές αντιλήψεις κατοίκων Ανατολικών επαρχιών επιχείρημα: η απεικόνιση του θείου δε συμβιβάζεται με

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

Οι κατεχόμενες εκκλησίες της Κύπρου.

Οι κατεχόμενες εκκλησίες της Κύπρου. Οι κατεχόμενες εκκλησίες της Κύπρου. ΠΡΙΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΕΙΣΒΟΛΗ 1974 ΜΕΤΑ ΣΗΜΕΡΑ Μια εργασία από τους μαθητές της Δ 2 Υπεύθυνη Δασκάλα Ελένη Μιχαήλ Το Μοναστήρι Του Απόστολου Αντρέα Το μοναστήρι του Αποστόλου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης

Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης 1 Η Μεσόγειος θάλασσα βρέχει την Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική Στην Ευρώπη βρέχει τις εξής χώρες: Ισπανία, Γαλλία,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στην Καβάλα. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα.

Ταξίδι στην Καβάλα. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Ταξίδι στην Καβάλα Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Ταξίδι στην Καβάλα Παρασκευή, 28 Αύγουστος 2015 Παραλία Άσπρης Άμμου Αφήνοντας την πόλη της Καβάλας

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Στρατηγικής σημασίας η θέση της Μάκρης / Κατοικήθηκε από την αρχαιότητα Οικισμός με διαρκή ανθρώπινη παρουσία από τα νεολιθικά χρόνια Ορατά στο κέντρο της σημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Μάθημα: Βυζαντινή Ιστορία ιδάσκουσα: Ειρήνη Χρήστου Ειρήνη Χρήστου Βυζαντινή Ιστορία Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά 1 Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης Ελληνικά 2 Ο Άγιος Νικόλαος της Στέγης Πήρε το όνομα του μετά την προσθήκη της δεύτερης Στέγης του ναού τον 13ον αιώνα, για την προστασία του από τα χιόνα και τη βροχή.

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Η Σύρος είναι νησί των Κυκλάδων. Πρωτεύουσά της είναι η Ερμούπολη, η οποία είναι πρωτεύουσα της Περιφέριας Νότιου Αιγαίου αλλά και του πρώην Νομού Κυκλάδων. Η Σύρος αναπτύχθηκε ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΡΙΖΩ ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ ΔΙΕΚΔΙΚΩ. Χριστίνα Ορφανίδη, Γ2 Ειρήνη Χήρα, Γ2 Σώτια Κωνσταντίνου, Γ2 Σχολική Χρονιά 2013-2014

ΓΝΩΡΙΖΩ ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ ΔΙΕΚΔΙΚΩ. Χριστίνα Ορφανίδη, Γ2 Ειρήνη Χήρα, Γ2 Σώτια Κωνσταντίνου, Γ2 Σχολική Χρονιά 2013-2014 ΓΝΩΡΙΖΩ ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ ΔΙΕΚΔΙΚΩ Χριστίνα Ορφανίδη, Γ2 Ειρήνη Χήρα, Γ2 Σώτια Κωνσταντίνου, Γ2 Σχολική Χρονιά 2013-2014 Γυμνάσια στην κατεχόμενη Κύπρο Το 1974 καταλαμβάνεται το 36,5% των δημοσίων σχολών Μέσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Αλλαγές στο Ενεργειακό Τοπίο Πολλά φαίνεται να αλλάζουν με την πρόσφατη συμφωνία για τα πυρηνικά με το Ιράν. Είναι φανερό πως

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Από την εποχή του εσποτάτου της Ηπείρου στα Βυζαντινά χρόνια στο νησί των Ιωαννίνων δημιουργήθηκαν Μονές και Ησυχαστήρια, που με την πάροδο του χρόνου η φήμη, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ

ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ Πραξικόπημα και Τουρκική Εισβολή Πεσόντες, Αγνοούμενοι και Θύματα Αιχμαλωσία

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού. Γιώργος Πρίμπας

Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού. Γιώργος Πρίμπας Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού Γιώργος Πρίμπας Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού. Φεύγοντας απ το λιμάνι του Περάματος για το λιμάνι των Παλουκιών της Σαλαμίνας, στο δεξί μας μέρος, βλέπουμε το νησί του Αγίου Γεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ

ΤΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΤΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ Το Χρονολόγιο της Εικονομαχίας αναφέρεται στην θεολογική και πολιτική διαμάχη που ξέσπασε στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία τον 8 ο και 9 ο αιώνα, γύρω από τη λατρεία των χριστιανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ Δ 1 ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΑΣΚΑΛΑ: ΕΛΕΝΑ ΠΕΤΡΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014

ΑΠΌ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ Δ 1 ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΑΣΚΑΛΑ: ΕΛΕΝΑ ΠΕΤΡΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 ΑΠΌ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ Δ 1 ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΑΣΚΑΛΑ: ΕΛΕΝΑ ΠΕΤΡΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 ΚΥΠΡΟΣ.νησί αγαπημένο Κωστή Παλαμά, «Το σπίτι που γεννήθηκα» Το σπίτι που γεννήθηκα κι ας το πατούν οι ξένοι στοιχειό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Κολόσσι : Φύση, Περιβάλλον και Άνθρωπος

Κολόσσι : Φύση, Περιβάλλον και Άνθρωπος Κολόσσι : Φύση, Περιβάλλον και Άνθρωπος Κατοικώ στο χωριό Κολόσσι στην οδό Αγίου Αυγουστίνου. Στη συνοικία που διαμένω τα σπίτια είναι κτισμένα σε μοντέρνα αρχιτεκτονική, ενώ στις υπόλοιπες περιοχές και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ Στο δρόµο Τρικάλων- Καλαµπάκας, 3 χιλιόµετρα πριν από ταμετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσόρισμα στην Αρχιεπισκοπή, Λευκωσία 10.02.2012

Καλωσόρισμα στην Αρχιεπισκοπή, Λευκωσία 10.02.2012 ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΤΑΤΟΥ MAR BECHARA BOUTROS RAI ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΡΩΝΙΤΩΝ 10-11-12-13 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 Καλωσόρισμα στην Αρχιεπισκοπή, Λευκωσία 10.02.2012

Διαβάστε περισσότερα

Α] Ερωτήσεις. 1. Πώς και πότε εκχριστιανίστηκαν οι Σλάβοι της Μοραβίας; 2. Για ποιους λόγους οδηγήθηκαν οι δύο Εκκλησίες στο Πρώτο Σχίσμα;

Α] Ερωτήσεις. 1. Πώς και πότε εκχριστιανίστηκαν οι Σλάβοι της Μοραβίας; 2. Για ποιους λόγους οδηγήθηκαν οι δύο Εκκλησίες στο Πρώτο Σχίσμα; Ιστορία του μεσαιωνικού & νεότερου κόσμου Τράπεζα Θεμάτων Κεφάλαιο 2 ο : Η εποχή της ακμής: Από τον τερματισμό της Εικονομαχίας ως το Σχίσμα των δύο Εκκλησιών (843 1054) Ενότητα 2.1. Προοίμιο της ακμής

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Θ.Α. ΑΜΕΛΙ ΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ - ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Β Γυµνασίου ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2013 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Ένα από τα πιο βασικά προβλήµατα προκλήσεις που έχει να αντιµετωπίσει ο καθηγητής που διδάσκει το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΦΩΤΗΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Η ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ Είναι η τέχνη της απεικόνισης ιερών προσώπων ή θρησκευτικών σκηνών Είναι η ζωγραφική παράσταση θρησκευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν;

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν; ΚΑΡΤΑ: α Πηγή 1: Κείμενο αρχαιολόγου Χιλιάδες ειδώλια, μικρά και μεγάλα, βρέθηκαν σε διάφορα ιερά της Κύπρου. Οι προσκυνητές αφιέρωναν τα ειδώλια στους θεούς και τις θέες τους. Πολλοί άνθρωποι όπως αγρότες,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας... 27 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΕΝΝΟΜΗ ΤΑΞΗ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΩΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας Ο τόπος µας Το σχολείο µας Πολιτισµός Η τάξη µας Ο ΤΟΠΟΣ ΜΑΣ Ανάµεσα στις ακτές του νοµού Μαγνησίας και τη Σκόπελο και απέναντι από το Πήλιο, βρίσκεται η Σκιάθος, ένα νησί µε έκταση 48 τετραγωνικά χιλιόµετρα.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 3: Βυζαντινή Επιστολογραφία: είδη - χαρακτηριστικά. Συνέσιος ο Κυρηναίος: Βίος και Έργο Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα έρθουν

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 3: Ιστορική Ανασκόπηση των Ισλαμικών Αυτοκρατοριών Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη Σελ. 122 3. Οι ανακαλύψεις α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων Η αναζήτηση νέων δρόμων είναι αναγκαία εξαιτίας : της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων

Διαβάστε περισσότερα

AΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ

AΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΖΗΝΩΝΑΣ Η καταγωγή του ήταν από το Κίτιο της Λάρνακας. Γεννήθηκε το 334π.Χ. Δίδαξε και πέθανε στην Αθήνα το 262 π.χ. τιμώμενος από τον Δήμο των Αθηναίων. Δημιούργησε την φιλοσοφική σχολή του στωικισμού,

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Στο ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας στη Κρήτη, έχουν εντοπιστεί από τους αρχαιολόγους τέσσερις θεατρικοί χώροι διαφορετικών εποχών.

Διαβάστε περισσότερα

Ύψωνας : Φύση, Περιβάλλον και Άνθρωπος

Ύψωνας : Φύση, Περιβάλλον και Άνθρωπος Ύψωνας : Φύση, Περιβάλλον και Άνθρωπος Κατοικώ στο Δήμο Ύψωνα. Το σπίτι μου βρίσκεται στην περιοχή του Αγίου Σιλά, στην οδό Διαγόρα. Κοντά στο σπίτι μου υπάρχουν αρκετά παλιά σπίτια τα οποία διατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014 Σίνα 14 & Ακαδημίας, τηλ. 210 3642707, φαξ. 201-3642707 e-mail: info@cosmorama.gr Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες 18 22 Απριλίου 2014 Μόνο σε εμάς θα βρείτε: Πλούσιες πρωινές ξεναγήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς

Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς Η αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδας Ο ορισμός του αυτοκεφάλου Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΕΝΤΕ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΡΑΚΑ ΗΜΗΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΠενταδAκτυλος. το βουνό της Παναγίας. l Του Άντρου Παυλίδη Ιστορικού-Ερευνητή

ΠενταδAκτυλος. το βουνό της Παναγίας. l Του Άντρου Παυλίδη Ιστορικού-Ερευνητή ΠενταδAκτυλος το βουνό της Παναγίας l Του Άντρου Παυλίδη Ιστορικού-Ερευνητή οροσειρά του Πενταδακτύλου, ολόκληρη κατεχόμενη από το καλοκαίρι του 1974, είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα από πολλές απόψεις:από

Διαβάστε περισσότερα

Επειδή ο μεσημβρινός τέμνει ξανά τον παράλληλο σε αντιδιαμετρικό του σημείο θα θεωρούμε μεσημβρινό το ημικύκλιο και όχι ολόκληρο τον κύκλο.

Επειδή ο μεσημβρινός τέμνει ξανά τον παράλληλο σε αντιδιαμετρικό του σημείο θα θεωρούμε μεσημβρινό το ημικύκλιο και όχι ολόκληρο τον κύκλο. ΝΑΥΣΙΠΛΟΪΑ Η ιστιοπλοΐα ανοιχτής θαλάσσης δεν διαφέρει στα βασικά από την ιστιοπλοΐα τριγώνου η οποία γίνεται με μικρά σκάφη καi σε προκαθορισμένο στίβο. Όταν όμως αφήνουμε την ακτή και ανοιγόμαστε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Βασικός

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007. http://www.ecclesia.gr/greeknews/default.asp. Ευχές στον Μακαριώτατο. Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων. ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα--

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007. http://www.ecclesia.gr/greeknews/default.asp. Ευχές στον Μακαριώτατο. Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων. ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα-- Σελίδα 1 από 5 ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα-- Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων Αναζήτηση ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007 Ευχές στον Μακαριώτατο Συνάντηση του Μακαριωτάτου με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Πληροφοριακό

Διαβάστε περισσότερα

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό 5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό Η Αµοργός, το νησί του ''Απέραντου Γαλάζιου'', βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο των Κυκλάδων, σε απόσταση 136 ναυτικών µιλίων από τον Πειραιά. Είναι µακρόστενο

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική αναδρομή του θεσμού της Μουσειακής Αγωγής. Α. Λειτουργία Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής ΛΕΥΚΩΣΙΑ.

Ιστορική αναδρομή του θεσμού της Μουσειακής Αγωγής. Α. Λειτουργία Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής ΛΕΥΚΩΣΙΑ. Ιστορική αναδρομή του θεσμού της Μουσειακής Αγωγής Α. Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής ΛΕΥΚΩΣΙΑ Λειτουργία Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής 2014-2015 Εφαρμογή νέου Εκπαιδευτικού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr)

Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr) Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr) Ενότητα 2: H ρωμαϊκή αυτοκρατορία: Εξάπλωση της κυριαρχίας της Ρώμης μέχρι το τέλος της Δημοκρατίας 1.). Η γεωγραφία

Διαβάστε περισσότερα