Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Κρήτης ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Κρήτης ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ"

Transcript

1 Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Κρήτης ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ µελετη αγορας στον ελαιοκοµικο κλαδο ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ: Σηφάκης Ιωάννης ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: Mανασσάκη Ελένη Μαρίνου Άννα ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2011

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο... 4 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑ Ο Η ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΡΗΤΙΚΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΕΜΠΟΡΙΟ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΑΛΥΣΙ Α ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΚΑΝΟΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο Ο ΕΛΑΙΟΚΟΜΙΚΟΣ ΚΛΑ ΟΣ ΣΤΗ ΧΩΡΑΣ ΚΑΙ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ Ο ΕΛΑΙΟΚΟΜΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Ο ΕΛΑΙΟΚΟΜΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΩΣ ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑ Ο Η ΚΟΑ ελαιολάδου πριν τη µεταρρύθµιση του Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΗΣ GATT Η ΚΟΑ ελαιολάδου µετά τη µεταρρύθµιση του ΤΟ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΙΣΧΥΟΝ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΦΟΡΕΙΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΓΟΡΩΝ

3 4.1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Ι ΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΑΓΟΡΑΣ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ Η ΙΕΘΝΗΣ ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ (του Β.Ψώνη, Γεν. Συµβούλου Β ΟΕΥ, ΥΠΕΞ) ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΙΣ ΙΕΘΝΕΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Τιµές ελαιολάδου σε Ελλάδα, Ισπανία και Ιταλία ΠΗΓΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ευρωπαϊκή Ένωση ως συνιστώσα των κύριων χωρών παραγωγής ελαιολάδου, ιστορικά, κατέχει την πρώτη θέση στην παγκόσµια παραγωγή. Με βάση τα δεδοµένα, το 80.2% από τη παγκόσµια παραγωγή, τον., παράγονται σε χώρες της περιοχής της Μεσογείου. Ο τοµέας παραγωγής ελαιολάδου στην Ευρώπη αντιµετωπίζει σήµερα αρκετές πιέσεις για εξεύρεση νέων µεθόδων παραγωγής. Παρά την αύξηση της παγκόσµιας κατανάλωσης (λόγω της ευρείας αναγνώρισης των ευεργετικών αποτελεσµάτων του ελαιολάδου στην υγεία); άλλες παραγωγικές χώρες όπως η Τουρκία, η Συρία και η Τυνησία µπαίνουν δυναµικά στην αγορά και ενισχύουν τον ανταγωνισµό, απειλώντας τη κυρίαρχη θέση των Ευρωπαίων παραγωγών. Στην παρούσα εργασία γίνεται µία προσπάθεια καταγραφής των στοιχείων του κλάδου του ελαιολάδου. Συγκεκριµένα στο πρώτο κεφάλαιο αναφερόµαστε στην µορφολογία της ελιάς και παρατίθενται ιστορικά στοιχεία για το δέντρο τον καρπό και τα παράγωγα της. Παράλληλα παρατίθενται στοιχεία που καθορίζουν την ποιότητα του ελαιολάδου όπως και συγκριτικά στοιχεία του κρητικού µε τα υπόλοιπα. Στο δεύτερο κεφάλαιο αναλύεται το εµπόριο ελαιολάδου και συγκεκριµένα η αλυσίδα εµπορίας ελαιολάδου και οι κανόνες εµπορίας Στο επόµενο κεφάλαιο αναλύονται τα στοιχεία του κλάδου τόσο σε εθνικό όπως και σε διεθνές επίπεδο, ενώ παρατίθενται στοιχεία εµπορίου, πολιτικές εφαρµογής για το ελαιόλαδο, και φορείς στήριξης του ελαιολάδου. Στο τελευταίο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στις ανάλυση των αγορών ελαιολάδου κυρίως στις µεσογειακές χώρες ενώ παρατίθεται στοιχεία άρθρων και διαδικτυακών πηγών οι οποίες ασχολούνται µε το θέµα. Τέλος παρατίθενται στο παράρτηµα οι τιµές του ελαιολάδου στην Ελλάδα, Ιταλία και Ισπανία και αναφέρονται οι πηγές και η βιβλιογραφία. 3

5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑ Ο 4

6 1.1 Η ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Η ελιά είναι αειθαλές, καρποφόρο δέντρο, που ονοµάζεται συνηθέστερα ελαιόδεντρο και είναι πολύτιµο για τον καρπό του, ο οποίος αποτελεί βασικό µέσο διατροφής. Είναι ανώτερο φυτό, ανήκει και έδωσε το όνοµα της σε µια οικογένεια φυτών τους Ελαιϊδες. Το δέντρο της ελιάς είναι αιωνόβιο και φτάνει σε ύψος µέτρα. Οι ρίζες της σε άγονα εδάφη φθάνουν σε βάθος 5 10 µέτρα, αλλά σε γόνιµα εδάφη αναπτύσσονται επιπόλαια και µε την πάροδο του χρόνου και τη διάβρωση του εδάφους µένουν εκτεθειµένες στον αέρα. Ανθίζει τους µήνες Απρίλιο και Μάιο και ευδοκιµεί σε ήπιες και ξηρές περιοχές δηλαδή σε περιοχές µε κλίµα που χαρακτηρίζεται από µαλακό και υγρό χειµώνα και ξηρό και θερµό καλοκαίρι. Γι αυτό το λόγο προτιµά τις παραθαλάσσιες περιοχές στις οποίες οι µεταβολές της θερµοκρασίας δεν είναι µεγάλες και απότοµες. Οι χαµηλές θερµοκρασίες Οι χαµηλές θερµοκρασίες αλλά και οι πολύ υψηλές όταν συνοδεύονται από ξηρούς ανέµους προκαλούν ζηµιές στο δέντρο. Η ελιά µπορεί να αναπτυχθεί σε φτωχά και ξηρά εδάφη και το γεγονός αυτό εξασφαλίζει τη µακροζωία και τη διατήρηση της παραγωγικότητας της. (ΤΣΑΚΙΛΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ, ΑΝΤΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΞΑΓΩΓΩΝ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ) Σε µια σειρά ετών παραγωγής ενός ελαιώνα παρατηρείται µεγάλη διακύµανση στο ύψος της παραγωγής. Η εξήγηση που δίνεται σ αυτή τη µεγάλη ανοµοιοµορφία είναι πολύπλοκη και γι αυτό δεν είναι ποτέ ικανοποιητική. ιαφορετικά συµπεράσµατα βγαίνουν από την εξέταση της παραγωγικότητας ενός ελαιώνα στο σύνολό του, παρά από την εξέτασή της σε κάθε δέντρο του ελαιώνα ξεχωριστά. Η εξέταση αυτή δείχνει ότι ενώ µερικά δέντρα του ελαιώνα καρπίζουν άφθονα µια χρονιά, άλλα του ίδιου ελαιώνα δίνουν τον ίδιο χρόνο µικρή ή ελάχιστη σοδειά. Πολλές φορές πάλι, όλα τα δέντρα του ελαιώνα ή τα πιο πολλά καρποφορούν άφθονα ακόµα και δύο συνεχόµενες χρονιές, αν και η περίπτωση αυτή είναι σπάνια. Έτσι παρατηρούνται µεγάλες διακυµάνσεις στην παραγωγή του ελαιώνα ανά ένα ή δύο έτη. Το φαινόµενο αυτό επηρεάζει άµεσα τις ετήσιες τιµές παραγωγού τόσο στο 5

7 ελαιόλαδο όσο και στη βρώσιµη ελιά εξαιτίας των διακυµάνσεων της προσφερόµενης ποσότητάς τους στην αγορά. 1.2 ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η καταγωγή του ελαιόδεντρου δεν έχει προσδιορισθεί µε ακρίβεια. Χάνεται στους θρύλους και στις παραδόσεις των λαών γύρω απ τη Μεσόγειο. Αυτό είναι φυσικό, αφού το δέντρο της ελιάς είναι στενά δεµένο µε την ιστορία των µεσογειακών λαών. Το ελαιόδεντρο είναι τυπικός εκπρόσωπος του µεσογειακού κλίµατος. Η λεκάνη της Μεσογείου παρέχει ιδεώδες περιβάλλον από πλευράς κλιµατολογικών και τοπογραφικών συνθηκών για την ελαιοκαλλιέργεια και δε γεννιέται αµφιβολία ότι η ελιά αυτοφυόταν σ αυτή την περιοχή από την εποχή που ο άνθρωπος ανακάλυψε τη γεωργία. Πολλοί ιστορικοί συγγραφείς θεωρούν ως πιο πιθανό τόπο προέλευσης της ελιάς την περιοχή της Συρίας και της Μικράς Ασίας. Αυτό το στηρίζουν στο γεγονός ότι οι πλαγιές των βουνών στη βόρεια Συρία, κοντά στα σύνορα της Τουρκίας είναι σκεπασµένες από αγριελιές. Εντούτοις, αγριελιές απαντούν διάσπαρτες σ όλη τη λεκάνη της Μεσογείου, στα βόρεια παράλια της Αφρικής, στην Ισπανία, στην Ελλάδα και στην Τουρκία. Κατ άλλους συγγραφείς τόπος προέλευσής της είναι η Αφρική (Αβησσυνία, Αίγυπτος). Στην περιοχή αυτή καλλιεργήθηκε συστηµατικά από τους σηµιτικούς λαούς και διαδόθηκε στην Κύπρο και στα βόρεια παράλια της Αφρικής (Μαρόκο, Αλγερία, Τυνησία κ.λ.π.). Η ελιά µε εστία προέλευσης τη βόρεια Συρία διαδόθηκε στα ελληνικά νησιά και στην ηπειρωτική Ελλάδα από τους Φωκείς και το 600 π.χ. πέρασε στην Ιταλία, τη Σικελία και τη Σαρδηνία. Τέλος, στην Ισπανία έφτασε διαµέσου δύο δρόµων, του ελληνορωµαϊκού και του σηµιτικού (Άραβες). Αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι ορισµένες ισπανικές ποικιλίες έχουν ονοµασίες λατινικές, ενώ άλλες αραβικές. Ο καρπός του ελαιόδεντρου λέγεται aceituna και το ελαιόλαδο aceite (λέξεις αραβικές), ενώ το δέντρο ονοµάζεται olivo (λέξη λατινική). Περίεργο είναι ότι η ελιά δεν ήταν αυτοφυής στο Νέο Κόσµο, σε περιοχές µε παρόµοιο κλίµα προς το µεσογειακό, αλλά µεταφυτεύτηκε εκεί από τους 6

8 πρώτους Ισπανούς αποίκους το 18ο αιώνα. Σε µεταγενέστερη εποχή µεταφέρθηκε από Ιταλούς µετανάστες στην Αυστραλία. Στην Ελλάδα η ελιά καλλιεργείται από αρχαιοτάτων χρόνων, όπως αποδεικνύεται από τα ευρήµατα των ανασκαφών. Για παράδειγµα στις Μυκήνες βρέθηκε κοµµάτι ασηµένιου αγγείου που απεικονίζει µια ελιά, ενώ στην ίδια περιοχή οι Σλήµαν και Τούντας βρήκαν πυρήνες ήµερης ελιάς. Στη Θήρα και στη Κνωσό βρέθηκαν τοιχογραφίες µε θέµα την ελιά καθώς και συσκευές που έµοιαζαν µε ελαιοπιεστήρια. Έτσι, η καλλιέργεια της ελιάς στην Κρήτη τοποθετείται µεταξύ 2000 και 1500 π.χ. (Kiritsakis, 1991). Από τον καιρό της προϊστορίας τα προϊόντα διατροφής της ελιάς ήταν απαραίτητα στη ζωή µας. Και δεν ήταν άλλα από τη βρώσιµη ελιά και το λάδι. Αν και πέρασαν χιλιάδες χρόνια καλλιέργειας ο βασικός αντικειµενικός σκοπός της δεν άλλαξε. Παραµένει ο καρπός της και το λάδι. Με την ανάπτυξη όµως της επιστήµης στην πρακτική της µορφή από την ελιά πήραµε και άλλα προϊόντα. Μερικά αυξάνουν τον αριθµό των θρεπτικών ουσιών, όπως η µαργαρίνη, µε την υδρογόνωση ραφιναρισµένων λαδιών από την επεξεργασία δεύτερων λαδιών. Επίσης εκµεταλλευόµαστε τον ελαιοπυρήνα κι απ αυτόν βγαίνει µε εκχύλιση το πυρηνέλαιο. Εκτός αυτού µε την αποξήρανση του πυρήνα παράγονται καύσιµα ζωοτροφές, φουρφουρόλη και οργανικά οξέα. Τέλος από τα κατακάθια της ελαιοποίησης, τη λεγόµενη µούργα, προκύπτουν λάδια κατάλληλα για σαπούνια. (ΤΣΑΚΙΛΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ, ΑΝΤΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΞΑΓΩΓΩΝ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ) 1.3 Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ Σύµφωνα µε την Ευρωπαϊκή Ένωση, το ελαιόλαδο διακρίνεται στις εξής κατηγορίες: Εξαιρετικό Παρθένο Ελαιόλαδο Ανώτερη κατηγορία ελαιολάδου που έχει παραχθεί µόνο µε φυσικές και µηχανικές διαδικασίες, µε εξαιρετικό άρωµα και γεύση και µε ελεύθερη οξύτητα όχι µεγαλύτερη από 0,8%. 7

9 Παρθένο Ελαιόλαδο Ελαιόλαδο που έχει παραχθεί µόνο µε φυσικές και µηχανικές διαδικασίες, µε καλά οργανοληπτικά χαρακτηριστικά και µε ελεύθερη οξύτητα όχι µεγαλύτερη από 2,0%. Ελαιόλαδο Λαµπαντέ Παρθένο ελαιόλαδο που έχει υποστεί επεξεργασία (ραφινάρισµα) και µε ελεύθερη οξύτητα που υπερβαίνει το 2,0%. Εξευγενισµένο Ελαιόλαδο Ελαιόλαδο που έχει παραχθεί από εξευγενισµένα παρθένα ελαιόλαδα και µε ελεύθερη οξύτητα όχι µεγαλύτερη από 0,3%. Σύνθετο Ελαιόλαδο Ελαιόλαδο που αποτελείται από ανάµειξη εξευγενισµένου ελαιολάδου και παρθένων ελαιολάδων, εκτός από το ελαιόλαδο λαµπαντέ και µε ελεύθερη οξύτητα όχι µεγαλύτερη από 1,0%. Ακατέργαστο Πυρηνέλαιο Λάδι που λαµβάνεται από τους πυρήνες της ελιάς κατόπιν επεξεργασίας µε διαλύτες ή µε φυσικά µέσα ή έλαιο που αντιστοιχεί, µε εξαίρεση ορισµένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, σε ελαιόλαδο λαµπαντέ. Εξευγενισµένο Πυρηνέλαιο Λάδι που λαµβάνεται από τον εξευγενισµό του ακατέργαστου πυρηνελαίου και µε ελεύθερη οξύτητα όχι µεγαλύτερη από 0,3%. Πυρηνέλαιο Λάδι που αποτελεί το µείγµα εξευγενισµένου πυρηνελαίου και παρθένων ελαιολάδων, εκτός από το ελαιόλαδο λαµπαντέ, µε οξύτητα όχι µεγαλύτερη από 1,0%. 8

10 Εκτός τις ανωτέρω κατηγορίες ελαιολάδου, το προϊόν διακρίνεται επίσης σε: Ελαιόλαδο Π.Ο.Π. (Προστατευόµενης Ονοµασίας Προέλευσης) Πρόκειται για Εξαιρετικό Παρθένο Ελαιόλαδο, το οποίο παράγεται στα συγκεκριµένα γεωγραφικά όρια κάποιας περιοχής και τα χαρακτηριστικά του οφείλονται κυρίως ή αποκλειστικά στο γεωγραφικό αυτό περιβάλλον. Το περιβάλλον αυτό περιλαµβάνει τους φυσικούς και ανθρώπινους παράγοντες και η παραγωγή, η µεταποίηση και η επεξεργασία του προϊόντος λαµβάνουν χώρα στην οριοθετηµένη γεωγραφική περιοχή. Η τυποποίησή τους γίνεται σε αριθµηµένα µπουκάλια. Ελαιόλαδο Π.Γ.Ε. (Προστατευόµενης Γεωγραφικής Ένδειξης) Πρόκειται για Εξαιρετικά Παρθένο Ελαιόλαδο, του οποίου µια συγκεκριµένη ποιότητα ή φήµη ή άλλο χαρακτηριστικό µπορούν να αποδοθούν στη γεωγραφική του προέλευση και του οποίου η παραγωγή ή /και η µεταποίηση ή/και η επεξεργασία πραγµατοποιούνται στην οριοθετηµένη γεωγραφική περιοχή. Ελαιόλαδο Προϊόν Οργανικής Καλλιέργειας Πρόκειται για Εξαιρετικό Παρθένο ή Παρθένο Ελαιόλαδο, το οποίο προέρχεται από ελαιώνες στους οποίους εφαρµόζονται οι κανόνες της βιολογικής καλλιέργειας. Όλη η διαδικασία, από την καλλιέργεια έως και την εµφιάλωση, ελέγχονται από ειδικούς Οργανισµούς Πιστοποίησης και το ελαιόλαδο συνοδεύεται από ειδικές αναλύσεις που πιστοποιούν την έλλειψη υπολειµµάτων χηµικών ουσιών στο τελικό προϊόν. Οι κατηγορίες Π.Ο.Π. και Π.Γ.Ε., έχουν την έγκριση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και υπόκεινται σε αυστηρούς εθνικούς και κοινοτικούς ελέγχους. Μέχρι σήµερα έχουν αναγνωριστεί οκτώ Κρητικά προϊόντα Προστατευόµενης Ονοµασίας Προέλευσης (Π.Ο.Π.) και ένα προϊόν Προστατευόµενης Γεωγραφικής Ένδειξης (πίνακας 5, παράρτηµα 1). Γενικά, το ελαιόλαδο είναι ένα προϊόν που είναι πολύ εύκολο να νοθευτεί. Ο πιο συνηθισµένος τρόπος νοθείας είναι µε σπορέλαια, καθώς και µε ζωικά λίπη και εστέρες, πράγµα όµως σπάνιο. Η νοθεία παρατηρείται κυρίως στο χύµα ελαιόλαδο 9

11 που διατίθεται στην αγορά, γεγονός που δυστυχώς είναι δύσκολο για τον καταναλωτή να το καταλάβει. Τα κριτήρια για το προσδιορισµό του ελαιολάδου και είναι. Η Οξύτητα Αποτελεί το βασικότερο κριτήριο αξιολόγησης για τη ποιότητα του ελαιολάδου. Με βάση αυτό το κριτήριο διαχωρίζεται σε βιοµηχανικό και βρώσιµο. Η Οξείδωση Ο προσδιορισµός της γίνεται µε τη µέτρηση των υπεροξειδίων, την απορρόφηση στο υπεριώδες φάσµα και άλλες τεχνικές. Τα Οργανοληπτικά χαρακτηριστικά Η γεύση εξαρτάται από τη παρουσία των πτητικών συστατικών, από τα λιπαρά οξέα (ελαικό και λινελαικό οξύ) και τις πολυφαινόλες. Προσδιορίζονται µε το Panel Test. Το Χρώµα Το είδος των λιποδιαλυτών χρωστικών, οι οποίες επικρατούν στον ελαιόκαρπο κατά το στάδιο της συγκοµιδής, καθορίζει το χρώµα του ελαιολάδου. Οι ποιοτικές κατηγορίες του ελαιολάδου είναι: Παρθένο ελαιόλαδο. Είναι το ελαιόλαδο το οποίο παραλαµβάνεται από τον καρπό µόνο µε µηχανικές µεθόδους ή άλλες φυσικές επεξεργασίες σε συνθήκες που δεν προκαλούν αλλοίωση του ελαίου και αυτό το οποίο δεν έχει υποστεί καµία άλλη επεξεργασία πλην της πλύσης, της µετάγγισης, της φυγοκέντρισης και της διήθησης. Αποκλείεται από την κατηγορία αυτή το έλαιο που λαµβάνεται µε διαλύτες και κάθε µείγµα άλλων λαδιών. Το παρθένο ελαιόλαδο κατατάσσεται στις εξής κατηγορίες. Εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο. Παρθένο ελαιόλαδο µε οξύτητα εκφρασµένη σε ελαϊκό οξύ όχι πάνω από 0,8 γρ./100γρ. Παρθένο ελαιόλαδο ή φίνο. Παρθένο ελαιόλαδο µε οξύτητα όχι πάνω από 2 γρ./100γρ. 10

12 Ελαιόλαδο λαµπάντε. Παρθένο ελαιόλαδο µε οξύτητα πάνω από 2 γρ./100γρ. Προορίζεται για βιοµηχανική χρήση ή εξευγενισµό (ραφινάρισµα). Εξευγενισµένο ελαιόλαδο (refined olive oil). Ελαιόλαδο λαµβανόµενο από τον εξευγενισµό παρθένων ελαιόλαδων λαµπάντε µε οξύτητα όχι πάνω από 0,3 γρ./100γρ. Ελαιόλαδο (pure olive oil). Ελαιόλαδο αποτελούµενο από εξευγενισµένα ελαιόλαδα και παρθένα ελαιόλαδα, µε οξύτητα όχι πάνω από 1 γρ./100γρ. Ακατέργαστο πυρηνέλαιο. Ελαιόλαδο που λαµβάνεται από τους πυρήνες της ελιάς κατόπιν επεξεργασίας µε διαλύτες ή µε φυσικά µέσα. Εξευγενισµένο πυρηνέλαιο. Ελαιόλαδο που λαµβάνεται από τον εξευγενισµό του ακατέργαστου πυρηνελαίου του οποίου η οξύτητα δεν µπορεί να υπερβαίνει τα 0,3 γρ./100 γρ. Πυρηνέλαιο. Ελαιόλαδο που αποτελείται από µείγµα εξευγενισµένου πυρηνελαίου και παρθένων ελαιόλαδων, εκτός από το ελαιόλαδο λαµπάντε, του οποίου η οξύτητα δεν µπορεί να υπερβαίνει το 1 γρ./100 γρ. 1.4 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΡΗΤΙΚΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ Το κύριο χαρακτηριστικό του Κρητικού ελαιολάδου, που το καθιστά ιδιαίτερα ανταγωνιστικό, είναι η ποιότητά του. Σήµερα πάνω από το 95% της παραγωγής ελαιολάδου στην Κρήτη είναι έξτρα παρθένο ελαιόλαδο (στοιχεία Σ.Ε. Η.Κ.). Πρόκειται για ελαιόλαδο χαµηλής οξύτητας, µε ευχάριστη οσµή και εξαιρετική γεύση. Τα ποιοτικά αυτά χαρακτηριστικά του Κρητικού ελαιολάδου οφείλονται στο ήπιο κλίµα που επικρατεί στο νησί, ιδιαίτερα κατά την περίοδο του φθινοπώρου και του χειµώνα, περίοδο κατά την οποία δηµιουργείται το λάδι στον καρπό. Επίσης, λόγω των καλών καιρικών συνθηκών, η συγκοµιδή και η µεταφορά του ελαιοκάρπου για ελαιοποίηση γίνεται σε σύντοµο χρονικό διάστηµα και µε την βοήθεια των εξελιγµένων τεχνικών που χρησιµοποιούνται από τα ελαιουργεία σήµερα στην Κρήτη, παράγεται ελαιόλαδο υψηλής ποιότητας. Η εξαιρετική αυτή ποιότητα του Κρητικού ελαιολάδου αποδεικνύεται και από το πλήθος των διεθνών βραβείων που έχουν απονεµηθεί στα Κρητικά ελαιόλαδα, 11

13 καθώς και από τις διακρίσεις που έχουν κερδίσει σε διεθνείς και παγκόσµιους διαγωνισµούς. Ένα παράδειγµα των παραπάνω είναι το βραβείο ποιότητας ελαιολάδου «Mario Solinas», το οποίο απονεµήθηκε το 2004 στον Συνεταιρισµό Πλατάνου Κισσάµου, που κατέλαβε την 4η θέση και στην Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισµών Ηρακλείου, που κατέλαβε την 5η. Επιπλέον, είναι πολύ σηµαντικό να αναφερθεί το γεγονός ότι η µεγάλη ζήτηση που υπάρχει για το Κρητικό ελαιόλαδο από χώρες του εξωτερικού είτε για κατανάλωσή του είτε για χρήση του σε παραγωγή άλλων ελαιολάδων, αποδεικνύει την υψηλή του ποιότητα. 12

14 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΕΜΠΟΡΙΟ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ 13

15 2.1 ΑΛΥΣΙ Α ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ Η αλυσίδα εµπορίας του ελαιολάδου στην Ελλάδα είναι σχετικά περίπλοκη. Οι φορείς που εµπλέκονται σ αυτήν είναι πολλοί. Οι βασικοί κρίκοι της αλυσίδας εµπορίας του ελαιολάδου είναι οι παραγωγοί, οι συνεταιριστικές οργανώσεις, τα ελαιουργεία, οι ιδιωτικές επιχειρήσεις, οι χονδρέµποροι, οι αλυσίδες τροφίµων και οι εξαγωγείς. Παραγωγοί και συνεταιριστικές οργανώσεις Ο πρώτος και ο βασικός κρίκος της αλυσίδας είναι οι παραγωγοί. O βασικός και κύριος στόχος των παραγωγών είναι η εξασφάλιση ενός σταθερού εισοδήµατος µε προοπτικές βελτίωσης. Το ποσοστό των Ελλήνων µικροκαλλιεργητών είναι µεγάλο και στοχεύουν στην εξασφάλιση ενός συµπληρωµατικού εισοδήµατος και στην κάλυψη των ετήσιων αναγκών τους σε ελαιόλαδο. Τέλος, βασικός στόχος όλων των παραγωγών είναι η παραγωγή ενός ποιοτικού προϊόντος που προκύπτει από την κατάλληλη φροντίδα των ελαιοδένδρων, τον τρόπο συλλογής του ελαιοκάρπου και τη γρήγορη επεξεργασία από τα ελαιουργεία. Ελαιουργεία Tα ελαιουργεία είναι οι χώροι στους οποίους γίνεται η σύνθλιψη του καρπού της ελιάς και παράγεται το ελαιόλαδο. Στην πλειοψηφία τους τα ελαιοτριβεία είναι ιδιωτικών συµφερόντων, ενώ πολύ λίγα είναι συνεταιριστικά (ανήκουν σε ενώσεις γεωργών). Τα περισσότερα ελαιουργεία βρίσκονται στη Πελοπόννησο και στη Κρήτη, όπου παράγεται και η µεγαλύτερη ποσότητα ελληνικού ελαιολάδου. Η λειτουργία των ελαιοτριβείων στηρίζεται στην ποσότητα ελαιολάδου την οποία µπορούν να κατακρατήσουν από τους ελαιοπαραγωγούς πελάτες τους, το λεγόµενο «δικαίωµα». Το «δικαίωµα» τις προηγούµενες χρονιές κυµαινόταν µεταξύ 10 και 15% στα ελαιοτριβεία της Ελλάδας. Στα πλαίσια του ανταγωνισµού ο κάθε ελαιοτριβέας µπορεί να καθορίσει από µόνος του το «δικαίωµα» κάθε χρονιάς µε σκοπό τη µεγιστοποίηση των κερδών του. Όµως τα τελευταία χρόνια συνηθίζεται η συγκέντρωση των ιδιοκτητών ανά µεγάλες περιοχές όπου οριοθετούν ένα πλαφόν στο 14

16 ποσοστό του «δικαιώµατος» και συµφωνούν να µην προσφέρουν ποσοστό στους πελάτες τους κάτω απ αυτό. Μ αυτό τον τρόπο καταφέρνουν να δηµιουργήσουν περίπου ένα καθεστώς ολιγοπωλίου σε κάθε περιοχή το οποίο δεν αφήνει περιθώρια επιλογής στους ελαιοπαραγωγούς της µονάδας που τους προσφέρει οικονοµικότερους όρους συνεργασίας. Βέβαια αυτό το γεγονός οι ελαιοτριβείς δεν το εκµεταλλεύονται στο έπακρο και ορίζουν µια λογική τιµή «δικαιώµατος» γιατί γνωρίζουν πως οι παραγωγοί έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν το δρόµο της παραγωγής βρώσιµης ελιάς. (ΤΣΑΚΙΛΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ, ΑΝΤΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΞΑΓΩΓΩΝ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ) Μετά την εξαγωγή του ελαιολάδου από τα ιδιωτικά ή συνεταιριστικά ελαιοτριβεία, ένα σηµαντικό ποσοστό ελαιολάδου κατευθύνεται στην αυτοκατανάλωση (παραγωγοί), ενώ το υπόλοιπο διακινείται είτε σε καταναλωτές, είτε σε χονδρέµπορους, είτε σε συνεταιρισµούς. Οι πωλήσεις αυτές στο µεγαλύτερό τους ποσοστό γίνονται σε χύµα µορφή και αποτελεί το µεγαλύτερο µειονέκτηµα στην αλυσίδα εµπορίας του ελληνικού ελαιολάδου. Τυποποιητήρια Ένας άλλος κρίκος της αλυσίδας είναι τα τυποποιητήρια όπου πραγµατοποιείται η τυποποίηση του ελαιολάδου. Το πολύ µεγάλο ποσοστό είναι ιδιωτικών συµφερόντων, ενώ είναι λίγα τα συνεταιριστικά. Η ποσότητα τυποποιηµένου ελαιολάδου που διακινείται στην Ελλάδα είναι µικρή καθώς το µεγαλύτερο µέρος διακινείται σε µορφή χύµα. Τα τυποποιητήρια παραλαµβάνουν το ελαιόλαδο από τα ελαιουργεία είτε ιδιωτικά είτε συνεταιριστικά. Η αγορά του τυποποιηµένου ελαιολάδου σηµείωσε σηµαντική ανάπτυξη κατά τη δεκαετία του 80. χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι η συµµετοχή του τυποποιηµένου από 19,28% το 1980 έφθασε το 92,79% την περίοδο 1990 / 1991 (ΣΕΒΙΤΕΛ). Από εκεί και πέρα παρουσιάστηκε έντονη κάµψη στις πωλήσεις του τυποποιηµένου ελαιολάδου, λόγω της αύξησης της τιµής του και της κατάργησης της ενίσχυσης στην κατανάλωση των τυποποιητικών οµάδων. Στον κλάδο του τυποποιηµένου ελαιολάδου κυριαρχούν δύο εταιρείες, η ΜΙΝΕΡΒΑ και η ΕΛΑΪΣ. Η ευκολία εισόδου στον κλάδο δηµιούργησε πολλές µικρές τυποποιητικές µονάδες, είτε οικογενειακού χαρακτήρα είτε συνεταιριστικών 15

17 συµφερόντων. Έγιναν πολλές επενδύσεις σε υλικοτεχνική υποδοµή, χωρίς όµως να συµπεριλαµβάνεται η προώθηση των προϊόντων στην αγορά διαµέσου κατάλληλων στρατηγικών marketing, µε αποτέλεσµα να δηµιουργηθούν προβλήµατα επιβίωσης αυτών των µονάδων (Ζαµπούνης και Πατσής, 1997). Γίνεται έντονη προσπάθεια από τις κυρίαρχες τυποποιητικές µονάδες του χώρου να αναπτύξουν την αγορά του τυποποιηµένου ελαιολάδου µε ενηµέρωση και εκπαίδευση του Έλληνα καταναλωτή για την ποιότητα του ελληνικού τυποποιηµένου προϊόντος. Οι εταιρείες του κλάδου έχουν ως στόχο τη σταθερή βελτίωση του ελαιολάδου για να προστατέψουν τη φήµη τους και να ικανοποιήσουν τους καταναλωτές. Χονδρέµποροι και εξαγωγείς Οι χονδρέµποροι και οι εξαγωγείς αποτελούν κι αυτοί µέρος της αλυσίδας εµπορίου του ελληνικού ελαιολάδου. Οι πρώτοι παρεµβάλλονται σε πολλά στάδια της εµπορίας, όπως, στην πώληση ελαιολάδου από τα ελαιουργεία στα τυποποιητήρια και από αυτά στις αλυσίδες τροφίµων και στους εξαγωγείς. Οι τελευταίοι αναλαµβάνουν τις εξαγωγές του προϊόντος στην εξωτερική αγορά. Το µεγαλύτερο ποσοστό της συνολικής παραγωγής κατευθύνεται στην εσωτερική αγορά, ενώ το πλεόνασµα του κάθε έτους τροφοδοτείται κυρίως στην αγορά της Ιταλίας και σε άλλες χώρες. Το χαρακτηριστικό των εξαγωγών προς την ιταλική αγορά είναι ότι γίνονται σε χύµα µορφή, γεγονός που αποτελεί βασικό µειονέκτηµα για την καθιέρωση του ελληνικού ελαιολάδου στις αγορές του εξωτερικού. Η Ιταλία απορροφά σηµαντικές ποσότητες εξαιρετικά παρθένου ελαιόλαδου µε αποτέλεσµα να ελέγχει τις τιµές στην εσωτερική αγορά (Χανιωτάκης και Τζίµητρα, 1996). Ο κύριος στόχος των χονδρέµπορων και των εξαγωγέων είναι καθαρά η µεγιστοποίηση του κέρδους. Αλυσίδες τροφίµων Οι αλυσίδες τροφίµων είναι αυτές που διενεργούν το λιανεµπόριο στην αλυσίδα εµπορίου του ελληνικού ελαιολάδου. Τα τελευταία χρόνια η ανάπτυξη µεγάλων αλυσίδων τροφίµων στην αγορά αποτέλεσε σηµαντικό εµπόδιο εισόδου των µικρών εταιρειών στα ράφια των µεγάλων Σούπερ Μάρκετ. Οι δυσκολίες προέρχονται λόγω 16

18 της κοινής πρακτικής της αγοράς να υποχρεώνει τις εταιρείες να πληρώνουν ένα ειδικό ποσό χρηµάτων για την είσοδο ενός νέου προϊόντος στο Σούπερ Μάρκετ. Επίσης, ο χώρος για τα ελαιόλαδα στα ράφια των Σούπερ Μάρκετ έχει µειωθεί, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, λόγω της αύξησης των σπορέλαιων. Αυτό συµβαίνει γιατί το όφελος από τις πωλήσεις των σπορέλαιων είναι µεγαλύτερο από το αντίστοιχο των πωλήσεων ελαιολάδου. (Ζαµπούνης και Πατσής, 1997). Η προβολή του Ελληνικού ελαιολάδου, όπως επίσης και η τυποποίησή του, είναι πολύ σηµαντικοί παράγοντες για την διατήρηση υψηλής ποιότητας και τιµής του ελαιολάδου και κατά συνέπεια την αύξηση των εξαγωγών της χώρας µας. Πολλές προσπάθειες έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια από την πολιτεία και διάφορους φορείς για την επίτευξη αυτού του σκοπού, ο οποίος αναµένεται να βοηθήσει και στην τουριστική προβολή της Ελλάδας. Πολύ σηµαντική πρόταση ήταν αυτή του Συνδέσµου Ελαιοκοµικών ήµων Κρήτης (Σ.Ε. Η.Κ.) που έγινε το 2003, για συνδροµή του υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών στην προβολή του Κρητικού ελαιολάδου στα µεγαλύτερα αεροδρόµια της χώρας και στα καράβια που εξυπηρετούν την Κρήτη. Η πρόταση αυτή αφορούσε την τοποθέτηση διαφηµιστικών ταµπλό µε θέµα το Κρητικό ελαιόλαδο καθώς και την εκτύπωση και διανοµή φυλλαδίου του Σ.Ε. Η.Κ. µε τίτλο Κρητικό ελαιόλαδο Το µυστικό της µακροζωίας σε τεύχη του περιοδικού Κίνηση Motion της Ολυµπιακής Αεροπορίας. Θα πρέπει επίσης να αναφερθεί το πρόγραµµα «Κότινος» για την προώθηση της κατανάλωσης και εµπορίας του ελαιολάδου στην Ελλάδα και σε 10 ακόµα χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα έτη Το πρόγραµµα αυτό αποτελεί συνέχεια αντίστοιχου προγράµµατος που πραγµατοποιήθηκε την περίοδο και την υλοποίησή του στην Ελλάδα έχει αναλάβει ο Σύνδεσµος Ελληνικών Βιοµηχανιών Τυποποιήσεως Ελαιολάδου (Σ.Ε.ΒΙ.Τ.ΕΛ.). Το πρόγραµµα προβλέπει δράσεις ενηµέρωσης-προβολής σε ραδιόφωνο, τηλεόραση, περιοδικά, προωθητικές ενέργειες σε σηµεία πώλησης, λειτουργία ανοιχτής γραµµής ενηµέρωσης, προβολή στο 17

19 διαδίκτυο, καθώς και ενέργειες δηµοσιότητας και δηµοσίων σχέσεων σε πολλές αγορές του εξωτερικού. Ένα ακόµα πρόγραµµα είναι αυτό του Συνδέσµου Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος (Σ.Ε.Β.Ε.), σε συνεργασία µε την κοινοπραξία Promagro, το οποίο έχει ως στόχο την προώθηση και προβολή πιστοποιηµένων αγροτικών προϊόντων, µεταξύ των οποίων βρίσκεται και το ελαιόλαδο, σε χώρες της υτικής Ευρώπης (Γαλλία, Γερµανία, Μ. Βρετανία, Σουηδία και Ελλάδα). Στις ενέργειες του προγράµµατος περιλαµβάνεται συµµετοχή σε εκθέσεις, εκπόνηση ερευνών αγοράς για τα προωθούµενα προϊόντα στη Γερµανία, Γαλλία, Μ. Βρετανία και Σουηδία, καθώς και έκδοση προωθητικού υλικού για την κάθε επιχείρηση και τα προϊόντα της, δηµιουργία διαφηµιστικών αφισών, προβολή από το διαδίκτυο και χρήση των υπηρεσιών e-partenariat του Σ.Ε.Β.Ε. Σηµαντική πρωτοβουλία είναι αυτή του Συνδέσµου Ελαιοκοµικών ήµων Κρήτης (Σ.Ε. Η.Κ.) για την δηµιουργία του «ικτύου Επιχειρήσεων Προϊόντων Ελαιολάδου Κρήτης», το οποίο θα περιλαµβάνει επιχειρήσεις που θα χρησιµοποιούν σε όλα ανεξαρτήτως τα προϊόντα που παράγουν αποκλειστικά παρθένο Κρητικό ελαιόλαδο. Στόχος του ικτύου είναι η ανάδειξη και προβολή της υγιεινής, γευστικής, ποιοτικής και πολιτιστικής αξίας του Κρητικού ελαιολάδου, την ποιοτική βελτίωση του τουριστικού και ιδιαίτερα του αγροτουριστικού προϊόντος της Κρήτης από πλευράς ποιοτικής και υγιεινής διατροφής και την προβολή και προώθηση των τοπικών παραδοσιακών προϊόντων που έχουν ως βάση το ελαιόλαδο. Βασικό κορµό του ικτύου αποτελούν τα Εστιατόρια Αποκλειστικής Χρήσης Ελαιολάδου, στα οποία περιλαµβάνονται εστιατόρια και ταβέρνες που έχουν κατά βάση παραδοσιακό χαρακτήρα και τα φαγητά που προσφέρουν παρασκευάζονται αποκλειστικά µε παρθένο Κρητικό ελαιόλαδο. Στο δίκτυο περιλαµβάνονται επίσης και Καταστήµατα Εµπορίας Παραδοσιακών Προϊόντων Ελαιολάδου, καθώς και Εργαστήρια Παραδοσιακών Προϊόντων Ελαιολάδου, τα οποία παρασκευάζουν ή και διαθέτουν παραδοσιακά Κρητικά προϊόντα που έχουν ως βάση ή περιέχουν παρθένο Κρητικό ελαιόλαδο. 18

20 Τέλος, στο πλαίσιο της προσπάθειας για την προβολή του Κρητικού ελαιολάδου, ο Σ.Ε. Η.Κ. ετοιµάζει την έκδοση φυλλαδίων για τα ποιοτικά ελαιόλαδα, αρχίζοντας µε τα Π.Ο.Π. και Π.Γ.Ε. της Κρήτης. Τα φυλλάδια αυτά, τα οποία σχεδιάζεται να διατεθούν σε διεθνείς εκθέσεις, θα εκδοθούν αρχικά στην Αγγλική γλώσσα και αργότερα ενδεχοµένως στην Γερµανική και θα περιγράφουν τα χαρακτηριστικά των Π.Ο.Π. και Π.Γ.Ε. της Κρήτης που έχουν ήδη αναγνωριστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στόχος είναι τα φυλλάδια να βοηθήσουν στην αξιοποίηση των Π.Ο.Π. και Π.Γ.Ε. και στην προβολή τους στον εµπορικό κόσµο και το καταναλωτικό κοινό κυρίως του εξωτερικού. 2.2 ΚΑΝΟΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ Λόγω της πολύ θετικής εικόνας των προϊόντων ελαιολάδου, και της σηµασίας που έχει η ελαιοκοµία για πολλά κράτη µέλη και της κυριαρχίας της Ε.Ε. στην παγκόσµια αγορά ελαιολάδου, η µελλοντική πολιτική στον τοµέα του ελαιολάδου θα έχει ως βασικό στόχο την περαιτέρω βελτίωση της ποιότητας του προϊόντος. Στο πλαίσιο του µεταβατικού καθεστώτος που καθιερώθηκε το 1998 τροποποιήθηκαν οι ορισµοί των κατηγοριών ελαιολάδου για να µπορέσουν να καθιερωθούν αυστηρότεροι κανόνες και να εφαρµοστούν πιο σύγχρονες και αποτελεσµατικές µέθοδοι οργανοληπτικής ανάλυσης. Αυτές οι µέθοδοι έγιναν ακόµη πιο ακριβείς το 2001 στο πλαίσιο µιας εκστρατείας που είχε ως στόχο να ενθαρρύνει τους παραγωγούς να επικεντρώσουν τη προσπάθειά τους στην ποιότητα του ελαιολάδου. Τα ισχύοντα πρότυπα βασίζονται σε ένα νέο ορισµό των πυρηνελαίων και επιτρέπουν τον πλήρη διαχωρισµό ανάµεσα σε αυτά τα έλαια και στα µειονεκτικά παρθένα έλαια. Θεσπίστηκαν επίσης κανόνες για τη βελτίωση των µεθόδων ανάλυσης, για τον προσδιορισµό της ποιότητας των προϊόντων και για τον καθορισµό διαδικασιών συγκρότησης των οµάδων δοκιµαστών. Ο κανονισµός σχετικά µε την εµπορία προϊόντων του ελαιολάδου προβλέπει τα πρότυπα για τη συσκευασία, την επισήµανση, την παρουσίαση και τη διαφήµιση που απαιτούνται για την εµπορία στην Ε.Ε., δηλαδή παρέχει σηµαντικές εγγυήσεις στον 19

21 καταναλωτή και επιτρέπει στους παραγωγούς να µεγιστοποιούν τα κέρδη τους πουλώντας προϊόντα υψηλής ποιότητας. Τα κυριότερα σηµεία του Κανονισµού είναι Το ελαιόλαδο έχει κυρίως οργανοληπτικές και θρεπτικές ιδιότητες οι οποίες, λαµβάνοντας υπόψη το κόστος παραγωγής του, του ανοίγουν µια αγορά σε σχετικά υψηλές τιµές σε σχέση µε τις περισσότερες άλλες φυτικές λιπαρές ουσίες. Έχοντας υπόψη αυτή την κατάσταση της αγοράς, πρέπει να προβλεφθούν για το ελαιόλαδο νέοι κανόνες εµπορίας. Ως "λιανικό εµπόριο" θεωρείται η πώληση, στον τελικό καταναλωτή, ελαίου που παρουσιάζεται ως έχει ή είναι ενσωµατωµένο σε τρόφιµο. Για να διασφαλιστεί η αυθεντικότητα των πωλουµένων ελαιολάδων, πρέπει να προβλεφθούν για το λιανικό εµπόριο συσκευασίες µικρού µεγέθους. Έτσι, παρουσιάζονται στον τελικό καταναλωτή προσυσκευασµένα σε συσκευασίες µέγιστης χωρητικότητας πέντε λίτρων. Οι συσκευασίες αυτές είναι εφοδιασµένες µε σύστηµα ανοίγµατος που καταστρέφεται µετά την πρώτη χρήση του. Ωστόσο, για τα έλαια που προορίζονται για την κατανάλωση σε εστιατόρια, νοσοκοµεία, καντίνες ή άλλες παρόµοιες συλλογικές εστιάσεις, τα κράτη µέλη µπορούν να καθορίσουν, συναρτήσει του τύπου της σχετικής µονάδας, µέγιστη χωρητικότητα των συσκευασιών ανώτερη των πέντε λίτρων. Στη σήµανση των ελαίων πρέπει να περιλαµβάνεται µε τρόπο ευκρινή και ανεξίτηλο, εκτός από την ονοµασία πωλήσεως η πληροφορία για την κατηγορία του ελαίου: α διαθέτουν κατάλληλο σύστηµα κλεισίµατος. α) για το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο: "ελαιόλαδο ανωτέρας κατηγορίας που παράγεται απευθείας από ελιές και µόνο µε µηχανικές µεθόδους το παρθένο ελαιόλαδο: "ελαιόλαδο που παράγεται απευθείας από ελιές και µόνο µε µηχανικές µεθόδους" το ελαιόλαδο - αποτελούµενο από εξευγενισµένα ελαιόλαδα και παρθένα ελαιόλαδα: "έλαιο που περιέχει αποκλειστικά ελαιόλαδα που έχουν υποστεί επεξεργασία εξευγενισµού και έλαια που έχουν παραχθεί απευθείας από ελιές" 20

22 για το πυρηνέλαιο: "έλαιο που περιέχει αποκλειστικά έλαια που προέρχονται από επεξεργασία του προϊόντος που ελήφθη µετά την εξαγωγή του ελαιολάδου και έλαια που ελήφθησαν απευθείας από τις ελιές", ή "ελαιόλαδο που περιέχει αποκλειστικά έλαια που προέρχονται από επεξεργασία πυρήνων ελιάς και ελαίων που παράγονται απευθείας από ελιές". Ο προσδιορισµός της καταγωγής στη σήµανση µπορεί να αναγράφεται µόνο για το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και το παρθένο ελαιόλαδο. Ως "προσδιορισµός της καταγωγής" θεωρείται η ένδειξη ενός γεωγραφικού ονόµατος επί της συσκευασίας ή επί της ετικέτας που συνδέεται µε αυτό. Ο προσδιορισµός της καταγωγής είναι δυνατός σε περιφερειακό επίπεδο για τα προϊόντα τα οποία απολαµβάνουν προστατευόµενης ονοµασίας προέλευσης ή προστατευόµενης γεωγραφικής ένδειξης. Στις άλλες περιπτώσεις ο προσδιορισµός της καταγωγής συνίσταται στην ένδειξη ενός κράτους µέλους της Κοινότητας ή µιας τρίτης χώρας. Η περιγραφή της καταγωγής που µνηµονεύει κράτος µέλος ή την Κοινότητα, αντιστοιχεί στη γεωγραφική ζώνη στην οποία συγκοµίσθηκαν οι ελιές και όπου βρίσκεται το ελαιοτριβείο στο οποίο το εν λόγω έλαιο εξήχθη από τις ελιές. Οι ενδείξεις των οργανοληπτικών χαρακτηριστικών µπορούν να αναγράφονται µόνον αν βασίζονται στα αποτελέσµατα αναλυτικής µεθόδου. Η ονοµασία πώλησης ενός µείγµατος ελαιολάδου και άλλων φυτικών ελαίων πρέπει να είναι η ακόλουθη: "Μείγµα φυτικών ελαίων (ή συγκεκριµένα ονόµατα των υπόψη φυτικών ελαίων) και ελαιολάδου", ακολουθούµενη αµέσως µετά από την ένδειξη του ποσοστού του ελαιολάδου στο µείγµα. Στην ετικέτα δεν επιτρέπεται να αναφέρονται ιδιότητες που δεν έχουν αποδοθεί στα χαρακτηριστικά του ελαιολάδου. Απαγορεύεται τρόφιµα που περιέχουν ελαιόλαδο να εκµεταλλεύονται τον καταναλωτή προβάλλοντας τη φήµη του ελαιολάδου, χωρίς να παρουσιάζουν την πραγµατική σύνθεση του προϊόντος. Κατά συνέπεια, πρέπει να εµφαίνεται σαφώς στις ετικέτες το ποσοστό ελαίου, καθώς και 21

23 ορισµένες ενδείξεις για τα προϊόντα που αποτελούνται αποκλειστικά από µείγµα φυτικών ελαίων. Οι άλλες ενδείξεις που αναγράφονται στην ετικέτα πρέπει να στηρίζονται από αντικειµενικά στοιχεία, για να αποφευχθούν κίνδυνοι καταχρήσεων εις βάρος του καταναλωτού και εκτροπών του ανταγωνισµού στην αγορά των σχετικών ελαίων. Το κράτος µέλος στο οποίο βρίσκεται η διεύθυνση του παρασκευαστή, συσκευαστή ή πωλητή που αναγράφεται στη σήµανση προβαίνει σε δειγµατοληψίες και εξακριβώνει την ακρίβεια των ενδείξεων της σήµανσης. Τα κράτη µέλη λαµβάνουν τα αναγκαία µέτρα στα οποία περιλαµβάνεται ένα σύστηµα κυρώσεων για να διασφαλίσουν την τήρηση του παρόντος κανονισµού. Τα κράτη µέλη µπορούν να καθιερώσουν σύστηµα έγκρισης των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται µε την εµπορία ελαιολάδου, οι εγκαταστάσεις συσκευασίας των οποίων βρίσκονται στο έδαφός τους. Η έγκριση και ένας αλφαριθµητικός κωδικός αναγνώρισης χορηγούνται σε κάθε επιχείρηση που υποβάλλει τη σχετική αίτηση και η οποία πληροί τους ακόλουθους όρους διαθέτει εγκαταστάσεις συσκευασίας, δεσµεύεται να συγκεντρώνει και να διατηρεί τα δικαιολογητικά στοιχεία που προβλέπει το κράτος µέλος, διαθέτει σύστηµα αποθήκευσης που επιτρέπει τη διεξαγωγή ικανοποιητικού για το συγκεκριµένο κράτος µέλος ελέγχου της προέλευσης των ελαίων των οποίων προσδιορίζεται η καταγωγή. Η σήµανση φέρει, ενδεχοµένως, τον αλφαριθµητικό κωδικό αναγνώρισης της εγκεκριµένης επιχείρησης συσκευασίας. Ο παρών κανονισµός αρχίζει να εφαρµόζεται από την 1η Νοεµβρίου Η ποιότητα είναι βασικός παράγοντας για την αύξηση της εµπιστοσύνης των καταναλωτών και της κατανάλωσης τόσο στην Ε.Ε. όσο και στις τρίτες χώρες. Το ελαιόλαδο είναι γνωστό ως προϊόν υψηλής ποιότητας και η δηµιουργία µιας στρατηγικής για την ποιότητα είναι µία από τις πιο σηµαντικές πτυχές των πρωτοβουλιών της Ε.Ε. Εντούτοις, η ποιότητα δεν µπορεί να επιτευχθεί µόνο µε την κοινοτική νοµοθεσία. Απαιτεί τη συµµετοχή όλων αυτών που 22

24 ασχολούνται µε την παραγωγή και την εµπορία: των παραγωγών, των ελαιοτριβείων, των µεταποιητών και αυτών που το εµπορεύονται. Στο πλαίσιο αυτό η µεταρρύθµιση του 2004 παρέχει στα κράτη µέλη τη δυνατότητα να αφαιρούν ένα περιορισµένο ποσοστό των ενισχύσεων για την εµπορία και να το διαθέτουν σε οργανώσεις («εγκεκριµένες διεπαγγελµατικές οργανώσεις») που ασχολούνται µε δραστηριότητες όπως είναι η µελέτη της αγοράς, η βελτίωση της περιβαλλοντικής επίπτωσης της παραγωγής ελαιολάδου, η βελτίωση της ποιότητας και η ανιχνευσιµότητα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη προσπάθειά της να προστατέψει τους καταναλωτές και τους στόχους της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής για το κλάδο του ελαιολάδου εξέδωσε τον κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 865 / 2004 στις 29 Απριλίου του 2004, στον οποίο ένα µέρος του αναφέρεται στο σύστηµα εισαγωγών ελαιολάδου της Ε.Ε. από τις τρίτες χώρες. Για κάθε εισαγόµενη ποσότητα ελαιολάδου στην Κοινότητα απαιτείται η προσκόµιση άδειας εισαγωγής. Οι άδειες εισαγωγής εκδίδονται από τα κράτη µέλη για κάθε ενδιαφερόµενο που υποβάλλει σχετική αίτηση, ανεξάρτητα από τον τόπο εγκατάστασής του στην Κοινότητα. Οι άδειες εισαγωγής ισχύουν σε ολόκληρη την Κοινότητα. Οι εν λόγω άδειες εκδίδονται κατόπιν σύστασης εγγύησης, µε την οποία διασφαλίζεται ότι τα προϊόντα εισάγονται κατά τη διάρκεια ισχύος της άδειας. Πλην ανωτέρας βίας, η εγγύηση καταπίπτει εν όλω ή εν µέρει, εάν η εισαγωγή δεν πραγµατοποιηθεί εµπροθέσµως ή πραγµατοποιηθεί µόνο εν µέρει. Για να εξασφαλιστεί ο κατάλληλος εφοδιασµός της κοινοτικής αγοράς µε ελαιόλαδο µέσω εισαγωγών από τρίτες χώρες, µπορεί να αποφασίζεται, η µερική ή ολική αναστολή της εφαρµογής των δασµών του κοινού δασµολογίου για το ελαιόλαδο, καθώς και ο καθορισµός των λεπτοµερειών της εν λόγω αναστολής, το άνοιγµα ποσόστωσης για την εισαγωγή ελαιολάδου µε µειωµένο συντελεστή δασµών του κοινού δασµολογίου, καθώς και ο καθορισµός των λεπτοµερειών διαχείρισης της εν λόγω ποσόστωσης. 23

25 Εάν, λόγω των εισαγωγών ή των εξαγωγών, η κοινοτική αγορά υφίσταται ή απειλείται να υποστεί σοβαρές διαταραχές που θα µπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τους στόχους της νέας ΚΑΠ, είναι δυνατόν να εφαρµόζονται κατά τις συναλλαγές µε τις χώρες που δεν είναι µέλη του ΠΟΕ, τα ενδεικνυόµενα µέτρα, µέχρις ότου εκλείψει η εν λόγω διαταραχή ή απειλή διαταραχής. 24

26 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο Ο ΕΛΑΙΟΚΟΜΙΚΟΣ ΚΛΑ ΟΣ ΣΤΗ ΧΩΡΑΣ ΚΑΙ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ 25

27 3.1 Ο ΕΛΑΙΟΚΟΜΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Ο ελαιοκοµικός τοµέας για την Ελλάδα είναι από τους σηµαντικότερους γεωργικούς κλάδους γι αυτό το λόγο είναι χρήσιµο να αναφερθούν µερικά στοιχεία. Κατά την τελευταία απογραφή του 2001καταγράφτηκαν στρέµµατα καλλιεργήσιµης γης σε όλη την Ελλάδα. Η αύξηση από το 1991 είναι της τάξης του 0,55% γιατί τότε η καλλιεργούµενη γη ήταν Το 2001 η έκταση που καλλιεργείται µε ελαιόδενδρα είναι στρέµµατα και παρατηρείται µια αύξηση 16% αφού στην προτελευταία απογραφή η αντίστοιχη έκταση ήταν (Στατιστική Επετηρίδα Ελλάδος). Η καλλιέργεια των ελαιοδένδρων µε σκοπό τη παραγωγή βρώσιµων ελιών και ελαιολάδου συναντιέται στην Ελλάδα σε όλες τις περιοχές, δηλαδή, σε πεδινές, ηµιορεινές αλλά και ορεινές. Αποτελεί µια οικονοµική διέξοδο για τις ορεινές περιοχές αν και οι ελαιώνες που βρίσκονται στα ορεινά είναι σαφώς λιγότεροι σε στρέµµατα από αυτούς των ηµιορεινών και ιδιαίτερα των πεδινών. Σηµαντικός παράγοντας στην επιλογή του παραγόµενου προϊόντος (ελιά ή ελαιόλαδο) είναι η παρουσία ποτιστικών εδαφών. Οι ελαιώνες διακρίνονται σε ποτιστικούς ή ξηρικούς. Στη περίπτωση των ποτιστικών οι ελαιοπαραγωγοί παράγουν την ελιά και την εµπορεύονται κυρίως ως βρώσιµη ενώ µία µικρή ποσότητα ελιών χρησιµοποιείται για τη παραγωγή ελαιολάδου. Αντίθετα, οι ελαιοπαραγωγοί µε ξηρικά εδάφη επιλέγουν τη παραγωγή ελαιολάδου γιατί το µικρό µέγεθος των ελιών δεν τους επιτρέπει να τις εµπορευτούν ως βρώσιµες. Στους παρακάτω πίνακες εµφανίζονται στοιχεία για την έκταση των ελαιώνων, τα ελαιόδενδρα και τη παραγωγή βρώσιµων και ελαιοποιήσιµων ελιών. Η αύξηση της συµµετοχής του ελαιοκοµικού κλάδου στο γεωργικό τοµέα της χώρας µας είναι χαρακτηριστική και αναµένεται να έχει την ίδια πορεία στο µέλλον. Οι νοµοί που διακρίνονται για τη παραγωγή ελαιολάδου είναι η Μεσσηνία, το Ηράκλειο, τα Χανιά, η Κέρκυρα και η Λέσβος. Ενδεικτικά παρατίθεται η παραγωγή των παραπάνω νοµών για τις πιο πρόσφατες χρονιές, για τις οποίες υπάρχουν στοιχεία στη Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος 26

28 Στο σύνολο της χώρας µας η παραγωγή ελαιολάδου κυµαίνεται γύρω στους τόνους κάθε έτος. Η εθνική στατιστική υπηρεσία διαθέτει στοιχεία για τη παραγωγή του ελαιολάδου τόσο για το σύνολο της χώρας, όσο και για τις πεδινές, ηµιορεινές και ορεινές περιοχές αυτής. 3.2 Ο ΕΛΑΙΟΚΟΜΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΩΣ Οι κυριότερες χώρες παραγωγής ελαιολάδου είναι οι τρεις Μεσογειακές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Ισπανία, Ιταλία και Ελλάδα οι οποίες παράγουν το 75% της παγκόσµιας παραγωγής ελαιολάδου. Το µεγαλύτερο µέρος από το υπόλοιπο παράγουν επτά άλλες Μεσογειακές χώρες (Τυνησία, Τουρκία, Συρία, Μαρόκο, Ισραήλ, Πορτογαλία, Αλγερία). Οι Η.Π.Α. (Καλιφόρνια) έχουν µια ετήσια παραγωγή η οποία µόλις αγγίζει το 0,1% της παγκόσµιας παραγωγής. Στις ελαιοπαραγωγικές χώρες έχει τα τελευταία χρόνια προστεθεί και η Αυστραλία, µε ετήσια παραγωγή τόνους η οποία αναµένεται να αυξηθεί τα τελευταία χρόνια Παρατηρώντας τον πίνακα βλέπουµε ότι τα τελευταία χρόνια υπάρχει µια σηµαντική µείωση στις Ελληνικές εξαγωγές ελαιολάδου προς την Ιταλία και την Ισπανία. Παρά την µεγάλη αύξηση των εξαγωγών προς την Ιταλία το 2003, που ήταν 38,8%, οι συνολικές εξαγωγές ελαιολάδου της χώρας από το 1999 έως το 2003 επηρεάστηκαν άµεσα και εµφανίζουν µείωση 50,2%. Σε σύνολο, οι εξαγωγές προς την Ιταλία ήταν αξίας 186,4 εκατοµµυρίων ευρώ και αποτελούσαν το 78,8% των συνολικών Ελληνικών εξαγωγών ελαιολάδου. Σηµαντική µείωση, της τάξεως του 69%, παρουσιάζουν επίσης οι συνολικές Ελληνικές εξαγωγές ελαιολάδου προς την Ισπανία για τα έτη Κατά την διάρκεια αυτών των ετών, καταγράφηκαν σηµαντικές αυξοµειώσεις, µε µεγαλύτερη την αύξηση που παρατηρήθηκε το 2003 που ήταν 1356,66%! Οι εξαγωγές προς την Ισπανία ήταν αξίας 8 εκατοµµυρίων ευρώ και αποτελούσαν το 3,4% των Ελληνικών εξαγωγών ελαιολάδου. Στο σύνολο των χωρών, η µεγαλύτερη πτώση στις Ελληνικές εξαγωγές ελαιολάδου σηµειώθηκε στην Ολλανδία, µε 84,4%. ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΠΑΡΘΕΝΟΥ 27 ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΕ ΧΙΛ. ΕΥΡΩ 1,4% 1,9% 1,6% 1,9% 2,3% 3,4% 3,7% 0,4% 0,6% 0,4% 0,9% 0,3% 2,6%

29 Πηγή: EUROSTAT, επεξεργασία Σ.Ε.Β.Ε. Σύµφωνα µε τα ίδια στοιχεία ιδιαίτερη αύξηση στις συνολικές Ελληνικές εξαγωγές ελαιολάδου για την περίοδο παρουσιάζεται στην Ελβετία (116,6%), στον Καναδά (106%) και στην Αυστραλία (99,5%). Στις ΗΠΑ, παρά το γεγονός ότι οι εξαγωγές µειώθηκαν το 2003 κατά 9,29%, στο σύνολο των εξαγωγών για τα έτη σηµειώνεται αύξηση 38,4%, που αντιστοιχεί σε µερίδιο 3,7%. Το µερίδιο αυτό αναµένεται να αυξηθεί σηµαντικά µετά την συµφωνία εταιρείαςκολοσσού στην Αµερική µε εκπροσώπους της Ελαιουργικής και της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισµών Ηρακλείου για εξαγωγές χιλιάδων τόνων τυποποιηµένου ελαιολάδου στην τεράστια αµερικανική αγορά. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, οι κύριες ανταγωνίστριες χώρες της Ελλάδας στις εξαγωγές παρθένου ελαιολάδου είναι η Ιταλία και η Ισπανία. Ο ανταγωνισµός µε τις χώρες αυτές είναι µεγάλος και αν λάβουµε υπόψη µας ότι η Ιταλία εισάγει Ελληνικό ελαιόλαδο και το µεταπωλεί ως Ιταλικό, καταλαβαίνουµε το µέγεθος της αγοράς που χάνει η Ελλάδα. Η αξία των εξαγωγών παρθένου ελαιολάδου της Ισπανίας το 2003 ήταν αξίας 996,4 εκατοµµυρίων ευρώ και της Ιταλίας 576,8 εκατοµµυρίων ευρώ, ενώ της Ελλάδας 236,45 εκατοµµυρίων ευρώ (στοιχεία Σ.Ε.Β.Ε.). 28

30 Η Ισπανία εµφάνισε ιδιαίτερη αύξηση στις εξαγωγές ελαιολάδου την περίοδο Από 437,1 εκατοµµύρια ευρώ το 1999 έφτασε τα 996,4 εκατοµµύρια ευρώ το 2003, σηµειώνοντας αύξηση 128%! Σε αυτό βέβαια συντελεί το γεγονός ότι οι εξαγωγές της προς την Ιταλία την περίοδο αυτή ήταν αυξηµένες κατά 235,8%, έχοντας µερίδιο 53,2%. Αξίζει να αναφέρουµε ότι η Ισπανία εξάγει και σε χώρες στις οποίες δεν φτάνει το Ιταλικό και το Ελληνικό ελαιόλαδο. Στις χώρες αυτές, που είναι το Μεξικό, το Μαρόκο και η Νότια Κορέα, σηµειώνεται ιδιαίτερα µεγάλη αύξηση εξαγωγών Ισπανικού ελαιολάδου για την περίοδο αυτή, µε ποσοστό 2.181,3%, ,7% και ,8% αντίστοιχα (στοιχεία Σ.Ε.Β.Ε.). Τέλος, οι εξαγωγές της Ιταλίας για την περίοδο σηµείωσαν αύξηση 31,2% και έφτασαν από 439,5 εκατοµµύρια ευρώ το 1999 τα 576,8 εκατοµµύρια ευρώ το Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το 29,6% των Ιταλικών εξαγωγών ελαιολάδου που κατευθύνεται στις ΗΠΑ σήµερα, έχει σηµειώσει αύξηση 62,4% την περίοδο Η παγκόσµια κατανάλωση ελαιολάδου παρουσιάζει αυξητική τάση τα τελευταία χρόνια. Από το 1990 ως το 2007 έχει αυξηθεί κατά 72%. Το σηµαντικότερο µέρος της κατανάλωσης (γύρω στο 71%) γίνεται βέβαια στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ιδιαίτερα στις χώρες παραγωγής του ελαιολάδου. Η κατανάλωση ελαιολάδου στις µη ελαιοπαραγωγικές χώρες. ΗΠΑ και Καναδά, µέχρι το 1983, και στην Αυστραλία µέχρι το 1990, ήταν περιορισµένη και προήρχετο κυρίως από τους µετανάστες των ελαιοπαραγωγών χωρών Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία καθώς και των άλλων Μεσογειακών χωρών. Η εικόνα αυτή αλλάζει µετά τα έτη αυτά οπότε αρχίζει η συστηµατική καµπάνια του ιεθνούς Συµβουλίου Ελαιολάδου η οποία στηρίχθηκε στα αποτελέσµατα της µελέτης των επτά χωρών, όπου καταδεικνύεται η µακροβιότητα και οι µειωµένοι θάνατοι από καρδιαγγειακές παθήσεις σε περιοχές όπου η χρήση λιπαρών υλών περιοριζόταν µόνο στο ελαιόλαδο, καθώς και στη «Μεσογειακή δίαιτα». Ταυτόχρονα ιατρικές µελέτες καταδεικνύουν την υπεροχή του ελαιολάδου, ενός λαδιού που είναι πλούσιο σε µονοακόρεστα 29

31 λιπαρά οξέα. Στην κρίσιµη αυτή περίοδο οι Ιταλοί είναι ήδη οργανωµένοι στην αγορά των ΗΠΑ και του Καναδά, µε τοπικά δίκτυα διανοµών, µε την κουζίνα τους ήδη διαδεδοµένη στην Αµερική και µε την παρουσία των Ιταλών µεταναστών πολύ πιο έντονη από των Ελλήνων και µε περισσότερη διείσδυση στην αµερικανική κοινωνία. Η ετήσια κατανάλωση από τόνους µέχρι το 1983 εκτινάσσεται µέσα σε µια δεκαετία στους τόνους µετά την καµπάνια του ιεθνούς Συµβουλίου Ελαιολάδου. Αντίστοιχη είναι και η εικόνα στον Καναδά. Η κατάσταση στην Αυστραλία εξελίσσεται διαφορετικά. Η αγορά ελαιολάδου κυριαρχείται από τους Ισπανούς µε ένα ποσοστό 60%, παρ όλο ότι δεν υπάρχει σηµαντικός ισπανικός πληθυσµός στη χώρα αυτή. Η επιτυχία των Ισπανών οφείλεται στο ότι αυτοί ξεκίνησαν πρώτοι και οργάνωσαν την αγορά τους κατ ευθείαν στα κύρια σηµεία πώλησης, δηλαδή τα σούπερ-µάρκετ, ενώ οι Έλληνές και οι Ιταλοί απευθύνονται κυρίως στα Ethnic shops. Ταυτόχρονα η ενηµερωτική καµπάνια του ιεθνούς Συµβουλίου από το 1990 είχε τα αντίστοιχα αποτελέσµατα των ΗΠΑ και Καναδά. Η ετήσια κατανάλωση από τόνους το 1990 εκτινάσσεται στους τόνους µέσα σε µια τετραετία. Εκτός από τις προαναφερθείσες χώρες και σε άλλες χώρες, όπως η Αγγλία η Γερµανία και πιο πρόσφατα η Ιαπωνία, η αγορά του ελαιολάδου παρουσιάζει µια σηµαντική αύξηση και θα πρέπει να αποτελέσει στόχο των εξαγωγικών εταιρειών. Η περίπτωση της Ιαπωνίας αποτελεί ένα λαµπρό παράδειγµα στρατηγικής διείσδυσης ενός προϊόντος, αγνώστου στις γαστριµαργικές συνήθειες του λαού αυτού, από τους Ιταλούς. Η εισαγωγή ελαιολάδου συνοδεύτηκε από τη προαναφερθείσα καµπάνια του ιεθνούς Συµβουλίου Ελαιολάδου µε ταυτόχρονη παρουσίαση της ιταλικής κουλτούρας και κουζίνας καθώς και των πλεονεκτηµάτων της «Μεσογειακής διατροφής» που µε τον τρόπο που εισάγεται τονίζεται ένας ιταλικός χαρακτήρας της διατροφής αυτής. Στην Αγγλία η αγορά ακολούθησε άλλο µονοπάτι. Με έντονη την παρουσία ιδιωτικής ετικέτας στα προϊόντα των σούπερ- µάρκετ, το ελαιόλαδο δεν θα µπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση. Σήµερα το 60% των συνολικών πωλήσεων τυποποιηµένου ελαιολάδου διατίθεται µε ετικέτες του αντίστοιχου σούπερ- µάρκετ, δηλαδή χωρίς ταυτότητα προέλευσης. Το υπόλοιπο 40% κυριαρχείται από δύο άλλες µάρκες ιταλικής προέλευσης. Η Ιταλία είναι η χώρα που τροφοδοτεί τη Γερµανία µε µεγάλες ποσότητες ελαιολάδου καθώς το µερίδιο 30

32 αγοράς του ιταλικού ελαιολάδου σ αυτήν κυµαίνεται από 80 έως 90 %. Η Γερµανία είναι η χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης η οποία εµφανίζει τη µεγαλύτερη αύξηση στην κατανάλωση ελαιολάδου. Η κατά κεφαλή κατανάλωση αυξήθηκε κατά 164% από το 1994 ως το 2003 σύµφωνα µε το Παγκόσµιο Οργανισµό Τροφίµων (FAO). Η αυξητική τάση συνεχίζεται και µετά το 2003 (IOOC), αφού το 2003 η ποσότητα ελαιολάδου που καταναλωνόταν ήταν περίπου τόνους και το 2007 άγγιξε τους τόνους. Παγκοσµίως, η παραγωγή και η κατανάλωση ελαιολάδου παρουσιάζει αυξητική τάση. Στον τοµέα της παραγωγής η διακύµανση από έτος σε έτος είναι µεγαλύτερη. Παρά το γεγονός αυτό η παραγωγή έχει σχεδόν διπλασιαστεί. ιπλασιασµός παρατηρείται και στη ποσότητα ελαιολάδου που καταναλώνεται, µε την αυξητική τάση να είναι πιο σταθερή από αυτή της παραγωγής. Σε νέα εποχή µπαίνει ο ελαιοκοµικός τοµέας. Το ελαιόλαδο σταδιακά θα πάψει να είναι ένα µεσογειακό προϊόν και η παραγωγή του θα επεκταθεί σε όλο τον κόσµο. Η Καλιφόρνια των ΗΠΑ, η Αργεντινή και Αυστραλία θα είναι µεταξύ των νέων µεγάλων δυνάµεων του κλάδου. Στόχος τους είναι η παραγωγή τους να ξεπεράσει τα µεγέθη της Ισπανίας και των άλλων µεγάλων δυνάµεων του κλάδου. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο ελαιοκοµικός τοµέας της Ελλάδας καλείται να βρει το δικό του δρόµο. Οι δύο βασικοί δρόµοι που διαµορφώνονται είναι η επένδυση στην παραδοσιακή ελαιοκοµία ή η επένδυση στις υπερεντατικές καλλιέργειες, που αναπτύσσονται µε ταχύτατους ρυθµούς σε όλο τον κόσµο. Οι δύο αυτές επιλογές δείχνουν να είναι ανταγωνιστικές µεταξύ τους, ωστόσο δεν είναι. Αντιθέτως, είναι συµπληρωµατικές και δείχνουν ότι θα αναπτυχθούν παράλληλα τόσο σε διεθνές επίπεδο όσο και στη χώρα µας. Στα νησιά του Αιγαίου είναι µονόδροµος η ανάπτυξη της παραδοσιακής ελαιοκοµίας, καθώς είναι πρακτικώς αδύνατο να εφαρµοστούν οι υπερεντατικές καλλιέργειες, εκτός ίσως από ορισµένες εξαιρέσεις. Τα παραπάνω αποτελούν, το βασικό συµπέρασµα του ιεθνούς Συνεδρίου που πραγµατοποιήθηκε στις 14 και 15 Απριλίου στην Αθήνα µε τίτλο «Ο ελαιοκοµικός τοµέας: Ατενίζοντας το 2020». 31

33 Ο κλάδος της ελαιοκοµίας παρουσιάζει αντιφατικές τάσεις. Την ώρα που στις βασικές ελαιοπαραγωγικές χώρες της Ευρώπης οι παραγωγοί είναι απογοητευµένοι από τη µείωση των τιµών του ελαιολάδου στις άλλες ηπείρους του πλανήτη, η ελαιοκοµία καταγράφει ραγδαία ανάπτυξη. Συγκεκριµένα, αυτή την περίοδο οι Ισπανοί ελαιοπαραγωγοί βγαίνουν στους δρόµους και διαµαρτύρονται για τις χαµηλές τιµές του ελαιολάδου. Οι Έλληνες συνάδελφοί τους σταδιακά εγκαταλείπουν την καλλιέργεια, καθώς σε πολλές περιπτώσεις δεν µπορούν να καλύψουν ούτε το κόστος παραγωγής. Στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ δηµιουργούνται συνεχώς νέοι, υπερεντατικοί ελαιώνες, όπου η συλλογή του καρπού γίνεται αποκλειστικά µε µηχανικά µέσα και το κόστος παραγωγής είναι χαµηλό. Υπερεντατικές καλλιέργειες αναπτύσσονται και στην Αυστραλία και την Αργεντινή. Ο Ισραηλινός καθηγητής του Εβραϊκού Πανεπιστηµίου της Ιερουσαλήµ Simon Lavee στην εισήγησή του αναφέρθηκε στην περίπτωση αυστραλιανού ενιαίου ελαιώνα έκτασης εκταρίων, δηλαδή στρεµµάτων, στον οποίο εφαρµόζεται υπερεντατική καλλιέργεια ελιάς. Η δυναµική είσοδος νέων χωρών στην ελαιοκοµία δηµιουργεί νέους ανταγωνιστές για τους Έλληνες ελαιοπαραγωγούς. Γεγονός που σίγουρα θα πιέσει το ελληνικό ελαιόλαδο στις διεθνείς, αλλά και την εσωτερική αγορά. Αυτό σηµαίνει ότι θα πρέπει τα ελληνικά ελαιόλαδα να γίνουν πιο ανταγωνιστικά σε όλα τα επίπεδα, τιµή, συσκευασία, δίκτυα προώθησης, προβολή κ.λπ., ώστε να µη χάσουν τις αγορές που έχουν σήµερα. Από την άλλη, η ανάπτυξης της ελαιοκαλλιέργειας θα βάλει το ελαιόλαδο στις καταναλωτικές συνήθειες εκατοµµυρίων ανθρώπων, µε αποτέλεσµα να διευρυνθεί το καταναλωτικό του κοινό. Κατά συνέπεια, και τα ελληνικά ελαιόλαδα θα έχουν πολύ περισσότερους δυνητικούς πελάτες. Οι φαινόλες και σειρά άλλων στοιχείων που περιλαµβάνει το ελαιόλαδο, το καθιστούν ένα πολυλειτουργικό τρόφιµο, που εκτός από τη θρέψη, προσφέρει και στην υγεία του ανθρώπινου οργανισµού. Οι συνεχιζόµενες επιστηµονικές έρευνες δείχνουν πως το ελαιόλαδο στο πλαίσιο της µεσογειακής διατροφής συµβάλλει αποτελεσµατικά στην προστασία του ανθρώπου από καρδιαγγειακές παθήσεις, ισχαιµικά επεισόδια και εγκεφαλικά 32

Λευκωσία, 6/5/2014. Γιώργος Οικονόμου Γ. Διευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ

Λευκωσία, 6/5/2014. Γιώργος Οικονόμου Γ. Διευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ Λευκωσία, 6/5/2014 Γιώργος Οικονόμου Γ. Διευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ Η ιστορία της ελιάς, η καλλιέργειά της, ο καρπός & ο χυμός της το ελαιόλαδο, συνδέθηκαν άρρηκτα με τους λαούς της Μεσογείου. Η ελιά αγαπάει τη

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο και Καταναλωτής

Ελαιόλαδο και Καταναλωτής Ελαιόλαδο και Καταναλωτής ΕΘΙΑΓΕ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΧΑΝΙΩΝ INTERNATIONAL OLIVE COUNCIL ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΧΑΝΙΩΝ PREFECTURE OF CHANIA Το ελαιόλαδο είναι ένας φυσικός χυμός που

Διαβάστε περισσότερα

foodstandard ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

foodstandard ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Ελαιόλαδο Νοµοθεσία - Ελαιόλαδο - Καν. (ΕΚ) αριθ. 1019/2002, για τις προδιαγραφές εµπορίας του ελαιολάδου. (όπως αυτός έχει τροποποιηθεί και ισχύει,

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο. από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης

Ελαιόλαδο. από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης Ελαιόλαδο από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης Γιατί Ελαιόλαδο και γιατί από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης; Δεν υποβαθμίζει: - το περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους - τη βιολογική αξία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ Γραφείο Οικονοµικών & Εµπορικών Υποθέσεων Πρεσβείας της Ελλάδος στην Τύνιδα 6, rue St. Fulgence, Notre Dame Tunis 1082 Tel. +216 71 288411-846632 Fax +216 71 789518

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 14.6.2002 L 155/27 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1019/2002 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 13ης Ιουνίου 2002 για τις προδιαγραφές εµπορίας του ελαιολάδου Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μιλή. Λειτουργός Γεωργίας Α Τμήμα Γεωργίας

Ελένη Μιλή. Λειτουργός Γεωργίας Α Τμήμα Γεωργίας Ελένη Μιλή Λειτουργός Γεωργίας Α Τμήμα Γεωργίας To ελαιόδεντρο Η ελιά και τα προϊόντα της στην Κύπρο Olea europea, Oleaceae Αειθαλές, υποτροπικό. Σχήμα και μέγεθος σε δέντρο ή θάμνο Υπεραιωνόβιο Ριζικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΗΝ ΣΕΡΒΙΑ

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΗΝ ΣΕΡΒΙΑ Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΗΝ ΣΕΡΒΙΑ Γραφείο Οικονοµικών & Εµπορικών Υποθέσεων Γενικού Προξενείου της Ελλάδος στο Βελιγράδι Simina 15 Beograd 11000 Tel. +381 11 3222338-3231577 Fax +381 11 3249215 Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 29/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 13ης Ιανουαρίου 2012 για τα πρότυπα εμπορίας του ελαιολάδου

ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 29/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 13ης Ιανουαρίου 2012 για τα πρότυπα εμπορίας του ελαιολάδου L 12/14 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 14.1.2012 ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 29/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 13ης Ιανουαρίου 2012 για τα πρότυπα εμπορίας του ελαιολάδου (κωδικοποιημένο κείμενο)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης)

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης) Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης) Το Ηνωμένο Βασίλειο κατατάσσεται στην πέμπτη θέση του παγκόσμιου πίνακα εισαγωγέων ελαιολάδου του FAO βάση των εισαγομένων ποσοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Fact Sheet. Ο τοµέας του ελαιολάδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 1. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο κυριότερος παραγωγός ελαιολάδου στον κόσµο

Fact Sheet. Ο τοµέας του ελαιολάδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 1. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο κυριότερος παραγωγός ελαιολάδου στον κόσµο Eυρωπαϊκή Επιτροπή Γενική ιεύθυνση Γεωργίας Ο τοµέας του ελαιολάδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση Fact Sheet Το ελαιόλαδο είναι ένα προϊόν πολλαπλών χρήσεων. Εδώ και πολλές γενεές θεωρείται στη Μεσόγειο ως σηµαντικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ *

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ * ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ * Διαπιστώσεις Διαπίστωση Ι: Ο όγκος και η αξία των εξαγωγών ελληνικών ελιών στην Ιαπωνία -αν και σε αυξητική πορεία την τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά ελαιολάδου στο Ισραήλ.

Η αγορά ελαιολάδου στο Ισραήλ. ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΙΣΡΑΗΛ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ 3 Daniel Frisch 64731 Tel Aviv, Israel Tel. 00972 3 6055299 Fax. 6055296 e-mail: ecocom-telaviv@mfa.gr Η αγορά ελαιολάδου στο

Διαβάστε περισσότερα

Η εγχώρια & παγκόσµια αγορά ελαιολάδου. Γ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ, ιευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ, Αθήνα, 9/5/2015

Η εγχώρια & παγκόσµια αγορά ελαιολάδου. Γ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ, ιευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ, Αθήνα, 9/5/2015 Η εγχώρια & παγκόσµια αγορά ελαιολάδου Γ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ, ιευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ, Αθήνα, 9/5/2015 Ελιά, το ευλογηµένο δένδρο της Μεσογείου. Το προϊόν της, το ελαιόλαδο είναι ένα ζωντανό προϊόν που χρειάζεται ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων: ΣΕΜΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ

Επιβλέπων: ΣΕΜΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΣΑΚΙΛΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΑΝΤΑΓΩΝΙΙΣΤΙΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΙΚΩΝ ΕΞΑΓΩΓΩΝ ΕΛΑΙΙΟΛΑΔΟΥ ΠΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΟΣ MARKETING ΚΡΗΤΙΚΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ

Ο ΗΓΟΣ MARKETING ΚΡΗΤΙΚΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Ο ΗΓΟΣ MARKETING ΚΡΗΤΙΚΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ Νοέµβριος 2003 Επικαιροποίηση στοιχείων: Φεβρουάριος 2005 Τα Κέντρα Επιχειρηµατικής και Τεχνολογικής Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Πρεσβεία της Ελλάδος στο Βέλγιο Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών Υποθέσεων Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΒΕΛΓΙΟ

Πρεσβεία της Ελλάδος στο Βέλγιο Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών Υποθέσεων Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΒΕΛΓΙΟ Πρεσβεία της Ελλάδος στο Βέλγιο Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών Υποθέσεων Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΒΕΛΓΙΟ Βρυξέλλες, Δεκέμβριος 2015 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΒΕΛΓΙΟ...1 1. ΒΕΛΓΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιέργεια ελαιόδεντρων και παραγωγή ελαιολάδου στην Κρήτη

Καλλιέργεια ελαιόδεντρων και παραγωγή ελαιολάδου στην Κρήτη Καλλιέργεια ελαιόδεντρων και παραγωγή ελαιολάδου στην Κρήτη Στην Κρήτη, η ελιά κατέχει ξεχωριστή θέση, αφού αποτελεί το ιερό της δέντρο. Στη Μινωική Κρήτη, είναι σημαντική η συμβολή της ελιάς στην ανακτορική

Διαβάστε περισσότερα

Πρεσβεία της Ελλάδος στο Βέλγιο Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών Υποθέσεων Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΒΕΛΓΙΟ

Πρεσβεία της Ελλάδος στο Βέλγιο Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών Υποθέσεων Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΒΕΛΓΙΟ Πρεσβεία της Ελλάδος στο Βέλγιο Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών Υποθέσεων Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΒΕΛΓΙΟ Βρυξέλλες, Δεκέμβριος 2012 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΒΕΛΓΙΟ...3 1. ΒΕΛΓΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική Στρατηγική για τον Ελαιοκομικό τομέα

Εθνική Στρατηγική για τον Ελαιοκομικό τομέα Εθνική Στρατηγική για τον Ελαιοκομικό τομέα Σύνοψη Λαμβάνοντας υπόψη: αφενός την διαχρονική, οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική σημασία που έχει ο τομέας της ελαιοκαλλιέργειας για την Ελλάδα γενικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΗ ΤΟΥΡΚΙΑ

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΗ ΤΟΥΡΚΙΑ Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΗ ΤΟΥΡΚΙΑ Γραφείο Οικονοµικών & Εµπορικών Υποθέσεων Γενικού Προξενείου της Ελλάδος στη Κωνσταντινούπολη Đnönü Caddesi No:49, Akun Apt., D:8, K:7 80090 Gümüşsuyu, Đstanbul Tel. +90-212-245

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΤΗΣ

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΤΗΣ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σ : Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΟ ΤΗΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΤΡΙΜΜΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ Α.Μ.: 12342 ΕΞΑΜΗΝΟ:199 0 ΑΘΗΝΑ 2013-2014 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 1.1ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ

Διαβάστε περισσότερα

INCOFRUIT - (HELLAS)

INCOFRUIT - (HELLAS) Αριθ. Πρωτ. 251/ Σελ 1 Αθήνα 16.4,2008 1 Προς ΟΛΑ ΤΑ ΜΕΛΗ Κε Συνάδελφε Θέµα: Ενηµερωτικό δελτίο για την αγορά αγροτικών προϊόντων στη Γερµανία Παραθέτουµε συνηµµένα το πρώτο ενηµερωτικό δελτίο µε ειδήσεις

Διαβάστε περισσότερα

12-13-14 Μαρτίου 2010 Εκθεσιακό Κέντρο ΟΛΠ Πειραιάς

12-13-14 Μαρτίου 2010 Εκθεσιακό Κέντρο ΟΛΠ Πειραιάς Υπό την αιγίδα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και τροφίμων Φεστιβάλ Ελαιολάδου & Ελιάς Συνέδριο Ελαιοκομίας Το μεγάλο ετήσιο ραντεβού της ελαιοκομίας 12-13-14 Μαρτίου 2010 Εκθεσιακό Κέντρο ΟΛΠ Πειραιάς

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο-Βρώσιµη ελιά

Ελαιόλαδο-Βρώσιµη ελιά Ελαιόλαδο-Βρώσιµη ελιά Κατανοώντας την πραγµατική τους αξία! Ακτινογραφώντας σηµαντικές αγορές Έκταση 100 εκατ. στρέμματα με ελαιόδεντρα 98 εκατ. στηλεκάνητηςμεσογείου 23 εκατ. στηνισπανία 18 εκατ. στηνιταλία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙKO ΕΛΑΙOΛΑΔΟ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛHΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΞIΩΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚOΣΜΙΑ ΑΓΟΡA

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙKO ΕΛΑΙOΛΑΔΟ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛHΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΞIΩΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚOΣΜΙΑ ΑΓΟΡA ΤΟ ΕΛΛΗΝΙKO ΕΛΑΙOΛΑΔΟ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛHΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΞIΩΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚOΣΜΙΑ ΑΓΟΡA Εισηγητής: Αλκιβιάδης Καλαμπόκης, Πρόεδρος Δ.Σ. & Διευθύνων Σύμβουλος Ελληνικού Οργανισμού Εξωτερικού Εμπορίου ΟΠΕ Βρυξέλλες,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΑ ΕΛΙΑ ΣΤΟ ΜΑΡΟΚΟ

Η ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΑ ΕΛΙΑ ΣΤΟ ΜΑΡΟΚΟ 1 ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΚΑΖΑΜΠΛΑΝΚΑΣ Η ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΑ ΕΛΙΑ ΣΤΟ ΜΑΡΟΚΟ ΚΑΖΑΜΠΛΑΝΚΑ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2010 2 Η καλλιέργεια ελαιόδεντρων είναι μια από τις κυριότερες δενδροκαλλιέργειες

Διαβάστε περισσότερα

Προκλήσεις και Προβλήματα της Ελαιοκαλλιέργειας. Αντώνης Παρασκευόπουλος,Γεωπόνος, Διευθυντής Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής Τριφυλίας

Προκλήσεις και Προβλήματα της Ελαιοκαλλιέργειας. Αντώνης Παρασκευόπουλος,Γεωπόνος, Διευθυντής Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής Τριφυλίας Προκλήσεις και Προβλήματα της Ελαιοκαλλιέργειας Αντώνης Παρασκευόπουλος,Γεωπόνος, Διευθυντής Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής Τριφυλίας Ο Ευριπίδης ονομάζει την Μεσσηνία «Καλλίκαρπο» λόγω της μορφιάς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ 12,2 ΔΙΣ ΕΤΗΣΙΩΣ ΑΝ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΤΟ BRANDING ΚΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ

ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ EΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΣΤΟΚΧΟΛΜΗΣ Box 55565, 102 04 Stockholm, Sweden Tηλ. (+46-8) 545 660 16, 17, Tέλεφαξ (+46-8) 667 32 93 Email: sweden.oey@greekembassy.se

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Σειρά δράσεων προωθεί η Εθνική Τράπεζα, στο πλαίσιο της στρατηγικής της για στήριξη του παραγωγικού δυναμικού.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Σειρά δράσεων προωθεί η Εθνική Τράπεζα, στο πλαίσιο της στρατηγικής της για στήριξη του παραγωγικού δυναμικού. 13/5/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Σειρά δράσεων προωθεί η Εθνική Τράπεζα, στο πλαίσιο της στρατηγικής της για στήριξη του παραγωγικού δυναμικού. Με αφορμή εμπεριστατωμένη μελέτη της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ

ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ EΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΣΤΟΚΧΟΛΜΗΣ Box 55565, 102 04 Stockholm, Sweden Tηλ. (+46-8) 545 660 16, 17, Tέλεφαξ (+46-8) 667 32 93 Email: sweden.oey@greekembassy.se

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΤΗ ΣΕΟΥΛ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ-ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ YΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΤΗ ΣΕΟΥΛ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ-ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ YΠΟΘΕΣΕΩΝ 1 ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΤΗ ΣΕΟΥΛ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ-ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ YΠΟΘΕΣΕΩΝ Rm 2511, Jang Kyo Bldg, 1, Jang Kyo-dong, Chung-ku, Seoul, Korea 100-797 Τηλ:82-2-754-8292, Fax:82-2-754-8293 E-MAIL: commercial@greekemb.net

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας

4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας 4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας 2015 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η ΜΕΛΙΣΣΑ ΚΙΚΙΖΑΣ ΑΒΕΕ ΤΡΟΦΙΜΩΝ δραστηριοποιείται από το 1947 στην παραγωγή ζυμαρικών Διαθέτει καθετοποιημένο συγκρότημα Μύλου & Μακαρονοποιείου στη Λάρισα,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ Γραφείο Οικονοµικών & Εµπορικών Υποθέσεων Γενικού Προξενείου της Ελλάδος στο Κάϊρο 18, Aisha El Taymoureya, Garden City Cairo - Egypt Tel. +202 7948482 Fax +202 7940684

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Σωτηρόπουλος Τεχνολόγος Γεωπονίας DS Consulting

Δημήτρης Σωτηρόπουλος Τεχνολόγος Γεωπονίας DS Consulting Δημήτρης Σωτηρόπουλος Τεχνολόγος Γεωπονίας Κανονισμοί Ευρωπαϊκής Ένωσης Λειτουργία Συστήματος Ελέγχου Πιστοποίηση Προϊόντων Κανονισμός (ΕΚ) 834/2007 Κανονισμός (ΕΚ) 889/2008 Κανονισμός (ΕΚ) 710/2009 Κανονισμός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ Γραφείο Οικονοµικών & Εµπορικών Υποθέσεων Πρεσβείας της Ελλάδος στο Παρίσι 17, rue Auguste Vacquerie 75116 Paris - France Tel. +331 47202660-47205154 Fax +331 40701904 e-mail

Διαβάστε περισσότερα

H AΓΟΡΑ ΦΡΟΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ

H AΓΟΡΑ ΦΡΟΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΤΟ ΚΑΙΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ H AΓΟΡΑ ΦΡΟΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ Κάιρο, 26 Νοεµβρίου 2012 Α) Γενικά σχόλια: Η Αίγυπτος παράγει µεγάλες ποσότητες νωπών φρούτων. Η εγχώρια

Διαβάστε περισσότερα

2006 - ΕΤΟΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΚΑΙ ΕΛΙΑΣ

2006 - ΕΤΟΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΚΑΙ ΕΛΙΑΣ 2006 - ΕΤΟΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΚΑΙ ΕΛΙΑΣ Με απόφαση του Πρωθυπουργού, που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 1625/24/11/2005, ορίστηκε το 2006 ως Έτος Ελαιολάδου και Ελιάς και συγκροτήθηκε Επιτροπή προετοιμασίας των δράσεων.

Διαβάστε περισσότερα

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo.

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo. Η μπύρα στην αγορά της Γαλλίας ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η μπύρα στην Γαλλία δεν είναι τόσο δημοφιλής όσο είναι ο οίνος. Το συγκεκριμένο ποτό δεν έχει την παράδοση και την φήμη που έχει σε άλλες ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΠΟΠ. ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΠΟΠ. ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΠΟΠ. ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Ανδρέας Θρασυβούλου Εργαστήριο Μελισσοκομίας-Σηροτροφίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης www.beelab.gr Τι είναι ΠΟΠ και τι ΠΓΕ ΠΟΠ Η ποιότητα ή τα χαρ/κά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ. ΙΩΑΚΕΙΜ ΜΟΥΤΑΦΗ Γεωπόνου Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής ΠΕ Χαλκιδικής

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ. ΙΩΑΚΕΙΜ ΜΟΥΤΑΦΗ Γεωπόνου Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής ΠΕ Χαλκιδικής ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΙΩΑΚΕΙΜ ΜΟΥΤΑΦΗ Γεωπόνου Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής ΠΕ Χαλκιδικής Οδεσμόςτηςελιάςμετη Χαλκιδική ξεκίνησε στα βάθη των αιώνων αποδείξεις για

Διαβάστε περισσότερα

Η αλήθεια για το γάλα

Η αλήθεια για το γάλα Η αλήθεια για το γάλα Υφιστάµενο πλαίσιο Σύµφωνα µε το υφιστάµενο πλαίσιο στην Ελλάδα υπάρχει γάλα χαµηλής παστερίωσης διάρκειας µέχρι 5 ηµερών, που µπορεί να ονοµάζεται και «φρέσκο» και γάλα υψηλής παστερίωσης-

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΞΕΝΕΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΤΟ ΜΟΝΑΧΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΞΕΝΕΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΤΟ ΜΟΝΑΧΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΞΕΝΕΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΤΟ ΜΟΝΑΧΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Mόναχο, 18 εκεµβρίου 2007 Αρ. Πρωτ. : 430/920/600 Προς: Β4 /νση Β8 /νση Ε.. : Γρ. Γεν. Προξένου κας Κόρκα Κοιν. : - ιπλ.

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 23/05/13 Σκοπός της µελέτης:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΙΩΣ 226, ΤΑΥΡΟΣ 177 78, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ. 210-3469606, ΦΑΞ 210-3469906, A. ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ

ΠΕΙΡΑΙΩΣ 226, ΤΑΥΡΟΣ 177 78, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ. 210-3469606, ΦΑΞ 210-3469906, A. ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΠΕΙΡΑΙΩΣ 226, ΤΑΥΡΟΣ 177 78, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ. 210-3469606, ΦΑΞ 210-3469906, A. ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ 1. Τυποποίηση και Συσκευασία Η τυποποίηση, σε συνδυασμό με την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων

Διαβάστε περισσότερα

2o ΔΙΕΘΝΈΣ ΣΥΝΈΔΡΙΟ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΊΑ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΏΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ Χερσόνησος Ηρακλείου, 25-27 Σεπτεμβρίου 2008

2o ΔΙΕΘΝΈΣ ΣΥΝΈΔΡΙΟ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΊΑ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΏΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ Χερσόνησος Ηρακλείου, 25-27 Σεπτεμβρίου 2008 2o ΔΙΕΘΝΈΣ ΣΥΝΈΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΊΑ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΏΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ Χερσόνησος Ηρακλείου, 25-27 Σεπτεμβρίου 2008 Ολοκληρωμένη Διαχείρηση & Ελαιόλαδο ΠΟΠ/ΠΓΕ Κρήτης Σύστημα Ολοκληρωμένης Διαχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων 1

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων 1 Λονδίνο, Αύγουστος 2015 Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης) Το Ηνωμένο Βασίλειο κατατάσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για την αγορά γαλακτοκοµικών προϊόντων στην Αίγυπτο

Έρευνα για την αγορά γαλακτοκοµικών προϊόντων στην Αίγυπτο Έρευνα για την αγορά γαλακτοκοµικών προϊόντων στην Αίγυπτο A) Γενικές Πληροφορίες: Στην Αίγυπτο υπάρχει µεγάλη κατανάλωση τυροκοµικών προϊόντων. Οι Αιγύπτιοι παράγουν πολλά είδη λευκών τυριών (από αγελαδινό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Στο Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραµµα (Π.Ε.Π.) Νοτίου Αιγαίου 2000 2006 και συγκεκριµένα στον 5 ο Άξονα Προτεραιότητας που αφορά δράσεις για τα Ολοκληρωµένα Προγράµµατα Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

«Να σας συγχαρώ για την οργάνωση του συνεδρίου και μάλιστα με ένα θέμα που αποτελεί βασικό ζητούμενο αλλά και εργαλείο στήριξης του αγροτικού χώρου.

«Να σας συγχαρώ για την οργάνωση του συνεδρίου και μάλιστα με ένα θέμα που αποτελεί βασικό ζητούμενο αλλά και εργαλείο στήριξης του αγροτικού χώρου. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ Δ/νση: Αχαρνών 2, 101 76 Αθήνα 5/ 11/ 2015 Τηλ: 210-2124388 Fax: 210-5237904 Θέμα: Ομιλία Υπουργού Αγροτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ...3. Εισαγωγή...3. Εγχώρια παραγωγή τυροκομικών...3. Καταναλωτικές προτιμήσεις...4. Δίκτυα διανομής...

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ...3. Εισαγωγή...3. Εγχώρια παραγωγή τυροκομικών...3. Καταναλωτικές προτιμήσεις...4. Δίκτυα διανομής... Έρευνα αγοράς Τοµέας τυροκοµικών προϊόντων στη Γαλλία Γραφείο Οικονοµικών και Εµπορικών Υποθέσεων Πρεσβείας Παρισίων Παρίσι, Απρίλιος 2013 1 Περιεχόμενα ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ...3 Εισαγωγή...3 Εγχώρια

Διαβάστε περισσότερα

Η διεθνής αγορά ελαιολάδου και οι εφαρμογές του εξαγωγικού μάρκετινγκ στην ευρωπαϊκή και διεθνή αγορά

Η διεθνής αγορά ελαιολάδου και οι εφαρμογές του εξαγωγικού μάρκετινγκ στην ευρωπαϊκή και διεθνή αγορά ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Η διεθνής αγορά ελαιολάδου και οι εφαρμογές του εξαγωγικού μάρκετινγκ στην ευρωπαϊκή και διεθνή αγορά

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή σύνταξης τεχνικών προδιαγραφών

Επιτροπή σύνταξης τεχνικών προδιαγραφών ΘΕΜΑ «Προμήθεια τυριών με ανάθεση κατόπιν συλλογής προσφορών» Σας ενημερώνουμε ότι το ΤΖΑΝΕΙΟ Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά θα προβεί στην προμήθεια των παρακάτω ειδών. α/α Κωδικός Είδος Ποσότητα 1 ΤΓ058 ΤΥΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά και Φαρμακευτικά Φυτά τάσεις και προοπτικές. Χρήστος Δόρδας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γεωπονική Σχολή Εργαστήριο Γεωργίας

Αρωματικά και Φαρμακευτικά Φυτά τάσεις και προοπτικές. Χρήστος Δόρδας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γεωπονική Σχολή Εργαστήριο Γεωργίας 1 Αρωματικά και Φαρμακευτικά Φυτά τάσεις και προοπτικές Χρήστος Δόρδας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γεωπονική Σχολή Εργαστήριο Γεωργίας 2 Αντικείμενο της ομιλίας Σημασία των αρωματικών φυτών

Διαβάστε περισσότερα

Άξιον Αγροτική. Γνωρίζουμε το χθες Καινοτομούμε σήμερα Οργανώνουμε το αύριο

Άξιον Αγροτική. Γνωρίζουμε το χθες Καινοτομούμε σήμερα Οργανώνουμε το αύριο Άξιον Αγροτική Γνωρίζουμε το χθες Καινοτομούμε σήμερα Οργανώνουμε το αύριο Γνωρίζουμε το χθες Καινοτομούμε σήμερα Οργανώνουμε το αύριο Στην Άξιον Αγροτική, μια εταιρεία παροχής συμβουλών στον αγροτοδιατροφικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

% Μεταβολή 08/07 44.367.891.178 12,13% 9,67% 42.277.469.831 11,21% 6,08% 4.785.906.605 1,31% 3,39% 7.098.635.823 1,88% 7,45%

% Μεταβολή 08/07 44.367.891.178 12,13% 9,67% 42.277.469.831 11,21% 6,08% 4.785.906.605 1,31% 3,39% 7.098.635.823 1,88% 7,45% Εµπορικό Ισοζύγιο Για το, ο όγκος εµπορίου της Ιταλίας ανήλθε σε 743 δισ. ευρώ, εκ των οποίων οι ιταλικές εξαγωγές ήταν 365 δισ. ευρώ και οι εισαγωγές 377 δισ. ευρώ. Το έλλειµµα του εµπορικού ισοζυγίου

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία. Θέμα: «Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας» Υποθέμα: Είδη και Ποικιλίες Ελιάς - Ελαιοπαραγωγικές περιοχές

Ερευνητική Εργασία. Θέμα: «Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας» Υποθέμα: Είδη και Ποικιλίες Ελιάς - Ελαιοπαραγωγικές περιοχές Ερευνητική Εργασία Θέμα: «Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας» Υποθέμα: Είδη και Ποικιλίες Ελιάς - Ελαιοπαραγωγικές περιοχές Μέλη Ομάδας: Κώστας Αθανασίου Θάνος Βασιλόπουλος Στέφανος Βασιλόπουλος Νίκος

Διαβάστε περισσότερα

Πρεσβεία της Ελλάδος στο Βέλγιο Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών Υποθέσεων ΒΕΛΓΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΩΝ ΕΛΙΩΝ

Πρεσβεία της Ελλάδος στο Βέλγιο Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών Υποθέσεων ΒΕΛΓΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΩΝ ΕΛΙΩΝ Πρεσβεία της Ελλάδος στο Βέλγιο Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών Υποθέσεων ΒΕΛΓΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΩΝ ΕΛΙΩΝ Βρυξέλλες, Δεκέμβριος 2013 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΑΠΟ ΑΛΛΕΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

PARATUS EUROPE Memo Σεπτέμβριος 15

PARATUS EUROPE Memo Σεπτέμβριος 15 PARATUS EUROPE Memo Σεπτέμβριος 15 Μάθετε τα πάντα για το Ελαιόλαδο, σε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα από επαγγελματίες για επαγγελματίες! Το μόνο που οδηγεί σε επαγγελματική πιστοποίηση! Εκπαιδευτικά Προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 7.6.2014 L 168/55 ΚΑΤ' ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 611/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 11ης Μαρτίου 2014 για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αγρίνιο, 17-18 Ιανουαρίου 2004 1 Ερευνητικές Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ Στέλλα Χρυσαλίδου, Βιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΩΝ. Άρθρο 1 Αντικείμενο

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΩΝ. Άρθρο 1 Αντικείμενο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΩΝ Άρθρο 1 Αντικείμενο Ο παρών Κανονισμός αναφέρεται στη χρήση σημάτων τα οποία χορηγεί η a Cert A.E. σε επιχειρήσεις για την επισήμανση και τη διαφήμιση των πιστοποιημένων προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΗΝ ΡΩΣΙΑ

ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΗΝ ΡΩΣΙΑ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΗΝ ΡΩΣΙΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΑ ΔΑΣΜΟΛΟΓΙΚΑ Συνολικός πληθυσμός: 142,960,000 Αστικός πληθυσμός: 73,8% Μόσχα: 13,500,000 Αγία Πετρούπολη: 4,750,000 ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ Αν και στις προτιμήσεις των Ρώσων

Διαβάστε περισσότερα

Κανονισμός ΕΟΚ 2568/1991, Ε.Ε., όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον Κανονισμό Ε.Κ. 177/1994.

Κανονισμός ΕΟΚ 2568/1991, Ε.Ε., όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον Κανονισμό Ε.Κ. 177/1994. Άρθρο71 (1) Ελαιόλαδο 1. «Ελαιόλαδο» χαρακτηρίζεται το έλαιο που λαμβάνεται από τους καρπούς της ελαίας της Ευρωπαϊκής (OLEA EUROPEA) με μέσα αποκλειστικά μηχανικά και μεθόδους ή επεξεργασίες οπωσδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

Σας ενημερώνουμε ότι από 10 11 Μαΐου 2011 (διάρκειας 2 ημερών για περισσότερη δημοσιότητα και αξιοποίησή της από τις συμμετέχουσες εταιρίες)

Σας ενημερώνουμε ότι από 10 11 Μαΐου 2011 (διάρκειας 2 ημερών για περισσότερη δημοσιότητα και αξιοποίησή της από τις συμμετέχουσες εταιρίες) K E O Σ Ο Ε ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. ΡΙΑΝΚΟΥΡ 73, 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: (210) 6923102 6923291 6928224 FAX: (210) 6981182 e-mail : keosoe@otenet.gr Αριθμ. πρωτ. 114/368 Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΠΟΠ, ΠΓΕ ΚΑΙ ΕΠΙΠ. Ματίνα Φουρναράκου Συμβουλευτικός τομέας ΕΤΑΤ Α.Ε.

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΠΟΠ, ΠΓΕ ΚΑΙ ΕΠΙΠ. Ματίνα Φουρναράκου Συμβουλευτικός τομέας ΕΤΑΤ Α.Ε. ΤΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΠΟΠ, ΠΓΕ ΚΑΙ ΕΠΙΠ Ματίνα Φουρναράκου Συμβουλευτικός τομέας ΕΤΑΤ Α.Ε. ΣΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ Ε.Ε. Λόγοι καθιέρωσης: Ενθάρρυνση της ποικίλης αγροτικής παραγωγής Προστασία

Διαβάστε περισσότερα

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά)

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά) ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Λίπη και έλαια: Βασική κατηγορία θρεπτικών υλών που αποτελούν σημαντική πηγή ενέργειας. Είναι ενώσεις που προκύπτουν από την αντίδραση οργανικών οξέων με γλυκερίνη και λέγονται γλυκερίδια

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση τριφασικής και διφασικής µεθόδου ελαιοποίησης του. ελαιοκάρπου

Αξιολόγηση τριφασικής και διφασικής µεθόδου ελαιοποίησης του. ελαιοκάρπου Αξιολόγηση τριφασικής και διφασικής µεθόδου ελαιοποίησης του Νασιούλα Χρυσοβαλάντου ελαιοκάρπου Η συνολική ετήσια παραγωγή ελαιολάδου στην Ελλάδα ανέρχεται στους 375.000 τόνους/έτος, ενώ από την λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 9 & 10 Μαΐου 2015 Στάδιο Ειρήνης & Φιλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕ ΡΙΟΥ

ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 9 & 10 Μαΐου 2015 Στάδιο Ειρήνης & Φιλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕ ΡΙΟΥ ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 9 & 10 Μαΐου 2015 Στάδιο Ειρήνης & Φιλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕ ΡΙΟΥ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Ν. Κατσαρός, Επιστ. Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ, π. Πρόεδρος ΕΦΕΤ Γ. Οικονόµου, Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις για την Διαμόρφωση Στρατηγικής για το Μέλλον του Ελληνικού Ελαιολάδου& Ελιάς. Βαγγέλης Διβάρης, Πρόεδρος ΦΙΛΑΙΟΣ

Σκέψεις για την Διαμόρφωση Στρατηγικής για το Μέλλον του Ελληνικού Ελαιολάδου& Ελιάς. Βαγγέλης Διβάρης, Πρόεδρος ΦΙΛΑΙΟΣ Σκέψεις για την Διαμόρφωση Στρατηγικής για το Μέλλον του Ελληνικού Ελαιολάδου& Ελιάς Βαγγέλης Διβάρης, Πρόεδρος ΦΙΛΑΙΟΣ ΜικρόΙστορικό Ιδρύθηκετο1998, είναι επιστημονικό μη κερδοσκοπικό σωματείο Σκοποί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΧΑΟΣ ΞΕΠΗΔΗΣΕ Η GAEA, ΜΑΝΑ ΓΗ ΜΗΤΕΡΑ ΟΛΩΝ 2

ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΧΑΟΣ ΞΕΠΗΔΗΣΕ Η GAEA, ΜΑΝΑ ΓΗ ΜΗΤΕΡΑ ΟΛΩΝ 2 1 ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΧΑΟΣ ΞΕΠΗΔΗΣΕ Η GAEA, ΜΑΝΑ ΓΗ ΜΗΤΕΡΑ ΟΛΩΝ 2 GAEA ΙΣΧΥΡΟ ΟΡΑΜΑ Ίδρυση:1995 Αφορμή: Έλλειψη ελληνικών ποιοτικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές Στόχος και όραμα της να αποτελέσει την Κορυφαία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία, βρίσκονταν

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρικό Προφίλ. Πρόκειται για ένα επιχειρηματικό σχήμα εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με έδρα το Μεσολόγγι Αιτωλοακαρνανίας.

Εταιρικό Προφίλ. Πρόκειται για ένα επιχειρηματικό σχήμα εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με έδρα το Μεσολόγγι Αιτωλοακαρνανίας. Εταιρικό Προφίλ Πρόκειται για ένα επιχειρηματικό σχήμα εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με έδρα το Μεσολόγγι Αιτωλοακαρνανίας. Ιδρύθηκε στις αρχές του 2012 "Messolongi Fields are located in the Greek Aetolia-

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑΣ ΠΑΣΕΓΕΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑΣ ΠΑΣΕΓΕΣ Μελισσοκοµία-προωθούµενη επαγγελµατική δραστηριότητα µε εξαγωγικό ορίζοντα 30 Οκτωβρίου 2013 Άξονες στρατηγικής για την ανάπτυξη της µελισσοκοµίας Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος, MSc. ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

Η παραγωγή, η επεξεργασία και η εμπορία του Κρητικού κρέατος. Προβλήματα, προοπτικές.

Η παραγωγή, η επεξεργασία και η εμπορία του Κρητικού κρέατος. Προβλήματα, προοπτικές. Η παραγωγή, η επεξεργασία και η εμπορία του Κρητικού κρέατος. Ε. Σουρανάκης 1, Α. Στεφανάκης 2. Προβλήματα, προοπτικές. 1 Κτηνίατρος, Ιδιώτης, Πρόεδρος ΔΣ ΒΙΟΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ Α.Ε. 2 Δρ, Κτηνίατρος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 1 Ποιότητα και Ποιοτικός Έλεγχος Ο όρος «ποιότητα» συχνά χρησιµοποιείται χωρίς την πραγµατική της έννοια. ηλαδή δεν προσδιορίζεται αν το προϊόν στο οποίο αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής ανάπτυξης του αγροδιατροφικού τομέα

Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής ανάπτυξης του αγροδιατροφικού τομέα ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ: «ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ - 7 ΜΑΡΤΙΟΥ 2009 Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη των βασικών παρατηρήσεων, συµπεράσµατα και συστάσεις

Περίληψη των βασικών παρατηρήσεων, συµπεράσµατα και συστάσεις Περίληψη των βασικών παρατηρήσεων, συµπεράσµατα και συστάσεις Η µελέτη αυτή είναι αξιολόγηση της κοινής οργάνωσης της αγοράς του ελαιολάδου για την περίοδο 1995-2000. Σύµφωνα µε τη συγγραφή υποχρεώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική καλλιέργεια της ελιάς Ανάπτυξη - Προοπτικές

Βιολογική καλλιέργεια της ελιάς Ανάπτυξη - Προοπτικές 2 o Διεθνές Συνέδριο για την Ποιότητα και την Εμπορία των Αγροτικών Προϊόντων Χερσόνησος Κρήτης 25 27 Σεπτεμβρίου 2008 Βιολογική καλλιέργεια της ελιάς Ανάπτυξη - Προοπτικές Δημήτρης Ζιώγας Διεύθυνση Πιστοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 1.8.2014 L 230/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 834/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Ιουλίου 2014 για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με την εφαρμογή του κοινού πλαισίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ; Οικονοµική είναι η µελέτη του τρόπου µε τον οποίο οι άνθρωποι επιλέγουν να κατανείµουν τους σπάνιους πόρους τους. Λόγω της σπανιότητας δεν είναι δυνατόν να εκπληρωθούν όλες

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελαιοκαλλιέργεια στην Κρήτη Προβλήματα και Προοπτικές

Η Ελαιοκαλλιέργεια στην Κρήτη Προβλήματα και Προοπτικές Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας Η Ελαιοκαλλιέργεια στην Κρήτη Προβλήματα και Προοπτικές Εισηγητής: Νικόλαος Μαυράκης (Δ/ντης Αγροτικής Οικονομίας) Γενικές Πληροφορίες Η συνολική έκταση της Κρήτης είναι 8.336

Διαβάστε περισσότερα

foodstandard Αγαπητές φίλες, αγαπητοί φίλοι,

foodstandard Αγαπητές φίλες, αγαπητοί φίλοι, Αγαπητές φίλες, αγαπητοί φίλοι, Η πολιτική ποιότητας της ΕΕ για τα αγροδιατροφικά προϊόντα συνίσταται -στην ουσία- σε µια προσπάθεια να εγκαθιδρυθεί, µε την εγγύηση της ΕΕ, µια αξιόπιστη γέφυρα για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΖΑΓΚΡΕΜΠ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΚΑΙ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΟΑΤΙΑ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΖΑΓΚΡΕΜΠ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΚΑΙ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΟΑΤΙΑ 1 ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΖΑΓΚΡΕΜΠ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΚΑΙ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΟΑΤΙΑ Α. ΓΕΝΙΚΑ Η παραγωγή ελαιολάδου και βρώσιµων ελιών στην Κροατία σηµείωσε ανοδική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π.Α.Π. ΔΕΝΔΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΛΑΙΑΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π.Α.Π. ΔΕΝΔΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΛΑΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π.Α.Π. ΔΕΝΔΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΛΑΙΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 68 ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή η τελειότητα εκφράζεται µέσα στα «έργα»µας

Αυτή η τελειότητα εκφράζεται µέσα στα «έργα»µας Όταν ο σεβασµός στις παραδόσεις και η εµπειρία που δηµιουργείται από την πολύχρονη επιµονή ορισµένων ανθρώπων στο «έργο» τους συνδυάζεται µε τα υψηλότερα κριτήρια ποιότητας και υψηλής αισθητικής το αποτέλεσµαδενµπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 36 και το άρθρο 37 παράγραφος 2 τρίτο εδάφιο,

Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 36 και το άρθρο 37 παράγραφος 2 τρίτο εδάφιο, 9.6.2004 L 206/37 ιορθωτικό στον κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 865/2004 του Συµβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, σχετικά µε την κοινή οργάνωση της αγοράς ελαιολάδου και επιτραπέζιων ελιών και την τροποποίηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ 1) Τι είναι τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας; 2) Ποια είναι η νομοθεσία για τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας;

ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ 1) Τι είναι τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας; 2) Ποια είναι η νομοθεσία για τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας; ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2008. ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ. ΠΗΓΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ : ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ & ΕΠΙΒΛΕΨΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ. (ΟΠΕΓΕΠ)- ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. ΠΡΟΪΟΝΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ -ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ -ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΝΩ-ΠΟΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΚΗ ΑΓΟΡΑ. Ι. Βασικά στατιστικά στοιχεία εξωτερικού εμπορίου Πορτογαλίας και διμερούς εμπορίου Ελλάδος-

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 145/14 16.5.2014 ΚΑΤ' ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 501/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 11ης Μαρτίου 2014 ο οποίος συμπληρώνει τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

16-24. Νοεμβρίου. Calibrating Panelists Minds & Palates. Εκπαίδευση στα Γευσιγνωστικά Χαρακτηριστικά Mεσογειακών Ποικιλιών Ελαιολάδου. Π.Ε.

16-24. Νοεμβρίου. Calibrating Panelists Minds & Palates. Εκπαίδευση στα Γευσιγνωστικά Χαρακτηριστικά Mεσογειακών Ποικιλιών Ελαιολάδου. Π.Ε. Calibrating Panelists Minds & Palates Εκπαίδευση στα Γευσιγνωστικά Χαρακτηριστικά Mεσογειακών Ποικιλιών Ελαιολάδου 16-24 Νοεμβρίου 2012 Συνδιοργάνωση: Περιφέρεια Πελοποννήσου Π.Ε. Μεσσηνίας Διεθνές Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΧΩΡΑΦΙ ΣΤΟ ΡΑΦΙ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΙΚΡΟ-ΜΕΣΑΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΟ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑ

ΑΠΟ ΤΟ ΧΩΡΑΦΙ ΣΤΟ ΡΑΦΙ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΙΚΡΟ-ΜΕΣΑΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΟ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΧΩΡΑΦΙ ΣΤΟ ΡΑΦΙ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΙΚΡΟ-ΜΕΣΑΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΟ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑ ΚΟΡΙΝΘΟΣ - ΔΕΥΤΕΡΑ 27 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ & Ο.Ε.Β.Ε. Ν. ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ Στέφανος

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΡΘΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος Κέντρο Μελισσοκομίας ΠΑΣΕΓΕΣ

«ΟΡΘΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος Κέντρο Μελισσοκομίας ΠΑΣΕΓΕΣ «ΟΡΘΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος Κέντρο Μελισσοκομίας ΠΑΣΕΓΕΣ Ποιο είναι το θέμα μας Η Ελληνική μελισσοκομία έχει κατακτήσει σημαντική θέση στην ελληνική αγροτική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Eπιστροφή στη γεωργία του παρελθόντος Οι διατροφικές κρίσεις και οι ανησυχίες που προκάλεσαν στους καταναλωτές ως προς την ασφάλεια των τροφίµων, οδήγησαν

Διαβάστε περισσότερα