Ἀφιέρωμα: Πορεία πρός τό Πάσχα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ἀφιέρωμα: Πορεία πρός τό Πάσχα"

Transcript

1 Περιοδική ἔκδοση Ἱ. Μητροπόλεως Κωνσταντίας - Ἀμμοχώστου Ἔτος 3ο τεῦχος 7o Ἰανουάριος - Μάρτιος 2010 Ἀφιέρωμα: Πορεία πρός τό Πάσχα

2 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Ἀφιέρωμα: Πορεία πρὸς τὸ Πάσχα Λόγος Κατηχητήριος ἐπὶ τῇ ἐνάρξει τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς...4 Πανιερ. Μητροπολίτη Κωνσταντίας-Ἀμμοχώστου κ. Βασιλείου Μηνύματα τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς...7 Σεβ. Μητροπολίτη Ἐδέσσης, Πέλλης καὶ Ἀλμωπίας κ. Ἰωήλ Διήγησις περὶ Σεργίου Ἀλεξανδρινοῦ. Ἕνα παράδειγμα ἀναίρεσης τῆς συμβατικῆς ἁγιότητας...10 Καθ. Θεόδωρου Ξ. Γιάγκου Ἔννοια καὶ σκοπὸς τῆς Νηστείας. Πρόταση νηστείας ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία...15 Πανιερ. Μητροπολίτη Κωνσταντίας-Ἀμμοχώστου κ. Βασιλείου «Ὁ Θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν»...23 Καθ. Νίκου Ἰ. Νικολαΐδη Ὁ Σταυρὸς τοῦ Κυρίου. Θεολογία καὶ τιμή...28 Πανιερ. Μητροπολίτη Κωνσταντίας-Ἀμμοχώστου κ. Βασιλείου Ἡ τιμή τοῦ Σταυροῦ στὴν Κύπρο...41 Πρεσβ. Χρίστου Κούλενδρου Ὁ ὅσιος Ἰωάννης Σιναΐτης ὡς πρόδρομος τοῦ Ἡσυχασμοῦ. Ἀναφορὰ στὴν περὶ ἡσυχίας καὶ προσευχῆς διδασκαλία τῆς Κλίμακος...45 Πρεσβ. Χριστοδούλου Χρ. Χριστοδούλου Ὁ Μέγας Κανών...55 Δρ Γεωργίου Κάκκουρα «Οὐ γὰρ ἦλθον διακονηθῆναι, ἀλλὰ διακονῆσαι»...58 Πρωτοπρ. Γεωργίου Ἰωάννου Ἀπὸ τὴ φάτνη στὸ κενὸ μνημεῖο. Ἡ πορεία τῆς Ἀγάπης τοῦ Θεοῦ...59 Σεβ. Μητροπολίτη Σισανίου καὶ Σιατίστης κ. Παύλου «Πάσχα Κυρίου». Μέσα ἀπὸ τὸν πατερικὸ λόγο...61 Δρ Γεωργίου Κάκκουρα Μικρὴ προσέγγιση στὸν κανόνα τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Κυριακῆς τοῦ Πάσχα...65 Δρ Γεωργίου Κάκκουρα ΓΕΓΟΝΟΤΑ Ὀνομαστήρια Πανιερωτάτου...67 Χειροτονίες Κληρικῶν...68 Ἐπίσημη Ἐπίσκεψη Σεβ. Ἀρχιεπισκόπου Φινλανδίας στὴν Ἱερὰ Μητρόπολη Κωνσταντίας-Ἀμμοχώστου...75 Φιλανθρωπικὴ Ἐκδήλωση Συντονιστικῆς Ἐπιτροπῆς Χριστιανικῶν Συνδέσμων Γυναικῶν...79 Συναξὴ Κληρικῶν Ἱερᾶς Μητροπόλεως...81 Ἐκλογὴ Νέου Πατριάρχου Σερβίας...83 Χρονικά...84 «Πνευματική Διακονία» Περιοδική Ἔκδοση τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κωνσταντίας - Ἀμμοχώστου Ἔτος 3ο, τεῦχος 7ο, Ἰανουάριος - Μάρτιος 2010 Ἐκδότης: Γραφεῖο Πνευματικῆς Διακονίας Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κωνσταντίας-Ἀμμοχώστου. Συντακτική Ἐπιτροπή: Δρ Γεώργιος Κάκκουρας, πρεσβ. Χριστόδουλος Χρ. Χριστοδούλου, ἱεροδιακ. Αὐγουστῖνος Κκαρᾶς, θεολόγοι Ἀνδρέας Γ. Λευτέρη, φιλόλογος. Ἐξώφυλλο: Ὁ Κύριος ἑλκόμενος ἐπὶ Σταυροῦ (περίπου 1200 μ.χ.). Φορητὴ εἰκόνα ἀπὸ τὸν ἱερὸ ναὸ Τιμίου Σταυροῦ, Πελένδρι. Ὀπισθόφυλλο: Ἡ εἰς Ἅδου Κάθοδος. Εἴσοδος Κοιμητηρίου Τιμίου Σταυροῦ Ἀμμοχώστου (φωτογραφία μετὰ τὸ 1974). Ἐκτύπωση: Γραφικές Τέχνες «Μέλισσα», Ἀσπροβάλτα, τηλ ISSN

3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Ἀφιέρωμα: Πορεία πρὸς τὸ Πάσχα Τὸ 7ο τεῦχος τῆς Πνευματικῆς Διακονίας εἶναι ἀφιερωμένο στὴ Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ καὶ τὸ Πάσχα. Μέσα ἀπὸ τὰ ἄρθρα τοῦ ἀφιερώματος γίνονται προσεγγίσεις σὲ θέματα ἀπὸ τὸ λειτουργικό, ἑορτολογικό, θεολογικὸ καὶ πνευματικό πλοῦτο τοῦ «σταδίου τῶν ἀρετῶν», τῆς περιόδου ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὸ κέντρο καὶ τὸ ἀποκορύφωμα τοῦ λειτουργικοῦ ἔτους. Ὁ Κατηχητήριος Λόγος τοῦ Πανιερ. Μητροπολίτη Κωνσταντίας-Ἀμμοχώστου κ. Βασιλείου ἐπὶ τῇ ἐνάρξει τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς μᾶς εἰσάγει στὸ πνεῦμα καὶ τὸ νόημα τῆς περιόδου. Στὴ Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ ὡς περίοδο ἐντονότερης ἄσκησης, μετάνοιας καὶ προσευχῆς ἀναφέρεται στὸ ἄρθρο του ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Ἐδέσσης, Πέλλης καὶ Ἀλμωπίας κ. Ἰωήλ, μὲ τίτλο Μηνύματα τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς. Τὸ ἄρθρο τοῦ Καθ. Θεόδωρου Ξ. Γιάγκου, Διήγησις περὶ Σεργίου Ἀλεξανδρινοῦ. Ἕνα παράδειγμα ἀναίρεσης τῆς «συμβατικῆς» ἁγιότητας, προσεγγίζει ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖο προβάλλεται ἐπανειλημμένα ἀπὸ τὰ ἁγιογραφικὰ καὶ λειτουργικὰ κείμενα τῶν ἀκολουθιῶν τοῦ Τριῳδίου. Ἡ διήγηση περὶ τοῦ Σεργίου τοῦ Ἀλεξανδρινοῦ θέτει ὑπὸ ἀμφισβήτηση τὴν ἀνθρώπινη κρίση γιὰ τὸ ποιὸς εἶναι δίκαιος καὶ ποιὸς ἁμαρτωλός, κάτι τὸ ὁποῖο μᾶς ὑπενθυμίζουν κατὰ τὴν περίοδο τοῦ Τριῳδίου οἱ παραβολὲς τοῦ Τελώνου καὶ Φαρισαίου, τοῦ Ἀσώτου καὶ τῆς Κρίσεως καὶ τὰ παραδείγματα τὰ ὁποῖα μᾶς καλεῖ νὰ μιμηθοῦμε ἢ νὰ ἀποφύγουμε ὁ Ἀνδρέας Κρήτης στὸ Μεγάλο Κανόνα. Ἡ Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ εἶναι ἡ κατ ἐξοχὴν περίοδος τῆς νηστείας καὶ τῶν ἄλλων πνευματικῶν ἀθλημάτων. Τὸ ἄρθρο τοῦ Πανιερ. Μητροπολίτη Κωνσταντίας κ. Βασιλείου, Ἔννοια καὶ σκοπὸς τῆς νηστείας. Πρόταση νηστείας ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία, ἀναλύει τὴν ἔννοια καὶ τὸ σκοπὸ τῆς νηστείας μέσα στὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας. Οἱ δύο πρῶτες Κυριακὲς τῶν Νηστειῶν εἶναι ἀφιερωμένες στὸ θρίαμβο τῆς ὀρθοδόξου πίστεως καὶ πνευματικῆς ζωῆς μέσα ἀπὸ τοὺς ἀγῶνες τῆς Ἐκκλησίας κατὰ τὶς περιόδους τῆς Εἰκονομαχίας καὶ τῶν Ἡσυχαστικῶν Ἐρίδων. Οἱ ἑορτὲς αὐτὲς (ἡ Κυριακὴ τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ ἡ μνήμη τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ) προβάλλουν τὴ σημασία τοῦ προσώπου καὶ τοῦ ἔργου τῶν πατέρων τῆς Ἐκκλησίας, θέμα τὸ ὁποῖο ἀναλύει στὸ ἄρθρο του μὲ τίτλο «Ὁ Θεὸς τῶν Πατέρων ἡμῶν» ὁ Καθ. Πνευματική Διακονία, τεῦχος 7o 1

4 Νίκος Ἰ. Νικολαΐδης. Κατὰ τὴν περίοδο τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς τιμᾶται ἰδιαίτερα ὁ Τίμιος Σταυρός, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ τὸ θεμέλιο τῆς χριστιανικῆς πίστεως καὶ διδασκαλίας. Ἡ μελέτη τοῦ Πανιερ. Μητροπολίτη Κωνσταντίας, Ὁ Σταυρὸς τοῦ Κυρίου. Θεολογία καὶ τιμή, πραγμα τεύεται τὰ θέματα ποὺ σχετίζονται μὲ τὴ θεολογία περὶ Σταυροῦ, ὅπως «Ὁ Σταυρὸς ὡς εἰδοποιὸς διαφορὰ τοῦ χριστιανικοῦ κηρύγματος», «Ὁ Σταυρὸς κρίση τοῦ κόσμου καὶ πηγὴ σωτηρίας» καὶ «Ὁ Σταυρὸς τῶν μαθητῶν τοῦ Χριστοῦ». Ἐπιπρόσθετα, ἀναφέρεται στὴν τιμὴ τοῦ Σταυροῦ μέσα στὴν Ἐκκλησία, τοὺς συμβολισμοὺς καὶ τὸ σημεῖο τοῦ σταυροῦ. Εἰδικότερα στὴν Τιμὴ τοῦ Σταυροῦ στὴν Κύπρο καὶ τὶς σχετικὲς παραδόσεις ἀναφέρεται τὸ ἄρθρο τοῦ πρεσβ. Χρίστου Κούλενδρου, τὸ ὁποῖο ἀποτελεῖ ἕνα σύντομο ὁδοιπορικὸ στοὺς σημαντικότερους χώρους λατρείας καὶ ἀσκήσεως στὴν Κύπρο, ἀφιερωμένους στὸν Τίμιο Σταυρό. Ὁ ὅσιος Ἰωάννης ὁ Σιναΐτης, συγγραφέας τῆς Κλίμακος, τιμᾶται ἰδιαιτέρως τὴν Δ Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν ὡς διδάσκαλος τῆς μετανοίας, τῆς ἀσκήσεως καὶ τῆς προσευχῆς, ποὺ συνθέτουν τὸ τρίπτυχο τοῦ πνευματικοῦ μας ἀγώνα εἰδικότερα κατὰ τὴν περίοδο τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς. Τὴν περὶ ἡσυχίας καὶ προσευχῆς διδασκαλία τῆς Κλίμακος πραγματεύεται ἡ μελέτη τοῦ πρεσβ. Χριστοδούλου Χρ. Χριστοδούλου, Ὁ ὅσιος Ἰωάννης ὁ Σιναΐτης ὡς πρόδρομος τοῦ Ἡσυχασμοῦ. Ἀναφορὰ στὴν περὶ ἡσυχίας καὶ προσευχῆς διδασκαλία τῆς Κλίμακος, ἡ ὁποία σκοπὸ ἔχει κυρίως νὰ καταδείξει τὴν ὀργανικὴ σχέση τοῦ ἡσυχαστικοῦ κινήματος τοῦ 14ου αἰ. μὲ τὴν ἀσκητικὴ καὶ θεολογικὴ παράδοση τῆς Ἐκκλησίας, μέρος τῆς ὁποίας ἀποτελεῖ καὶ ἡ διδασκαλία τοῦ ὁσίου Ἰωάννου. Στὴν πορεία μας πρὸς τὸ Πάσχα ὡς φάρος φωτεινὸς γιὰ ἐνίσχυση πνευματικὴ προβάλλει τὴν Πέμπτη Ἑβδομάδα τῶν Νηστειῶν ὁ Μέγας Κανὼν τοῦ ἁγίου Ἀνδρέου Κρήτης. Σύντομη προσέγγιση στὰ νοήματα τοῦ Μεγάλου Κανόνος ἀποτελεῖ τὸ ἄρθρο τοῦ Δρ Γεωργίου Κάκκουρα, Ὁ Μέγας Κανών. Τὸ κείμενο τοῦ πρωτοπρ. Γεωργίου Ἰωάννου, «Οὐ γὰρ ἦλθον διακονηθῆναι, ἀλλὰ διακονῆσαι», εἶναι ἕνα σύντομο σχόλιο στὸ λόγο αὐτὸ τοῦ Κυρίου καὶ στὸ σχετικὸ ὕμνο τοῦ Ὄρθρου τῆς Μεγάλης Πέμπτης «Μυσταγωγῶν σου, Κύριε, τοὺς μαθητάς...». «Ἐτέχθης ὡς αὐτὸς ἠθέλησας, ἐφάνης ὡς αὐτὸς ἠβουλήθης, ἔπαθες σαρκί, Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν ἐκ νεκρῶν ἀνέστης, πατήσας τὸν θάνατον». Τὴν πορεία τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ μέσα ἀπὸ τὴν ἐνανθρώπηση, τὴ Σταύρωση καὶ τὴν Ἀνάσταση διαγράφει τὸ ἄρθρο τοῦ Σεβ. Μητροπολίτη Σισανίου καὶ Σιατί- 2 Πνευματική Διακονία, τεῦχος 7o

5 στης κ. Παύλου, Ἀπὸ τὴ Φάτνη στὸ Κενὸ Μνημεῖο. Ἡ πορεία τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ. Τὰ τελευταῖα δύο ἄρθρα εἶναι ἀφιερωμένα στὴν ἑορτὴ τοῦ Πάσχα, στὸ γεγονὸς καὶ τὴ θεολογία τῆς Ἀναστάσεως. Τὸ πρῶτο, μὲ τίτλο Πάσχα Κυρίου μέσα ἀπὸ τὸν πατερικὸ λόγο, τοῦ δρ Γεωργίου Κάκκουρα, ἐκθέτει ἕνα μικρὸ μέρος ἀπὸ τὸν πλοῦτο τῶν πατερικῶν Λόγων ποὺ ἀναφέρονται στὸ κοσμοσωτήριο γεγονὸς τῆς Ἀναστάσεως. Μικρὴ προσέγγιση στὸν Κανόνα τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Κυριακῆς τοῦ Πάσχα τοῦ ἁγίου Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ ἀποτελεῖ τὸ τελευταῖο ἄρθρο, ἐπίσης τοῦ κ. Γ. Κάκκουρα. Ἡ Σταύρωσις καὶ ἡ Ἀνάστασις. Λεπτομέρεια ἀπὸ Δωδεκάορτο σὲ Ἑξάπτυχο (14ος αἰ.). Ἱερὰ Μονὴ Ἁγ. Αἰκατερίνης, Σινᾶ. Πνευματική Διακονία, τεῦχος 7o 3

6 ΛΟΓΟΣ ΚΑΤΗΧΗΤΗΡΙΟΣ ἐπὶ τῇ ἐνάρξει τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς «Τὸ στάδιον τῶν ἀρετῶν ἠνέῳκται, οἱ βουλόμενοι ἀθλῆσαι εἰσέλθετε, ἀναζωσάμενοι τὸν καλὸν τῆς νηστείας ἀγῶνα» Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Κωνσταντίας-Ἀμμοχώστου κ. Βασιλείου Ἀγαπητοὶ Χριστιανοί, Μὲ τὴ χάρη καὶ τὴ βοήθεια τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ, εἰσερχόμαστε καὶ πάλιν στὴν περίοδο τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, κατὰ τὴν ὁποία θὰ κληθοῦμε νὰ ἀναλάβουμε μὲ ἐντατικότερο τρόπο τὴν εὐθύνη τῆς πνευματικῆς μας πορείας μέσα στὸν κόσμο. Ὁ Θεός, μὲ πολλὲς πράξεις καὶ ἐνέργειές του, θέλει νὰ μᾶς βοηθήσει σωτήρια στὸν πνευματικὸ αὐτὸ ἀγώνα μας. Ὁ σκοπὸς τῶν ἐνεργειῶν τοῦ Θεοῦ μέσα στὸν κόσμο εἶναι νὰ καταστήσει καὶ πάλιν τὸν ἄνθρωπο αὐθεντικὸ καὶ γνήσιο ὡς πρὸς τὸ εἶναι του καὶ ὡς πρὸς τὸν τρόπο τῆς ὑπάρξεώς του, ὅπως δηλαδὴ ἐξῆλθε ἀπὸ τὰ χέρια τοῦ Δημιουργοῦ του. Αὐτὴ ἡ αὐθεντικότητα καὶ γνησιότητα τοῦ ἀνθρώπου στὴν Ἁγία Γραφὴ περιγράφεται μὲ τοὺς ὅρους τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, κατὰ τὴν ὁποία ὁ Θεὸς δημιούργησε τὸν ἄνθρωπο «κατ εἰκόνα καὶ καθ ὁμοίωσή Του» (Γεν. 1:26). Στὴ θεολογία τῆς Καινῆς Διαθήκης, ἀντίστοιχα, περιγράφεται ὡς μίμηση τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ (Ἐφ. 5:1-2), θεολογία ποὺ ἀνέπτυξαν περισσότερο οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας. Αὐτὴ εἶναι καὶ ἡ ἀποστολὴ καὶ εὐθύνη τῆς Ἐκκλησίας γιὰ τὸν ἄνθρωπο, ὅπως τῆς τὴν ἀνέθεσε ὁ ἴδιος ὁ ἱδρυτὴς τῆς Ἐκκλησίας, ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός. Ὄντως, γιὰ τὴν ἐπίτευξη τοῦ στόχου αὐτοῦ ὁ Θεὸς προέβη σὲ πολλὲς ἐνέργειες ἐντὸς τῆς ἱστορίας. Ἡ πρώτη, βεβαίως, εἶναι ἡ δημιουργία τοῦ ἀνθρώπου, γιατί ὁ Θεὸς θέλει νὰ καταστήσει τὸν ἄνθρωπο, τὸ δημιούργημά του, μέτοχο τῆς ἀγάπης Του. Μετὰ τὴν πτώση τοῦ ἀνθρώπου, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ ἄνθρωπος ἀρνήθηκε τὸν ὑψηλὸ στόχο ποὺ ὁ Θεὸς τοῦ χάρισε καὶ τοῦ ἔταξε, ὁ Θεὸς δὲν ἔπαψε νὰ ἐργάζεται γιὰ νὰ ἐπαναπροσδιορίσει τὴν πορεία τοῦ ἀνθρώπου, τόσο ἐντὸς τοῦ χρόνου, ὅσο καὶ μὲ τὴν προοπτικὴ τῆς αἰωνιότητας. Ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς μᾶς τὸ βεβαίωσε, λέγοντας: «Ὁ Πατήρ μου ἕως ἄρτι ἐργάζεται, κἀγὼ ἐργάζομαι» (Ἰω. 5:17). Ἔτσι, ἔδωσε τὸ Νόμο στὸ Ὄρος Σινᾶ ἀποκάλυψε τὸ θέλημά του μέσω τῶν Προφητῶν ὕψιστο δὲ πάντων, ὁ αἰώνιος Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Θεοῦ σαρκώθηκε «δι ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν». Ἔσχατος στόχος εἶναι νὰ προσφέρει στὸν ἄνθρωπο τὴν αἰώνια Βασιλεία Του. Αὐτὸ τὸ σχέδιο τῆς «οἰκονομίας τοῦ Θεοῦ», δηλαδὴ τὸ στόχο τοῦ Θεοῦ γιὰ τὸν ἄνθρωπο εἶναι ποὺ θὰ βιώσουμε κατὰ ἐντονώτερο τρόπο διαρκούσης τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς. Σὲ αὐτὴ τὴν περίοδο κάνουμε λειτουργική, ἐκκλησιολογικὴ καὶ σωτηριολογικὴ «ἀνάμνηση» τῶν γεγονότων, ἀφ ἑνὸς μὲν τῆς Παλαιᾶς «οἰκονομίας» τοῦ Θεοῦ, ἀρχίζοντας ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῆς δημιουργίας τῆς πτώσεως τοῦ ἀνθρώπου καὶ τῆς ἐξώσεώς του ἀπὸ τὸν Παράδεισο τῆς διακοπῆς τῆς κοινωνίας τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸν Θεό τῆς ἐκλογῆς τοῦ περιούσιου λαοῦ τοῦ Θεοῦ τῆς παραδόσεως τοῦ Νόμου καὶ ὅλες τὶς ἄλλες θεῖες ἐνέργειες. Γιὰ τὸ λόγο αὐτό, στὶς Ἀκολουθίες τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, γίνεται συνεχὴς ἀνάγνωση κειμένων τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ἀφ ἑτέρου δὲ τῆς Νέας Οἰκονομίας, 4 Πνευματική Διακονία, τεῦχος 7o

7 μὲ τὴν ἐνσάρκωση τοῦ Θεοῦ Λόγου τὴ διδασκαλία τοῦ Εὐαγγελίου του τὸ Σταυρό τὰ σωτήρια Πάθη τὸ Θάνατο καὶ τὴν Ἀνάσταση τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, γεγονότα ποὺ θὰ τὰ βιώσουμε ἐντονώτερα κατὰ τὴν Ἁγία καὶ Μεγάλη Ἑβδομάδα. Ἡ ἀνάμνηση τῶν γεγονότων αὐτῶν δὲν εἶναι μία ἱστορικὴ ἀναφορά, ἀλλά, κάθε χρόνο ποὺ κάνουμε τὴν ἀνάμνηση τῶν γεγονότων αὐτῶν εἶναι ὡς νὰ συμβαίνουν γιὰ πρώτη φορά, καὶ ἐμεῖς γινόμαστε μέτοχοι αὐτῶν τῶν θείων γεγονότων γιὰ νὰ γίνουμε μέτοχοι τῆς σωτηρίας. Ἡ ἀναγκαία αὐτὴ συμμετοχή μας στὰ γεγονότα τῆς «οἰκονομίας» τοῦ Θεοῦ, μὲ προοπτικὴ νὰ ἐπιτύχουμε τὸν ἀρχικό μας στόχο, νὰ γίνουμε δηλαδὴ αὐθεντικοὶ καὶ γνήσιοι ἄνθρωποι ὡς πρὸς τὸ εἶναι μας καὶ ὡς πρὸς τὸν τρόπο τῆς ὑπάρξεώς μας, δὲν εἶναι αὐτόματη οὔτε αὐτονόητη. Προϋποθέτει τὴν ἐλεύθερη βούληση καὶ τὴν ἐλεύθερη συμμετοχὴ τοῦ ἀνθρώπου. Αὐτό, ὅμως, ἀπαιτεῖ τὴν ὑπὸ τῆς Ἐκκλησίας μας ἀποκαλούμενη καὶ προτεινόμενη «ἄσκηση». Ἡ ἄσκηση συγκεκριμενοποιεῖται μὲ τὴ μετάνοια ἀπὸ τὶς ἁμαρτίες μας τὴν προσευχή τὴ νηστεία τὴν ἐλεημοσύνη καί, κυρίως μὲ τὴν ἀγάπη τοῦ πλησίον μας, ἡ ὁποία ἀγάπη νοηματοδοτεῖ ὅλα τὰ ἄλλα μέσα τῆς ἀσκήσεως. Ἡ Ἁγία καὶ Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ εἶναι ὁ ἰδανικότερος ἐκκλησιαστικὸς χωρόχρονος γιὰ νὰ ἀσκήσουμε τὴν πορεία μας πρὸς τὸν Θεό, ἕνεκα τῆς ἐντατικῆς τελέσεως τῶν Ἀκολουθιῶν τῆς τεσσαρακονθήμερης περιόδου, ποὺ μᾶς καλεῖ σὲ ἄσκηση τῆς προσευχῆς, τῆς νηστείας καὶ τῶν ἄλλων πνευματικῶν ἀγωνισμάτων. Πολλὲς ἀπὸ τὶς Ἀκολουθίες τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς τελοῦνται μόνο διαρκούσης τῆς περιόδου αὐτῆς, ὅπως: ἡ Θεία Λειτουργία τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρός ἡμῶν Βασιλείου τοῦ Μεγάλου κατὰ τὶς Κυριακές, ἕνεκα τοῦ εὔσημου τῶν ἡμερῶν αὐτῶν οἱ Προηγιασμένες Λειτουργίες κατὰ τὶς Τετάρτες καὶ Παρασκευές, μὲ στόχο τὴν πιὸ συχνὴ συμμετοχή μας στὴ θεία Κοινωνία οἱ Κατανυκτικοὶ Ἑσπερινοὶ κατὰ τὶς Κυριακές, γιὰ νὰ ὁδηγηθοῦμε στὴν καταλλαγὴ μὲ τοὺς ἀδελφούς μας τὸ Μεγάλο Ἀπόδειπνο, γιὰ νὰ κατοχυρώσουμε τὸν ἑαυτό μας ἀπὸ τοὺς πειρασμοὺς ἀκόμα καὶ κατὰ τὴ διάρκεια τῆς νύκτας οἱ Ἀκολουθίες τῶν Χαιρετισμῶν τῆς Θεοτόκου καὶ τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου ὡς εὐχαριστία πρὸς τὴ Θεοτόκο, ἡ ὁποία ἔγινε Μητέρα τοῦ Λυτρωτή μας Ἰησοῦ Χριστοῦ ἡ Ἀκολουθία τοῦ Μεγάλου Κανόνος τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου Κρήτης καὶ ὅλες οἱ ἄλλες Ἀκολουθίες τοῦ νυχθημέρου. Ἡ Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ ἔχει διπλὴ ἔννοια καὶ πορεία εἶναι, ἀφ ἑνὸς μέν, ἐπαναβίωση ἢ καὶ συνειδητοποίηση τῆς πτωτικῆς καταστάσεως τοῦ ἀνθρώπου, ἀφ ἑτέρου δέ, πορεία πρὸς τὸ Πάσχα, πρὸς τὴν Ἀνάσταση. Τὰ γεγονότα τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης λαμβάνουν συμβολικὸ τυπολογικὸ χαρακτήρα καὶ περιεχόμενο. Ὄντως, ἡ πορεία ἐπανόδου τῶν Ἰσραηλιτῶν ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο στὴ γῆ τῆς ἐπαγγελίας, συμβολίζει τὴν πορεία τοῦ ἀνθρώπου γιὰ τὴν ἐπάνοδό του ἀπὸ ταὴν πτώση στὴν αἰώνια Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Ἡ προσευχὴ εἶναι ἡ ὁδὸς ἐπικοινωνίας μας μὲ τὸν Θεό, γιατί ἡ ἐπικοινωνία μὲ τὸν Θεὸ εἶναι πάντοτε προσευχή. Ἐπειδὴ ὁ Θεὸς ὑπάρχει, καὶ εἴμαστε βέβαιοι γι αὐτό, ὁ ἄνθρωπος, μὲ τὴν προσευχή του θέλει νὰ βεβαιώσει τὴ δική του ὕπαρξη, τόσο ἐντὸς τοῦ χρόνου, ὅσο καὶ γιὰ τὴν αἰωνιότητα. Ἔτσι, μὲ τὴν προσευχὴ ἐμπιστευόμαστε τὸ εἶναι μας στὸν Θεὸ καὶ θέτουμε ἐνώπιόν Του τὰ ὑλικὰ καὶ πνευματικὰ αἰτήματά μας, ἔχοντας τὴ βεβαιότητα ὅτι ὁ Θεός, ὡς εὔσπλαχνος Πατέρας, θὰ δεχθεῖ τὴν ἱκεσία μας. Γιὰ τὸ λόγο αὐτό, καλούμαστε νὰ συμμετέχουμε στὶς ἱερὲς Ἀκολουθίες τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς γιὰ νὰ ἐντατικοποιήσουμε τὴν προσευχή μας καὶ νὰ ἐπικοινωνήσουμε, ὅσο τὸ δυνατὸ περισσότερο, μὲ τὸν Θεό. Οἱ πρωτόπλαστοι πρόγονοί μας Ἀδὰμ καὶ ἡ Εὔα παρέβησαν τὴν πρώτη ἐντολὴ τῆς νη- Πνευματική Διακονία, τεῦχος 7o 5

8 στείας στὸν Παράδεισο. Ὁ Ἰησοῦς Χριστός, ἀντίθετα, μὲ τὴν τεσσακονθήμερη νηστεία Του στὴν ἔρημο, μᾶς ὑπέδειξε τὸν τρόπο νὰ ἀσκήσουμε τὸν ἑαυτό μας, γιατί «οὐκ ἐπ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος» (Μτ. 4:4). Ἡ νηστεία εἶναι ἀναγκαία προϋπόθεση γιὰ τὴν πνευματική μας ἐγρήγορση. Εἶναι τρόπος νὰ ἀνανήψει ὁ ἄνθρωπος, ὁδηγούμενος στὴ μετάνοια ἀπὸ τὰ ἁμαρτήματά του. Ἡ μετάνοια, ἐξ ἄλλου, σημαίνει τὴν ἀλλαγὴ νοοτροπίας καὶ πλεύσεως, κατὰ τὸ παράδειγμα τοῦ Ἄσωτου Υἱοῦ καὶ τοῦ Τελώνη, τῶν ἀντίστοιχων παραβολῶν τοῦ Κυρίου. Ὁ ἄνθρωπος πρέπει νὰ καθυποτάξει τὸν ἐγωισμό του καὶ τὴν ἀνυπακοή του στὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, καὶ μὲ μετάνοια καὶ συντετριμμένη καρδία νὰ δεχθεῖ τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ. Ὁ Θεὸς εἶναι πάντοτε ἕτοιμος νὰ προσφέρει τὴ χάρη του στὸν ἄνθρωπο, γι αὐτὸ καὶ πάντοτε ἀναλαμβάνει τὴν πρωτοβουλία νὰ συναντήσει τὸν ἄνθρωπο στὴν πτώση του, νὰ τὸν σηκώσει καὶ νὰ τὸν ὁδηγήσει στὴ σωτηρία καὶ στὸν ἁγιασμό του. Ἡ Ἁγία καὶ Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ μᾶς ὑπενθυμίζει τὴν πρωτοβουλία αὐτὴ τοῦ Θεοῦ, ἕνεκα τῆς μεγάλης του ἀγάπης πρὸς ἐμᾶς, ἀλλά, συγχρόνως, μᾶς καλεῖ νὰ ἀνταποκριθοῦμε στὸ κάλεσμα αὐτὸ τοῦ Θεοῦ καὶ νὰ γίνουμε θετικοὶ δέκτες τῶν μηνυμάτων του καὶ τῆς προσφορᾶς του. Ἄς ἀκούσουμε αὐτὴ τὴν κλήση τοῦ Θεοῦ καὶ ἄς ἀδράξουμε τὴν εὐκαιρία ποὺ μᾶς προσφέρεται μὲ τὸν πνευματικὸ ἀγῶνα τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς. «Ἰδοὺ νῦν καιρὸς εὐπρόσδεκτος, ἰδοὺ νῦν ἡμέρα σωτηρίας» (Β Κορ. 6:2), λέγει μὲ ἔμφαση ὁ Ἀπόστολος Παῦλος. Μὲ τὶς ταπεινὲς αὐτὲς σκέψεις γιὰ τὴν Ἁγία καὶ Μεγάλη Τεσσαρακοστή, εὐχομεθα σὲ ὅλους «καλὸ στάδιο» τοῦ πνευματικοῦ ἀγῶνα καὶ ἐνίσχυση ἀπὸ τὸν Θεὸ γιὰ τὰ ἀγαθὰ καὶ εὐάρεστα ἔργα τῆς ζωῆς σας. Νὰ εὐχηθοῦμε καὶ για τὴν Πατρίδα νὰ φθάσει μέσα ἀπὸ τὴ συνεχιζόμενη δοκιμασία στὴ χαρὰ τῆς λύτρωσης καὶ τῆς ἀνάστασης. Ἀμήν, γένοιτο. Ἐπιτάφιος θρῆνος (17ος αἰ.), Βυζαντινὸ Μουσεῖο Ἀθηνῶν. Ἔργο Ἐμμανουὴλ Λαμπάρδου. 6 Πνευματική Διακονία, τεῦχος 7o

9 ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ἐδέσσης, Πέλλης καὶ Ἀλμωπίας κ. Ἰωήλ Ἀκούγοντας τοὺς ὕμνους τῆς Ἐκκλησίας μας τὴν περίοδο τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς διαπιστώνουμε ὅτι πολλὰ μηνύματα ἀπευθύνονται στοὺς πιστοὺς χριστιανούς, ποὺ καλοῦνται νὰ ἀγωνισθοῦν πνευματικά. Προτρεπόμεθα νὰ ἀθλήσουμε, «ἀναζωσάμενοι τὸν καλὸν τῆς νηστείας ἀγῶνα» (στιχ. ἰδιόμ. τῶν αἴνων τῆς Τυρινῆς) καὶ νὰ ταπεινώσουμε τὴ σάρκα μὲ τὴ νηστεία (καταν. τοῦ Λυχνικοῦ). Γιὰ νὰ μὴν ἀπελπισθοῦμε, ἡ περίοδος τῆς νηστείας, ἀλλὰ καὶ ἡ ἄσκηση τῆς νηστείας ὀνομάζεται «φαιδρά», «τερπνή», «ὑπερευλογημένη χάρη», «πάνσεπτος», «ἄμωμος», «ζωοποιὸς καιρός», «φαιδροτέρα τῶν ἀρετῶν», «συμπολῖτις τοῦ οὐρανοῦ», «πνευματικὴ νηστεία». Ἡ μεγάλη Τεσσαρακοστὴ χαρακτηρίζεται ἀπὸ τοὺς ὑμνογράφους «καιρὸς εὐπρόσδεκτος καὶ καιρὸς μετανοίας» (καταν. τοῦ Ἑσπερινοῦ), «ψυχωφελὴς Τεσσαρακοστή» κ.λπ. Ἐπίσης παρακαλοῦμε τὸ Χριστὸ νὰ μᾶς χαρίσει «ὄμβρους δακρύων» γιὰ νὰ πενθήσουμε καὶ ἀποπλύνουμε «τὸν ρύπον τὸν ἐκ τῶν ἡδονῶν» (κεκραγάριον τῆς δευτέρας Α Νηστειῶν), γιὰ νὰ ἀποτρέψουμε κάθε πονηρὴ μεθόδευση τοῦ διαβόλου ἐναντίον μας καὶ νὰ ἀπορρίψουμε «ὅλον τῆς ἁμαρτίας τὸν φόρτον» (τροπ. τῆς β ὠδῆς τῆς Τρίτης τῆς Α Ἑβδομάδος). Ἀκόμη, καλούμαστε νὰ σταυρώσουμε τὰ μέλη «δι ἐγκρατείας» (α τροπ. τῆς γ ὠδῆς τῆς Τετάρτης τῆς Α Ἑβδομάδος). Ποιά ὅμως εἶναι τὰ χαρακτηριστικὰ τῆς Ὀρθόδοξης πνευματικῆς ζωῆς; α. Ὅ,τι κάνουμε τὸ κάνουμε ἀπὸ ἀγάπη πρὸς τὸ Θεὸ καὶ γιὰ νὰ κόψουμε τὰ πάθη μας, ποὺ μᾶς ἐμποδίζουν νὰ πλησιάσουμε τὸ Θεό, καὶ γιὰ νὰ πάρουμε τὴ χάρη του, ποὺ εἶναι ἡ ζωὴ τῶν ἀνθρώπων. Ποτὲ δὲν κάνουμε κάτι ἀπὸ ἀνθρωπαρέσκεια καὶ γιὰ τὸν ἔπαινο τῶν ἀνθρώπων, «πρὸς τὸ θεαθῆναι τοῖς ἀνθρώποις». Π.χ. ἡ τήρηση τῆς νηστείας ἢ ἡ συμμετοχή μας στὶς πολύωρες ἀκολουθίες, ἢ ἡ ἐλεημοσύνη μας καὶ γενικὰ ἡ βία τοῦ ἑαυτοῦ μας στὴν ἐγκράτεια (βία, ποὺ οἱ Πατέρες ὀνομάζουν ἐπαινετήν), θὰ πρέπει νὰ γίνεται μὲ ταπείνωση καὶ ἀγάπη πρὸς τὸ Θεό. Μεγάλοι Πατέρες, ποὺ ἔκαναν φοβερὲς ἀσκήσεις, θεωροῦσαν τὸν ἑαυτό τους ὡς τίποτε. Λένε γιὰ τὸν περιβόητο ἀσκητὴ Ἀρσένιο «ὅτι οὐδὲ ὡς εὐτελῆ μετὰ εὐτελῶν ἀνθρώπων ἑαυτὸν κατατάξαι ἠνέσχετο, ἀλλ ὡς κύνα ἐλογίσατο ἑαυτόν» δηλαδὴ δὲν ἀνεχόταν τὸν ἑαυτό του οὔτε ὡς εὐτελῆ ἀνάμεσα στοὺς εὐτελεῖς, ἀλλὰ τὸν λογιζόταν ὡς ἕνα κύνα. Ἡ ἄσκηση σκοπὸν ἔχει νὰ μᾶς παρακινήσει νὰ ἀπαρνηθοῦμε τὸ ἐγώ μας. Εἶναι μιὰ δυναμικὴ πάλη τοῦ ἀνθρώπου νὰ ὑπερβεῖ τὰ ἀπρόσωπα - ἀτομικὰ στοιχεῖα τῆς βιολογικῆς του φύσης καὶ νὰ ὁλοκληρωθεῖ μέσα ἀπὸ τὴ σχέση μὲ τὸ Θεὸ καὶ τὸ συνάνθρωπό του. Κάνοντας τὴ νηστεία τῆς Ἐκκλησίας μας, ὑποτάσσουμε τὸ ἐγώ μας στὴν καθολικὴ πεῖρα τῆς Ἐκκλησίας, στὸ λειτουργικὸ τυπικό, στὰ μυστήρια, στὴν ἄσκηση ποὺ ἡ Ἐκκλησία ὁρίζει, στὴν ἐγκράτεια καὶ στὶς πράξεις φιλαδελφείας. Κόβουμε τὸ θέλημά μας, καὶ δημιουργοῦμε προϋποθέσεις γιὰ μεταμόρφωση καὶ νέκρωση τῶν ἀτομικῶν ἐπιθυμιῶν. Δὲν ἀξίζει τὸν κόπο νὰ ταλαιπωροῦμε τὸ σῶμα μας καὶ νὰ κοπιάζουμε, γιὰ νὰ εἰσπράξουμε τὰ χειροκροτήματα τῶν ἀνθρώπων καὶ γιὰ νὰ ἱκανοποιήσουμε τὴν κενοδοξία μας. Ἐάν, λέγει ἕνας ἅγιος, ἀναλογισθοῦμε «τὸ τῆς ἀνθρωπαρεσκείας οὐτιδανόν», τὴν ἀσήμαντη ὠφέλεια τῆς ἀνθρωπαρέσκειας, ποὺ Πνευματική Διακονία, τεῦχος 7o 7

10 δὲν συγκρίνεται μὲ τὴ μελλοντικὴ θεία δόξα τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλὰ καὶ τὸ ὅτι οὔτε καὶ ἀξιόλογη εἶναι γιὰ νὰ ὑποστοῦμε τέτοια κάκωση, θὰ τὴν ἀποφύγουμε πάσῃ θυσίᾳ. β. Ἡ ἄσκηση ποὺ θὰ κάνουμε ὀφείλει νὰ εἶναι συνεπὴς καὶ ὁλόκληρη. Ἀφοῦ ἀρχίσαμε τὴ νηστεία, ὀφείλουμε (ἐὰν δὲν ὑπάρχουν λόγοι ὑγείας) νὰ τὴν τελειώσουμε. Οἱ πέντε μωρὲς παρθένες κατακρίθηκαν, γιατί δὲν ἐπέμεναν μέχρι τέλους στὸν ἀγῶνα τους. «Ἐνύσταξαν πᾶσαι καὶ ἐκάθευδον» (Ματθ. 25,5). Ὁ ἅγιος Συμεὼν ὁ νέος Θεολόγος νὰ τί λέγει: (SC 104, 154) «Ἐπειδὴ γάρ, ὡς εἴρηται, τὴν παρελθοῦσαν πρώτην τῶν νηστειῶν ἑβδομάδα, ἅπαντες οἱ πιστοὶ ἐναγωνίως διέρχονται», μόλις διέλθει τὸ Σάββατο τοῦ ἁγίου Θεοδώρου «ὁ ἀεὶ φθονῶν τὰ καλὰ πονηρά, ἑκάστῳ τῶν πιστῶν λανθανόντως ὑπεισερχόμενος καὶ ῥαθυμίᾳ καὶ ἀμελείᾳ τοῦτον ἀοράτως καταδεσμεύων, ἀπορρίψας πείθει καταφρονητικῶς ἀφ ἑαυτοῦ τὸν σωτηριώδη τῆς νηστείας ζυγόν...». Δηλαδὴ τὴν πρώτη ἑβδομάδα ὅλοι νηστεύουμε μετὰ μᾶς ρίχνει ὁ διάβολος στὴν ἀμέλεια καὶ στὴ ραθυμία καὶ μᾶς πείθει νὰ σταματήσουμε τὴ νηστεία. Καὶ τότε (τὸ 1000 μ.χ.), ὅπως καὶ τώρα, πάρα πολλοὶ νήστευαν τὴν πρώτη καὶ τὴν τελευταία ἑβδομάδα. Γι αὐτὸ ὁ ἅγιος Συμεὼν προτρέπει: «Ἀλλ ὡς τὴν πρώτην καὶ τὴν δευτέραν ταύτην τῶν νηστειῶν ἑβδομάδα τιμήσωμεν, καὶ καθεξῆς ὁμοῦ καὶ τὰς λοιπάς...». Κατὰ τοὺς Πατέρες οἱ σαράντα ἡμέρες τῆς νηστείας εἶναι τὸ 1/10 τοῦ χρόνου ποὺ ὀφείλουμε στὸν Θεό, «ἵνα οὕτως καὶ εὐλογούμεθα ἐν τοῖς ἔργοις ἡμῶν καὶ ἐξιλεούμεθα καθ ἕκαστον ἔτος τὰς ἁμαρτίας ὅλου τοῦ ἐνιαυτοῦ» δηλαδὴ γιὰ νὰ εὐλογηθοῦνε τὰ ἔργα μας καὶ γιὰ νὰ παίρνουμε συγχώρηση κάθε χρόνο γιὰ τὶς ἁμαρτίες ὁλόκληρου τοῦ χρόνου, λέγει ὁ ἀββᾶς Δωρόθεος (ΕΠΕ, «ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ», τ. 12, σ. 563). Ἡ ἐπιμονὴ αὐτὴ ἔχει νὰ δώσει στὸν ἄνθρωπο πολλὲς ὠφέλειες πνευματικές. γ. Ἡ ἄσκηση εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχει τὴν εὐλογία τοῦ πνευματικοῦ πατρός. Ὁ ἐπίσκοπος κατ ἐξοχήν, ποὺ εἶναι μετὰ τὸν Θεὸν ὁ πνευματικός μας πατέρας, ἀλλὰ καὶ ὁ πνευματικὸς καθοδηγητής, ὀφείλει νὰ ρυθμίζει τὴν πνευματική μας ἄσκηση. Καλύτερα νὰ εἶσαι μαθητὴς μαθητοῦ, παρὰ γέροντας στὸν ἑαυτό σου, λέγει ἡ πεῖρα τοῦ ἁγίου. Ἡ νηστεία εἶναι τὸ μέσο, γιὰ νὰ ἐπιτύχουμε τὴν ἐγκράτεια. Πολλοὶ ὑπερτιμοῦν τὴ νηστεία καὶ κάνουν ἀκρότητες, νομίζοντας πὼς ἔτσι θὰ κατορθώσουν τὴν ἀρετή. Ἄλλοι, κι αὐτοὶ εἶναι οἱ πιὸ πολλοί, τὴν ὑποτιμοῦν καὶ ρυθμίζουν τὴν ἄσκηση σύμφωνα μὲ τὸ μυαλό τους. Ὀφείλουμε νὰ μὴν ὑπερτιμοῦμε, οὔτε νὰ ὑποτιμοῦμε τὶς πνευματικὲς ἀσκήσεις. Σ αὐτὸ θὰ μᾶς βοηθήσει καὶ θὰ μᾶς καθοδηγήσει ὁ πνευματικός. Ἡ ἄσκηση νὰ γίνεται μὲ διάκριση. Ὁ ἄνθρωπος ὅταν μπαίνει κάτω ἀπὸ τὴν ὑπακοὴ τῆς Ἐκκλησίας, τότε ὠφελεῖται πνευματικὰ καὶ καρποφορεῖ. Εἶναι γνωστὸ τὸ παράδειγμα τοῦ μοναχοῦ ἐκείνου, ποὺ νήστευε ὑπερβολικὰ καὶ εἶχε ἀποκτήσει μεγάλο ἐγωϊσμό, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ τὸν βάλει ὁ γέροντάς του νὰ φάει κρέας Μεγάλη Παρασκευή, γιὰ νὰ τὸν συνετίσει καὶ νὰ τὸν ταπεινώσει. Τρεῖς, λοιπόν, προϋποθέσεις ἀπαιτοῦνται γιὰ τὴν κάθε εἴδους πνευματικὴ ἐργασία. Ἡ μία εἶναι νὰ γίνεται ἀπὸ ἀγάπη πρὸς τὸ Θεό, ἡ δεύτερη εἶναι νὰ ἔχουμε συνέπεια σὲ ὅ,τι κάνουμε καὶ ἡ τρίτη νὰ ἔχουμε τὴν εὐλογία τοῦ πνευματικοῦ μας πατέρα. Τελειώνοντας θὰ ἤθελα νὰ τονίσω πὼς κανεὶς δὲν μπῆκε στὴ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν μὲ ἄνεση. «Ἄνευ γὰρ ἔργων καὶ ἱδρώτων καὶ πόνων τῆς ἀρετῆς, ὁ μισθὸς οὗτος οὐ δίδοταί τινι», λέγει ἕνας νηπτικὸς πατέρας (Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος). Ὁ καρπὸς τοῦ ἁγίου Πνεύματος περνάει μέσα ἀπὸ τὴν προσπάθεια καὶ τὸν πνευματικὸ ἀγῶνα. Ὅσοι δὲ συμμετέχουν στὰ παθήματα τοῦ Χριστοῦ, δὲ θὰ συμμετέχουν καὶ στὴν ἀνάστασή του. Ὁ ἀρχαῖος ἐκκλησιαστικὸς συγγραφέας Ὠριγένης ἔλεγε πὼς «βιασταί εἰσιν οἱ εἰλικρινῶς πιστεύοντες 8 Πνευματική Διακονία, τεῦχος 7o

11 καὶ δι ἄκρας ἀσκήσεως βιαζόμενοι». Ὅσοι ἔχουν πίστη καὶ ἄκρα ἄσκηση κερδίζουν τὸ Θεό. Σήμερα, ποὺ ζοῦμε μέσα στὸ κλῖμα τῆς καλοζωΐας καὶ τῆς εὐμάρειας, καὶ μάλιστα σὲ μιὰ ἐποχὴ ποὺ οἱ ἄνθρωποι εἰρωνεύονται ὅσους νηστεύουν, ἐξομολογοῦνται, ἐγκρατεύονται καὶ προσπαθοῦν πνευματικά, ἡ ἄσκηση φαίνεται κάτι τὸ ξένο, τὸ παρανοϊκὸ καὶ παράλογο. Πολλοὶ μάλιστα, γιὰ παράδειγμα, τὴ νηστεία τὴ θεωροῦν ἄχρηστη καὶ ἐπιζήμια. Ἕνας μάλιστα ἐπίσημος ἔγραψε πρὶν ἀπὸ καιρό: «Μὲ τὴ νηστεία κινδυνεύει ἡ ἀγορά. Ἐὰν νηστεύσουν ὅλοι, τί θὰ γίνουν τὰ κρέατα στὴν ἀγορά;». Ἡ Ἐκκλησία ὅμως τονίζει πὼς ἡ νηστεία καὶ ἡ πνευματικὴ ἄσκηση εἶναι μιὰ χαρισματικὴ κατάσταση καὶ εἶναι ἔργο, ὄχι μόνον τῶν μοναχῶν, ἀλλὰ ὅλων τῶν χριστιανῶν. Ἂς εὐχηθοῦμε ἡ Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ νὰ μᾶς διδάξει πολλά, νὰ μᾶς παρακινήσει νὰ ἀγω νι σθοῦμε, ὥστε νὰ ἐπιτύχουμε τὴν ἕνωσή μας μὲ τὸ Θεό, ποὺ εἶναι τὸ ἄκρον τῶν ἐφετῶν. Ἡ Σταύρωσις (1520). Ἱερὰ Μονὴ Κύκκου. Πνευματική Διακονία, τεῦχος 7o 9

12 ΔΙΗΓΗΣΙΣ ΠΕΡΙ ΣΕΡΓΙΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΝΟΥ Ἕνα παράδειγμα ἀναίρεσης τῆς «συμβατικῆς» ἁγιότητας Οὐκ ὀλίγα λειτουργικὰ καὶ βιβλικὰ κείμενα τῶν ἀκολουθιῶν τοῦ Τριῳδίου καὶ εἰδικότερα τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς θέτουν ὑπὸ ἀμφισβήτηση τὴν ἀνθρώπινη κρίση περὶ τῆς ἐνάρετης καὶ ἁμαρτωλῆς καταστάσεως. Αὐτὸν ποὺ ἐμεῖς θεωροῦμεν ὡς ἅγιο ἢ ἁμαρτωλὸ δὲν κρίνεται ἔτσι κατ ἀνάγκη ἀπὸ τὸν Θεό, καθ ὅσον ἡ κρίση Αὐτοῦ ὑπαγορεύεται ἀπὸ τὴν ἄπειρη ἀγάπη καὶ τὴν ἀγαθότητά Του. Στὰ μάτια τοῦ δικαιοκρίτη Θεοῦ ἀκόμη καὶ ὁ ἐξώλης καὶ προώλης ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ ὑποκρύπτει ἀρετὴ ποὺ νὰ συγκρίνεται ἢ καὶ νὰ ὑπερβαίνει αὐτὴν τῶν θεωρουμένων καὶ τιμωμένων ὡς ἁγίων. Τοῦτο ἐξάλλου ὑπογραμμίσθηκε καὶ ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Χριστό: «οἱ τελῶναι καὶ αἱ πόρναι προάγουσιν «Λέγω ὑμῖν, κατέβη οὗτος δεδικαιωμένος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ ἢ γὰρ ἐκεῖνος ὅτι πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, ὁ δὲ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται» (Λουκ. 18, 14). Ἡ παραβολὴ τοῦ Τελώνου καὶ Φαρισαίου (1736). Καθεδρικὸς ἱ. Ναὸς Ἁγ. Ἰωάνννου Λευκωσίας Καθ. Θεόδωρου Ξ. Γιάγκου * ἡμᾶς εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ» (Εὐαγγέλιο ὄρθρου Μ. Δευτέρας, Ματθ. 21, 31). Ἡ κατάκριση τοῦ ἄλλου, ἡ ὁποία συνήθως λειτουργεῖ καὶ ὡς αὐτοκατάφαση ἢ αὐτοδικαίωση («οὐκ εἰμὶ ὥσπερ οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων, ἅρπαγες, ἄδικοι, μοιχοὶ ἢ καὶ ὡς οὗτος ὁ τελώνης», Εὐαγγέλιο Κυριακῆς τοῦ τελώνου καὶ Φαρισαίου, Λουκ. 18, 11), δὲν ἀφήνει περιθώρια γιὰ ἀληθινὴ ἐπι-κοινωνία. Στὴν πραγματικότητα μᾶς ἀπομακρύνει ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ τοὺς συνανθρώπους μας, γιατὶ ἀναιρεῖ τὴν ἀγάπη. Ὁ Χριστὸς «ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν» (Εὐαγγέλιο Κυριακῆς τοῦ Πάσχα, Ἰω. 1, 14) ἀπὸ ἀγάπη γιὰ νὰ σώσει ὅλους τοὺς ἀνθρώπους, προφανῶς κατ ἐξοχὴ «τὸν πολλὰ ἁμαρτάνοντα», τὸν ὁποῖο σπλαχνίζεται, καὶ τρέχοντας «ἐπιπίπτει ἐπὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ καὶ καταφιλεῖ αὐτὸν» (Εὐαγγέλιον Κυριακῆς τοῦ ἀσώτου, Λουκ. 15, 20). Ἡ Ἐκκλησία κατὰ τὴν περίοδο τοῦ Τριῳδίου προβάλλει πρότυπα μετανοίας: τὸν τελώνη, τὸν ἄσωτο, τὴν πόρνη ὁσία Μαρία Αἰγυπτία, καὶ ὅλους ὅσους ἀναφέρει ὁ ἅγιος Ἀνδρέας Κρήτης στὸν Μ. Κανόνα, ὁ ὁποῖος ὡς γνωστὸν ψάλλεται δὶς κατὰ τὴ συγκεκριμένη περίοδο (στὶς τέσσερις πρῶτες ἡμέρες, Δευτέρα-Πέμπτη, τῆς α ἑβδομάδος, καὶ τὴν Πέμπτη τῆς ε ἑβδομάδος), κ.ἄ. Ἡ Μ. Τεσσαρακοστὴ εἶναι μία δημιουργικὴ περίοδος, ἡ ὁποία ἀντικρούει τὴ συμβατικότητα καὶ χαλαρότητα τοῦ τρόπου ζωῆς ἰδίως τοῦ συγχρόνου ἀνθρώπου. Εἶναι ἡ * Ὁ κ. Θεόδωρος Γιάγκου εἶναι Καθηγητής τοῦ Τμήματος Ποιμαντικῆς καί Κοινωνικῆς Θεολογίας Α.Π.Θ. 10 Πνευματική Διακονία, τεῦχος 7o

13 «Ἄνοιξη» τῆς πνευματικῆς ζωῆς. Αὐτὴν τὴν περίοδο ἀναθάλλουν οἱ καρδιὲς τῶν πιστῶν, καθ ὅσον ἡ ἄσκηση τὶς προετοιμάζει γιὰ τὴν ἐνοίκηση τοῦ Πνεύματος, τὸ ὁποῖο δοξολογικῶς «κράζει» ἐντὸς αὐτῶν «ἀββᾶ ὁ Πατὴρ» (Γαλ. 4, 6), καὶ ἀνθοῦν «ὡς φοῖνιξ» (Ψαλμ. 91, 13) οἱ δίκαιοι. Μὲ ἕνα τρόπο ὑπερβολῆς μπορεῖ νὰ ὑποστηριχθεῖ ὅτι ἂν κάποιος δὲν βάλει ἀρχὴ μετανοίας κατὰ τὴ διανυομένη Μ. Τεσσαρακοστή, μὲ τὰ ἔντονα λειτουργικὰ βιώματα, τὴ νηστεία καὶ τὴν ἐν γένει περισυλλογή, θὰ πρέπει νὰ ἀναμένει τὴ Μ. Τεσσαρακοστὴ τοῦ ἑπόμενου ἔτους γιὰ νὰ ἐπιτύχει ἕνα τέτοιο σκοπό. Ἡ μετάνοια εἶναι ἕνα ἄνοιγμα πρὸς τὸν Θεὸ καὶ τὸ συνάνθρωπό μας. Εἶναι μία κίνηση γιὰ νὰ σμικρύνουμε τὴν ἀπόσταση ποὺ μᾶς χωρίζει ἀπὸ αὐτούς. Οὔτε ἡ αὐτάρκεια τῆς ἀνθρώπινης ἀρετῆς (ὅπως αὐτὴ τοῦ Φαρισαίου) οὔτε ἡ ὀρθοδοξομανία (ὅπως αὐτὴ κάποιων σχισματικῶν) βοηθοῦν πρὸς τὴν κατεύθυνση τῆς φανέρωσης τῆς δόξας τοῦ Θεοῦ. Ἡ Ἐκκλησία ἐξέφρασε διαφορετικὸ λόγο, ὁ ὁποῖος διατυπώθηκε ποικιλοτρόπως στὰ πατερικὰ κείμενα. Ἕνα ἀπὸ αὐτὰ εἶναι καὶ ἡ παρακάτω ἀφήγηση περὶ τοῦ Σεργίου τοῦ Ἀλεξανδρινοῦ, τὴν ὁποία παραθέτουμε αὐτούσια σὲ μετάφραση πρὸς διευκόλυνση τοῦ ἀναγνώστη. Ὁ Σέργιος ἦταν ἕνας πολὺ ἁμαρτωλὸς κατ ἄνθρωπο, δίκαιος ὅμως κατὰ τὴν κρίση τοῦ Θεοῦ, καθ ὅσον δύο μόνο πράξεις του εὐαρέστησαν τὸν Θεὸ τόσον ὅσον ἡ μακρόχρονη αὐστηρὴ ἄσκηση καὶ πλήρης ἀπομόνωση ἑνὸς ἁγίου μοναχοῦ στὴν ἔρημο τῆς Αἰγύπτου. Ἡ παρακάτω ἀφήγηση, ὅπως καὶ ἄλλες παρόμοιες ἀναιροῦν τὰ ἀνθρώπινα ἀντικειμενικὰ κριτήρια ἀξιολόγησης τῶν ἐνεργειῶν καὶ τῶν πνευματικῶν καταστάσεων. Ἡ κατάκριση τῶν ἀδίκων (πράξεων καὶ προσώπων) μᾶς ἀπομακρύνει ἀπὸ τὸ πνεῦμα τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς. Ἂς θυμηθοῦμε τὴν εὐχὴ τοῦ ὁσίου Ἐφραὶμ («Κύριε καὶ δέσποτα τῆς ζωῆς μου»). Ἀλήθεια πόσοι θὰ βρεθοῦμε πρὸ ἐκπλήξεως ἐνώπιον τοῦ κριτηρίου τοῦ Θεοῦ, ὅταν θὰ βλέπουμε τελῶνες καὶ πόρνες πού μετανόησαν νὰ μᾶς προάγουν στὴ βασιλεία τοῦ Θεοῦ! Τὸ κείμενο δημοσιεύεται καὶ ὡς ἕνα «ἑρμηνευτικὸ σχόλιο» στὴν εὐαγγελικὴ περικοπὴ τῆς κρίσεως ποὺ διαβάζεται τὴν Κυριακὴ τῆς Ἀπόκρεω στὴ θ. Λειτουργία. Διήγησις περί τοῦ Σεργίου Κάποιος μοναχὸς ποὺ τὸν λέγανε Ἀββακοὺμ μοῦ διηγοῦνταν καὶ μοῦ ἔλεγε Στὴν Ταμιάθη, στὴν Αἴγυπτο, βρῆκα ἕνα βιβλίο παλιὸ καὶ ὅταν τὸ ξεφύλλισα ἔπεσα πάνω στὸ κομμάτι αὐτό. Σ ἕναν μοναχό, ποὺ τ ὄνομά του ἦταν Ἐλπίδιος, κήρυξε πόλεμο ὁ αἴτιος κάθε κακοῦ, ὁ διάβολος, μὲ τὸν δαίμονα τῆς ἀκηδίας, στὸ κελλί του μέσα. Πολὺ βαστοῦσε ὁ πόλεμος καὶ ἐκεῖνος σηκώθηκε καὶ τράβηξε πιὸ μέσα στὴν ἔρημο, ποὺ τὴν λέγανε Ἕλος. Ὅταν πλησίαζε ἐκεῖ, βλέπει ἕναν ἄνθρωπο γυμνό, γέρο πολύ, ποὺ μόλις τὸν ἀντίκρυσε τὄβαλε στὰ πόδια, βαθιὰ μέσα στὴν ἔρημο. Ὁ μοναχὸς Ἐλπίδιος τὸν πῆρε καταπόδι γιὰ ἀρκετὸ διάστημα καὶ τὸν ἐξόρκιζε στάθηκε ἐκεῖνος καὶ ἄρχισε νὰ προσεύχεται. Μετὰ τὴν προσευχὴ τοῦ λέει «Ποιὸς εἶσαι, ἀδελφέ, πῶς ἦρθες ἐδῶ καὶ γιατὶ κόπιασες τόσο;». Τοῦ ἀπάντησε ἐκεῖνος καὶ τοῦ εἶπε «Μὲ πολέμησε, σεβάσμιε Πάτερ, ἡ ἀκηδία στὸ κελλί μου μέσα καὶ σηκώθηκα καὶ τράβηξα στὴν ἔρημο. Πορευόμουν καὶ συνάμα προσευχόμουν στὸν φιλάνθρωπο Θεὸ νὰ φύγει ἀπὸ πάνω μου ὁ δαίμονας τῆς ἀκηδίας καὶ συλλογιζόμουν καὶ τοῦτο, μήπως βρῶ κανέναν δοῦλο τοῦ Θεοῦ ποὺ νὰ θέλει νὰ προσευχηθεῖ γιὰ μένα. Καὶ νά! παράβλεψε ὁ πολυεύσπλαγχνος Θεὸς τὶς ἁμαρτίες μου καὶ μοῦ ἔστειλε τὴν ἁγιότητά σου. Σὲ ἱκετεύω λοιπόν, Πάτερ, γιὰ τὸν Θεό, προσευχήσου γιὰ μένα τὸν Πνευματική Διακονία, τεῦχος 7o 11

14 ἁμαρτωλὸ καὶ δέξου με (ἂν δὲν ἀπαξιεῖς) νὰ μείνω μαζί σου». Ὁ Πατὴρ μὲ ἀσπάζεται καὶ μοῦ ἀποκρίνεται «Εἶναι ἀδύνατο, παιδί μου, νὰ σὲ δεχτῶ νὰ μείνεις μαζί μου, οὔτε καὶ ὁ Θεὸς στὸ ἐπιτρέπει». Τοῦ λέει ὁ ἀββᾶς Ἐλπίδιος «Κάνε μου τὴ χάρη, γιὰ τὸν Κύριο, σεβαστὲ Πάτερ, καὶ πές μου πῶς ἦρθες ἐδῶ, πόσο καιρὸ ἔχεις καὶ ποιὸ χάρισμα σοῦ ἔδωσε ὁ Θεός». Πρόθυμα ἐκεῖνος τοῦ ἀπάντησε «Πῶς ἦρθα ἐδῶ καὶ γιὰ ποιὸν λόγο, εἶναι ἐπειδὴ εἶμαι ἁμαρτωλὸς καὶ ζήτησα νὰ σωθῶ. Ὁ φιλάνθρωπος Θεὸς ὁδήγησε τὴν ταπείνωσή μου καὶ ἔχω στὸν τόπο αὐτὸν κοντὰ ἑβδομήντα χρόνια καὶ δὲν ἔχω δεῖ ἀνθρώπου πρόσωπο μέχρι τώρα. Δὲν πάει πολὺς καιρὸς καὶ μεγαλοπιάστηκε ἡ καρδιά μου μὲ τὶς ἐνέργειες τοῦ δαίμονα ποὺ μισεῖ τὸ καλό, ὅτι τάχα ἔφτασα σὲ μέγα μέτρο ἀρετῆς, πάνω ἀπ ὅλους τοὺς Πατέρες ποὺ ἀσκοῦνται στὴν ἔρημο. Μὲ τὴ θεία πρόνοια μοῦ καρφώθηκε στὸν νοῦ ἄλλη μιὰ σκέψη νὰ τὸν παρακαλέσω νὰ μοῦ δείξει μὲ ποιὸν βρίσκομαι στὴν ἴδια θέση καὶ ἂν ἄραγε ὑπάρχει κάποιος πάνω στὴ γῆ, ποὺ νὰ εἶναι ἰσάξιός μου. Καὶ νὰ ποὺ θερμοπαρακάλεσα τὸν Θεὸ γιὰ ἑπτὰ ἡμέρες τὴν ἕβδομη ἡμέρα ἀκούω μιὰ ἀόρατη φωνὴ νὰ μοῦ λέει Μὲ τὸ Σέργιο ἀπὸ τὴν Ἀλεξάνδρεια εἶσαι στὴν ἴδια θέση. Τἄκουσα, καταλυπήθηκα καὶ μονολόγησα Ἀλίμονό σου, καϋμένε Πῦρρε. Νὰ ἔχεις τόσα χρόνια ποὺ δουλεύεις στὸν Θεό, τόσο πολύ, τόσο σκληρά, καὶ λογαριάστηκες ὅμοια μ ἕναν ἀπὸ τὴν πόλη;. Μὲ τὴν ψωροπερηφάνειά μου πίστευα ὅτι ἡ φωνὴ ἔρχεται ἀπὸ τὸν ἐχθρό μου καὶ ἔτσι δυσπιστοῦσα. Γιὰ ἄλλες ἑπτὰ ἡμέρες πέφτω σὲ προσευχὴ καὶ ἀκούω τὴν ἴδια φωνὴ νὰ μοῦ λέει Σοῦ εἶπα ὅτι μὲ τὸν Σέργιο ἀπὸ τὴν Ἀλεξάνδρεια ἔχεις τὸν κλῆρο καὶ τὴ μερίδα σου. Τότε μονολόγησα Ἂν ἔτσι φαίνεται καλὸ στὸν ἀγαθὸ καὶ φιλάνθρωπο Θεό, δὲν θὰ πεθάνω ἂν δὲν δῶ ποιὸς εἶναι καὶ τί τελοσπάντων κάνει. Μονομιᾶς πῆρα δρόμο, ἔφτασα στὴν Ἀλεξάνδρεια καὶ βάλθηκα νὰ ψάχνω αὐτὸν τὸν ἄνθρωπο. Μοῦ τὸν δείξανε ἀραγμένο σ ἕνα καπηλειό, παρέα μὲ κοινὲς νὰ διασκεδάζει καὶ νὰ χαζολογάει οἱ πόρνες μπαινοβγαίνανε καὶ ὁ Σέργιος αὐτοπροσώπως ἔκοβε κι ἔραβε καὶ ἔκανε κουμάντο. Μπαίνω στὸ καπηλειὸ καὶ ρωτάω νὰ μάθω ἂν αὐτὸς εἶναι ὁ πολίτης Σέργιος. Μοῦ ἀποκρίνεται Ναι, ἐγὼ εἶμαι. Τοῦ λέω Ἀδελφέ μου, σήμερα θέλω νὰ μοῦ κάνεις τὸ τραπέζι, μαζὶ νὰ φᾶμε. Μοῦ λέει Ὅπως ἀγαπᾶς, ἀββᾶ μου, κάτσε λοιπόν. Τότε ὁ Σέργιος προστάζει τὸν κάπελα νὰ φέρει ὅλα ὅσα συνηθίζουν νὰ τρῶνε σ αὐτὸ τὸ μέρος καὶ ἀναγκάστηκα ἐξαιτίας του μετὰ τόσα χρόνια νὰ τὰ φάω γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Ἀπὸ μέσα μου σκεφτόμουν κάπως ἔτσι Ἂν ἔτσι τὸ θέλησε ὀ Θεὸς καὶ τάχτηκε μαζί μου, δὲν πρέπει μαζί του καὶ ἐγὼ νὰ κάτσω στὸ τραπέζι καὶ νὰ φᾶμε παρέα;. Φάγαμε καὶ ἤπιαμε καὶ τὸ εὐχαριστηθήκαμε. Σηκωθήκαμε τέλος καὶ βγήκαμε ἔξω μαζί. Τὸν ρωτάω Ἔχεις σπίτι;. Μοῦ λέει Ναί. Τοῦ ξαναλέω Πᾶμε σπίτι σου, ἔχω κάτι σημαντικὸ νὰ σοῦ πῶ. Ἐκεῖνος ἀπὸ μέσα του σκανδαλίστηκε, ὅτι τάχα μ ἔβαλε ὁ διάβολος σὲ πειρασμὸ νὰ θέλω νὰ ἁμαρτήσω. Καὶ μὲ καλοκοίταζε καὶ μὲ κατηγοροῦσε μέσα του καὶ ἀποροῦσε πῶς ἡλικιωμένος καὶ μὲ τέτοια ἄσκηση νικήθηκα ἀπὸ τέτοιο πάθος, ὅπως ἀργότερα μοῦ ἐξήγησε. Πᾶμε λοιπὸν στὸ σπίτι του, προσεύχομαι καὶ καθόμαστε καὶ οἱ δυό. Ἀφοῦ καλοκαθήσαμε τοῦ λέω Γιὰ τὸν Θεό, ἀδελφέ μου, πές μου τὴ ζωή σου καὶ τι καλὸ τελοσπάντων ἔχεις κάνει. Ἀπόρησε, ἔμεινε ἔκπληκτος μὲ τὰ λόγια αὐτὰ καὶ μοῦ ἀποκρίνεται Ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ, μὲ βρῆκες σὲ καπηλειὸ παρέα μὲ πόρνες νὰ τρωγωπίνω καὶ νὰ καυχιέμαι ἐγὼ βλέπεις κάνω κουμάντο καὶ χωρὶς τὴν ἄδειά μου κανεὶς δὲν τὶς ἀγγίζει, πρῶτα σὲ μένα τὸ λέει καὶ ὅποια θέλει τοῦ τὴν δίνω καὶ ἀκόμα, λές, θέλεις νὰ μάθεις γιὰ τὴ ζωή μου. Μὲ τὰ ἴδια σου τὰ μάτια τὰ εἶδες. Τί ἄλλο ζητᾶς νὰ 12 Πνευματική Διακονία, τεῦχος 7o

15 μάθεις ἀπὸ μένα;. Τὸν θερμοπαρακαλοῦσα καὶ τὸν ἐξόρκιζα νὰ μὴ μοῦ κρύψει ἂν ἔκανε κάποιο καλὸ καὶ τοῦ εἶπα ἀκόμα καὶ γιὰ τὴ φωνὴ ποὺ ἄκουσα ἀπὸ τὸν οὐρανό. Ἔνιωσε θαυμασμὸ γιὰ τὴ φιλανθρωπία τοῦ Θεοῦ, ἀναστέναξε μέσα ἀπὸ τὰ φυλλοκάρδια του καὶ μοῦ εἶπε Ἂν ἔτσι ἔχουν τὰ πράγματα, σεβάσμιε Πάτερ, θυμᾶμαι μιὰ φορά, μπαίνω ὅπως τὸ συνηθίζω σ ἕνα καπηλειὸ καὶ βλέπω μιὰ γυναίκα ὄμορφη, καθισμένη σὲ ἀργαλειὸ νὰ δουλεύει μὲ παραγγελίες. Τὴν λαχτάρησα καὶ λέω στὴν ταβερνιάρισσα Ἀπὸ ποῦ ξεφύτρωσε αὐτή;. Μοῦ λέει ἐκείνη Ἀπὸ δῶ εἶναι. Ξαναλέω Πήγαινε καὶ πές της ὅτι θέλω νὰ κοιμηθῶ μαζί της. Μοῦ λέει πάλι Δὲν μοῦ πάει νὰ τῆς πῶ κάτι τέτοιο. Ἂν καὶ τώρα ἔχει ξεπέσει, πάλι, ὅπως καὶ νὰ τὸ κάνουμε, ἀρχόντισσα εἶναι. Μ ἔφαγε ἡ περιέργεια νὰ μάθω πῶς κατάντησε ἔτσι καὶ μοῦ ἐξήγησε ἐκείνη Ὁ ἄντρας της χρωστοῦσε στὸν ἄρχοντα αὐτῆς τῆς πόλης, τῆς Ἀλεξάνδρειας δηλαδή, ἑκατὸ νομίσματα καὶ ἐπειδὴ δὲν εἶχε νὰ τὰ δώσει, τὸν ἔπιασε ὁ ἄρχοντας καὶ τὸν ἔριξε στὴ φυλακὴ καὶ πῆρε καὶ τὰ δυό της παιδιὰ καὶ τὰ ἔκανε δούλους. Ἔτσι κι αὐτὴ τριγυρνάει σ αὐτὰ τὰ χάλια, δουλεύει μέρα νύχτα μήπως καὶ μπορέσει νὰ τοὺς λευτερώσει. Τέτοια πράγματα ἄκουσα ἀπὸ τὴν ταβερνιάρισσα καὶ τῆς λέω Πήγαινε καὶ πές της νὰ ρθει μαζί μου κι ἐγὼ θὰ τῆς δώσω τὰ ἑκατὸ νομίσματα. Μοῦ ξαναλέει Δὲν μπορῶ νὰ τῆς πῶ κάτι τέτοιο. Ξέρω ὅτι εἶναι σεμνὴ καὶ ποτὲ δὲν θὰ δεχτεῖ. Γιὰ μιὰ ἀκόμα φορὰ τῆς λέω Πήγαινε καὶ μίλησέ της, ἴσως πειστεῖ. Ἂν πάλι ὄχι, δὲν θὰ χάσεις τίποτε. Συμφώνησε μὲ τὰ πολλὰ καὶ πάει καὶ τῆς μιλάει. Παρόλο ποὺ ἀναστέναξε καὶ δάκρυσε, συμφώνησε τελικὰ λέγοντας στὴν ταβερνιάρισσα Πιστεύω ὅτι ὁ Θεὸς ποὺ εἶναι φιλάνθρωπος, θὰ μοῦ συγχωρέσει τὸ ἁμάρτημα, ποὺ δίχως νὰ τὸ θέλω πρόκειται νὰ κάνω, ξέροντας ὅτι μέχρι τώρα δὲν ἔχω γνωρίσει ἄλλον ἄντρα. Μὰ τώρα, καιρὸ πολύ, ἀγωνίζομαι καὶ πολεμάω μέρα καὶ νύχτα νὰ λευτερώσω τὶς τρεῖς ψυχὲς καὶ δὲν τὰ καταφέρνω. Κουράσθηκα πιὰ καὶ δὲν ξέρω τί νὰ κάνω. Θὰ μοῦ ἦταν καλύτερο ἀναγκαστικὰ νὰ παραδοθῶ στὴν ἁμαρτία γιὰ χάρη τους. Ἔρχεται λοιπὸν ἡ γυναίκα τῆς ταβέρνας καὶ μοῦ λέει ὅτι συμφώνησε, ἐγὼ πάω καὶ φέρνω τὰ ἑκατὸ νομίσματα. Τὰ μετράω ἕνα ἕνα καὶ τῆς τὰ βάζω στὸ χέρι. Σηκώθηκε μὲ πολλὰ δάκρυα καὶ στεναγμούς, ἀλλὰ μπῆκε στὸ δωμάτιό μου λέγοντας Κύριε, σὺ ξέρεις τὸν πόνο μου, συχώρα με. Τὴν ἄκουσα καὶ μοῦ μπήχτηκαν στὴν καρδιὰ τὰ λόγια της. Λέω λοιπὸν ἀπὸ μέσα μου Ἂν ἔτσι ἔχουν τὰ πράγματα, γιατὶ νὰ μὴν πάω μὲ ὅποια θέλω ἀπ αὐτὲς ποὺ ἔχω στὴ δούλεψή μου, νὰ κάνω καὶ τὸ κέφι μου; Ἔτσι κι ἀλλιῶς δὲν ὑπάρχει διαφορὰ σὲ τέτοια ἄνομη καὶ βρώμικη πράξη. Ἔτσι σκέφτηκα καὶ τὴν ἄφησα νὰ φύγει μὲ τὰ ἑκατὸ νομίσματα. Ἐκείνη πῆγε καὶ τὰ ἔδωσε στὸν ἄρχοντα καὶ ἐλευθέρωσε ἀπὸ τὰ παράνομα χέρια του τὸν ἄντρα της καὶ τὰ παιδιά της. Ἀκούγοντας τέτοια πράγματα ἀπὸ τὸ στόμα τοῦ Σεργίου ἀναφώνησα Δόξα σοι ὁ μόνος φιλάνθρωπος Θεός. Στ ἀλήθεια, ἀδελφέ μου, δίκαια ἐξομοιώθηκα μαζί σου. Ἀναστενάζει καὶ μοῦ λέει Ἂν πραγματικὰ αὐτὸ ἄρεσε τόσο, ὅπως λές, στὸν ἀγαθὸ καὶ φιλάνθρωπο Θεὸ καὶ ἐκ Θεοῦ ἦρθες σὲ μένα τὸν πράγματι ἁμαρτωλό, σεβαστὲ Πάτερ, καὶ κάτι ἄλλο, ἀκόμα καλύτερο θυμᾶμαι. Ἦταν κάποτε ἕνας ἄρχοντας, βίαιος, ἁμαρτωλὸς καὶ ξένος μὲ τὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ. Ἦρθε ἐδῶ στὴν Ἀλεξάνδρεια καὶ καθημερινὰ ἔπαιρνε δυὸ-τρεῖς ἀπὸ τὶς γυναῖκες μου. Μιὰ μέρα ἔγινε νὰ περάσει ἔξω ἀπὸ ἕνα γυναικεῖο μοναστήρι, ἀπ αὐτὰ ποὺ εἶναι ἐδῶ, καὶ εἶδε μερικὲς ὄμορφες μοναχὲς νὰ κοιτᾶνε πρὸς τὰ ἔξω καὶ φούντωσε ἡ λαχτάρα μέσα του. Ἔβαλε στρατιῶτες νὰ κυκλώσουν τὸ μοναστήρι καὶ μὲ κάθε ἀσφάλεια νὰ φυλάγουν τὶς πόρτες, μήπως ξεφύγει καμιά τους. Μπαί- Πνευματική Διακονία, τεῦχος 7o 13

16 νει μέσα, τὶς μαζεύει ὅλες, τὶς μετράει καὶ τὶς βρίσκει ἑβδομήντα. Μοῦ τὶς παραδίνει καὶ μοῦ παραγγέλλει Δικές σου, κάντες ὅ,τι θέλεις. Κάθε μέρα, ὅσες καί νὰ σοῦ ζητάω, νὰ μοῦ στέλνεις ὥσπου νὰ συμπληρωθοῦν ἑβδομήντα. Ἔτσι μοῦ παρήγγειλε ἐκεῖνος ὁ παράνομος ἄρχοντας καὶ ἔφυγε. Βαριαναστέναξα καὶ μονολόγησα Ἀλίμονό μου, ὁ ἁμαρτωλός. Πόσο καιρὸ ἔμειναν παρθένες γιὰ χάρη τοῦ Θεοῦ, λυώσανε τὰ σώματά τους μὲ τὴ νηστεία, τὴν ἀγρύπνια καὶ μὲ κάθε εἶδος ἀσκήσεως, προκειμένου νὰ τὰ παρουσιάσουν ἄσπιλα στὸν ἐπουράνιο καὶ ἀθάνατο νυμφίο, τὸν Χριστό, τὸν Θεό μας. Τώρα, μὲ τὴ μεσολάβησή μου πρόκειται νὰ χάσουν τόσο κόπο, τέτοιο ἀγώνα, βρωμισμένες ἀπ αὐτὸν τὸν αἱμοβόρο καὶ ἀσεβῆ ἄρχοντα; Μὴ γένοιτο νὰ κάνω ἐγὼ ποτὲ κάτι τέτοιο στὶς ἄσπιλες ἀμνάδες καὶ περιστέρες τοῦ Χριστοῦ. Ἔστιβα τὸ μυαλό μου καὶ δὲν ἔβρισκα μὲ ποιὸ τρόπο νὰ τὶς γλιτώσω ἀπὸ τὸ βρωμερὸ ἀγκάλιασμα τοῦ ἄνομου ἄρχοντα, ἔφτασα σὲ ἀδιέξοδο καὶ θερμοπαρακαλοῦσα τὸν Θεὸ νὰ μοῦ στείλει μιὰ ἰδέα κι ἕναν τρόπο, ὥστε νὰ μπορέσω νὰ τὶς λυτρώσω ἀπὸ τέτοιο μίασμα. Ὁ Κύριος ποὺ τοὺς πάντες ἐλεεῖ, μὲ λυπήθηκε καὶ μένα τὸν ἁμαρτωλὸ καὶ μοῦ ἔδωσε μιὰ καλὴ ἰδέα. Σηκώνομαι καὶ πηγαίνω στὶς πόρνες τῆς πόλης ποὺ εἶχα στὴ δούλεψή μου, τὶς μοιράζω ὅλο μου τὸ ταπεινὸ βιὸς καὶ τὶς πείθω νὰ δεχτοῦν τὴν κουρὰ καὶ νὰ φορέσουν μοναχικὸ σχῆμα. Τὶς μπάζω στὸ μοναστήρι, τὶς ἀφήνω ἐκεῖ καὶ παίρνω τὶς μοναχὲς καὶ τὶς κρύβω ἀλλοῦ. Κάθε μέρα ἐφοδίαζα τὸν τρισάθλιο ἐκεῖνον ἄρχοντα μὲ τὶς κουρεμένες πόρνες, ὥσπου συμπληρώθηκαν οἱ ἑβδομήντα. Μόλις συμπληρώθηκε ὁ ἀριθμὸς τῶν πορνῶν, πάραυτα ἔφυγε ἀπὸ τὴν πόλη ὁ κακοδαίμονας ἄρχοντας. Παίρνω τότε τὶς παρθένες μοναχὲς καὶ τὶς πάω στὸ μοναστήρι, ὀφείλοντας νὰ ἀφήσω ἐλεύθερες τὶς πόρνες. Ὅπως ἐκεῖνες μόλις εἶδαν τὶς δοῦλες καὶ νύφες τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ μας, δὲν θέλησαν νὰ βγοῦν ἀπὸ ἐκεῖ δηλώνοντας Μιὰ καὶ μᾶς ἔκανε ἄξιες ὁ Θεός, ἔστω καὶ στὰ ψέμματα, νὰ φορέσουμε αὐτὸ τὸ ἅγιο σχῆμα, μὴ γένοιτο νὰ ξαναγυρίσουμε πιὰ στὴ βρωμιὰ ἐκείνη καὶ τὴν ἀπώλεια τῆς ψυχῆς μας. Παρέμειναν λοιπὸν ἐκεῖ μὲ τὸ ἅγιο σχῆμα εὐχαριστώντας μὲ μετάνοια εἰλικρινῆ τὸν παντελεήμονα καὶ παντοδύναμο Θεό. Αὐτὰ μοῦ διηγήθηκε ὁ Σέργιος καὶ πιὸ πολὺ δόξασα τὸν μοναδικὸ βοηθὸ καὶ σωτήρα Χριστὸ ὅλων αὐτῶν ποὺ ἀληθινὰ τὸν πιστεύουν. Τοῦ λέω Στ ἀλήθεια, ἀδελφέ μου, ἂν καὶ πολὺ κοπίασα, τώρα ξέρω ὅτι ὄχι μόνο ἴσος μου εἶσαι, ἀλλὰ καὶ πάνω ἀπὸ μένα μετρᾶς. Γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, εὐλόγησέ με νὰ φύγω γιὰ τὸν τόπο μου. Μοῦ λέει ὁ Σέργιος Νὰ σ εὐλογήσω νὰ φύγεις; Μὰ τὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό, ἂν ὅπως λὲς τάχτηκα μαζί σου, δὲν σ ἀφήνω, μαζί σου θὰ ρθω. Καὶ μὲ παρακαλάει νὰ τὸν περιμένω μιὰ-δυὸ μέρες καὶ μοιράζει τὸ βιός του στοὺς φτωχοὺς καὶ μ ἀκολουθεῖ. Τρία χρόνια περάσαμε μαζί, τώρα τελειώθηκε ἐν Κυρίῳ πρὶν τέσσερις μέρες. Νομίζω, παιδί μου Ἐλπίδιε, ὅτι καὶ σὺ κατ οἰκονομία Θεοῦ ἦρθες ἐδῶ ἀφοῦ πάρει ὁ ἀγαθὸς καὶ φιλάνθρωπος Δεσπότης τὴν ψυχή μου, νὰ μὲ θάψεις μαζί του. Πήγαινε, σὲ παρακαλῶ στὸ μεταξὺ καὶ μετὰ τρεῖς μέρες ἔλα, ἔχω νὰ σοῦ πῶ κάτι σημαντικό». Ἔφυγα καὶ ὅταν μετὰ τρεῖς μέρες γύρισα, ὅπως μοῦ παρήγγειλε ὁ ἅγιος ἐκεῖνος Γέροντας, τὸν βρῆκα νὰ ἔχει τελειωθεῖ ἐν Κυρίῳ. Τὸν ἔθαψα δίπλα στον ἀββᾶ Σέργιο, καθὼς μὲ εἶχε προστάξει, εὐχαρίστησα τὸν Θεὸ γιὰ τὰ ἐκπληκτικὰ θαύματά του καὶ ἔφυγα δοξάζοντας τὸν Κύριο. 14 Πνευματική Διακονία, τεῦχος 7o

17 ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΝΗΣΤΕΙΑΣ Πρόταση νηστείας ἀπὸ τὴν Εκκλησία Ἡ Ἁγία καὶ Μεγάλη Τεσσαρακοστή εἶναι ἡ κατ ἐξοχὴν περίοδος τῆς νηστείας καὶ τῶν ἄλλων πνευματικῶν ἀθλημάτων. Γιὰ τὸ λόγο αὐτό, τὴν Κυριακὴ τῆς Τυρινῆς, τὴν τελευταία ἡμέρα πρὸς τῆς εἰσόδου μας στὴν περίοδο τῆς νηστείας, ὁρίσθηκε ὡς εὐαγγελικὴ ἡ διδασκαλία τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ γιὰ νὰ μᾶς ὑπενθυμίσει τὴν ἀναγκαιότητα, ἀλλὰ καὶ τὶς ὀρθὲς διαστάσεις καὶ πράξη τῆς νηστείας, ὅπως τὴ δίδαξε ὁ Χριστός. Ἡ νηστεία βεβαίως δὲν εἶναι μοναδικὴ πνευματικὴ ἄσκη - ση τῆς Καινῆς, ἀλλὰ καὶ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ὅπου ἄγει τὴν ἀρχή της. 1. Ἡ νηστεία στὴν Παλαιὰ Διαθήκη Ἡ νηστεία, μαζὶ μὲ τὴν προσευχὴ καὶ τὴν ἐλεημοσύνη, ἀποτελοῦσε σημαντικὸ στοιχεῖο τῆς θρησκευτικῆς ζωῆς τῶν Ἰσραηλιτῶν. Ἡ διδασκαλία τοῦ Χριστοῦ περὶ τῆς νηστείας ἀποτελεῖ ἄμεση ἀναφορὰ στὴν προϋπάρχουσα πρακτικὴ τῆς νηστείας στὸ Ἰσραήλ. Στὴν Παλαιὰ Διαθήκη ἡ νηστεία εἶχε ποικίλες τάσεις καὶ προοπτικές. Πρῶτον, ἀποτελοῦσε ἔκφραση μετάνοιας καὶ μεταμέλειας γιὰ τὰ ἁμαρτήματα. Ἡ ἡμέρα τοῦ ἐξιλασμοῦ, π.χ. ἦταν ἡ κατ ἐξοχὴν ἐπίσημη ἡμέρα τῆς νηστείας. Δεύτερον, ἡ νηστεία ἔχει τὴν ἔννοια καὶ τὴ δύναμη τῆς ἐνισχύσεως τῆς προσευχῆς ὄχι μόνο στὴν Παλαιά, ἀλλὰ καὶ στὴν Καινὴ Διαθήκη. Τρίτον, ἡ νηστεία λάμβανε τὸ χαρακτήρα τῆς θλίψεως γιὰ προσωπικὲς ἢ καὶ ἐθνικὲς συμφορές, ὅπως π.χ. ἡ καταστροφὴ τῆς Ἱερουσαλήμ. Τέταρτον, ἡ νηστεία ἀσκεῖτο καὶ ὡς προετοιμασία γιὰ τὴν ἀποδοχὴ τῆς παρουσίας τοῦ Θεοῦ. Ἡ νηστεία, γενικώτερα, ἦταν θεμελιωμένη ἐπὶ τῆς πίστεως τῆς ἀπολύτου ὑπεροχῆς καὶ κυριότητας τοῦ Θεοῦ ἔναντι τοῦ ἀνθρώπου. Ὡς ἐκ τούτου, ἡ νηστεία ἀποσκοποῦσε στὴν προετοιμασία τοῦ πιστοῦ νὰ συναντήσει τὸν Θεό, ὄχι μὲ τὴν ἔννοια ὅτι διὰ τῆς καθαρότητας θὰ «Καὶ ἦν ἐκεῖ Μωυσῆς ἐναντίον τοῦ Κυρίου τεσσαράκοντα ἡμέρας καὶ τεσσαράκοντας νύκτας ἄρτον οὐκ ἔφαγε καὶ ὕδωρ οὐκ ἔπιε καὶ ἔγραψεν ἐπὶ τῶν πλακῶν τὰ ῥήματα ταῦτα τῆς διαθήκης, τοὺς δέκα λόγους» (Ἔξ. 34, 28). Ἡ παράδοση τοῦ Νόμου στὸ Μωυσῆ (13ος αἰ.). Ἱερὰ Μονὴ Ἁγ. Αἰκατερίνης, Σινᾶ. Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Κωνσταντίας - Ἀμμοχώστου κ. Βασιλείου ὑψωνόταν μέχρι τὸν Θεό, ἀλλὰ ὡς προετοιμασία καὶ ἀναμονὴ τῆς θείας ἀποκαλύψεως. Ἔτσι, ὁ Μωϋσῆς ἀνέμενε «ἐναντίον Κυρίου τεσσαράκοντα ἡμέρας καὶ τεσσαράκοντα νύκτας. ἄρτον οὐκ ἔφαγεν καὶ ὕδωρ οὐκ ἔπιεν. καὶ ἔγραψεν τὰ ρήματα ταῦτα ἐπὶ τῶν πλακῶν τῆς διαθήκης, τοὺς δέκα λόγους» (Ἐξ. 34:28). Τὸ ἴδιο καὶ ὁ Προφήτης Δανιὴλ περιγράφει τὴ δική του ἐμπειρία ἀνα- Πνευματική Διακονία, τεῦχος 7o 15

18 μονῆς ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία συνίστατο ἀπὸ προσευχές, νηστεῖες καὶ ἐκδηλώσεις μετάνοιας ἕνεκα τῆς καταστροφῆς τῆς Ἱερουσαλήμ: «Καὶ ἔδωκα τὸ πρόσωπόν μου πρὸς τὸν Θεὸν τοῦ ἐκζητῆσαι προσευχὴν καὶ δεήσεις ἐν νηστείαις καὶ σάκκῳ καὶ σποδῷ» (Δαν. 9:3. Πρβλ. Δαν. 10:2-12). Ἐξ ἄλλου, ἡ νηστεία στὸν Ἰσραηλιτικὸ λαὸ ἔχει συσσωρευμένη τὴν ἐπίπονη ἱστορία του ὡς λαοῦ, ἀλλὰ καὶ ὡς ἀτόμων. Πράγματι, ἡ νηστεία συνοδεύει τοὺς καιροὺς τῶν θλίψεων, τῆς ταπεινώσεως καὶ τῆς προσευχῆς εἴτε τοῦ ἀτόμου εἴτε ὁλόκληρου τοῦ λαοῦ. Ὁ Ψαλμωδὸς περιγράφει τὴν ἐμπειρία του μὲ ποιητικὸ τρόπο: «Καὶ συνέκαμψα ἐν νηστείᾳ τὴν ψυχήν μου, καὶ ἐγεννήθη εἰς ὀνειδισμὸν ἐμοί. καὶ ἐθέμην τὸ ἔνδυμά μου σάκκον, καὶ ἐγενόμην αὐτοῖς εἰς παραβολὴν» (Ψαλμ. 68:11-12). Οἱ ἐπίσημες ἐτήσιες νηστεῖες ἦσαν αὐτὲς τῆς περιόδου τοῦ Ἐξιλασμοῦ, ὅπως ὁρίζονται στὸ βιβλίο τοῦ Λευιτικοῦ (16:29-34 καὶ 23:27-32). Συχνά, ὁ τρόπος νηστείας τῶν Ἰσραηλιτῶν εἶχε δεχθεῖ τὴν αὐστηρὴ κριτικὴ τῶν προφητῶν, ἐπειδὴ εἶχε καταντήσει τύπος ἄνευ οὐσίας καὶ εἶχε λησμονηθεῖ ὁ πραγματικὸς σκοπός της. Χαρακτηριστικὴ εἶναι ἡ κριτική, τὴν ὁποία ἀσκεῖ ὁ προφήτης Ἠσαΐας: «Τί ὅτι ἐνηστεύσαμεν καὶ οὐκ εἶδες; ἐταπεινώσαμεν τὰς ψυχὰς ἡμῶν καὶ οὐκ ἔγνως; ἐν γὰρ ταῖς ἡμέραις τῶν νηστειῶν ὑμῶν εὑρίσκετε τὰ θελήματα ὑμῶν καὶ πάντας τοὺς ὑποχειρίους ὑμῶν ὑπονύσσετε, εἰ εἰς κρίσεις καὶ μάχας νηστεύετε καὶ τύπτετε πυγμαῖς ταπεινόν, ἵνα τί μοι νηστεύετε ὡς σήμερον ἀκουσθῆναι ἐν κραυγῇ τὴν φωνὴν ὑμῶν; οὐ ταύτην τὴν νηστείαν ἐξελεξάμην καὶ ἡμέραν ταπεινοῦν ἄνθρωπον τὴν ψυχὴν αὐτοῦ οὐδ ἂν κάμψῃς ὡς κρίκον τὸν τράχηλόν σου καὶ σάκκον καὶ σποδὸν ὑποστρώσῃ, οὐδ οὕτως καλέσετε νηστείαν δεκτήν. Οὐχὶ τοιαύτην νηστείαν ἐγὼ ἐξελεξάμην, λέγει Κύριος, ἀλλὰ λύε πάντα σύνδεσμον ἀδικίας, διάλυε στραγγαλιὰς βιαίων συναλλαγμάτων, ἀπόστελλε τεθραυσμένους ἐν ἀφέσει καὶ πᾶσαν συγγραφὴν ἄδικον διάσπα διαθρυπτε πεινῶντι τὸν ἄρτον σου καὶ πτωχοὺς ἀστέγους εἰσάγαγε εἰς τὸν οἶκόν σου, ἐὰν ἴδῃς γυμνόν, περίβαλε...» (Ἠσ. 58:3-7). Διαπιστώνουμε, ὅτι ἡ νηστεία, ὡς ἀποχὴ βρωμάτων, συνοδευόταν καὶ ἀπὸ ἄλλες ἐξωτερικὲς ἐκδηλώσεις, ὅπως ἡ κάμψη τῆς κεφαλῆς, ἡ ἐνδυμασία μὲ εὐτελῆ ἐνδύματα, ἡ ἠθελημένη προσωπικὴ ἀτημελησία, ἡ ἐξωτερικὴ ἐκδήλωση λύπης κ.λπ. Ὅμως, οἱ ἐξωτερικὲς αὐτὲς ἐκδηλώσεις εἶχαν καταστεῖ τὸ κέντρο ἀναφορᾶς καὶ νοηματοδοτήσεως τῆς νηστείας. Κατὰ συνέπεια, ἡ νηστεία εἶχε μεταβληθεῖ σὲ μία στείρα τυπολατρία καὶ λησμονήθηκε, τόσο τὸ στοιχεῖο τῆς ἑτοιμασίας συναντήσεως τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τὸ νηστεύοντα, ὅσο καὶ τὸ στοιχεῖο τῆς ἀπὸ τῆς νηστείας ἐκδηλούμενης ἀγάπης πρὸς τοὺς ἄλλους. Αὐτὸ τὸν ἀποπροσανατολισμὸ κατακρίνουν οἱ Προφῆτες. 2. Ἡ περὶ νηστείας διδασκαλία τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ Οἱ θρησκευτικὲς ὁμάδες στὸ Ἰσραήλ, ὅπως αὐτὴ τῶν Φαρισαίων, εἶχαν εἰσαγάγει ἐπιπρόσθετα καὶ τὴ νηστεία τῶν δύο ἡμερῶν τῆς ἑβδομάδος. Ἔτσι, ὁ Φαρισαῖος τῆς παραβολῆς λέγει τὸ γνωστό: «νηστεύω δὶς τοῦ Σαββάτου». Ὁ Χριστὸς καὶ οἱ Μαθητές του δὲν ἀθετοῦσαν τοὺς κανόνες νηστείας, γιατί ἡ νηστεία ἀνήκει στὴν ἀποκάλυψη τοῦ Θεοῦ καὶ εἶναι ἀπὸ τὶς πρῶτες ἐντολὲς ποὺ ὁ Θεὸς δημιουργὸς ἔδωσε στὸ ἀνθρώπινο γένος. Ὅμως, καὶ ὁ Χριστός, ὅπως ἄλλοτε οἱ Προφῆτες, ἀσκεῖ κριτικὴ κατὰ τῶν τυπολατρικῶν ἐξωτερικῶν ἐκδηλώσεων τῆς νηστείας. Αὐτὴ τὴν ἔννοια ἔχουν οἱ λόγοι του: «Ὅταν δὲ νηστεύητε μὴ γίνεσθε ὥσπερ οἱ ὑποκριταὶ σκυθρωποί, ἀφανίζουσι γὰρ τὰ πρόσωπα αὐτῶν ὅπως φανῶσι τοῖς ἀνθρώποις νηστεύοντες» (Μτ. 6:16). Ἐὰν ὅλη αὐτὴ ἡ πρακτική της νηστείας καὶ οἱ ἐξωτερικὲς ἐκδηλώσεις ὁδηγοῦσαν τὸ νηστεύοντα σὲ μία πραγματικότητα πνευματικῆς καὶ σωματικῆς ταπεινώσεως ἐνώπιόν του Θεοῦ, τότε ὁ Χριστὸς δὲν θὰ ἀσκοῦσε κριτική, ὅμως, ὅλες αὐτὲς οἱ 16 Πνευματική Διακονία, τεῦχος 7o

19 πρὸς τὰ ἔξω ἐκδηλώσεις ἀπέβλεπαν στὸ νὰ γίνουν ἀντιληπτοὶ οἱ νηστεύοντες ἀπὸ τοὺς ἄλλους. Γιὰ νὰ δείξει, ἑπομένως, ὁ Κύριος, ὅτι δὲν εἶναι οἱ ἐξωτερικοὶ τύποι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀξία, ἀλλὰ ἡ νηστεία καθ ἐαυτὴν ὅταν ὁδηγεῖ τὸν ἄνθρωπο ἐνώπιόν του Θεοῦ, διορθώνει, λέγοντας: «Σὺ δὲ νηστεύων ἄλειψέ σου τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ πρόσωπόν σου νίψαι, ὅπως μὴ φανῇς τοῖς ἀνθρώποις νηστεύων, ἀλλὰ τῷ Πατρί σου τῷ ἐν τῷ κρυπτῷ, καὶ ὁ Πατήρ σου ὁ βλέπων ἐν τῷ κρυπτῷ ἀποδώσει σοὶ ἐν τῷ φανερῷ» (Μτ. 6:17-18). Ὁ ἄνθρωπος ὅταν νηστεύει δὲν πρέπει νὰ καταβάλλει προσπάθεια νὰ γίνει ἀντιληπτὸς ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, ἀλλὰ μὲ ἔργα τετελεσμένα ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, νὰ γίνεται ἀντιληπτὸς μόνο ἀπὸ τὸν Θεό. Μόνο ἔτσι ἡ νηστεία καθίσταται ὠφέλιμη, διαφορετικὰ οἱ νηστεύοντες λαμβάνουν τὸ μισθό τους ἀπὸ τὸν ἔπαινο τῶν ἀνθρώπων, ἐνώπιον τῶν ὁποίων ἐπιδεικνύονται. Ὁ Χριστός, σὲ ἄλλη περίπτωση, εἶπε ἐπίσης τὸν αἰώνιο λόγο του. «Οὐκ ἐπ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος, ἀλλ ἐπὶ παντὶ ρήματι ἐκπορευομένῳ διὰ στόματος Θεοῦ». Αὐτὸ ὑπενθυμίζει καὶ τὸ λόγο τοῦ Χριστοῦ στοὺς Μακαρισμούς, ὅπως μᾶς τοὺς παραδίδει ὁ εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς. «Μακάριοι οἱ πεινῶντες νῦν, ὅτι χορτασθήσεσθε». Αὐτὰ τὰ δύο λόγια τοῦ Χριστοῦ μᾶς καθορίζουν, ἀφ ἑνὸς μὲν τὴν ἀναγκαιότητα τῆς νηστείας, ἀφ ἑτέρου δὲ τὸ σκοπό της. Ὁ ἄνθρωπος ἔχει τόση ἀνάγκη τῆς πνευματικῆς τροφῆς, ὅσο καὶ τῆς σωματικῆς. Ἡ νηστεία εἶναι τρόπος νὰ τραφεῖ ὁ ἄνθρωπος πνευματικά. Ὁ σκοπὸς ὅμως τῆς νηστείας δὲν ἐξαντλεῖται στὴν παροῦσα ἐντός του κόσμου πνευματικὴ πρόοδο καὶ ἀνάπτυξη τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλὰ ἐκτείνεται καὶ στὸν ἐσχατολογικὸ κορεσμὸ τῶν πνευματικῶν ἀγαθῶν, ἐφ ὅσον, σύμφωνα μὲ τὴ βεβαίωση τοῦ Χριστοῦ, ὅσοι πεινοῦν τώρα θὰ χορτασθοῦν στὴν αἰώνια βασιλεία. Πρέπει, ἑπομένως, μὲ τὴ νηστεία, ἐμεῖς μὲν νὰ βιώσουμε τὸ αἴσθημα τῆς πείνας, νὰ χορτάσουμε δὲ τοὺς πεινασμένους προσφέροντάς τους τροφή, γιὰ νὰ κορεσθοῦμε ἔτσι πνευματικὰ στὴ βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Στὸν Ἰησοῦ Χριστὸ εἶχε δοθεῖ καὶ ἄλλη εὐκαιρία νὰ ἀναπτύξει τὴν περὶ νηστείας διδασκαλία του. Ἦταν προσκεκλημένος στὸ σπίτι τοῦ Ματθαίου τοῦ τελώνη γιὰ φαγητό. Ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος οἱ Γραμματεῖς καὶ ὁ Φαρισαῖοι γόγγυζαν καὶ ἔλεγαν στοὺς Μαθητές του: «διατὶ μετὰ τῶν τελωνῶν καὶ ἁμαρτωλῶν ἐσθίει ὁ διδάσκαλος ὑμῶν» (Μτ. 9:11); Ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος, οἱ μαθητὲς τοῦ Ἰωάννη τοῦ Βαπτιστῆ ὑπέβαλαν τὸ ἐρώτημα στὸν Χριστό: «διατὶ ἡμεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι νηστεύομεν πολλά, οἱ δὲ μαθηταί σου οὐ νηστεύουσι; καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, μὴ δύνανται οἱ υἱοὶ τοῦ νυμφῶνος πενθεῖν ἐφ ὅσον χρόνον μετ αὐτῶν ἐστιν ὁ νυμφίος; Ἐλεύσονται δὲ ἡμέραι ὅταν ἀπαρθῇ ἀπ αὐτῶν ὁ νυμφίος, καὶ τότε νηστεύουσιν. Οὐδεὶς δὲ ἐπιβάλλει ἐπίβλημα ράκους ἀγνάφου ἐπὶ ἱματίῳ παλαιῷ, αἴρει γὰρ τὸ πλήρωμα αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ ἱματίου, καὶ χεῖρον σχίσμα γίνεται. Οὐδὲ βάλλουσιν οἶνον νέον εἰς ἀσκοὺς παλαιούς, εἰ δὲ μῆγε, ρήγνυνται οἱ ἀσκοί, καὶ ὁ οἶνος ἐκχεῖται καὶ οἱ ἀσκοὶ ἀπολοῦνται, ἀλλὰ οἶνον νέον εἰς ἀσκοὺς βάλλουσιν καινούς, καὶ ἀμφότεροι συντηροῦνται» (Μτ. 9:14-17). Ἡ ἀπάντηση τοῦ Χριστοῦ στὸ ἐρώτημα τῶν μαθητῶν τοῦ Ἰωάννη εἶναι πολύπλευρη. Δὲν ἀρνεῖται τὴν πρακτική της νηστείας ὡς πράξη ποὺ φανερώνει τὴ σχέση τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸν Θεό. Ἀντιθέτως, ὁρίζει ὅτι ἡ νηστεία εἶναι ἔκφραση πένθους. Εἴδαμε ἤδη προηγουμένως, ὅτι οἱ Ἰσραηλίτες νήστευαν, ἐκφράζοντες τὸ πένθος τους εἴτε γιὰ τὶς ἐθνικὲς καταστροφὲς εἴτε γιὰ τὶς προσωπικές τους δοκιμασίες. Τὸ ἐκφραζόμενο πένθος διὰ μέσου της νηστείας, τόσο τῶν Φαρισαίων, ὅσο καὶ τῶν μαθητῶν τοῦ Ἰωάννη τοῦ Βαπτιστῆ, σημαίνει τὸ πένθος τῆς ἀναμονῆς τοῦ Μεσσία. Σύμφωνα μὲ τὶς προφητεῖες, κατὰ τὴ μεσσιανικὴ περίοδο δὲν θὰ ὑπάρχει οὔτε νηστεία, οὔτε πένθος, ἐφ ὅσον ὅλοι καλοῦνται νὰ λάβουν μέρος στὸ μεγάλο Πνευματική Διακονία, τεῦχος 7o 17

20 μεσσιανικὸ δεῖπνο. Τὸ πένθος τῆς νηστείας τῶν Φαρισαίων καὶ τῶν μαθητῶν τοῦ Ἰωάννη τοῦ Βαπτιστῆ σημαίνει τὴν ἄρνηση τοῦ Χριστοῦ ὡς τοῦ Μεσσία καὶ τὴν ἀπόρριψη τῆς ἐνάρξεως τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Οἱ μαθητὲς τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ δὲν νήστευαν γιατί εἶχαν μαζί τους καὶ μεταξύ τους τὸ νυμφίο Χριστό. Ὁ Χριστὸς χρησιμοποιεῖ τὸν ὅρο Νυμφίος, ὁ ὁποῖος ἦταν μεσσιανικὸς τίτλος καὶ εἶναι φανερὸ πώς, στὴν προκειμένη περίπτωση, ἀναφέρεται στὸν ἴδιο τὸν ἑαυτό του. Ὑπενθυμίζουμε τὴν εἰκόνα τῆς παραβολῆς τῶν Δέκα Παρθένων, ὅπου ἡ ἄφιξη τοῦ Μεσσία παρομοιάζεται μὲ τὴν ἄφιξη τοῦ Νυμφίου καὶ ἐγκαθίσταται ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ὅσοι δὲ εἶναι ἕτοιμοι εἰσέρχονται μετὰ τοῦ Νυμφίου στὴν ἑορτὴ τοῦ γάμου. «Ἐλεύσονται δὲ ἡμέραι ὅταν ἀπαρθῇ ἀπ αὐτῶν ὁ νυμφίος, καὶ τότε νηστεύσουσιν». Μὲ τὴν πρόταση αὐτὴ τοῦ Χριστοῦ καθίσταται φανερό, ὅτι ἡ μὴ τήρηση τῆς νηστείας ἀπὸ τοὺς μαθητές του ἦταν ἀφ ἑνὸς μὲν προσωρινή, διαρκούσης τῆς ἐπὶ γῆς παρουσίας τοῦ Χριστοῦ, ἀφ ἑτέρου δὲ δηλοῦται ἡ μὴ ὑποταγὴ πλέον τῶν μαθητῶν στοὺς κανόνες, τὰ ἔθιμα καὶ τὶς ἐξωτερικὲς ἐκδηλώσεις τῆς νηστείας τοῦ Ἰσραήλ, ἀλλὰ τὴ νοηματοδότηση τῆς νηστείας μὲ νέο σκοπὸ καὶ περιεχόμενο. Δὲν εἶναι πλέον ἡ νηστεία ἔκφραση θλίψεως γιὰ ἐθνικὲς συμφορὲς τοῦ Ἰσραήλ, ἀλλὰ ἔκφραση θλίψεως γιὰ τὴν ἀπουσία τοῦ Χριστοῦ καὶ γιὰ τὴν ἁμαρτία τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ Χριστὸς κάνει ἔμμεση ἀναφορὰ στὸ θάνατό του, λέγοντας, «ὅταν ἀπαρθῇ ἀπ αὐτῶν ὁ νυμφίος... τότε νηστεύσουσιν». Ὁ προσανατολισμὸς τοῦ σκοποῦ καὶ τοῦ περιεχομένου τῆς νηστείας πρὸς τὸ πρόσωπο τοῦ ἴδιου του Χριστοῦ τὴν καθιστὰ χριστολογικὴ καὶ σωτηριολογικὴ πράξη. Γιὰ τὴν κατανόηση τῆς ἀναγκαιότητας τῆς ἀνανεώσεως τοῦ σκοποῦ καὶ τοῦ περιεχομένου τῆς νηστείας, ὁ Χριστὸς χρησιμοποιεῖ δύο μικρὲς παραβολικὲς εἰκόνες. Ἡ πρώτη λέγει ὅτι, δὲν εἶναι δυνατὸ νὰ ἐπιδιορθώνεται ἕνα παλαιὸ σχισμένο ἔνδυμα μὲ τὴ συρραφὴ ἐπὶ τοῦ σχίσματος καινούργιου κομματιοῦ ὑφάσματος, γιατί θὰ προκληθεῖ μεγαλύτερο σχίσμα. Ἡ δεύτερη παραβολικὴ εἰκόνα λέγει ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸ νὰ τοποθετεῖται τὸ νέο κρασὶ σὲ παλαιοὺς ἀσκούς, γιατί ἡ ζύμωση ποὺ γίνεται στὸ νέο κρασὶ θὰ προκαλέσει ρήγματα στοὺς παλαιοὺς ἀσκούς. Ἔτσι, τὸ νέο κρασὶ τοποθετεῖται σὲ καινούργιους ἀσκούς. Οἱ παραβολικὲς αὐτὲς εἰκόνες εἶναι σημαντικὲς γιὰ τὴ σαφῆ διάκριση μεταξύ, ἀφ ἑνὸς μέν, τῶν παραδόσεων, τῶν κανόνων, τῶν ἠθῶν καὶ τοῦ τρόπου νηστείας τῶν Ἰσραηλιτῶν, τὰ ὁποῖα συμβολίζονται μὲ τὸ παλαιὸ ἔνδυμα καὶ τοὺς παλαιοὺς ἀσκούς, ἀφ ἑτέρου δέ, τοῦ σκοποῦ καὶ περιεχομένου τῆς κατὰ Χριστὸν νηστείας, ἢ ἀκόμα καὶ τῶν ἄλλων μέσων τῆς χριστιανικῆς ζωῆς καὶ ἀσκήσεως, τὰ ὁποῖα συμβολίζονται μὲ τὸ νέο ἔνδυμα καὶ μὲ τοὺς καινούργιους ἀσκούς. Ὁ πατέρας στὴν παραβολὴ τοῦ Ἀσώτου Υἱοῦ ἔδωσε ἐντολὴ στοὺς δούλους του νὰ ἀφαιρέσουν ἀπὸ τὸν υἱό του, ὅταν ἐπέστρεψε στὸ πατρικὸ σπίτι, τὴν παλαιὰ στολὴ καὶ νὰ τὸν ἐνδύσουν μὲ τὴν καλύτερη στολὴ ποὺ ὑπῆρχε στὸ σπίτι. Ὅπως ὁ ἄνθρωπος ἐν Χριστῷ ἀποβάλλει τὸν παλαιὸ ἄνθρωπο τῆς ἁμαρτίας καὶ ἐνδύεται τὸν νέον ἐν Χριστῷ, τὸ ἴδιο ὁ Θεὸς ἀνανεώνει τὶς παραδόσεις, τοὺς θεσμοὺς καὶ τοὺς νόμους, ἀποβάλλοντας τὴν παλαιὰ μορφὴ καὶ ἐνδύοντάς τους μὲ νέο περιεχόμενο καὶ ἔννοια. Δὲν κατακρίνεται ἀπὸ τὸν Χριστὸ ὁ προηγούμενος νόμος, οὔτε καταδικάζεται. Ἐν τούτοις, ὡς ἔνδυμα ἢ ὡς ἀσκὸς μὲ τὸ περιεχόμενό του εἶχε ἤδη ἐκπληρώσει τὴν ἀποστολή του. Μὲ τὴν παρουσία τοῦ Χριστοῦ ἀρχίζει μία νέα περίοδος, ἡ ὁποία ἀνανεώνει τὸν τρόπο σχέσεως καὶ συμπεριφορᾶς τοῦ ἀνθρώπου ἔναντι τοῦ Θεοῦ, εἴτε μὲ τὴ νηστεία, εἴτε μὲ τὴν προσευχή, εἴτε μὲ τὰ ἔργα ἀγάπης καὶ φιλανθρωπίας. Ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη ὄψη ἡ ὁποία ἀφορᾶ ὄχι μόνο το θέμα τῆς νηστείας, ἀλλὰ γενικώτερα τὴ στάση τότε τῶν Ἰουδαίων νὰ διατηροῦν καὶ νὰ τηροῦν τὶς διατάξεις τῶν καθαρμῶν. Ἔτσι, ἔπλεναν τὰ χέρια τους πρὸ τοῦ φαγη- 18 Πνευματική Διακονία, τεῦχος 7o

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν Χριστούγεννα 2013 Ἀρ. Πρωτ. 1157 Πρός τό Χριστεπώνυμο πλήρωμα τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε. Ἀδελφοί μου ἀγαπητοί, Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2015 ἀριθμ. πρωτ.: 181.- ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ 12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ Πρὸς τὸν ἱερὸ Κλῆρο καὶ τὸν εὐσεβῆ Λαὸ τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Διαβάστε περισσότερα

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί.

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Το θαύμα αυτό μας δείχνει ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η περίοδος για αλλαγή στον άνθρωπο.

Διαβάστε περισσότερα

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου)

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου) Οἱ πιστοὶ ὑπὲρ τῶν κατηχουμένων δεηθῶμεν. Ἵνα ὁ Κύριος αὐτοὺς ἐλεήσῃ. Κατηχήσῃ αὐτοὺς τὸν λόγον τῆς ἀληθείας. Ἀποκαλύψῃ αὐτοῖς τὸ εὐαγγέλιον τῆς δικαιοσύνης. Ἑνώσῃ αὐτοὺς τῇ ἁγίᾳ αὐτοῦ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Ἀλήθεια, πόσο σημαντικὸ εἶναι τὸ θέμα τῆς διατροφῆς. Εἴμαστε αὐτὸ ποὺ τρῶμε, λένε μερικοὶ ὑλιστὲς φιλόσοφοι. Καὶ ἐννοοῦν τίποτα παραπάνω. Ἡ λογικὴ αὐτὴ εἶναι λίγο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989 Ἡ Θεία Κοινωνία κατ οἶκον Θεσσαλονίκη 2008 Κάποιοι συσχετίζουν κάκιστα τὴν παρουσία τοῦ ἱερέως στό

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Αὒγουστος 2011 12 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Χριαστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα Τεῦχος 12 - Αὒγουστος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος».

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 18 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Ἐξ αἰτίας τοῦ ὅτι παρατηρεῖται

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Στὴν Ἱερὰ Μονή μας, τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης, στὴν Φυλὴ Ἀττικῆς, μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου Πνευματικοῦ Πατρός μας,

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Μέγας κανών. Ποίημα μακρόν ( 250 τροπαρίων ) μετανοίας και κατανύξεως του αγίου Ανδρέου, επισκόπου Κρήτης.

Μέγας κανών. Ποίημα μακρόν ( 250 τροπαρίων ) μετανοίας και κατανύξεως του αγίου Ανδρέου, επισκόπου Κρήτης. Μέγας κανών. Ποίημα μακρόν ( 250 τροπαρίων ) μετανοίας και κατανύξεως του αγίου Ανδρέου, επισκόπου Κρήτης. Ανήκει στον Όρθρο της Πέμπτης ( της ε` εβδομάδος των Νηστειών ) και ψάλλεται στο Απόδειπνο της

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας.

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀναγνωσθήτω ἐπ Ἐκκλησία Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί. «Ὁ Χριστός μεθ ἡμῶν καί οὐδείς καθ ἡμῶν» Μέ αἴσθημα εὐθύνης καί πικρίας ἀναλογιζόμενος

Διαβάστε περισσότερα

2η: Στις 5 Ιανουαρίου παραμονή των Θεοφανείων τρώμε μόνον ΑΛΑΔΑ, εάν όμως συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή τρώμε ΛΑΔΕΡΑ.

2η: Στις 5 Ιανουαρίου παραμονή των Θεοφανείων τρώμε μόνον ΑΛΑΔΑ, εάν όμως συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή τρώμε ΛΑΔΕΡΑ. Οι Νηστείες της Αγίας μας Εκκλησίας Οι νηστείες, όπως αρχίζουν από την αρχή σχεδόν του χρόνου, είναι οι εξής: 1η: Από την ημέρα των Χριστουγέννων μέχρι τις 4 Ιανουαρίου τρώμε τα πάντα είτε έχουμε ΤΕΤΑΡΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Θά γίνεις νονός / νονά;

Θά γίνεις νονός / νονά; ΟIΚΟΥΜΕΝΙΚOΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕIΟΝ IΕΡA ΜΗΤΡOΠΟΛΙΣ ΡΕΘYΜΝΗΣ ΚΑI ΑYΛΟΠΟΤAΜΟΥ Θά γίνεις νονός / νονά; Συγχαρητήρια! Πῆρες μιά πολύ ὄμορφη ἀπόφαση! Καί εἶναι τόσο ὄμορφη, γιατί ἔχεις νά προσφέρεις κάτι πολύτιμο στή

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών είμαστε μες στο δικό μας κόσμο Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει Τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò Μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς μνήμης τοῦ Ἁγίου ἐνδόξου Ἀποστόλου καὶ πρώτου Ἁγιογράφου, Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ (18η Ὀκτωβρίου) καὶ πρὸς τιμήν Του, πραγματοποιήθηκε, μὲ τὴν

Διαβάστε περισσότερα

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο (Μιὰ πρώτη προσέγγιση στὸ θέμα) Εἰπώθηκε, πὼς ὁλόκληρο τὸ Ἅγιον Ὄρος μοιάζει μὲ τὸ Καθολικὸ ἑνὸς ἰεροῦ Ναοῦ καὶ ὅτι ἡ περιοχὴ ἀπὸ τὴν Ἁγία Ἄννα καὶ πέρα εἶναι τὸ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ χαλ νωτη γλ σσα Ἡ γλῶσσα εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικότερα μέλη τοῦ ἀνθρώπινου ὀργανισμοῦ. Σὲ σύγκριση μὲ ἄλλα ἀνθρώπινα μέλη, ὅπως γιὰ παράδειγμα τὰ χέρια

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ Η αλήθεια για τους Μάρτυρες του Ιεχωβά Ιστορία της Εταιρείας Η οργάνωση των «Μαρτύρων του Ιεχωβά», των γνωστών χιλιαστών, είναι μια πολυεθνική εταιρεία.

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ÅÍÇÌÅÑÙÓÇÓ ÊÁÉ ÐÍÅÕÌÁÔÉÊÇÓ ÏÉÊÏÄÏÌÇÓ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ÄÅËÖÙÍ - ÌÉÁÏÕËÇ ÔÇË. 2310-828989 Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: «Θανάτου εορτάζουμε νέκρωσιν...» (κεφ.12) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας Ἱερὸ Τελετὴ Λήξεως Μαθημάτων Ἁγιογραφίας τῆς Μητροπόλεώς μας Περίοδος ΣΤ, 2013-2014 Ζωὴ καὶ Δημιουργικὴ Συνέχεια στὴν Ὀρθόδοξη Ἁγιογραφία + Κυριακὴ Ἁγιορειτῶν Πατέρων, 9/22.6.2014 Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου

Διαβάστε περισσότερα

μπορεῖ νὰ κάνει θαύματα. Ἔτσι ὁ ἅγιος Νέστωρ, παρότι ἦταν τόσο νέος, δὲν λυπήθηκε τὴν ζωή του καὶ ἦταν ἕτοιμος νὰ θυσιάσει τὰ πάντα γιὰ τὸν Χριστό.

μπορεῖ νὰ κάνει θαύματα. Ἔτσι ὁ ἅγιος Νέστωρ, παρότι ἦταν τόσο νέος, δὲν λυπήθηκε τὴν ζωή του καὶ ἦταν ἕτοιμος νὰ θυσιάσει τὰ πάντα γιὰ τὸν Χριστό. Ο Μ Ι Λ Ι Α ΤΗΣ Α.Θ.ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ κ.κ. Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Υ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΝ ΑΥΤΟΥ ΕΙΣ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΜΑΝΤΟΥΛΙΔΟΥ (25 Ὀκτωβρίου 2013) Ἱερώτατε καὶ φίλτατε ἐν Χριστῷ ἀδελφὲ

Διαβάστε περισσότερα

- 3 - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

- 3 - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ - 3 - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η λειτουργική περίοδος του Τριωδίου. (Επίκαιρο) (κεφ.29) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός:

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι.

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Σὰ τελευταῖα χρόνια καὶ ἰδιαίτερα μετὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν συνόρων τῶν χωρῶν τῆς ἀνατολικῆς Εὐρώπης, ἀλλὰ καὶ γειτόνων χωρῶν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ.

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. Ι. (151) Όλα τα πράγµατα είναι αντίλαλοι της Φωνής του Θεού. 2 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΟΝ ΕΤΟΥΣ 2013 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΗΜΕΡΟΜ. ΗΧΟΣ ΕΩΘΙΝΟΝ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ 6. Τῆς ἑορτῆς Ἐπεφάνη ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ (Τίτ.

ΚΑΝΟΝΙΟΝ ΕΤΟΥΣ 2013 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΗΜΕΡΟΜ. ΗΧΟΣ ΕΩΘΙΝΟΝ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ 6. Τῆς ἑορτῆς Ἐπεφάνη ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ (Τίτ. 24 ΓΕΝΙΚΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΑΝΟΝΙΟΝ ΕΤΟΥΣ 2013 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 6 Τῆς ἑορτῆς Ἐπεφάνη ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ (Τίτ. 11-14) Τῆς ἑορτῆς Παραγίνεται ὁ Ἰησοῦς (Ματθ. 13-17) 13 Κυριακῆς μετὰ τὰ Φῶτα Ἑνὶ ἑκάστῳ ἡμῶν (Ἐφεσ. δ 7-13)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η 15. Bούλομαι δὲ καὶ ἃς βασιλεῖ πρὸς τὴν πόλιν συνθήκας ὁ Λυκοῦργος ἐποίησε διηγήσασθαι: μόνη γὰρ δὴ αὕτη ἀρχὴ διατελεῖ οἵαπερ ἐξ ἀρχῆς κατεστάθη: τὰς δὲ ἄλλας πολιτείας εὕροι

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Λίγο καιρό πρίν ἀπό τό πάθος Του, ὁ Κύριος, ἀφοῦ παρέλαβε τούς τρεῖς προκρίτους μαθητές, τόν Πέτρο, τόν Ἰάκωβο καί τόν Ἰωάννη, ἀνέβηκε στό ὄρος Θαβώρ καί ἐκεῖ, ἐνώπιον αὐτῶν μεταμορφώθηκε.

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς ΑΠOΠΑΜΑ ΑΠO ΣΗΝ ΟΜΙΛΙΑ του Π. ΠEΣΡΟΤ ΧΙΡ στο 20ο ΙΕΡΑΠΟΣΟΛΙΚO ΤΝΕΔΡΙΟ ΤΝΕΡΓΑΣΩΝ ΣΟΤ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΤ ΧΡΙΣ. ΟΜΙΛΟΤ ΕΙ ΣΗΝ ΚΑΣΑΚΗΝΩΙΝ ΑΓΙΑ ΣΑΒΙΘΑ Αράχωβης Παρανάσσου Βοιωτίας

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η Ανάσταση Του Χριστού (κεφ.11) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν οι μαθητές,

Διαβάστε περισσότερα

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας.

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας. ΕΚΚΛΗΣΙΑ & ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΕΝΟΡΙΑ & ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ Σεβασμιώτατε, Αἰδεσιμολογιώτατοι, Πρωτοπρεσβύτερος π. Βασίλειος Κοντογιάννης Ἐφημ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ Γ.Ν.Α. Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας

Διαβάστε περισσότερα

Εὐκλείδεια Γεωµετρία

Εὐκλείδεια Γεωµετρία Εὐκλείδεια Γεωµετρία Φθινοπωρινὸ Εξάµηνο 010 Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Μάθηµα 9 ευτέρα 18-10-010 Συνοπτικὴ περιγραφή Υπενθύµιση τοῦ Θεωρήµατος τοῦ Θαλῆ. εῖτε καὶ ἐδάφιο 7.7 τοῦ σχολικοῦ ϐιβλίου. Τονίσθηκε,

Διαβάστε περισσότερα

TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Η Εξομολόγηση

TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Η Εξομολόγηση TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Η Εξομολόγηση Η ιερή εξομολόγηση ήταν πράξη γνωστή στήν Παλαιά Διαθήκη (Λευϊτ. ε' 5-6. Άριθ. ε' 5-7. Παροιμ. κη' 13). Γι' αυτό και οι άνθρωποι προσέρχονταν

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων 1 Ἰωάννης Ν. Λίλης Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων Ἀναμφισβήτητα τό πιό λαμπρό κομμάτι τῆς Ἐκκλησίας μᾶς εἶναι ὁ λειτουργικός της πλοῦτος. Κάθε μήνα, κάθε ἑβδομάδα, κάθε ἡμέρα ὁ λειτουργικός ἐκκλησιαστικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Θέμα: «Περὶ τῆς νομιμότητας τελέσεως τοῦ Μυστηρίου τοῦ Βαπτίσματος ἀνηλίκων». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Σχετικὰ μὲ τὶς προϋποθέσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πειραιώς κ.κ.σεραφείμ, για την Κυριακή της Ορθοδοξίας

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πειραιώς κ.κ.σεραφείμ, για την Κυριακή της Ορθοδοξίας Ἀγαπητοί Πατέρες καί Ἀδελφοί, Βρισκόμαστε, στά πρόθυρα αὐτῆς τῆς εὐλογημένης περιόδου πού εἶναι ἡ πιό ὄμορφη περίοδος τοῦ ἔτους, ἡ πιό κατανυκτική ἡ πιό πλούσια σέ πνευματικές ἀφορμές καί εὐκαιρίες. Τό

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ (5-6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2004, Διορθόδοξον Κέντρον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ Μ ορτ ορτ τ ν γκαιν ων το πανσ πτου Ναο τ ς ναστ σεως τ ν τ εροσολ µων ὲ τὸ μήνα Σεπτέμβριο ἀρχίζει κάθε χρόνο τὸ νέο ἐκκλησιαστικὸ ἔτος, ἡ ἀρχὴ τῆς Ἰνδίκτου,

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι,

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, Ὁ Γάμος Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, ὲ λίγες ἡμέρες πρόκειται νὰ ἑνωθεῖτε μὲ τὰ δεσμὰ τοῦ Γάμου διὰ τῶν εὐλογιῶν τῆς Ἁγίας Ἐκκλησίας τοῦ Κυρίου μας. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς χρειάζεται ὡς καταλύτη τὸν τελειωτῆ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό Ο Χριστός ως Μέγας Αρχιερεύς και ως καλός ποιμένας ήρθε στον κόσμο για να οδηγήσει τα πρόβατά Του στην αληθινή

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Πρόγραμμα Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΒΕΛΓΙΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ SCHAERBEEK 293, rue du Progrès - 1030 Schaerbeek. Email: paroisse.schaerbeek@gmail.com Τηλ. : 02-201.19.38. Πρόγραμμα Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ ΑΜΑΡΥΝΘΟΣ 2015 Οι μαθητές μας διαβάζουν τους αρχαίους τραγικούς μας και τον Αριστοφάνη. Ενώνουν μεταφρασμένους στίχους των έργων τους και... δημιουργούν! ΧΡΗΜΑ Καμιά

Διαβάστε περισσότερα

Οι τεμπέληδες άνθρωποι είναι κατάρα. Πιάστε δουλειά.

Οι τεμπέληδες άνθρωποι είναι κατάρα. Πιάστε δουλειά. Οι τεμπέληδες άνθρωποι είναι κατάρα. Πιάστε δουλειά. illbehonest.com/greek Tim Conway Αδέλφια, λέει πιάστε δουλειά Αδέλφια, αυτό είναι που μας λέει εδώ. Κοίταξε το επόμενο πράγμα που είναι στο εδάφιο 28

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που εργάζεται για όλους Ο Απόστολος Παύλος, ο διδάσκαλος Ο Σαούλ ήταν ένας πολύ μορφωμένος Ιουδαίος, που ζούσε στην Παλαιστίνη, μια χώρα πολύ κοντά στο νησί μας.

Διαβάστε περισσότερα

ευτέρα Ἔκδοσις ΙΟΥΝΙΟΣ 2007

ευτέρα Ἔκδοσις ΙΟΥΝΙΟΣ 2007 ΙΟΥΝΙΟΣ 2007 ευτέρα Ἔκδοσις Τίπρέπεινὰγνωρίζῃ ΕΝΑΣΕΛΛΗΝΑΣΜΑΚΕΔΟΝΑΣ 1. Ὅτι οἱ Σκοπιανοὶ λένε τεράστια ψέματα καὶ ὅτι ἔστησαν ἕνα φαντασιώδη μύθο γιὰ τὴν καταγωγή τους. Στὴν πλειονότητά τους εἶναι Σλαῦοι

Διαβάστε περισσότερα

Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου. 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος

Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου. 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος Γιά τούς χριστιανούς ἕνας εἶναι ὁ θεσμός, πού θεμελιώνει τήν οἰκογένεια: Ὁ ἐκκλησιαστικός γάμος. Δύο νέοι ἑνώνουν τήν ἀγάπη τούς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: "ΕΛΕΝΗ" ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΕΛΕΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: "ΕΛΕΝΗ" ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098 ΕΛΕΝΗ: Ικέτισσα, ω! παρθένα, σου προσπέφτω και σε παρακαλώ απ της δυστυχίας

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Θεοδόσης Βολκὼφ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Θεοδόσης Βολκὼφ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Θεοδόσης Βολκὼφ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Ἰανουάριος 2011 5 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Θεοδόσης Βολκὼφ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Τεῦχος 5 - Ἰανουάριος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία ψηφιακὴ ἔκδοση τοῦ ἠλεκτρονικοῦ περιοδικοῦ

Διαβάστε περισσότερα

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση Εἰσαγωγή Ὁ ICAMLaw Application Server (στὸ ἑξῆς γιά λόγους συντομίας IAS) ἀποτελεῖ τὸ ὑπόβαθρο ὅλων τῶν δικηγορικῶν ἐφαρμογῶν τῆς ICAMSoft. Εἶναι αὐτός ποὺ μεσολαβεῖ ἀνάμεσα: α) στὴν τελική ἐφαρμογὴ ποὺ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 13: ΤΟ ΝΕΟ ΗΘΟΣ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 13: ΤΟ ΝΕΟ ΗΘΟΣ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 13: ΤΟ ΝΕΟ ΗΘΟΣ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

TA ΠΑΘΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΦΡΟΥΚΤΟΥΟΣΟΥ, ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ, ΑΟΥΓΟΥΡΙΟΥ ΚΑΙ ΕΥΛΟΓΟΥ, ΔΙΑΚΟΝΩΝ ΠΟΥ ΥΠΕΜΕΙΝΑΝ ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΣΤΗΝ ΤΑΡΡΑΓΟΝΑ, ΣΤΙΣ 21 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ, ΥΠΟ

TA ΠΑΘΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΦΡΟΥΚΤΟΥΟΣΟΥ, ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ, ΑΟΥΓΟΥΡΙΟΥ ΚΑΙ ΕΥΛΟΓΟΥ, ΔΙΑΚΟΝΩΝ ΠΟΥ ΥΠΕΜΕΙΝΑΝ ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΣΤΗΝ ΤΑΡΡΑΓΟΝΑ, ΣΤΙΣ 21 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ, ΥΠΟ TA ΠΑΘΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΦΡΟΥΚΤΟΥΟΣΟΥ, ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ, ΑΟΥΓΟΥΡΙΟΥ ΚΑΙ ΕΥΛΟΓΟΥ, ΔΙΑΚΟΝΩΝ ΠΟΥ ΥΠΕΜΕΙΝΑΝ ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΣΤΗΝ ΤΑΡΡΑΓΟΝΑ, ΣΤΙΣ 21 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ, ΥΠΟ ΤΩΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΩΝ ΒΑΛΕΡΙΑΝΟΥ ΚΑΙ ΓΚΑΛΙΕΝΟΥ 1. Κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΙΕΡΑ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΕΡΑ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Τι είναι η Εξοµολόγηση; ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ Η Εξοµολόγηση είναι ενα από τα βασικά µυστήρια της Εκκλησίας. Μας δίνει τη δυνατότητα νά «συµφιλιωθούµε» µε τον Θεό,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΉΡΥΓΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΘΑΎΜΑΤΑ ΜΈΣΑ ΑΠΌ ΤΗ ΛΑΤΡΕΊΑ

ΤΟ ΚΉΡΥΓΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΘΑΎΜΑΤΑ ΜΈΣΑ ΑΠΌ ΤΗ ΛΑΤΡΕΊΑ ΤΟ ΚΉΡΥΓΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΘΑΎΜΑΤΑ ΜΈΣΑ ΑΠΌ ΤΗ ΛΑΤΡΕΊΑ ΓΕΓΟΝΌΤΑ ΤΗς ΖΩΉς ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΎ Ακίνητες γιορτές Κινητές γιορτές Χριστούγεννα Περιτομή Υπαπαντή Θεοφάνεια Μεταμόρφωση Είσοδος στα Ιεροσόλυμα Μυστικός Δείπνος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ ΑΣ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 27 ΜΑΪΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αγια. Μετέωρα Σ Ω Τ Η Ρ Ε Ι Α 2 0 1 5. ἀφιέρωμα στά. ιεροσ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ναοσ

Αγια. Μετέωρα Σ Ω Τ Η Ρ Ε Ι Α 2 0 1 5. ἀφιέρωμα στά. ιεροσ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ναοσ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΚΗΦΙΣΙΑΣ, ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ ΚΑΙ ΩΡΩΠΟΥ ιεροσ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ναοσ μεταμορφωσεωσ του σωτηροσ δημου μεταμορφωσεωσ Χλόης & Λεβαδείας Τ.Κ. 144 52 τηλ.: 210-2850060 & φάξ: 210-2816706 site: www.inmm.gr,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα

Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα του Αιδεσιμολογιώτατου Πρωτοπρεσβύτερου κ. Θεοδώρου Ι. Κουμαριανού, Λέκτορα της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ Κυριακή 19 Δεκεμβρίου 2010 Έμπλεη ευγνωμοσύνης, με βαθιά

Διαβάστε περισσότερα

Σεβασμιώτατοι καί Θεοφιλέστατοι Ἅγιοι Ἀρχιερεῖς, Εἶναι ἄξιον καί δίκαιον νά δοξάσουμε τήν Ἁγία καί Ὁμοούσιο

Σεβασμιώτατοι καί Θεοφιλέστατοι Ἅγιοι Ἀρχιερεῖς, Εἶναι ἄξιον καί δίκαιον νά δοξάσουμε τήν Ἁγία καί Ὁμοούσιο ΣΑΒΒΑΤΟ Γ ΝΗΣΤΕΙΩΝ Κήρυγμα -συν Θεῷ- κατά τήν Θεία Λειτουργία τῆς 6 ης Μαρτίου 2010, στόν Ἱ.Ν. Ἁγ. Νικολάου Χαλκίδος Τεσσαρακονθήμερο Μνημόσυνο του μακαριστοῦ Μητροπολίτου πρώην Χαλκίδος κυροῦ Χρυσοστόμου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ 127 ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΡΓΑΜΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ (ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ) Εἰσαγωγὴ Ἡ δημιουργία τῆς ἑνωμένης Εὐρώπης εἶναι πάνω ἀπ ὅλα γεγονὸς πνευματικῆς σημασίας. Ἡ πολιτικὴ ἡγεσία

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ ρόλος τῆς Ἐκκλησίας : Ἡ θεραπεία τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. (Ἱερομον. Σάββας)

Ὁ ρόλος τῆς Ἐκκλησίας : Ἡ θεραπεία τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. (Ἱερομον. Σάββας) Ὁ ρόλος τῆς Ἐκκλησίας : Ἡ θεραπεία τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. (Ἱερομον. Σάββας) Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν πάντοτε, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰώνας τῶν αἰώνων. Ἀμὴν. Χριστός ἀνέστη ἐκ νεκρῶν, θανάτῳ θάνατον πατήσας

Διαβάστε περισσότερα

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario «Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή ΚΛΗΡΙΚΟΛΑΪΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΤΟΡΟΝΤΟ 7 Iουλιου 2015 St. Catharine s, Ontario Στο μυστήριο του ιερού Βαπτίσματος,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 3. ο Χριστος εγκαινιαζει την αληθινη Λατρεια

Μαθημα 3. ο Χριστος εγκαινιαζει την αληθινη Λατρεια Μαθημα 3. ο Χριστος εγκαινιαζει την αληθινη Λατρεια ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Να διακρίνουν την πραγματική, πνευματική λατρεία από την τυπική, εξωτερική, και να επιχειρηματολογούν. 2. Να ερμηνεύουν τα κύρια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ἀδελφοὶ καὶ Τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά, «Χριστὸς ἐξ οὐρανῶν, ἀπαντήσατε!»

Ἀδελφοὶ καὶ Τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά, «Χριστὸς ἐξ οὐρανῶν, ἀπαντήσατε!» 1 + ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΣ ΕΛΕῼ ΘΕΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ, ΝΕΑΣ ΡΩΜΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΠΑΝΤΙ Τῼ ΠΛΗΡΩΜΑΤΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΧΑΡΙΝ, ΕΛΕΟΣ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗΝ ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΕΝ ΒΗΘΛΕΕΜ ΓΕΝΝΗΘΕΝΤΟΣ ΣΩΤΗΡΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Ἐκκλησία ὡς λατρεύουσα κοινότητα

Ἡ Ἐκκλησία ὡς λατρεύουσα κοινότητα Ἡ Ἐκκλησία ὡς λατρεύουσα κοινότητα Σὸ θέμα μὲ τὸ ὁποῖο στὴν ἀποψινή μας σύναξη θὰ ἀσχοληθοῦμε, ὅπως γνωρίζετε, εἶναι ἡ Ἐκκλησία ὡς λατρεύουσα κοινότητα. Θὰ προσπαθήσουμε χωρὶς νὰ εἰσέλθουμε σὲ λεπτομέρειες

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα