ΔΠΗΜΟΡΦΧΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΧΝ ΓΗΑ ΣΖΝ ΑΞΗΟΠΟΗΖΖ ΚΑΗ ΔΦΑΡΜΟΓΖ ΣΧΝ ΣΠΔ ΣΖ ΓΗΓΑΚΣΗΚΖ ΠΡΑΞΖ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΔΠΗΜΟΡΦΧΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΧΝ ΓΗΑ ΣΖΝ ΑΞΗΟΠΟΗΖΖ ΚΑΗ ΔΦΑΡΜΟΓΖ ΣΧΝ ΣΠΔ ΣΖ ΓΗΓΑΚΣΗΚΖ ΠΡΑΞΖ"

Transcript

1 Δ.Π. Δθπαίδεπζε θαη Γηα Βίνπ Μάζεζε, ΔΠΑ ( ) ΔΠΗΜΟΡΦΧΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΧΝ ΓΗΑ ΣΖΝ ΑΞΗΟΠΟΗΖΖ ΚΑΗ ΔΦΑΡΜΟΓΖ ΣΧΝ ΣΠΔ ΣΖ ΓΗΓΑΚΣΗΚΖ ΠΡΑΞΖ Δπηκνξθσηηθφ πιηθφ γηα ηελ εθπαίδεπζε ησλ επηκνξθσηψλ ζηα Παλεπηζηεκηαθά Κέληξα Δπηκφξθσζεο Πξνηεηλφκελα Δθπαηδεπηηθά ελάξηα: Κιάδνο ΠΔ19/20 Α έθδνζε Γηεύζπλζε Δπηκόξθσζεο & Καηάξηηζεο Πάηξα, επηέκβξηνο 2011

2 2 Πεξηερφκελα 1. Ειςαγωγι ςτθ Logo με τθν MSWLogo Χελωνόκοςμοσ 1: υνκζτωντασ ψθφιδωτά Χελωνόκοςμοσ 2: Ο Χελωνόκοςμοσ και θ Κερικρα Χελωνόκοςμοσ 3: Φωνάηοντασ το όνομά μου EasyLogo 1: Ειςαγωγι ςτο προγραμματιςτικό περιβάλλον τθσ EasyLogo EasyLogo 2: Σμθματικόσ και Ιεραρχικόσ προγραμματιςμόσ StarLogoTNG: Αντιμετάκεςθ (τιμισ ι ιδιότθτασ αντικειμζνου) Scratch Δθμοτικό 1: Ειςαγωγι ςτο προγραμματιςτικό περιβάλλον τθσ Scratch Scratch Δθμοτικό 2 : Ειςαγωγι ςτισ βαςικζσ εντολζσ και λειτουργίεσ τθσ Scratch Scratch Δθμοτικό 3: Προγραμματιςμόσ ενόσ παιχνιδιοφ ςτθ Scratch Scratch Δθμοτικό 4: Οι μεταβλθτζσ ςτθ γλϊςςα προγραμματιςμοφ Scratch (οι μεταβλθτζσ ςαν απαρικμθτζσ) Scratch Δθμοτικό 5: Οι μεταβλθτζσ ςαν ιδιότθτεσ αντικειμζνων ςτθ γλϊςςα προγραμματιςμοφ Scratch Scratch Byob: Η ζννοια τθσ διαδικαςίασ, των παραμζτρων και τθσ επανάλθψθσ ςτο περιβάλλον Byob Lego Wedo 1: Εξοικείωςθ με το ρομποτικό πακζτο Lego WeDo TM Lego Wedo 2: Μια εφαρμογι αυτοματιςμοφ με το ρομποτικό πακζτο Lego WeDo TM Lego MindStorms: Ρομποτικι ςτο Γυμνάςιο Βαςικζσ ζννοιεσ αντικειμενοςτρεφοφσ προγραμματιςμοφ 1: Εξοικείωςθ με τα αντικείμενα και τισ κλάςεισ ςτο περιβάλλον objectkarel Βαςικζσ ζννοιεσ αντικειμενοςτρεφοφσ προγραμματιςμοφ 2: Προγραμματίηω αντικείμενα (ρομπότ) ςτο περιβάλλον objectkarel Βαςικζσ ζννοιεσ αντικειμενοςτρεφοφσ προγραμματιςμοφ 3: Δθμιουργϊ νζα μοντζλα (κλάςεισ) ρομπότ ςτο περιβάλλον objectkarel ECLiP ενάριο: Ο Αλγόρικμοσ τθσ Σαξινόμθςθσ Φυςαλίδασ μζςα από το περιβάλλον e-eclip Games: Εξοικείωςθ με το περιβάλλον του Game Maker μζςα από τθν καταςκευι ενόσ παιχνιδιοφ Hot Pototoes: Δθμιουργϊντασ ζνα παιχνίδι γνϊςεων για ζννοιεσ τθσ Πλθροφορικισ CmapTools: Χαρτογραφϊντασ ζννοιεσ των Δικτφων Τπολογιςτϊν τθσ Πλθροφορικισ Γυμναςίου Τλικό Τπολογιςτϊν: Η Αποκικευςθ Δεδομζνων μζςα από το περιβάλλον SCALE Δίκτυα 1: Διαδικαςία αποςτολισ και λιψθσ μθνφματοσ από τον αποςτολζα ςτον παραλιπτθ Δίκτυα 2: Αρχζσ Δικτφων Τπολογιςτϊν» ςτο εκπαιδευτικό περιβάλλον ALMA Δίκτυα 3: Σοπολογίεσ δικτφων ETHERNET και ΣOKEN RING με χριςθ του λογιςμικοφ προςομοιϊςεων NETWORKS Δίκτυα 4: Λειτουργία ενςφρματων τοπικϊν δικτφων υπολογιςτϊν Σοπολογία διαφλου» ςτο εκπαιδευτικό περιβάλλον RETUDIS Λειτουργικά υςτιματα: Κατανομι των πόρων του Η/Τ από το Λειτουργικό φςτθμα

3 3 1. Ειςαγωγι ςτθ Logo με τθν MSWLogo Ο ΡΟΛΟ ΣΧΝ ΠΡΟΣΔΗΝΟΜΔΝΧΝ ΔΝΑΡΗΧΝ Σα πξνηεηλφκελα θχιια εξγαζίαο θαη ηα δηδαθηηθά ζελάξηα πνπ πξνηείλνληαη πξέπεη λα απνηειέζνπλ αληηθείκελν ζπδήηεζεο. Με άιια ιφγηα, δελ πξέπεη λα αληηκεησπηζηνχλ σο θείκελα πξνο εθαξκνγή, αιιά κάιινλ σο θείκελα εξγαζίαο, ή αθφκε θαιχηεξα θείκελα πξνο ζπδήηεζε θαη δηαπξαγκάηεπζε. Δπίζεο, ηα ζελάξηα πξέπεη λα πξνζαξκφδνληαη ζηηο δηδαθηηθέο αλάγθεο θαηά πεξίπησζε: έηζη έλα πξφβιεκα πνπ πξνηείλεηαη ζηνπο καζεηέο, κπνξεί λα θξηζεί σο ππεξβνιηθά εχθνιν θαη άξα πξέπεη λα ηξνπνπνηεζεί ή, αληίζεηα, σο ππεξβνιηθά ζχλζεην, νπφηε, θαη πάιη, πξέπεη λα ηξνπνπνηεζε ή αθφκε θαη λα παξαιεηθζεί. Θα πξέπεη δειαδή ηα ζελάξηα λα ζπδεηεζνχλ κεηαμχ ησλ επηκνξθνχκελσλ θαη ησλ επηκνξθσηψλ ηνπο, πξνθεηκέλνπ λα εμεηαζηνχλ ηα πιενλεθηήκαηα ηνπο θαη ηα κεηνλεθηήκαηα ηνπο. Αληηθείκελν ζπδήηεζεο πξέπεη λα απνηειέζνπλ, γηα παξάδεηγκα, ηα εμήο ζεκεία: Πνηνο είλαη ν ζηφρνο ησλ ζελαξίσλ (γηα παξάδεηγκα είλαη ε εμνηθείσζε κε έλα θαηλνχξην πεξηβάιινλ, είλαη ε εμεηδηθεπκέλε ρξήζε πξνθεηκέλνπ λα ρξεζηκνπνηεζεί εληαηηθά ζηα πιαίζηα κηαο επαγγεικαηηθήο απαζρφιεζεο- φπσο ε ρξήζε ηνπ Δxcel ή ππάξρνπλ ζηφρνη θαζαξά γλσζηηθνί); ε πνηεο ειηθίεο θαη ζε πνηνλ ηχπν εθπαίδεπζεο κπνξεί λα απεπζχλνληαη; Με πνην ηξφπν ρξεζηκνπνηνχληαη νη ΣΠΔ ζηα πιαίζηα ηνπο; Ο δηαηηζέκελνο ρξφλνο είλαη επαξθήο; Μήπσο είλαη ππεξβνιηθά ζχληνκνο ή ππεξβνιηθά κεγάινο; Οη εθπαηδεπφκελνη ή νη καζεηέο πνπ ζα αληηκεησπίζνπλ ηα ζελάξηα απηά, ζε πνηα ζεκεία ζα «δπζθνιεπηνχλ»; Πνηεο δπζθνιίεο ζα αληηκεησπίζνπλ; Τπάξρνπλ ηξφπνη λα ππεξθεξαζηνχλ νη δπζθνιίεο απηέο; Οη έλλνηεο πνπ είλαη ππν δηαπξαγκάηεπζε ζηα ζελάξηα, πνηα ζρέζε έρνπλ κε ηηο αληίζηνηρεο έλλνηεο ζηελ επηζηήκε ελδερνκέλσο θαη ζηελ επαγγεικαηηθή πξαθηηθή (ππάξρεη θάπνηα δηδαθηηθή κεηαηφπηζε;); Οη φξνη ηεο δηαπξαγκάηεπζεο ησλ ελλνηψλ έρνπλ κεηαβιεζεί (κεηαβνιή ηνπ δηδαθηηθνχ ζπκβνιαίνπ); Πνηα είλαη ηα ραξαθηεξηζηηθά ησλ ςεθηαθψλ πεξηβαιιφλησλ (ή ινγηζκηθψλ) πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη; Μπνξνχλ λα απνηειέζνπλ πεγέο δηδαθηηθνύ ζνξύβνπ; Δηδηθφηεξα γηα ηε Logo θαιφ είλαη λα κειεηεζεί ε ζρέζε ηεο κε ηα Μαζεκαηηθά, λα εμεηαζηεί δηεμνδηθά νξφινο ηεο ζε έλα ζχγρξνλν πεξηβάιινλ κάζεζεο, αλ δειαδή πξέπεη λα κε δηδάζθεηαη ή λα αληηθαηαζηαζεί απφ πην κνληέξλα πεξηβάιινληα θαη άιια ζρεηηθά ζέκαηα.

4 4 Πξνηεηλφκελεο δξαζηεξηφηεηεο/εθπαηδεπηηθά ζελάξηα MSWLogo ηελ πξψηε επαθή ησλ καζεηψλ κε ηε Logo, κπνξεί θπζηθά λα ρξεζηκνπνηεζεί νηνδήπνηε πεξηβάιινλ Logo. ηα παξαθάησ ρξεζηκνπνηείηαη ε MSW Logo, αιιά ζηε ζπλέρεηα ππάξρεη κηα ελφηεηα πνπ αλαθέξεηαη ζην «Υεισλφθνζκν». Ζ MSWLogo είλαη άκεζα δηαζέζηκε ζην site απφ ην νπνίν κπνξνχκε λα απνθηήζνπκε ην πεξηβάιινλ ηεο, αμηφπηζηε, αξθεηά εκπινπηηζκέλε (νπσζδήπνηε αξθεηά γηα ην επίπεδν θαη ην είδνο δηδαζθαιίαο γηα ην νπνίν ελδηαθεξφκαζηε) Δηθόλα Α2.8: Σν πεξηβάιινλ ηεο MSWLogo Σν πεξηβάιινλ ηεο MSWLνgo πεξηιακβάλεη νξηζκέο δηαθξηηέο πεξηνρέο, νη νπνίεο παξνπζηάδνληαη ζπλνπηηθά παξαθάησ. Δηθόλα Α2.9: Σν πεξηβάιινλ ηεο MSWLogo κε επηζεκαζκέλεο ηηο πεξηνρέο πνπ αλαθέξνληαη ζηα θχιια δξαζηεξηφηεηαο

5 5 1 ν Φχιιν δξαζηεξηφηεηαο Γλσξηκία κε ην πεξηβάιινλ MSW Logo Οη πξψηεο εληνιέο Άλνημε ην πξφγξακκα MSW Logo απφ ην αληίζηνηρν εηθνλίδην ή απφ ηνλ θαηάινγν επηινγψλ «Έλαξμε» Πξνζπάζεζε λα αλγλσξίζεηο ηα ηκήκαηα ηνπ πεξηβάιινληνο πνπ δείρλνπλ ηα βέιε. Πιεθηξνιφγεζε κηα νηαδήπνηε ιέμε π.ρ. ην φλνκα ζνπ. Δληφπηζε ην ζεκείν ζην νπνίν εκθαλίδεηαη ην φλνκα.ζνπ. Πάηεζε ζηε ζπλέρεηα Enter, δεο ηη ζα «απαληήζεη» ην ζχζηεκα. Πνην είλαη ην λφεκα απηνχ ηνπ κελχκαηνο πνπ εκθαλίδεηαη;

6 6 Δθηέιεζε ηηο παξαθάησ εληνιέο, κία πξνο κία θαη δηαπίζησζε ην απνηέιεζκα ηνπο. FD xx φπνπ ην xx παξηζηάλεη έλαλ αξηζκφ. Γηα παξάδεηγκα FD 50. Σν απνηέιεζκα ζα είλαη λα πξνρσξήζεη ε ρειψλα 50 «βήκαηα» πξνο ηελ θαηεχζπλζε πξνο ηελ νπνία είλαη ζηξακκέλε: BK xx φπνπ ην xx παξηζηάλεη έλαλ αξηζκφ. Γηα παξάδεηγκα BK 50. Σν απνηέιεζκα ζα είλαη λα νπηζζνρσξήζεη ε ρειψλα θαηά 50 «βήκαηα». RT xx φπνπ ην xx παξηζηάλεη έλαλ αξηζκφ. Γηα παξάδεηγκα ε εληνιή RT 90 ζα αλαγθάζεη ηε ρειψλα λα ζηξαθεί θαηά 90 κνίξεο δεμηά (θαηά ηελ έλλνηα ηεο ίδηαο ηεο ρειψλαο), ελψ ε εληνιή LT 90 ζα ηελ αλαγθάζεη λα ζηξαθεί 90 κνίξεο αξηζηεξά:

7 7 CS «θαζαξίδεη» ηελ νζφλε απφ γξαθηθά (δειαδή ζρήκαηα) θαη μαλαζηέιλεη ηε ρειψλα ζηελ αξρή. (δειαδή ζην θέληξν ηεο νζφλεο). CT «θαζαξίδεη» ηελ νζφλε απφ θείκελν θαη μαλαζηέιλεη ηε ρειψλα ζηελ αξρή. (δειαδή ζην θέληξν ηεο νζφλεο). Μεξηθέο πξφζζεηεο εληνιέο: PU αλαζεθψλεηαη ην «κνιχβη» ηεο ρειψλαο θη έηζη φηαλ πξνρσξάεη δελ αθήλεη ίρλνο. PD ην ηπρφλ αλαζεθσκέλν κνιχβη «μαλαθαηεβαίλεη». ΖΣ ε ρειψλα γίλεηαη «αφξαηε» ST ε ρειψλα γίλεηαη «νξαηή» Σν παξαπάλσ ζρήκα, είλαη απνηέιεζκα ησλ εμήο εληνιψλ: FD 50 PU FD 40 PD FD 50 ρφιηα γηα ηνπο εθπαηδεπηηθνχο Οη πξψηεο απηέο εληνιέο θαη ππνδείμεηο έρνπλ σο ζθνπφ ηελ εμνηθείσζε ησλ καζεηψλ κε ην πεξηβάιινλ ηεο Logo. Οη καζεηέο, ζπλεξγαδφκελνη, ζα εηζαρζνχλ ζην πεξηβάιινλ ηεο MSW Logo θαη ζα εληνπίζνπλ ηα κέξε ηνπ πεξηβάιινληνο ζην νπνίν ζα εξγαζηνχλ. Οη καζεηέο, ελδερνκέλσο έρνπλ απφ άιια καζήκαηα κηα εμνηθείσζε κε ηα πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα εξγαζίαο. Δίλαη επίζεο ελδερφκελν νη καζεηέο λα έρνπλ ήδε γλσξίζεη άιια «είδε» πξνγξακκαηηζκνχ. Χζηφζν, απηφ δελ είλαη βέβαην θαη έηζη ν εθπαηδεπηηθφο ζα πξέπεη λα εηζαγάγεη ηνπο καζεηέο ζε κεξηθά βαζηθά ραξαθηεξηζηηθά ησλ πεξηβάιιφλησλ πξνγξακκαηηζκνχ γεληθά θαη ηεο Logo εηδηθφηεξα: πξέπεη λα εμεγήζεη κε

8 8 απιφ ηξφπν φηη πξφθεηηαi γηα έλα πεξηβάιινλ, ζην νπνίν ην ζχζηεκα (ε Logo) θαηαλνεί κφλν ζπγθεθξηκέλεο εθθξάζεηο θαη αληαπνθξίλεηαη κε ζπγθεθξηκέλν ηξφπν, παληνε ηνλ ίδην, ζηηο εληνιέο ηνπ ρξήζηε (ησλ παηδηψλ). Σν γεγνλφο φηη πξφθεηηαη, ελδερνκέλσο, γηα ηελ πξψηε γιψζζα πξνγξακκαηηζκνχ κε ηελ νπνία ζα έιζνπλ ζε επαθή ηα παηδηά κπνξεί λα ζεκαίλεη φηη ηα παηδηά είλαη ζρεηηθά κηθξήο ειηθίαο: ν εθπαηδεπηηθφο ζα πξέπεη λα αληηκεησπίδεη κε πξνζνρή ην γεγνλφο φηη νξηζκέλεο έλλνηεο κπνξεί λα είλαη δχζθνιεο γηα ην επίπεδφ ηνπο. ε θάζε πεξίηπσζε πάλησο, ν εθπαηδεπηηθφο πξέπεη λα είλαη πξνεηνηκαζκέλνο ψζηε λα αληηκεησπίζεη, κεξηθέο θνξέο, κηα ζηάζε απαμίσζεο απφ ηα παηδηά, ηα νπνία βξίζθνπλ απνγνεηεπηηθφ ην γεγνλφο φηη πξέπεη λα θαηαβάινπλ κεγάιν (δηαλνεηηθφ) θφπν θαη πξνζπάζεηα γηα λα δεκηνπξγήζνπλ έλα «θησρφ» απνηέιεζκα φπσο έλα απιφ ζρήκα, ην νπνίν κπνξνχλ πνιχ εχθνια λα δσγξαθίζνπλ ζε έλα άιιν πεξηβάιινλ. ηα πξψηα απηά καζήκαηα, δελ αλακέλεηαη λα ππάξμνπλ ζεκαληηθέο δπζθνιίεο θαηαλφεζεο ησλ ελλνηψλ. Σν πεξηβάιινλ επίζεο ηεο Logo, δελ είλαη δχζθνιν λα θαηαλνεζεί. Θα πξέπεη πάλησο λα δνζεί κηα ηδηαίηεξε πξνζνρή ζηα κελχκαηα ιάζνπο: πνιχ ζπρλά (εθηφο ηνπ φηη είλαη ζηελ Αγγιηθή) είλαη εμαηξεηηθά δπζλφεηα θαη δελ αληηζηνηρνχλ ζην πξαγκαηηθφ πξφβιεκα. Ο εθπαηδεπηηθφο πξέπεη λα κεξηκλήζεη ηδηαίηεξα γηα ηελ αληηκεηψπηζε ησλ κελπκάησλ. Καζψο είλαη κεξηθέο θνξέο πνιχπινθε ε πιήξεο εμήγεο ηνπο, κπνξεί απιά λα εμεγήζεη ζηνπο καζεηέο ηα ζεκεία ηα νπνία πξνθαινχλ ζπλήζσο κελχκαηα ιάζνπο (π.ρ. εληνιέο κε ιαλζαζκέλε γξαθή θιπ). Αληίζεηα, είλαη ηδηαηηέξσο ελδηαθέξνληα, απφ δηδαθηηθή άπνςε, ηα ζεκεία ζηα νπνία ηα απνηειέζκαηα ζηελ νζφλε είλαη δηαθνξεηηθά απφ ηα αλακελφκελα. ρφιηα γηα ηνπο επηκνξθσηέο Ζ γιψζζα Logo είλαη βέβαηα απφ ηηο παιηφηεξεο γιψζζεο πξνγξακκαηηζκνχ, κε εθπαηδεπηηθφ ραξαθηήξα. Απηφ δεκηνπξγεί, νξηζκέλεο θνξέο, έλα είδνο θξηηηθήο ζηάζεο απέλαληη ηεο, φρη ηφζν εμαηηίαο ησλ κεηνλεθηεκάησλ ηεο, σο εθπαηδεπηηθνχ κέζνπ, αιιά γηαηί ζεσξείηαη μεπεξαζκέλε, απαξραησκέλε. Οη εθπαηδεπηηθνί, πνιιέο θνξέο, ζεσξνχλ φηη ε γιψζζα Logo δελ πξέπεη λα δηδάζθεηαη, αθνχ ζχγρξνλεο γιψζζεο θαη πεξηβάιινληα, φπσο γηα παξάδεηγκα ην Scratch, είλαη πνιχ θαιχηεξα, αθνχ είλαη πην ειθπζηηθά γηα ηνπο καζεηέο θαη επηπιένλ ελζσκαηψλνπλ πξνγξακκαηηζηηθά ραξαθηεξηζηηθά πνιχ πην ζχγρξνλα, interface πην επράξηζην θιπ. Δίλαη γεγνλφο φηη ηα δπν πεξηβάιινληα έρνπλ δηαθνξεηηθή ζηφρεπζε: γηα παξάδεηγκα, ηα απνηειέζκαηα ησλ πξνγξακκάησλ ηεο Logo είλαη ιηγφηεξν εληππσζηαθά απφ ηνπ Scratch, αιιά ην πεξηβάιινλ ηεο Logo θαίλεηαη λα είλαη πνιχ απινχζηεξν. ε θάζε πεξίηπσζε, ηα «δηαζθεδαζηηθά» απνηειέζκαηα (δσάθηα πνπ θηλνχληαη, βγάδνπλ ήρνπο, ε δεκηνπξγία ρξσκαηηθψλ εληππσζηαθψλ ζπλδπαζκψλ θ.η.φ.), παξάγνληαη πνιχ πην εχθνια ζε ζχγρξνλα πεξηβάιινληα φπσο ην Scratch.

9 9 Χζηφζν, νη βαζηθέο επηδηψμεηο ηεο δηδαζθαιίαο ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ, γηα παξάδεηγκα ε έλλνηα ησλ παξακέηξσλ, ε επίιπζε πξνβιεκάησλ κε ηε κέζνδν «δηαίξεη θαη βαζίιεπε» ή αθφκε θαιχηεξα, ε ζηαδηαθή επίιπζε ζχλζεησλ πξνβιεκάησλ κε ην ζπλδπαζκφ επηκέξνπο ζηνηρείσλ, εμππεξεηνχληαη εμίζνπ θαιά ζην έλα ή ην άιιν πεξηβάιινλ. Δμάιινπ, ην πεξηβάιινλ ηεο Logo, πξνζθέξεηαη επίζεο πεξηζζφηεξν γηα κηα πξνζέγγηζε ησλ πξνβιεκάησλ πνπ ζπλδπάδνπλ ζηνηρεία πξνγξακκαηηζκνχ θαη Μαζεκαηηθψλ.2 ν Φχιιν δξαζηεξηφηεηαο Φηηάρλνληαο ζρήκαηα Οη εληνιέο FD 100 RT 90 ηη ζρήκα ζα δεκηνπξγήζνπλ ζηελ νζφλε; Οη παξαθάησ εληνιέο: FD 100 RT 90 FD 100 RT 90 FD 100 RT 90 FD 100 RT 90 ηη ζρήκα ζα δεκηνπξγήζνπλ ζηελ νζφλε; Αληί γηα απηέο, κπνξνχκε λα γξάςνπκε: CS repeat 4 [fd 60 rt 90] To απνηέιεζκα είλαη ην ίδην; ΠΡΟΒΛΖΜΑ Δπηζπκνχκε λα δψζνπκε κηα εληνιή κε ηε ρξήζε ηεο repeat γηα λα ζρεκαηηζηεί έλα ηζφπιεπξν ηξίγσλν. Πξνηείλεηαη ην εμήο:

10 10 CS repeat 3 [fd 120 rt 60] Θα έρνπκε ην επηζπκεηφ απνηέιεζκα; Γνθηκάζηε ην ζηνλ ππνινγηζηή ζαο. ΠΡΟΒΛΖΜΑ Με ηελ ίδηα ινγηθή κπνξείηε λα θαηαζθεπάζεηε δηάθνξα θαλνληθά πνιχγσλα: Πεληάγσ λν Δμάγσλ ν Οθηάγσ λν Δλληάγσ λν Γεθάγσ λν Κχθινο (ν παξαπάλσ πίλαθαο είλαη απφ ηα καζήκαηα Logo ηνπ Ζarvey Brian). ρφιηα γηα ηνπο εθπαηδεπηηθνχο Σν πξφβιεκα ηεο ιαλζαζκέλεο, θαηά θαλφλα, θαηαλφεζεο ηνπ ηξφπνπ κε ηνλ νπνίν ε ρειψλα ζρεκαηίδεη ην ηεηξάγσλν είλαη ηππηθφ: νη καζεηέο, εξελεχηπλ, φπσο είλαη αλακελφκελν, ηε γσλία ησλ 90 κνηξψλ σο εζσηεξηθή γσλία ηπ ηεηξαγψλνπ, αληί γηα ην νξζφ εμσηεξηθή γσλία. Δίαη κηα θαιή επθαηξία γηα ηνλ εθπαηδεπηηθφ λα αλαθεξζεί ζηε Γεσκεηξία ηεο ρειψλαο θαη ζηνλ ηξφπν κε ηνλ νπνίν ιεηηνπξγεί ε ρειψλα εθηειψληαο επαθξηβψο ηηο εληνιέο πνπ ηεο δίλνπκε. εκαληηθφ ζηνηρείν είλαη επίζεο ε θαηαζθεπή ησλ πνιπγψλσλ φπνπ νη καζεηέο πξέπεη λα έρνπλ ην θαηάιιειν ππφβαζξν ψζηε λα ππνινγίζνπλ ηηο εζσηεξηθέο θαη εμσηεξηθέο ηνπο γσλίεο. Σν «άικα» πξνο ηνλ θχθιν είλαη έλα ζεκείν πνπ ζέιεη πξνζνρή θαη ζα πξέπη λα ηνληζηεί φηη είλαη έλα ζρήκα πνπ «κνηάδεη» κε θχθιν, αιιά είλαη έλα πνιχγσλν κε πνιιέο

11 11 πιεπξέο πνπ έρνπλ κηθξφ κήθνο (αξθεί λα απμεζεί ην κήθνο ηνπο γηα λα θαηαζηεί εκθαλέο ην φηη δελ πξφθεηηαη γηα θχθιν, αιιά γηα πνιχγσλν). ε ζπλδπαζκφ κε ην επφκελν θχιιν, θαη εθφζνλ νη καζεηέο έρνπλ ην θαηάιιειν ππφβαζξν, ε δεκηνπξγία ησλ πνιπγψλσλ ζα κπνξνχζε λα παξακηξνπνηεζεί πιήξσο έηζη ψζηε κηα εληνιή ηνπ είδνπο polygono 100 9, λα είλαη αξθεηή γηα ηε δεκηνπξγία ελφο θαλνληθνχ ελλεαγψλνπ. ρφιηα γηα ηνπο επηκνξθσηέο Ζ γελίθεπζε ηεο θαηαζθεπή πνιπγψλσλ είλαη ζεκαληηθή θαζψο επηηξέπεη ηε δηαζχλδεζε ηεο Logo θαη ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ ηεο ρειψλαο κε ηε Γεσκεηξία. Σν δηδαθηηθφ πξφβιεκα ηνπ «πεξάζκαηνο» ζηνλ θχθιν αμίδεη λα εμεηαζηεί ηδηαίηεξα θαζψο είλαη κηα πξνζέγγηζε ε νπνία, ελδερνκέλσο, ζα κπννξχζε λα δεκηνπξγήζεη ιαλζαζκέλεο αληηιήςεηο ζηα παηδηά. 3ν Φχιιν δξαζηεξηφηεηαο Γηαδηθαζίεο Ζ εληνιή IFELSE [] [] επηηξέπεη ηελ επηινγή αλάκεζα ζε 2 ελδερφκελα. Γηα παξάδεηγκα ε εληνιή ifelse (5<3) [print "MEG] [print "MIK] ζα πξνθαιέζεη ηελ εθηχπσζε ηνπ κελχκαηνο ΜΔG, ελψ ε εληνιή ifelse (5>3) [print "MEG] [print "MIK] ζα πξνθαιέζεη ηελ εθηχπσζε ηνπ κελχκαηνο ΜΗΚ. Οη δηαδηθαζίεο είλαη έλα ζχληνκνο ηξφπνο, γηα λα εθηειέζνπκε πνιιέο εληνιέο καδί. Αξθεί λα δψζνπκε έλα φλνκα ζηηο εληνιέο απηέο. Με ηε ρξήζε ηνπ παξαζχξνπ Edit κπνξνχκε λα θαηαζθεπάζνπκε δηαδηθαζίεο, φπσο ε δηαδηθαζία triangle:

12 12 Απφ ην κελνχ File επηιέγνπκε Edit θαη πιεθηξνινγνχκε ην φλνκα ηεο δηαδηθαζίαο πνπ ζα θαηαζθεπάζνπκε. Απηνκάησο εκθαλίδεηαη ην παξάζπξν ηνπ Editor. Με ηελ εκθάληζε ηνπ παξαζχξνπ Editor κπνξνχκε λα γξάςνπκε ηε δηαδηθαζία, ε νπνία αξρίδεη πάληνηε κε ηηο ιέμεηο: to name_procedure φπνπ name_procedure είλαη ην φλνκα ηεο δηαδηθαζίαο (ζην παξάδεηγκα: triangle) θαη ηειεηψλεη κε ηε ιέμε: end Aθνχ γξαθεί ε δηαδηθαζία, πξέπεη θαη λα απνζεθεπζεί: Μηα δηαδηθαζία κπνξεί λα έρεη θαη νξίζκαηα (arguments): H Logo δεκηνπξγεί κηα ζέζε κλήκεο κε ην φλνκα pleura. 90] end to tetragono :pleura repeat 4 [fd :pleura rt Καηά ηε ζηηγκή ηεο εθηέιεζεο, ε ρειψλα ζα πξνρσξήζεη ηφζα βήκαηα, φζα είλαη γξακκέλα κέζα ζηε ζέζε κλήκεο pleura ηαλ ινηπφλ εθηειεζηεί ε δηαδηθαζία, ζα πξέπεη λα θιεζεί ππνρξεσηηθά κε έλαλ αξηζκφ ζηε ζέζε ηνπ νξίζκαηνο pleura: γηα παξάδεηγκα:

13 13 tetragono 100 H Logo ζα εθηειέζεη ηε δηαδηθαζία tetragono, αληηθαζηζηψληαο παληνχ ην pleura κε ηνλ αξηζκφ 100 Γνθηκάζηε ην ζηνλ ππνινγηζηή. Με πνην ηξφπν κπνξείηε λα δψζεηε εληνιή ζηε ρειψλα λα ζρεκαηίζεη έλα ηεηξάγσλν κε πιεπξά 120; Ζ Logo επηηξέπεη ηελ επαλαρξεζηκνπνίεζε ησλ δηαδηθαζηψλ ζε άιιεο δηαδηθαζίεο: TO TETRAGONO REPEAT 4 [FD 60 RT 90] END TO SIMAIA FD 80 TETRAGONO BK 80 END TO TETRAGONO REPEAT 4 [FD 60 RT 90] END TO SIMAIA FD 80 TETRAGONO BK 80 END TO POLLES_SIMAIES REPEAT 8 [SIMAIA RT 45] END

14 14 ΠΡΟΒΛΖΜΑ Πξνηείλεηαη ην αθφινπζν ζρήκα: Mε ηξφπν ζα δεκηνπξγήζνπκε κηα δηαδηθαζία kathsima πνπ ζα ην ζρεδηάδεη; Με πνην ηξφπν ε δηαδηθαζία ζα κπνξνχζε λα ζρεδηάζεη έλα θάζηζκα κε ηελ πιάηε πξνο ηελ αξηζηεξή πιεπξά; Με πνηνλ ηξφπν ζα ήηαλ δπλαηφλ ην θάζηζκα απηφ λα ζρεδηαζηεί ζε κεγέζπλζε ή ζε ζκίθξπλζε; Με πνην ηξφπν ζα κπνξνχζε λα ζρεδηαζηεί «πιαγηαζκέλν»; ΠΡΟΒΛΖΜΑ Να θαηαζθεπαζηνχλ ηα παξαθάησ ζρήκαηα:

15 15 ρφιηα γηα ηνπο εθπαηδεπηηθνχο Οη δηαδηθαζίεο θαη κάιηζηα κε παξακέηξνπο απνηειεί έλα πνιχ ηζρπξφ «εξγαιείν» επίιπζεο πξνβιεκάησλ είηε πξνγξακκαηηζηηθψλ, είηε γεληθφηεξσλ. Αληηζηνηρεί, ζε θάπνην βαζκφ, κε ηελ ηδέα κηαο δηαλνεηηθήο ζηξαηεγηθήο πνπ καο επηηξέπεη λα θάλνπκε ζεκαληηθή νηθνλνκία δπλάκεσλ: θαηά ηελ επίιπζε ελφο πξνβιήκαηνο δε καο απαζρνινχλ ηα ππνπξνβιήκαηα ησλ νπνίλσ ηε ιχζε γλσξίδνπκε. Απηφ κηα θαζεκεξηλή πξαθηηθή ζηελ επίιπζε πξνβιεκάησλ ηελ νπνία, σζηφζν, εθαξκφδνπκε ρσξίο λα ηε ζπλεηδεηνπνηνχκε. Πνι χ ζεκαληηθή είλαη επίζεο ε νλνκηνδνζία ησλ δηαδηθαζηψλ: κηα νλνκαηηζκέλε δηαδηθαζία εθηειεί έλα «έξγν» θαη αξθεί ε «θιήζε» ηεο ζην θαηάιιειν ζεκείν ηνπ πξνγξάκκαηνο, ψζηε ε Logo λα εθηειέζεη ην έξγν απηφ. Σέινο νη παξάκεηξνη απνηεινχλ έλα θεθάιαην κε ηδηαίηεξε ζεκαζία θαζψο επηηξέπνπλ ηηο γεληθεχζεηο: κηα «θαξέθια» έρεη κηα γεληθή πεξηγξαθή θαη ην ζπγθεθξηκέλν ζρήκα πνπ βιέπσ ζηελ νζφλε ηνπ ΖΤ δελ είλαη παξά έλα ζπγθεθξηκέλν ζηηγκηφηππν ηεο γεληθεπκέλεο πεξηγξαθήο. ρφιηα γηα ηνπο επηκνξθσηέο Θα πξέπεη λα ηνληζηεί ηδηαίηεξα πσο ν ζθνπφο ηνπ ζελαξίνπ, ή άιισλ αλάινγσλ ζελαξίσλ, δελ είλαη ε εθκάζεζε ηνπ κεραληζκνχ κε ηνλ νπνίν «πεξληνχληαη» νη παξάκεηξνη θαη νη ηηκέο ηνπο απφ ην πξφγξακκα πνπ θαιεί πξνο ζηελ θαινχκελε δηαδηθαζία. Με άιια ιφγηα, δηδαθηηθφο ζηφρνο δελ είλαη νη κεραληζκνί ησλ παξακέηξσλ, αιιά ε έλλνηα ηεο γεληθεπκέλεο πεξηγξαθήο: έλα ζρήκα έρεη κεξηθά ζπγθεθξηκέλα ραξαθηεξηζηηθά, αιιά κε ηηο δηαδηθαζίεο κπνξψ λα ην αλαπαξαγάγσ φζεο θνξέο επηζπκψλ θαη κε ηηο παξακέηξνπο κπνξψ λα ηνπ απμήζσ ή λα ηνπ ειαηηψζσ ην κέγεζνο, λα ην πεξηζηξέςσ θ.ά.

16 16 Σα πξνγξάκκαηα σο πλαξηήζεηο 4ν Φχιιν δξαζηεξηφηεηαο Λίζηεο θαη νη πξάμεηο ηνπο Ζ εληνιή: print ηη ζα καο δψζεη σο απνηέιεζκα; Γνθηκάζηε ηηο εμήο εληνιέο: make x 8 print :x + 9 Πνην είλαη ην απνηέιεζκα; Ση απνηέιεζκα ινηπφλ έρεη ε εληνιή make x 8 ; Γνθηκάζηε ηηο εληνιέο make x 8 make z 25 Πνην ζα είλαη θαηά ηε γλψκε ζαο ην απνηέιεζκα ηεο εληνιήο print :x + :z ; Γξάςηε ηηο εληνιέο πνπ ρξεηάδνληαη γηα λα πξνζζέζεηε ηξεηο αξηζκνχο. Οη παξαπάλσ εληνιέο ζεκαίλνπλ φηη νη αξηζκεηηθέο πξάμεηο κπνξνχλ λα γίλνπλ θαη κε έκκεζν ηξφπν, ρξεζηκνπνηψληαο κεηαβιεηέο. Δίδακε φηη ζε κηα κεηαβιεηή κπνξνχκε λα αληηζηνηρίζνπκε έλαλ αξηζκφ, γηα παξάδεηγκα: make x 12 Δίλαη επίζεο δπλαηφλ λα αληηζηνηρίζνπκε ζε κηα κεηαβιεηή, κηα νιφθιεξε ιίζηα απφ αξηζκνχο: make x [ ] Ση απνηέιεζκα έρεη ε εληνιή: print :x ; Oη ιίζηεο, είλαη ζα ζχλνια αξηζκψλ. Γε κπνξνχκε θπζηθά λα ηηο «πξνζζέζνπκε». Μπνξνχκε φκσο λα εθαξκφζνπκε άιιεο δηαδηθαζίεο. Γηα παξάδεηγκα, γξάςηε ηηο εληνιέο: make x [ ] print :x print first :x print butfirst :x print bf :x print last :x print butlast :x print bl :x Πνηα είλαη ηα απνηειέζκαηα ηεο εθηέιεζεο ηνπο; Πνην ζα ην απνηέιεζκα ηεο εληνιήο: print first bf :x ;

17 17 Mε πνηα εληνιή ε Logo ζα καο εκθαλίζεη ηε ιίζηα ρσξίο ηνπο δπν πξψηνπο αξηζκνχο (δειαδή παξαιείπνληαο ην 1 θαη ην 2); Mε πνηα εληνιή ε Logo ζα καο εκθαλίζεη ηε ιίζηα ρσξίο ηνπο δπν ηειεπηαίνπο αξηζκνχο (δειαδή παξαιείπνληαο ην 4 θαη ην 5); Mε πνηα εληνιή ε Logo ζα καο εκθαλίζεη ηε ιίζηα ρσξίο ηνλ πξψην θαη ηνλ ηειεπηαίν αξηζκφ; ΠΡΟΒΛΖΜΑ Γξάςηε ηελ παξαθάησ δηαδηθαζία κε δπν παξακέηξνπο, ε νπνία λα δίλεη σο απνηέιεζκα ην άζξνηζκα ηνπο: to prosthesi :a :b output :a + :b end Ση απνηέιεζκα ζα δψζεη ε εληνιή: print prosthesi ; Ζ δηαδηθαζία to athroisma :list ifelse (bf :list) = [] [output first :list] [output suma (first :list) athroisma (bf :list)] end ηη αθξηβψο πινπνηεί; Ση απνηέιεζκα ζα δψζεη ε εληνιή print athroisma [ ] ; Μπνξείηε λα εμεγήζεηε ην απνηέιεζκα; Ση απνηέιεζκα ζα δψζεη ε εληνιή print athroisma [ ] ; Μπνξείηε λα εμεγήζεηε ην απνηέιεζκα; Ο πξνζδηνξηζκφο ηνπ κηθξφηεξνπ απφ δπν αξηζκνχο είλαη κηα ηεηξηκκέλε δηαδηθαζία to min :a :b ifelse :a<:b [output :a] [output :b] end Μπνξνχκε ινηπφλ λα πξνζδηνξίζνπκε ηνλ κηθξφηεξν απφ κηα ζεηξά αξηζκψλ κε ηελ εμήο απιή ινγηθή: αλ ε ζεηξά ησλ αξηζκψλ έρεη κφλν έλα ζηνηρείν, ηφηε ν κηθξφηεξνο είλαη απηφο. Αιιηψο είλαη ν κηθξφηεξνο απφ ηνλ πξψην αξηζκφ ηεο ζεηξάο θαη ηνλ κηθξφηεξν κεηαμχ ησλ ππνινίπσλ:

18 18 to elasson :list ifelse (bf :list) = [] [output first :list] [output min (first :list) elasson (bf :list)] end Πνην ζα είλαη ην απνηέιεζκα ησλ παξαθάησ εληνιψλ print elasson [5] print elasson [5 1] print elasson [5 4 2] print elasson [ ] ; Μπνξείηε λα εμεγήζεηε ην θάζε απνηέιεζκα; ΠΡΟΒΛΖΜΑ Δπηζπκνχκε ε Logo λα καο απαληά αλ έλαο αξηζκφο πνπ ηεο πξνηείλνπκε βξίζθεηαη κέζα ζε κηα ιίζηα ή φρη. Αλ ν αξηζκφο καο είλαη κέζα ζηε ιίζηα, ε Logo καο ηππψλεη ηνλ αξηζκφ πνπ πξνηείλνπκε. Αιιηψο καο ηππψλεη «0» (ππνηίζεηαη φηη αλαδεηνχκε θπζηθνχο αξηζκνχο κεγαιχηεξνπο ηνπ 1). Ζ αθφινπζε δηαδηθαζία anazitissi ιεηηνπξγεί θαη απηφλ ηνλ ηξφπν; to anazitissi :a :list ifelse :list = [] [output 0] [ifelse :a = (first :list) [output :a] [output anazitissi :a (bf :list)]] end Μπνξείηε λα εμεγήζεηε ηε ιεηηνπξγία ηεο; ΠΡΟΒΛΖΜΑ Ο πχξγνο ηνπ Αλλφτ. Μπνξείηε λα εμεγήζεηε κε πνην ηξφπν ε παξαθάησ δηαδηθαζία επηιχεη ην πξφβιεκα; to hannoi :numberdisks :a :b :c ifelse :numberdisks = 1 [(print "A "disk "from :a "to :b)]

19 19 [ hannoi :numberdisks - 1 :a :c :b (print "A "disk "from :a "to :b) hannoi :numberdisks - 1 :c :b :a ] end Γνθηκάζηε λα δείηε ηνλ ηξφπν κε ηνλ νπνίν ιεηηνπξγεί κε 1 δίζθν, κε 2 δίζθνπο, κε ηξεηο δίζθνπο. ΠΡΟΒΛΖΜΑ Ζ παξαθάησ δηαδηθαζία: to koch :mikos :limit make "limit :limit - 1 ifelse :limit = 0 [fd :mikos] [fd :mikos / 3 lt 60 koch :mikos / 3 :limit rt 120 koch :mikos / 3 :limit lt 60 fd :mikos / 3] end δεκηνπξγεί ην παξαθάησ ζρήκα, εθηειεζηεί ε εληνιή koch 800 4: Μπνξείηε λα εμεγήζηε πψο δεκηνπξγείηαη ην ζρήκα; ρφιηα γηα ηνπο εθπαηδεπηηθνχο To παξαπάλσ θχιιν θαιχπηεη πνιχ πεξηζζφηεξα αληηθείκελα απφ φζα κπνξνχλ λα δηδαρζνχλ ζην πιαίζην κηαο σξηαίαο δηδαζθαιίαο ν εθπαηδεπηηθφο ζα πξέπεη λα πξνζαξκφζεη ην ζελάξην ζηηο θαηά πεξίπησζε δηδαθηηθέο αλάγθεο.

20 20 Ζ Logo πξνζθέξεηαη θαη εμνρή γηα ηε κειέηε ζπλαξηήζεσλ θαη εηδηθφηεξα ηεο αλαδξνκήο. Βέβαηα, ε αλαδξνκή θαη ν ζπλαξηεζηαθφο πξνγξακκαηηζκφο παξνπζηάδνπλ κηα πνιππινθφηεηα ε νπνία εχθνια κπνξεί λα γίλεη πνιχ ζεκαληηθή θαη άξα νη αληίζηνηρεο έλλνηεο θαη ηα πξνβιήκαηα λα είλαη δχζθνια γηα ηνπο δηδαζθφκελνπο. Χζηφζν ε επηινγή ησλ θαηάιιεισλ πξνβιεκάησλ κπνξεί λα δηεπθνιχλεη ηελ ππέξβαζε ησλ πξνβιεκάησλ απηψλ. Θα δνχκε κε πνην ηξφπν κπνξνχκε λα πινπνηνχκε κηα «ζηξαηεγηθή» επίιπζεο πξνβιεκάησλ ρξεζηκνπνηψληαο ηα ραξαθηεξηζηηθά ηεο Logo. H ζηξαηεγηθή απηή, κπνξεί, κε έλα γεληθφ ηξφπν, λα πεξηγξαθεί σο εμήο: Αλ ζέισ λα πξνζδηνξίζσ έλα ζηνηρείν ελφο ζπλφινπ κε κηα ραξαθηεξηζηηθή ηδηφηεηα ή λα εθαξκφζσ κηα δηαδηθαζία ζε έλα ζχλνιν αξηζκψλ, ηφηε ην πξφβιεκα κνπ κπνξεί λα ιπζεί πνιχ εχθνια σο εμήο: αλ είλαη ηεηξηκκέλε πεξίπησζε (γηα παξάδεηγκα ην ζχλνιν έρεη έλα θαη κνλαδηθφ ζηνηρείν) ηφηε ε ιχζε είλαη πξνθαλήο. Αλ φκσο ην ζχλνιν δελ έρεη έλα θαη κφλν ζηνηρείν, ηφηε ην ζηνηρείν πνπ ςάρλσ ζα είλαη ζηα ππφινηπα θαη επνκέλσο εθαξκφδσ εθ λένπ (αλαδξνκή) ηε δηαδηθαζία πνπ κφιηο παξαπάλσ πεξηγξάθνπκε. Σα ζρήκαηα πνπ πινπνηνχληαη κε αλαδξνκή (φπσο ε ληθάδα ηνπ Koch) κπνξεί λα είλαη ειθπζηηθά γηα ηνπο καζεηέο. ρφιηα γηα ηνπο επηκνξθσηέο Οη καζεηέο κπνξνχλ λα θαηαλνήζνπλ ηελ αλαδξνκή; Σν εξψηεκα απηφ απαζρφιεζε πνιχ ηε δηεζλή θνηλφηεηα, θπξίσο ηε δεθαεηία ηνπ 80. Απφ φζα είλαη γλσζηά κέρξη ζήκεξα, δελ ππάξρεη ζαθήο απάληεζε: ππάξρνπλ έξεπλεο νη νπνίεο ηεθκεξηψλνπλ ηελ άπνςε φηη «λαη» νη καζεηέο θαηαλννχλ ηελ αλαδξνκή θαη κάιηζηα πνιχ ηθαλνπνηεηηθά θαη έξεπλεο πνπ ηεθκεξηψλνπλ ηελ αληίζεηε άπνςε. Αλ θαη απνηειεί έλα πνιχ ηζρπξφ εξγαιείν επίιπζεο πξνβιεκάησλ, δελ ζπκπεξηιακβάλεηαη ζπρλά θαη κε ξεηφ ηξφπν ζηα δηδαζθφκελα αληηθείκελα. Σν ζρεηηθφ ζελάξην ζπκπεξηιήθζεθε γηα ιφγνπο πιεξφηεηαο θαη δηφηη ηα ζρήκαηα πνπ δεκηνπξγνχληαη κε αλαδξνκηθέο δηαδηθαζίεο (fractals θιπ) είλαη ηδηαίηεξα δεκνθηιή κεηαμχ ησλ εθπαηδεπηηθψλ (αλ θαη δελ είλαη βέβαην φηη ηα ρξεζηκνπνηνχλ, κε νηνδήπηε ηξφπν, ζηε δηδαζθαιία ηνπο).

21 21 2. Υεισλφθνζκνο 1: πλζέησληαο ςεθηδσηά ΥΔΛΧΝΟΚΟΜΟ Ο «ρεισλφθνζκνο» απνηειεί έλα πεξηβάιινλ ηεο Logo πιήξσο ειιεληθφ (ην πεξηβάιινλ είλαη δεκηνπξγεκέλν ζηελ Διιάδα θαη φια ηα ζηνηρεία ηνπ,, φπσο κελνχ, κελχκαηξα θ.η.φ. είλαη ζηα ειιεληθά αθφκε θαη νη εληνιέο πξνο ηε ρειψλα είλαη ζηα ειιεληθά). ηα επφκελα, παξαηίζεληαη κηα ζεηξά δηδαθηηθψλ ζελαξίσλ θαη καζεκάησλ, αλάινγσλ πξνο ηα πξνεγνχκελα, αιιά γξακκέλσλ ζην πεξηβάιινλ ηνπ Xεισλφθνζκνπ». Σα ζέκαηα πνπ εμεηάδνληαη είλαη ν δνκεκέλνο πξνγξακκαηηζκφο («ζπλζέηνληαο ςεθηδσηά»), εηδηθφηεξα νη επαλαιεπηηθέο δνκέο («ν ρεισλφθνζκνο θαη ε θεξήζξα») θαζψο θαη ε αλαδξνκή («Φσλάδνληαο ην φλνκά κνπ»). Δκπιεθφκελεο Γλσζηηθέο Πεξηνρέο Πιεξνθνξηθή: Σκεκαηηθφο πξνγξακκαηηζκφο, Γνκεκέλνο Πξνγξακκαηηζκφο πκβαηφηεηα κε ην αλαιπηηθφ πξφγξακκα Σν παξφλ εθπαηδεπηηθφ ζελάξην ζρεδηάζηεθε ψζηε λα αμηνπνηεζεί γηα ηελ εθαξκνγή ηνπ ηκεκαηηθνχ θαη δνκεκέλνπ πξνγξακκαηηζκνχ θαηά ηελ επίιπζε ελφο πξνβιήκαηνο. Ζ αμηνπνίεζή ηνπ σο ηέηνηνπ είδνπο εθαξκνγή αλαθέξεηαη ζηελ Γ Λπθείνπ. Παξφια απηά σο εθαξκνγή ησλ πξνγξακκαηηζηηθψλ δνκψλ κπνξεί λα αμηνπνηεζεί ζχκθσλα κε ην αλαιπηηθφ πξφγξακκα ηεο Γ Γπκλαζίνπ. Δηζαγσγή ην ζελάξην, ην ζρεδηαζηηθφ πξφβιεκα ηεο ζχλζεζεο ελφο ςεθηδσηνχ αλαιχεηαη ζε επηκέξνπο πξνβιήκαηα θαη επηιχεηαη κε ηε ρξήζε πξνγξακκαηηζηηθψλ δνκψλ θαη δηαδηθαζηψλ. Γηδαθηηθνί ζηφρνη Οη καζεηέο κεηά ην ηέινο ηνπ ζελαξίνπ ζα κπνξνχλ: Να απνδνκνχλ αλαιχνπλ έλα πξνγξακκαηηζηηθφ πξφβιεκα ζε επηκέξνπο κηθξφηεξα Να πξνζδηνξίδνπλ ηε ζεηξά εθηέιεζεο ησλ ππνπξνγξακκάησλ (δηαδηθαζηψλ) ζε έλα πξφγξακκα Να αλαγλσξίδνπλ ηηο παξακέηξνπο (κεηαβιεηέο) πνπ κπνξεί λα αληαιιάζζνπλ κεηαμχ ηνπο δηαθνξεηηθά ππνπξνγξάκκαηα

22 22 Να πξαγκαηνπνηνχλ αιιαγέο ζε δηαδηθαζίεο θαη ζηελ ξνή εθηέιεζήο ηνπο ψζηε λα επηιχνπλ δηαθνξεηηθά πξνβιήκαηα Οξγάλσζε δηδαζθαιίαο θαη απαηηνχκελε πιηθνηερληθή ππνδνκή Κνηλσληθή ελνξρήζηξσζε ηεο ηάμεο: Οκάδεο 2-3 καζεηψλ κπξνζηά ζε θάζε Ζ/Τ Δμνπιηζκφο: Δθπαηδεπηηθφ ινγηζκηθφ «Υεισλφθνζκνο» - Μηθξφθνζκνο «πλζέηνληαο Φεθηδσηά» Πξναηξεηηθά: Βηληενπξνβνιέαο γηα ηελ άκεζε θαη ζπγρξνληζκέλε εηζαγσγή φιεο ηεο ηάμεο ζηηο δξαζηεξηφηεηεο θαζψο θαη ηελ πξνβνιή ησλ απνηειεζκάησλ ησλ νκάδσλ Πξναηξεηηθά: Φχιια εξγαζίαο γηα ηελ δηαηχπσζε εθηηκήζεσλ θαη ηελ απνηχπσζε ησλ απνηειεζκάησλ. Δλαιιαθηηθά κπνξεί λα γίλνληαη νιηγφιεπηεο ζπδεηήζεηο ζηελ ηάμε κε θαηαηγηζκφ ηδεψλ. Γηάξθεηα Ζ δηάξθεηα πινπνίεζεο ηνπ ζελαξίνπ εθηηκάηαη λα είλαη 2-3 δηδαθηηθέο ψξεο. Φάζεηο Τινπνίεζεο Φάζε Α Αξρηθά νη καζεηέο δσγξαθίδνπλ ζην ραξηί ηελ εκθάληζε πνπ αλακέλνπλ φηη ζα έρεη έλα ςεθηδσηφ απνηεινχκελν απφ ίδηα ηξίγσλα. πδεηνχλ πνηα ζα είλαη ηα επηκέξνπο ζρήκαηα πνπ πξέπεη λα πξνγξακκαηηζηνχλ, ψζηε ην ηειηθφ απνηέιεζκα λα είλαη ην ςεθηδσηφ. Γίλνληαη ζηνπο καζεηέο νη δηαδηθαζίεο θαηαζθεπήο ελφο ηξηγσληθνχ πιαθηδίνπ θαη ηεο νξηδφληηαο κεηαηφπηζεο ηεο ρειψλαο:

23 23 γηα πιαθάθη :α επαλαιαβε 3 [κ :α δ 120] ηέινο γηα νξηδ_κεηαθ :α ζπ δ 90 κ (:α*sqrt(3))/2 α 90 ζθ ηέινο Οη καζεηέο μεθηλνχλ ηε δηεξεχλεζε κε ηελ δηαδηθαζία «πιαθάθη». Γίλνπλ δηαθνξεηηθέο ηηκέο ζηελ παξάκεηξν «α» θαη πξνζπαζνχλ λα αλαγλσξίζνπλ ην ξφιν ηεο ζηελ δηαδηθαζία. Πεηξακαηίδνληαη δπλακηθά, αμηνπνηψληαο ηνπο κεηαβνιείο (θάλνληαο θιηθ ζην ίρλνο ηεο ρειψλαο) θαη αλαγλσξίδνπλ ην ζρήκα πνπ δεκηνπξγείηαη (ηζφπιεπξν ηξίγσλν). Πξαγκαηνπνηνχλ αληίζηνηρε δηεξεχλεζε κε ηελ «νξηδ_κεηαθ» ψζηε λα αλαγλσξίζνπλ ην ξφιν ηεο παξακέηξνπ. Δλψ ε δηαδηθαζία «νξηδ_κεηαθ» θαίλεηαη λα είλαη πην πνιχπινθή απφ ηελ πξνεγνχκελε, ε δηεξεχλεζε πξαγκαηνπνηείηαη εχθνια κε ηε ρξήζε ηνπ κεηαβνιέα θαη ηε δπλακηθή αλαπαξάζηαζε ησλ απνηειεζκάησλ ζηνλ θακβά. ηε ζπλέρεηα εθηεινχλ ηηο δηαδηθαζίεο ηε κία κεηά ηελ άιιε θαη παξαηεξνχλ ηελ ηειηθή ζέζε ηεο ρειψλαο. Σειηθφ ζηάδην ηεο παξνχζεο θάζεο είλαη ε θαηαζθεπή ελφο απινχ ςεθηδσηνχ πνπ πεξηιακβάλεη πιαθίδηα ζηελ ζεηξά. Ο αξηζκφο ησλ πιαθηδίσλ πνπ ζα πεξηιακβάλεηαη ζην απιφ ςεθηδσηφ κπνξεί λα είλαη αξρηθά ζηαζεξφο, αιιά ζηε ζπλέρεηα νη καζεηέο πξέπεη λα «γεληθεχζνπλ» ην ππνπξφγξακκα, παξακεηξνπνηψληαο ηφζν ην κέγεζνο, φζν θαη ησλ αξηζκφ ησλ πιαθηδίσλ. Οη αληίζηνηρεο παξάκεηξνη α, β αλαπαξηζηνχληαη κε ηνπο κεηαβνιείο, κε ηε βνήζεηα ησλ νπνίσλ νη καζεηέο έρνπλ ηε δπλαηφηεηα λα δνθηκάζνπλ θαη λα επαιεζεχζνπλ ηελ θαηλνχξγηα ηνπο δηαδηθαζία Δλδεηθηηθή ιχζε γηα ην «γεληθεπκέλν» ςεθηδσηφ «γξακκήο»: γηα γξακκή :α :β επαλάιαβε :β [πιαθάθη :α νξηδ_κεηαθ :α] ηέινο

24 24 Γξαθηθή αλαπαξάζηαζε ηνπ ςεθηδσηνχ: Φάζε Β Μεηά ηελ θαηαζθεπή ηνπ απινχ ςεθηδσηνχ, νη καζεηέο θάλνπλ ππνζέζεηο γηα ηηο πξνζζήθεο πνπ απαηηνχληαη, πξνθεηκέλνπ ην ςεθηδσηφ λα γεκίζεη κεγαιχηεξν κέξνο ηεο νζφλεο θαη λα εθηείλεηαη πιένλ ζε δχν δηαζηάζεηο. ηε ζπλέρεηα δίλεηαη (έηνηκε) ε δηαδηθαζία «θαη_κεηαθ» θαη δεηείηαη απφ ηνπο καζεηέο λα δηεξεπλήζνπλ ην απνηέιεζκά ηεο, θαζψο θαη ην ξφιν ησλ παξακέηξσλ ζηελ ηειηθή ζέζε ηεο ρειψλαο. Ζ ρξήζε ησλ κεηαβνιέσλ απνηειεί πνιχηηκν βνήζεκα ζηε δηεξεχλεζε ηνπο.

25 25 γηα θαη_κεηαθ :α :β ζπ α 90 κ :β*(:α*sqrt(3))/2 α 90 κ :α δ 180 ζθ ηέινο Σειηθφ δεηνχκελν είλαη ε ρξήζε φισλ ησλ παξαπάλσ δηαδηθαζηψλ ζε κηα λέα δηαδηθαζία πνπ ζα ζρεκαηίδεη πιένλ ην νινθιεξσκέλν ςεθηδσηφ. Οη καζεηέο θαινχληαη λα απαληήζνπλ ζηα εξσηήκαηα: Με πνηα ζεηξά ζα ρξεζηκνπνηεζνχλ ηα επηκέξνπο ππνπνγξάκκαηα; Πφζα πιαθίδηα πξέπεη λα ηνπνζεηνχληαη; Δίλαη ζηαζεξφο ν αξηζκφο ηνπο ή εμαξηάηαη απφ ην κέγεζφο ηνπο; Σν κέγεζνο ηνπ πιαθηδίνπ επεξεάδεη κε θάπνηνλ ηξφπν ηελ κεηαθίλεζε ηεο ρειψλαο ζην επφκελν πιαθίδην; Ζ ζεηξά πνπ δίλνληαη νη παξάκεηξνη ζηα ππνπξνγξάκκαηα είλαη θνηλή γηα φια ή ρξεηάδεηαη θάπνηα πξνζαξκνγή; Σν ςεθηδσηφ ζηελ ηειηθή ηνπ κνξθή δεηείηαη λα είλαη «γεληθεπκέλν», λα κπνξεί δειαδή λα πξνζαξκνζηεί ζε δηαθνξεηηθνχ κεγέζνπο δάπεδα, αιιά θαη ζηηο δηαθνζκεηηθέο πξνηηκήζεηο ηνπ «ηδηνθηήηε» ν νπνίνο επηιέγεη ην κέγεζνο ησλ πιαθηδίσλ. Έηζη ε λέα δηαδηθαζία κπνξεί λα είλαη:

26 26 γηα ςεθηδσηφ :α :β :ρ επαλάιαβε :ρ [ γξακκή :α :β θαη_κεηαθ :α :β] ηέινο Ζ αμηνπνίεζε ησλ κεηαβνιέσλ γηα ηε κειέηε ηεο ζπκπεξηθνξάο ηεο δηαδηθαζίαο «ςεθηδσηφ» είλαη επηβεβιεκέλε, αθνχ είλαη ν κνλαδηθφο ηξφπνο λα κειεηεζνχλ ηαπηφρξνλα νη ηξεηο παξάκεηξνη ηεο δηαδηθαζίαο. Με ηε βνήζεηα ησλ κεηαβνιέσλ ν πξνγξακκαηηζκφο ηνπ ςεθηδσηνχ απνθηά κηα παηγληψδε ρξνηά θαη πξνζθέξεη, ζηνπο καζεηέο, πνιιαπιά ζρήκαηα σο απνηέιεζκα. Έλα απφ ηα ςεθηδσηά πνπ κπνξεί λα παξαρζεί απφ ηελ παξαπάλσ δηαδηθαζία είλαη:

27 27 Δπεθηάζεηο Βαζηθή επέθηαζε ηνπ ζελαξίνπ κπνξεί λα είλαη ε αιιαγή ηνπ δνκηθνχ ζηνηρείνπ ηνπ ςεθηδσηνχ (ηξηγψλνπ) κε θάπνην άιιν γλσζηφ ζρήκα. Απηή ε επέθηαζε αλαδεηθλχεη ηελ αμία ηνπ ηκεκαηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ θαη παξέρεη λέα αθφξκεζε γηα δεκηνπξγία απφ ηνπο καζεηέο. Αλ π.ρ. ην δνκηθφ ζρήκα είλαη ην ηεηξάγσλν : Πνηα ζα είλαη ε εθηηκψκελε κνξθή ηνπ ςεθηδσηνχ; Πνηα δηαδηθαζία πξέπεη λα κεηαβιεζεί ψζηε λα «παξάγεηαη» ην ζσζηφ ζρήκα; Ση αιιαγέο πξέπεη λα γίλνπλ ζηηο δηαδηθαζίεο κεηαηφπηζεο ηεο ρειψλαο ψζηε ηα πιαθίδηα λα παξακέλνπλ ην έλα δίπια ζην άιιν; Άιιεο επεθηάζεηο πνπ κπνξνχλ λα δεηεζνχλ θαη σο αλεμάξηεηεο δξαζηεξηφηεηεο είλαη: Α) Σν ςεθηδσηφ λα θαηαιακβάλεη νιφθιεξν ην δάπεδν δίλνληαο θαηάιιειε αξρηθή ζέζε ζηε ρειψλα Β) Σν ςεθηδσηφ πεξηκεηξηθά λα είλαη «θιεηζηφ» δειαδή λα πεξηθιείεηαη απφ επζείεο γξακκέο Γ) Να είλαη δπλαηή ε παξακεηξηθή επηινγή ζρήκαηνο πιαθηδίνπ (π.ρ. ηεηξάγσλν) Παξαηεξήζεηο Σν παξαπάλσ ζελάξην δελ εζηίαζε ζηηο εληνιέο πνπ πεξηέρνληαη ζηα επηκέξνπο πξνζρεδηαζκέλα πξνγξάκκαηα. ηφρνο είλαη λα ρξεζηκνπνηεζνχλ κε πξνζηηφ ηξφπν ζην «ςεθηδσηφ» ρσξίο λα είλαη απαξαίηεηε ε γλψζε π.ρ. ππνινγηζκνχ ηνπ χςνπο ηνπ ηξηγψλνπ. Παξφια απηά επεθηείλνληαο ηηο γλσζηηθέο πεξηνρέο ηνπ ζελαξίνπ είλαη δπλαηφ λα δηεξεπλεζεί καζεκαηηθά πιένλ ε κεηαθίλεζε ηεο ρειψλαο, είηε πξνο ην επφκελν πιαθίδην, είηε πξνο έλα νπνηνδήπνηε ζεκείν ηνπ δαπέδνπ ζρεηηθφ κε ζρεδηαζκέλν ςεθηδσηφ.

28 28 3. Υεισλφθνζκνο 2: Ο Υεισλφθνζκνο θαη ε Κεξήζξα Δκπιεθφκελεο Γλσζηηθέο Πεξηνρέο Πιεξνθνξηθή: Γνκή επαλάιεςεο, δνκή αθνινπζίαο Δηζαγσγή ην παξαθάησ εθπαηδεπηηθφ ζελάξην πξνζεγγίδεηαη ε έλλνηα ηεο «Δπαλαιεπηηθήο δνκήο» θαηά ηελ εηζαγσγή ησλ καζεηψλ ζε αιγνξηζκηθέο θαη πξνγξακκαηηζηηθέο δνκέο. Ξεθηλά επηιχλνληαο έλα πξφβιεκα κε «αθνινπζηαθφ» ηξφπν, αλαδεηά ζηε ζπλέρεηα ιχζε κέζσ επαλαιεπηηθψλ δνκψλ θαη ηέινο αμηνπνηεί ηε δνκή ηεο επαλάιεςεο ζηελ απνηχπσζε ζχλζεησλ θαηαζθεπψλ. Γηδαθηηθνί ζηφρνη Οη καζεηέο κεηά ην ηέινο ηνπ ζελαξίνπ ζα κπνξνχλ: Να αλαγλσξίδνπλ κηα αθνινπζία πξνγξακκαηηζηηθψλ εληνιψλ Να κεηαηξέπνπλ κηα επαλαιακβαλφκελε αθνινπζία εληνιψλ ζε επαλαιεπηηθή δνκή Να δηαθξίλνπλ πφηε κηα επαλαιεπηηθή δνκή είλαη αλαγθαία, πφηε ρξήζηκε θαη πφηε ππεξβνιηθή Να αλαπαξηζηνχλ ηα θξπθά βήκαηα πνπ πξαγκαηνπνηνχληαη θαηά ηελ εθηέιεζε κηαο επαλάιεςεο Να κπνξνχλ λα αλαιχνπλ έλα πξφβιεκα ζε επηκέξνπο ελέξγεηεο δνκέο πκβαηφηεηα κε ην αλαιπηηθφ πξφγξακκα Σν παξφλ εθπαηδεπηηθφ ζελάξην αλαθέξεηαη ζηελ έλλνηα ηεο «Γνκήο Δπαλάιεςεο» φπσο πξνζδηνξίδεηαη ζην αλαιπηηθφ πξφγξακκα ηνπ καζήκαηνο ηεο Πιεξνθνξηθήο θαη κπνξεί λα αμηνπνηεζεί ζηελ Σ Γεκνηηθνχ, ζηελ Γ Γπκλαζίνπ θαη ζηελ Γ Λπθείνπ. Οξγάλσζε δηδαζθαιίαο θαη απαηηνχκελε πιηθνηερληθή ππνδνκή Κνηλσληθή ελνξρήζηξσζε ηεο ηάμεο: Οκάδεο 2-3 καζεηψλ κπξνζηά ζε θάζε Ζ/Τ πδήηεζε θαη ζπλεξγαζία κέζα ζηελ νκάδα. Δμνπιηζκφο: Δθπαηδεπηηθφ ινγηζκηθφ «Υεισλφθνζκνο» - Μηθξφθνζκνο «Δπαλάιεςε»

29 29 Πξναηξεηηθά: Βηληενπξνβνιέαο γηα ηελ άκεζε θαη ζπγρξνληζκέλε εηζαγσγή φιεο ηεο ηάμεο ζηηο δξαζηεξηφηεηεο θαζψο θαη ηελ πξνβνιή ησλ απνηειεζκάησλ ησλ νκάδσλ Πξναηξεηηθά: Φχιια εξγαζίαο γηα ηελ δηαηχπσζε εθηηκήζεσλ θαη ηελ απνηχπσζε ησλ απνηειεζκάησλ. Δλαιιαθηηθά κπνξεί λα γίλνληαη νιηγφιεπηεο ζπδεηήζεηο ζηελ ηάμε κε θαηαηγηζκφ ηδεψλ. Γηάξθεηα Ζ δηάξθεηα πινπνίεζεο ηνπ ζελαξίνπ εθηηκάηαη λα είλαη 4-5 δηδαθηηθέο ψξεο. Αλ θαη ην ζελάξην πεξηγξάθεηαη ζεηξηαθά ζε θάζεηο, ν εθπαηδεπηηθφο κπνξεί λα παξαιείςεη ή λα επεθηείλεη θάπνην θνκκάηη, αλάινγα κε ηηο πξνεγνχκελεο γλψζεηο, κε ην δηαζέζηκν ρξφλν θαη ην γλσζηηθφ επίπεδν ηεο ηάμεο. Φάζεηο ελαξίνπ Φάζε Α Καηή ηελ θάζε απηή νη καζεηέο πεηξακαηίδνληαη κε απιέο εληνιέο πξνο ηε ρειψλα («κπξνζηά», «δεμηά», «αξηζηεξά») θαη πξνζπαζνχλ λα ζρεκαηίζνπλ έλα εμάγσλν. Γεκηνπξγνχλ αθνινπζίεο εληνιψλ ηηο νπνίεο θαη εθηεινχλ ζεηξηαθά. Δθηηκψκελνο ρξφλνο: 1 δηδαθηηθή ψξα Φάζε Β Οη καζεηέο αλαγλσξίδνπλ ηελ πνιιαπιή ρξήζε ίδησλ εληνιψλ θαη εηζάγεηαη ε λέα δνκή, «ε επαλάιεςε», κε ζθνπφ ηε βειηίσζε ηεο αθνινπζίαο εληνιψλ πνπ δεκηνχξγεζαλ ζηελ πξψηε θάζε. Δθηηκψκελνο ρξφλνο: 1 δηδαθηηθή ψξα Φάζε Γ Αλαδεηθλχνληαη κέζα απφ ζπδήηεζε νη πεξηνξηζκνί πνπ ππάξρνπλ κε ηε ρξήζε κηαο απιήο δνκήο επαλάιεςεο (Φάζε Β ) θαη εηζάγεηαη ε έλλνηα ηεο παξακεηξνπνίεζεο ηνπ εμαγψλνπ (ηνπ πξνγξάκκαηνο) κε ζθνπφ λα κπνξνχλ λα θαηαζθεπαζηνχλ εμάγσλα δηαθνξεηηθνχ κεγέζνπο. Δθηηκψκελνο ρξφλνο: 1 δηδαθηηθή ψξα Φάζε Γ Καηά ηε θάζε απηή γίλεηαη απφ ηνπο καζεηέο δηεξεπλεηηθή εθαξκνγή ηεο παξακεηξνπνηεκέλεο δνκήο επαλάιεςεο κε ζθνπφ ηελ θαηαζθεπή ζχλζεησλ ζρεκάησλ φπσο

30 30 ηνπ γλσζηνχ ζρήκαηνο ηεο θεξήζξαο ή ζρεκάησλ ηχπνπ ηζηνχ αξάρλεο. Δθηηκψκελνο ρξφλνο: 1-2 δηδαθηηθέο ψξεο Τινπνίεζε Γηεξεχλεζεο Φάζε Α Με ηε ρξήζε ησλ εληνιψλ «κπξνζηά» ή «κ», «δεμηά» ή «δ», «αξηζηεξά» ή «α», νη καζεηέο πξνζπαζνχλ λα νδεγήζνπλ ηε ρειψλα ζε κηα εμαγσληθή θιεηζηή πνξεία. Δδψ κπνξνχλ λα δηαηππσζνχλ δηαθνξεηηθέο ιχζεηο πνπ έρνπλ δηαθνξεηηθφ κήθνο θαη δηαθνξεηηθέο γσλίεο ζηξέςεο ηεο ρειψλαο. ε θάζε πεξίπησζε νη καζεηέο θαινχληαη πξψηα λα ζπδεηήζνπλ ζηελ νκάδα θαη λα εθηηκήζνπλ πξνο πνηα δηεχζπλζε πξέπεη λα ζηξίςεη ε ρειψλα κε πνηα γσλία θαη πφζεο θηλήζεηο πξέπεη λα θάλεη, ψζηε ην ζρήκα λα θιείζεη θαη λα επαλέξζεη ε ρειψλα ζην αξρηθφ ζεκείν. Σηο εθηηκήζεηο απηέο κπνξνχλ λα ηηο θαηαγξάςνπλ ζην ραξηί ή λα ηηο ζπδεηήζνπλ ζηελ ηάμε. ηε ζπλέρεηα γξάθνπλ θαη εθηεινχλ κε ηε ζεηξά ηηο εληνιέο, παξαηεξνχλ ηα απνηειέζκαηα θαη πεηξακαηίδνληαη κε ηηο ηηκέο πνπ δίλνπλ ζηηο εληνιέο. ηαλ πιένλ είλαη βέβαηνη γηα ηελ ιχζε πνπ έδσζαλ «θιείλνπλ» ηελ αθνινπζία ζε έλα φλνκα ηεο επηινγήο ηνπο (δηαδηθαζία) θαη δνθηκάδνπλ ηελ θαηαζθεπή ηνπ εμαγψλνπ κε ηελ θιήζε ηνπ νλφκαηνο (ηεο δηαδηθαζίαο). Σέινο ζπδεηνχλ ηα πιενλεθηήκαηα θαη κεηνλεθηήκαηα ηεο εθηέιεζεο κηαο αθνινπζίαο εληνιψλ εληφο θαη εθηφο δηαδηθαζίαο Δπηκέξνπο δηδαθηηθνί ζηφρνη: Οη καζεηέο κεηά ην ηέινο ηεο θάζεο απηήο αλακέλεηαη: Να κπνξνχλ λα ζρεκαηίζνπλ κηα αθνινπζία εληνιψλ πνπ παξέρεη ζπγθεθξηκέλν θαη γλσζηφ απνηέιεζκα (εμάγσλν) Να κπνξνχλ λα αλαγλσξίδνπλ ηελ αξρή θαη ην ηέινο κηα αθνινπζίαο εληνιψλ Να δηαηππψλνπλ εθηηκήζεηο γηα ην απνηέιεζκα κηαο αθνινπζίαο εληνιψλ φηαλ απηή δελ εθηειείηαη νιφθιεξε ή φηαλ γίλνληαη αιιαγέο ζε έλα απφ ηα βήκαηα (εληνιή) Να κπνξνχλ λα κεηαηξέπνπλ κηα αθνινπζία εληνιψλ ζε κηα δηαδηθαζία Δλδεηθηηθή ιχζε γηα ην εμάγσλν:

31 31 γηα εμάγσλν κπξνζηά 100 δεμηά 60 κπξνζηά 100 δεμηά 60 κπξνζηά 100 δεμηά 60 κπξνζηά 100 δεμηά 60 κπξνζηά 100 δεμηά 60 κπξνζηά 100 δεμηά 60 ηέινο Φάζε Β Εεηείηαη απφ ηνπο καζεηέο λα αλαγλσξίζνπλ κηα ή πεξηζζφηεξεο εληνιέο πνπ επαλαιακβάλνληαη ζηελ δηαδηθαζία πνπ θαηαζθεχαζαλ. Ζ ρξήζε κηαο θαηλνχξγηαο δνκήο ηεο «Δπαλάιεςεο» δίλεηαη σο ιχζε δηεπθφιπλζε ζηνπο καζεηέο. Πξφθεηηαη γηα κηα «απηνκαηνπνηεκέλε» αθνινπζία εληνιψλ πνπ έρεη κεηαηξαπεί ζε «Δπαλάιεςε». Ζ ιχζε δίλεηαη «ραιαζκέλε» ρσξίο λα έρεη ην ζσζηφ αξηζκφ επαλαιήςεσλ θαη ρσξίο λα έρεη ηε ζσζηή γσλία ζηξέςεο ηεο ρειψλαο. Οη καζεηέο θαινχληαη λα επέκβνπλ ζηνλ θψδηθα ηεο επαλάιεςεο θαη λα ηνλ δηνξζψζνπλ ψζηε ην απνηέιεζκα λα είλαη ην γλψξηκν πιένλ εμάγσλν. Δπηκέξνπο δηδαθηηθνί ζηφρνη Μεηά ην ηέινο ηεο θάζεο, νη καζεηέο : Θα κπνξνχλ λα αλαγλσξίδνπλ ηα επαλαιακβαλφκελα ηκήκαηα (εληνιέο) κηαο αθνινπζίαο εληνιψλ.

32 32 Θα κπνξνχλ λα κεηαηξέπνπλ κηα επαλαιακβαλφκελε αθνινπζία ζε δνκή επαλάιεςεο Θα κπνξνχλ λα αλαγλσξίδνπλ θαη λα πξνζδηνξίδνπλ ην ξφιν ηνπ αξηζκνχ ησλ επαλαιήςεσλ Θα κπνξνχλ λα πξνζδηνξίδνπλ ηελ αξρή θαη ην ηέινο κηαο επαλάιεςεο Δλδεηθηηθή ιχζε γηα ηελ επαλάιεςε: γηα απηνκ_εμάγσλν επαλάιαβε 6 [κ 100 δ 60] ηέινο Φάζε Γ ηε ζπλέρεηα ζηε θάζε απηή πξαγκαηνπνηείηαη ζπδήηεζε γηα ηηο δπλαηφηεηεο πνπ έρεη ε ρειψλα κε ηελ εθηέιεζε ηεο πξνεγνχκελεο δηαδηθαζίαο. Δίλαη εχθνια θαηαλνεηφ φηη ε ρειψλα δελ κπνξεί λα ζρεκαηίζεη ηίπνηα πεξηζζφηεξν απφ έλα ζπγθεθξηκέλν εμάγσλν. Γίλεηαη ζηνπο καζεηέο ε αθφινπζε δηαδηθαζία θαη ε αληίζηνηρε εληνιή θιήζεο ηεο: γηα απηνκ_εμάγσλν2 :α :β επαλάιαβε 6 [κ :α δ :β] ηέινο απηνκ_εμάγσλν Οη καζεηέο εθηεινχλ ην πξφγξακκα θαη παξαηεξνχλ ηελ πνξεία ηεο ρειψλαο:

33 33 Παξαηεξνχλ φηη ην εμάγσλν δελ είλαη πιένλ εμάγσλν αιιά ηξίγσλν. Παξφιν πνπ νη εληνιέο πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ θαίλεηαη λα είλαη ίδηεο κε απηέο ηνπ εμαγψλνπ ην ζρήκα ηειηθά είλαη δηαθνξεηηθφ. Σψξα νη καζεηέο πξέπεη λα αμηνπνηήζνπλ ηηο δπλαηφηεηεο δπλακηθνχ ρεηξηζκνχ πνπ παξέρεη ν κηθξφθνζκνο γηα λα δηεξεπλήζνπλ ην πξφβιεκα. Υξεζηκνπνηνχλ ηνπο κεηαβνιείο (θάλνληαο θιηθ ζην ίρλνο ηεο ρειψλαο) θαη πεηξακαηίδνληαη κε ηηο ηηκέο ηνπο. Δληνπίδνπλ ηηο ηηκέο ησλ κεηαβνιέσλ πνπ αληηζηνηρνχλ ζην εμάγσλν θαη ηηο θαηαρσξνχλ ζηελ θιήζε ηεο δηαδηθαζίαο γηα λα επαιεζεχζνπλ ην απνηέιεζκα. πγθξίλνπλ ηηο ηηκέο ησλ κεηαβνιέσλ κε ηε ρξήζε ησλ α,β ζηε δηαδηθαζία θαη αλαθαιχπηνπλ ην ξφιν ησλ παξακέηξσλ α,β. Σέινο ζπδεηνχλ ηηο δπλαηφηεηεο πνπ ηνπο πξνζθέξεη απηφο ν ηξφπνο πξνγξακκαηηζκνχ ηφζν ζηελ εθηέιεζε ηεο επαλάιεςεο φζν θαη ζην ηειηθφ απνηέιεζκα. Δπηκέξνπο δηδαθηηθνί ζηφρνη: Οη καζεηέο ηειεηψλνληαο ηε θάζε απηή : Θα κπνξνχλ λα αλαγλσξίδνπλ ην ξφιν κηαο παξακέηξνπ ζην ηειηθφ απνηέιεζκα Θα κπνξνχλ λα θάλνπλ εθηηκήζεηο γηα ηα ζρήκαηα πνπ κπνξνχλ λα δεκηνπξγεζνχλ κε ηελ παξακεηξνπνίεζε ηεο επαλάιεςεο Θα κπνξνχλ λα παξακεηξνπνηνχλ κηα δηαδηθαζία Θα κπνξνχλ λα εθηηκνχλ ηα απνηειέζκαηα κηαο δηαδηθαζίαο φηαλ νη παξάκεηξνη θηλνχληαη εθηφο νξίσλ.

34 34 Φάζε Γ Δπηκέξνπο δηδαθηηθνί ζηφρνη Μεηά ην πέξαο ησλ ζεκάησλ ηεο θάζεο απηήο νη καζεηέο: Θα κπνξνχλ λα θάλνπλ εθηηκήζεηο γηα ηα απνηειέζκαηα κηαο εκθσιεπκέλεο επαλάιεςεο Θα κπνξνχλ λα αλαγλσξίδνπλ ηε ρξήζε θαη ην ζθνπφ κηαο εκθσιεπκέλεο επαλάιεςεο Θα κπνξνχλ λα θαηαλννχλ ηε ζεκαζία ηνπ πιήζνπο ησλ επαλαιήςεσλ Θα κπνξνχλ λα δηαθξίλνπλ ηα φξηα κεηαμχ «εζσηεξηθήο» θαη εμσηεξηθήο επαλάιεςεο 1 ν ζέκα κειέηεο- εθαξκνγήο ην ζέκα απηφ νη καζεηέο θαινχληαη λα αμηνπνηήζνπλ ηελ παξακεηξνπνηεκέλε επαλάιεςε πνπ έθηηαμαλ, γηα λα θαηαζθεπάζνπλ έλα γλσζηφ ζρήκα πνπ απνηειείηαη απφ ελσκέλα εμάγσλα: κηα θεξήζξα. Οη καζεηέο μεθηλνχλ κε ην πξφγξακκα: γηα θεξήζξα :α :β επαλάιαβε :β [απηνκ_εμάγσλν2 :α] ηέινο γηα απηνκ_εμάγσλν3 :α επαλάιαβε 6 [κ :α δ 60] ηέινο Δθηεινχλ ηε δηαδηθαζία θεξήζξα ( πρ θεξήζξα 100 3) θαη πεηξακαηίδνληαη ρξεζηκνπνηψληαο ηνπο κεηαβνιείο. Οη καζεηέο : α) Γλσξίδνπλ απφ ηελ πξνεγνχκελε θάζε φηη ην «απηφκ_εμάγσλν» θηηάρλεη ζίγνπξα έλα εμάγσλν.

35 35 β) Κάλνπλ εθηηκήζεηο γηα ηελ ζπκπεξηθνξά ηεο ρειψλαο θαηά ηελ επαλάιεςε ηεο δηαδηθαζίαο «απηνκ_εμάγσλν». γ) Παξαηεξνχλ ην απνηέιεζκα θαη ην ζπγθξίλνπλ κε ηηο εθηηκήζεηο ηνπο. Πξνζπαζνχλ λα αηηηνινγήζνπλ ηελ πηζαλφλ κε αλακελφκελε ζπκπεξηθνξά ηεο ρειψλαο ( ε ρειψλα θαίλεηαη λα ζρεκαηίδεη έλα θαη κνλαδηθφ εμάγσλν). δ) Πεηξακαηίδνληαη ρξεζηκνπνηψληαο ηνπο κεηαβνιείο θαη επηβεβαηψλνπλ φηη ην ζρήκα παξακέλεη έλα κνλαδηθφ εμάγσλν. ε) πδεηνχλ θαη θάλνπλ εθηηκήζεηο γηα ηηο αιιαγέο πνπ πξέπεη λα γίλνπλ ψζηε λα ζρεκαηηζηνχλ πνιιαπιά εμάγσλα. ζη) Σειηθά επεκβαίλνπλ ζηελ δηαδηθαζία «θεξήζξα» πξνζζέηνληαο κηα αθφκα νδεγία κέζα ζηελ επαλάιεςε, ψζηε ε ρειψλα λα αιιάδεη θαηεχζπλζε. Δλδεηθηηθή ιχζε γηα ηελ θεξήζξα: γηα θεξήζξα :α :β επαλάιαβε :β [απηνκ_εμάγσλν3 :α κ :α δ -60] ηέινο Καη ην απνηέιεζκα ηεο «θεξήζξαο»:

36 36 Ζ νδεγία «κ :α δ -60» δελ απνηειεί ηελ κφλε ιχζε. Δπηπξφζζεηα νη καζεηέο πξνθεηκέλνπ λα δσγξαθίζνπλ ηελ θεξήζξα δνθηκάδνπλ δηαθνξεηηθέο εληνιέο θαη ηηο ηνπνζεηνχλ ζε δηαθνξεηηθά ζεκεία ηεο επαλάιεςεο ζηελ δηαδηθαζία «θεξήζξα». ε θάζε πεξίπησζε ρξεζηκνπνηνχλ ηνπο κεηαβνιείο γηα λα δνθηκάζνπλ δπλακηθά ηε λέα δηαδηθαζία. Με απηφ ηνλ ηξφπν κπνξνχλ λα δεκηνπξγεζνχλ δηαθνξεηηθά ζρήκαηα πνπ κπνξεί λα «πιεζηάδνπλ» ην επηζπκεηφ θαη λα παξέρνπλ κηα πνιχ θαιή βάζε γηα πεηξακαηηζκφ. Γηα παξάδεηγκα, ζε έλαλ πξψην πεηξακαηηζκφ κπνξεί λα ππνζέζνπλ φηη αξθεί κηα ζηξνθή θάζε θνξά ψζηε ην επφκελν εμάγσλν λα ζρεκαηίδεηαη δίπια ζην πξνεγνχκελν. Απηφ νδεγεί ζην παξαθάησ ζρήκα: 2 ν Θέκα κειέηεο εθαξκνγήο ε απηφ ην ζέκα κειέηεο νη καζεηέο ζα έξζνπλ αληηκέησπνη κε έλα λέν θαη απξνζδηφξηζην ζρήκα πνπ κπνξεί λα θαηαζθεπαζηεί κε ηηο γλψζεηο πνπ απφθηεζαλ θαη κπνξεί λα ηζρπξνπνηήζεη ηνπο δηδαθηηθνχο ζηφρνπο ησλ πξνεγνχκελσλ θάζεσλ. Σν απνηέιεζκα εδψ αλ θαη κπνξεί λα εθηηκεζεί απφ ηνλ δηδάζθνληα, δελ είλαη πξνθαζνξηζκέλν θαη αθήλεη ηνλ καζεηή ειεχζεξν ζηνλ πεηξακαηηζκφ θαη ηελ θαηαζθεπή λέσλ ζρεκάησλ δηθήο ηνπ έκπλεπζεο. Χο βάζε ρξεζηκνπνηείηαη ε παξαθάησ δηαδηθαζία: γηα άγλσζην :α :β :γ επαλάιαβε :β [επαλάιαβε 6 [κ :α δ :γ] θηηάμε "α :α-5] ηέινο

37 37 Οη καζεηέο θάλνπλ εθηηκήζεηο, θαινχλ ηελ δηαδηθαζία (π.ρ. «άγλσζην ») θαη ρξεζηκνπνηνχλ ηνπο κεηαβνιείο γηα λα πξνζδηνξίζνπλ ηε ζπκπεξηθνξά ησλ κεηαβιεηψλπαξακέηξσλ θαη ησλ εθηεινχκελσλ επαλαιήςεσλ. Σν λέν ζηνηρείν εθαξκνγήο εδψ, είλαη ε κεηαβνιή κηαο παξακέηξνπ («α») κέζα ζηελ ίδηα ηελ επαλάιεςε. Σα παξαθάησ απνηειέζκαηα είλαη ελδεηθηηθά:

38 38 4. Υεισλφθνζκνο 3: Φσλάδνληαο ην φλνκά κνπ Δκπιεθφκελεο Γλσζηηθέο Πεξηνρέο Πιεξνθνξηθή: Γνκή Δπαλάιεςεο, πξνγξακκαηηζκφο κε δηαδηθαζίεο, έλλνηα ηεο Αλαδξνκήο πκβαηφηεηα κε ην αλαιπηηθφ πξφγξακκα Σν παξφλ εθπαηδεπηηθφ ζελάξην αλαθέξεηαη ζηελ έλλνηα ηεο «Αλαδξνκήο». Ζ έλλνηα απηή δελ απνηειεί μερσξηζηή πξνγξακκαηηζηηθή δνκή αιιά ζχκθσλα κε ην βηβιίν ηεο Γ Λπθείνπ παξνπζηάδεηαη σο ελαιιαθηηθή ιχζε γηα πξνβιήκαηα πνπ απαηηνχλ επαλαιεπηηθέο δνκέο. Ζ «Αλαδξνκή» σο επέθηαζε ηεο ελφηεηαο «Δπαλάιεςεο», πξνηείλεηαη λα αμηνπνηεζεί ζηελ Γ Γπκλαζίνπ θαη ζηελ Γ Λπθείνπ. Δηζαγσγή Ζ έλλνηα ηεο «Αλαδξνκήο» ζην παξφλ ζελάξην, πξνζεγγίδεηαη κέζσ ηεο επίιπζεο ελφο πξαγκαηηθνχ ζρεδηαζηηθνχ πξνβιήκαηνο Οη καζεηέο αξρηθά ρξεζηκνπνηψληαο κηα πξνζρεδηαζκέλε αλαδξνκηθή δηαδηθαζία ζρεκαηίδνπλ ηε γλσζηή κνξθή κηαο πεηαινχδαο κέζσ ηεο νπνίαο δηεξεπλνχλ ηελ έλλνηα ηεο αλαδξνκήο. Σειηθά πξνρσξνχλ ζε πην ζχλζεηα ζρήκαηα-πξνβιήκαηα, φπνπ θαη εθαξκφδνπλ αλαδξνκηθή δνκή γηα ηελ επίιπζή ηνπο. Γηδαθηηθνί ζηφρνη Οη καζεηέο κεηά ην ηέινο ηνπ ζελαξίνπ ζα κπνξνχλ: Να αλαγλσξίδνπλ ηε ρξήζε αλαδξνκήο ζε έλα πξφγξακκα Να πξνζδηνξίδνπλ ηε ζπλζήθε ηέινπο ηεο αλαδξνκήο Να ζπγθξίλνπλ κηα δνκή επαλάιεςεο κε κηα δνκή αλαδξνκήο Να αλαγλσξίδνπλ ηελ αλάγθε ρξήζεο ηεο δνκήο αλαδξνκήο Οξγάλσζε δηδαζθαιίαο θαη απαηηνχκελε πιηθνηερληθή ππνδνκή Κνηλσληθή ελνξρήζηξσζε ηεο ηάμεο: Οκάδεο 2-3 καζεηψλ κπξνζηά ζε θάζε Ζ/Τ Δμνπιηζκφο: Δθπαηδεπηηθφ ινγηζκηθφ «Υεισλφθνζκνο» - Μηθξφθνζκνο «Αλαδξνκή- Δπαλάιεςε» Πξναηξεηηθά: Βηληενπξνβνιέαο γηα ηελ άκεζε θαη ζπγρξνληζκέλε εηζαγσγή φιεο ηεο ηάμεο ζηηο δξαζηεξηφηεηεο θαζψο θαη ηελ πξνβνιή ησλ απνηειεζκάησλ ησλ νκάδσλ

39 39 Πξναηξεηηθά: Φχιια εξγαζίαο γηα ηελ δηαηχπσζε εθηηκήζεσλ θαη ηελ απνηχπσζε ησλ απνηειεζκάησλ. Δλαιιαθηηθά κπνξεί λα γίλνληαη νιηγφιεπηεο ζπδεηήζεηο ζηελ ηάμε κε θαηαηγηζκφ ηδεψλ. Γηάξθεηα Ζ δηάξθεηα πινπνίεζεο ηνπ ζελαξίνπ εθηηκάηαη φηη είλαη 2-3 δηδαθηηθέο ψξεο. Αλ νη καζεηέο δελ έρνπλ αζρνιεζεί εθηελψο κε ηε δνκή επαλάιεςεο, ηφηε ε δηάξθεηα κπνξεί λα επεθηαζεί θαηά 1 ψξα ψζηε λα εμεηαζηεί ζε κεγαιχηεξν βαζκφ ε «επαλάιεςε». Φάζεηο Τινπνίεζεο Φάζε Α Καηή ηελ θάζε απηή δίλεηαη ζηνπο καζεηέο πξνο δηεξεχλεζε ε παξαθάησ δηαδηθαζία: γηα αλαδξα :α :β αλ :α < 1 [ζηακαηεζε] κ 10 δ :β αλαδξα :α - 1 :β - 1 ηέινο Ζ δηαδηθαζία εθηειείηαη κε ελδεηθηηθέο ηηκέο: «αλαδξα 30 13» νπφηε θαη ζρεκαηίδεηαη ην ζρήκα:

40 40 Οη καζεηέο μεθηλνχλ ηε δηεξεχλεζε ρξεζηκνπνηψληαο ηνπο κεηαβνιείο νη νπνίνη αληηπξνζσπεχνπλ ηηο παξακέηξνπο «α», «β». χξνληαο ηνπο νιηζζεηέο κεηαβάιινπλ δπλακηθά ηελ θιήζε ηεο δηαδηθαζίαο θαη ηαπηφρξνλα παξαηεξνχλ ην απνηέιεζκα ζηνλ θακβά. Αλ θαη ν ηξφπνο ρξήζεο ηεο δηαδηθαζίαο είλαη θαηλνχξγηνο γηα ηνπο καζεηέο, ε απιφηεηα ηνπ πξνγξάκκαηνο ζε ζπλδπαζκφ κε ηελ δπλακηθή αλαπαξάζηαζε πνπ παξέρεη ν ρεισλφθνζκνο, θάλνπλ εχθνιν ηνλ πξνζδηνξηζκφ ηεο ξνήο θαη ησλ βεκάησλ ηνπ πξνγξάκκαηνο. Με ηε βνήζεηα ησλ κεηαβνιέσλ δεκηνπξγείηαη έλα κεγάιν εχξνο ζρεκάησλ μεθηλψληαο απφ θακπχιεο γξακκέο θαη θαηαιήγνληαο ζε ζπεηξνεηδείο κνξθέο. Δλδεηθηηθά ζρήκαηα πνπ δεκηνπξγνχληαη απφ ηελ αλαδξνκή κε ηε ρξήζε ησλ κεηαβνιέσλ: Γηα α=60, β=13

41 41 Γηα α=56, β=45 Οη καζεηέο θαινχληαη : Να αλαγλσξίζνπλ ην ξφιν ησλ παξακέηξσλ α.β ζην ζρεδηαζηηθφ απνηέιεζκα Να εληνπίζνπλ ην είδνο ησλ αιιαγψλ πνπ πξνθαινχληαη ζε θάζε θιήζε ηεο «αλαδξα» Να θάλνπλ ππνζέζεηο γηα ην ηειηθφ ζρήκα πνπ ζα πξνθχςεη γηα θάπνην δεχγνο ηηκψλ α,β Να εληνπίζνπλ ηηο θχξηεο δηαθνξέο πνπ εκθαλίδνπλ ηα ζρήκαηα πνπ δεκηνπξγνχληαη απφ αθξαίεο ηηκέο α,β ησλ κεηαβνιέσλ. Να εληνπίζνπλ αλαινγίεο-νκνηφηεηεο κε ηε αληίζηνηρε ρξήζε κηαο επαλαιεπηηθήο δηαδηθαζίαο Δπηκέξνπο δηδαθηηθνί ζηφρνη Μεηά ην ηέινο ηεο δηεξεχλεζεο νη καζεηέο ζα έρνπλ ηε δπλαηφηεηα: Να πεξηγξάθνπλ ζε βήκαηα ηε ξνή εθηέιεζεο ησλ εληνιψλ κηαο αλαδξνκήο Να δηαηππψλνπλ ππνζέζεηο γηα ηηο αιιαγέο πνπ πξνθαινχληαη ζηε ρειψλα (ζηελ πνξεία ηεο) θαηά ηελ ζπλερή επαλάθιεζε ηεο ίδηαο δηαδηθαζίαο Να αλαγλσξίδνπλ ηε ζπλζήθε ηεξκαηηζκνχ κηαο αλαδξνκηθήο δηαδηθαζίαο Φάζε Β

42 42 ηελ πξνεγνχκελε θάζε νη καζεηέο πεηξακαηηδφκελνη κε ηνπο κεηαβνιείο δηαπίζησζαλ ην κεγάιν εχξνο ζρεκάησλ πνπ κπνξνχλ λα επηηχρνπλ κε ηε ρξήζε ελφο πνιχ κηθξνχ θαη απινχ πξνγξάκκαηνο. ε απηή ηε θάζε νη καζεηέο ρξεζηκνπνηνχλ ηελ αλαδξνκή γηα λα θαηαζθεπάζνπλ πην ζχλζεηα ζρήκαηα μεθηλψληαο απφ έλα γλσζηφ θαη απιφ γεσκεηξηθφ ζρήκα: ην εμάγσλν. Αξρηθά δίλεηαη πξνο δηεξεχλεζε ε δηαδηθαζία θαηαζθεπήο ελφο εμαγψλνπ. Οη καζεηέο αλαγλσξίδνπλ ηελ γλσζηή δνκή ηεο επαλάιεςεο, εθηεινχλ ηελ «εμαγ» θαη δηεξεπλνχλ ηε ρξήζε ηεο παξακέηξνπ «α» κε ηε βνήζεηα ησλ κεηαβνιέσλ. γηα εμαγ :α επαλάιαβε 6 [κ :α δ 60] ηέινο ηε ζπλέρεηα δίλεηαη κηα λέα δηαδηθαζία πνπ θάλεη ρξήζε ηεο αλαδξνκήο γηα πνιπ :α :β αλ :α < 1 [ζηακάηεζε] εμαγ :β πνιπ :α - 1 :β - 10 ηχπσζε :β ηέινο Οη καζεηέο θαινχληαη : Να αηηηνινγήζνπλ φηη πξφθεηηαη γηα αλαδξνκηθή δηαδηθαζία Να θάλνπλ ππνζέζεηο γηα ην ζρήκα πνπ ζα δεκηνπξγεί ε δηαδηθαζία Να αλαθαιχςνπλ ην ξφιν ησλ παξακέηξσλ «α» θαη «β» ζηελ θαηαζθεπή ηνπ ζρήκαηνο Καιψληαο ηελ δηαδηθαζία «πνιπ» κε αξρηθέο ηηκέο «πνιχ », νη καζεηέο ρξεζηκνπνηνχλ ηνπο κεηαβνιείο γηα λα δηεξεπλήζνπλ ηελ λέα αλαδξνκηθή δηαδηθαζία. Σν πξψην ζρήκα πνπ θαηαζθεπάδεηαη κνηάδεη κε πεηαινχδα:

43 43 Με ηε βνήζεηα ησλ κεηαβνιέσλ θαηαζθεπάδνληαη δηαθνξεηηθά ζρήκαηα, κε ραξαθηεξηζηηθά παξαδείγκαηα ηα παξαθάησ: Δξσηήζεηο πνπ αλαθχπηνπλ είλαη: Ση ξφιν δηαδξακαηίδεη ε θιήζε ηεο δηαδηθαζίαο «εμαγ»; Πσο «εμειίζζεηαη» ε θαηαζθεπή θαηά ηηο δηαδνρηθέο θιήζεηο ηεο δηαδηθαζίαο «πνιχ»; Πφηε ην ζρήκα απνθηά δχν ζθέιε (φπσο ζηελ πεηαινχδα); Πνηεο είλαη νη ειάρηζηεο ηηκέο α,β πνπ ζρεκαηίδνπλ ην βαζηθφ δνκηθφ γεσκεηξηθφ ζρήκα;

44 44 Γηα λα απαληήζνπλ ζηα παξαπάλσ εξσηήκαηα νη καζεηέο εθηφο απφ ηε ρξήζε ησλ κεηαβνιέσλ, έρνπλ ηε δπλαηφηεηα λα παξαηεξνχλ θαη λα ζπγθξίλνπλ ηηο ελδηάκεζεο ηηκέο ηεο «β» (θαη πξναηξεηηθά ηεο «α») κε ηε ρξήζε ηεο εληνιήο «ηχπσζε :β». Χο ηειηθή δξαζηεξηφηεηα δεηείηαη απφ ηνπο καζεηέο λα «ραιάζνπλ» ηε δηαδηθαζία «πνιπ» κε ζθνπφ λα θαηαζθεπάζνπλ κε ηελ βνήζεηα ηεο αλαδξνκήο ην δηθφ ηνπο κνλαδηθφ ζρήκα. Έηζη αιιάδνληαο ηηο ηηκέο θαηά ηελ θιήζε ηεο δηαδηθαζίαο ή πξνζζέηνληαο λέα βήκαηα γηα ηε ρειψλα (π.ρ. κ :β) ην απνηέιεζκα ζηνλ θακβά είλαη εληππσζηαθφ. Δπεθηείλνληαο ηηο δπλαηφηεηεο ηεο αλαδξνκήο, κπνξνχλ λα αιιάμνπλ ην δνκηθφ ζηνηρείν ησλ ζρεκάησλ βάδνληαο ζηε ζέζε ηνπ ην ηξίγσλν ή ην ηεηξάγσλν. Δλδεηθηηθά κπνξνχλ λα ζρεκαηηζηνχλ: Φάζε Γ ηε θάζε απηή νη καζεηέο αμηνπνηνχλ ηελ έλλνηα ηεο αλαδξνκήο φπσο απηή «αλαθαιχθηεθε» ζηηο πξνεγνχκελεο θάζεηο, κε ζθνπφ ην ζρεκαηηζκφ ελφο δέληξνπ. Πξφζζεηε βνήζεηα ζε απηφ ην ζεκείν κπνξεί δνζεί κέζα απφ ηελ ζπδήηεζε ζηελ ηάμε θαη ηελ θαηαγξαθή ησλ ραξαθηεξηζηηθψλ πνπ πξέπεη λα έρεη έλα «ξεαιηζηηθφ» δέληξν. ηα ραξαθηεξηζηηθά απηά πεξηιακβάλνληαη: Ζ ζχλζεζε ηνπ δέληξνπ απφ πνιιά ίδηα θιαδηά Ζ ζχλζεζε ελφο θιαδηνχ απφ ζπλερφκελνπο «θνξκνχο» κε ζηαζεξφ ή πξννδεπηηθά κεηνχκελν κήθνο Ζ ζρεκαηηθή αλαπαξάζηαζε ηνπ δέληξνπ ζε ραξηί θαη ε δηαπξαγκάηεπζε ησλ παξαπάλσ ραξαθηεξηζηηθψλ κέζα ζηελ νκάδα, κπνξεί λα «δηεπθνιχλεη» ηνπο καζεηέο ζην ζρεκαηηζκφ ηεο θαηάιιειεο αλαδξνκηθήο δηαδηθαζίαο. Ο θχξηνο δηδαθηηθφο ζηφρνο ζε απηή ηε θάζε είλαη ε ζπλδπαζκέλε ρξήζε απιψλ εληνιψλ θαη αλαδξνκήο γηα ηελ θαηαζθεπή ελφο πνιχπινθνπ ζρήκαηνο. Έηζη ε επηηπρία ζε απηήλ ηε θάζε δελ εμαξηάηαη απφ ην ζρεκαηηζκφ ελφο ηέιεηνπ θαη κνλαδηθνχ δέληξνπ. Κάζε ζρεκαηηζκφο πνπ αμηνπνηεί ηελ αλαδξνκή θαη πξνζεγγίδεη ηα ραξαθηεξηζηηθά ελφο δέληξνπ ζεσξείηαη απνδεθηφο.

45 45 Δλδεηθηηθή ιχζε πνπ ζεσξεί φηη ν ζρεκαηηζκφο ησλ θιαδηψλ ζηακαηά θάησ απφ έλα ειάρηζην φξην κήθνπο είλαη ε παξαθάησ: γηα δέληξν :α αλ :α < 4 [ζηακάηεζε] κ :α α 20 δέληξν :α*2/3 δ 40 δέληξν :α*2/3 α 20 π :α ηέινο ζβγ δέληξν 30 ηελ παξαπάλσ αλαδξνκηθή δηαδηθαζία ην κήθνο ησλ θιαδηψλ μεθηλά απφ ην 30 θαη κεηψλεηαη ζπλερψο θαηά 2/3 κέρξη λα γίλεη 4 νπφηε ζηακαηά ε ζρεδίαζε. Μηα πξφζζεηε δηεξεχλεζε πνπ ζα κπνξνχζε λα γίλεη κε ηελ ίδηα δηαδηθαζία αθνξά ζηελ δηαδνρηθή κείσζε ηνπ κήθνπο θαζψο θαη ζηελ ζπλζήθε ηεξκαηηζκνχ ηεο αλαδξνκήο. Έηζη, κε ηε δηαδηθαζία «δέληξν» κπνξνχκε λα έρνπκε ηα παξαθάησ ελδεηθηηθά απνηειέζκαηα:

46 46 5. EasyLogo 1: Δηζαγσγή ζην πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ ηεο EasyLogo Δθηηκψκελε δηάξθεηα: Μία δηδαθηηθή ψξα Έληαμε ζην πξφγξακκα ζπνπδψλ ην Πξφγξακκα πνπδψλ ηνπ Οινήκεξνπ Γεκνηηθνχ (ΦΔΚ 1139/ ) αλαθέξεηαη ν πξνγξακκαηηζκφο σο δηδαθηηθφ αληηθείκελν ζηελ Δ θαη Σ ηάμε ελψ πξνηείλνληαη logo-like πεξηβάιινληα. Απαηηνχκελε πιηθνηερληθή ππνδνκή Έλαο ππνινγηζηήο αλά δχν καζεηέο, κε εγθαηεζηεκέλν ην ινγηζκηθφ EasyLogo. Γηδαθηηθφ αληηθείκελν Αληηθείκελν ηνπ δηδαθηηθνχ ζελαξίνπ είλαη ε εμνηθείσζε ησλ καζεηψλ ηνπ Γεκνηηθνχ κε ην πεξηβάιινλ ηεο EasyLogo. Πξφηεξεο γλψζεηο θαη αλαπαξαζηάζεηο: Γεδνκέλνπ φηη νη καζεηέο ζα έξζνπλ ζε πξψηε επαθή κε ην ζπγθεθξηκέλν ινγηζκηθφ θαη ηνλ πξνγξακκαηηζκφ Ζ/Τ ζεσξνχκε φηη νη καζεηέο δελ δηαζέηνπλ πξφηεξεο ζρνιηθέο γλψζεηο. ην πιαίζην απηφ δελ είλαη αλαγθαίν λα γίλεη αλίρλεπζε ησλ αλαπαξαζηάζεσλ ησλ καζεηψλ. θνπφο θαη δηδαθηηθνί ζηφρνη θνπφο ηνπ ζελαξίνπ είλαη λα εηζαρζνχλ νη καζεηέο ζην πεξηβάιινλ ηεο γιψζζαο EasyLogo θαη λα δεκηνπξγήζνπλ ηα πξψηα ηνπο πξνγξάκκαηα. ηφρνη ηνπ ζελαξίνπ είλαη λα κπνξνχλ νη καζεηέο λα ρξεζηκνπνηνχλ εληνιέο θίλεζεο λα ζπλδπάδνπλ εληνιέο ζε κηα δηαδηθαζία πνπ έρεη σο ζηφρν ηε δεκηνπξγία απιψλ ζρεκάησλ λα δηαγξάθνπλ θάπνηα εληνιή απφ κηα δηαδηθαζία λα ρξεζηκνπνηνχλ εληνιέο αιιαγήο ρξψκαηνο θαη πάρνπο γξακκήο λα γεκίδνπλ κε ρξψκα έλα θιεηζηφ ζρήκα λα ρξεζηκνπνηνχλ εληνιέο ψζηε ε ρειψλα λα (κελ) αθήλεη ίρλνο θαηά ηελ θίλεζή ηεο Γηδαθηηθή ζηξαηεγηθή Πεηξακαηηζκφο κε ηα ζηνηρεία ηνπ πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο, ελεξγεηηθή ζπκκεηνρή. Γηδαθηηθέο δξαζηεξηφηεηεο Γηδαθηηθφ πιηθφ ηελ πξψηε επαθή ησλ καζεηψλ κε ηελ EasyLogo ζα ρξεζηκνπνηεζεί ε πεξηνρή ηεο παιέηαο κε ηηο εληνιέο, ε πεξηνρή πνπ ζπληάζζεηαη ην πξφγξακκα θαη ε πεξηνρή πνπ εκθαλίδνληαη ηα απνηειέζκαηα ηεο εθηέιεζεο ηνπ πξνγξάκκαηνο.

47 47 Οξγάλσζε ηάμεο Οη δξαζηεξηφηεηεο δηδαζθαιίαο, εκπέδσζεο θαη αμηνιφγεζεο ηνπ αληηθεηκέλνπ γίλνληαη κε ηνλ θάζε καζεηή λα δνπιεχεη ζηνλ ππνινγηζηή ηνπ. Γξαζηεξηφηεηεο ςπρνινγηθήο θαη γλσζηηθήο πξνεηνηκαζίαο Οη καζεηέο θαινχληαη λα απαληήζνπλ ζην εξψηεκα ηνπ πνηνο θαηαζθεπάδεη ηα πξνγξάκκαηα κε ηα νπνία έρνπλ ήδε έξζεη ζε επαθή (π.ρ. παηρλίδηα) θαη ζε πνην βαζκφ πηζηεχνπλ πσο είλαη εχθνιε ή δχζθνιε δηαδηθαζία. ηε ζπλέρεηα θαινχληαη λα δηαπξαγκαηεπηνχλ ηελ ηδέα ηνπ λα θαηαζθεπάζνπλ νη ίδηνη έλα πξφγξακκα. Οη καζεηέο ζα κπνξνχζαλ λα απνθηήζνπλ εκπεηξίεο πξνγξακκαηηζκνχ κέζα απφ παηρλίδη ξφισλ φπνπ θάπνηνο καζεηήο (ξφινο πξνγξακκαηηζηή) ζα έδηλε εληνιέο θίλεζεο ζε έλαλ ζπκκαζεηή ηνπ (ξφινο ρειψλα) θαη απηφο ζα ηηο εθηεινχζε (θαηά πξνηίκεζε) ζηα (ηεηξάγσλα) πιαθάθηα ηνπ δαπέδνπ ηεο ηάμεο. Γξαζηεξηφηεηα δηδαζθαιίαο γλσζηηθνχ αληηθεηκέλνπ ην πεξηβάιινλ ηεο EasyLogo παξέρεηαη κηα ζεηξά δξαζηεξηνηήησλ (επάλσ δεμηά ζηελ νζφλε) ππφ κνξθή παηρληδηψλ πνπ κπνξνχλ λα παίμνπλ νη καζεηέο ψζηε λα αληηιεθζνχλ ζηε ζπλέρεηα ηε δηάθξηζε ρξήζηε θαη θαηαζθεπαζηή ινγηζκηθνχ. Πεξηγξαθή ηνπ θχιινπ δξαζηεξηφηεηαο δηδαζθαιίαο γλσζηηθνχ αληηθεηκέλνπ

48 48 Παηψληαο θαη ζχξνληαο ηελ εληνιή απφ ηελ παιέηα κε ηηο εληνιέο ζηελ πεξηνρή πνπ ζπληάζζεηαη ην πξφγξακκα (α), ηνπνζεηείηαη σο πξψηε εληνιή ηνπ πξνγξάκκαηνο ε (β), ελψ ηαπηφρξνλα ζηελ πεξηνρή πνπ εκθαλίδνληαη ηα απνηειέζκαηα ηεο εθηέιεζεο ηνπ πξνγξάκκαηνο ε ρειψλα θηλείηαη θαηά 1 βήκα (γ). Πξέπεη λα παξαηεξήζνπκε φηη δεκηνπξγείηαη ε πξψηε δηαδηθαζία πνπ απεηθνλίδεηαη κε κηθξνγξαθία ηνπ ζρήκαηνο ησλ γξαθηθψλ ηεο ρειψλαο (δ). Σν πιήζνο ησλ βεκάησλ πνπ ζα θάλεη ε ρειψλα θηλνχκελε πξνο ηα εκπξφο κπνξεί λα νξηζηεί είηε κε ηα βειάθηα, είηε παηψληαο κε ην πνληίθη πάλσ ζην 1 θαη επηιέγνληαο απφ ηηο ππάξρνπζεο ηηκέο ηνπ πίλαθα πνπ εκθαλίδεηαη κε απνηέιεζκα ε ρειψλα λα θηλεζεί δηαθνξεηηθή απφζηαζε φπσο θαίλεηαη ζην παξαθάησ ζρήκα: Με φκνην ηξφπν ηνπνζεηνχκε ηηο εληνιέο «Γεμηά 90» & «Μπξνζηά 2» θαη βιέπνπκε ην απνηέιεζκα ηεο εθηέιεζεο ζην επφκελν ζρήκα:

49 49 Με ηελ εληνιή «ρξψκα κνιπβηνχ» κπνξνχκε λα επηιέμνπκε θαη λα αιιάμνπκε ην ρξψκα ηνπ κνιπβηνχ φπσο θαίλεηαη ζην επφκελν ζρήκα: Με ηελ εληνιή «πάρνο κνιπβηνχ» κπνξνχκε λα επηιέμνπκε θαη λα αιιάμνπκε ην πάρνο ηεο γξακκήο ηνπ κνιπβηνχ φπσο θαίλεηαη ζην επφκελν ζρήκα: Με ηελ εληνιή «ηειεία» κπνξνχκε λα ζρεδηάζνπκε έλαλ θχθιν φπσο θαίλεηαη ζην επφκελν ζρήκα: Με ηελ εληνιή «γέκηζε ρξψκα» κπνξνχκε λα γεκίζνπκε κε ρξψκα ην εζσηεξηθφ κηαο θιεηζηήο γξακκήο φπσο θαίλεηαη ζην επφκελν ζρήκα:

50 50 «Παίδνληαο» κε ηε ξνδέια ηνπ πνληηθηνχ κπνξνχκε λα απμνκεηψζνπκε ηελ κεγέζπλζε ηνπ πιέγκαηνο ζηελ πεξηνρή πνπ εκθαλίδνληαη ηα απνηειέζκαηα ηεο εθηέιεζεο ηνπ πξνγξάκκαηνο: Με ηελ εληνιή «πάλσ ην κνιχβη» κπνξνχκε λα θηλήζνπκε ηε ρειψλα ρσξίο λα αθήζεη ίρλε: Με ηελ εληνιή «θάησ ην κνιχβη» κπνξνχκε λα θηλήζνπκε ηε ρειψλα αθήλνληαο ίρλε:

51 51

52 52 6. EasyLogo 2: Σκεκαηηθφο θαη Ηεξαξρηθφο πξνγξακκαηηζκφο Δθηηκψκελε δηάξθεηα: Γχν δηδαθηηθέο ψξεο Έληαμε ζην πξφγξακκα ζπνπδψλ ην Πξφγξακκα πνπδψλ ηνπ Οινήκεξνπ Γεκνηηθνχ (ΦΔΚ 1139/ ) αλαθέξεηαη ν πξνγξακκαηηζκφο σο δηδαθηηθφ αληηθείκελν ζηελ Δ θαη Σ ηάμε ελψ πξνηείλνληαη logo-like πεξηβάιινληα. Απαηηνχκελε πιηθνηερληθή ππνδνκή Έλαο ππνινγηζηήο αλά δχν καζεηέο, κε εγθαηεζηεκέλν ην ινγηζκηθφ EasyLogo. Γηδαθηηθφ αληηθείκελν Αληηθείκελν ηνπ δηδαθηηθνχ ζελαξίνπ είλαη ε εμνηθείσζε ησλ καζεηψλ ηνπ Γεκνηηθνχ κε ηελ αλαιπηηθή θαη ζπλζεηηθή ζθέςε κέζα απφ ηελ ρξήζε (νξηζκφ θαη θιήζε) ηεξαξρηθά δνκεκέλσλ δηαδηθαζηψλ-ππνξνπηίλσλ. Πξφηεξεο γλψζεηο θαη αλαπαξαζηάζεηο: Θεσξείηαη δεδνκέλν φηη νη καζεηέο είλαη εμνηθεησκέλνη κε ην πεξηβάιινλ ηεο EasyLogo, γλσξίδνπλ ηηο εληνιέο θίλεζεο ηεο ρειψλαο, έρνπλ δηδαρζεί ηελ εληνιή επαλάιεςεο (ηελ νπνία θαη ζα έρνπλ ηελ επθαηξία λα εκπεδψζνπλ ζην παξφλ ζελάξην) θαη γλσξίδνπλ φηη ε ιίζηα κε ηηο εληνιέο πνπ ζπλζέηνπλ ζεσξείηαη θαη θαηαρσξείηαη σο δηαδηθαζία. θνπφο θαη δηδαθηηθνί ζηφρνη θνπφο ηνπ ζελαξίνπ είλαη νη καζεηέο λα ζπλζέζνπλ: κηα δηαδηθαζία πνπ λα ζρεδηάδεη έλα ζπίηη ρξεζηκνπνηψληαο σο δνκηθά ζηνηρεία αθελφο κηα δηαδηθαζία πνπ λα απεηθνλίδεη έλα παξαιιειφγξακκν θαη αθεηέξνπ κηα άιιε δηαδηθαζία πνπ λα απεηθνλίδεη έλα ηξίγσλν (ζθεπή). κηα δηαδηθαζία πνπ λα ζρεδηάδεη κηα ζεηξά απφ γεηηνληθά ζπίηηα (θαηά κήθνο ελφο δξφκνπ), ρξεζηκνπνηψληαο ηελ πξνεγνχκελε δηαδηθαζία. κηα δηαδηθαζία πνπ λα ζρεδηάδεη κηα πφιε κε κεξηθέο ζεηξέο απφ γεηηνληθά ζπίηηα, ρξεζηκνπνηψληαο ηελ πξνεγνχκελε δηαδηθαζία. Γηδαθηηθή ζηξαηεγηθή Πεηξακαηηζκφο κε ηα ζηνηρεία ηνπ πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο, ελεξγεηηθή ζπκκεηνρή.

53 53 Γηδαθηηθέο δξαζηεξηφηεηεο Γηδαθηηθφ πιηθφ Θα δνζνχλ ζηνπο καζεηέο δσγξαθηέο πνπ ζα απεηθνλίδνπλ ηα δεηνχκελα. 1. Σν ζπίηη 2. Ζ γεηηνληά 3. Ζ πφιε

54 54 Οξγάλσζε ηάμεο Οη δξαζηεξηφηεηεο δηδαζθαιίαο, εκπέδσζεο θαη αμηνιφγεζεο ηνπ αληηθεηκέλνπ γίλνληαη κε ηνλ θάζε καζεηή λα δνπιεχεη ζηνλ ππνινγηζηή ηνπ. Γξαζηεξηφηεηεο ςπρνινγηθήο θαη γλσζηηθήο πξνεηνηκαζίαο Οη καζεηέο ζηελ αξρή ηεο δξαζηεξηφηεηαο ζπδεηάλε γηα ηηο δσγξαθηέο θαη πξνζπαζνχλ λα αληηιεθζνχλ ηα δνκηθά ηνπο κέξε. Πεξηγξαθή ηνπ θχιινπ δξαζηεξηφηεηαο δηδαζθαιίαο γλσζηηθνχ αληηθεηκέλνπ 1) Ζ ζρεδίαζε ηνπ ζπηηηνχ Γηαπηζηψλεηαη κεηά απφ παξαηήξεζε ηεο εηθφλαο ηνπ ζπηηηνχ θαη ζπδήηεζε ησλ καζεηψλ φηη ην ζπίηη κπνξεί λα ζρεδηαζηεί σο έλα παξαιιειφγξακκν θαη έλα ηξίγσλν. Α) Γηα ην παξαιιειφγξακκν νη καζεηέο πξέπεη λα παξαηεξήζνπλ φηη ε βάζε ηνπ είλαη δηπιάζηα απφ ην χςνο ηνπ. Έηζη δεκηνπξγείηαη ηε δηαδηθαζία ηνπ παξαιιεινγξάκκνπ:

55 55 Β) Γηα ην ηξίγσλν νη καζεηέο πξέπεη λα παξαηεξήζνπλ φηη ε βάζε ηνπ έρεη ίδην κήθνο κε ηε βάζε ηνπ παξαιιεινγξάκκνπ θαη φηη ε γσλία ζηελ θνξπθή ηνπ είλαη 90 ν. Έηζη δεκηνπξγνχλ ηε δηαδηθαζία ηνπ ηξηγψλνπ: Γ) Σν ζπίηη πξέπεη λα πξνθχςεη απφ ην ζπλδπαζκφ ηνπ παξαιιεινγξάκκνπ θαη ηνπ ηξηγψλνπ, ππφ ηελ πξνυπφζεζε φηη ζα ζπλαξκνινγεζνχλ ζσζηά. Δδψ κπνξνχκε λα αθήζνπκε ηνπο καζεηέο λα θάλνπλ ιάζε θαη λα πξνζπαζήζνπλ λα ηα δηνξζψζνπλ. Έηζη ζα πξνθχςεη ε παξαθάησ δηαδηθαζία γηα ην ζπίηη:

56 56 2) Ζ ζρεδίαζε ηεο γεηηνληάο Γηαπηζηψλεηαη κεηά απφ παξαηήξεζε ηεο εηθφλαο ηεο γεηηνληάο φηη απηή απνηειείηαη απφ 6 ζπίηηα ην έλα θνιιεκέλν δίπια ζην άιιν. Υξεζηκνπνηψληαο ηελ εληνιή ηεο επαλάιεςεο κπνξνχλ νη καζεηέο λα ζρεδηάζνπλ 6 ζπίηηα ην έλα δίπια ζην άιιν. 3) Ζ ζρεδίαζε ηεο πφιεο Γηαπηζηψλεηαη κεηά απφ παξαηήξεζε ηεο εηθφλαο ηεο πφιεο φηη απηή απνηειείηαη απφ 5 γεηηνληέο πνπ ε κία είλαη θάησ απφ ηελ άιιε θαη ιίγν κεηαηνπηζκέλε δεμηά. Υξεζηκνπνηψληαο ηελ εληνιή ηεο επαλάιεςεο κπνξνχλ νη καζεηέο λα ζρεδηάζνπλ 5 γεηηνληέο θξνληίδνληαο γηα ηε ζρεηηθή κεηαηφπηζε.

57 57

58 58 7. StarLogoTNG: Αληηκεηάζεζε (ηηκήο ή ηδηφηεηαο αληηθεηκέλνπ) Δθηηκψκελε δηάξθεηα: Γχν δηδαθηηθέο ψξεο Έληαμε ζην πξφγξακκα ζπνπδψλ ην Πξφγξακκα πνπδψλ ηεο Γ ηάμεο ηνπ Γπκλαζίνπ αλαθέξεηαη ν πξνγξακκαηηζκφο σο δηδαθηηθφ αληηθείκελν θαη πξνηείλνληαη γηα ηελ πινπνίεζή ηνπ logo-like πεξηβάιινληα. Απαηηνχκελε πιηθνηερληθή ππνδνκή Έλαο ππνινγηζηήο αλά δχν καζεηέο, κε εγθαηεζηεκέλν ην ινγηζκηθφ StarLogo TNG. Γηδαθηηθφ αληηθείκελν Αληηθείκελν ηνπ δηδαθηηθνχ ζελαξίνπ είλαη ε εθκάζεζε ησλ καζεηψλ ηνπ Γπκλαζίνπ κε ηνλ αιγόξηζκν ηεο αληηκεηάζεζεο ηηκψλ (ή ηδηνηήησλ) κεηαμχ δχν κεηαβιεηψλ (ή αληηθεηκέλσλ). Ζ αληηκεηάζεζε ζην παξφλ ζελάξην ζα γίλεη κεηαμχ ηδηνηήησλ αληηθεηκέλσλ ψζηε λα είλαη θάηη επξχηεξν απφ ηελ αληηκεηάζεζε ησλ ηηκψλ κεηαβιεηψλ. Πξφηεξεο γλψζεηο θαη αλαπαξαζηάζεηο: Θεσξείηαη δεδνκέλν φηη νη καζεηέο είλαη εμνηθεησκέλνη κε ην πεξηβάιινλ ηεο StarLogo TNG, έρνπλ ρξεζηκνπνηήζεη κεηαβιεηέο (αλ θαη ίζσο λα κελ ηηο έρνπλ θαηαλνήζεη πιήξσο) γλσξίδνπλ λα δηαρεηξίδνληαη αληηθείκελα (ρειψλεο) θαη λα ηνπο πξνζδίδνπλ ηδηφηεηεο (π.ρ. ζρήκα, ρξψκα, κέγεζνο, ζέζε ζην ρψξν θιπ), γλσξίδνπλ λα δηαηππψλνπλ έλα πξφβιεκα, λα εθθξάδνπλ έλαλ αιγφξηζκν πνπ ζα ην επηιχεη κε πεξηγξαθηθφ ηξφπν, κε ςεπδνθψδηθα, κε θψδηθα ζε StarLogo TNG γλσξίδνπλ ηξφπνπο λα θάλνπλ εθζθαικάησζε θνπφο θαη δηδαθηηθνί ζηφρνη θνπφο ηνπ ζελαξίνπ είλαη νη καζεηέο λα πεηξακαηηζηνχλ θαη λα δηαηππψζνπλ ηνλ αιγφξηζκν πνπ δηαηππψλεηαη σο εμήο: Να δεκηνπξγεζνχλ δχν αληηθείκελα-ρειψλεο Σν πξψην αληηθείκελν λα έρεη ζρήκα ζθαίξαο θαη ην δεχηεξν αληηθείκελν ζρήκα θχβνπ Σν αληηθείκελν-ζθαίξα λα έρεη ρξψκα κπιε θαη ην αληηθείκελν-θχβνο λα έρεη ρξψκα θίηξηλν Εεηείηαη λα γξαθεί δηαδηθαζία πνπ λα δίλεη ζην αληηθείκελν-ζθαίξα ην ρξψκα ηνπ αληηθεηκέλνπ-θχβνο θαη ζην αληηθείκελν-θχβνο ην ρξψκα ηνπ αληηθεηκέλνπ-ζθαίξα. Γηδαθηηθή ζηξαηεγηθή Αθήλνπκε ηνπο καζεηέο λα δηαηππψζνπλ έλαλ ιαλζαζκέλν αιγφξηζκν, κεηά κε ηε ινγηθή «γηα λα ιχζεηο έλα πξφβιεκα ςάμε λα βξεηο θάηη πνπ λα κνηάδεη κε απηφ ην νπνίν ήδε θαηαιαβαίλεηο (Seymour Papert) θαη κε κηα πεηπρεκέλε κεηαθνξά-αιιεγνξία ηνπο δεκηνπξγνχκε ηηο ζπλζήθεο ψζηε λα βξνπλ ην ζσζηφ. Σέινο «ηξέρνπκε» βήκα-βήκα ηνλ θψδηθα παξαθνινπζψληαο θαη ειέγρνληαο ηελ νξζφηεηα ησλ απνηειεζκάησλ..

59 59 Γηδαθηηθέο δξαζηεξηφηεηεο Οξγάλσζε ηάμεο Οη δξαζηεξηφηεηεο δηδαζθαιίαο, εκπέδσζεο θαη αμηνιφγεζεο ηνπ αληηθεηκέλνπ γίλνληαη κε ηνλ θάζε καζεηή λα δνπιεχεη ζηνλ ππνινγηζηή ηνπ. Γξαζηεξηφηεηεο ςπρνινγηθήο θαη γλσζηηθήο πξνεηνηκαζίαο Οη καζεηέο λα επηλνήζνπλ παηρλίδηα ξφισλ (φπσο απηά πνπ θαίλνληαη ζηελ επφκελε εηθφλα) πνπ ζα κπνξνχζαλ λα πξνζνκνηψζνπλ ην πξφβιεκα θαη κέζσ απηψλ λα πξνζπαζήζνπλ λα βξνπλ ηνλ αιγφξηζκν. Πεξηγξαθή ηνπ θχιινπ δξαζηεξηφηεηαο δηδαζθαιίαο γλσζηηθνχ αληηθεηκέλνπ 1) Ζ ιαλζαζκέλε πξνζέγγηζε Αθήλνπκε ηνπο καζεηέο λα ζθεθηνχλ κηα ιχζε θαη λα γξάςνπλ ηνλ θψδηθα πνπ ηελ πινπνηεί. Έλαο ηέηνηνο θψδηθαο ζα είλαη πεξίπνπ φπσο απηφο παξαθάησ. Θα πινπνηεί ηελ δεκηνπξγία ησλ δχν αληηθεηκέλσλ-ρεισλψλ: ηε ζπλέρεηα ζα δίλνληαη ηα ζρήκαηα ζηα αληηθείκελα:

60 60 ζα δίλνληαη ηα ρξψκαηα ζηα αληηθείκελα: ην πξψην αληηθείκελν-ζθαίξα ζα πάξεη ην ρξψκα ηνπ δεπηέξνπ αληηθεηκέλνπ-θχβνπ: θαη ην δεχηεξν αληηθείκελν-θχβνο ζα πάξεη ην ρξψκα ηνπ πξψηνπ αληηθεηκέλνπ-ζθαίξα: Παξαηεξνχκε φηη δελ έγηλε αληηκεηάζεζε ησλ ρξσκάησλ! Άξα ππάξρεη θάπνην ιάζνο. Εεηάκε απφ ηνπο καζεηέο λα εληνπίζνπλ ην ιάζνο

61 61 2) Ζ αλαδήηεζε ηνπ ιάζνπο Θα πξέπεη νη καζεηέο λα αλαδεηήζνπλ λέα ιχζε. Αλ δελ κπνξέζνπλ λα ηε βξνπλ κφλνη ηνπο ηφηε ζα δηεπθνιπλζνχλ αλ ηνπο δνζεί απφ ηνλ θαζεγεηή έλα φκνην πξφβιεκα πνπ φκσο ηε ιχζε ηνπ νη καζεηέο γλσξίδνπλ. Έλα ηέηνην πξφβιεκα είλαη: Έζησ φηη ζε έλα θιηηδάλη ππάξρεη θαθέο θαη ζε έλα πνηήξη πνξηνθαιάδα. Εεηείηαη λα κεηαθεξζεί ε πνξηνθαιάδα ζην θιηηδάλη θαη ν θαθέο ζην πνηήξη. Ζ ιχζε ηψξα είλαη πξνθαλήο γηα ηνπο καζεηέο: Θα ρξεζηκνπνηεζεί κηα θνχπα επηπιένλ θαη ζα αθνινπζεζνχλ ηα δηαδνρηθά βήκαηα ηνπ αιγνξίζκνπ πνπ απεηθνλίδεηαη ζην δηπιαλφ ζρήκα. Άξα ε ιχζε βξίζθεηαη ζην λα ρξεζηκνπνηήζνπκε έλα επηπιένλ αληηθείκελν ζην νπνίν ζα θπιάμνπκε πξφζθαηξα ην ρξψκα ηνπ ελφο αληηθεηκέλνπ ψζηε απηφ λα κελ ραζεί φηαλ πάξεη ην ρξψκα ηνπ άιινπ αληηθεηκέλνπ. 3) Ο θψδηθαο ηεο λέαο ιχζεο Γεκηνπξγία ηξηψλ αληηθεηκέλσλ-ρεισλψλ: ηε ζπλέρεηα ζα δίλνληαη ηα ζρήκαηα ζηα ηξία αληηθείκελα (ζην βνεζεηηθφ δίλεηαη ζρήκα γηα επνπηηθνχο ιφγνπο): ζα δίλνληαη ηα ρξψκαηα ζηα αληηθείκελα:

62 62 ην ρξψκα ηνπ πξψηνπ αληηθεηκέλνπ-ζθαίξαο ζα θπιαρηεί ζην βνεζεηηθφ αληηθείκελν: ην πξψην αληηθείκελν-ζθαίξα ζα πάξεη ην ρξψκα ηνπ δεπηέξνπ αληηθεηκέλνπ-θχβνο: ην δεχηεξν αληηθείκελν-θχβνο ζα πάξεη ην ρξψκα πνπ έρεη θπιαρηεί ζην βνεζεηηθφ αληηθείκελν:

63 63 8. Scratch Γεκνηηθφ 1: Δηζαγσγή ζην πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ ηεο Scratch Δθηηκψκελε δηάξθεηα: Γχν δηδαθηηθέο ψξεο Έληαμε ζην πξφγξακκα ζπνπδψλ ην Πξφγξακκα πνπδψλ ηνπ Οινήκεξνπ Γεκνηηθνχ (ΦΔΚ 1139/ ) αλαθέξεηαη ν πξνγξακκαηηζκφο ζα δηδαθηηθφ αληηθείκελν ζηελ Δ θαη Σ ηάμε ελψ πξνηείλνληαη Logolike πεξηβάιινληα φπσο ε Scratch. ηηο κηθξφηεξεο ηάμεηο νη καζεηέο θαινχληαη λα ρξεζηκνπνηνχλ δηάθνξα ειεθηξνληθά κέζα παξνπζίαζεο θαη έθθξαζεο (Γ Γεκνηηθνχ) θαη λα εθθξάδνληαη δεκηνπξγηθά θαη πξσηφηππα κε ρξήζε εηθφλσλ θαη ήρνπ (Γ Γεκνηηθνχ), ε Scratch παξέρεη απηέο ηηο δπλαηφηεηεο κέζσ ελφο ειθπζηηθνχ πνιπκεζηθνχ πεξηβάιινληνο. Απαηηνχκελε πιηθνηερληθή ππνδνκή Έλαο ππνινγηζηήο αλά δχν καζεηέο, κε ερεία θαη εγθαηεζηεκέλν ην ινγηζκηθφ Scratch. Γηδαθηηθφ αληηθείκελν Αληηθείκελν ηνπ δηδαθηηθνχ ζελαξίνπ είλαη ε εμνηθείσζε ησλ καζεηψλ ηνπ Γεκνηηθνχ κε ην πεξηβάιινλ ηεο Scratch. Πξφηεξεο γλψζεηο θαη αλαπαξαζηάζεηο: Γεδνκέλνπ φηη νη καζεηέο ζα έξζνπλ ζε πξψηε επαθή κε ζπγθεθξηκέλν ινγηζκηθφ ζεσξνχκε φηη νη καζεηέο δελ δηαζέηνπλ πξφηεξεο ζρνιηθέο γλψζεηο. ην πιαίζην απηφ δελ είλαη αλαγθαίν λα γίλεη αλίρλεπζε ησλ αλαπαξαζηάζεσλ ησλ καζεηψλ. Χζηφζν, έρνπλ εληνπηζηεί ζπλεζηζκέλεο παξαλνήζεηο πνπ πξνθχπηνπλ ζηελ πνξεία ηεο εμνηθείσζεο κε ηε γιψζζα Scratch θαη κπνξνχλ λα αληηκεησπηζηνχλ απφ ην παξφλ δηδαθηηθφ ζελάξην. Σέηνηεο παξαλνήζεηο είλαη πσο νη αξράξηνη πξνγξακκαηηζηέο κε ηε Scratch μερλνχλ λα αξρηθνπνηήζνπλ ηα αληηθείκελα ψζηε λα βξεζνχλ ζηελ θαηάζηαζε πνπ ήηαλ ζηελ εθθίλεζε ηεο εθαξκνγήο θαη δελ αληηιακβάλνληαη εχθνια ηελ παξαιιειία ησλ εληνιψλ ζηε Scratch (Brennan, 2011). θνπφο θαη δηδαθηηθνί ζηφρνη θνπφο ηνπ ζελαξίνπ είλαη λα εηζαρζνχλ νη καζεηέο ζην πεξηβάιινλ ηεο γιψζζαο Scratch θαη λα δεκηνπξγήζνπλ ηα πξψηα ηνπο πξνγξάκκαηα. ηφρνη ηνπ ζελαξίνπ είλαη Α) λα κπνξνχλ νη καζεηέο λα ρξεζηκνπνηνχλ απιέο εληνιέο θίλεζεο Β) λα κπνξνχλ νη καζεηέο λα ρξεζηκνπνηνχλ απιέο εληνιέο ήρνπ Γ) λα κπνξνχλ νη καζεηέο λα ζπλδπάδνπλ εληνιέο ζε ζελάξηα Γ) λα κπνξνχλ νη καζεηέο λα ρεηξίδνληαη ηα ζελάξηα θαη βαζηθέο εληνιέο (φπσο κεηαθίλεζε, εηζαγσγή/αθαίξεζε εληνιήο απφ ζελάξην). Δ) λα αληηιεθζνχλ ηελ έλλνηα ηεο αξρηθνπνίεζεο ζηε γιψζζα Scratch. Σ) λα ρξεζηκνπνηνχλ εληνιέο αιιαγήο εκθάληζεο (π.ρ. άιιαμε ρξψκα) Ε) λα αληηιεθζνχλ ηελ παξαιιειία πνπ πξνζθέξεηαη απφ ηε Scratch. Γηδαθηηθή ζηξαηεγηθή Πεηξακαηηζκφο κε ηα ζηνηρεία ηνπ πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο, ελεξγεηηθή ζπκκεηνρή. Γηδαθηηθέο δξαζηεξηφηεηεο Γηδαθηηθφ πιηθφ

64 64 ηελ πξψηε επαθή ησλ καζεηψλ κε ηε Scratch ρξεζηκνπνηνχληαη ην πεξηβάιινλ πξνγξακκαηηζκνχ ζε ππνινγηζηή, ηα θχιια δξαζηεξηνηήησλ θαη κηα ηππσκέλε παξνπζίαζε ηνπ πεξηβάιινληνο ηεο Scratch κε επηζεκάλζεηο γηα ηηο πεξηνρέο πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη ζηε δξαζηεξηφηεηα (Δηθφλα 1), δελ ρξεζηκνπνηνχληαη έηνηκα έξγα (πξνγξάκκαηα) νχηε άιιν πνιπκεζηθφ πιηθφ, πέξα απφ απηφ πνπ δηαηίζεηαη καδί κε ην πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ ηεο Scratch. Δηθόλα 1. Σν πεξηβάιινλ ηεο Scratch κε επηζεκαζκέλεο ηηο πεξηνρέο πνπ αλαθέξνληαη ζηα θχιια δξαζηεξηφηεηαο Οξγάλσζε ηάμεο Οη δξαζηεξηφηεηεο ςπρνινγηθήο θαη γλσζηηθήο πξνεηνηκαζίαο γίλνληαη ζε επίπεδν ηάμεο. Οη δξαζηεξηφηεηεο δηδαζθαιίαο, εκπέδσζεο θαη αμηνιφγεζεο ηνπ αληηθεηκέλνπ γίλνληαη κε ηνλ θάζε καζεηή λα δνπιεχεη ζηνλ ππνινγηζηή ηνπ. Γξαζηεξηφηεηεο ςπρνινγηθήο θαη γλσζηηθήο πξνεηνηκαζίαο Οη δξαζηεξηφηεηεο ςπρνινγηθήο πξνεηνηκαζίαο αθνξνχλ ζην βαζηθφ ζθνπφ ηεο Scratch πνπ είλαη λα παξέρεη ηε δπλαηφηεηα δεκηνπξγίαο ςεθηαθνχ πιηθνχ ζε λένπο (Resnick, 2009). Οη καζεηέο θαινχληαη λα απαληήζνπλ ζην εξψηεκα ηνπ πνηνο θαηαζθεπάδεη ηα πξνγξάκκαηα κε ηα νπνία έρνπλ ήδε έξζεη ζε επαθή (π.ρ. παηρλίδηα) θαη ζε πνην βαζκφ πηζηεχνπλ πσο είλαη εχθνιε ή δχζθνιε δηαδηθαζία. ηε ζπλέρεηα θαινχληαη λα δηαπξαγκαηεπηνχλ ηελ ηδέα ηνπ λα θαηαζθεπάζνπλ νη ίδηνη έλα πξφγξακκα. Γξαζηεξηφηεηα δηδαζθαιίαο γλσζηηθνχ αληηθεηκέλνπ ηνλ ηζηφηνπν ηεο Scratch πξνηείλεηαη απφ ηνπο θαηαζθεπαζηέο ηνπ ινγηζκηθνχ έλαο νδεγφο γηα ηελ εηζαγσγή ζηνλ πξνγξακκαηηζκφ κε ηε γιψζζα Scratch (Getting Started Guide, δηαζέζηκνο ζην Μεηάθξαζε θαη πξνζαξκνγή απηήο ηεο δξαζηεξηφηεηαο είρε ρξεζηκνπνηεζεί ζην (Φεζάθεο θ.α., 2008). Ζ δξαζηεξηφηεηα απηή πξνζαξκφζηεθε ζην παξφλ δηδαθηηθφ ζελάξην ψζηε λα ζπκπεξηιάβεη ηηο πηζαλέο παξαλνήζεηο ησλ καζεηψλ πνπ αλαθέξζεθαλ παξαπάλσ.

65 65 Πεξηγξαθή ηνπ θχιινπ δξαζηεξηφηεηαο δηδαζθαιίαο γλσζηηθνχ αληηθεηκέλνπ Αλαθέξεηαη ζην ζηφρν ηεο ρξήζεο απιψλ εληνιψλ θίλεζεο (ζηφρνο Α) Κάλε θιηθ ζηελ εληνιή "θηλήζνπ" θαη κε ην πνληίθη παηεκέλν κεηέθεξε ηε ζηε πεξηνρή ζελαξίσλ Κάλνληαο δηπιφ θιηθ ζηελ εληνιή κπνξείο λα δεηο φηη ε γάηα θηλείηαη ζηε ζθελή Αλαθέξεηαη ζην ζηφρν ηεο ρξήζεο απιψλ εληνιψλ ήρνπ (ζηφρνο Β) θαη ζην ζηφρν δεκηνπξγίαο ζελαξίνπ (ζηφρνο Γ) χξε ηελ εληνιή "παίμε ηχκπαλν" (εληνιή ήρνπ), θαη άθεζέ ηε θνληά ζηελ εληνιή "θηλήζνπ"

66 66 Γηάιεμε έλαλ ήρν απφ ηηο πηζαλέο επηινγέο πνπ εκθαλίδνληαη παηψληαο ην βειάθη δίπια ζηνλ αξηζκφ. Μεηαθίλεζε ηψξα ηελ εληνιή θηλήζνπ. Οη δχν εληνιέο θηλνχληαη καδί! Έρεηο δεκηνπξγήζεη έλα ζελάξην. Με δηπιφ θιηθ, κπνξείο λα δεηο ηη έθηηαμεο. Σν ζελάξην ηξέρεη φιν καδί! Μπνξείο λα απνζπλδέζεηο ηε δεχηεξε εληνιή απφ ην ζελάξην. ηαλ ηε κεηαθηλήζεηο μερσξίδεη απφ ηελ πξνεγνχκελε. Αλαθέξεηαη ζην ζηφρν Γ (δηαρείξηζε εληνιψλ ζελαξίσλ)

67 67 Σψξα ζα πξνγξακκαηίζνπκε ηε γάηα λα θηλείηαη θαη λα θάλεη ήρνπο πνιιέο θνξέο. Γίλεηαη πξνεηνηκαζία γηα ηελ εηζαγσγή ηνπ ζηφρνπ ηεο αξρηθνπνίεζεο (ζηφρνο Δ). Ζ γάηα πξνρσξάεη ζπλερψο θαη εμαθαλίδεηαη απφ ηε ζθελή, γηα λα επηζηξέςεη ζηελ αξρηθή ηεο ζέζε ρξεηάδεηαη λα γίλεη αξρηθνπνίεζε θάπνηνπ είδνπο. χξε ηελ εληνιή "γηα πάληα" Βάιε ην ζσξφ ησλ εληνιψλ ζην ζηφκα ηνπ "γηα πάληα" Κάλε δηπιφ θιηθ, νπνπδήπνηε κέζα ζην ζελάξην γηα λα εθηειεζηεί. Γηα λα ζηακαηήζεη θάλε θιηθ ζ' απηφ ην θνπκπί πνπ βξίζθεηαη πάλσ δεμηά ζην πεξηβάιινλ.

68 68 χξε έμσ ηελ εληνιή ηνπνζέηεζέ ηε ζηε θνξπθή ηνπ ζελαξίνπ. θαη Δηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο αξρηθνπνίεζεο (ζηφρνο Δ) πνηε θάλεηο θιηθ ζηελ πξάζηλε ζεκαία νη εληνιέο ζνπ ζα μεθηλήζνπλ γηα λα ζηακαηήζνπλ θάλε θιηθ ζην θνπκπί. Ζ γάηα εμαθαλίζηεθε. Μπνξεί λα γπξίζεη πίζσ κε ηελ εληνιή: πνπ βξίζθεηαη ζηελ θαξηέια θίλεζε ζηελ πεξηνρή ησλ εληνιψλ. Μπνξείο λα νξίζεηο ηελ αξρηθή ζέζε ηεο γάηαο φηαλ παηεζεί ε πξάζηλε ζεκαία. Μπνξείο λα ρξεζηκνπνηήζεηο ηελ εληνιή ψζηε ε γάηα λα κέλεη πάληα κέζα ζην ζθεληθφ. Καηαζθεπάδεηαη έλα ζελάξην πνπ εθηειείηαη ζπλερψο ρσξίο πξνβιήκαηα ψζηε λα εηζαρζεί ζε επφκελε θάζε ε έλλνηα ηεο παξαιιειίαο (ζηφρνο Ε).

69 69 χξε έμσ κηα δεχηεξε εληνιή "παίμε ηχκπαλν" θαη δηάιεμε έλαλ δηαθνξεηηθφ ήρν ηε θάζε απηή νη καζεηέο εμνηθεηψλνληαη κε ηελ εηζαγσγή εληνιψλ ζε ζελάξην (ζηφρνο Γ) Μπνξείο λα πξνζζέζεηο απηή ηελ εληνιή αλάκεζα ζηηο ππφινηπεο. Αλαθέξεηαη ζην ζηφρν ηεο ρξήζεο εληνιψλ αιιαγήο εκθάληζεο (ζηφρνο Σ) ελψ ηαπηφρξνλα γίλεηαη κηα εηζαγσγή γηα ην ζηφρν ηεο παξαιιειίαο (ζηφρνο Ε) χξε ηελ εληνιή "άιιαμε εθέ". Κάλε δηπιφ θιηθ γηα λα δεηο ηη θάλεη.

70 70 χξε ηελ εληνιή θαη ηνπνζέηεζέ ηε πάλσ απφ ηελ εληνιή "άιιαμε εθέ". ε απηή ηε θάζε γίλεηαη δηαπξαγκάηεπζε ηνπ ζηφρνπ ηεο παξαιιειίαο (ζηφρνο Ε) Πίεζε ην πιήθηξν θελφ απφ ην πιεθηξνιφγην. Παξαηήξεζε φηη ην ρξψκα αιιάδεη θαη ηαπηφρξνλα ε γάηα θηλείηαη κέζα ζηε ζθελή.

71 71 Πεξηγξαθή ηνπ θχιινπ δξαζηεξηφηεηαο εκπέδσζεο γλσζηηθνχ αληηθεηκέλνπ Πξνζπαζήζηε λα πξνγξακκαηίζεηε ηε γάηα ζαο ψζηε λα θηλείηαη: Αξηζηεξά κε ην αξηζηεξφ βειάθη ηνπ πιεθηξνινγίνπ Γεμηά κε ην δεμηφ βειάθη ηνπ πιεθηξνινγίνπ Υξεζηκνπνηήζηε ηελ εληνιή "φηαλ ην πιήθηξν παηεζεί" Με απηή ηε δξαζηεξηφηεηα γίλεηαη εκπέδσζε ησλ ζηφρσλ ηεο ρξεζηκνπνίεζεο ησλ εληνιψλ ηεο θίλεζεο, ηεο δεκηνπξγίαο θαη ηεο δηαρείξηζεο ζελαξίνπ, θαζψο θαη ηεο παξαιιειίαο αθνχ θαη ηα δχν ζελάξηα πνπ ζα δεκηνπξγεζνχλ εθηεινχληαη. Σελ εληνιή "δείμε ζηελ θαηεχζπλζε " Καη ηελ εληνιή (Θα ρξεηαζηεί λα θηηάμεηε δχν ζελάξηα, έλα γηα αξηζηεξά θαη έλα γηα δεμηά) Μπνξείηε λα πξνγξακκαηίζεηε ηε γάηα ζαο ψζηε λα κεγαιψλεη φηαλ παηεζεί ην πάλσ βειάθη ηνπ πιεθηξνινγίνπ; ε απηή ηε θάζε γίλεηαη εκπέδσζε ηεο έλλνηαο ηεο αξρηθνπνίεζεο Πνην πξφβιεκα πξνθχπηεη απφ ηελ αιιαγή ηνπ κεγέζνπο; Πσο κπνξείηε λα ην ιχζεηε; Αμηνιφγεζε Ζ αμηνιφγεζε ηνπ βαζκνχ επίηεπμεο ησλ δεμηνηήησλ πνπ απνηεινχλ ηνπο ζηφρνπο ηνπ δηδαθηηθνχ ζελαξίνπ ζα γίλεη κέζσ κηαο αληίζηνηρεο εξγαζίαο. Καηά ηε δηάξθεηα ηεο εξγαζίαο ν εθπαηδεπηηθφο παξαθνινπζεί ηηο δξαζηεξηφηεηεο ησλ καζεηψλ ηνπ ψζηε λα εληνπίζεη ηηο ειιείςεηο πνπ έρνπλε. Πεξηγξαθή θχιινπ αμηνιφγεζεο Πξνζπαζήζηε λα πξνγξακκαηίζεηε ηε γάηα ζαο ψζηε Α) λα αθνχγεηαη ζπλερψο έλαο ήρνο θαη Β) λα θηλείηαη πξνο ηα πάλσ φηαλ παηεζεί ην πάλσ βειάθη ηνπ πιεθηξνινγίνπ Ζ αμηνιφγεζε ηεο παξαπάλσ δξαζηεξηφηεηαο πξέπεη λα γίλεη κε βάζε ηνπο ζηφρνπο ηνπ δηδαθηηθνχ ζελαξίνπ. Μηα ηέηνηα ζράξα αμηνιφγεζεο θαίλεηαη παξαθάησ:

72 72 Γεκηνπξγία ζελαξίσλ Γηαρείξηζε ζελαξίσλ θαη εληνιψλ Οηθνδφκεζε ηεο έλλνηα ηεο αξρηθνπνίεζεο Οηθνδφκεζε ηεο έλλνηαο ηεο παξαιιειίαο Βηβιηνγξαθία Ο καζεηήο δε δεκηνχξγεζε ζελάξηα Ο καζεηήο δε κπνξνχζε λα ρεηξηζηεί ηα ζελάξηα θαη ηηο εληνιέο Ο καζεηήο δε ρξεζηκνπνίεζε ηελ αξρηθνπνίεζε Ο καζεηήο δε ρξεζηκνπνίεζε δχν ζελάξηα Ο καζεηήο δεκηνχξγεζε ζελάξηα αθνχ ηνπ εμεγήζεθε μαλά ν ηξφπνο Ο καζεηήο ρεηξίδνληαλ κε δπζθνιία ηα ζελάξηα θαη ηηο εληνιέο Ο καζεηήο πξνζπάζεζε αλεπηηπρψο λα ρξεζηκνπνηήζεη ηελ αξρηθνπνίεζε Ο καζεηήο πξνζπάζεζε αλεπηηπρψο λα ρξεζηκνπνηήζεη δχν ζελάξηα Ο καζεηήο δεκηνχξγεζε ζελάξηα κε επηηπρία Ο καζεηήο ρεηξίδνληαλ ηα ζελάξηα θαη ηηο εληνιέο κε επθνιία Ο καζεηήο πξνγξακκάηηζε ηελ αξρηθνπνίεζε κε επηηπρία Ο καζεηήο ρξεζηκνπνίεζε δχν ή παξαπάλσ ζελάξηα κε επηηπρία Brennan, K. (2011). Computational Thinking Concepts: March 2011 Webinar. Γηαζέζηκν ζην webinar. Σειεπηαία Αλάθηεζε 14/4/2011. Resnick, M., Maloney, J., Monroy-Hernández, A., Rusk, N., Eastmond, E., Brennan, K., Millner, A., Rosenbaum, E., Silver, J., Silverman, B., Kafai, Y. (2009). Scratch: Programming for All. Communications of the ACM, 52 (11), pp Φεζάθεο, Γ., Γεκεηξαθνπνχινπ, Α., εξαθείκ, Κ., Εαθεηξνπνχινπ, Α., Νηνχλε, Μ., & Σνχθα, Β. (2008). Γλσξηκία κε ην εθπαηδεπηηθό πεξηβάιινλ πξνγξακκαηηζκνύ Scratch. ην Β. Κφκεο (Δπηκ.), 4o Παλειιήλην πλέδξην Γηδαθηηθήο ηεο Πιεξνθνξηθήο, (ζει ). Πάηξα.

73 73 Φχιια δξαζηεξηνηήησλ Φχιιν δξαζηεξηνηήησλ δηδαθηηθνχ αληηθεηκέλνπ Κάλε θιηθ ζηελ εληνιή "θηλήζνπ" θαη κε ην πνληίθη παηεκέλν κεηέθεξε ηε ζηε πεξηνρή ζελαξίσλ Κάλνληαο δηπιφ θιηθ ζηελ εληνιή κπνξείο λα δεηο φηη ε γάηα θηλείηαη ζηε ζθελή χξε ηελ εληνιή "παίμε ηχκπαλν" (εληνιή ήρνπ), θαη άθεζέ ηε θνληά ζηελ εληνιή "θηλήζνπ" Γηάιεμε έλαλ ήρν απφ ηηο πηζαλέο επηινγέο πνπ εκθαλίδνληαη παηψληαο ην βειάθη δίπια ζηνλ αξηζκφ.

74 74 Μεηαθίλεζε ηψξα ηελ εληνιή θηλήζνπ. Οη δχν εληνιέο θηλνχληαη καδί! Έρεηο δεκηνπξγήζεη έλα ζελάξην. Με δηπιφ θιηθ, κπνξείο λα δεηο ηη έθηηαμεο. Σν ζελάξην ηξέρεη φιν καδί! Μπνξείο λα απνζπλδέζεηο ηε δεχηεξε εληνιή απφ ην ζελάξην. ηαλ ηε κεηαθηλήζεηο μερσξίδεη απφ ηελ πξνεγνχκελε. Σψξα ζα πξνγξακκαηίζνπκε ηε γάηα λα θηλείηαη θαη λα θάλεη ήρνπο πνιιέο θνξέο.

75 75 χξε ηελ εληνιή "γηα πάληα" Βάιε ην ζσξφ ησλ εληνιψλ ζην ζηφκα ηνπ "γηα πάληα" Κάλε δηπιφ θιηθ, νπνπδήπνηε κέζα ζην ζελάξην γηα λα εθηειεζηεί. Γηα λα ζηακαηήζεη θάλε θιηθ ζ' απηφ ην θνπκπί πνπ βξίζθεηαη πάλσ δεμηά ζην πεξηβάιινλ. χξε έμσ ηελ εληνιή θαη ηνπνζέηεζέ ηε ζηε θνξπθή ηνπ ζελαξίνπ. πνηε θάλεηο θιηθ ζηελ πξάζηλε ζεκαία νη εληνιέο ζνπ ζα μεθηλήζνπλ γηα λα ζηακαηήζνπλ θάλε θιηθ ζην θνπκπί. Ζ γάηα εμαθαλίζηεθε. Μπνξεί λα γπξίζεη πίζσ κε ηελ εληνιή:

76 76 πνπ βξίζθεηαη ζηελ θαξηέια θίλεζε ζηελ πεξηνρή ησλ εληνιψλ. Μπνξείο λα νξίζεηο ηελ αξρηθή ζέζε ηεο γάηαο φηαλ παηεζεί ε πξάζηλε ζεκαία. Μπνξείο λα ρξεζηκνπνηήζεηο ηελ εληνιή ψζηε ε γάηα λα κέλεη πάληα κέζα ζην ζθεληθφ. χξε έμσ κηα δεχηεξε εληνιή "παίμε ηχκπαλν" θαη δηάιεμε έλαλ δηαθνξεηηθφ ήρν Μπνξείο λα πξνζζέζεηο απηή ηελ εληνιή αλάκεζα ζηηο ππφινηπεο.

77 77 χξε ηελ εληνιή "άιιαμε εθέ". Κάλε δηπιφ θιηθ γηα λα δεηο ηη θάλεη. χξε ηελ εληνιή εληνιή "άιιαμε εθέ". θαη ηνπνζέηεζέ ηε πάλσ απφ ηελ

78 78 Πίεζε ην πιήθηξν θελφ απφ ην πιεθηξνιφγην. Παξαηήξεζε φηη ην ρξψκα αιιάδεη θαη ηαπηφρξνλα ε γάηα θηλείηαη κέζα ζηε ζθελή. Φχιιν δξαζηεξηφηεηαο εκπέδσζεο Πξνζπαζήζηε λα πξνγξακκαηίζεηε ηε γάηα ζαο ψζηε λα θηλείηαη: Αξηζηεξά κε ην αξηζηεξφ βειάθη ηνπ πιεθηξνινγίνπ Γεμηά κε ην δεμηφ βειάθη ηνπ πιεθηξνινγίνπ Υξεζηκνπνηήζηε ηελ εληνιή "φηαλ ην πιήθηξν παηεζεί" Σελ εληνιή "δείμε ζηελ θαηεχζπλζε " Καη ηελ εληνιή (Θα ρξεηαζηεί λα θηηάμεηε δχν ζελάξηα, έλα γηα αξηζηεξά θαη έλα γηα δεμηά) Μπνξείηε λα πξνγξακκαηίζεηε ηε γάηα ζαο ψζηε λα κεγαιψλεη φηαλ παηεζεί ην πάλσ βειάθη ηνπ πιεθηξνινγίνπ; Πνην πξφβιεκα πξνθχπηεη απφ ηελ αιιαγή ηνπ κεγέζνπο; Πσο κπνξείηε λα ην ιχζεηε; Φχιιν αμηνιφγεζεο Πξνζπαζήζηε λα πξνγξακκαηίζεηε ηε γάηα ζαο ψζηε Α) λα αθνχγεηαη ζπλερψο έλαο ήρνο θαη Β) λα θηλείηαη πξνο ηα πάλσ φηαλ παηεζεί ην πάλσ βειάθη ηνπ πιεθηξνινγίνπ

79 79

80 80 9. Scratch Γεκνηηθφ 2 : Δηζαγσγή ζηηο βαζηθέο εληνιέο θαη ιεηηνπξγίεο ηεο Scratch Δθηηκψκελε δηάξθεηα: Γχν δηδαθηηθέο ψξεο Έληαμε ζην πξφγξακκα ζπνπδψλ ην Πξφγξακκα πνπδψλ ηνπ Οινήκεξνπ Γεκνηηθνχ (ΦΔΚ 1139/ ) αλαθέξεηαη ν πξνγξακκαηηζκφο ζα δηδαθηηθφ αληηθείκελν ζηελ Δ θαη Σ ηάμε ελψ πξνηείλνληαη Logolike πεξηβάιινληα φπσο ε Scratch. ηελ Γ Γεκνηηθνχ πξνηείλεηαη νη καζεηέο λα εθθξάδνληαη δεκηνπξγηθά θαη πξσηφηππα κε ρξήζε εηθφλσλ θαη ήρνπ, ε Scratch παξέρεη απηέο ηηο δπλαηφηεηεο κέζσ ελφο ειθπζηηθνχ πνιπκεζηθνχ πεξηβάιινληνο. ηε ζπγθεθξηκέλε δξαζηεξηφηεηα κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ δεθαδηθνί αξηζκνί πνπ δηδάζθνληαη επίζεο απφ ηελ Γ Γεκνηηθνχ. Απαηηνχκελε πιηθνηερληθή ππνδνκή Έλαο ππνινγηζηήο αλά δχν καζεηέο κε εγθαηεζηεκέλν ην ινγηζκηθφ Scratch. Γηδαθηηθφ αληηθείκελν Αληηθείκελν ηνπ δηδαθηηθνχ ζελαξίνπ είλαη ε εμνηθείσζε ησλ καζεηψλ ηνπ Γεκνηηθνχ κε ηηο βαζηθέο ιεηηνπξγίεο θαη εληνιέο ηεο Scratch, πην ζπγθεθξηκέλα ηηο βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ηεο αιιαγήο ελδπκαζίαο θαη ππνβάζξνπ, ηεο εηζαγσγήο θαη δηαγξαθήο κνξθψλ θαη ηηο βαζηθέο εληνιέο θίλεζεο θαη φςεσλ. Πξφηεξεο γλψζεηο θαη αλαπαξαζηάζεηο: Σν ζελάξην απηφ ζα εθαξκνζηεί κεηά ηελ εμνηθείσζε ησλ καζεηψλ κε ην πεξηβάιινλ ηεο Scratch. Έηζη νη καζεηέο έρνπλ ρξεζηκνπνηήζεη ήδε θάπνηεο βαζηθέο εληνιέο αιιά ηηο έρνπλ ρξεζηκνπνηήζεη κεκνλσκέλα θαη ρσξίο λα έξρνληαη ζε επαθή κε έλα ζχλνιν εληνιψλ ζπγθεθξηκέλνπ ζθνπνχ (π.ρ. εληνιέο πνπ αιιάδνπλ ηελ εκθάληζε κηαο κνξθήο). Οη καζεηέο ζην ζπγθεθξηκέλν ζελάξην ζα ζειήζνπλ λα θαηαζθεπάζνπλ πνιππινθφηεξεο εθαξκνγέο ζε ζρέζε κε ηελ εηζαγσγή θαη ζα έξζνπλ αληηκέησπνη κε δπζθνιίεο πςειφηεξνπ επηπέδνπ πνπ ζρεηίδνληαη κε ηνλ θαζνξηζκφ ησλ απαηηήζεσλ κηαο εθαξκνγήο, ην ζρεδηαζκφ θαη ηελ απνζθαικάησζε ελφο έξγνπ. θνπφο θαη δηδαθηηθνί ζηφρνη θνπφο ηνπ ζελαξίνπ είλαη νη καζεηέο λα ρξεζηκνπνηνχλ εληνιέο πνπ ππάξρνπλ ζηηο θαξηέιεο «Κηλήζεηο» θαη «ςεηο» θαη «Έιεγρνο» γηα λα δεκηνπξγήζνπλ ηα δηθά ηνπο έξγα. ηφρνη ηνπ ζελαξίνπ είλαη νη καζεηέο: Α) λα κπνξνχλ λα αιιάδνπλ ην ππφβαζξν ηεο ζθελήο Β) λα κπνξνχλ λα δηαγξάθνπλ, λα εηζάγνπλ θαη λα αιιάδνπλ κέγεζνο ζηηο κνξθέο ηεο εθαξκνγή ηνπο Γ) λα κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηνχλ ηελ εληνιή «θηλήζνπ» θαη εληνιέο «πεξίκελε» γηα λα πξνγξακκαηίδνπλ θηλήζεηο ζε δηάθνξεο θαηεπζχλζεηο θαη ηαρχηεηεο Γ) λα κεηαθηλνχλ ζελάξηα απφ ηε κία θηγνχξα ζηελ άιιε Δ) λα ξπζκίδνπλ ηελ θαηεχζπλζή ηεο θίλεζεο θαη ηελ εκθάληζε ηεο κνξθήο ζε ζρέζε κε ηελ θαηεχζπλζε θίλεζεο Σ) λα αληηιακβάλνληαη φηη ε θάζε κνξθή έρεη ην δηθφ ηεο ζελάξην, θαη πσο φια ηα ζελάξηα εθηεινχληαη παξάιιεια. Γηδαθηηθή ζηξαηεγηθή

81 81 Πεηξακαηηζκφο κε ηα ζηνηρεία ηνπ πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο, ελεξγεηηθή ζπκκεηνρή, δεκηνπξγία ειεθηξνληθνχ παηρληδηνχ. Γηδαθηηθέο δξαζηεξηφηεηεο Γηδαθηηθφ πιηθφ ην δηδαθηηθφ ζελάξην ρξεζηκνπνηνχληαη ην πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ θαη ηα θχιια δξαζηεξηνηήησλ. Οξγάλσζε ηάμεο Οη δξαζηεξηφηεηεο ςπρνινγηθήο θαη γλσζηηθήο πξνεηνηκαζίαο γίλνληαη ζε επίπεδν ηάμεο. Οη δξαζηεξηφηεηεο δηδαζθαιίαο, εκπέδσζεο ηνπ αληηθεηκέλνπ θαη αμηνιφγεζεο γίλνληαη κε ηνλ θάζε καζεηή λα δνπιεχεη ζηνλ ππνινγηζηή ηνπ. Γξαζηεξηφηεηεο ςπρνινγηθήο θαη γλσζηηθήο πξνεηνηκαζίαο Οη καζεηέο ζηελ αξρή ηεο δξαζηεξηφηεηαο ζπδεηάλε γηα ην βπζφ ηεο ζάιαζζαο θαη γηα ηα πιάζκαηα πνπ δνχλε εθεί. Αλαθέξεηαη ζηνπο καζεηέο πσο ζα θαηαζθεπάζνπλ νη ίδηνη ζηε Scratch ην βπζφ κηαο ζάιαζζαο θαη ζπδεηάλε γηα ην ηη είδνπο πιάζκαηα ζα βάινπλ ζηνλ βπζφ πνπ ζα θαηαζθεπάζνπλ. Γξαζηεξηφηεηα δηδαζθαιίαο γλσζηηθνχ αληηθεηκέλνπ Ζ δξαζηεξηφηεηα βαζίδεηαη ζηελ πξνζνκνίσζε ηνπ βπζνχ ηεο ζάιαζζαο. Πεξηγξαθή ηνπ θχιινπ δξαζηεξηφηεηαο δηδαζθαιίαο γλσζηηθνχ αληηθεηκέλνπ

82 82 Θα δεκηνπξγήζνπκε ην βπζφ κηαο ζάιαζζαο ζηε Scratch θαη κέζα ζηε ζάιαζζα ζα βάινπκε ηα δηθά καο πιάζκαηα θαη ςαξάθηα. Αλαθέξεηαη ζην ζηφρν αιιαγήο ζθεληθνχ (ζηφρνο Α) Παηήζηε ζηελ εηθφλα ηνπ ζθεληθνχ θαη κεηά ζηελ επηινγή «Τπφβαζξα». ε απηφ ην παξάζπξν παηήζηε «Δηζαγσγή». Πεγαίλεηε κεηά ζηνλ θαηάινγν Nature (θχζε) εθεί ππάξρεη έλα ζθεληθφ κε ην φλνκα underwater παηήζηε «Δληάμεη». Έρνπκε κεηαθεξζεί ζην βπζφ ηεο ζάιαζζαο.

83 83 Δπεηδή ε γάηα δε δεη ζην βπζφ ηεο ζάιαζζαο κπνξνχκε λα δηαγξάςνπκε ηε κνξθή ηεο γάηαο θαη λα εηζάγνπκε πιάζκαηα πνπ δνπλ κέζα ζηε ζάιαζζα (ςαξάθηα, θάιαηλεο, θαξραξίεο θ.α.). Ζ γάηα δηαγξάθεηαη κε ην ςαιίδη πνπ βξίζθεηαη πάλσ απφ ηε θεληξηθή ζθελή ηεο Scratch. ηφρνο Β (λα κπνξνχλ λα δηαγξάθνπλ θαη λα εηζάγνπλ κνξθέο ζηελ εθαξκνγή ηνπο) Δλψ λέεο κνξθέο εηζάγνληαη απφ ην εηθνλίδην ηνπ θαθέινπ πνπ βξίζθεηαη θάησ απφ ηε θεληξηθή ζθελή. ηνλ θάθειν «Animals» (Εψα) ππάξρνπλ ςαξάθηα θαη άιια πιάζκαηα πνπ κπνξείηε λα εηζάγεηε. ηαλ ηειεηψζεηε ην ζθεληθφ καδί κε ηηο κνξθέο ζα κνηάδεη θάπσο έηζη

84 84 Γνθηκάζηε λα θάλεηε έλα πιάζκα λα μεθηλάεη λα θηλείηαη φηαλ παηεζεί ε πξάζηλε ζεκαία (ζα πξέπεη λα πξνρσξάεη ρσξίο λα παηάηε ζπλέρεηα ηελ πξάζηλε ζεκαία). Γνθίκαζε ηελ εληνιή γηα λα κε θεχγεη ην πιάζκα έμσ απφ ηα φξηα ηνπ βπζνχ. ηαλ ηειεηψζεηε κπνξείηε λα ζχξεηε ηε ζηνίβα εληνιψλ πνπ θηηάμαηε ζηηο ππφινηπεο κνξθέο γηα λα θάλνπλ θαη απηέο ην ίδην. Απιά ζχξε ην ζελάξην θαη άθεζέ ην πάλσ ζην εηθνλίδην ηεο κνξθήο πνπ βιέπεηο θάησ δεμηά. Απηή ε δξαζηεξηφηεηα ζπλδέεηαη κε ηελ εηζαγσγή ζηε Scratch πνπ ήηαλ αληηθείκελν δηδαζθαιίαο ηνπ πξνεγνχκελνπ δηδαθηηθνχ ζελαξίνπ. ηφρνο Γ λα κεηαθηλνχλ ζελάξηα απφ ηε κία θηγνχξα ζηελ άιιε ηφρνο Σ λα αληηιακβάλνληαη πσο ε θάζε κνξθή έρεη ηα δηθά ηεο ζελάξηα. Αλ ζέιεηε θάπνηα πιάζκαηα (π.ρ. θνρχιηα) λα είλαη αθίλεηα κε βάιεηε ζελάξην θίλεζεο ζε απηά. κσο φια ηα πιάζκαηα ηνπ βπζνχ ηεο ζάιαζζαο δελ θηλνχληαη κε ηελ ίδηα ηαρχηεηα. Γηα λα βάιεηε άιια πιάζκαηα λα θηλνχληαη αξγά θαη άιια γξήγνξα ζην βπζφ ηεο ζάιαζζαο κπνξείηε λα βάιεηε ηελ εληνιή ψζηε ε θάζε κνξθή λα πεξηκέλεη ιίγν πξηλ ζπλερίζεη λα θηλείηαη. Γνθηκάζηε δηάθνξα λνχκεξα αληί γηα ην 1 θαη δείηε ηη πξέπεη λα βάιεηε γηα λα θηλνχληαη ηα ςάξηα ζαο ηφρνο Γ λα κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηνχλ ηελ εληνιή «θηλήζνπ» θαη εληνιέο «πεξίκελε» γηα λα πξνγξακκαηίδνπλ θηλήζεηο λε δηάθνξεο θαηεπζχλζεηο θαη ηαρχηεηεο

85 85 γξήγνξα ή αξγά, φπσο εζείο ζέιεηε. Θα είδαηε φηη θάπνηεο απφ ηηο κνξθέο ζαο γπξίδνπλ αλάπνδα ελψ θάηη ηέηνην δε ζπκβαίλεη ζην βπζφ ηεο ζάιαζζαο. Ζ Scratch έρεη ηξεηο ξπζκίζεηο γηα ην αλ ε κνξθή ζα πεξηζηξέθεηαη ζε ζρέζε κε ηελ θαηεχζπλζή θίλεζεο: Να πεξηζηξέθεηαη αθξηβψο πξνο ηελ θαηεχζπλζή ηεο θίλεζεο Να θνηηάδεη κφλν αξηζηεξά ή δεμηά αλάινγα κε ηελ θαηεχζπλζε θίλεζεο Να κελ αιιάδεη θαζφινπ ε κνξθή φπνπ θαη αλ θαηεπζχλεηαη Οη ξπζκίζεηο απηέο βξίζθνληαη δίπια απφ ηε κηθξή εηθφλα ηεο κνξθήο ςειά ζην θέληξν ηεο Scratch ηφρνο Δ: λα ξπζκίδνπλ ηελ θαηεχζπλζή ηεο θίλεζεο θαη ηελ εκθάληζε ηεο κνξθήο ζε ζρέζε κε ηελ θαηεχζπλζε θίλεζεο Ζ κπιε γξακκή ζηελ κηθξή εηθφλα ηεο κνξθήο είλαη ε θαηεχζπλζή ηεο ε νπνία κπνξεί λα αιιάμεη ζεξλνληάο ηε κε ην πνληίθη. Δπίζεο κπνξείηε λα αιιάμεηε ηε θαηεχζπλζε ηεο κνξθήο απφ ηνλ επεμεξγαζηή ηεο ελδπκαζίαο Αιιάμηε απηέο ηηο ξπζκίζεηο θαη βάιηε ηα πιάζκαηα ηνπ βπζνχ λα θηλνχληαη ζε δηάθνξεο θαηεπζχλζεηο.

86 86 Μπνξείηε λα κεγαιψζεηε θάπνηεο κνξθέο κε ην αληίζηνηρν εξγαιείν παηψληαο πξψηα πάλσ ζην θνπκπί «Μεγάισζε ηε κνξθή» θαη κεηά πάλσ ζηε κνξθή πνπ ζέιεηε λα κεγαιψζεηε. Οκνίσο κε ην εξγαιείν «κίθξπλζε κνξθήο». ηφρνο Β: λα κπνξνχλ λα δηαγξάθνπλ, λα εηζάγνπλ θαη λα αιιάδνπλ κέγεζνο ζηηο κνξθέο ηεο εθαξκνγή ηνπο Μεγαιψζηε θαη κηθξχλεηε ηηο κνξθέο ζαο αλάινγα κε ην πξαγκαηηθφ ηνπο κέγεζνο Μπξάβν ζαο, θαηαζθεπάζαηε κηα θηλνχκελε εηθφλα ηνπ βπζνχ ηεο ζάιαζζαο

87 87 Πεξηγξαθή ηνπ θχιινπ δξαζηεξηφηεηαο εκπέδσζεο γλσζηηθνχ αληηθεηκέλνπ Ζ δξαζηεξηφηεηα εκπέδσζεο αθήλεη ζηνπο καζεηέο κεγάιε ειεπζεξία θαη ηνπο παξνηξχλεη λα εθαξκφζνπλ ηηο πξνεγνχκελεο γλψζεηο ηνπο ζε έλα λέν πιαίζην. Πξνζπαζήζηε λα θηηάμεηε ην κηθξφθνζκν ησλ ινπινπδηψλ κε κέιηζζεο θαη πεηαινχδεο πνπ ζα πεηάλε ζε δηάθνξεο θαηεπζχλζεηο θαη ηαρχηεηεο. Αμηνιφγεζε Ζ αμηνιφγεζε ηνπ βαζκνχ επίηεπμεο ησλ δεμηνηήησλ πνπ απνηεινχλ ηνπο ζηφρνπο ηνπ δηδαθηηθνχ ζελαξίνπ ζα γίλεη κέζσ κηαο αληίζηνηρεο εξγαζίαο. Καηά ηε δηάξθεηα ηεο εξγαζίαο ν εθπαηδεπηηθφο παξαθνινπζεί ηηο δξαζηεξηφηεηεο ησλ καζεηψλ ηνπ ψζηε λα εληνπίζεη ηηο δπζθνιίεο ηνπο. Πεξηγξαθή θχιινπ αμηνιφγεζεο Πξνζπαζήζηε λα θηηάμεηε ην παξαπάλσ έξγν. Ζ γάηα πξέπεη λα θηλείηαη δηαγψληα θαη λα θνηηάδεη πξνο ηελ θαηεχζπλζε θηλεζήο ηεο ελψ ν ζθχινο πξέπεη λα θηλείηαη νξηδφληηα θαη λα κε γπξίδεη αλάπνδα φηαλ θηλείηαη πξνο ηα αξηζηεξά. Ζ αμηνιφγεζε ηεο παξαπάλσ δξαζηεξηφηεηαο πξέπεη λα γίλεη κε βάζε ηνπο ζηφρνπο ηνπ δηδαθηηθνχ ζελαξίνπ. Μηα ηέηνηα ζράξα αμηνιφγεζεο θαίλεηαη παξαθάησ:

88 88 Τπφβαζξν ηεο ζθελήο Γηαρείξηζε κνξθψλ Δληνιέο θηλήζνπ Μεηαθίλεζε ζελαξίσλ Δκθάληζε θαη θαηεχζπλζε θίλεζεο Γελ πξνζπάζεζε λα αιιάμεη ην ππφβαζξν ηεο ζθελήο Γελ κπνξνχζε λα εηζάγεη κνξθέο κε επθνιία Γελ κπφξεζε λα θάλεη ηηο κνξθέο λα θηλεζνχλ Ξαλαδεκηνχξγεζε ην ζελάξην γηα θάζε θηγνχξα Γελ θαηάθεξε λα αιιάμεη ηελ θαηεχζπλζε ηεο κνξθήο νχηε ηνλ ηξφπν κε ηνλ νπνίν ζρεηίδεηαη ε εκθάληζε κε ηελ θίλεζε Γε βξήθε πψο λα αιιάμεη ην ππφβαζξν ηεο ζθελήο Πξνζπάζεζε λα δσγξαθίζεη ηηο λέεο κνξθέο αληί λα ηηο εηζάγεη Γε ρξεζηκνπνίεζε θάπνηεο απφ ηηο απαξαίηεηεο εληνιέο Μεηέθεξε θάπνηεο εληνιέο Καηάθεξε ζε θάπνην βαζκφ λα θάλεη ηηο απαηηνχκελεο ξπζκίζεηο Άιιαμε εχθνια ην ππφβαζξν ηεο ζθελήο Δηζήγαγε ηηο λέεο κνξθέο Καηάθεξε λα θάλεη ηηο κνξθέο λα θηλεζνχλ Μεηέθεξε ζελάξηα Καηάθεξε λα αιιάμεη ηελ θαηεχζπλζε ηεο κνξθήο θαη λα ξπζκίζεη ηνλ ηξφπν εκθάληζήο ηεο ζε ζρέζε κε ηελ θίλεζε

89 89 Φχιια δξαζηεξηνηήησλ Φχιιν δξαζηεξηνηήησλ δηδαθηηθήο δξαζηεξηφηεηαο Θα δεκηνπξγήζνπκε ην βπζφ κηαο ζάιαζζαο ζηε Scratch θαη κέζα ζηε ζάιαζζα ζα βάινπκε ηα δηθά καο πιάζκαηα θαη ςαξάθηα. Παηήζηε ζηελ εηθφλα ηνπ ζθεληθνχ θαη κεηά ζηελ επηινγή «Τπφβαζξα». ε απηφ ην παξάζπξν παηήζηε «Δηζαγσγή». Πεγαίλεηε κεηά ζηνλ θαηάινγν Nature (θχζε) εθεί ππάξρεη έλα ζθεληθφ κε ην φλνκα underwater παηήζηε «Δληάμεη». Έρνπκε κεηαθεξζεί ζην βπζφ ηεο ζάιαζζαο. Δπεηδή ε γάηα δε δεη ζην βπζφ ηεο ζάιαζζαο κπνξνχκε λα δηαγξάςνπκε ηε κνξθή ηεο γάηαο θαη λα εηζάγνπκε πιάζκαηα πνπ δνπλ κέζα ζηε ζάιαζζα (ςαξάθηα, θάιαηλεο, θαξραξίεο θ.α.). Ζ γάηα δηαγξάθεηαη κε ην ςαιίδη πνπ βξίζθεηαη πάλσ απφ ηε θεληξηθή ζθελή ηεο Scratch. Δλψ λέεο κνξθέο εηζάγνληαη απφ ην εηθνλίδην ηνπ θαθέινπ πνπ βξίζθεηαη θάησ απφ ηε θεληξηθή ζθελή.

90 90 ηνλ θάθειν «Animals» (Εψα) ππάξρνπλ ςαξάθηα θαη άιια πιάζκαηα πνπ κπνξείηε λα εηζάγεηε. ηαλ ηειεηψζεηε ην ζθεληθφ καδί κε ηηο κνξθέο ζα κνηάδεη θάπσο έηζη Γνθηκάζηε λα θάλεηε έλα πιάζκα λα μεθηλάεη λα θηλείηαη φηαλ παηεζεί ε πξάζηλε ζεκαία (ζα πξέπεη λα πξνρσξάεη ρσξίο λα παηάηε ζπλέρεηα ηελ πξάζηλε ζεκαία). Γνθίκαζε ηελ εληνιή γηα λα κε θεχγεη ην πιάζκα έμσ απφ ηα φξηα ηνπ βπζνχ. ηαλ ηειεηψζεηε κπνξείηε λα ζχξεηε ηε ζηνίβα εληνιψλ πνπ θηηάμαηε ζηηο ππφινηπεο κνξθέο γηα λα θάλνπλ θαη απηέο ην ίδην. Απιά ζχξε ην ζελάξην θαη άθεζέ ην πάλσ ζην εηθνλίδην ηεο κνξθήο πνπ βιέπεηο θάησ δεμηά.

91 91 Αλ ζέιεηε θάπνηα πιάζκαηα (π.ρ. θνρχιηα) λα είλαη αθίλεηα κε βάιεηε ζελάξην θίλεζεο ζε απηά. κσο φια ηα πιάζκαηα ηνπ βπζνχ ηεο ζάιαζζαο δελ θηλνχληαη κε ηελ ίδηα ηαρχηεηα. Γηα λα βάιεηε άιια πιάζκαηα λα θηλνχληαη αξγά θαη άιια γξήγνξα ζην βπζφ ηεο ζάιαζζαο κπνξείηε λα βάιεηε ηελ εληνιή ψζηε ε θάζε κνξθή λα πεξηκέλεη ιίγν πξηλ ζπλερίζεη λα θηλείηαη. Γνθηκάζηε δηάθνξα λνχκεξα αληί γηα ην 1 θαη δείηε ηη πξέπεη λα βάιεηε γηα λα θηλνχληαη ηα ςάξηα ζαο γξήγνξα ή αξγά, φπσο εζείο ζέιεηε. Θα είδαηε φηη θάπνηεο απφ ηηο κνξθέο ζαο γπξίδνπλ αλάπνδα ελψ θάηη ηέηνην δε ζπκβαίλεη ζην βπζφ ηεο ζάιαζζαο. Ζ Scratch έρεη ηξεηο ξπζκίζεηο γηα ην αλ ε κνξθή ζα πεξηζηξέθεηαη ζε ζρέζε κε ηελ θαηεχζπλζή θίλεζεο: Να πεξηζηξέθεηαη αθξηβψο πξνο ηελ θαηεχζπλζή ηεο θίλεζεο Να θνηηάδεη κφλν αξηζηεξά ή δεμηά αλάινγα κε ηελ θαηεχζπλζε θίλεζεο Να κελ αιιάδεη θαζφινπ ε κνξθή φπνπ θαη αλ θαηεπζχλεηαη Οη ξπζκίζεηο απηέο βξίζθνληαη δίπια απφ ηε κηθξή εηθφλα ηεο κνξθήο ςειά ζην θέληξν ηεο Scratch Ζ κπιε γξακκή ζηελ κηθξή εηθφλα ηεο κνξθήο είλαη ε θαηεχζπλζή ηεο ε νπνία κπνξεί λα αιιάμεη ζεξλνληάο ηε κε ην πνληίθη.

92 92 Δπίζεο κπνξείηε λα αιιάμεηε ηε θαηεχζπλζε ηεο κνξθήο απφ ηνλ επεμεξγαζηή ηεο ελδπκαζίαο Αιιάμηε απηέο ηηο ξπζκίζεηο θαη βάιηε ηα πιάζκαηα ηνπ βπζνχ λα θηλνχληαη ζε δηάθνξεο θαηεπζχλζεηο. Μπνξείηε λα κεγαιψζεηε θάπνηεο κνξθέο κε ην αληίζηνηρν εξγαιείν παηψληαο πξψηα πάλσ ζην θνπκπί «Μεγάισζε ηε κνξθή» θαη κεηά πάλσ ζηε κνξθή πνπ ζέιεηε λα κεγαιψζεηε. Οκνίσο κε ην εξγαιείν «κίθξπλζε κνξθήο». Μεγαιψζηε θαη κηθξχλεηε ηηο κνξθέο ζαο αλάινγα κε ην πξαγκαηηθφ ηνπο κέγεζνο Μπξάβν ζαο, θαηαζθεπάζαηε κηα θηλνχκελε εηθφλα ηνπ βπζνχ ηεο ζάιαζζαο

93 93 Φχιιν δξαζηεξηφηεηαο εκπέδσζεο Πξνζπαζήζηε λα θηηάμεηε ην κηθξφθνζκν ησλ ινπινπδηψλ κε κέιηζζεο θαη πεηαινχδεο πνπ ζα πεηάλε ζε δηάθνξεο θαηεπζχλζεηο θαη ηαρχηεηεο. Φχιιν δξαζηεξηφηεηαο αμηνιφγεζεο Πξνζπαζήζηε λα θηηάμεηε ην παξαπάλσ έξγν. Ζ γάηα πξέπεη λα θηλείηαη δηαγψληα θαη λα θνηηάδεη πξνο ηελ θαηεχζπλζε θηλεζήο ηεο ελψ ν ζθχινο πξέπεη λα θηλείηαη νξηδφληηα θαη λα κε γπξίδεη αλάπνδα φηαλ θηλείηαη πξνο ηα αξηζηεξά.

94 Scratch Γεκνηηθφ 3: Πξνγξακκαηηζκφο ελφο παηρληδηνχ ζηε Scratch Δθηηκψκελε δηάξθεηα: Γχν δηδαθηηθέο ψξεο Έληαμε ζην πξφγξακκα ζπνπδψλ ην Πξφγξακκα πνπδψλ ηνπ Οινήκεξνπ Γεκνηηθνχ (ΦΔΚ 1139/ ) αλαθέξεηαη ν πξνγξακκαηηζκφο ζα δηδαθηηθφ αληηθείκελν ζηελ Δ θαη Σ ηάμε ελψ πξνηείλνληαη Logolike πεξηβάιινληα φπσο ε Scratch. ηελ Γ Γεκνηηθνχ πξνηείλεηαη νη καζεηέο λα εθθξάδνληαη δεκηνπξγηθά θαη πξσηφηππα κε ρξήζε εηθφλσλ θαη ήρνπ. Ζ Scratch παξέρεη απηέο ηηο δπλαηφηεηεο κέζσ ελφο ειθπζηηθνχ πνιπκεζηθνχ πεξηβάιινληνο. Απαηηνχκελε πιηθνηερληθή ππνδνκή Έλαο ππνινγηζηήο αλά δχν καζεηέο κε εγθαηεζηεκέλν ην ινγηζκηθφ Scratch. Γηδαθηηθφ αληηθείκελν Αληηθείκελν ηνπ δηδαθηηθνχ ζελαξίνπ είλαη ε εμνηθείσζε ησλ καζεηψλ ηνπ Γεκνηηθνχ κε ηηο ηερληθέο δεκηνπξγίαο παηρληδηψλ κε ηε Scratch, θαη κε ηηο εληνιέο πνπ ρξεηάδνληαη γηα αληρλεπηνχλ γεγνλφηα ζηα πιαίζηα ηνπ νδεγνχκελνπ απφ γεγνλφηα πξνγξακκαηηζκνχ (eventdriven programming). Πξφηεξεο γλψζεηο θαη αλαπαξαζηάζεηο: Σν ζελάξην απηφ ζα εθαξκνζηεί κεηά ηελ εμνηθείσζε ησλ καζεηψλ κε ην πεξηβάιινλ ηεο Scratch θαη ηηο βαζηθέο εληνιέο. Δίλαη πηζαλφ νη καζεηέο ζην ζπγθεθξηκέλν ζελάξην ζα ζειήζνπλ λα θαηαζθεπάζνπλ πνιππινθφηεξεο εθαξκνγέο ζε ζρέζε κε ηηο εηζαγσγηθέο. Με απηή ηε δξαζηεξηφηεηα ζα έξζνπλ ζε επαθή κε ηνλ πξνγξακκαηηζκφ ηεο αιιειεπίδξαζεο ησλ κνξθψλ θαη ζα έξζνπλ αληηκέησπνη κε δπζθνιίεο πςειφηεξνπ επηπέδνπ πνπ ζρεηίδνληαη κε ηνλ θαζνξηζκφ ησλ απαηηήζεσλ κηαο εθαξκνγήο, ην ζρεδηαζκφ θαη ηελ απνζθαικάησζε ελφο έξγνπ. θνπφο θαη δηδαθηηθνί ζηφρνη θνπφο ηνπ ζελαξίνπ είλαη νη καζεηέο λα ρξεζηκνπνηνχλ εληνιέο ειέγρνπ θαη αηζζεηήξσλ γηα λα δεκηνπξγήζνπλ ην δηθφ ηνπο παηρλίδη. ηφρνη ηνπ ζελαξίνπ είλαη νη καζεηέο: Α) λα κπνξνχλ λα ζρεδηάδνπλ πξψηα ην παηρλίδη ηνπο, πξηλ ην πξνγξακκαηίζνπλ Β) λα κπνξνχλ λα πξνγξακκαηίδνπλ κνξθέο ψζηε λα ειέγρνληαη απφ ηα πιήθηξα ηνπ πιεθηξνινγίνπ Γ) λα κπνξνχλ λα αληρλεχνπλ ηελ επαθή κεηαμχ δχν κνξθψλ θαη λα πξνγξακκαηίζνπλ ηηο κνξθέο ψζηε λα αληηδξνχλ ζε απηή ηελ επαθή Γηδαθηηθή ζηξαηεγηθή Πεηξακαηηζκφο κε ηα ζηνηρεία ηνπ πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο, ελεξγεηηθή ζπκκεηνρή, δεκηνπξγία ειεθηξνληθνχ παηρληδηνχ. Ο ζρεδηαζκφο παηρληδηψλ έρεη απνδεηρζεί πσο πξνάγεη ηηο απζεληηθέο κνξθέο κάζεζεο. Γηδαθηηθέο δξαζηεξηφηεηεο Γηδαθηηθφ πιηθφ

95 95 ην δηδαθηηθφ ζελάξην ρξεζηκνπνηνχληαη ην πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ θαη ηα θχιια δξαζηεξηνηήησλ. Γηα ηε δξαζηεξηφηεηα αμηνιφγεζεο ρξεζηκνπνηείηαη έλα έηνηκν έξγν Scratch πνπ πεξηγξάθεηαη ζηελ αληίζηνηρε ελφηεηα. Οξγάλσζε ηάμεο Οη δξαζηεξηφηεηεο ςπρνινγηθήο θαη γλσζηηθήο πξνεηνηκαζίαο γίλνληαη ζε επίπεδν ηάμεο. Οη δξαζηεξηφηεηεο δηδαζθαιίαο, εκπέδσζεο θαη αμηνιφγεζεο ηνπ αληηθεηκέλνπ γίλνληαη κε ηνλ θάζε καζεηή λα δνπιεχεη ζηνλ ππνινγηζηή ηνπ. Γξαζηεξηφηεηεο ςπρνινγηθήο θαη γλσζηηθήο πξνεηνηκαζίαο Οη καζεηέο ζηελ αξρή ηεο δξαζηεξηφηεηαο ζπδεηάλε γηα ηα ειεθηξνληθά παηρλίδηα. πδεηάλε γηα ην αλ ν ρξήζηεο ελφο ειεθηξνληθνχ παηρληδηνχ ειέγρεη φινπο ηνπο ραξαθηήξεο πνπ βιέπεη ζην παηρλίδη, ή αλ θάπνηνη ειέγρνληαη απφ ηνλ ππνινγηζηή. Αλαθέξεηαη ζηνπο καζεηέο πσο ζα θαηαζθεπάζνπλ νη ίδηνη ζηε Scratch έλα παηρλίδη θαη ζπδεηάλε γηα ην αλ ν βπζφο ηεο ζάιαζζαο πνπ είδαλ ζηελ πξνεγνχκελε δξαζηεξηφηεηα κπνξεί λα κεηαηξαπεί ζε παηρλίδη. Γξαζηεξηφηεηα δηδαζθαιίαο γλσζηηθνχ αληηθεηκέλνπ Ζ δξαζηεξηφηεηα βαζίδεηαη ζηελ πξνζνκνίσζε ηνπ βπζνχ ηεο ζάιαζζαο θαη ζηελ θξάζε «ην κεγάιν ςάξη ηξψεη ην κηθξφ». Πεξηγξαθή ηνπ θχιινπ δξαζηεξηφηεηαο δηδαζθαιίαο γλσζηηθνχ αληηθεηκέλνπ

96 96 Αλαθέξεηαη ζην ζηφρν ηεο ζρεδίαζεο ηνπ παηρληδηνχ. Οη καζεηέο βιέπνπλ πσο πξέπεη λα ζρεδηάζνπλ ην παηρλίδη πξηλ μεθηλήζνπλ ηνλ πξνγξακκαηηζκφ. (ζηφρνο Α) Σν παηρλίδη πνπ ζα θηηάμνπκε ζήκεξα έρεη: θεληθφ Υαξαθηήξεο πνπ ειέγρνληαη απφ ηνλ ρξήζηε Υαξαθηήξεο πνπ ειέγρνληαη απφ ηνλ ππνινγηζηή Απνθαζίζηε αλ ν παίθηεο ηνπ παηρληδηνχ ζα ειέγρεη ηνλ θαξραξία ή ην ςαξάθη θαη θάληε ηελ αλάινγε αληηζηνίρηζε Αλαθέξεηαη ζην ζηφρν ηεο ζρεδίαζεο ηνπ παηρληδηνχ. (ηφρνο Α) ρξήζηεο ππνινγηζηήο

97 97 Παηήζηε ζηελ εηθφλα ηνπ ζθεληθνχ θαη κεηά ζηελ επηινγή «Τπφβαζξα». Παηήζηε «Δηζαγσγή». Πεγαίλεηε κεηά ζηνλ θαηάινγν Nature (θχζε) εθεί ππάξρεη έλα ζθεληθφ κε ην φλνκα underwater, επηιέμηε ην θαη παηήζηε «Δληάμεη». Έρνπκε κεηαθεξζεί ζην βπζφ ηεο ζάιαζζαο. Μπνξείηε λα εηζάγεηαη ςαξάθηα απφ ην εηθνλίδην ηνπ θαθέινπ πνπ βξίζθεηαη θάησ απφ ηε θεληξηθή ζθελή. Απηή ε δξαζηεξηφηεηα ρξεζηκνπνηείηαη ζαλ εκπέδσζε ηνπ ζηφρνπ ηεο αιιαγήο ππνβάζξνπ πνπ εηζήρζεθε ζην πξνεγνχκελν δηδαθηηθφ ζελάξην. Απηή ε δξαζηεξηφηεηα ρξεζηκνπνηείηαη ζαλ εκπέδσζε ηνπ ζηφρνπ ηεο εηζαγσγήο κνξθψλ πνπ εηζήρζεθε ζην πξνεγνχκελν δηδαθηηθφ ζελάξην. Θπκεζείηε λα εηζάγεηε ηνλ θαξραξία. ηαλ ηειεηψζεηε έρεηε ην ζθεληθφ θαη ηνπο ραξαθηήξεο ηνπ παηρληδηνχ, νη νπνίνη φκσο είλαη αθίλεηνη.

98 98 Πξνζπαζήζηε λα θάλεηε ην ςάξη πνπ απνθαζίζαηε λα θηλεί ν ππνινγηζηήο λα θηλνχληαη φηαλ ε πξάζηλε ζεκαία παηεζεί (αθνχ ε πξάζηλε ζεκαία παηεζεί ηα ςαξάθηα ζα πξέπεη λα θηλείηαη γηα πάληα) Υξεζηκνπνηήζηε ηηο εληνιέο θίλεζεο (κπιε θαξηέια): π.ρ. Υξεζηκνπνηήζηε ηελ εληνιή "γηα πάληα" ψζηε ηα ςαξάθηα λα θηλνχληαη ζπλερψο. Απηή ε δξαζηεξηφηεηα ρξεζηκνπνηείηαη ζαλ εκπέδσζε ηνπ ζηφρνπ ησλ εληνιψλ θίλεζεο πνπ εηζήρζεθαλ ζε πξνεγνχκελν ζελάξην Ζ εληνιή "εάλ ζην φξηα αλαπήδεζε" θξαηάεη ηα ςαξάθηα κέζα ζην ζθεληθφ. Θπκεζείηε λα ξπζκίζεηε ηελ ηαρχηεηα ρξεζηκνπνηψληαο ηελ εληνιή "πεξίκελε" Γνθηκάζηε επίζεο λα αιιάμεηε ηελ θαηεχζπλζε ηνπ. Γνθηκάζηε λα πξνγξακκαηίζεηε ην άιιν ςάξη ψζηε λα αιιάδεη θαηεχζπλζε αλάινγα κε ηα βειάθηα ηνπ πιεθηξνινγίνπ. ηφρνο Β) λα κπνξνχλ λα ειέγρνπλ πξνγξακκαηίδνπλ κνξθέο ψζηε λα ειέγρνληαη απφ ηα πιήθηξα ηνπ πιεθηξνινγίνπ Υξεζηκνπνηείζηε ηηο εληνιέο θαηεχζπλζεο θαη ηελ εληνιή ηαλ παηάηε ηα βειάθηα ηνπ πιεθηξνινγίνπ ην ςάξη πνπ έρεηε πξνγξακκαηίζεη ζα πξέπεη λα θηλείηαη ζηελ αληίζηνηρε θαηεχζπλζε. Θπκεζείηε λα αιιάμεηε ηνλ ηξφπν κε ηνλ νπνίν εκθαλίδεηαη ην ςάξη αλάινγα κε ηελ θαηεχζπλζε πνπ έρεη

99 99 Σν κεγάιν ςάξη ηξψεη ην κηθξφ!!!! Μπνξείηε λα αληρλεχζεηε πφηε ην έλα ςάξη αγγίδεη ην άιιν κε ηε ζπλζήθε «αγγίδεη ην» ηφρνο Γ) λα κπνξνχλ λα αληρλεχνπλ ηελ επαθή κεηαμχ δχν κνξθψλ θαη λα πξνγξακκαηίζνπλ ηηο κνξθέο ψζηε λα αληηδξνχλ ζε απηή ηελ επαθή Γνθηκάζηε ηε ζπλζήθε ζε ζπλδπαζκφ κε ηελ εληνιή Υξεζηκνπνηψληαο ηηο παξαθάησ εληνιέο πξνζπαζήζηε λα πξνγξακκαηίζεηε έλα ςάξη λα εμαθαλίδεηαη φηαλ αθνπκπάεη ηνλ θαξραξία. ηφρνο Γ) λα κπνξνχλ λα αληρλεχνπλ ηελ επαθή κεηαμχ δχν κνξθψλ θαη λα πξνγξακκαηίζνπλ ηηο κνξθέο ψζηε λα αληηδξνχλ ζε απηή ηελ επαθή ηαλ ην ςάξη αθνπκπήζεη ηνλ θαξραξία εμαθαλίδεηαη Πφηε πξέπεη λα μαλαεκθαληζηεί; Σψξα κπνξείηε λα κεηαθέξεηε ην ίδην ζελάξην θαη ζηα ππφινηπα ςαξάθηα. Μπξάβν ζαο, θηηάμαηε ην πξψην ζαο παηρλίδη

100 100 Πεξηγξαθή ηνπ θχιινπ δξαζηεξηφηεηαο εκπέδσζεο γλσζηηθνχ αληηθεηκέλνπ Ζ δξαζηεξηφηεηα εκπέδσζεο αλαθέξεηαη ζηελ θαηαζθεπή ελφο πην ελδηαθέξνληνο θαη πην πνιχπινθνπ παηρληδηνχ. Πξνζπαζήζηε λα θηηάμεηε θαη άιια ςαξάθηα πνπ ν θαξραξίαο λα κπνξεί λα ηα «θάεη» δειαδή λα εμαθαλίδνληαη φηαλ αγγίδνπλ ηνλ θαξραξία. ηνλ βπζφ ηεο ζάιαζζαο ν θαξραξίαο δελ είλαη ην κεγαιχηεξν ςάξη. Μπνξεί λα ππάξρεη θαη κία θάιαηλα ε νπνίν λα «ηξψεη» ηνλ θαξραξία. Αμηνιφγεζε Ζ αμηνιφγεζε ηνπ βαζκνχ επίηεπμεο ησλ δεμηνηήησλ πνπ απνηεινχλ ηνπο ζηφρνπο ηνπ δηδαθηηθνχ ζελαξίνπ ζα γίλεη κέζσ κηαο αληίζηνηρεο εξγαζίαο. Καηά ηε δηάξθεηα ηεο εξγαζίαο ν εθπαηδεπηηθφο παξαθνινπζεί ηηο δξαζηεξηφηεηεο ησλ καζεηψλ ηνπ ψζηε λα εληνπίζεη ηηο δπζθνιίεο ηνπο.

101 101 Πεξηγξαθή θχιινπ αμηνιφγεζεο Πξνζπαζήζηε λα θαηαζθεπάζεηε ην δηθφ ζαο παηρλίδη κε ηηο παξαπάλσ κνξθέο. Ζ αμηνιφγεζε ηεο παξαπάλσ δξαζηεξηφηεηαο πξέπεη λα γίλεη κε βάζε ηνπο ζηφρνπο ηνπ δηδαθηηθνχ ζελαξίνπ. Μηα ηέηνηα ζράξα αμηνιφγεζεο θαίλεηαη παξαθάησ: ρεδίαζε ηνπο Να ζρεδηάδνπλ Πξνζπάζεζε λα ραξαθηήξεο πνπ ζα ρεδίαζε πξφρεηξα ην πξηλ πξνγξακκαηίζεη ειέγρνληαη απφ ην παηρλίδη πξνγξακκαηίζνπλ θαηεπζείαλ ηε ιχζε ρξήζηε θαη απφ ηνλ ππνινγηζηή Πξνγξακκαηηζκφο κνξθψλ κε ηα πιήθηξα ηνπ πιεθηξνινγίνπ Πξνγξακκαηηζκφο επαθήο ησλ κνξθψλ Γελ πξνγξακκάηηζε θακία κνξθή λα θηλείηαη κε ην πιεθηξνιφγην Γελ κπφξεζε λα πξνγξακκαηίζεη ην ελδερφκελν επαθήο ησλ κνξθψλ Πξνζπάζεζε, αιιά δελ θαηάθεξε λα πξνγξακκαηίζεη ζσζηά ηηο κνξθέο πνπ θηλνχληαη κε ην πιεθηξνιφγην Πξνζπάζεζε, αιιά δελ θαηάθεξε λα πξνγξακκαηίζεη ζσζηά ην ελδερφκελν επαθήο ησλ κνξθψλ Πξνγξακκάηηζε ηνπιάρηζηνλ κία κνξθή λα θηλείηαη κε ηα βειάθηα ηνπ πιεθηξνινγίνπ Πξνγξακκάηηζε ζσζηά ηνπιάρηζηνλ κία επαθή κεηαμχ δχν κνξθψλ

102 102 Φχιια δξαζηεξηνηήησλ Φχιιν δξαζηεξηνηήησλ δηδαζθαιίαο Σν παηρλίδη πνπ ζα θηηάμνπκε ζήκεξα έρεη: θεληθφ Υαξαθηήξεο πνπ ειέγρνληαη απφ ηνλ ρξήζηε Υαξαθηήξεο πνπ ειέγρνληαη απφ ηνλ ππνινγηζηή Απνθαζίζηε αλ ν παίθηεο ηνπ παηρληδηνχ ζα ειέγρεη ηνλ θαξραξία ή ην ςαξάθη θαη θάληε ηελ αλάινγε αληηζηνίρηζε ρξήζηεο ππνινγηζηήο Παηήζηε ζηελ εηθφλα ηνπ ζθεληθνχ θαη κεηά ζηελ επηινγή «Τπφβαζξα». Παηήζηε «Δηζαγσγή». Πεγαίλεηε κεηά ζηνλ θαηάινγν Nature (θχζε) εθεί ππάξρεη έλα ζθεληθφ κε ην φλνκα underwater, επηιέμηε ην θαη παηήζηε «Δληάμεη». Έρνπκε κεηαθεξζεί ζην βπζφ ηεο ζάιαζζαο.

103 103 Μπνξείηε λα εηζάγεηαη ςαξάθηα απφ ην εηθνλίδην ηνπ θαθέινπ πνπ βξίζθεηαη θάησ απφ ηε θεληξηθή ζθελή. Θπκεζείηε λα εηζάγεηε ηνλ θαξραξία. ηαλ ηειεηψζεηε έρεηε ην ζθεληθφ θαη ηνπο ραξαθηήξεο ηνπ παηρληδηνχ, νη νπνίνη φκσο είλαη αθίλεηνη. Πξνζπαζήζηε λα θάλεηε ην ςάξη πνπ απνθαζίζαηε λα θηλεί ν ππνινγηζηήο λα θηλνχληαη φηαλ ε πξάζηλε ζεκαία παηεζεί (αθνχ ε πξάζηλε ζεκαία παηεζεί ηα ςαξάθηα ζα πξέπεη λα θηλείηαη γηα πάληα) Υξεζηκνπνηήζηε ηηο εληνιέο θίλεζεο (κπιε θαξηέια): π.ρ. Υξεζηκνπνηήζηε ηελ εληνιή "γηα πάληα" ψζηε ηα ςαξάθηα λα θηλνχληαη ζπλερψο. Ζ εληνιή "εάλ ζην φξηα αλαπήδεζε" θξαηάεη ηα ςαξάθηα κέζα ζην ζθεληθφ. Θπκεζείηε λα ξπζκίζεηε ηελ ηαρχηεηα ρξεζηκνπνηψληαο ηελ εληνιή "πεξίκελε"

104 104 Γνθηκάζηε επίζεο λα αιιάμεηε ηελ θαηεχζπλζε ηνπ. Γνθηκάζηε λα πξνγξακκαηίζεηε ην άιιν ςάξη ψζηε λα αιιάδεη θαηεχζπλζε αλάινγα κε ηα βειάθηα ηνπ πιεθηξνινγίνπ. Υξεζηκνπνηείζηε ηηο εληνιέο θαηεχζπλζεο θαη ηελ εληνιή ηαλ παηάηε ηα βειάθηα ηνπ πιεθηξνινγίνπ ην ςάξη πνπ έρεηε πξνγξακκαηίζεη ζα πξέπεη λα θηλείηαη ζηελ αληίζηνηρε θαηεχζπλζε. Θπκεζείηε λα αιιάμεηε ηνλ ηξφπν κε ηνλ νπνίν εκθαλίδεηαη ην ςάξη αλάινγα κε ηελ θαηεχζπλζε πνπ έρεη Σν κεγάιν ςάξη ηξψεη ην κηθξφ!!!! Μπνξείηε λα αληρλεχζεηε πφηε ην έλα ςάξη αγγίδεη ην άιιν κε ηε ζπλζήθε «αγγίδεη ην» Γνθηκάζηε ηε ζπλζήθε ζε ζπλδπαζκφ κε ηελ εληνιή Υξεζηκνπνηψληαο ηηο παξαθάησ εληνιέο πξνζπαζήζηε λα πξνγξακκαηίζεηε έλα ςάξη λα εμαθαλίδεηαη φηαλ αθνπκπάεη ηνλ θαξραξία.

105 105 ηαλ ην ςάξη αθνπκπήζεη ηνλ θαξραξία εμαθαλίδεηαη Πφηε πξέπεη λα μαλαεκθαληζηεί; Σψξα κπνξείηε λα κεηαθέξεηε ην ίδην ζελάξην θαη ζηα ππφινηπα ςαξάθηα. Μπξάβν ζαο, θηηάμαηε ην πξψην ζαο παηρλίδη Φχιιν δξαζηεξηνηήησλ εκπέδσζεο Πξνζπαζήζηε λα θηηάμεηε θαη άιια ςαξάθηα πνπ ν θαξραξίαο λα κπνξεί λα ηα «θάεη» δειαδή λα εμαθαλίδνληαη φηαλ αγγίδνπλ ηνλ θαξραξία. ηνλ βπζφ ηεο ζάιαζζαο ν θαξραξίαο δελ είλαη ην κεγαιχηεξν ςάξη. Μπνξεί λα ππάξρεη θαη κία θάιαηλα ε νπνίν λα «ηξψεη» ηνλ θαξραξία.

106 106 Φχιιν δξαζηεξηνηήησλ αμηνιφγεζεο Πξνζπαζήζηε λα θαηαζθεπάζεηε ην δηθφ ζαο παηρλίδη κε ηηο παξαπάλσ κνξθέο.

107 Scratch Γεκνηηθφ 4: Οη κεηαβιεηέο ζηε γιψζζα πξνγξακκαηηζκνχ Scratch (νη κεηαβιεηέο ζαλ απαξηζκεηέο) Δθηηκψκελε δηάξθεηα: Μία δηδαθηηθή ψξα Έληαμε ζην πξφγξακκα ζπνπδψλ ην Πξφγξακκα πνπδψλ ηνπ Οινήκεξνπ Γεκνηηθνχ (ΦΔΚ 1139/ ) αλαθέξεηαη ν πξνγξακκαηηζκφο ζηελ Δ θαη Σ ηάμε ελψ πξνηείλνληαη Logo-like πεξηβάιινληα φπσο ε Scratch. ηελ Γ Γεκνηηθνχ πξνηείλεηαη νη καζεηέο λα εθθξάδνληαη δεκηνπξγηθά θαη πξσηφηππα κε ρξήζε εηθφλσλ θαη ήρνπ, ε Scratch παξέρεη απηέο ηηο δπλαηφηεηεο κέζσ ελφο ειθπζηηθνχ πνιπκεζηθνχ πεξηβάιινληνο. Απαηηνχκελε πιηθνηερληθή ππνδνκή Έλαο ππνινγηζηήο αλά δχν καζεηέο κε εγθαηεζηεκέλν ην ινγηζκηθφ Scratch. Γηδαθηηθφ αληηθείκελν Αληηθείκελν ηνπ δηδαθηηθνχ ζελαξίνπ είλαη ε εμνηθείσζε ησλ καζεηψλ ηνπ Γεκνηηθνχ κε ηελ έλλνηα ηεο κεηαβιεηήο θαη ε ρξήζε ηεο ζηηο εθαξκνγέο ηνπο. Πξφηεξεο γλψζεηο θαη αλαπαξαζηάζεηο: Πξηλ απφ απηφ ην ζελάξην νη καζεηέο έρνπλ δεκηνπξγήζεη εθαξκνγέο ζηε Scratch. Έρνπλ δεη πσο νη κνξθέο θαη ην ζθεληθφ κπνξνχλ λα αιιάμνπλ εκθάληζε θαη ηηο εληνιέο κε ηηο νπνίεο απηφ κπνξεί λα γίλεη. Δπίζεο, έρνπλ ρξεζηκνπνηήζεη εληνιέο θίλεζεο ζηα έξγα ηνπο. θνπφο θαη δηδαθηηθνί ζηφρνη θνπφο ηνπ ζελαξίνπ είλαη νη καζεηέο λα ρξεζηκνπνηνχλ κεηαβιεηέο ψζηε λα δεκηνπξγήζνπλ πην πνιχπινθεο εθαξκνγέο. ηφρνη ηνπ ζελαξίνπ είλαη νη καζεηέο: Α) λα κπνξνχλ λα δεκηνπξγνχλ κηα κεηαβιεηή Β) λα κπνξνχλ νη καζεηέο λα νξίδνπλ ηελ ηηκή κηαο κεηαβιεηήο Γ) λα κπνξνχλ νη καζεηέο λα αιιάδνπλ ηελ ηηκή κηαο κεηαβιεηήο Γ) λα κπνξνχλ λα εκθαλίδνπλ θαη λα εμαθαλίδνπλ ηελ εηθφλα ηεο κεηαβιεηήο απφ ηε ζθελή. Δ) λα αληηιακβάλνληαη φηη κπνξνχλ λα νξίδνπλ/αιιάδνπλ ηελ ηηκή ηεο κεηαβιεηήο κέζα ζηα ζελάξηα ησλ κνξθψλ. Γηδαθηηθή ζηξαηεγηθή Πεηξακαηηζκφο κε ηα ζηνηρεία ηνπ πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο, ελεξγεηηθή ζπκκεηνρή, δεκηνπξγία ειεθηξνληθνχ παηρληδηνχ. Οη κεηαβιεηέο κπνξνχλ λα εηζαρζνχλ ζην πιαίζην απζεληηθήο κάζεζεο φηαλ ρξεζηκνπνηεζνχλ ζαλ έλα βαζηθφ ζηνηρείν ελφο παηρληδηνχ (Resnick, 2010). O ζρεδηαζκφο παηρληδηψλ πξνάγεη ηηο απζεληηθέο κνξθέο κάζεζεο. Γηδαθηηθέο δξαζηεξηφηεηεο Γηδαθηηθφ πιηθφ ην δηδαθηηθφ ζελάξην ρξεζηκνπνηνχληαη ην πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ θαη ηα θχιια δξαζηεξηνηήησλ. Δπίζεο, γηα ηε δηδαθηηθή δξαζηεξηφηεηα ρξεζηκνπνηείηαη έλα έξγν Scratch πνπ είλαη έλα παηρλίδη κε θαξραξία θαη ςαξάθηα. Σν έξγν απηφ κπνξεί ή λα δίλεηαη έηνηκν, ή λα θαηαζθεπαζηεί ζε θάπνηα πξνεγνχκελε δηδαθηηθή ψξα θαη λα ζπλερηζηεί κε ην παξφλ

108 108 δηδαθηηθφ ζελάξην. Γηα ηηο δξαζηεξηφηεηεο εκπέδσζεο θαη αμηνιφγεζεο ρξεζηκνπνηνχληαη έηνηκα έξγα Scratch πνπ πεξηγξάθνληαη ζηελ αληίζηνηρε ελφηεηα. Οξγάλσζε ηάμεο Οη δξαζηεξηφηεηεο ςπρνινγηθήο θαη γλσζηηθήο πξνεηνηκαζίαο θαζψο θαη ε αμηνιφγεζε γίλνληαη ζε επίπεδν ηάμεο, ελψ ε δξαζηεξηφηεηα δηδαζθαιίαο θαη εκπέδσζεο ηνπ αληηθεηκέλνπ γίλεηαη κε ηνλ θάζε καζεηή λα δνπιεχεη ζηνλ ππνινγηζηή ηνπ. Γξαζηεξηφηεηεο ςπρνινγηθήο θαη γλσζηηθήο πξνεηνηκαζίαο Οη καζεηέο ζηελ αξρή ηεο δξαζηεξηφηεηαο ζπδεηάλε γηα ηα ειεθηξνληθά παηρλίδηα. πδεηάλε γηα ηελ έλλνηα ηνπ ζθνξ θαη γηα ην πνην ζα κπνξνχζε λα είλαη ην ζθνξ ζην παηρλίδη κε ηα ςαξάθηα πνπ θαηαζθεπάζαλε ζηα πξνεγνχκελα δηδαθηηθά ζελάξηα. Γξαζηεξηφηεηα δηδαζθαιίαο γλσζηηθνχ αληηθεηκέλνπ Βαζηθφο ζηφρνο ηεο δξαζηεξηφηεηαο είλαη λα εηζαρζεί ε έλλνηα ηεο κεηαβιεηήο, ζην παξφλ πιαίζην ε κεηαβιεηή εηζάγεηαη ζαλ απαξηζκεηήο. Πεξηγξαθή ηνπ θχιινπ δξαζηεξηφηεηαο δηδαζθαιίαο γλσζηηθνχ αληηθεηκέλνπ Ζ θάζε απηή ηνπ θχιινπ δξαζηεξηφηεηαο ρξεζηκεχεη ζηελ παξνρή θηλήηξσλ γηα ηελ εηζαγσγή ησλ κεηαβιεηψλ. ην πξνεγνχκελν δηδαθηηθφ ζελάξην είρε δεκηνπξγεζεί έλα παηρλίδη κε ηε Scratch. Αλνίμηε ην ηειηθφ έξγν πνπ θαηαζθεπάζακε θαη παίμηε κε ην παηρλίδη απηφ. Πνηνο είλαη ν ζθνπφο ηνπ παηρληδηνχ; Πσο μέξνπκε πφζα ςαξάθηα έθαγε ν θαξραξίαο;

109 109 ηε Scratch κπνξνχκε λα ρξεζηκνπνηήζνπκε κεηαβιεηέο γηα λα κεηξήζνπκε. Οη κεηαβιεηέο έρνπλ ηε δηθηά ηνπο θαηεγνξία ζηηο εληνιέο. ηφρνο Α. Γεκηνπξγία κηαο κεηαβιεηήο. Αο δεκηνπξγήζνπκε κία κεηαβιεηή κε φλνκα «ζθνξ». Μεηά ηε δεκηνπξγία κηαο κεηαβιεηήο, βιέπνπκε ηεο εληνιέο πνπ αλαθέξνληαη ζηε κεηαβιεηή απηή θαη εκθαλίδεηαη κία εηθφλα γηα ηε κεηαβιεηή κέζα ζηε ζθελή. ηφρνη Β,Γ,Γ: Οξηζκφο/αιιαγή κεηαβιεηήο, εκθάληζε/απφθξπςε κεηαβιεηήο απφ ηε ζθελή. Δθηέιεζε κε δηπιφ θιηθ ην «άιιαμε ην ζθνξ θαηά 1». Μπνξείο λα δεκηνπξγήζεηο ηελ εληνιή «άιιαμε ην ζθνξ θαηά 2» θαη λα ηελ εθηειέζεηο; Αιιάδεη θάηη ζηελ κεηαβιεηή; (δεο ηελ εηθφλα ηεο ζηε ζθελή) Δθηέιεζε κε δηπιφ θιηθ ην «φξηζε ην ζθνξ ζε 0». Ση έγηλε; Δθηέιεζε κε δηπιφ θιηθ ηελ εληνιή «απφθξπςε κεηαβιεηήο ζθνξ». Ση έγηλε; Δθηέιεζε ηελ εληνιή «άιιαμε ην ζθνξ θαηά 2». Δθηέιεζε κε δηπιφ θιηθ ηελ εληνιή «εκθάληζε κεηαβιεηήο ζθνξ». Ση έγηλε;

110 110 Κάζε πφηε πξέπεη λα αιιάδεη ε ηηκή ηεο κεηαβιεηήο; Μπνξείηε λα δείηε κέζα ζηα ζελάξηα ηεο ςαξηνχ ζε πνην ζεκείν αληρλεχεηαη φηη ν θαξραξίαο «ηξψεη» ην ςαξάθη; Απηή ε δξαζηεξηφηεηα είλαη πξνεηνηκαζία γηα ην ζηφρν Δ: λα αληηιακβάλνληαη φηη κπνξνχλ λα νξίδνπλ/αιιάδνπλ ηελ ηηκή ηεο κεηαβιεηήο κέζα ζηα ζελάξηα ησλ κνξθψλ. Υξεζηκνπνηείζηε ηελ εληνιή «άιιαμε ην ζθνξ θαηά 1» ψζηε θάζε θνξά πνπ ν θαξραξίαο ηξψεη έλα ςαξάθη λα αιιάδεη θαη ε κεηαβιεηή. Υξεζηκνπνηείζηε ηελ εληνιή «φξηζε ην ζθνξ ζε 0» ψζηε ζηελ αξρή ηνπ παηρληδηνχ ε κεηαβιεηή λα μαλαγπξίδεη ζην 0. Σψξα κπνξείηε λα παίμεηε ην παηρλίδη κε «ζθνξ». ηφρνο Δ: λα αληηιακβάλνληαη φηη κπνξνχλ λα νξίδνπλ/αιιάδνπλ ηελ ηηκή ηεο κεηαβιεηήο κέζα ζηα ζελάξηα ησλ κνξθψλ. ηφρνο Δ: λα αληηιακβάλνληαη φηη κπνξνχλ λα νξίδνπλ/αιιάδνπλ ηελ ηηκή ηεο κεηαβιεηήο κέζα ζηα ζελάξηα ησλ κνξθψλ.

111 111 Πεξηγξαθή ηνπ θχιινπ δξαζηεξηφηεηαο εκπέδσζεο γλσζηηθνχ αληηθεηκέλνπ Ζ δξαζηεξηφηεηα εκπέδσζεο παξνπζηάδεη ηελ αιιαγή ηηκήο ηεο κεηαβιεηήο ζε έλα πιαίζην πην απιφ απφ ην πξνεγνχκελν. Κάζε θνξά πνπ παηηέηαη ε κνξθή ηεο γάηαο πεγαίλεη πξνο ηελ άθξε ηεο νζφλεο θαη κεηά μαλαεκθαλίδεηαη ζηελ αξρηθή ηεο ζέζε. Δηζάγεηε κηα κεηαβιεηή πνπ λα κεηξάεη πφζεο θνξέο παηήζεθε ε γάηα κε ην πνληίθη. Θέινπκε ε κεηαβιεηή λα αξρηθνπνηείηαη κε ην πάηεκα ηεο πξάζηλεο ζεκαίαο ζηελ ηηκή 0. Αμηνιφγεζε Ζ αμηνιφγεζε ηνπ βαζκνχ επίηεπμεο ησλ δεμηνηήησλ πνπ απνηεινχλ ηνπο ζηφρνπο ηνπ δηδαθηηθνχ ζελαξίνπ ζα γίλεη κέζσ κηαο αληίζηνηρεο εξγαζίαο. Καηά ηε δηάξθεηα ηεο εξγαζίαο ν εθπαηδεπηηθφο παξαθνινπζεί ηηο δξαζηεξηφηεηεο ησλ καζεηψλ ηνπ ψζηε λα εληνπίζεη ηηο δπζθνιίεο ηνπο. Πεξηγξαθή θχιινπ αμηνιφγεζεο αο δίλεηαη ην παξαθάησ έξγν:

112 112 Πξνζπαζήζηε λα εηζάγεηε κηα κεηαβιεηή πνπ ζα κεηξάεη ην πφζα βήκαηα θάλεη ε παξαπάλσ κνξθή. Ζ αμηνιφγεζε ηεο παξαπάλσ δξαζηεξηφηεηαο πξέπεη λα γίλεη κε βάζε ηνπο ζηφρνπο ηνπ δηδαθηηθνχ ζελαξίνπ. Μηα ηέηνηα ζράξα αμηνιφγεζεο θαίλεηαη παξαθάησ: λα κπνξνχλ λα δεκηνπξγνχλ κηα κεηαβιεηή λα κπνξνχλ νη καζεηέο λα νξίδνπλ ηελ ηηκή κηαο κεηαβιεηήο Ο καζεηήο δε δεκηνχξγεζε ηε κεηαβιεηή Ο καζεηήο δε ρξεζηκνπνίεζε ηελ εληνιή «φξηζε ηελ κεηαβιεηή ζε» Ο καζεηήο είρε δπζθνιίεο ζηε δεκηνπξγία ηεο κεηαβιεηήο Ο καζεηήο δε ρξεζηκνπνίεζε ηελ εληνιή «φξηζε ηελ κεηαβιεηή ζε» κε ζσζηφ ηξφπν Ο καζεηήο δεκηνχξγεζε ηε κεηαβιεηή κε επθνιία Ο καζεηήο ρξεζηκνπνίεζε ηελ εληνιή «φξηζε ηελ κεηαβιεηή ζε» κε ζσζηφ ηξφπν λα κπνξνχλ νη καζεηέο λα αιιάδνπλ ηελ ηηκή κηαο κεηαβιεηήο Ο καζεηήο δε ρξεζηκνπνίεζε ηελ εληνιή «άιιαμε ηελ κεηαβιεηή θαηά» Ο καζεηήο δε ρξεζηκνπνίεζε ηελ εληνιή «άιιαμε ηελ κεηαβιεηή θαηά» κε ζσζηφ ηξφπν Ο καζεηήο ρξεζηκνπνίεζε ηελ εληνιή «άιιαμε ηελ κεηαβιεηή θαηά» κε ζσζηφ ηξφπν λα αληηιακβάλνληαη φηη κπνξνχλ λα νξίδνπλ/αιιάδνπλ ηελ ηηκή ηεο κεηαβιεηήο κέζα ζηα ζελάξηα ησλ κνξθψλ. Ο καζεηήο δελ ελέηαμε ηελ εληνιή ζηα ζελάξηα. Ο καζεηήο δελ ελέηαμε ηελ εληνιή ζηα ζελάξηα κε ζσζηφ ηξφπν. Ο καζεηήο ελέηαμε ηελ εληνιή ζηα ζελάξηα κε ζσζηφ ηξφπν. Βηβιηνγξαθία

113 113 Resnick, M. (2010) Meaningful and motivating: The use of variables in a game project. Γηαζέζηκν ζην (Σειεπηαία αλάθηεζε 30/5/2011).

114 114 Φχιια δξαζηεξηνηήησλ Φχιιν δξαζηεξηνηήησλ δηδαζθαιίαο αληηθεηκέλνπ ην πξνεγνχκελν δηδαθηηθφ ζελάξην είρε δεκηνπξγεζεί έλα παηρλίδη κε ηε Scratch. Αλνίμηε ην ηειηθφ έξγν πνπ θαηαζθεπάζακε θαη παίμηε κε ην παηρλίδη απηφ. Πνηνο είλαη ν ζθνπφο ηνπ παηρληδηνχ; Πσο μέξνπκε πφζα ςαξάθηα έθαγε ν θαξραξίαο; ηε Scratch κπνξνχκε λα ρξεζηκνπνηήζνπκε κεηαβιεηέο γηα λα κεηξήζνπκε. Οη κεηαβιεηέο έρνπλ ηε δηθηά ηνπο θαηεγνξία ζηηο εληνιέο. Αο δεκηνπξγήζνπκε κία κεηαβιεηή κε φλνκα «ζθνξ». Μεηά ηε δεκηνπξγία κηαο κεηαβιεηήο, βιέπνπκε ηεο εληνιέο πνπ αλαθέξνληαη ζηε κεηαβιεηή απηή θαη εκθαλίδεηαη κία εηθφλα γηα ηε κεηαβιεηή κέζα ζηε ζθελή.

115 115 Δθηέιεζε κε δηπιφ θιηθ ην «άιιαμε ην ζθνξ θαηά 1». Μπνξείο λα δεκηνπξγήζεηο ηελ εληνιή «άιιαμε ην ζθνξ θαηά 2» θαη λα ηελ εθηειέζεηο; Αιιάδεη θάηη ζηελ κεηαβιεηή; (δεο ηελ εηθφλα ηεο ζηε ζθελή) Δθηέιεζε κε δηπιφ θιηθ ην «φξηζε ην ζθνξ ζε 0». Ση έγηλε; Δθηέιεζε κε δηπιφ θιηθ ηελ εληνιή «απφθξπςε κεηαβιεηήο ζθνξ». Ση έγηλε; Δθηέιεζε ηελ εληνιή «άιιαμε ην ζθνξ θαηά 2». Δθηέιεζε κε δηπιφ θιηθ ηελ εληνιή «εκθάληζε κεηαβιεηήο ζθνξ». Ση έγηλε; Κάζε πφηε πξέπεη λα αιιάδεη ε ηηκή ηεο κεηαβιεηήο; Μπνξείηε λα δείηε κέζα ζηα ζελάξηα ηεο ςαξηνχ ζε πνην ζεκείν αληρλεχεηαη φηη ν θαξραξίαο «ηξψεη» ην ςαξάθη; Υξεζηκνπνηείζηε ηελ εληνιή «άιιαμε ην ζθνξ θαηά 1» ψζηε θάζε θνξά πνπ ν θαξραξίαο ηξψεη έλα ςαξάθη λα αιιάδεη θαη ε κεηαβιεηή.

116 116 Υξεζηκνπνηείζηε ηελ εληνιή «φξηζε ην ζθνξ ζε 0» ψζηε ζηελ αξρή ηνπ παηρληδηνχ ε κεηαβιεηή λα μαλαγπξίδεη ζην 0. Σψξα κπνξείηε λα παίμεηε ην παηρλίδη κε «ζθνξ». Φχιιν δξαζηεξηνηήησλ εκπέδσζεο Κάζε θνξά πνπ παηηέηαη ε κνξθή ηεο γάηαο πεγαίλεη πξνο ηελ άθξε ηεο νζφλεο θαη κεηά μαλαεκθαλίδεηαη ζηελ αξρηθή ηεο ζέζε. Δηζάγεηε κηα κεηαβιεηή πνπ λα κεηξάεη πφζεο θνξέο παηήζεθε ε γάηα κε ην πνληίθη. Θέινπκε ε κεηαβιεηή λα αξρηθνπνηείηαη κε ην πάηεκα ηεο πξάζηλεο ζεκαίαο ζηελ ηηκή 0. Φχιιν δξαζηεξηνηήησλ αμηνιφγεζεο αο δίλεηαη ην παξαθάησ έξγν: Πξνζπαζήζηε λα εηζάγεηε κηα κεηαβιεηή πνπ ζα κεηξάεη ην πφζα βήκαηα θάλεη ε παξαπάλσ κνξθή.

117 Scratch Γεκνηηθφ 5: Οη κεηαβιεηέο ζαλ ηδηφηεηεο αληηθεηκέλσλ ζηε γιψζζα πξνγξακκαηηζκνχ Scratch Δθηηκψκελε δηάξθεηα: Μία δηδαθηηθή ψξα Έληαμε ζην πξφγξακκα ζπνπδψλ ην Πξφγξακκα πνπδψλ ηνπ Οινήκεξνπ Γεκνηηθνχ (ΦΔΚ 1139/ ) αλαθέξεηαη ν πξνγξακκαηηζκφο ζηελ Δ θαη Σ ηάμε ελψ πξνηείλνληαη Logo-like πεξηβάιινληα φπσο ε Scratch. ηελ Γ Γεκνηηθνχ πξνηείλεηαη νη καζεηέο λα εθθξάδνληαη δεκηνπξγηθά θαη πξσηφηππα κε ρξήζε εηθφλσλ θαη ήρνπ, ε Scratch παξέρεη απηέο ηηο δπλαηφηεηεο κέζσ ελφο ειθπζηηθνχ πνιπκεζηθνχ πεξηβάιινληνο. Δηδηθά ν ζρεδηαζκφο παηρληδηψλ έρεη απνδεηρζεί πσο πξνάγεη ηηο απζεληηθέο κνξθέο κάζεζεο. Απαηηνχκελε πιηθνηερληθή ππνδνκή Έλαο ππνινγηζηήο αλά δχν καζεηέο κε εγθαηεζηεκέλν ην ινγηζκηθφ Scratch. Γηδαθηηθφ αληηθείκελν Αληηθείκελν ηνπ δηδαθηηθνχ ζελαξίνπ είλαη ε εμνηθείσζε ησλ καζεηψλ ηνπ Γεκνηηθνχ κε ηελ έλλνηα ηεο κεηαβιεηήο θαη ε ρξήζε ηεο ζηηο εθαξκνγέο ηνπο. Πξφηεξεο γλψζεηο θαη αλαπαξαζηάζεηο: Πξηλ απφ απηφ ην ζελάξην νη καζεηέο έρνπλ δεκηνπξγήζεη εθαξκνγέο ζηε Scratch. Έρνπλ δεη πσο νη κνξθέο θαη ην ζθεληθφ κπνξνχλ λα αιιάμνπλ εκθάληζε θαη ηηο εληνιέο κε ηηο νπνίεο απηφ κπνξεί λα γίλεη. Δπίζεο, έρνπλ ρξεζηκνπνηήζεη εληνιέο θίλεζεο ζηα έξγα ηνπο. Οη καζεηέο έρνπλ ρξεζηκνπνηήζεη ηηο κεηαβιεηέο ζαλ απαξηζκεηέο, ζε απηφ ην ζελάξην ζα ηηο ρξεζηκνπνηήζνπλ ζαλ ηδηφηεηεο αληηθεηκέλσλ. θνπφο θαη δηδαθηηθνί ζηφρνη θνπφο ηνπ ζελαξίνπ είλαη νη καζεηέο λα ρξεζηκνπνηνχλ κεηαβιεηέο ψζηε λα δεκηνπξγήζνπλ πην πνιχπινθεο εθαξκνγέο. Οη ζηφρνη ηνπ ζελαξίνπ ρσξίδνληαη ζε δχν θαηεγνξίεο: ηφρνη ζρεηηθνί κε ηνλ πξνγξακκαηηζκφ: Α) λα κπνξνχλ λα αλαζέηνπλ ηδηφηεηεο αληηθεηκέλσλ ζε κεηαβιεηέο Β) λα κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηνχλ ηηο ηδηφηεηεο ησλ αληηθεηκέλσλ γηα λα πξνγξακκαηίζνπλ ζπκπεξηθνξέο Γ) λα κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηνχλ απιέο ινγηθέο ζπλζήθεο ηφρνη ζρεηηθνί κε ην πεξηβάιινλ πξνγξακκαηηζκνχ ηεο Scratch: Γ) λα κπνξνχλ λα εηζάγνπλ έηνηκεο κνξθέο απφ ηνλ ππνινγηζηή ηνπο ζηε Scratch Δ) λα κπνξνχλ λα εηζάγνπλ γηα ππφβαζξα έηνηκεο εηθφλεο απφ ηνλ ππνινγηζηή ηνπο ζηε Scratch Σ) λα κπνξνχλ λα δηαγξάθνπλ κνξθέο Γηδαθηηθή ζηξαηεγηθή Πεηξακαηηζκφο κε ηα ζηνηρεία ηνπ πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο, ελεξγεηηθή ζπκκεηνρή, δεκηνπξγία πξνζνκνίσζεο. Γηδαθηηθέο δξαζηεξηφηεηεο Γηδαθηηθφ πιηθφ ην δηδαθηηθφ ζελάξην ρξεζηκνπνηνχληαη ην πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ θαη ηα θχιια δξαζηεξηνηήησλ. Γηα ηε δηδαθηηθή δξαζηεξηφηεηα ρξεζηκνπνηνχληαη έηνηκεο κνξθέο

118 118 (sprites). Γηα ηηο δξαζηεξηφηεηεο εκπέδσζεο θαη αμηνιφγεζεο ρξεζηκνπνηνχληαη έηνηκα έξγα Scratch πνπ πεξηγξάθνληαη ζηελ αληίζηνηρε ελφηεηα. Οξγάλσζε ηάμεο Οη δξαζηεξηφηεηεο ςπρνινγηθήο θαη γλσζηηθήο πξνεηνηκαζίαο θαζψο θαη ε αμηνιφγεζε γίλνληαη ζε επίπεδν ηάμεο, ελψ ε δξαζηεξηφηεηα δηδαζθαιίαο θαη εκπέδσζεο ηνπ αληηθεηκέλνπ γίλεηαη κε ηνλ θάζε καζεηή λα δνπιεχεη ζηνλ ππνινγηζηή ηνπ. Γξαζηεξηφηεηεο ςπρνινγηθήο θαη γλσζηηθήο πξνεηνηκαζίαο Οη καζεηέο ζηελ αξρή ηεο δξαζηεξηφηεηαο ζπδεηάλε γηα ηα ειεθηξνληθά παηρλίδηα. πδεηάλε γηα ηελ έλλνηα ηνπ ζθνξ θαη γηα ην πνην ζα κπνξνχζε λα είλαη ην ζθνξ ζην παηρλίδη κε ηα ςαξάθηα πνπ θαηαζθεπάζαλε ζηα πξνεγνχκελα δηδαθηηθά ζελάξηα. Γξαζηεξηφηεηα δηδαζθαιίαο γλσζηηθνχ αληηθεηκέλνπ Βαζηθφο ζηφρνο ηεο δξαζηεξηφηεηαο είλαη λα εηζαρζεί ε έλλνηα ηεο κεηαβιεηήο, ζην παξφλ πιαίζην ε κεηαβιεηή εηζάγεηαη ζαλ ηδηφηεηα αληηθεηκέλνπ. Πεξηγξαθή ηνπ θχιινπ δξαζηεξηφηεηαο δηδαζθαιίαο γλσζηηθνχ αληηθεηκέλνπ Μηα νζφλε απφ ην πξφγξακκα πνπ ζα θαηαζθεπάζνπκε Οη καζεηέο καζαίλνπλ ηηο θαίλεηαη παξαθάησ: πξνδηαγξαθέο ηνπ έξγνπ πνπ ζα θαηαζθεπάζνπλ. Ο ρξήζηεο ειέγρεη ην πνηηζηήξη θαη ηελ ειηνθάλεηα. Σν θπηφ κεγαιψλεη ή μεξαίλεηαη αλάινγα κε ηηο ζπλζήθεο πνπ επηθξαηνχλ.

119 119 Γηα λα θαηαζθεπαζηεί ε εθαξκνγή απηή ρξεηαδφκαζηε ην ζθεληθφ. ηφρνο Δηζαγσγή ππφβαζξνπ Μπνξείηε λα εηζάγεηε ην ζθεληθφ σο εμήο: Δπηιέγνπκε ην ζθεληθφ Μεηά εηζαγσγή Καη επηιέγεηε ην θπηφ_ππφβαζξν.

120 120 Με δεμί θιηθ -> δηαγξαθή κπνξείηε λα ζβήζεηε ηε κνξθή ηεο γάηαο πνπ δελ ρξεηάδεηαη πιένλ. ηφρνο Σ Γηαγξαθή κνξθήο Υξεηαδφκαζηε επίζεο ην θπηφ, γηα λα ην εηζάγεηε επηιέγεηε «Γηάιεμε λέα κνξθή απφ αξρείν» ηφρνο Γ Δηζαγσγή κνξθψλ Καη επηιέγεηε ην θπηφ. Μπνξείηε λα δείηε πσο ην θπηφ έρεη ελζσκαησκέλεο ηηο ελδπκαζίεο ηνπ.

121 121 Οκνίσο κπνξείηε λα εηζάγεηε ην πνηηζηήξη θαη ηνλ ήιην. ηφρνο Γ Δηζαγσγή κνξθψλ

122 122 Μπνξνχκε λα πξνγξακκαηίζνπκε ην πνηηζηήξη ψζηε λα αιιάδεη ελδπκαζία θάζε θνξά πνπ γίλεηαη θιηθ κε ην πνληίθη πάλσ ηνπ. Γνθηκάζηε ηνλ παξαθάησ θψδηθα. Ζ δξαζηεξηφηεηα απηή είλαη κηα εθαξκνγή ηεο αιιαγήο ελδπκαζίαο πνπ δηδάρζεθε ζε πξνεγνχκελν ζελάξην. Ο ίδηνο θψδηθαο κπνξεί λα κεηαθεξζεί ζηε κνξθή ηνπ ήιηνπ, κε ζχξε θαη άθεζε (drag and drop). Γε ζέινπκε φκσο λα παηάκε κε ην πνληίθη πάλσ ζην θπηφ γηα λα κεγαιψλεη. Μπνξνχκε λα πξνγξακκαηίζνπκε ην θπηφ λα κεγαιψλεη απηφκαηα αιιάδνληαο αθνινπζηαθά ηηο ελδπκαζίεο ηνπ. Γνθηκάζηε ηνλ παξαθάησ θψδηθα: Θα δείηε φηη ην θπηφ κεγαιψλεη. Χζηφζν, δελ ζα πξέπεη λα κεγαιψλεη πάληα, αιιά κφλν φηαλ ππάξρνπλ νη θαηάιιειεο ζπλζήθεο.

123 123 Ζ θάζε κνξθή ζηε Scratch έρεηο ηηο δηθέο ηεο ηδηφηεηεο νη νπνίεο δελ είλαη θαλεξέο ζηηο ππφινηπεο κνξθέο. Έηζη ε κνξθή ηνπ θπηνχ δελ κπνξεί λα γλσξίδεη κε άκεζν ηξφπν ζε πνηα θαηάζηαζε βξίζθνληαη νη κνξθέο πνπ αληηζηνηρνχλ ζην πνηηζηήξη θαη ζηνλ ήιην. Γη απηφ ην ιφγν ζα ρξεζηκνπνηήζνπκε κεηαβιεηέο. Οη κεηαβιεηέο απνζεθεχνπλ δεδνκέλα θαη ηα δεδνκέλα απηά κπνξεί λα είλαη εκθαλή ζε φινπο φηαλ ε κεηαβιεηή έρεη δεισζεί σο θνηλή. ηφρνο Α Αλάζεζε ηδηνηήησλ ζε κεηαβιεηέο Γεκηνπξγνχκε ινηπφλ κηα κεηαβιεηή κε φλνκα «λεξφ». Μεηά ηε δεκηνπξγία ηεο εκθαλίδνληαη λέεο εληνιέο θαη ε ηηκή ηεο εκθαλίδεηαη κέζα ζηελ πεξηνρή ηεο εθαξκνγήο. Αληίζηνηρα δεκηνπξγνχκε κηα κεηαβιεηή κε ην φλνκα «θσο». θνπφο καο είλαη νη κεηαβιεηέο απηέο λα αιιάδνπλ ηηκή αλάινγα κε ηελ θαηάζηαζε ζηελ νπνία βξίζθεηαη ην πνηηζηήξη θαη ν ήιηνο αληίζηνηρα. Π.ρ. γηα ην λεξφ δνθηκάζηε ηνλ παξαθάησ θψδηθα:

124 124 θνπφο καο είλαη νη κεηαβιεηέο απηέο λα αιιάδνπλ ηηκή αλάινγα κε ηελ θαηάζηαζε ζηελ νπνία βξίζθεηαη ην πνηηζηήξη θαη ν ήιηνο αληίζηνηρα. ηφρνο Α Αλάζεζε ηδηνηήησλ ζε κεηαβιεηέο Π.ρ. γηα ην λεξφ δνθηκάζηε ηνλ παξαθάησ θψδηθα: πκπιεξψζηε έλαλ πίλαθα κε ηηο ηηκέο ηεο κεηαβιεηήο αλάινγα κε ηηο ζπλζήθεο: πλζήθε Σηκή κεηαβιεηήο Καζφινπ λεξφ Καλνληθφ λεξφ Πνιχ λεξφ Αο πξνζπαζήζνπκε ην ίδην θαη κε ηε κεηαβιεηή θσο. ηφρνο Α Αλάζεζε ηδηνηήησλ ζε κεηαβιεηέο πκπιεξψζηε ηνλ αληίζηνηρν πίλαθα: πλζήθε Σηκή κεηαβιεηήο Καζφινπ θσο Καλνληθφ θσο Πνιχ θσο

125 125 Μπνξνχκε λα πξνγξακκαηίζνπκε ην θπηφ λα κεγαιψλεη κφλν αλ ππάξρεη λεξφ. Γηα λα ην θαηαθέξνπκε απηφ κπνξνχκε λα ρξεζηκνπνηήζνπκε ην παξαθάησ πξφγξακκα. ηφρνο Γ Υξήζε απιψλ ινγηθψλ ζπλζεθψλ Ζ εληνιή «εάλ» ππάξρεη ζηελ θαξηέια κε ηηο εληνιέο ειέγρνπ ελψ ε πξάζηλε ζπλζήθε ππάξρεη ζηελ αληίζηνηρε πξάζηλε θαξηέια (Καξηέια ηειεζηέο): Μπνξείηε λα ζπλδπάζεηε θάπνηεο ζπλζήθεο ψζηε λα πξνγξακκαηίζεηε ην θπηφ λα κεγαιψλεη κφλν φηαλ ππάξρεη ήιηνο θαη λεξφ. ηφρνο Γ Υξήζε απιψλ ινγηθψλ ζπλζεθψλ Πεξηγξαθή ηνπ θχιινπ δξαζηεξηφηεηαο εκπέδσζεο γλσζηηθνχ αληηθεηκέλνπ

126 126 Ζ δξαζηεξηφηεηα εκπέδσζεο παξνπζηάδεη ηελ αιιαγή ηηκήο ηεο κεηαβιεηήο ζε έλα πιαίζην πην απιφ απφ ην πξνεγνχκελν. ε απηή ηελ δξαζηεξηφηεηα δίλνληαη: Α) νη κνξθέο ηεο ιάκπαο θαη ηνπ δηαθφπηε Β) ην ππφβαζξν Θα πξέπεη λα εηζαρζνχλ νη κνξθέο θαη ην ππφβαζξν Να δεκηνπξγεζεί κηα κεηαβιεηή πνπ ζα αλαπαξηζηά ηελ θαηάζηαζε ζηελ νπνία βξίζθεηαη ν δηαθφπηεο. Αλάινγα κε ηελ θαηάζηαζε ζηελ νπνία βξίζθεηαη ν δηαθφπηεο ε ιάκπα λα είλαη αλακκέλε ή ζβεζηή. Αμηνιφγεζε Ζ αμηνιφγεζε ηνπ βαζκνχ επίηεπμεο ησλ δεμηνηήησλ πνπ απνηεινχλ ηνπο ζηφρνπο ηνπ δηδαθηηθνχ ζελαξίνπ ζα γίλεη κέζσ κηαο αληίζηνηρεο εξγαζίαο. Καηά ηε δηάξθεηα ηεο εξγαζίαο ν εθπαηδεπηηθφο παξαθνινπζεί ηηο δξαζηεξηφηεηεο ησλ καζεηψλ ηνπ ψζηε λα εληνπίζεη ηηο δπζθνιίεο ηνπο. Πεξηγξαθή θχιινπ αμηνιφγεζεο ε απηή ηελ δξαζηεξηφηεηα δίλνληαη: Α) νη κνξθέο γηα ην πεηάιη θαη ηε ιάκπα Β) ην ππφβαζξν Θα πξέπεη λα εηζαρζνχλ νη κνξθέο θαη ην ππφβαζξν Να δεκηνπξγεζεί κηα κεηαβιεηή πνπ ζα αλαπαξηζηά ηελ θαηάζηαζε ζηελ νπνία βξίζθεηαη ην πεηάιη (αλ θηλείηαη ή φρη). Αλάινγα κε ηελ θαηάζηαζε ζηελ νπνία βξίζθεηαη ν δηαθφπηεο ε ιάκπα λα είλαη αλακκέλε ή ζβεζηή.

127 127 Ζ αμηνιφγεζε ηεο παξαπάλσ δξαζηεξηφηεηαο πξέπεη λα γίλεη κε βάζε ηνπο ζηφρνπο ηνπ δηδαθηηθνχ ζελαξίνπ. Μηα ηέηνηα ζράξα αμηνιφγεζεο θαίλεηαη παξαθάησ: λα κπνξνχλ λα αλαζέηνπλ ηδηφηεηεο αληηθεηκέλσλ ζε κεηαβιεηέο λα κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηνχλ ηηο ηδηφηεηεο ησλ αληηθεηκέλσλ γηα λα πξνγξακκαηίζνπλ ζπκπεξηθνξέο Ο καζεηήο δελ αλέζεζε ηηο ηδηφηεηεο ηνπ πεηαιηνχ ζε αληίζηνηρε κεηαβιεηή Ο καζεηήο δε ρξεζηκνπνίεζε ηε κεηαβιεηή γηα λα πξνγξακκαηίζεη ην θσο ηνπ πνδειάηνπ Ο καζεηήο αλέζεζε ηελ θίλεζε ηνπ πεηαιηνχ ζε κεηαβιεηή κε ιαλζαζκέλν ηξφπν Ο καζεηήο ρξεζηκνπνίεζε ηε κεηαβιεηή κε ιαλζαζκέλν ηξφπν Ο καζεηήο αλέζεζε ηελ θίλεζε ηνπ πεηαιηνχ ζε κεηαβιεηή κε ζσζηφ ηξφπν Ο καζεηήο πξνγξακκάηηζε ην θσο ηνπ πνδειάηνπ κε ζσζηφ ηξφπν. λα κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηνχλ απιέο ινγηθέο ζπλζήθεο Ο καζεηήο δε ρξεζηκνπνίεζε ινγηθέο ζπλζήθεο ζην ζελάξην ηνπ. Ο καζεηήο ρξεζηκνπνίεζε ινγηθέο ζπλζήθεο κε ιάζνο ηξφπν. Ο καζεηήο ρξεζηκνπνίεζε ινγηθέο ζπλζήθεο κε ζσζηφ ηξφπν. λα κπνξνχλ λα εηζάγνπλ έηνηκεο κνξθέο απφ ηνλ ππνινγηζηή ηνπο ζηε Scratch Ο καζεηήο δελ εηζήγαγε κνξθέο απφ ηνλ ππνινγηζηή ζηε Scratch Ο καζεηήο αληηκεηψπηζε δπζθνιία ζηελ εηζαγσγή ησλ κνξθψλ Ο καζεηήο εηζήγαγε εχθνια κνξθέο ζην λέν ηνπ έξγν. λα κπνξνχλ λα εηζάγνπλ γηα ππφβαζξα έηνηκεο εηθφλεο απφ ηνλ ππνινγηζηή ηνπο ζηε Scratch Ο καζεηήο δελ εηζήγαγε ην ππφβαζξν απφ ηνλ ππνινγηζηή ζηε Scratch Ο καζεηήο αληηκεηψπηζε δπζθνιία ζηελ εηζαγσγή ηνπ ππνβάζξνπ Ο καζεηήο εηζήγαγε εχθνια ην ππφβαζξν ζην λέν ηνπ έξγν. λα κπνξνχλ λα δηαγξάθνπλ κνξθέο Ο καζεηήο δε δηέγξαςε ηε κνξθή ηεο γάηαο Ο καζεηήο αληηκεηψπηζε δπζθνιία ζηε δηαγξαθή ηεο κνξθήο ηεο γάηαο Ο καζεηήο δηέγξαςε ηε κνξθή ηεο γάηαο. Φχιια δξαζηεξηνηήησλ Φχιιν δξαζηεξηνηήησλ δηδαζθαιίαο αληηθεηκέλνπ Μηα νζφλε απφ ην πξφγξακκα πνπ ζα θαηαζθεπάζνπκε θαίλεηαη παξαθάησ:

128 128 Ο ρξήζηεο ειέγρεη ην πνηηζηήξη θαη ηελ ειηνθάλεηα. Σν θπηφ κεγαιψλεη ή μεξαίλεηαη αλάινγα κε ηηο ζπλζήθεο πνπ επηθξαηνχλ. Γηα λα θαηαζθεπαζηεί ε εθαξκνγή απηή ρξεηαδφκαζηε ην ζθεληθφ. Μπνξείηε λα εηζάγεηε ην ζθεληθφ σο εμήο: Δπηιέγνπκε ην ζθεληθφ Μεηά εηζαγσγή

129 129 Καη επηιέγεηε ην θπηφ_ππφβαζξν. Με δεμί θιηθ -> δηαγξαθή κπνξείηε λα ζβήζεηε ηε κνξθή ηεο γάηαο πνπ δελ ρξεηάδεηαη πιένλ. Υξεηαδφκαζηε επίζεο ην θπηφ, γηα λα ην εηζάγεηε επηιέγεηε «Γηάιεμε λέα κνξθή απφ αξρείν» Καη επηιέγεηε ην θπηφ. Μπνξείηε λα δείηε πσο ην θπηφ έρεη ελζσκαησκέλεο ηηο ελδπκαζίεο ηνπ. Οκνίσο κπνξείηε λα εηζάγεηε ην πνηηζηήξη θαη ηνλ ήιην.

130 130 Μπνξνχκε λα πξνγξακκαηίζνπκε ην πνηηζηήξη ψζηε λα αιιάδεη ελδπκαζία θάζε θνξά πνπ γίλεηαη θιηθ κε ην πνληίθη πάλσ ηνπ. Γνθηκάζηε ηνλ παξαθάησ θψδηθα. Ο ίδηνο θψδηθαο κπνξεί λα κεηαθεξζεί ζηε κνξθή ηνπ ήιηνπ, κε ζχξε θαη άθεζε (drag and drop). Γε ζέινπκε φκσο λα παηάκε κε ην πνληίθη πάλσ ζην θπηφ γηα λα κεγαιψλεη. Μπνξνχκε λα πξνγξακκαηίζνπκε ην θπηφ λα κεγαιψλεη απηφκαηα αιιάδνληαο αθνινπζηαθά ηηο ελδπκαζίεο ηνπ. Γνθηκάζηε ηνλ παξαθάησ θψδηθα:

131 131 Θα δείηε φηη ην θπηφ κεγαιψλεη. Χζηφζν, δελ ζα πξέπεη λα κεγαιψλεη πάληα, αιιά κφλν φηαλ ππάξρνπλ νη θαηάιιειεο ζπλζήθεο. Ζ θάζε κνξθή ζηε Scratch έρεηο ηηο δηθέο ηεο ηδηφηεηεο νη νπνίεο δελ είλαη θαλεξέο ζηηο ππφινηπεο κνξθέο. Έηζη ε κνξθή ηνπ θπηνχ δελ κπνξεί λα γλσξίδεη κε άκεζν ηξφπν ζε πνηα θαηάζηαζε βξίζθνληαη νη κνξθέο πνπ αληηζηνηρνχλ ζην πνηηζηήξη θαη ζηνλ ήιην. Γη απηφ ην ιφγν ζα ρξεζηκνπνηήζνπκε κεηαβιεηέο. Οη κεηαβιεηέο απνζεθεχνπλ δεδνκέλα θαη ηα δεδνκέλα απηά κπνξεί λα είλαη εκθαλή ζε φινπο φηαλ ε κεηαβιεηή έρεη δεισζεί σο θνηλή. Γεκηνπξγνχκε ινηπφλ κηα κεηαβιεηή κε φλνκα «λεξφ». Μεηά ηε δεκηνπξγία ηεο εκθαλίδνληαη λέεο εληνιέο θαη ε ηηκή ηεο εκθαλίδεηαη κέζα ζηελ πεξηνρή ηεο εθαξκνγήο.

132 132 Αληίζηνηρα δεκηνπξγνχκε κηα κεηαβιεηή κε ην φλνκα «θσο». θνπφο καο είλαη νη κεηαβιεηέο απηέο λα αιιάδνπλ ηηκή αλάινγα κε ηελ θαηάζηαζε ζηελ νπνία βξίζθεηαη ην πνηηζηήξη θαη ν ήιηνο αληίζηνηρα. Π.ρ. γηα ην λεξφ δνθηκάζηε ηνλ παξαθάησ θψδηθα: πκπιεξψζηε έλαλ πίλαθα κε ηηο ηηκέο ηεο κεηαβιεηήο αλάινγα κε ηηο ζπλζήθεο: πλζήθε Σηκή κεηαβιεηήο Καζφινπ λεξφ Καλνληθφ λεξφ Πνιχ λεξφ θνπφο καο είλαη νη κεηαβιεηέο απηέο λα αιιάδνπλ ηηκή αλάινγα κε ηελ θαηάζηαζε ζηελ νπνία βξίζθεηαη ην πνηηζηήξη θαη ν ήιηνο αληίζηνηρα. Π.ρ. γηα ην λεξφ δνθηκάζηε ηνλ παξαθάησ θψδηθα:

133 133 Αο πξνζπαζήζνπκε ην ίδην θαη κε ηε κεηαβιεηή θσο. πκπιεξψζηε ηνλ αληίζηνηρν πίλαθα: πλζήθε Σηκή κεηαβιεηήο Καζφινπ θσο Καλνληθφ θσο Πνιχ θσο Μπνξνχκε λα πξνγξακκαηίζνπκε ην θπηφ λα κεγαιψλεη κφλν αλ ππάξρεη λεξφ. Γηα λα ην θαηαθέξνπκε απηφ κπνξνχκε λα ρξεζηκνπνηήζνπκε ην παξαθάησ πξφγξακκα. Ζ εληνιή «εάλ» ππάξρεη ζηελ θαξηέια κε ηηο εληνιέο ειέγρνπ ελψ ε πξάζηλε ζπλζήθε ππάξρεη ζηελ αληίζηνηρε πξάζηλε θαξηέια (Καξηέια ηειεζηέο):

134 134 Μπνξείηε λα ζπλδπάζεηε θάπνηεο ζπλζήθεο ψζηε λα πξνγξακκαηίζεηε ην θπηφ λα κεγαιψλεη κφλν φηαλ ππάξρεη ήιηνο θαη λεξφ. Φχιιν δξαζηεξηνηήησλ εκπέδσζεο ε απηή ηελ δξαζηεξηφηεηα δίλνληαη: Α) νη κνξθέο ηεο ιάκπαο θαη ηνπ δηαθφπηε Β) ην ππφβαζξν Θα πξέπεη λα εηζαρζνχλ νη κνξθέο θαη ην ππφβαζξν Να δεκηνπξγεζεί κηα κεηαβιεηή πνπ ζα αλαπαξηζηά ηελ θαηάζηαζε ζηελ νπνία βξίζθεηαη ν δηαθφπηεο. Αλάινγα κε ηελ θαηάζηαζε ζηελ νπνία βξίζθεηαη ν δηαθφπηεο ε ιάκπα λα είλαη αλακκέλε ή ζβεζηή. Φχιιν δξαζηεξηνηήησλ αμηνιφγεζεο ε απηή ηελ δξαζηεξηφηεηα δίλνληαη: Α) νη κνξθέο γηα ην πεηάιη θαη ηε ιάκπα Β) ην ππφβαζξν Θα πξέπεη λα εηζαρζνχλ νη κνξθέο θαη ην ππφβαζξν Να δεκηνπξγεζεί κηα κεηαβιεηή πνπ ζα αλαπαξηζηά ηελ θαηάζηαζε ζηελ νπνία βξίζθεηαη ην πεηάιη (αλ θηλείηαη ή φρη). Αλάινγα κε ηελ θαηάζηαζε ζηελ νπνία βξίζθεηαη ν δηαθφπηεο ε ιάκπα λα είλαη αλακκέλε ή ζβεζηή.

135 Scratch Byob: Ζ έλλνηα ηεο δηαδηθαζίαο, ησλ παξακέηξσλ θαη ηεο επαλάιεςεο ζην πεξηβάιινλ Byob Δθηηκψκελε δηάξθεηα: 10 δηδαθηηθέο ψξεο Έληαμε ζην πξφγξακκα ζπνπδψλ ην λέν πξφγξακκα ζπνπδψλ ηνπ Γπκλαζίνπ εληάζζεηαη ε Δηζαγσγή ζηνλ πξνγξακκαηηζκφ κε ηε ρξήζε πεξηβάιινληνο νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ φπσο ην Byob. Σν πνιπκεζηθφ πεξηβάιινλ Byob παξέρεη ηε δπλαηφηεηα γηα εθκάζεζε ησλ βαζηθψλ ελλνηψλ ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ κε ρξήζε εηθφλαο θαη ήρνπ. Ηδηαίηεξα ζην λέν Πξφγξακκα πνπδψλ γηα ηνλ Πιεξνθνξηθφ Γξακκαηηζκφ ζην Γπκλάζην (Σδηκνγηάλλεο θ.ά., 2011), ζηνλ άμνλα «Πξνγξακκαηίδσ ηνλ ππνινγηζηή» ηεο Β Γπκλαζίνπ, αλαθέξεηαη ε έλλνηα ηεο δηαδηθαζίαο θαη ηεο κεηαβιεηήο σο παξακέηξνπ ζηε δηαδηθαζία θαζψο θαη ε έλλνηα ηεο επαλάιεςεο. Δλαιιαθηηθά, ζα κπνξνχζε λα εληαρζεί ζηνλ άμνλα «Τινπνηψ ζρέδηα έξεπλαο» γηα εκβάζπλζε ζε ζέκαηα πξνγξακκαηηζκνχ. Απαηηνχκελε πιηθνηερληθή ππνδνκή Έλαο ππνινγηζηήο γηα θάζε καζεηή ή δπάδεο καζεηψλ θαη εγθαηεζηεκέλν ην ινγηζκηθφ Byob. Πξφηεξεο γλψζεηο θαη αλαπαξαζηάζεηο Οη καζεηέο γλσξίδνπλ, αλ φρη ην πεξηβάιινλ Byob, ην πεξηβάιινλ Scratch θαη έρνπλ εθηειέζεη εθαξκνγέο πνπ έρνπλ πινπνηεζεί ζην πεξηβάιινλ Scratch. Σα δχν πεξηβάιινληα έρνπλ νκνηφηεηεο, νπφηε ε κεηάβαζε απφ ην πεξηβάιινλ Scratch ζην πεξηβάιινλ BYOB δε ζα δπζθνιέςεη ηνπο καζεηέο. ζνλ αθνξά ηηο πξνγξακκαηηζηηθέο δνκέο, είλαη ρξήζηκν νη καζεηέο λα έρνπλ αλαπηχμεη απιέο εθαξκνγέο ζην πεξηβάιινλ Scratch ή Byob πνπ πεξηιακβάλνπλ εληνιέο εηζφδνπ-εμφδνπ θαη ελεξγνπνίεζε γεγνλφησλ κε ηε ρξήζε ρεηξηζηεξίσλ (πιεθηξνιφγην, πνληίθη). Γηδαθηηθφ αληηθείκελν Αληηθείκελν ηνπ δηδαθηηθνχ ζελαξίνπ είλαη ε θαηαλφεζε ηεο έλλνηαο ηεο δηαδηθαζίαο θαη ησλ παξακέηξσλ θαζψο θαη ηεο έλλνηαο ηεο επαλάιεςεο. θνπφο θαη δηδαθηηθνί ζηφρνη θνπφο ηνπ ζελαξίνπ είλαη νη καζεηέο λα θαηαλνήζνπλ ηελ έλλνηα ηεο δηαδηθαζίαο θαη ησλ παξακέηξσλ θαζψο θαη ηελ έλλνηα ηεο επαλάιεςεο. ηφρνη ηνπ ζελαξίνπ είλαη νη καζεηέο λα κπνξνχλ λα εμεγνχλ ην ξφιν ηεο δηαδηθαζίαο ζε έλα πξφγξακκα λα δεκηνπξγνχλ δηαδηθαζίεο ζηα πξνγξάκκαηά ηνπο λα νξίδνπλ ηηο θαηάιιειεο παξακέηξνπο ζηηο δηαδηθαζίεο πνπ ζρεδηάδνπλ θαη πινπνηνχλ λα επηρεηξεκαηνινγνχλ γηα ηα πιενλεθηήκαηα απφ ηε ρξήζε παξακέηξσλ ζε δηαδηθαζίεο λα δεκηνπξγνχλ ζχλζεηεο δηαδηθαζίεο αμηνπνηψληαο πξνυπάξρνπζεο δηαδηθαζίεο λα ρξεζηκνπνηνχλ εληνιέο επαλάιεςεο ζηα πξνγξάκκαηα πνπ αλαπηχζζνπλ λα επηρεηξεκαηνινγνχλ γηα ηε ρξεζηκφηεηα ηεο δνκήο επαλάιεςεο λα ζπλζέηνπλ έλα πξφγξακκα απφ επηκέξνπο πξνγξάκκαηα θαη δηαδηθαζίεο Γηδαθηηθή ζηξαηεγηθή

136 136 Δλεξγεηηθή ζπκκεηνρή, πεηξακαηηζκφο, νκαδηθή εξγαζία Γηδαθηηθέο δξαζηεξηφηεηεο πλνπηηθή Πεξηγξαθή ηνπ ελαξίνπ Σν ζελάξην απνηειείηαη απφ ηηο αθφινπζεο 3 δξαζηεξηφηεηεο: 1. Αιγφξηζκνο Γηαδηθαζία Παξάκεηξνη ην πιαίζην ηεο 1 εο δξαζηεξηφηεηαο (1 ν Φχιιν Δξγαζίαο) επηρεηξείηαη ππελζχκηζε ηεο έλλνηαο ηνπ αιγνξίζκνπ θαη αλάιπζε ελφο πξνβιήκαηνο ζε απινχζηεξα πξνβιήκαηα. Γίλεηαη έκθαζε ζηελ έλλνηα ηεο δηαδηθαζίαο, ζηε δεκηνπξγία απιψλ δηαδηθαζηψλ θαη παξακεηξνπνηεκέλσλ δηαδηθαζηψλ. Μέζα απφ ην Φχιιν Δξγαζίαο, νη καζεηέο καζαίλνπλ θαη εμνηθεηψλνληαη κε ηηο αληίζηνηρεο έλλνηεο, δηεξεπλψληαο νη ίδηνη ηα ραξαθηεξηζηηθά ησλ ελλνηψλ απηψλ θαζψο θαη ηηο δπλαηφηεηεο πνπ παξέρεη ην πεξηβάιινλ Byob γηα ηελ αλάπηπμε δηαδηθαζηψλ θαηη ηνλ νξηζκφ παξακέηξσλ. 2. Δπαλαιεπηηθέο Δλέξγεηεο Ζ 2 ε δξαζηεξηφηεηα (2 ν Φχιιν Δξγαζίαο) επηθεληξψλεηαη ζηηο επαλαιεπηηθέο ελέξγεηεο πνπ ελδερνκέλσο ιακβάλνπλ ρψξα ζε έλα πξφγξακκα. θνπφο είλαη νη καζεηέο λα θαηαλνήζνπλ ηελ έλλνηα ηεο επαλάιεςεο θαη λα γλσξίζνπλ ηηο δνκέο επαλάιεςεο πνπ παξέρεη ην πεξηβάιινλ Byob. 3. πλζέηνληαο πξνγξάκκαηα ην πιαίζην ηεο 3 εο δξαζηεξηφηεηαο (3 ν Φχιιν Δξγαζίαο) δίλεηαη έκθαζε ζηε ζχλζεζε ελφο πξφγξακκαηνο απφ επηκέξνπο πξνγξάκκαηα θαη δηαδηθαζίεο. Οη καζεηέο επηρεηξνχλ λα ζπλζέζνπλ ηα πξνγξάκκαηα πνπ αλέπηπμαλ ζην πιαίζην ηεο 1 εο θαη ηεο 2 εο δξαζηεξηφηεηαο θαη επηπιένλ λα εκπινπηίζνπλ ην νινθιεξσκέλν πξφγξακκα κε επηπιένλ ιεηηνπξγίεο. Πξνζνρή! ηα Φχιια Δξγαζίαο ρξεζηκνπνηνχληαη ηα παξαθάησ: Μειέηε θεηκέλνπ ζεσξίαο : Υξεζηκνπνηείηαη γηα λα δείμεη φηη έρνπκε ζεσξία πνπ αθνξά ην θνκκάηη ηεο δξαζηεξηφηεηαο πνπ ζα αθνινπζήζεη. Δλέξγεηεο ηνπ καζεηή ζηνλ ππνινγηζηή: Υξεζηκνπνηείηαη γηα λα δείμεη φηη ζην ζεκείν απηφ έρνπκε δνθηκαζία γηα ην καζεηή, αξρηθά δίλνληαη ιίγα ιεπηά ζθέςεο ζηνπο καζεηέο αθνινπζεί ζπδήηεζε κε ηνλ θαζεγεηή θαη κεηά αθνινπζνχλ ηα βήκαηα πνπ δίλνληαη γηα λα πινπνηεζεί. Υπελζύκηζε ή/θαη Οξηζκόο λέσλ εληνιώλ: Υξεζηκνπνηείηαη γηα λα νξίζεη θαηλνχξγηεο εληνιέο ή λα ππελζπκίζεη θάπνηεο πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη ζηε δξαζηεξηφηεηα. Γξαζηεξηόηεηα πνπ πξνηείλεηαη/θαιείηαη λα εθπνλήζεη ν καζεηήο είηε γηα ηε ζπλέρηζε ηνπ έξγνπ είηε σο επέθηαζε ηνπ έξγνπ.

137 137 Αλαιπηηθή Πεξηγξαθή ησλ Γξαζηεξηνηήησλ ηνπ ελαξίνπ 1. Αιγφξηζκνο Γηαδηθαζία Παξάκεηξνη θνπφο ηεο 1 εο δξαζηεξηφηεηαο είλαη λα εηζαρζνχλ νη καζεηέο ζηε δεκηνπξγία πξνγξακκάησλ θαη ηξφπσλ βειηίσζεο ηνπ θψδηθα κέζσ δηαδηθαζηψλ θαη παξακέηξσλ. ηφρνη : Οη καζεηέο λα κπνξνχλ Α) λα πεξηγξάθνπλ έλαλ αιγφξηζκν κε θπζηθή γιψζζα θαηά βήκαηα. Β) λα θσδηθνπνηνχλ έλαλ αιγφξηζκν ζε πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ. Γ) λα αλαιχνπλ έλα πξφβιεκα ζε επηκέξνπο απινχζηεξα. Γ) λα εμεγνχλ ην ξφιν ηεο δηαδηθαζίαο ζε έλα πξφγξακκα. Δ) λα δεκηνπξγνχλ δηαδηθαζίεο ζηα πξνγξάκκαηά ηνπο. Ε) λα επηρεηξεκαηνινγνχλ γηα ηα πιενλεθηήκαηα απφ ηε ρξήζε παξακέηξσλ ζε δηαδηθαζίεο. Ζ) λα νξίδνπλ ηηο θαηάιιειεο παξακέηξνπο ζηηο δηαδηθαζίεο πνπ αλαπηχζζνπλ. Θ) λα νηθνδνκνχλ ζχλζεηεο δηαδηθαζίεο αμηνπνηψληαο πξνυπάξρνπζεο δηαδηθαζίεο. Η) λα πεξηγξάθνπλ ην κεραληζκφ κεηαβίβαζεο ειέγρνπ απφ κηα δηαδηθαζία ζε άιιε, θαηά ηελ θιήζε ηεο. Κ) λα δεκηνπξγνχλ δηαδηθαζίεο πνπ θαινχλ άιιεο δηαδηθαζίεο. Υξνληθή δηάξθεηα: 6 δηδαθηηθέο ψξεο 1 ν Φχιιν Δξγαζίαο ηε ζπλέρεηα δίλεηαη ην 1 ν Φχιιν Δξγαζίαο κε επηζεκάλζεηο/επεμεγήζεηο γηα ηηο εξγαζίεο πνπ θαινχληαη λα θέξνπλ ζε πέξαο νη καζεηέο θαζψο θαη γηα ην πιηθφ πνπ πεξηιακβάλεη ην Φχιιν Δξγαζίαο. 1 ν Φχιιν Δξγαζίαο Αιγφξηζκνο Γηαδηθαζία Παξάκεηξνη Γνθίκαζε λα ηξέμεηο ην πξφγξακκα «παξαιία.ypr» απφ ηνλ θάθειν «ergasia1» πνπ βξίζθεηαη ζηελ επηθάλεηα εξγαζίαο. Αξρηθά αθνινχζεζε ηηο νδεγίεο ηνπ πξνγξάκκαηνο θαη απάληεζε ζηηο εξσηήζεηο ηνπ αζηεξία. Γνθίκαζέ ην πξφγξακκα αξθεηέο θνξέο δίλνληαο δηαθνξεηηθέο απαληήζεηο θάζε θνξά ψζηε λα πάξεηο πνηθίια απνηειέζκαηα. Ση παξαηεξείο ζε πξψην ζηάδην; ηε ζπλέρεηα κε ηηο κέρξη ηψξα γλψζεηο ζνπ ή απιά δνθηκάδνληαο, δεο αλ κπνξείο λα θάλεηο θάπνηεο αιιαγέο ζηνλ θψδηθα ηνπ πξνγξάκκαηνο, γηα παξάδεηγκα ζηηο ζπληεηαγκέλεο, ζηα ρξψκαηα. Πξνζνρή, θάζε θνξά απνζήθεπζε ην αξρείν ζνπ κε δηαθνξεηηθφ φλνκα! Σέινο, πξνζπάζεζε λα πεξηγξάςεηο ηε ιεηηνπξγία ηνπ πξνγξάκκαηνο, λα δηαηππψζεηο έλα πξφβιεκα (δξαζηεξηφηεηα) ζην νπνίν λα δίλεη ιχζε ην πξφγξακκα θαη λα δψζεηο ζε θπζηθή γιψζζα ηα βήκαηα πνπ αθνινπζνχληαη γηα ηελ επίιπζε ηνπ πξνβιήκαηνο. Ση είλαη Αιγφξηζκνο; Οη νδεγίεο πνπ δίλνπκε κε ινγηθή ζεηξά, ώζηε λα εθηειέζνπκε κηα δηαδηθαζία ή λα επηιύζνπκε έλα πξόβιεκα, ζπλζέηνπλ έλαλ αιγόξηζκν. Αιγόξηζκν νλνκάδνπκε ηε ζαθή θαη αθξηβή πεξηγξαθή κηαο ζεηξάο μερσξηζηώλ νδεγηώλ-βεκάησλ, κε ζθνπό ηελ επίιπζε ελόο πξνβιήκαηνο. Γηαβάδνληαο ηνλ νξηζκφ ηη είλαη αιγφξηζκνο θαηαιαβαίλεηο φηη ηα βήκαηα πνπ έγξαςεο Αξρηθά ε δξαζηεξηφηεηα δίλεη ζηνπο καζεηέο ηε δπλαηφηεηα λα ηξέμνπλ ην πξφγξακκα, πνπ αξγφηεξα ζα πξέπεη λα πινπνηήζνπλ. Οη καζεηέο πεξηγξάθνπλ ζε θπζηθή γιψζζα ην πξφγξακκα πνπ επεμεξγάζηεθαλ (ηφρνο Α ) Θεσξεηηθφ ππφβαζξν γηα ηελ έλλνηα ηνπ αιγνξίζκνπ. Ο καζεηήο θαιείηαη κεο ζηελ ηάμε λα

138 138 παξαπάλσ απνηεινχλ έλαλ αιγφξηζκν γηα ηελ επίιπζε ηνπ πξνβιήκαηνο ηεο παξαιίαο. Σα βήκαηα πνπ έγξαςε ν θάζε καζεηήο κπνξεί λα είλαη δηαθνξεηηθά φκσο φια νδεγνχλ ζην ίδην απνηέιεζκα, ζηελ θαηαζθεπή ηνπ ζθεληθνχ κηαο παξαιίαο. Έλαο αιγφξηζκνο γηα ηελ επίιπζε ηνπ πξνβιήκαηνο ηεο παξαιίαο κπνξεί λα είλαη ν αθφινπζνο: ΒΖΜΑ 1: Δηζαγσγή ζθεληθνχ. ΒΖΜΑ 2: ρεδίαζε θαξαβηνχ. ΒΖΜΑ 3: ρεδίαζε δέληξσλ. ΒΖΜΑ 4: ρεδίαζε αλεκφκπινπ. ΒΖΜΑ 5: ρεδίαζε νκπξέιαο. ΒΖΜΑ 6: ρεδίαζε ήιηνπ. ΒΖΜΑ 7: ρεδίαζε κπάιαο. Ο αιγφξηζκνο απηφο είλαη ζε θπζηθή γιψζζα άξα πξέπεη λα ηνλ θσδηθνπνηήζνπκε γηα λα κπνξεί λα εθηειεζηεί ζην πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ Byob. Αο μεθηλήζνπκε ινηπφλ κε ην ΒΖΜΑ 1. ΒΗΜΑ 1: Δηζαγσγή ζθεληθνύ Γνθίκαζε λα εηζάγεηο απφ ην θάθειν «ergasia1» ην ζθεληθφ κε φλνκα «beach» - ην ππφβαζξν «beach» ζέινπκε λα εκθαλίδεηαη φηαλ παηάκε ην θελφ. αλαθέξεη θαη άιια παξαδείγκαηα αιγνξίζκσλ ηεο θαζεκεξηλφηεηαο. Γίλεηαη ν αιγφξηζκνο ηνπ πξνγξάκκαηνο ζηνπο καζεηέο. (ηφρνο Α). Παξάιιεια, ν καζεηήο ζπλεηδεηνπνηεί φηη γηα ηελ νινθιήξσζε ελφο πξνγξάκκαηνο αξθεί ε αλάιπζή ηνπ ζε κηθξφηεξα ππνπξνγξάκκαηα (ηφρνο Γ). Αθνχ θηηάμακε ην ζθεληθφ αο εηζάγνπκε θαη κία κνξθή γηα λα καο βνεζήζεη ζην ζρεδηαζκφ ησλ αληηθεηκέλσλ πνπ ζα ρξεηαζηνχκε ζην πξφγξακκά καο. Έζησ φηη εηζάγνπκε ηνλ αζηεξία ν νπνίνο ππάξρεη ζην θάθειν Costumes->Animals. Έηζη νινθιεξψζακε ην ΒΖΜΑ 1.. Χρθςιμοποιοφμε αυτό το κουμπί για να μικρφνουμε τθ Μορφι.

139 139 ΒΗΜΑ 2: Σρεδίαζε θαξαβηνύ Αο πξνρσξήζνπκε ηψξα ζην ζρεδηαζκφ ηνπ πξψηνπ καο αληηθεηκέλνπ, πνπ είλαη ην θαξάβη. Πψο κπνξνχκε λα ζρεδηάζνπκε ην θαξάβη; Παξαηεξνχκε φηη ε δηαδηθαζία θαξάβη απνηειείηαη απφ θνκκάηηα ηα νπνία είλαη πην απιά θαη ε ζχλζεζε ηνπο νδεγεί ζην ζρεδηαζκφ ηνπ θαξαβηνχ. Γειαδή γηα ην θαξάβη αξθεί λα πινπνηήζνπκε ηα αθφινπζα απιά βήκαηα: ΒΖΜΑ 2.1 :ρεδηάδσ έλα ηεηξάγσλν. ΒΖΜΑ 2.2:ρεδηάδσ έλα νξζνγψλην ηξίγσλν απφ ηελ αξηζηεξή πιεπξά. ΒΖΜΑ 2.3:ρεδηάδσ έλα νξζνγψλην ηξίγσλν απφ ηε δεμηά πιεπξά. ΒΖΜΑ 2.4:ρεδηάδσ έλα νξζνγψλην ηξίγσλν γηα παλί. ΒΖΜΑ 2.5:ρεδηάδσ έλα νξζνγψλην γηα ζεκαία. ΒΗΜΑ 2.1 :Σρεδηάδσ έλα ηεηξάγσλν Γνθίκαζε λα γξάςεηο έλαλ αιγφξηζκν γηα ηελ θαηαζθεπή ελφο ηεηξαγψλνπ ζε θπζηθή γιψζζα. Δπηκέξνπο αλάιπζε ησλ ππνπξνγξακκάησλ.(ηφρνο Γ) Ζ εληνιή Δληνιέο κε ηηο νπνίεο ν καζεηήο κπνξεί λα

140 140 Καζνξίδεη ην πάρνο ηνπ ίρλνπο ηεο πέλαο. Ζ εληνιή Καηεβάδεη ηελ πέλα ηεο Μνξθήο, ψζηε λα αθήλεη ίρλνο θαζψο θηλείηαη. δσγξαθίζεη, λα θάλεη δειαδή κηα Μνξθή λα αθήζεη θάπνην ίρλνο θαη λα ην επεμεξγαζηεί. Ζ εληνιή Πξνζαλαηνιίδεη ηε Μνξθή ζε ζπγθεθξηκέλε θαηεχζπλζε (0=πάλσ, 90=δεμηά, 180=θάησ θαη -90=αξηζηεξά). Οδεγίεο γηα ην ζρεδηαζκφ ηεηξαγψλνπ. Αο θαζνξίζνπκε βήκα-βήκα ηηο ελέξγεηεο (εληνιέο) πνπ απαηηνχληαη γηα ην ζρεδηαζκφ ηνπ ηεηξαγψλνπ. Σρεδηάδσ ηελ πάλσ νξηδόληηα πιεπξά. Αξρηθνπνηώ ηε Μνξθή ζηηο 90 κνίξεο (δειαδή θηλνύκαη πξνο ηα δεμηά) θαη πξνρσξάσ 80 βήκαηα. Αιγφξηζκνο ζε θπζηθή γιψζζα ηνπ πξψηνπ ππνπξνγξάκκαηνο (ηφρνο Α), αιιά θαη ηαπηφρξνλε θσδηθνπνίεζε ηνπ αιγνξίζκνπ απηνχ ζε πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ (ηφρνο Β). Μεηά ζρεδηάδσ ηε κία θάζεηε πιεπξά. Σηξίβσ 90 κνίξεο γηα λα πάεη θάζεηα θαη πξνρσξάσ 80 βήκαηα. Σρεδηάδσ ηελ θάησ νξηδόληηα πιεπξά.

141 141 Σρεδηάδσ θαη ηελ άιιε θάζεηε πιεπξά. Έηνηκν ην ηεηξάγσλν. Σν παξαπάλσ κπινθ εληνιψλ απαηηείηαη γηα ην ζρεδηαζκφ ελφο ηεηξαγψλνπ. Κάζε θνξά πνπ ζην πξφγξακκά καο ζέινπκε λα ζρεδηάζνπκε έλα ηεηξάγσλν ζα γξάθνπκε ην παξαπάλσ κπινθ εληνιψλ. Πώο ζα κπνξνύζακε λα έρνπκε κηα «εληνιή» (π.ρ. square) γηα λα δεκηνπξγνύκε ηεηξάγσλα; Ση είλαη δηαδηθαζία; Μηα δηαδηθαζία είλαη έλα ζύλνιν εληνιώλ πνπ εθηεινύλ κηα εξγαζία. Με ηνλ ηξόπν απηό δεκηνπξγνύκε λέεο δηθέο καο εληνιέο. Τν λα γξάθνπκε ηηο εληνιέο νκαδνπνηεκέλεο κέζα ζε κηα δηαδηθαζία αληί θαηεπζείαλ ζην θέληξν εληνιώλ έρεη έλα ζεκαληηθό πιενλέθηεκα: Μπνξνύκε λα ηηο θαινύκε απιά κε ην όλνκά ηνπο ζην θέληξν εληνιώλ όπνηε ηηο ρξεηαδόκαζηε ρσξίο λα μαλαγξάθνπκε ηηο εληνιέο. Θεσξεηηθφ ππφβαζξν γηα ηελ δηαδηθαζία. Οδεγίεο γηα ηε δεκηνπξγία δηαδηθαζίαο. Ζ θαηαζθεπή κηαο δηαδηθαζίαο ζην Byob γίλεηαη σο εμήο. Δπηιέγσ ζηελ παιέηα ηελ εληνιή. Ο καζεηήο καζαίλεη λα δεκηνπξγεί δηαδηθαζίεο κε απιά βήκαηα.

142 142 Ή παηψληαο δεμί «θιηθ» πάλσ ζηελ πεξηνρή ηνπ «ελαξίνπ» θαη απφ ην κελνχ πνπ αλνίγεη επηιέγσ «Γεκηνχξγεζε κηα λέα εληνιή». Μφιηο ηελ επηιέμσ αλνίγεη ην παξάζπξν γηα ηνλ νξηζκφ ηεο εληνιήο-δηαδηθαζίαο πνπ ζέισ λα θηηάμσ. 1)Από το category επιλζγω ςε ποια κατθγορία (παλζτα) εντολϊν κζλω να ανικει θ νζα εντολι που φτιάχνω. 3)Γράφω το όνομα τθσ νζασ εντολισ 2)Επιλζγω ζνα από τα τρία αναλόγωσ τι ςυμπεριφορά κζλω να ζχει θ εντολι. Η «διαταγή» εκτελεί μια ςειρά εντολϊν αλλά δεν επιςτρζφει κάτι. Ο «ρεπόρτερ» επιςτρζφει μια οποιαδιποτε τιμι και το «κατηγόρημα» επιςτρζφει αλθκισ ι ψευδισ. 4)Επιλζγω αν κζλω να ιςχφει για όλεσ τισ Μορφζσ ι μόνο για αυτι.

143 143 πγθεθξηκέλα, γηα ηνλ νξηζκφ ηνπ ηεηξαγψλνπ ζα επηιέμνπκε ηελ θαηεγνξία δηφηη ζέινπκε ε λέα καο εληνιή λα αλήθεη ζηελ παιέηα, ζα είλαη ηχπνπ square. δηφηη ζα εθηειείηαη θάηη φηαλ ηελ θαιψ θαη ζα ηελ νλνκάζνπκε Μφιηο παηήζσ Δληάμεη αλνίγεη ην παξάζπξν Δπεμεξγαζηήο εληνιήο γηα λα γξάςσ ηηο εληνιέο πνπ ζέισ λα εθηεινχληαη φηαλ θαιψ ηελ εληνιή «square». Επικεφαλίδα διαδικαςίασ. Σέινο, γξάθσ ην κπινθ εληνιψλ πνπ απνηεινχλ ηε δηαδηθαζία «square» ζέξλνληαο απιά ηηο εληνιέο πνπ ζέισ, φπσο ζα έθαλα θαη ζηελ πεξηνρή ηνπ «ελαξίνπ».

144 144 Παηάσ Δληάμεη θαη έρσ έηνηκε ηε λέα εληνιή «square» ζηελ παιέηα εληνιψλ θίλεζε. Κσδηθνπνίεζε ηνπ αιγνξίζκνπ ηνπ ηεηξαγψλνπ ζε πξφγξακκα. (ηφρνο Β) Ζ εληνιή Καζαξίδεη φια ηα ίρλε ηεο πέλαο θαη ηηο ζηάκπεο ζηε ζθελή.

145 145 Ζ εληνιή εθψλεη ηελ πέλα ηεο κνξθήο, ψζηε λα κελ αθήλεη ίρλνο φηαλ θηλείηαη. Άξα ην πξφγξακκά κνπ κε ηελ εηζαγσγή ηεο λέαο εληνιήο γίλεηαη. Ορίηω ζνα αρχικό ςθμείο για να ξεκινάει το τετράγωνο. ΒΗΜΑ 2.2:Σρεδηάδσ έλα νξζνγώλην ηξίγσλν από ηελ αξηζηεξή πιεπξά Γνθίκαζε λα νξίζεηο ηνλ αιγφξηζκν βήκα-βήκα γηα ηελ θαηαζθεπή ηνπ νξζνγσλίνπ ηξηγψλνπ. Γίλεηαη ε γεσκεηξηθή απεηθφληζε. Αξρή Πήγαηλε ζηε ζέζε x=66,y=-80 Πξνρψξα αξηζηεξά 80 βήκαηα Κηλήζνπ πξνο ηελ ζέζε x=66,y=-160 Πήγαηλε ζηε ζέζε x=66,y=-80 Σέινο Πξνζνρή, ηηο ζπληεηαγκέλεο ηηο βξίζθνπκε κε καζεκαηηθνχο ππνινγηζκνχο θαη καζεκαηηθνχο ηχπνπο. Μπνξείο λα ζθεθηείο κε πνηνλ άιιν ηξόπν ζα κπνξνύζε λα ζρεδηαζηεί έλα νξζνγώλην ηξίγσλν; Μία πινπνίεζε ζα κπνξνχζε λα είλαη ε παξαθάησ.

146 146 Γεκηνχξγεζε κηα δηαδηθαζία γηα ην αξηζηεξφ νξζνγψλην ηξίγσλν κε ην φλνκα «triangle_left» αθνινπζψληαο ηα βήκαηα πνπ θάλακε γηα ηε δηαδηθαζία «square». Μαζεκαηηθφ ππφβαζξν θαη αιγφξηζκνο γηα ηελ θαηαζθεπή ελφο ηξηγψλνπ απφ ηελ αξηζηεξή πιεπξά ηνπ ηεηξαγψλνπ. Με ηε βνήζεηα ηεο εληνιήο triangle_left ην πξφγξακκα γίλεηαη: ΒΗΜΑ 2.3:Σρεδηάδσ έλα νξζνγώλην ηξίγσλν από ηε δεμηά πιεπξά Γεκηνχξγεζε κία δηαδηθαζία γηα ην νξζνγψλην ηξίγσλν δεμηά κε ην φλνκα «triangle_right». Μπνξείο λα δψζεηο ηε γεσκεηξηθή απεηθφληζε, ζηε ζπλέρεηα λα νξίζεηο ηνλ αιγφξηζκν βήκα-βήκα, κεηά λα ηνλ κεηαηξέςεηο ζε εληνιέο ζην πεξηβάιινλ Byob θαη ηέινο λα θηηάμεηο ηε δηαδηθαζία ή λα γξάςεηο θαηεπζείαλ ηε δηαδηθαζία. Ζ γεσκεηξηθή απεηθφληζε είλαη ε αθφινπζε: Γνθηκαζία ψζηε ν καζεηήο λα καζαίλεη λα θηηάρλεη δηαδηθαζίεο ζηα πξνγξάκκαηά ηνπ. (ηφρνο Δ)

147 147 Με ηε βνήζεηα ηεο εληνιήο triangle_right ην πξφγξακκα γίλεηαη: Γεκηνχξγεζε έλα πξφγξακκα πνπ λα θαιεί ηηο παξαπάλσ εληνιέο θαη λα θαηαζθεπάδεη ηε βάζε γηα ην θαξάβη. ΒΗΜΑ 2.4:Σρεδηάδσ έλα νξζνγώλην ηξίγσλν γηα παλί Γεκηνχξγεζε κηα δηαδηθαζία πνπ λα ζρεδηάδεη έλα ηξίγσλν - ην παλί ηνπ θαξαβηνχ - ην νπνίν λα μεθηλάεη απφ ηε ζέζε (x=106, y=-80) - ζην κέζν ηνπ ηεηξαγψλνπ - θαη λα αλεβαίλεη πάλσ 160 βήκαηα, δηπιάζην ηεο πιεπξάο ηνπ ηεηξαγψλνπ. Ολφκαζε ηε δηαδηθαζία «triangle_up». Γηα βνήζεηα κπνξείο λα ζπκβνπιεπηείο ηηο εληνιέο ζηηο δηαδηθαζίεο «triangle_right» θαη «triangle_left». Πξνζνρή ζηηο ζπληεηαγκέλεο. Μαζεκαηηθφ ππφβαζξν γηα ηελ θαηαζθεπή ελφο ηξηγψλνπ απφ ηε δεμηά πιεπξά ηνπ ηεηξαγψλνπ. Μεηά θαη απφ απηή ηε δηαδηθαζία ην πξφγξακκα είλαη: Δπηζήκαλζε ζην καζεηή γηα ηε κείσζε ηνπ πιήζνπο ησλ εληνιψλ ζην θπξίσο πξφγξακκα κε ηελ ρξήζε ηεο δηαδηθαζίαο triangle_right.

148 148 (ηφρνο Γ) ΒΗΜΑ 2.5:Σρεδηάδσ έλα νξζνγώλην γηα ζεκαία ρεδίαζε ηεο δηαδηθαζίαο «triangle_up». (ηφρνο Δ) Γεκηνχξγεζε κηα δηαδηθαζία κε ην φλνκα «rectangular», ε νπνία ζα ζρεδηάδεη έλα νξζνγψλην πιεπξάο νξηδφληηαο 30 βήκαηα θαη θάζεηεο 20 βήκαηα. Αθνχ ινηπφλ θηηάμακε ηε δηαδηθαζία ζέινπκε λα ηελ θαιέζνπκε ζην πξφγξακκά καο γηα λα θηηάμνπκε ηε ζεκαία ηνπ θαξαβηνχ. Ζ ζεκαία ζέινπκε λα ηνπνζεηεζεί ζηελ θνξπθή απφ ην θαηάξηη (ζπληεηαγκέλεο ζεκείνπ x=106,y=80). Δπνκέλσο ζην θπξίσο πξφγξακκα πξνζζέηνπκε ηελ εληνιή rectangular θαη έρνπκε: Σξέρνληαο ην πξφγξακκα γηα ην θαξάβη νινθιεξσκέλν παξαηεξνχκε φηη ε πέλα πεξλάεη πνιιέο θνξέο απφ ηα ίδηα ζεκεία θαη γξάθεη πάλσ ζηελ ήδε ππάξρνπζα γξακκή θάλνληάο ηελ πην έληνλε. Απηφ ην πξφβιεκα κπνξνχκε λα ην μεπεξάζνπκε θάλνληαο ρξήζε ησλ ρεδίαζε δηαδηθαζίαο «rectangular» (ηφρνο Δ) εληνιψλ θαη.

149 149 Μηα ηειηθή κνξθή γηα ην πξφγξακκα θαξάβη ζα κπνξνχζε λα είλαη ε παξαθάησ. Γηφξζσζε φιεο ηηο δηαδηθαζίεο πνπ θηηάμακε ψζηε λα κελ γξάθεη ε πέλα πάλσ ζε ήδε ππάξρνπζα γξακκή. Τπελζχκηζε εληνιψλ Πέλαο. Αλ ζέινπκε λα δεκηνπξγήζνπκε έλα θαξάβη κηθξφηεξν πξέπεη ζε φια ηα ζρήκαηα λα αιιάμνπκε ην κήθνο πιεπξάο, πξέπεη δειαδή λα επεκβαίλνπκε θάζε θνξά ζηελ εληνιή, γηα λα αιιάμνπκε ην κήθνο ηεο πιεπξάο. Γηα παξάδεηγκα γηα ην ηεηξάγσλν πξέπεη λα θάλνπκε επεμεξγαζία ηεο δηαδηθαζίαο «square» θάζε θνξά πνπ ζέινπκε δηαθνξεηηθφ κήθνο πιεπξάο. Μπνξνύκε λα αιιάδνπκε ην κήθνο ηεο πιεπξάο ηνπ ηεηξαγώλνπ από ην πξόγξακκα θαξάβη ρσξίο λα επεκβαίλνπκε ζηε δηαδηθαζία θάζε θνξά; Η απάληεζε είλαη θαηαθαηηθή. Σε απηό ζπκβάιινπλ νη παξάκεηξνη. Ση είλαη παξάκεηξνο; Η παξάκεηξνο είλαη κηα κεηαβιεηή ζηελ επηθεθαιίδα ηεο δηαδηθαζίαο κέζσ ηεο νπνίαο «πεξλάκε» ηηκέο (αξηζκνύο, ιέμεηο, ιίζηεο) ζηε δηαδηθαζία. Οδεγίεο γηα ηε δεκηνπξγία παξακέηξσλ. Γηα λα δεκηνπξγήζνπκε παξακέηξνπο πάκε ζηε δηαδηθαζία πνπ έρνπκε θαηαζθεπάζεη ή πξφθεηηαη λα θαηαζθεπάζνπκε θαη ζηα (+) πνπ εκθαλίδνληαη δεμηά θαη αξηζηεξά απφ ην φλνκά ηεο παηάκε «θιηθ» γηα λα πξνζζέζνπκε παξάκεηξν. Ο καζεηήο θαιείηαη

150 150 ηε ζπλέρεηα αλνίγεη ην παξάζπξν γηα λα γξάςνπκε ην φλνκα ηεο θαη λα νξίζνπκε αλ ζα λα δηνξζψζεη ηνλ θψδηθα ησλ δηαδηθαζηψλ πνπ έθηηαμε, κε ηε βνήζεηα ησλ εληνιψλ πέλαο. είλαη θάπνην δειαδή θάπνηα παξάκεηξνο ή δειαδή θείκελν πνπ κπνξείο λα έρεηο ζην φλνκα ηεο εληνιήο (πξνζζέηνληαο ιέμεηο δίπια ζην φλνκά ηεο). Δπεμήγεζε Παξάδεηγκα γηα ηε ζεκαζία ησλ ραξαθηεξηζηηθψλ θαη ηνπ Έζησ φηη ζέινπκε λα θαηαζθεπάζνπκε ηελ εληνιή Αξρηθά ζα δεκηνπξγήζσ ηελ εληνιή «for» πνπ ζα είλαη ηχπνπ δηαηαγή θαη ζα αλήθεη ζηελ παιέηα έιεγρνο. Μεηά ζα παηήζσ ην «+» θαη εηζάγσ ηελ παξάκεηξν «x» ζαλ. Θεσξία γηα ηε ζεκαζία/ πιενλεθηήκαηα ησλ παξακέηξσλ. (ηφρνο Ε) Γηα λα εηζάγσ ην «mexri» ζα παηήζσ πάιη ζην «+» θαη ζα επηιέμσ, νπφηε ζα έρσ. Μπνξείο λα νινθιεξώζεηο ηελ εληνιή κε βάζε ηα παξαπάλσ; Γηα λα νξίζνπκε πεξηζζφηεξεο επηινγέο γηα ηε παξάκεηξφ καο, παηάκε ην βειάθη θαη αλνίγεη έλα κελνχ επηινγψλ: ην κελνχ ππάξρνπλ ηέζζεξηο ζεηξέο γηα ηνλ ηχπν ησλ παξακέηξσλ. Ζ πξψηε πεξηιακβάλεη ηχπνπο ηνπ Byob πνπ δελ είλαη δηαδηθαζίεο. Ζ δεχηεξε ηχπνπο πνπ ππνζηεξίδεη ην Scratch. Ζ ηξίηε αθνξά ηχπνπο πνπ νξίδνπλ δηαδηθαζίεο ζην Byob θαη ε ηειεπηαία ηχπνπο γηα δηαδηθαζίεο ρσξίο απνηίκεζε. Αλαιπηηθά: Σν «Αληηθείκελν» αλαθέξεηαη ζην φηη ε εληνιή καο δέρεηαη ηχπν αληηθεηκέλνπ, γηα

151 151 παξάδεηγκα ή φπνπ ην «nea» είλαη κηα εληνιή νξηζκέλε. Σν «Κείκελν» ρξεζηκνπνηείηαη γηα λα δέρεηαη νπνηαδήπνηε εληνιή γηα εηζαγσγή θεηκέλνπ Ζ «Λίζηα» ρξεζηκνπνηείηαη γηα λα έρνπκε ιίζηα ζαλ παξάκεηξν. Ο ηχπνο «Αξηζκφο» ρξεζηκνπνηείηαη γηα λα εηζάγνπκε σο παξάκεηξν αξηζκφ - καο δίλεη ηε δπλαηφηεηα λα δψζνπκε θαη πξνθαζνξηζκέλε ηηκή ή φρη. Ζ «Γξακκή δηαηαγψλ» θαη ε «Δζνρή δηαηαγψλ» ρξεζηκνπνηνχληαη γηα λα εηζάγνπκε δηαδηθαζίεο ζαλ παξάκεηξν. Απαξαίηεηε είλαη ε ρξήζε ησλ εληνιψλ θαη γηα λα πάξνπκε ηα ζηνηρεία απφ ηηο δηαδηθαζίεο πνπ έρνπκε ζαλ παξάκεηξν. Οη «Γεληθνχ ηχπνπ», «Ρεπφξηεξ» θαη «Γεληθνχ ρσξίο απνηίκεζε» ρξεζηκνπνηνχληαη γηα λα είλαη ε παξάκεηξνο ηχπνπ ξεπφξηεξ. Ζ «Λνγηθή ηηκή», ην «Καηεγφξεκα» θαη ε «Λνγηθή ρσξίο απνηίκεζε» ρξεζηκνπνηνχληαη γηα λα είλαη ε παξάκεηξνο ηχπνπ θαηεγνξήκαηνο. Γηα ηε δηαδηθαζία «square» νξίδσ κηα παξάκεηξν steps πνπ είλαη ν αξηζκφο ησλ βεκάησλ βάζεη ηνπ νπνίνπ ζα ζρεδηαζηεί ην ηεηξάγσλν. Πεξηζζφηεξεο επηινγέο θαηεγνξίεο γηα ηε δεκηνπξγία κηαο παξακέηξνπ. Ζ δηαδηθαζία «square» γίλεηαη κε ηελ εηζαγσγή παξακέηξνπ. Ζ αξρηθή ινηπφλ δηαδηθαζία square κεηά ηελ εηζαγσγή παξακέηξνπ γίλεηαη σο αθνινχζσο.

152 152 Ο καζεηήο καζαίλεη λα δεκηνπξγεί ηελ Σο παξάκεηξν steps ζηε δηαδηθαζία δθμιουργείται «square» με κλικ θαη ηε πάνω ςτο αρχικό ρξεζηκφηεηά και ηεο. μετά το «ςφρουμε» (ηφρνη Ε θαη Δ) ςτθν εντολι που κζλουμε. Ζ εληνιή κεηά ηελ εηζαγσγή παξακέηξνπ έγηλε φπνπ κέζα ζην θελφ δίλνπκε ην κήθνο πνπ ζέινπκε λα έρεη ε πιεπξά ηνπ ηεηξαγψλνπ, φηαλ θαινχκε ηελ εληνιή (δηαδηθαζία) square. Δθηέιεζε ην πξφγξακκα θαξάβη κε ηελ λέα εληνιή «square». Ση παξαηεξείο; Γηα λα δνπιέςεη ινηπόλ ζσζηά ην πξόγξακκά καο πξέπεη λα γίλνπλ αιιαγέο ζε όιεο ηηο δηαδηθαζίεο ώζηε λα κε ρξεηάδεηαη λα επεμεξγαδόκαζηε όιεο ηηο δηαδηθαζίεο θάζε θνξά πνπ αιιάδεη ην κήθνο θαη γηα λα έρνπκε πάληα ηηο ζσζηέο ζπληεηαγκέλεο. Γνθίκαζε λα θηηάμεηο κία δηαδηθαζία «triangle» πνπ λα αληηθαηαζηήζεη ηηο «triangle_left», «triangle_right» θαη «triangle_up» κε ηε βνήζεηα παξακέηξσλ θαη ππνιφγηζε φια ηα ζεκεία κε βάζε ην αξρηθφ (x=66,y=-80). Οδεγίεο γηα ηε δεκηνπξγία κηαο δηαδηθαζίαο «triangle» γηα ηελ θαηαζθεπή

153 153 ηξηγψλνπ. Παξαηεξνχκε ηηο ηξεηο δηαδηθαζίεο πνπ έρνπκε θηηάμεη γηα ηελ θαηαζθεπή ησλ ηξηγψλσλ. Γνθηκαζία ψζηε ν καζεηήο λα θαηαλνήζεη πνηεο κεηαβιεηέο πξέπεη λα παίξλεη ε θαηλνχξγηα δηαδηθαζία «triangle» πνπ ζα δεκηνπξγήζεη, ε νπνία ζα θαιχπηεη ηε ιεηηνπξγηθφηεηα ησλ «triangle_left», «triangle_right» θαη «triangle_up». (ηφρνο Ζ) Παρατθρϊ ότι οι διαδικαςίεσ αυτζσ διαφζρουν ωσ προσ τθν κατεφκυνςθ, τα βιματα, τισ αρχικζσ ςυντεταγμζνεσ και τισ τελικζσ ςυντεταγμζνεσ οι οποίεσ μποροφν με τθ βοικεια των μακθματικϊν να υπολογιςτοφν από τισ αρχικζσ. Φηηάρλσ ινηπφλ κηα λέα δηαδηθαζία «triangle» ε νπνία έρεη σο παξακέηξνπο ηελ θαηεχζπλζε (direction), ηα βήκαηα (steps) θαη ηηο ηειηθέο ζπληεηαγκέλεο (x, y). Ζ θαηλνχξγηα δηαδηθαζία «triangle» δεκηνπξγήζεθε απφ ηηο «triangle_left», «triangle_right» θαη «triangle_up». (ηφρνο Θ) Δπνκέλσο, ην αξρηθφ πξφγξακκα αιιάδεη. Έρσ κηα εληνιή αληί γηα ηξεηο θαη φιεο ηηο ζπληεηαγκέλεο ππνινγηζκέλεο ζπλαξηήζεη ησλ αξρηθψλ (x=66,y=-80) θαη ηνπ κήθνπο (steps). ηελ παξαθάησ εηθφλα ε παξάκεηξνο step έρεη ηελ ηηκή 70.

154 154 Αριςτερό τρίγωνο. Δεξιό τρίγωνο. Πάνω τρίγωνο για πανί το οποίο κζλω ςτθ μζςθ του τετραγϊνου και με μικοσ 2 φορζσ το αρχικό. Η ςθμαία ςτθν κορυφι από το κατάρτι.

155 155 Γνθίκαζε ην παξαπάλσ πξφγξακκα λα ην θάλεηο κηα δηαδηθαζία κε ην φλνκα «karavi» πνπ λα έρεη σο παξακέηξνπο ηηο αξρηθέο ζπληεηαγκέλεο θαη ην ρξψκα γηα θάζε θνκκάηη ηνπ πινίνπ. Οδεγίεο γηα ηε δεκηνπξγία ηεο δηαδηθαζίαο «Karavi». Οξίδσ δχν παξακέηξνπο ηηο x θαη y ηχπνπ αξηζκφο ζηηο νπνίεο δίλσ θαη αξρηθή ηηκή. Οξίδσ αθφκα ηξεηο παξακέηξνπο ηηο color1, color2, color3 νη νπνίεο είλαη ηχπνπ γηα λα κπνξέζνπκε λα εηζάγνπκε ηα ρξψκαηα πνπ ζέινπκε ρσξίο λα εηζάγνπκε ηηο θαηάιιειεο εληνιέο ζηε δηαδηθαζία αιιά απφ ηελ εληνιή εμσηεξηθά. εθηειεί. Ζ εληνιή παίξλεη σο είζνδν κία εληνιή ηχπνπ δηαηαγήο θαη ηελ Σειηθά ε εληνιή θαξάβη έρεη ηελ κνξθή, παίξλεη σο παξακέηξνπο ηηο αξρηθέο ζπληεηαγκέλεο θαη ηα ηξία ρξψκαηα, έλα γηα ηε βάζε ηνπ θαξαβηνχ, έλα γηα ην παλί θαη έλα γηα ηε ζεκαία. Πεξλψληαο ινηπφλ ηηο επηζπκεηέο παξακέηξνπο έρσ. Σν κπινθ εληνιψλ γηα ηε δηαδηθαζία karavi κεηά θαη ηελ εηζαγσγή ησλ παξακέηξσλ

156 156 γίλεηαη: Οινθιήξσζε ηνπ πξψηνπ πξνγξάκκαηνο. Ο καζεηήο πξέπεη λα κπνξεί λα απαληήζεη ζε εξσηήζεηο, φζνλ αθνξά ηε δηαδηθαζία «karavi» θαη ηηο παξακέηξνπο πνπ έρνπλ ρξεζηκνπνηεζεί. (ηφρνο Θ) Ζ δηαδηθαζία «triangle» θαιείηαη απφ ην «karavi». (ηφρνη Κ θαη Λ) Καη ην απνηέιεζκα πνπ έρνπκε είλαη : ΒΗΜΑ 3: Σρεδίαζε δέληξσλ θνπφο καο ζε απηφ ην βήκα είλαη λα θαηαζθεπάζνπκε κία εληνιή πνπ φηαλ ηελ θαινχκε

157 157 λα ζρεδηάδεη έλα δέληξν. Σελ εληνιή απηή ζα κπνξνχκε λα ηε ρξεζηκνπνηήζνπκε γηα λα ζρεδηάζνπκε φζα δέληξα επηζπκνχκε. Γεκηνχξγεζε κηα δηαδηθαζία γηα ην ζρεδηαζκφ ελφο ηζφπιεπξνπ ηξηγψλνπ. Ολφκαζέ ηελ «triangle2» θαη φξηζε λα παίξλεη σο παξάκεηξν ην κήθνο ηεο πιεπξάο «steps». Οδεγίεο γηα ηε δεκηνπξγία ηεο δηαδηθαζίαο θαηαζθεπήο δέληξνπ «trees». Γνθηκαζία γηα ην ζρεδηαζκφ ηεο δηαδηθαζίαο «triangle2». Αθνχ έρνπκε θαηαζθεπάζεη ηελ εληνιή, θαηαζθεπάδνπκε κία δηαδηθαζία «trees» πνπ ζα παίξλεη σο παξάκεηξν ηηο ζπληεηαγκέλεο (x,y). Μέζα ζε απηή θαινχκε ηελ εληνιή ε νπνία ζέινπκε λα ζρεδηάδεη ην ηξίγσλν ζηε ζέζε x,y (αξρηθφ ζεκείν: x=-228,y=61) κε θνξά πξνο ηα δεμηά. Ζ λέα δηαδηθαζία είλαη: Ζ δηαδηθαζία «triangle2» θαιείηαη απφ ηελ δηαδηθαζία «trees» πνπ πξέπεη λα δεκηνπξγεζεί. (ηφρνο Δ) ηε ζπλέρεηα ζην κέζν ηεο πιεπξάο ηνπ ηξηγψλνπ ζρεδίαζε κηα γξακκή κε θνξά πξνο ηα θάησ θαη κήθνο ην κηζφ ηεο πιεπξάο γηα λα είλαη ν θνξκφο ηνπ δέληξνπ θαη φξηζε ην ρξψκα ηεο πέλαο λα είλαη πξάζηλν. Μεηαβιεηέο Οη κεηαβιεηέο είλαη ζπκβνιηθά νλόκαηα πνπ αληηζηνηρνύλ ζε ζέζεηο κλήκεο ηνπ ππνινγηζηή. Σηηο ζέζεηο απηέο, απνζεθεύνληαη δηάθνξεο ηηκέο όπσο ν αξηζκόο ησλ βεκάησλ ηεο πιεπξάο

158 158 ηνπ ηεηξαγώλνπ. Οδεγίεο γηα ηε δεκηνπξγία κεηαβιεηψλ. Θεσξεηηθφ ππφβαζξν γηα ηηο κεηαβιεηέο. Γηα λα δεκηνπξγήζεηο κηα κεηαβιεηή επηιέγεηο ηελ εληνιή απφ ηελ παιέηα. Δκθαλίδεηαη, ην παξαθάησ παξάζπξν φπνπ δίλνπκε έλα φλνκα ζηε κεηαβιεηή πνπ ζέινπκε λα δεκηνπξγήζνπκε. Ζ επηινγή Γηα φιεο ηηο κνξθέο (θνηλή) ζεκαίλεη φηη ε κεηαβιεηή ζα είλαη νξαηή απφ φια ηα αληηθείκελα. Ζ επηινγή Μφλν γηα απηή ηε κνξθή ζεκαίλεη φηη ε κεηαβιεηή ζα είλαη νξαηή κφλν απφ ην επηιεγκέλν αληηθείκελν. Με ηε βνήζεηα ηεο εληνιήο δεκηνπξγνχκε κεηαβιεηέο ζηηο δηαδηθαζίεο πνπ είλαη ηνπηθέο δειαδή είλαη νξαηέο κφλν απφ ηε δηαδηθαζία απηή θαη απφ θακία άιιε δηαδηθαζία νχηε απφ ην θπξίσο πξφγξακκα. Ζ εληνιή Καζνξίδεη ηελ ηηκή ηεο κεηαβιεηήο. Ζ εληνιή Μεηαβάιιεη ηελ ηηκή ηεο κεηαβιεηήο θαηά ζπγθεθξηκέλε πνζφηεηα. Γνθίκαζε λα εηζάγεηο κηα κεηαβιεηή «base» ζηε δηαδηθαζία, ε νπνία λα απνζεθεχεη ην κήθνο ηεο πιεπξάο ηνπ ηξηγψλνπ, φξηζέ ηελ θαη ρξεζηκνπνίεζέ ηελ φπνπ ρξεηάδεηαη κέζα ζηε δηαδηθαζία. Ζ δηαδηθαζία «trees» γίλεηαη σο εμήο: Σν «triangle2» θαιείηαη απφ ηε δηαδηθαζία «trees», κε ηελ θαηάιιειε παξάκεηξν. (ηφρνη Η θαη Κ)

159 159 Γεκηνχξγεζε έλα πξφγξακκα πνπ λα ζρεδηάδεη 6 δέληξα ζηε ζεηξά κε ηε βνήζεηα ηεο εληνιήο. ΒΗΜΑ 4: Σρεδίαζε αλεκόκπινο ην βήκα απηφ ζα ζρεδηάζνπκε ηνλ αλεκφκπιν. Γεκηνχξγεζε κηα εληνιή (δηαδηθαζία) κε ην φλνκα «anemomylos» πνπ ζα παίξλεη σο παξάκεηξν ηηο αξρηθέο ζπληεηαγκέλεο θαη ζα εθηειεί ηνλ παξαθάησ αιγφξηζκν. Οδεγία: ζηε λέα απηή εληνιή κπνξνχκε λα θάλνπκε ρξήζε κηαο εληνιήο πνπ έρνπκε ήδε θηηάμεη. Μπνξείο λα βξεηο πνηα εληνιή κπνξνύκε λα ρξεζηκνπνηήζνπκε; Δπίζεο, κπνξείο λα Γνθηκαζία γηα ην καζεηή ψζηε λα κπνξέζεη κφλνο ηνπ λα κεηαηξέςεη ηνλ αιγφξηζκν ηνπ αλεκφκπινπ ζε πξφγξακκα. (ηφρνη Β θαη Κ)

160 160 ζθεθηείο ζηνλ παξαθάησ αιγόξηζκν γηαηί ρξεηάδεηαη λα ζηξίςνπκε θάζε θνξά 72 κνίξεο πξηλ ζρεδηάζνπκε ην ηεηξάγσλν; Θα κπνξνύζακε λα ζηξίςνπκε θαη ιηγόηεξεο κνίξεο; Anemomylos: x0, y0 ΑΡΥΖ Πήγαηλε ζηε ζέζε x=x0 y=y0. Κηλήζνπ πξνο ηα δεμηά 40 βήκαηα. Πήγαηλε ζηε ζέζε x=-24 y=90. Δπέζηξεςε ζηε ζέζε x=x0 y=y0. Πήγαηλε ζηε ζέζε x=-24 y=102. ηξίςε πξνο ηα θάησ 72 κνίξεο. Φηηάμε έλα ηεηξάγσλν. ηξίςε πξνο ηα θάησ 72 κνίξεο. Φηηάμε έλα ηεηξάγσλν. ηξίςε πξνο ηα θάησ 72 κνίξεο. Φηηάμε έλα ηεηξάγσλν. ηξίςε πξνο ηα θάησ 72 κνίξεο. Φηηάμε έλα ηεηξάγσλν. ηξίςε πξνο ηα θάησ 72 κνίξεο. Φηηάμε έλα ηεηξάγσλν. ΣΔΛΟ Γξαζηεξηφηεηα Αμηνιφγεζεο Πξφζζεζε ζηε δηαδηθαζία «anemomylos» δχν αθφκα παξακέηξνπο κία πνπ ζα θαζνξίδεη ην ρξψκα ηεο βάζεο θαη κία γηα ην πάλσ κέξνο ηνπ αλεκφκπινπ. Δπίζεο, δνθίκαζε θαη ζε θάζε λέν ηεηξάγσλν λα αιιάδεη ην ρξψκα κε ηε βνήζεηα ηεο εληνιήο.

161 Δπαλαιεπηηθέο Δλέξγεηεο θνπφο ηεο 2 εο δξαζηεξηφηεηαο είλαη νη καζεηέο λα αληηιεθζνχλ ηελ αλαγθαηφηεηα θαη ηε ρξεζηκφηεηα ηεο δνκήο επαλάιεςεο θαη λα γλσξίζνπλ ηηο δνκέο επαλάιεςεο πνπ παξέρεη ην πεξηβάιινλ ΒΤΟΒ. ηφρνη : Οη καζεηέο λα κπνξνχλ Α) λα επηρεηξεκαηνινγνχλ γηα ηε ρξεζηκφηεηα ηεο δνκήο επαλάιεςεο. Β) λα ρξεζηκνπνηνχλ εληνιέο επαλάιεςεο ζηα πξνγξάκκαηα πνπ αλαπηχζζνπλ. Υξνληθή δηάξθεηα: 2 δηδαθηηθέο ψξεο 2 ν Φχιιν Δξγαζίαο ηε ζπλέρεηα δίλεηαη ην 2 ν Φχιιν Δξγαζίαο κε επηζεκάλζεηο/επεμεγήζεηο γηα ηηο εξγαζίεο πνπ θαινχληαη λα θέξνπλ ζε πέξαο νη καζεηέο θαζψο θαη γηα ην πιηθφ πνπ πεξηιακβάλεη ην Φχιιν Δξγαζίαο. 2ν Φχιιν Δξγαζίαο Δπαλαιεπηηθέο Δλέξγεηεο Παξνπζηάδεηαη

162 162 αξρηθά ν θψδηθαο ηνπ αλεκφκπινπ πνπ είρε δεηεζεί ζηελ 1 ε δξαζηεξηφηεηα. Οη καζεηέο πξέπεη λα δνπλ ην κπινθ εληνιψλ πνπ επαλαιακβάλεηαη πέληε θνξέο. πδήηεζε ζηελ ηάμε γηα πηζαλέο ιχζεηο. ηνλ θψδηθα γηα ηνλ αλεκφκπιν παξαηεξνχκε φηη θαινχκε πέληε θνξέο ην ίδην δεπγάξη εληνιψλ : «ηξίςε πξνο ηα θάησ 72 κνίξεο. Φηηάμε έλα ηεηξάγσλν.» Μπνξνύκε λα απνθύγνπκε λα γξάςνπκε πέληε θνξέο ην ίδην δεπγάξη εληνιώλ κεηώλνληαο έηζη θαη ηελ έθηαζε ηνπ θώδηθα (ην πιήζνο ησλ εληνιώλ); Αλ λαη, πσο; Δηζαγσγή ζηελ επαλάιεςε, φζνλ αθνξά ηελ αλαγθαηφηεηά ηεο. (ηφρνο Α) Ση είλαη επαλάιεςε; Μία από ηηο βαζηθέο δνκέο ζηνλ πξνγξακκαηηζκό είλαη ε δνκή ηεο επαλάιεςεο, ε νπνία καο δίλεη ηε δπλαηόηεηα λα επαλαιάβνπκε κία ή πεξηζζόηεξεο ελέξγεηέο καο, πνπ ηηο εζσθιείνπκε ζε απηή ηε δνκή. Ζ εληνιή Δθηειεί ηα πιαθίδηα (εληνιέο) πνπ βξίζθνληαη κέζα ζην βξφρν μαλά θαη μαλά. Δληνιέο επαλάιεςεο.

163 163 Ζ εληνιή Δπαλαιακβάλεη ηηο εληνιέο πνπ βξίζθνληαη κέζα ζην βξφρν ζπγθεθξηκέλεο θνξέο, φζεο νξίδνπκε εκείο (π.ρ. 10 θνξέο). Γνθίκαζε κε ηε βνήζεηα ησλ εληνιψλ επαλάιεςεο λα δηνξζψζεηο ηνλ θψδηθα γηα ηνλ αλεκφκπιν γξάθνληαο κφλν κηα θνξά ην δεπγάξη εληνιψλ. Ζ ρξήζε ηεο εληνιήο «Δπαλέιαβε..» δίλεη ην αθφινπζν απνηέιεζκα: Πξψηε ρξήζε ηεο δνκήο επαλάιεςεο «Δπαλάιαβε..» ζην πξφγξακκα γηα ηνλ αλεκφκπιν. (ηφρνο Β) Γεκηνχξγεζε μαλά ηελ εληνιή κε ρξήζε ησλ εληνιψλ επαλάιεςεο. Γξαζηεξηφηεηα γηα ην καζεηή, ψζηε λα εμνηθεησζεί κε ηηο επαλαιεπηηθέο δνκέο. (ηφρνο Β) Ση είλαη νη εληνιέο εηζφδνπ-εμφδνπ; Σν πεξηβάιινλ πξνγξακκαηηζκνχ Byob καο δίλεη ηε δπλαηφηεηα λα πξαγκαηνπνηνχκε δηαιφγνπο κε εξσηαπνθξίζεηο. Με ηε βνήζεηα ησλ εληνιψλ εηζφδνπ-εμφδνπ, ν ρξήζηεο έρεη ηε δπλαηφηεηα λα αιιειεπηδξά κε ηνλ ππνινγηζηή. Θεσξία γηα ηηο εληνιέο εηζφδνπεμφδνπ. Ζ εληνιή Ζ εληνιή απηή βξίζθεηαη ζηελ παιέηα θαη επηηξέπεη λα εκθαλίδεηαη ζηε

164 164 ζθελή έλα κήλπκα, σο εξψηεζε ζην ρξήζηε ηνπ πξνγξάκκαηνο. Ο ρξήζηεο απφ ηελ πιεπξά ηνπ βιέπεη ζην θάησ κέξνο ηεο ζθελήο ην αθφινπζν πεδίν θεηκέλνπ: ην πεδίν θεηκέλνπ κπνξεί λα πιεθηξνινγήζεη ηελ απάληεζε ηνπ, ε νπνία απνζεθεχεηαη πξνζσξηλά ζηε κεηαβιεηή, ηελ νπνία κπνξνχκε λα επεμεξγαζηνχκε θαηάιιεια ζην πξφγξακκα. Άιιεο κνξθέο εληνιψλ εηζφδνπ-εμφδνπ απνηεινχλ θαη νη εληνιέο: Γνθίκαζε κε ηε ρξήζε εληνιψλ εηζφδνπ-εμφδνπ, ζηε δηαδηθαζία «karavi», λα ξσηάο ην ρξήζηε λα νξίζεη ην κήθνο ηνπ θαξαβηνχ κεηαμχ 30 θαη 70 βήκαηα θαη λα θάλεηο ρξήζε ηεο απάληεζεο φπνπ είλαη απαξαίηεην. Μεηά ηελ πινπνίεζε ησλ ζπγθεθξηκέλσλ ιεηηνπξγηψλ ε δηαδηθαζία θαξάβη ζα γίλεη: Με την χρηςιμοποίηςη τησ εντολήσ ρωτάμε και περιμζνουμε απάντηςη. Με την υλοποίηςη τησ παραπάνω εντολήσ δημιουργείται αυτόματα η προςωρινή μεταβλητή, η οποία ζχει ωσ τιμή το μζγεθοσ τησ βάςησ του καραβιοφ που δίνεται ωσ τιμή από το χρήςτη.

165 165 Μέρξη ζηηγκήο γηα ην ζρεδηαζκφ ηνπ ζθεληθνχ ηεο παξαιίαο έρνπκε θάλεη ηα ηέζζεξα πξψηα βήκαηα. Αο πξνρσξήζνπκε ζην ΒΖΜΑ 5. ΒΖΜΑ 1: Δηζαγσγή ζθεληθνχ. ΒΖΜΑ 2: ρεδίαζε θαξαβηνχ. ΒΖΜΑ 3: ρεδίαζε δέληξσλ. ΒΖΜΑ 4: ρεδίαζε αλεκφκπινο. ΒΖΜΑ 5: ρεδίαζε νκπξέιαο. ΒΖΜΑ 6: ρεδίαζε ήιηνπ. ΒΖΜΑ 7: ρεδίαζε κπάιαο. ΒΗΜΑ 5: Σρεδίαζε νκπξέιαο Γνθίκαζε λα γξάςεηο κηα δηαδηθαζία «umbrella» πνπ λα παίξλεη σο παξακέηξνπο ηηο αξρηθέο ζπληεηαγκέλεο (x=-228, y=-76). Κάζε νκπξέια απνηειείηαη απφ έλα εκηθχθιην θαη κηα θάζεηε γξακκή ζην κέζν. Αθφκα έρεη κία ηνπηθή κεηαβιεηή «aktina» πνπ είλαη νξηζκέλε ζην 20. Γνθηκαζία δεκηνπξγίαο ηεο δηαδηθαζίαο «νκπξέιαο». Οδεγίεο γηα ηε δεκηνπξγία ηεο δηαδηθαζία «umbrella» ε νπνία πεξηιακβάλεη επαλαιεπηηθή δνκή.

166 166 Μαθηματικά Ζςτω ρ θ ακτίνα του κφκλου. Η περίμετροσ του Π κα είναι: Π= 2*π*ρ,όπου π= 3.14 Ξεθηλάσ νξίδνληαο ηελ ηνπηθή κεηαβιεηή. ηε ζπλέρεηα νξίδσ ην ζεκείν πνπ ζα ζρεδηαζηεί ε νκπξέια θαζψο θαη ην ρξψκα ηεο νκπξέιαο. Σέινο, ζρεδηάδσ ην εκηθχθιην θαη ηελ θάζεηε γξακκή γηα λα νινθιεξσζεί ν ζρεδηαζκφο ηεο νκπξέιαο. ρεδίαζε νκπξέιαο κε ρξήζε ηεο δνκήο επαλάιεςεο «Δπαλάιαβε..». (ηφρνο Β)

167 167 Θα κάνει τόςεσ επαναλιψεισ όςεσ το μιςό τθσ περιμζτρου του κφκλου με ακτίνα ίςθ με «aktina». Παξάιιεια θαίλεηαη θαη ε αλαγθαηφηεηα ηεο δνκήο απηήο, θαζψο ν θψδηθαο ζηελ πεξίπησζε εκηθπθιίνπ κε έλα βήκα θάζε θνξά ζα ήηαλ αξθεηέο γξακκέο. (ηφρνο Α) Γιατί βάζω την Μορφθ μου να στρίψει μοίρες; ηφρνη Α θαη Β. Γεκηνχξγεζε έλα πξφγξακκα πνπ λα ζρεδηάδεη 4 νκπξέιεο ζε δηαθνξεηηθά ζεκεία ζην ρψξν. ΒΗΜΑ 6: Σρεδίαζε ήιηνπ

168 168 Γεκηνχξγεζε κηα δηαδηθαζία κε ην φλνκα «ilios», ε νπνία λα ζρεδηάδεη έλαλ ήιην. Ο ήιηνο απνηειείηαη απφ έμη γξακκέο νη νπνίεο απνηεινχλ αθηίλεο ελφο εμαγψλνπ πνπ δηέξρνληαη απφ ηηο θνξπθέο ηνπ. ρεδίαζε κφλν ηηο αθηίλεο ηνπ εμαγψλνπ κε κέγεζνο 30 βήκαηα θαη αξρίδνληαο απφ ηελ ζέζε x=189,y=144 πνπ ζέινπκε λα είλαη ην θέληξν ηνπ. Γηα λα δεκηνπξγεζεί ην θελφ ζην θέληξν ηνπ ήιηνπ (φπσο ζηελ εηθφλα) δνθίκαζε λα βάιεηο ηελ Μνξθή ζνπ, θαηά ην ζρεδηαζκφ ηεο αθηίλαο, ζηα 10 πξψηα βήκαηα λα κε γξάθεη θαη λα γξάθεη ζηα επφκελα 20 βήκαηα.

169 πλζέηνληαο πξνγξάκκαηα θνπφο ηεο 3 εο δξαζηεξηφηεηαο είλαη νη καζεηέο λα κπνξνχλ λα δηαρεηξίδνληαη εχθνια ηηο δηαδηθαζίεο, λα δεκηνπξγνχλ νινθιεξσκέλα πξνγξάκκαηα, θαζψο θαη λα κπνξνχλ λα δηνξζψλνπλ ηνλ θψδηθα. ηφρνη : Οη καζεηέο λα κπνξνχλ Α) λα εμεγνχλ ην κεραληζκφ κεηαβίβαζεο ειέγρνπ απφ κηα δηαδηθαζία ζε άιιε, θαηά ηελ θιήζε ηεο, Β) λα δεκηνπξγνχλ δηαδηθαζίεο πνπ θαινχλ άιιεο δηαδηθαζίεο, Γ) λα εθαξκφδνπλ ηερληθέο ειέγρνπ θαη εθζθαικάησζεο ησλ πξνγξακκάησλ πνπ δεκηνπξγνχλ, Γ) λα ζπλζέηνπλ νινθιεξσκέλα πξνγξάκκαηα απφ επηκέξνπο πξνγξάκκαηα. Υξνληθή δηάξθεηα: 2 δηδαθηηθέο ψξεο 3 ν Φχιιν Δξγαζίαο ηε ζπλέρεηα δίλεηαη ην 3 ν Φχιιν Δξγαζίαο κε επηζεκάλζεηο/επεμεγήζεηο γηα ηηο εξγαζίεο πνπ θαινχληαη λα θέξνπλ ζε πέξαο νη καζεηέο θαζψο θαη γηα ην πιηθφ πνπ πεξηιακβάλεη ην Φχιιν Δξγαζίαο. 3 ν Φχιιν Δξγαζίαο πλζέηνληαο πξνγξάκκαηα ην πιαίζην ηεο 1 εο θαη 2 εο Γξαζηεξηφηεηαο αζρνιεζήθακε κε ην ζρεδηαζκφ ησλ βαζηθψλ αληηθεηκέλσλ πνπ ζπλζέηνπλ ηελ παξαιία. ε απηφ ην Φχιιν Δξγαζίαο ζα ζπλζέζνπκε ην ζπλνιηθφ πξφγξακκα πνπ ζα θαιεί ηηο δηαδηθαζίεο πνπ έρνπκε ήδε θηηάμεη. Οδεγίεο γηα ηε ζχλζεζε ηνπ πξνγξάκκαηνο. Αξρηθά ζέινπκε ην πξφγξακκά καο λα μεθηλάεη φηαλ παηάκε ην θελφ θαη ε πέλα λα έρεη κήθνο 5. Πξνζνρή! Γελ μεθηλάκε κε ηε ζεκαία δηόηη ζα ηεο απνδώζνπκε άιιε ρξήζε. Ξεθηλάεη ε νινθιήξσζε ηνπ πξνγξάκκαηνο ηεο παξαιίαο. Έπεηηα ζρεδηάδνπκε ην θαξάβη ζηε ζέζε x=66,y=-80 θαη ηέζζεξηο νκπξέιεο ζηηο ζέζεηο x=-123,y=-51, x=-184,y=-51, x=-235,y=-37, x=-151,y=-13.

170 170 Αξρηθά θαινχκε ηε δηαδηθαζία «karavi», δίλνληαο ηηο θαηάιιειεο παξακέηξνπο αιιά θαη παξακέηξνπο ηχπνπ εζνρήο δηαηαγψλ. Έπεηηα θαινχκε ηέζζεξηο θνξέο ηελ δηαδηθαζία «umbrella», δίλνληαο θάζε θνξά δηαθνξεηηθή παξάκεηξν. Αλ εθηειέζεηο ην πξφγξακκα πνπ έρνπκε θηηάμεη κέρξη ηψξα, ζα παξαηεξήζεηο φηη κεηά ην ζρεδηαζκφ ηεο ηειεπηαίαο νκπξέιαο ν αζηεξίαο θνηηάεη πξνο ηα θάησ. Γηφξζσζε ηνπ θψδηθα απφ ην καζεηή. Υξεζηκνπνίεζε ηηο θαηάιιειεο εληνιέο γηα λα ηνπνζεηήζεηο ηνλ αζηεξία ζε νξηδφληηα ζέζε ζηελ θάησ αξηζηεξή γσλία πξηλ ζρεδηάζεηο ην επφκελν αληηθείκελν. Δπφκελν βήκα είλαη ν ζρεδηαζκφο ησλ δέληξσλ. Θέινπκε λα ππάξρεη ζην θπξίσο πξφγξακκα εξψηεζε πνπ λα ξσηάεη ην ρξήζηε πφζα δέληξα ζέιεη θαη αλάινγα κε ηελ απάληεζε ε δηαδηθαζία «trees» λα ζρεδηάδεη ηα δέληξα. Γνθίκαζε κε ηε βνήζεηα ησλ εληνιψλ επαλάιεςεο λα ηξνπνπνηήζεηο θαηάιιεια ηε δηαδηθαζία «trees» ψζηε λα παίξλεη σο παξάκεηξν «no» ηελ απάληεζε ηνπ ρξήζηε θαη λα ζρεδηάδεη ηνλ αληίζηνηρν αξηζκφ δέληξσλ. Ζ απφζηαζε ησλ δέληξσλ κεηαμχ ηνπο ζηνλ άμνλα x ζα είλαη 22 ελψ ζηνλ άμνλα y ζα είλαη 8. Πξνζζήθε κηαο αθφκε παξακέηξνπ ζηε δηαδηθαζία «trees». Μεηά ηελ εηζαγσγή ηεο παξακέηξνπ «no», ε δηαδηθαζία «trees» γίλεηαη: Ζ δηαδηθαζία

171 171 «trees» θαιεί ηε δηαδηθαζία ηνπ ηξηγψλνπ «triangle2» δίλνληαο σο παξάκεηξν ηελ ηνπηθή κεηαβιεηή base. (ηφρνη Α θαη Β) Σέινο, ζρεδηάδσ ηνλ αλεκφκπιν ζηε ζέζε x=-45,y=5 θαη ηνλ ήιην ζηε ζέζε x=189,y=144. Με ηελ πξνζζήθε ηνπ αλεκφκπινπ θαη ηνπ ήιηνπ ην πξφγξακκά καο έρεη νινθιεξσζεί. Ο καζεηήο πξέπεη λα κπνξεί λα εμεγήζεη ηε ιεηηνπξγία ηνπ νινθιεξσκέλνπ πξνγξάκκαηνο θαη ηε ζπζρέηηζε κεηαμχ ησλ δηαδηθαζηψλ θαη ησλ παξακέηξσλ απηψλ. (ηφρνο Γ) Υξεζηκνπνίεζε ηηο θαηάιιειεο εληνιέο ψζηε λα βάιεηο θάπνηα θαζπζηέξεζε ζην ζρεδηαζκφ ησλ αληηθεηκέλσλ γηα λα κπνξεί ν ρξήζηεο λα παξαθνινπζήζεη ηε δηαδηθαζία Οη δξαζηεξηφηεηεο ζηνρεχνπλ λα εκπιέμνπλ ην καζεηή ζηε

172 172 ζρεδηαζκνχ ησλ αληηθεηκέλσλ. δηφξζσζε/επέθηαζε ηνπ θψδηθα. Γεκηνχξγεζε έλα εηζαγσγηθφ ππφβαζξν (start) πξηλ ηελ εκθάληζε ηνπ ζθεληθνχ ηεο παξαιίαο (π.ρ. ην ζθεληθφ πνπ αθνινπζεί). Ζ εκθάληζή ηνπ ζέινπκε λα γίλεηαη κε ην πάηεκα ηεο ζεκαίαο. Αο πξνζζέζνπκε ηώξα θαη έλα αθόκε αληηθείκελν ζην ζθεληθό ηεο παξαιίαο. Γεκηνχξγεζε κηα δηαδηθαζία «ball» κε παξακέηξνπο ηηο αξρηθέο ζπληεηαγκέλεο (x=-51, y=- 94) θαη ην ρξψκα φπσο απηφ πνπ θαίλεηαη ζηε κπάια ηεο εηθφλαο. Σν κέγεζνο ηεο αθηίλαο νξίδεηαη κε βάζε ηελ απάληεζε πνπ δίλεηαη απφ ην ρξήζηε ζε ζρεηηθή εξψηεζε. Αθνχ θηηάμεηο ηε δηαδηθαζία «ball» πξφζζεζε ηελ ζην θπξίσο πξφγξακκά ζνπ. Σε πνην εύξνο ηηκώλ κπνξεί λα θπκαίλεηαη ην κήθνο ηεο αθηίλαο; Δξψηεζε πνπ αθνξά ηελ εθζθαικάησζε ηνπ θψδηθα, θαζψο γηα ηηκέο κεγαιχηεξεο ησλ ζαξάληα πέληε βεκάησλ ζρεδηάδεηαη ε κπάια εθηφο νξίσλ. (ηφρνο Γ) Αμηνιφγεζε Ζ αμηνιφγεζε ησλ ζηφρσλ ηνπ ζελαξίνπ κπνξεί λα γίλεη θαζ φιε ηε δηάξθεηα ησλ καζεκάησλ θαζψο ν εθπαηδεπηηθφο κπνξεί λα παξαηεξεί/παξαθνινπζεί ηη κπνξνχλ λα

173 173 πεηχρνπλ νη καζεηέο θαη ζε πνηα ζεκεία αληηκεησπίδνπλ δπζθνιίεο. Μεηά ηελ νινθιήξσζε ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ ζελαξίνπ ν εθπαηδεπηηθφο κπνξεί λα δεηήζεη απφ ηνπο καζεηέο ηελ θαηαζθεπή ελφο αλάινγνπ, κηθξφηεξεο έθηαζεο, έξγνπ κε ζθνπφ λα αμηνινγήζεη ηελ επίηεπμε ησλ ζηφρσλ πνπ ηέζεθαλ ζην ζελάξην. Ζ αθφινπζε θφξκα αμηνιφγεζεο κε δηαβαζκηζκέλα θξηηήξηα βαζίδεηαη ζηνπο ζηφρνπο ηνπ ζελαξίνπ θαη κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζεί είηε απφ ηνλ εθπαηδεπηηθφ γηα ηειηθή αμηνιφγεζε είηε απφ ηνπο καζεηέο γηα απηναμηνιφγεζε κεηά ηελ νινθιήξσζε ηνπ ζελαξίνπ. Κξηηήξην Να εμεγεί ην ξφιν ηεο δηαδηθαζίαο ζε έλα πξφγξακκα. Να δεκηνπξγεί δηαδηθαζίεο ζηα πξνγξάκκαηά ηνπ. Να επηρεηξεκαηνινγεί γηα ηα πιενλεθηήκαηα απφ ηε ρξήζε παξακέηξσλ ζε δηαδηθαζίεο. Κιίκαθα Αμηνιφγεζεο 3 επηπέδσλ Καζφινπ Ηθαλνπνηεηηθή Μέηξηα Ηθαλνπνηεηηθή Ο καζεηήο Ο καζεηήο θαηαλνεί Ο καζεηήο κπνξεί λα δεκηνπξγεί ην ξφιν ηεο θάζε εμεγήζεη ην ξφιν ηεο δηαδηθαζίεο ρσξίο λα δηαδηθαζίαο έπεηηα εθάζηνηε δηαδηθαζίαο θαηαλνεί ην ξφιν απφ επεμεγήζεηο. ζην πξφγξακκα. ηνπο. Ο καζεηήο αδπλαηεί λα δεκηνπξγεί δηαδηθαζίεο. Ο καζεηήο δελ θαηαιαβαίλεη ην ξφιν ησλ παξακέηξσλ ζηηο δηαδηθαζίεο. Ο καζεηήο δπζθνιεχεηαη ζηνλ θαζνξηζκφ ησλ ραξαθηεξηζηηθψλ ησλ δηαδηθαζηψλ θαηά ηε δεκηνπξγία ηνπο. Ο καζεηήο, έπεηηα απφ αξθεηέο επεμεγήζεηο, θαηαλνεί ηα πιενλεθηήκαηα ησλ παξακέηξσλ. Ο καζεηήο θαηαθέξλεη κε επηηπρία λα δεκηνπξγήζεη δηαδηθαζίεο. Ο καζεηήο κπνξεί λα επηρεηξεκαηνινγήζεη γηα ηα πιενλεθηήκαηα ησλ παξακέηξσλ ζηηο δηαδηθαζίεο γεληθά αιιά θαη εηδηθά κέζσ παξαδεηγκάησλ. Να νξίδεη ηηο θαηάιιειεο παξακέηξνπο ζηηο δηαδηθαζίεο πνπ αλαπηχζζεη. Ο καζεηήο δελ κπνξεί λα πξνζδηνξίζεη θαη λα νξίζεη ηηο ζσζηέο παξακέηξνπο. Ο καζεηήο κπνξεί λα πξνζδηνξίζεη ηηο παξακέηξνπο αιιά έρεη δπζθνιίεο ζηνλ νξηζκφ ηνπο θαηά ηελ αλάπηπμε ησλ δηαδηθαζηψλ. Ο καζεηήο θαηαθέξλεη κε επηηπρία λα πξνζδηνξίζεη θαη λα νξίζεη ηηο θαηάιιειεο παξακέηξνπο. Να νηθνδνκεί ζχλζεηεο δηαδηθαζίεο αμηνπνηψληαο ππάξρνπζεο δηαδηθαζίεο. Ο καζεηήο δελ κπνξεί λα θαηαλνήζεη ηελ έλλνηα ηεο ζχλζεηεο δηαδηθαζίαο. Ο καζεηήο δπζθνιεχεηαη ζηε ρξεζηκνπνίεζε/ ελζσκάησζε ππαξρνπζψλ δηαδηθαζηψλ. Ο καζεηήο έρεη επρέξεηα ζηελ αμηνπνίεζε ππαξρνπζψλ δηαδηθαζηψλ ζε άιιεο δηαδηθαζίεο. Να επηρεηξεκαηνινγεί γηα ηε ρξεζηκφηεηα ηεο δνκήο επαλάιεςεο. Ο καζεηήο δελ θαηαιαβαίλεη ηελ αλαγθαηφηεηα ηεο δνκήο επαλάιεςεο θαη δελ κπνξεί λα αλαθέξεη πιενλεθηήκαηα απφ Ο καζεηήο κπνξεί λα αλαθέξεη νξηζκέλα παξαδείγκαηα πνπ λα θαηαδεηθλχνπλ ηε ρξεζηκφηεηα ηεο δνκήο επαλάιεςεο. Ο καζεηήο κπνξεί λα επηρεηξεκαηνινγήζεη ππέξ ηεο ρξήζεο ηεο δνκήο επαλάιεςεο θαη λα αλαθέξεη δηαθνξεηηθά παξαδείγκαηα.

174 174 ηε ρξήζε ηεο. Να ρξεζηκνπνηεί εληνιέο επαλάιεςεο ζηα πξνγξάκκαηα πνπ αλαπηχζζεη. Ο καζεηήο δε ρξεζηκνπνηεί επαλάιεςε φηαλ πξφθεηηαη γηα ιίγεο επαλαιήςεηο. Ο καζεηήο κπνξεί λα πξνζδηνξίζεη πεξηπηψζεηο πνπ ρξεηάδεηαη επαλάιεςε, αιιά ρξεηάδεηαη βνήζεηα ζηελ ελζσκάησζή ηεο ζηνλ θψδηθα ηνπ πξνγξάκκαηνο. Ο καζεηήο ρξεζηκνπνηεί εληνιέο επαλάιεςεο επηηπρψο ζε πνηθίιεο πεξηπηψζεηο. Να ζπλζέηεη νινθιεξσκέλα πξνγξάκκαηα απφ επηκέξνπο πξνγξάκκαηα. Ο καζεηήο δελ κπνξεί λα ζπλζέζεη επηκέξνπο πξνγξάκκαηα. Ο καζεηήο κπνξεί λα ζπλζέηεη δηαδηθαζίεο δηαθνξεηηθψλ πξνγξακκάησλ αιιά αληηκεησπίδεη δπζθνιίεο ζηε ζχλζεζε ησλ επηκέξνπο θπξίσο πξνγξακκάησλ. Ο καζεηήο κπνξεί λα δεκηνπξγεί νινθιεξσκέλα πξνγξάκκαηα απφ επηκέξνπο ππνπξνγξάκκαηα / πξνγξάκκαηα. Βηβιηνγξαθία Σδηκνγηάλλεο, Α. θ.ά. (2011). Πξφγξακκα πνπδψλ γηα ηνλ Πιεξνθνξηθφ Γξακκαηηζκφ ζην Γπκλάζην. 2ε Έθδνζε, Μάξηηνο 2011.

175 175 Παξάξηεκα Πεξηβάιινλ Γηεπαθήο ζηα Διιεληθά Γηα ηα ειιεληθά απφ ην επίζεκν site (http://byob.berkeley.edu/) θαηεβάδεηε ην αξρείν greek translation (el.po) απφ ην Downloads. Απνζεθεχεηε ην αξρείν el.po ζην θάθειν BYOB\locale. ηαλ εθηειέζεηε ην πξφγξακκα, παηήζηε ηελ πδξφγεην θαη επηιέμηε ειιεληθά. Κψδηθαο ησλ Μνξθψλ, ησλ θεληθψλ θαη ησλ Γηαδηθαζηψλ O θψδηθαο ηεο Μνξθήο «Sprite1» Ο θψδηθαο ηνπ ζθεληθνχ

176 176 Ο θψδηθαο ηεο δηαδηθαζίαο «anemomilos» Ο θψδηθαο ηεο δηαδηθαζίαο «ilios» Ο θψδηθαο ηεο δηαδηθαζίαο «karavi»

177 177 O θψδηθαο ηεο δηαδηθαζίαο «rectangular» O θψδηθαο ηεο δηαδηθαζίαο «square»

178 178 O θψδηθαο ηεο δηαδηθαζίαο «triangle» O θψδηθαο ηεο δηαδηθαζίαο «triangle2»

179 179 Ο θψδηθαο ηεο δηαδηθαζίαο «trees» O θψδηθαο ηεο δηαδηθαζίαο «umbrella» O θψδηθαο ηεο δηαδηθαζίαο «ball»

180 180

181 Lego Wedo 1: Δμνηθείσζε κε ην ξνκπνηηθφ παθέην Lego WeDo TM Δθηηκψκελε δηάξθεηα: Γχν δηδαθηηθέο ψξεο Έληαμε ζην πξφγξακκα ζπνπδψλ ην Πξφγξακκα πνπδψλ ηνπ Οινήκεξνπ Γεκνηηθνχ (ΦΔΚ 1139/ ) αλαθέξεηαη πσο νη καζεηέο ζα πξέπεη λα είλαη ζε ζέζε «Να αληηιεθζνχλ ηνλ ππνινγηζηή, ηηο πεξηθεξεηαθέο ζπζθεπέο θαη ην ρξεζηκνπνηνχκελν ινγηζκηθφ σο εληαίν ζχζηεκα». Δηδηθά ζηελ Δ θαη Σ ηάμε νη καζεηέο κπνξνχλ λα έξζνπλ ζε επαθή κε ηνλ πξνγξακκαηηζκφ θαη «λα ρξεζηκνπνηνχλ απιέο εληνιέο γηα ηε ιχζε απιψλ πξνβιεκάησλ». Απαηηνχκελε πιηθνηερληθή ππνδνκή Έλαο ππνινγηζηήο αλά δχν καζεηέο, κε ερεία θαη εγθαηεζηεκέλν ην ινγηζκηθφ Scratch. Έλα ξνκπνηηθφ παθέην Lego WeDo TM αλά νκάδα καζεηψλ. Γηδαθηηθφ αληηθείκελν Αληηθείκελν ηνπ δηδαθηηθνχ ζελαξίνπ είλαη ε εμνηθείσζε ησλ καζεηψλ ηνπ Γεκνηηθνχ κε ηε ρξήζε ηεο Scratch γηα ηνλ πξνγξακκαηηζκφ ηνπ ξνκπνηηθνχ παθέηνπ Lego WeDo TM. Πξφηεξεο γλψζεηο θαη αλαπαξαζηάζεηο: Σν εθπαηδεπηηθφ ζελάξην πνπ πεξηγξάθεηαη ζα δηεμαρζεί κεηά ηελ εηζαγσγή ζηε γιψζζα πξνγξακκαηηζκνχ Scratch. Οη καζεηέο δελ έρνπλ δηδαρζεί εθαξκνγέο ξνκπνηηθήο, σζηφζν έρνπλ πξφηεξεο αλαπαξαζηάζεηο γηα ηελ ξνκπνηηθή. Μηα πνιχ ζπλεζηζκέλε παξαδνρή πνπ θάλνπλ νη καζεηέο είλαη πσο απνδίδνπλ επθπΐα ζηα ξνκπνηηθά ζπζηήκαηα θαη πεξηκέλνπλ λα εθηειέζνπλ ελέξγεηεο γηα ηηο νπνίεο δελ έρνπλ πξνγξακκαηηζηεί. θνπφο θαη δηδαθηηθνί ζηφρνη θνπφο ηνπ ζελαξίνπ είλαη νη καζεηέο: A) λα κπνξνχλ λα θαηαζθεπάδνπλ απιέο θαηαζθεπέο κε ηα θνκκάηηα LEGO Β) λα κπνξνχλ λα εκθαλίδνπλ ηηο ηηκέο πνπ παξέρεη ν αηζζεηήξαο απφζηαζεο Γ) λα κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηνχλ ηνλ αηζζεηήξα απφζηαζεο γηα λα αιιάμνπλ ηελ εκθάληζε κηαο κνξθήο ζην πεξηβάιινλ ηεο Scratch. Γ) λα ρξεζηκνπνηνχλ αξηζκεηηθέο πξάμεηο γηα λα αιιάμνπλ ηελ εκθάληζε ηεο κνξθήο κε ζπγθεθξηκέλνπο ηξφπνπο. Γηδαθηηθή ζηξαηεγηθή Πεηξακαηηζκφο κε ηα ζηνηρεία ηνπ πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο θαη ηνπ ξνκπνηηθνχ παθέηνπ, ελεξγεηηθή ζπκκεηνρή, επίιπζε πξνβιήκαηνο. Γηδαθηηθέο δξαζηεξηφηεηεο Γηδαθηηθφ πιηθφ Γηα ηε δξαζηεξηφηεηα πνπ πξνηείλεηαη ρξεηάδεηαη ε πιηθνηερληθή ππνδνκή θαη ηα θχιια δξαζηεξηνηήησλ πνπ πεξηγξάθνληαη παξαθάησ. Οξγάλσζε ηάμεο Οη δξαζηεξηφηεηεο ςπρνινγηθήο θαη γλσζηηθήο πξνεηνηκαζίαο γίλνληαη ζε επίπεδν ηάμεο. Οη δξαζηεξηφηεηεο δηδαζθαιίαο θαη εκπέδσζεο γίλνληαη ζε νκάδεο (3-4 άηνκα αλά νκάδα).

182 182 Γξαζηεξηφηεηεο ςπρνινγηθήο θαη γλσζηηθήο πξνεηνηκαζίαο Φάζε 1. Δηζαγσγή ζηε ξνκπνηηθή: Οη καζεηέο ζπδεηνχλ γηα ηηο εθαξκνγέο ξνκπνηηθήο πνπ γλσξίδνπλ. Μέζα απφ ηε ζπδήηεζε πξνθχπηεη ε δηαθνξά κεηαμχ ησλ αηζζεηήξσλ θαη ησλ θηλεηήξσλ πνπ θάζε ξνκπφη είλαη απαξαίηεην λα έρεη. Φάζε2. Δηζαγσγή ζηε ζπγθεθξηκέλε δξαζηεξηόηεηα: ηε ζπλέρεηα αλαθέξεηαη πσο ε δξαζηεξηφηεηα έρεη λα θάλεη κε ηνπο αηζζεηήξεο θαη ζπγθεθξηκέλα κε ηνλ αηζζεηήξα απφζηαζεο. Οη καζεηέο ζπδεηνχλ γηα ηνλ αηζζεηήξα απφζηαζεο, πσο πηζηεχνπλ φηη δνπιεχεη θαη πνπ ρξεηάδεηαη. Γξαζηεξηφηεηα δηδαζθαιίαο γλσζηηθνχ αληηθεηκέλνπ θνπφο ηεο δξαζηεξηφηεηαο είλαη λα πξνγξακκαηηζηεί κηα εηθφλα ζηε Scratch ψζηε λα θαίλεηαη κεγαιχηεξε ή κηθξφηεξε αλάινγα κε ην χςνο ζην νπνίν πεηάεη ην αεξνπιάλν. Ζ δξαζηεξηφηεηα ρσξίδεηαη ζε δχν θάζεηο, ηελ θαηαζθεπή θαη ηνλ πξνγξακκαηηζκφ. Καηαζθεπή αεξνπιάλνπ (ζηφρνο Α) Αθνινπζήζηε ηηο παξαθάησ νδεγίεο ψζηε λα θαηαζθεπάζνπκε έλα αεξνπιάλν κε ηα θνκκάηηα LEGO.

183 183

184 184

185 185

186 186 Καηαζθεπάζηε ηελ έιηθα: Πξνζπαζήζηε λα ελψζεηε ηελ έιηθα κε ην αεξνπιάλν. Πξνζπαζήζηε λα ελψζεηε ηνλ αηζζεηήξα απφζηαζεο κε ην αεξνπιάλν, κε ηέηνην ηξφπν ψζηε ν αηζζεηήξαο λα «θνηηάδεη» πξνο ηα θάησ. πλδέζηε ηε βάζε ησλ αηζζεηήξσλ κε κηα ζχξα USB ηνπ ππνινγηζηή ζαο.

187 187 O πηιφηνο ελφο αεξνπιάλνπ ζην ζάιακν πινήγεζεο βιέπεη ην δηάδξνκν πξνζγείσζεο κηθξφηεξν ε κεγαιχηεξν αλάινγα κε ην χςνο. Καηαζθεπάζηε ζηε Scratch έλαλ αεξνδηάδξνκν Μπνξείηε λα ζρεδηάζεηε έλαλ αεξνδηάδξνκν δεκηνπξγψληαο κηα λέα κνξθή. Πεγαίλεηε ζηηο εληνιέο ησλ αηζζεηήξσλ θαη νξίζηε ηνλ αηζζεηήξα ψζηε λα κεηξάεη απφζηαζε. ηφρνο Β)

188 188 Δκθάληζε ηεο ηηκήο ηνπ αηζζεηήξα Γείηε ηνλ ηξφπν κε ηνλ νπνίν αιιάδεη ε ηηκή ηνπ αηζζεηήξα φηαλ ην αεξνπιάλν θηλείηαη. Πσο κπνξνχκε λα ζπλδπάζνπκε ηελ απφζηαζε κε ην κέγεζνο. Μπνξείηε λα ζθεθηείηε θάπνην ηξφπν; Θπκεζείηε ηηο εληνιέο ηνπ κεγέζνπο απφ ηελ θαξηέια «ςεηο». Σν κεγέζνο πξέπεη λα αιιάδεη ζπλερψο ή κφλν κία θνξά; Μπνξείηε λα ρξεζηκνπνηήζηε εληνιέο απφ ηελ θαξηέια «Έιεγρνο». ηφρνο Γ) αιιαγή εκθάληζεο κηαο κνξθήο ζην πεξηβάιινλ ηεο Scratch κε βάζε ηελ ηηκή ηνπ αηζζεηήξα. Αλ ρξεηαδφκαζηε αξηζκεηηθέο πξάμεηο γηα λα θαηαθέξνπκε ην επηζπκεηφ απνηέιεζκα κπνξνχκε λα ηηο βξνχκε ζηελ θαξηέια «Σειεζηέο». ηφρνο Γ) Καζνξηζκφο

189 189 ηνπ ηξφπνπ αιιαγήο ηεο εκθάληζεο κηαο κνξθήο Φχιιν δξαζηεξηφηεηαο εκπέδσζεο Παξά ην φηη θαηαθέξακε λα πξνγξακκαηίζνπκε ηνλ αεξνδηάδξνκν λα θαίλεηαη δηαθνξεηηθά αλάινγα κε ηελ απφζηαζή ηνπ απφ ην αεξνπιάλν δελ ηνλ θάλακε λα θαίλεηαη δηαθνξεηηθφο αλάινγα κε ηελ θιίζε ηνπ αεξνπιάλνπ. Απηφ κπνξνχκε λα ην θαηαθέξνπκε κε ηνλ αηζζεηήξα θαηαθφξπθεο πεξηζηξνθήο (θιίζεο) πνπ ππάξρεη ζην παθέην. πλδέζηε ηνλ αηζζεηήξα θιίζεο ζην αεξνπιάλν ζαο θαη πξνζπαζήζηε λα ζηξίςεηε ηνλ αεξνδηάδξνκν ζην πεξηβάιινλ ηεο Scratch αξηζηεξά ή δεμηά αλάινγα κε ηνλ αηζζεηήξα θαηαθφξπθεο πεξηζηξνθήο (θιίζεο). Θα ρξεηαζηεί λα πξνγξακκαηίζεηε ρξεζηκνπνηψληαο θαη ηνπο δχν αηζζεηήξεο πνπ παξέρνληαη ζην παθέην: Αμηνιφγεζε Ζ αμηνιφγεζε ησλ καζεηψλ θαη ηνπ εθπαηδεπηηθνχ ζελαξίνπ γίλεηαη θαζ φιε ηε δηάξθεηα ησλ δξαζηεξηνηήησλ. Μηα ελδεηθηηθή ζράξα αμηνιφγεζεο θαίλεηαη παξαθάησ: Καηαζθεπή αεξνπιάλνπ Οη καζεηέο δελ θαηαζθεχαζαλ ην αεξνπιάλν Οη καζεηέο θαηαζθεχαζαλ ην αεξνπιάλν κε Οη καζεηέο θαηαζθεχαζαλ ζσζηά ην αεξνπιάλν

190 190 ειιείςεηο Δκθάληζε ηηκψλ αηζζεηήξα Οη καζεηέο δελ εκθάληζαλ ηηκέο αηζζεηήξσλ Οη καζεηέο εκθάληζαλ ηηκέο δηαθνξεηηθνχ αηζζεηήξα Οη καζεηέο εκθάληζαλ ηηο ηηκέο ηνπ ζσζηνχ αηζζεηήξα Αιιαγή εκθάληζεο κνξθήο κε βάζε ηνλ αηζζεηήξα Οη καζεηέο δελ άιιαμαλ ηελ εκθάληζε ηεο κνξθήο Οη καζεηέο άιιαμαλ ηελ εκθάληζε ηεο κνξθήο αιιά φρη κε βάζε ηελ ηηκή ηνπ αηζζεηήξα Οη καζεηέο άιιαμαλ ηελ εκθάληζε ηεο κνξθήο κε βάζε ηελ ηηκή ηνπ αηζζεηήξα Υξήζε αξηζκεηηθψλ πξάμεσλ Οη καζεηέο δε ρξεζηκνπνίεζαλ αξηζκεηηθέο πξάμεηο Οη καζεηέο ρξεζηκνπνίεζαλ αξηζκεηηθέο πξάμεηο αιιά φρη κε ζσζηφ ηξφπν. Οη καζεηέο ρξεζηκνπνίεζαλ αξηζκεηηθέο πξάμεηο κε ηνλ ζσζηφ ηξφπν.

191 Lego Wedo 2: Μηα εθαξκνγή απηνκαηηζκνχ κε ην ξνκπνηηθφ παθέην Lego WeDo TM Έληαμε ζην πξφγξακκα ζπνπδψλ ην Πξφγξακκα πνπδψλ ηνπ Οινήκεξνπ Γεκνηηθνχ (ΦΔΚ 1139/ ) αλαθέξεηαη πσο νη καζεηέο ζα πξέπεη λα είλαη ζε ζέζε «Να αληηιεθζνχλ ηνλ ππνινγηζηή, ηηο πεξηθεξεηαθέο ζπζθεπέο θαη ην ρξεζηκνπνηνχκελν ινγηζκηθφ σο εληαίν ζχζηεκα». Δηδηθά ζηελ Δ θαη Σ ηάμε νη καζεηέο κπνξνχλ λα έξζνπλ ζε επαθή κε ηνλ πξνγξακκαηηζκφ θαη «λα ρξεζηκνπνηνχλ απιέο εληνιέο γηα ηε ιχζε απιψλ πξνβιεκάησλ». Απαηηνχκελε πιηθνηερληθή ππνδνκή Έλαο ππνινγηζηήο αλά δχν καζεηέο, κε ερεία θαη εγθαηεζηεκέλν ην ινγηζκηθφ Scratch. Έλα ξνκπνηηθφ παθέην Lego WeDo TM αλά νκάδα καζεηψλ. Έλα παηρλίδη (ηξελάθη) γηα ηελ θαηαζθεπή. Γηδαθηηθφ αληηθείκελν Αληηθείκελν ηνπ δηδαθηηθνχ ζελαξίνπ είλαη ε θαηαζθεπή κηαο εθαξκνγήο απηνκαηηζκνχ απφ καζεηέο Γεκνηηθνχ κε ρξήζε ηεο Scratch γηα ηνλ πξνγξακκαηηζκφ ηνπ ξνκπνηηθνχ παθέηνπ Lego WeDo TM. Πξφηεξεο γλψζεηο θαη αλαπαξαζηάζεηο: Σν εθπαηδεπηηθφ ζελάξην πνπ πεξηγξάθεηαη ζα δηεμαρζεί κεηά ηελ εηζαγσγή ζηε γιψζζα πξνγξακκαηηζκνχ Scratch. Οη καζεηέο έρνπλ δεη ηνλ ηξφπν ιεηηνπξγίαο ησλ αηζζεηήξσλ σζηφζν, δελ έρνπλ ρξεζηκνπνηήζεη θηλεηήξεο, θαη δελ έρνπλ θαηαζθεπάζεη πνιχπινθεο θαηαζθεπέο φπσο ζε απηή ηε δξαζηεξηφηεηα. θνπφο θαη δηδαθηηθνί ζηφρνη θνπφο ηνπ ζελαξίνπ είλαη νη καζεηέο: A) λα κπνξνχλ λα θαηαζθεπάδνπλ θαηαζθεπέο κε ηα θνκκάηηα LEGO Β) λα κπνξνχλ λα ελεξγνπνηνχλ ηνλ θηλεηήξα κε ζπγθεθξηκέλεο παξακέηξνπο (ηζρχο θαη ρξφλνο) Γ) λα κπνξνχλ λα θάλνπλ αιιαγέο θαη ξπζκίζεηο ηφζν ζηελ θαηαζθεπή φζν θαη ζην πξφγξακκα γηα λα επηηεπρζεί ην επηζπκεηφ απνηέιεζκα. Γ) λα κπνξνχλ λα ελεξγνπνηνχλ ή λα απελεξγνπνηνχλ ηνλ θηλεηήξα αλάινγα κε ηελ ηηκή ηνπ αηζζεηήξα απφζηαζεο. Γηδαθηηθή ζηξαηεγηθή Πεηξακαηηζκφο κε ηα ζηνηρεία ηνπ πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο θαη ηνπ ξνκπνηηθνχ παθέηνπ, ελεξγεηηθή ζπκκεηνρή, επίιπζε πξνβιήκαηνο. Γηδαθηηθέο δξαζηεξηφηεηεο Γηδαθηηθφ πιηθφ Γηα ηε δξαζηεξηφηεηα πνπ πξνηείλεηαη ρξεηάδεηαη ε πιηθνηερληθή ππνδνκή θαη ηα θχιια δξαζηεξηνηήησλ πνπ πεξηγξάθνληαη παξαθάησ. Οξγάλσζε ηάμεο Οη δξαζηεξηφηεηεο ςπρνινγηθήο θαη γλσζηηθήο πξνεηνηκαζίαο γίλνληαη ζε επίπεδν ηάμεο. Οη δξαζηεξηφηεηεο δηδαζθαιίαο θαη εκπέδσζεο γίλνληαη ζε νκάδεο (3-4 άηνκα αλά νκάδα).

192 192 Γξαζηεξηφηεηεο ςπρνινγηθήο θαη γλσζηηθήο πξνεηνηκαζίαο Οη καζεηέο ζπδεηνχλ γηα ην πψο κπνξεί λα θηηαρηεί κηα απηφκαηε δηάβαζε ηξέλνπ. Έρνπλ ήδε έξζεη ζε επαθή κε ηνλ αηζζεηήξα απφζηαζεο, νπφηε ζπδεηνχλ γηα ην πψο ν αηζζεηήξαο απφζηαζεο ζα κπνξεί λα ελεξγνπνηεί ηελ απηφκαηε κπάξα ηεο δηάβαζεο. θνπφο ηεο δξαζηεξηφηεηαο είλαη λα πξνγξακκαηηζηεί ε κπάξα ψζηε λα θαηεβαίλεη φηαλ έξρεηαη ην ηξέλν. Καηαζθεπή (ηφρνο Α) Καηαζθεπάζηε ηελ κπάξα γηα ηελ ειεγρφκελε δηάβαζε ηνπ ηξέλνπ. Θα ρξεηαζηείηε ηα παξαθάησ 12 θνκκάηηα ηνπ παθέηνπ θαηαζθεπήο Lego WeDoTM. Βάζε θαηαζθεπήο (x1) LEGO USB Hub (x1) Κηλεηήξαο (x1) Αηζζεηήξαο θίλεζεο (x1) Μνριφ κεγέζνπο 6 (x1) Μνριφ κεγέζνπο 8 (x1) Σνπβιάθηα άζπξα 4 (x2) Σνπβιάθηα θίηξηλα 6 (x2) Σνπβιάθη θφθθηλν 15 (x1) Σνπβιάθη θφθθηλν 7 (x2) Σνπβιάθη θφθθηλν 1 (x1) Γξαλάδη (x1) Σνπβιάθη γθξη (ζηαπξφ) 1 (x1)

193 193 Βήκα 2ν: Πξνζπαζήζηε ρξεζηκνπνηψληαο ηα παξαθάησ θνκκάηηα λα ζηήζεηε ηελ θαηαζθεπή φπσο θαίλεηαη ζηελ εηθφλα. Έηζη ζα έρεηε θηηάμεη ην βαζηθφ κεραληζκφ ηεο κπάξαο. Βήκα 3ν: Σνπνζεηήζηε πξψηα ην θνκκάηη λ. 6, κεηά ην λ. 11 θαη ηέινο ην λ. 12 γηα λα δψζηε θίλεζε ζηελ κπάξα θαη λα αζθαιίζηε ην κνριφ.

194 194 Βήκα 4ν: Σνπνζεηήζηε κπξνζηά απφ ην θνκκάηη λ. 11 ην θνκκάηη /ζηνηρείν λ. 10 (ηνπβιάθη γθξη). ηε ζπλέρεηα ρξεζηκνπνηείζηε ηα θνκκάηηα κε λ. 9 (ηνπβιάθη θφθθηλν 15 θαη ηνπβιάθη θφθθηλν 7) θαη λ. 10 (ηνπβιάθη θφθθηλν 1). πλδέζηε ηε βάζε κε κηα ζχξα USB ηνπ ππνινγηζηή ζαο.

195 195 Σν ηξέλν ζα αληρλεπζεί απφ ηνλ αηζζεηήξα απφζηαζεο πνπ ππάξρεη ζην Lego WeDoTM. Γνθηκάζηε ηνλ παξαθάησ θψδηθα γηα λα δείηε πνηεο είλαη νη ηηκέο ηνπ αηζζεηήξα θαζψο πιεζηάδεη ην ηξέλν (ζα πξέπεη λα έρεηε ηνπνζεηήζεη ηνλ αηζζεηήξα ψζηε λα «βιέπεη» ην ηξέλν). Ζ κπάξα είλαη ζπλδεδεκέλε ζηνλ θηλεηήξα, νπφηε γηα λα θηλεζεί ζα ρξεζηκνπνηήζνπκε ηηο εληνιέο ηνπ θηλεηήξα. Οη εληνιέο ηνπ θηλεηήξα εκθαλίδνληαη κε ηελ αληίζηνηρε επηινγή απφ ην κελνχ «Γηφξζσζε» ηφρνο Β ) Να κπνξνχλ λα ελεξγνπνηνχλ ηνλ θηλεηήξα κε ζπγθεθξηκέλεο παξακέηξνπο ηφρνο Γ) Να κπνξνχλ λα θάλνπλ αιιαγέο θαη ξπζκίζεηο ζηελ θαηαζθεπή φζν θαη ζην πξφγξακκα γηα λα επηηεπρζεί ην επηζπκεηφ απνηέιεζκα. Αθνχ εκθαλίζεηε ηηο εληνιέο θηλεηήξσλ ζηελ θαξηέια εληνιψλ «Κίλεζε» εκθαλίδνληαη νη παξαθάησ εληνιέο. Γείηε πσο κπνξείηε λα θάλεηε αιιαγέο ζε απηφλ ηνλ θψδηθα γηα λα θάλεηε ηελ κπάξα λα αλεβαίλεη θαη λα θαηεβαίλεη. Αλ ε κπάξα θηλείηαη πνιχ αξγά ή πνιχ γξήγνξα ζθεθηείηε κήπσο πξέπεη λα γίλνπλ αιιαγέο θαη ζηελ θαηαζθεπή εθηφο απφ ηνλ θψδηθα. Γηα λα ειέγμνπκε ηελ απφζηαζε ηνπ ηξέλνπ ζα ρξεηαζηνχκε ηηο εληνιέο ζχγθξηζεο ηφρνο Γ) λα κπνξνχλ λα ελεξγνπνηνχλ ή λα

196 196 (θαξηέια ηειεζηέο) απελεξγνπνηνχλ ηνλ θηλεηήξα αλάινγα κε ηελ ηηκή ηνπ αηζζεηήξα απφζηαζεο θαη θάπνηεο απφ ηηο εληνιέο πνπ ειέγρνπλ ζπλζήθεο Γείηε πσο κπνξνχκε λα ειέγμνπκε ηελ κπάξα κε ηε ρξήζε απηψλ ησλ εληνιψλ. Αθνχ θαηέβεη ε κπάξα, ρξεζηκνπνηείζηε ηελ εληνιή πεξίκελε ψζηε ε κπάξα λα μαλαζεθσζεί κεηά απφ νξηζκέλν ρξφλν. Φχιιν δξαζηεξηφηεηαο εκπέδσζεο ηελ παξαπάλσ δξαζηεξηφηεηα ρξεζηκνπνηήζακε ην ρξφλν γηα λα μαλαζεθσζεί ε κπάξα. ηαλ φκσο πεξάζεη έλα ηξέλν κε πνιιά βαγφληα, ηφηε ππάξρεη πεξίπησζε ε κπάξα λα ζεθσζεί ελψ ηαπηφρξνλα πεξλάεη ην ηξέλν. Πσο κπνξείηε λα δηνξζψζεηε απηφ ην πξφβιεκα; Αμηνιφγεζε Ζ αμηνιφγεζε ησλ καζεηψλ θαη ηνπ εθπαηδεπηηθνχ ζελαξίνπ γίλεηαη θαζ φιε ηε δηάξθεηα ησλ δξαζηεξηνηήησλ. Μηα ελδεηθηηθή ζράξα αμηνιφγεζεο θαίλεηαη παξαθάησ: λα κπνξνχλ λα θαηαζθεπάδνπλ θαηαζθεπέο κε ηα θνκκάηηα LEGO Οη καζεηέο δελ θαηαζθεχαζαλ ηε δηάβαζε Οη καζεηέο θαηαζθεχαζαλ ηε δηάβαζε, αιιά φρη κε αθξίβεηα Οη καζεηέο θαηαζθεχαζαλ κε αθξίβεηα ηε δηάβαζε λα κπνξνχλ λα ελεξγνπνηνχλ ηνλ θηλεηήξα κε ζπγθεθξηκέλεο παξακέηξνπο (ηζρχο θαη ρξφλνο) Οη καζεηέο δελ ελεξγνπνίεζαλ ηνλ θηλεηήξα Οη καζεηέο ελεξγνπνίεζαλ ηνλ θηλεηήξα αιιά φρη γηα ηνλ θαηάιιειν ρξφλν θαη κε ηελ θαηάιιειε ηζρχ Οη καζεηέο ελεξγνπνίεζαλ ηνλ θηλεηήξα γηα ηνλ θαηάιιειν ρξφλν θαη κε ηελ θαηάιιειε ηζρχ. λα κπνξνχλ λα Οη καζεηέο δελ Οη καζεηέο έθαλαλ Οη καζεηέο έθαλαλ

197 197 θάλνπλ αιιαγέο θαη ξπζκίζεηο ηφζν ζηελ θαηαζθεπή φζν θαη ζην πξφγξακκα γηα λα επηηεπρζεί ην επηζπκεηφ απνηέιεζκα. άιιαμαλ ηηο ξπζκίζεηο ξπζκίζεηο ζην πξφγξακκα ή/θαη ζηελ θαηαζθεπή αιιά δελ είραλ ηα επηζπκεηά απνηειέζκαηα ξπζκίζεηο ζην πξφγξακκα ή/θαη ζηελ θαηαζθεπή θαη είραλ ηα επηζπκεηά απνηειέζκαηα λα κπνξνχλ λα ελεξγνπνηνχλ ή λα απελεξγνπνηνχλ ηνλ θηλεηήξα αλάινγα κε ηελ ηηκή ηνπ αηζζεηήξα απφζηαζεο Οη καζεηέο δε θαηάθεξαλ λα ελεξγνπνηήζνπλ ηνλ θηλεηήξα αλάινγα κε ηηο ηηκέο ηνπ αηζζεηήξα Οη καζεηέο θαηάθεξαλ λα ελεξγνπνηήζνπλ ηνλ θηλεηήξα αλάινγα κε ηηο ηηκέο ηνπ αηζζεηήξα αιιά φρη κε ην ζσζηφ ηξφπν. Οη καζεηέο θαηάθεξαλ λα ελεξγνπνηήζνπλ ηνλ θηλεηήξα αλάινγα κε ηηο ηηκέο ηνπ αηζζεηήξα κε ην ζσζηφ ηξφπν

198 Lego MindStorms: Ρνκπνηηθή ζην Γπκλάζην Σίηινο: Ο Υνξεπηήο Οδεγφο εθπαηδεπηηθνχ Σν πξνηεηλφκελν ζελάξην είλαη ελδεηθηηθφ, έρεη εηζαγσγηθφ ραξαθηήξα θαη αθνξά ηελ αμηνπνίεζε ηεο ξνκπνηηθήο ζηε Γεπηεξνβάζκηα Δθπαίδεπζε κέζα απφ ηελ θαηαζθεπή κίαο θηλνχκελεο νληφηεηαο, ηνπ Υνξεπηή. Οη καζεηέο θαηαζθεπάδνπλ κία νληφηεηα πνπ κπνξεί λα θηλείηαη ζην ρψξν κε ηε ρξήζε δνκηθνχ πιηθνχ ηεο Lego (ζχζηεκα Lego Mindstorms) θαη πξνγξακκαηίδνπλ ηελ θίλεζή ηεο κε ηε βνήζεηα θαηάιιεινπ ινγηζκηθνχ. Ζ δξαζηεξηφηεηα απεπζχλεηαη θπξίσο ζε καζεηέο πνπ δελ έρνπλ πξνεγνχκελε εκπεηξία ζηελ εθπαηδεπηηθή ξνκπνηηθή. Δθηηκψκελε δηάξθεηα Ζ δξαζηεξηφηεηα κπνξεί λα θαιχςεη 10 δηδαθηηθέο ψξεο αλ αλαπηπρηεί ζην ζχλνιφ ηεο. Μπνξεί φκσο ν εθπαηδεπηηθφο λα επηιέμεη θαη λα πξαγκαηνπνηήζεη κεξηθέο κφλν απφ ηηο δξάζεηο ηεο, νπφηε ζε απηή ηελ πεξίπησζε ε δηάξθεηά ηεο ζα είλαη κηθξφηεξε. Έληαμε ζην πξφγξακκα ζπνπδψλ Ζ δξαζηεξηφηεηα απεπζχλεηαη ζε καζεηέο Γπκλαζίνπ (Α, Β θαη Γ ηάμε) πνπ έρνπλ βαζηθέο γλψζεηο ρξήζεο ππνινγηζηή (εμνηθείσζε κε ιεηηνπξγηθφ ζχζηεκα, απνζήθεπζε θαη αλάθηεζε αξρείσλ). Ζ δξαζηεξηφηεηα είλαη δηαζεκαηηθή, αλάινγα κε ηνλ ηξφπν εηζαγσγήο ηεο θαη ηελ έκθαζε πνπ δίλεηαη ζηελ αλάπηπμή ηεο, κπνξεί λα εληαρηεί ζηελ Σερλνινγία ησλ Α θαη Β Γπκλαζίνπ, ζηελ Πιεξνθνξηθή ησλ Β θαη Γ Γπκλαζίνπ (ζην πιαίζην ησλ ζπλζεηηθψλ εξγαζηψλ). Απαηηνχκελε πιηθνηερληθή ππνδνκή Ζ εθπαηδεπηηθή ξνκπνηηθή απαηηεί ηφζν ηε ρξήζε θαηάιιεινπ δνκηθνχ πιηθνχ γηα ηελ θαηαζθεπή ησλ ξνκπνηηθψλ κνληέισλ φζν θαη ηε ρξήζε θαηάιιεινπ ινγηζκηθνχ γηα ηνλ πξνγξακκαηηζκφ ηνπο. Γνκηθφ πιηθφ πνπ αμηνπνηείηαη ζην παξάδεηγκα απηφ είλαη ην δνκηθφ πιηθφ ηεο Lego Mindstorms. Ο πξνγξακκαηηζκφο ησλ κνληέισλ κπνξεί λα γί&lambd