ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΟΥ ΠΑΡ ΟΛΙΓΟΝ ΠΝΙΓΜΟΥ - ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΜΒΥΘΙΣΗ ΣΕ ΓΛΥΚΑ, ΑΛΜΥΡΑ ΚΑΙ ΨΥΧΡΑ ΥΔΑΤΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΟΥ ΠΑΡ ΟΛΙΓΟΝ ΠΝΙΓΜΟΥ - ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΜΒΥΘΙΣΗ ΣΕ ΓΛΥΚΑ, ΑΛΜΥΡΑ ΚΑΙ ΨΥΧΡΑ ΥΔΑΤΑ"

Transcript

1 18 KEΦΑΛΑΙΟ B ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΟΥ ΠΑΡ ΟΛΙΓΟΝ ΠΝΙΓΜΟΥ - ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΜΒΥΘΙΣΗ ΣΕ ΓΛΥΚΑ, ΑΛΜΥΡΑ ΚΑΙ ΨΥΧΡΑ ΥΔΑΤΑ Α.Ε. ΚαραμHτρος Ανατρέχοντας στη διεθνή βιβλιογραφία και τα στατιστικά στoιχεία επίσημων φορέων, θα δει κανείς πως περισσότεροι από πνιγμοί καταγράφονται κατά έτος στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, όπου και αναφέρεται πως ο πνιγμός αποτελεί την τρίτη κατά συχνότητα αιτία θανάτου σε παιδιά ηλικίας κάτω των 15 ετών και την τρίτη κατά σειρά όσον αφορά τους θανάτους από ατυχήματα σε όλες τις ηλικίες. Έχει παρατηρηθεί πως οι θάνατοι από πνιγμό σε παιδιά κάτω των 13 ετών επισυμβαίνουν συνήθως σε κολυμβητικές δεξαμενές (πισίνες), ενώ σε μεγαλύτερες ηλικίες τα ατυχήματα αυτά λαμβάνουν χώρα σε λίμνες, θάλασσες και κανάλια. Ανάλογη, αν όχι και περισσότερο δραματική, είναι και η Ελληνική πραγματικότητα, όπου σύμφωνα με τα στοιχεία του ΥΕΝ για το χρονικό διάστημα καταγράφηκαν περιπτώσεις πνιγμών στις Ελληνικές θάλασσες, από τις οποίες οι 28 αφορούσαν παιδιά. Οι αριθμοί αυτοί παρουσιάζουν την Ελλάδα να κατέχει τη δεύτερη θέση στον κόσμο στους θανάτους από πνιγμό, ενώ η διάσταση του προβλήματος γίνεται ακόμη μεγαλύτερη αν συνυπολογίσει κανείς και τους θανάτους από ατυχήματα που συμβαίνουν σε πισίνες και για τα οποία δεν υπάρχει επίσημη καταγραφή. Επιπλέον, ακριβή στοιχεία δεν υπάρχουν καταγεγραμμένα και για τις περιπτώσεις παρ ολίγον πνιγμού, αν και υπολογίζεται ότι στις Η.Π.Α. είναι φορές περισσότερες από τις περιπτώσεις που καταλήγουν από πνιγμό. Τα τελευταία χρόνια, η πληροφόρηση του κόσμου και η εκπαίδευση όλο και περισσότερων ατόμων στις αρχές της βασικής αναζωογόνησης έχουν σαν αποτέλεσμα όλο και περισσότερα θύματα παρ ολίγον πνιγμού να διακομίζονται στα νοσοκομεία με πολύ καλές πιθανότητες ανάνηψης. Η παρατηρούμενη αυξημένη ενασχόληση με αθλητικές δραστηριότητες στο υγρό στοιχείο (κολύμβηση, ιστιοπλοΐα, καταδύσεις κ.ά.) αυξάνει και τον αριθμό συμβαμάτων πνιγμού ή παρ ολίγον πνιγμού κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων αυτών, προσδίδοντας ιδιαίτερη σημασία στην αναγνώριση των καταστάσεων αυτών και στην κατανόηση της παθοφυσιολογίας τους, με απώτερο σκοπό την εξειδικευμένη και πλέον αποτελεσματική αντιμετώπισή τους. ΟΡΙΣΜΟΙ Ως πνιγμός ορίζεται ο θάνατος από ασφυξία μετά την εμβύθιση σε νερό. Είναι δυνατόν πνιγμός να επισυμβεί χωρίς παρουσία υγρού στους πνεύμονες, ως το αποτέλεσμα ασφυξίας από λαρυγγόσπασμο. Ως παρ ολίγον πνιγμός χαρακτηρίζεται η επιτυχής, έστω και παροδική, αναζωογόνηση μετά από επεισόδιο ασφυξίας από εμβύθιση σε νερό. Τέλος, ως δευτεροπαθής πνιγμός περιγράφεται ο καθυστερημένος θάνατος συνεπεία 141

2 επιπλοκών εκ του αναπνευστικού μετά από επεισόδιο παρ ολίγον πνιγμού. ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΝΙΓΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΠΑΡ ΟΛΙΓΟΝ ΠΝΙΓΜΟΥ Διάφορες καταστάσεις (κατάποση ύδατος, κόπωση, ισχυρά θαλάσσια ρεύματα, κακώσεις, υποθερμία, παθολογικά προβλήματα κ.ά.) είναι δυνατό να προκαλέσουν απώλεια αισθήσεων ή πανικό σε κάποιον ο οποίος βρίσκεται στο υγρό στοιχείο, οδηγώντας σε ανεπαρκή αναπνευστική λειτουργία και, σταδιακά, σε πνιγμό ή παρ ολίγον πνιγμό. Ο σημαντικότερος παράγοντας στην αλληλουχία των γεγονότων που οδηγούν στον πνιγμό είναι η εμφάνιση της υποξαιμίας, η βαρύτητα της οποίας εξαρτάται από διάφορες κλινικές παραμέτρους (ποσότητα καταπινόμενου ύδατος, γενική κατάσταση, ηλικία κ.ά.). Η έγκαιρη αντιμετώπιση των επιδράσεων της υποξαιμίας στα πολλαπλά όργανα-στόχους είναι αυτή η οποία θα καθορίσει την έκβαση μιας περίπτωσης παρ ολίγον πνιγμού. Μολονότι τόσο τα αρχικά γεγονότα (κατάποση ύδατος, κόπωση, κακώσεις κ.ά.) που οδηγούν σε πνιγμό, όσο και το κρίσιμο σημείο της εμφάνισης της υποξίας είναι κοινά, ανεξάρτητα από το αν το ατύχημα συμβαίνει σε γλυκό ή αλμυρό νερό, οι παθοφυσιολογικές διαταραχές στο επίπεδο των πνευμονικών κυψελίδων, των τριχοειδών και της ανταλλαγής των αερίων είναι διαφορετικές. Έτσι, σε περίπτωση πνιγμού σε γλυκό νερό, η ελαττωμένη ωσμωτικότητα του τελευταίου, οδηγεί σε διάσπαση της επιφανειοδραστικής ουσίας, είσοδο ύδατος στα τριχοειδή δια των κυψελίδων, αιμοαραίωση και, σε τελικό στάδιο, αιμόλυση και υπερκαλιαιμία. Αντίθετα, όταν το ατύχημα συμβεί σε αλμυρό νερό (αυξημένης ωσμωτικότητας), παρατηρείται αραίωση της επιφανειοδραστικής ουσίας, ελάττωση του όγκου αίματος ως αποτέλεσμα μετακίνησης ενδαγγειακού όγκου προς τις κυψελίδες, αιμοσυμπύκνωση και αύξηση των ηλεκτρολυτών του ορού (σχήμα 1). Αν και απαιτείται εισρόφηση ποσότητας υγρού μεγαλύτερη από 11ml/kg ΒΣ για να σημειωθούν μεταβολές στον όγκο του αίματος και μεγαλύτερη από 22ml/kg ΒΣ για να επισυμβούν ηλεκτρολυτικές διαταραχές, έχει παρατηρηθεί νεκροτομικά πως το 85% των θανάτων από πνιγμό επέρχεται μετά από εισρόφηση υγρού σε ποσότητα μικρότερη από 22ml/kg ΒΣ. Είναι πάντως γεγονός πως εισρόφηση έως και 1-3ml/kg ΒΣ προκαλεί σημαντική διαταραχή στην ανταλλαγή των αεριών δια της κυψελιδοτριχοειδικής μεμβράνης. Σε 15% των περιπτώσεων η ασφυξία είναι αποτέλεσμα λαρυγγόσπασμου και όχι εισρόφησης υγρού. Γενικά, οι ηλεκτρολυτικές διαταραχές και οι μεταβολές όγκου έχουν μικρή κλινική σημασία Σχήμα 1. στην εξέλιξη του συνδρόμου του παρ ολίγον πνιγμού. Ο μηχανισμός εστιάζεται κυρίως στη βλάβη της επιφανειοδραστικής ουσίας επί πνιγμού σε γλυκό νερό, που οδηγεί στην εμφάνιση ατελεκτασιών και σε πνευμονικό οίδημα επί πνιγμού σε αλμυρό νερό. Η διαταραχή της επιφανειοδραστικής ουσίας από την παρουσία νερού στις πνευμονικές κυψελίδες (ακόμη και με εισρόφηση ποσότητας υγρού 2,5ml/kg ΒΣ) έχει σαν αποτέλεσμα την αύξηση της φυσιολογικής πνευμονικής διαφυγής (shunting) από 10% σε 75%. Και στις δύο περιπτώσεις (γλυκό ή αλμυρό νερό) η βλάβη στην κυψελιδοτριχοειδική μεμβράνη είναι σημαντική και αξίζει να σημειωθεί ότι δύναται να εκδηλωθεί ακόμη και ώρες μετά το επεισόδιο. Θύματα τα οποία εμφανίζονται με πλήρεις τις αισθήσεις τους και σε καλή γενική κατάσταση μπορεί να χρειαστούν ακόμη και αρκετές ημέρες προκειμένου να επανέλθουν οι τιμές της πνευμονικής λειτουργίας στις προ της εμβύθισης τιμές. Ανεξάρτητα από το μηχανισμό πρόκλησης, η υποξαιμία είναι το σημαντικότερο πρόβλημα και εκδηλώνεται με αύξηση του έργου της αναπνοής έως 65%, ελάττωση της PaO 2 και αύξηση της PaCO 2, αναπνευστική και μεταβολική οξέωση. Παρατηρείται αρκετές φορές το παράδοξο να γίνονται θύματα πνιγμού ικανότατοι κολυμβητές, κατά τη διάρκεια υποβρύχιας κολύμβησης χωρίς βοηθητικά μέσα. Αυτό συμβαίνει διότι, στην προσπάθειά τους να παρατείνουν το χρόνο αντοχής τους κάτω από το νερό, υπεραερίζουν. Κατά τη διάρκεια της υποβρύχιας κολύμβησης η ΡΟ 2 ελαττώνεται ταχύτερα από την άνοδο της ΡCΟ 2 που διεγείρει το αναπνευστικό κέντρο. Έτσι ο κολυμβητής απολύει τις αισθήσεις του πριν ο οργανισμός του αντιληφθεί την υποξαιμία και επέρχεται ο πνιγμός. Όπως προαναφέρθηκε, η υποξία έχει πολλαπλά όργανα-στόχους. Σήμερα, ο μεγαλύτερος προβληματισμός -και θεραπευτική πρόκληση- όσον αφορά στα θύματα παρ ολίγον πνιγμού έχει να κάνει με τον περιορισμό 142

3 και την αποκατάσταση της εγκεφαλικής βλάβης στους επιζώντες. Στο ΚΝΣ, η υποξαιμική εγκεφαλοπάθεια είναι ανάλογη της βαρύτητας και της διάρκειας της υποξαιμίας. Είναι γνωστό από τις βασικές αρχές της καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης ότι χρόνος υποξίας έως 4 λεπτά σπάνια οδηγεί σε μόνιμη εγκεφαλική βλάβη. Οι πιθανότητες αυξάνονται όσο το χρονικό διάστημα αυτό παρατείνεται, ενώ όταν η εγκεφαλική υποξαιμία ξεπεράσει το δεκάλεπτο, η εγκεφαλική βλάβη είναι βέβαιη και μη αναστρέψιμη. Στις περιπτώσεις θυμάτων παρ ολίγον πνιγμού τα δεδομένα διαφοροποιούνται εν μέρει, ειδικά στις περιπτώσεις εμβύθισης σε ψυχρά ύδατα. Όπως περιγράφεται λεπτομερέστερα παρακάτω επί εμβύθισης σε ψυχρά ύδατα, τόσο η υποθερμία όσο και μια σειρά αντανακλαστικών μηχανισμών δρουν, υπό προϋποθέσεις, προστατευτικά στον εγκεφαλικό ιστό. Στο σύνδρομο του παρ ολίγον πνιγμού οι επιδράσεις στο κυκλοφορικό αφορούν στην εμφάνιση καρδιακών αρρυθμιών ως αποτέλεσμα της υποξαιμίας, έως και καρδιογενούς shock συνεπεία υποξικής βλάβης του μυοκαρδίου. Σε περιπτώσεις που συνοδεύονται από εισρόφηση ύδατος εμφανίζεται χαμηλή πίεση πλήρωσης της αριστερής κοιλίας και αύξηση της ΚΦΠ (κεντρικής φλεβικής πίεσης), καθώς η υποξία και η οξέωση αυξάνουν την πίεση στην πνευμονική αρτηρία. ΕΜΒΥΘΙΣΗ ΣΕ ΨΥΧΡΑ ΥΔΑΤΑ - Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑΣ Η παθοφυσιολογία του πνιγμού ή του παρ ολίγον πνιγμού μεταβάλλεται σημαντικά στην περίπτωση που το ατύχημα συμβαίνει σε ψυχρά ύδατα. Αυτό είναι αποτέλεσμα μιας σειράς καρδιοαναπνευστικών αντανακλαστικών αντιδράσεων που εκλύονται κατά την αιφνίδια εμβύθιση σε ψυχρό νερό και διαρκούν περίπου 2 έως 3 λεπτά. Αυτή η σειρά των αντιδράσεων, που συνολικά ονομάστηκαν ως «cold shock response» από τον Tipton, έχει ως εκλυτικό αίτιο μια σημαντική, απότομη πτώση της θερμοκρασίας του δέρματος και ευθύνεται για τις περισσότερες περιπτώσεις πνιγμού η παρ ολίγον πνιγμού σε ψυχρά ύδατα. Έχει παρατηρηθεί ότι σε εμβύθιση σε νερό θερμοκρασίας 10 ο C, ο λειτουργικός χώρος των πνευμόνων ελαττώνεται κατά 2-3 λίτρα, γεγονός που ακολουθείται από ανεξέλεγκτο υπεραερισμό (έως και 10 φορές περισσότερο του κανονικού), μειώνοντας δραστικά την ΡaCΟ 2. Ο ωφέλιμος χώρος ελαττώνεται έως το 1 λίτρο με συνοδό αίσθημα δύσπνοιας και κυματοειδή αναπνοή. Η κολύμβηση γίνεται πλέον εξαιρετικά δύσκολη, καθώς κολυμβητικές και αναπνευστικές κινήσεις γίνονται πλέον ασυγχρόνιστα και αναποτελεσματικά, ακόμη και από πολύ έμπειρους κολυμβητές. Η ικανότητα κρατήματος της αναπνοής μειώνεται σε τιμές μικρότερες από 10sec, γεγονός που κάνει τη διαφυγή πολύ δύσκολη σε περιπτώσεις όπως η παγίδευση σε ένα αυτοκίνητο που βυθίζεται. Η αρχική απάντηση του κυκλοφορικού στην εμβύθιση σε ψυχρό νερό περιλαμβάνει άμεση και έντονη αντανακλαστική περιφερική αγγειοσύσπαση, αύξηση του καρδιακού ρυθμού έως 49% και αύξηση της καρδιακής παροχής από % με συνακόλουθη αύξηση των αρτηριακών και φλεβικών πιέσεων. Έτσι, το έργο του μυοκαρδίου αυξάνεται και, σε συνδυασμό με την κατεχολαμινική απάντηση, είναι δυνατό να εμφανισθούν επικίνδυνες αρρυθμίες. Σε ηλικιωμένα άτομα με επιβαρυμένο παθολογικό ιστορικό, η εμβύθιση σε ψυχρό ύδωρ μπορεί να είναι το εκλυτικό αίτιο ενός καρδιακού επεισοδίου. Η υποθερμία, οριζόμενη ως θερμοκρασία πυρήνος σώματος μικρότερη από 35 ο C, είναι αναπόφευκτη συνέπεια παρατεταμένης εμβύθισης σε ψυχρό ύδωρ και φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο στην επιβίωση θυμάτων τέτοιων ατυχημάτων. Με τη σταδιακή πτώση της θερμοκρασίας σώματος, το θύμα χάνει τις αισθήσεις του σε θερμοκρασία 30 ο C. Η εγκεφαλική αιματική ροή ελαττώνεται κατά 6-7% για κάθε ένα βαθμό πτώσης της θερμοκρασίας σώματος, με την εγκεφαλική λειτουργία να παύει εντελώς στους 22 ο C. Καρδιακή ανακοπή μπορεί να προκληθεί από κοιλιακό ινιδισμό σε θερμοκρασίες μικρότερες από 28 ο C και πλήρης ασυστολία εμφανίζεται στους ο C. Όμως, η λειτουργία των σκελετικών μυών παρακωλύεται ήδη από αρκετά υψηλότερες θερμοκρασίες πυρήνα, με αποτέλεσμα να χάνεται η πλευστική ικανότητα και το θύμα να εισροφά νερό πριν εγκατασταθεί η προστατευτική εγκεφαλική υποξία. Η φυσιολογική αντίδραση στο ψύχος ελαττώνει την απώλεια θερμότητας μέσω ανακατανομής του κυκλοφορούντος όγκου προς τους εν τω βάθει ιστούς και παράγει επιπλέον θερμότητα μέσω του ψύχους έως και 5 φορές μεγαλύτερη του φυσιολογικού. Ο ρυθμός ελάττωσης της θερμοκρασίας σώματος σε παιδιά είναι πολύ ταχύτερος, εξαιτίας της μεγάλης επιφάνειας σώματος σε σχέση με τη σωματική μάζα και της μικρότερης ποσότητας υποδορίου λίπους. Το αντανακλαστικό κατάδυσης των θηλαστικών χαρακτηρίζεται από άπνοια, γενικευμένη περιφερική αγγειοσύσπαση και βραδυκαρδία και εκλύεται από ερεθισμό του οφθαλμικού κλάδου του τριδύμου νεύρου κατά την εμβύθιση του προσώπου σε ψυχρό νερό. Η εκλυόμενη άπνοια προστατεύει από εισρόφηση ύδατος κατά τα αρχικά στάδια της εμβύθισης. Στο ίδιο διάστημα, η ανακατανομή του κυκλοφορούντος όγκου και η βραδυκαρδία συντηρούν τα αποθέματα οξυγόνου και προστατεύουν τον εγκεφαλικό ιστό από την ισχαιμία. Το αντανακλαστικό κατάδυσης είναι ποιοτικά το ίδιο στον άνθρωπο, 143

4 ποσοτικά όμως πολύ ασθενέστερο απ ό,τι στα άλλα θηλαστικά, με το «cold shock response» να κυριαρχεί. Ωστόσο, αναφέρεται πως ένα 15% των ανθρώπων εμφανίζει ισχυρό αντανακλαστικό κατάδυσης. Επιπλέον, το αντανακλαστικό κατάδυσης είναι ισχυρότερο στα βρέφη απ ό,τι στους ενήλικες. Φαίνεται πως ο συνδυασμός υποθερμίας και έκλυσης του αντανακλαστικού κατάδυσης δημιουργεί μια προστατευτική κατάσταση υπομεταβολισμού. Έτσι, όταν πια τα αποθέματα οξυγόνου εξαντλούνται, η εγκατασταθείσα υποθερμία προστατεύει τον εγκέφαλο από την υποξία. Στην εγκατάσταση της υποθερμίας, πέρα από την απώλεια θερμότητας δια της επιφάνειας του σώματος, συμμετέχει σε σημαντικό βαθμό και η ανταλλαγή θερμότητας με το νερό που έχει εισροφηθεί ή καταποθεί. Ο μηχανισμός αυτός θεωρείται σημαντικότερος για τα παιδιά και τους νέους ενήλικες με τη σχετικά μικρότερη μάζα σώματος. Αν και γενικότερα είναι αποδεκτός ο προστατευτικός ρόλος της υποθερμίας, θα πρέπει να τονιστεί πως μεγαλύτερης σημασίας είναι ο ρυθμός της εγκατάστασής της. Για να είναι ωφέλιμη η υποθερμία θα πρέπει να εγκατασταθεί ταχέως, πριν την εμφάνιση της υποξίας. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που έχουν καταγραφεί, στις οποίες σημειώθηκε πλήρης νευρολογική αποκατάσταση μετά από επεισόδιο παρ ολίγον πνιγμού σε ψυχρά ύδατα με διάρκεια εμβύθισης έως και 66 λεπτά. Για αυτό από πολλούς αναφέρεται ο κανόνας πως τα θύματα πνιγμού «δεν είναι νεκροί έως ότου είναι ζεστοί και νεκροί». ΔΙΑΣΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Είναι σκόπιμο να αναφερθούν μόνο μερικές βασικές αρχές όσον αφορά στη διάσωση θυμάτων πνιγμού: Προέχει πάντοτε η ασφάλεια του διασώστη. Εάν είναι δυνατόν, η προσπάθεια αναζωογόνησης θα πρέπει να ξεκινά ακόμη και μέσα στο νερό, λαμβάνοντας υπόψη το ενδεχόμενο κάκωσης της ΑΜΣΣ. Σε όλα τα θύματα πνιγμού ή παρ ολίγον πνιγμού θα πρέπει να επιχειρείται αναζωογόνηση, ανεξάρτητα από την κλινική εικόνα του θύματος και τις πληροφορίες που υπάρχουν για το χρόνο που μεσολάβησε από το συμβάν. Η προσπάθεια για την απομάκρυνση του νερού που έχει εισροφηθεί στους πνεύμονες έχει μικρή κλινική αξία και σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να καθυστερεί την αναζωογόνηση. Εξασφάλιση αεραγωγού, εάν είναι δυνατόν με ενδοτραχειακή διασωλήνωση, για την πρόληψη εισρόφησης γαστρικού περιεχομένου. Χορηγείται οξυγόνο εάν είναι διαθέσιμο και λαμβάνονται μέτρα για την πρόληψη περαιτέρω υποθερμίας. Όλα τα θύματα παρ ολίγον πνιγμού, ακόμη και αν Aρχική εκτίμηση Απώλεια αισθήσεων; Ανεπαρκής αερισμός; Εισρόφηση; Νοσηλεία & παρακολούθηση Nαι Ναι Παρακολούθηση σε ΜΑΦ/ΜΕΘ Σχήμα 2. Αλγόριθμος αντιμετώπισης θύματος παρ' ολίγον πνιγμού (Simcock AD, Anaesthesia 1986). εμφανίζονται σε καλή κλινική κατάσταση, θα πρέπει να διακομίζονται για περαιτέρω έλεγχο. Όσον αφορά στην αντιμετώπιση στο νοσοκομείο, κανείς θα πρέπει να έχει υπόψη του πως ακόμη και αυτοί που εμφανίζονται σε καλή κατάσταση κατά την άφιξή τους στο Τμήμα Επειγόντων είναι δυνατό να παρουσιάσουν ταχύτατα δραματική επιδείνωση. Ένας πολύ χρήσιμος αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των θυμάτων παρ ολίγον πνιγμού είναι αυτός του Simcock (σχήμα 2). Ο αρχικός εργαστηριακός έλεγχος θα πρέπει να περιλαμβάνει ανάλυση των αερίων αρτηριακού αίματος, γενική αίματος, εξέταση πηκτικότητας και βιοχημικό έλεγχο, καλλιέργειες αίματος και τραχειακού εκκρίματος για αερόβια και αναερόβια, ΗΚΓ, ακτινογραφία θώρακος, έλεγχο για πιθανή κατάχρηση ουσιών ή υπερδοσολογία φαρμάκων. Θύματα που έχουν υποστεί εισρόφηση χωρίς να εμφανίζουν σημεία δυσλειτουργίας από το αναπνευστικό θα πρέπει να παρακολουθούνται αυστηρά για τον κίνδυνο εκδήλωσης πνευμονικού οιδήματος. Θύματα τα οποία διακομίζονται με ανεπαρκή αερισμό ή υποθερμία ή και τα δύο, θα πρέπει να διασωληνώνονται και να υποστηρίζονται μηχανικά με ΡΕΕΡ. Επαναθερμαίνονται και παρακολουθούνται σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Σε αυτούς οι οποίοι εμφανίζονται με θερμοκρασία πυρήνα σώματος μικρότερη από 28 ο C, θα πρέπει να επιχειρείται ταχεία επαναθέρμανση ακόμη και με εξωσωματική κυκλοφορία, αιμοδιήθηση και καρδιοπνευμονικό bypass. Σε θύματα τα οποία διακομίζονται με καρδιοαναπνευστική παύση θα πρέπει να εφαρμόζεται πλήρης CPR και επαναθέρμανση. Έχει καταγραφεί η περίπτωση διάσωσης θύματος ακόμη και μετά από 5,5 ώρες προσπάθειας καρδιοαναπνευστικής αναζωογόνησης. Ναι Διασωλήνωση Καρδιακή ανακοπή; Θεραπεία σε ΜΕΘ Ναι Προκεχωρημένη αναζωογόνηση & επαναθέρμανση 144

5 Πίνακας 1. Ευνοϊκοί προγνωστικοί παράγοντες για θύματα παρ' oλίγον πνιγμού Παιδιά +3 ετών Θήλεις Θερμοκρασία ύδατος < 10 C Διάρκεια εμβύθισης <10 λεπτά Απουσία εισρόφησης Χρόνος έως την έναρξη της αναζωογόνησης <10 λεπτά Ταχεία επαναφορά αυτόνομης καρδιακής λειτουργίας Παρουσία αυτόνομης καρδιακής λειτουργίας κατά την άφιξη στο ΤΕΠ Θερμοκρασία πυρήνος σώματος < 35 C Ελάχιστο ph αίματος >7,1 Σάκχαρο αίματος > 11,2 mmol/lt GCS>6 Παρουσία αντίδρασης κορών Golden et al, 1997 ΠΡΟΓΝΩΣΗ Σε αμερικανικές πηγές υπολογίζεται πως το ένα τρίτο όλων των θυμάτων παρ ολίγον πνιγμού επέζησαν με μέτριας βαρύτητας έως σοβαρή εγκεφαλική βλάβη. Επιπλέον, σε μια σειρά 72 θυμάτων τα οποία διακομίστηκαν στο νοσοκομείο σε κωματώδη κατάσταση, οι 38 απεβίωσαν, 14 επέζησαν σε κατάσταση φυτού, 3 με βαριά εγκεφαλική βλάβη και χωρίς δυνατότητα αυτοεξυπηρέτησης, 6 με ελαφριά εγκεφαλική βλάβη και μόνον 11 εξήλθαν του νοσοκομείου χωρίς υπολειμματική σημειολογία. Ανάλογα είναι τα αποτελέσματα και από άλλες χώρες όπως η Μεγάλη Βρετανία, ο Καναδάς και η Αυστραλία. Στον πίνακα 1 φαίνονται οι προγνωστικοί παράγοντες που βελτιώνουν το προσδόκιμο επιβίωσης και αποκατάστασης στα θύματα παρ ολίγον πνιγμού. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Τα στατιστικά στοιχεία τα οποία προαναφέρθηκαν δίνουν την πραγματικά ανησυχητική διάσταση που έχουν και για τη χώρα μας τα ατυχήματα στο υγρό στοιχείο και οι συνέπειές τους στα θύματα του παρ ολίγον πνιγμού. Μελετώντας την παθοφυσιολογία του συνδρόμου του παρ ολίγον πνιγμού αξίζει να τονίσει κανείς τον προστατευτικό ρόλο της υποθερμίας του εγκεφαλικού ιστού. Προκειμένου όμως να λειτουργήσει αποτελεσματικά ο μηχανισμός αυτός, είναι απαραίτητο η εγκεφαλική υποθερμία να εγκατασταθεί ταχύτατα πριν την εμφάνιση σοβαρής υποξίας, κάτι που συχνά είναι αδύνατο με την απλή εμβύθιση στο νερό (ανταλλαγή θερμότητας μόνον διαμέσου της επιφάνειας σώματος) και στις θερμοκρασίες που επικρατούν στις ελληνικές θάλασσες. Όπως τονίστηκε, όλα τα θύματα παρ ολίγον πνιγμού θα πρέπει να διακομίζονται οπωσδήποτε στο Νοσοκομείο, αφού ακόμη και αν παρουσιάζονται κλινικά σταθερά, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος ραγδαίας επιδείνωσης της κατάστασής τους εντός ωρών. Η επιτυχής αντιμετώπιση εξαρτάται από την ταχεία ανάνηψη και την έγκαιρη εφαρμογή καρδιοαναπνευστικής αναζωογόνησης. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Adams RD, Victor M. Hypoxic hypotensive encephalopathy. In: Adams RD, Victor M (editors). Principles of Neurology. New York: McGraw-Hill Book Co; 1977; p Bierens JJ, van der Velde EA, van Berkel M, van Zanten JJ. Submersion in the Netherlands: prognostic indicators and results of resuscitation. Annals of Emergency Medicine 1990; 19: Cooper KE, Ross DN. Hypothermia in surgical practice. London: Cassel Dueker CW. Immersion in fresh water and survival. Chest 2004; 126: Elsner R, Gooden BA. Diving and asphyxia - a comparative study of animals and man. Cambridge: Cambridge University Press; Giesbrecht GG. Cold stress, near drowning and accidental hypothermia: a review. Aviat Space and Environ Med 2000; 6: Golden FStC, Tipton MJ, Scott RC: Immersion, near drowing and drowing. British Journal of Anaethesia 1997; 79: Golden FStC, Hampton IFG, Hervey GR, Knibbs AV. Shivering intensity in humans during immersion in cold water. Journal of Physiology (London) 1979; 490: Golden FStC, Hardcastle PT. Swimming failure in cold water. Journal of Physiology (London) 1982; 330: Gooden BA. Why some people do not drown; hypothermia versus the diving response. Medical journal of Australia 1992; 157: Graf WD, Cummings PC, Quan L, Brutacao D. Predicting outcome in pediatric submersion victims. Annals of emergency Medicine 1995; 2446: Hayward JS, Erickson JD. Physiological responses and survival time predictions for humans in ice water. Aviation space and Environmental Physiology 1984; 55: Hunter AR. Neurosurgical Anaesthesia, 2nd Edition. Oxford; Blackwell Scientific Publications; Modell JH. Drowning. New England Journal of Medicine 1993; 328: Modell JH. Drown versus near-drown: A discussion of definitions. Critical Care Medicine 1989; 9: Modell JH, Graves SA, Ketover A. Clinical course of 91 consecutive near-drowning victims. Chest 1976; 70: Moon RE, Long RJ. Drowning and near drowning. Emerg Med 2002; 14: Olshaker JS. Submersion. Emerg Med Clin North Am 2004; 22:

6 19. Orlowski JP. Drowning, near-drowning and ice water drowning. Journal of the American Medical Association 1988; 260: Orlowski JP. Drowning, near-drowning and ice water submersions. Pediatric Clinics of North America 1987; 34: Orlowski JP. Prognostic factors in pediatric cases of drowning and near drowning. Journal of the American College of Emergency physicians 1979; 8: Papa L, Hoelle R, Idris A. Systematic review of definitions for drowning victims. Resuscitation 2005; 65: Pearn JH. The management of near drowning. British Medical Journal 1985; 291: Pearn JH. Secondary drowning in children. British Medical Journal 1980; 281: Ryan JM. Immersion deaths and swim failure-implications for resuscitation and prevention. Lancet 1999; (21)354: Salomez F, Vincent JL. Drowning: a review of epidemiology, pathophysiology, treatment and prevention. Resuscitation 2004; 63: Simcock AD. Treatment of near-drowning- a review of 130 cases. Anesthesia 1986; 41: Tipton MJ. The initial responses to cold water immersion in man Clinical Sciences 1989; 77: Tipton MJ, Stubbs DA, Elliott DS. Human initial responses to immersion in water at 3 temperatures and following hyperventilation. Journal of applied Physiology 1991; 70: Tipton MJ, Golden FStC. The influence of regional insulation on the initial responses to cold immersion. Aviation space and Environmental Physiology 1987; 58: Tipton MJ. The effect of clothing on diving bradycardia in man during submersion in cold water. European Journal of Applied Physiology 1989; 59: Tipton MJ, Eglin C, Gennser M, Golden F. Immersion deaths and deterioration in swimming performance in cold water. Lancet 1999; 21; 354: van Beek EF, Branche CM, Szilpman D, Modell JH, Bierens JJ. A new definition of drowning: towards documentation and prevention of a global public health problem. Bull World health Organ 2005; 83: Watson RS, Cummings P, Quan L, Bratton S, Weiss NS. Cervical spine injuries among submersion victims. J Trauma 2001; 51:

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ Τι είναι αναζωογόνηση ; Για τη διατήρηση της ζωής χρειάζεται συνεχής τροφοδοσία όλων των οργάνων με

Διαβάστε περισσότερα

Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής;

Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής; Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής; Δήμητρα Κοντογιάννη Καρδιολόγος-Εντατικολόγος Επιμελήτρια Α Γενικό Νοσοκομείο Δυτικής Αττικής Εισαγωγή 80% ανακοπών

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ 0103 «Φυσιολογία της Άσκησης: Αθλητική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΒΑΡΕΩΣ ΠΑΣΧΟΝΤΟΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΒΑΡΕΩΣ ΠΑΣΧΟΝΤΟΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΒΑΡΕΩΣ ΠΑΣΧΟΝΤΟΣ Βασικός εχθρός στην αντιμετώπιση του τραυματία και του ασθενούς είναι ο χρόνος. Σ ένα τραυματία οι πιθανότητες επιβίωσης ελαττώνονται αν δεν αντιμετωπισθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗΣ (BLS) ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΖΩΗΣ (ALS)

ΝΕΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗΣ (BLS) ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΖΩΗΣ (ALS) ΝΕΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗΣ (BLS) ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΖΩΗΣ (ALS) Καφαντάρης Ιωάννης 1, Μεϊμέτη Ευαγγελία 2 1. Ειδικευόμενος Καρδιολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Κωνσταντίνος Κώντσας, Παρασκευή Τριβήλου, Αναστασία Καραγκιούλη, Ελένη Τριανταφυλλίδη Εργαστήριο Καρδιοαναπνευστικής

Διαβάστε περισσότερα

Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης

Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης Στέλλα Σταμπουλή Παιδίατρος Επιμελήτρια ΜΕΘ Παίδων ΓΝΘ Ιπποκράτειο Αγόρι ηλικίας 8 ετών Πνιγμός σε θαλασσινό νερό Άγνωστο το χρονικό διάστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ. Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ. Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ Β.Σ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ- ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΕΣ Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας Απλή πνευμονοκονίωση-σύνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση πνιγμού. Ανασκόπηση. Εισαγωγή. Ελευθερία Χαϊνη Πνευμονολόγος Φυματιολόγος Πνευμονολογική Κλινική Γενικού Νοσοκομείου Κέρκυρας

Αντιμετώπιση πνιγμού. Ανασκόπηση. Εισαγωγή. Ελευθερία Χαϊνη Πνευμονολόγος Φυματιολόγος Πνευμονολογική Κλινική Γενικού Νοσοκομείου Κέρκυρας 39 Ανασκόπηση Αντιμετώπιση πνιγμού Ελευθερία Χαϊνη Πνευμονολόγος Φυματιολόγος Πνευμονολογική Κλινική Γενικού Νοσοκομείου Κέρκυρας Περίληψη: Ο πνιγμός αποτελεί διεθνώς την πέμπτη συχνότερη αιτία θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης.

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης. Πρακτικές οδηγίες χρσης του πρωτοκόλλου της διαβητικς κετοξέωσης. ΒΗΜΑ 1 ο : Όταν η γλυκόζη αίματος είναι >250mg/dl και ο ασθενς σε επηρεασμένη γενικ κατάσταση, ταχεία ενυδάτωση [ Ν/S 0,9% με 20ml/Kg σε

Διαβάστε περισσότερα

Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων: Όθων Φραϊδάκης Αναισθησιολόγος ΤΕΠ Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου

Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων: Όθων Φραϊδάκης Αναισθησιολόγος ΤΕΠ Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων: Είναι µια λύση; Όθων Φραϊδάκης Αναισθησιολόγος ΤΕΠ Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων η ανάγκη ΚΑΡΠΑ-Οµάδα αναζωογόνησης επιβίωση ενδονοσοκοµειακά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόματη Εξωτερική Απινίδωση

Αυτόματη Εξωτερική Απινίδωση Αυτόματη Εξωτερική Απινίδωση European Resuscitation Council www.erc.edu Αιφνίδιος Καρδιακός Θάνατος Το πρόβλημα 75.000 εξωνοσοκομειακοί θάνατοι από ΑΚΑ/έτος στο UK & 330.000 στις USA Πιθανότητα επιβίωσης

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Μικτές διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας Ερμηνεία δεδομένων αερίων αίματος Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Κωνσταντίνος Π. Κατωπόδης Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει''

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 121 Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΡΟΣΟΜΑΝΙΔΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΟντΛΗΣ Το Τραύμα αποτελεί μια από τις συχνότερες αιτίες θανάτου (5η

Διαβάστε περισσότερα

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 Τυχαίο εύρημα καρδιακής αρρυθμίας σε ασυμπτωματικό παιδί Κωνσταντίνος Θωμαϊδης Καρδιολογική Κλινική, Γ.Ν. «ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορία του αίµατος

Κυκλοφορία του αίµατος Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 46-54 Κυκλοφορία του αίµατος Η µεταφορά του οξυγόνου από τους πνεύµονες σε όλα τα µέρη του ανθρώπινου οργανισµού εξασφαλίζεται µε τη λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ. Επαμεινώνδας Κοσμάς. Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ. Επαμεινώνδας Κοσμάς. Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ Επαμεινώνδας Κοσμάς Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΟΞΥΓΟΝΟΥ Από την ατμόσφαιρα στα μιτοχόνδρια Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ Οξυγόνωση αρτηριακού αίματος

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία βρογχιολίτιδα. Ελπίδα Χατζηαγόρου, Βασιλική Αβραμίδου Α. ΟΡΙΣΜΟΣ Β. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ

Οξεία βρογχιολίτιδα. Ελπίδα Χατζηαγόρου, Βασιλική Αβραμίδου Α. ΟΡΙΣΜΟΣ Β. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ Οξεία Ελπίδα Χατζηαγόρου, Βασιλική Αβραμίδου Α. ΟΡΙΣΜΟΣ Οξεία θεωρείται το κλινικό σύνδρομο ιογενούς λοίμωξης του αναπνευστικού που στην τυπική του μορφή χαρακτηρίζεται από: Πρόδρομα συμπτώματα από το

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικός Αερισμός ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΣΟΡΑΚΙΔΟΥ, ΜΑΡΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΟΥ, ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ, ΕΛΕΝΗ ΜΟΥΛΟΥΔΗ

Μηχανικός Αερισμός ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΣΟΡΑΚΙΔΟΥ, ΜΑΡΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΟΥ, ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ, ΕΛΕΝΗ ΜΟΥΛΟΥΔΗ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 45 Μηχανικός Αερισμός ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΣΟΡΑΚΙΔΟΥ, ΜΑΡΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΟΥ, ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ, ΕΛΕΝΗ ΜΟΥΛΟΥΔΗ 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΑΕΡΙΣΜΟΥ Οι ανάγκεs μηχανικού

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ-ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Το δέρμα αποτελείται από 2 στιβάδες: i. Επιδερμίδα ii. Κυρίως δέρμα ή χόριο ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Κυριότερες λειτουργίες δέρματος: i.

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόματοι Εξωτερικοί Απινιδωτές (AEDs)

Αυτόματοι Εξωτερικοί Απινιδωτές (AEDs) Αυτόματοι Εξωτερικοί Απινιδωτές (AEDs) Παρότι οι πρόοδοι στην επείγουσα καρδιακή φροντίδα συνεχίζουν να βελτιώνουν τις πιθανότητες επιβίωσης από καρδιακή ανακοπή, αυτή παραμένει βασική αιτία θανάτου σε

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση: Καρατζά Ελίζα Στεργιοπούλου Θεοδούλη

Παρουσίαση: Καρατζά Ελίζα Στεργιοπούλου Θεοδούλη Παρουσίαση: Καρατζά Ελίζα Στεργιοπούλου Θεοδούλη Ορίζεται ως παροδική απώλεια επικοινωνίας με το περιβάλλον που δεν οφείλεται σε τραυματισμό του εγκεφάλου και προς τον παρόν δεν έχει καθοριστεί το αίτιο

Διαβάστε περισσότερα

Αντικείμενο. Ερμηνεία της έννοιας της ηλεκτροπληξίας. Περιγραφή των παραμέτρων που επηρεάζουν ένα επεισόδιο ηλεκτροπληξίας.

Αντικείμενο. Ερμηνεία της έννοιας της ηλεκτροπληξίας. Περιγραφή των παραμέτρων που επηρεάζουν ένα επεισόδιο ηλεκτροπληξίας. Αντικείμενο Ερμηνεία της έννοιας της ηλεκτροπληξίας. Περιγραφή των παραμέτρων που επηρεάζουν ένα επεισόδιο ηλεκτροπληξίας. Θανατηφόρα ατυχήματα από ηλεκτροπληξία στην Ελλάδα κατά την περίοδο 1980-1995

Διαβάστε περισσότερα

DAMAGE CONTROLL ORTHOPAEDICS

DAMAGE CONTROLL ORTHOPAEDICS DAMAGE CONTROLL ORTHOPAEDICS Damage Control «Η λιγότερο κατανοητή έννοια της δεκαετίας» Απλά σημαίνει: Εάν ο πολυτραυματίας ασθενής οδηγηθεί στο χειρουργείο πρέπει να γίνει κάτι για τα κατάγματα των μακρών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Ονοματεπώνυμο φοιτητριών: ΤΣΙΜΗΤΡΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΙΩΡΑ ΓΕΩΡΓΙΑ Υπεύθυνη καθηγήτρια: κ. ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης

Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης Νίκη Κατσίκη, Μαρία Ρογκώτη, Ιωσήφ Πετρίδης Διαβητολογικό Ιατρείο, Α Παθολογική Κλινική Νοσοκομείο Άγιος Δημήτριος Θεσσαλονίκη Σύνδρομο άπνοιας ύπνου (ΣΑΥ) Είναι μια διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΩΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΩΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΩΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ Τηλ: 210 7623301, 697 2910407 Website: www.empfirstaid.gr Email: akonovesi@empfirstaid.gr ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΩΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ Τα εκπαιδευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ Περιεχόμενα Πρόλογος συγγραφέων... 7 Εισαγωγή... 9 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο... 11 Απλές συμβουλές για την ώρα των εξετάσεων... 13 Βασικές γνώσεις για τα νοσοκομεία και τους νοσηλευτές... 17 Κατάλογος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΦΑΣΗΣ ΙΙ 1 ος ΧΡΟΝΟΣ Χειμερινό Εξάμηνο 9 πμ-10πμ ΣΕΝΑΡΙΟ 1 σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 «Ιατρική Εξέταση» Ανατομική ορολογία (Ανατομία)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος Δηλητηρίαση Η έκθεση σε τοξίνη που δύναται να έχει βλαπτική επίδραση στον οργανισμό Τοξίνη είναι η ουσία που προκαλεί βλάβη στη λειτουργία ενός ή περισσοτέρων

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια Γιώργος Θεοχάρης. Παθολόγος

Επιμέλεια Γιώργος Θεοχάρης. Παθολόγος Επιμέλεια Γιώργος Θεοχάρης Παθολόγος Το 4ο Πανευρωπαϊκό συνέδριο Επείγουσας Ιατρικής συνδιοργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Εταιρία Επείγουσας Ιατρικής και την Ελληνική Εταιρεία Επείγουσας Ιατρικής στην Κρήτη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας Φροντίδα και χειρισμός ασθενούς με τραχειοστομία: (Ι) Κατευθυντήριες οδηγίες (ΙΙ) Εκπαιδευτικό υλικό (ΙΙΙ) Δείκτες μέτρησης αποτελέσματος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΕΡΙΣΜΟΥ - ΑΙΜΑΤΩΣΗΣ

ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΕΡΙΣΜΟΥ - ΑΙΜΑΤΩΣΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΕΡΙΣΜΟΥ - ΑΙΜΑΤΩΣΗΣ Κωνσταντίνα Σωτηρίου Αναισθησιολόγος, Επιμ. Β' ΓΝΑ Ο Ευαγγελισμός ΕΑΕ Νοέμβριος 2010 Αερισμός - Κατανομή αερισμού Περιοχικές διαφορές στον αερισμό Καμπύλη ενδοτικότητας Αιμάτωση

Διαβάστε περισσότερα

4FHH1124 (CResp) Εισαγωγή στην Ενότητα Καρδιοαναπνευστικών

4FHH1124 (CResp) Εισαγωγή στην Ενότητα Καρδιοαναπνευστικών 4FHH1124 (CResp) Εισαγωγή στην Ενότητα Καρδιοαναπνευστικών Module Leader: Ψυχογιού Αθηναΐς Γεωργία, PT, M.Sc. 1 Ενότητα Καρδιοαναπνευστικών Τί είναι η Καρδιοαναπνευστική Φυσικοθεραπεία; Εισαγωγή στην Ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

Αίτια - Αντιρρόπηση αναπνευστικής αλκάλωσης

Αίτια - Αντιρρόπηση αναπνευστικής αλκάλωσης Αίτια Αντιρρόπηση αναπνευστικής αλκάλωσης Ευαγγελία Ντουνούση Νεφρολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 1. Εισαγωγή Η αναπνευστική αλκάλωση (ΑΑ) αποτελεί τη συχνότερη διαταραχή της οξεοβασικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Περιορισμοί της άσκησης σε άτομα με ΣΔ Παναγιώτης Β. Τσακλής PhD Καθηγητής Εµβιοµηχανικής Τµ Φυσικοθεραπείας - ΑΤΕΙΘ Dept Mechanical Engineering Fibers & Polymers Lab Massachusetts Institute of Technology

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συµµαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής ΕΚΕΤΑ Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου. www.cardiorehab.com.cy

Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου. www.cardiorehab.com.cy Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου www.cardiorehab.com.cy Καλωσορίσατε στο Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου Στόχος του κέντρου Το κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΥΠΝΟΣ αναζωογόνηση του οργανισμού επηρεάζει την καθημερινή λειτουργικότητα επηρεάζει τη σωματική και διανοητική υγεία ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ τακτική,

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 1 ο - Άρθρο 7 o

Τεύχος 1 ο - Άρθρο 7 o Τεύχος 1 ο - Άρθρο 7 o BLS. BASIC LIFE SUPPORT AND AUTOMATIC EXTERNAL DEFIBRILLATION (ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΜΑΤΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΑΠΙΝΙΔΩΣΗ). Συγγραφέας: Τούλιος Γεώργιος* Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου σαν εισαγωγή... παραγωγή CO2 αποβολή CO2 παραγωγή CO2 αποβολή CO2 µερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα στο αίµα (PaCO2) µείωση

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. <Κωνσταντοπουλειο > Νέας Ιωνίας. Αθήνα.

Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. <Κωνσταντοπουλειο > Νέας Ιωνίας. Αθήνα. Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. Νέας Ιωνίας. Αθήνα. Βασικός στόχος, η σταθεροποίηση της κατάστασης της μητέρας. Ιατρός επειγόντων Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΑΜΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΠΟΥ ΕΠΕΜΒΑΣΗ Άμεση ανάγκη (μεταφορά και αντιμετώπιση το ταχύτερο δυνατόν) ΜΑΖΙΚΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΒΑΡΥΣ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ Αποφρακτική άπνοια είναι οι συνεχείς και επαναλαμβανόμενες διακοπές της αναπνοής λόγω αποφράξεως των ανώτερων αναπνευστικών οδών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός

ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός Ένας ήχος ή θορυβώδης αναπνοή (διαταραχή αναπνοής)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΑΠΙΝΙΔΩΣΗ

ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΑΠΙΝΙΔΩΣΗ ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΑΠΙΝΙΔΩΣΗ Στόχοι Να γνωρίζουμε βασικά θέματα του ΑΕΑ (AED) Να εφαρμόζουμε τον ΑΕΑ Να γνωρίζουμε να εφαρμόζουμε ΚΑΡ.Π.Α. σε συνδυασμό με ΑΕΑ Να γνωρίζουμε βασικά στοιχεία για

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά 2012 Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Χρόνια πνευµονοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock 1 Τι συμβαίνει στο σώμα σας σε μια αλλεργική αντίδραση; Μια ξένη ουσία εισέρχεται μέσω της τροφής στο σώμα Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός Περιεχόμενα 10.ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ... Error! Bookmark not defined. Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός... Error!

Διαβάστε περισσότερα

καρδιακή ανεπάρκεια µε υπνική άπνοια

καρδιακή ανεπάρκεια µε υπνική άπνοια ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ καρδιακή ανεπάρκεια µε υπνική άπνοια A.Παπαθανασίου Εντατικολόγος Καρδιολόγος ΕΑ ΜΕΘ ΠΓΝ Ιωαννίνων thanasis.papathanasiou@gmail.com DISCLOSURES None Γυναίκα 75 ετών

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Ποια στοιχεία σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ασθενή μας δίνει η δοκιμασία κόπωσης; Η δοκιμασία κόπωσης σε τάπητα χρησιμοποιείται κυρίως ως αναίμακτη

Διαβάστε περισσότερα

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Η παρουσία στην ατμόσφαιρα αερίων ή σωματιδίων σε συγκεντρώσεις οι οποίες προξενούν βλάβες τόσο στο φυσικό περιβάλλον όσο και στους ζωντανούς οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ Παυλίδου Κυριακή Υποψ.Διδάκτορας Αναισθησιολογίας & Εντατικής Θεραπείας, Κλινική Ζώων Συντροφιάς, Α.Π.Θ «Το δηλητήριο βρίσκεται σε καθετί και τίποτα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΗΧΑΝΗ TΗΣ ΚΑΡΔΙΟΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗΣ

Η ΜΗΧΑΝΗ TΗΣ ΚΑΡΔΙΟΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗΣ 1 ΜΑΡΙΝΟΣ ΘΩΜΑΣ Θωρακοχειρουργός Η ΜΗΧΑΝΗ TΗΣ ΚΑΡΔΙΟΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗΣ Βασικές γνώσεις εξωσωματικής κυκλοφορίας στην καρδιοχειρουργική Αφιερωμένο στη γυναίκα μου Σοφία που χρόνια πολλά ανέχεται τις,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ Λάμπρου Καλλιρρόη Πνευμονολόγος Πανεπιστημιακή Υπότροφος Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας ΕΚΠΑ 13 Ο Πνευμονολογικό Συνέδριο Ιωάννινα O Το Σύνδρομο Άπνοιας στον Ύπνο (ΣΑΥ)

Διαβάστε περισσότερα

1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΜΕΤΑΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙ ΑΣ ΤΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Κασσιανή Θεοδωράκη, Αντεια Παρασκευά, ηµήτρης Βαλσαµίδης, Αργυρώ Φασουλάκη Σκοπός της ύπαρξης κατευθυντηρίων οδηγιών µεταναισθητικής

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Στρογγυλό τραπέζι Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Συντονιστής: Η. Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα

Η καρδιοαναπνευστική ανακοπή ως επείγον περιστατικό στο ιατρείο: στατιστικά στοιχεία και νοµικό πλαίσιο. Άννα Ζαχαριουδάκη Ρευµατολόγος, Ρέθυµνο

Η καρδιοαναπνευστική ανακοπή ως επείγον περιστατικό στο ιατρείο: στατιστικά στοιχεία και νοµικό πλαίσιο. Άννα Ζαχαριουδάκη Ρευµατολόγος, Ρέθυµνο Η καρδιοαναπνευστική ανακοπή ως επείγον περιστατικό στο ιατρείο: στατιστικά στοιχεία και νοµικό πλαίσιο. Άννα Ζαχαριουδάκη Ρευµατολόγος, Ρέθυµνο Καρδιοαναπνευστική ανακοπή είναι η αιφνίδια και απρόβλεπτη

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Προπόνησης Ι: Προπόνηση Αντοχής

Μέθοδοι Προπόνησης Ι: Προπόνηση Αντοχής ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ Η ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ & ΕΙ ΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ Μέθοδοι Προπόνησης Ι: Προπόνηση Αντοχής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΦΝΙΔΙΟΣ ΚΑΡΔΙΑΚΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ Μαζί μπορούμε να σώσουμε ζωές. θεατή στο ρόλο του διασώστη

ΑΙΦΝΙΔΙΟΣ ΚΑΡΔΙΑΚΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ Μαζί μπορούμε να σώσουμε ζωές. θεατή στο ρόλο του διασώστη ΑΙΦΝΙΔΙΟΣ ΚΑΡΔΙΑΚΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ Μαζί μπορούμε να σώσουμε ζωές Ο απλός πολίτης από το ρόλο του θεατή στο ρόλο του διασώστη ΓΡΑΙΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Επεμβατικός καρδιολόγος, MD,FSCAI Euromedica-Κυανούς Σταυρός Ο αιφνίδιος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Κύριες λειτουργίες των νεφρών Ρύθμιση του όγκου των υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΨΕΥ ΟΚΥΣΤΗ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΨΕΥ ΟΚΥΣΤΗ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΨΕΥ ΟΚΥΣΤΗ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Παρουσίαση περιστατικού Ονόµατα: Α.Γιακαµόζης, Β.Βουτσάς, Θ.Λαζαρίδης,, Β.Ράντου, Π.Κοντού, Α.Ιωαννίδου, Ι Φρανσές, Μ.Μπιτζάνη ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Είναι ουσιώδες να γνωρίζει κανείς με ποιούς τρόπους η ΑΠ διατηρείται φυσιολογική ώστε να κατανοήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΨΕΥΔΕΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΜΥΟΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΙΣΧΑΙΜΙΑΣ

ΨΕΥΔΕΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΜΥΟΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΙΣΧΑΙΜΙΑΣ 91 ΨΕΥΔΕΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΜΥΟΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΙΣΧΑΙΜΙΑΣ Κωνσταντίνος Δ. Μάλλιος Α.Ε. Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών. Διευθυντής Α Καρδιολογικής Κλινικής Θεραπευτηρίου ΥΓΕΙΑ Το ΗΚΓ/φημα συμπλήρωσε ήδη έναν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑΣ ΤΣΙΑΓΓΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ

ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑΣ ΤΣΙΑΓΓΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑΣ ΤΣΙΑΓΓΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ 2. Η.Κ.Γ. 3. ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ 4.

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση σε ακραίες θερμοκρασίες (Ηλιακό έγκαυμα. Ηλίαση. Θερμοπληξία. Υποθερμία. Κρυοπληξία. Πρόληψη. Θεραπεία).

Έκθεση σε ακραίες θερμοκρασίες (Ηλιακό έγκαυμα. Ηλίαση. Θερμοπληξία. Υποθερμία. Κρυοπληξία. Πρόληψη. Θεραπεία). Έκθεση σε ακραίες θερμοκρασίες (Ηλιακό έγκαυμα. Ηλίαση. Θερμοπληξία. Υποθερμία. Κρυοπληξία. Πρόληψη. Θεραπεία). Κασμάς Κων/νος MD, DAvMed Χειρουργός Οφθαλμίατρος Ιπτάμενος Ιατρός Αεροπορικής Ιατρικής Επιμελητής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι: Θερμοκρασία. Αρτηριακός σφυγμός. Αναπνοή. Αρτηριακή πίεση

Ποια είναι: Θερμοκρασία. Αρτηριακός σφυγμός. Αναπνοή. Αρτηριακή πίεση ΖΩΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ 1 Θερμοκρασία Ποια είναι: Αρτηριακός σφυγμός Αναπνοή Αρτηριακή πίεση 2 Θερμοκρασία σώματος Ορισμός: Είναι το αποτέλεσμα του ισοζυγίου μεταξύ παραγόμενης και αποβαλλόμενης θερμότητας. Ρυθμίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά

Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά What is "abnormal" in pediatric sleep? Συγγραφέας : Leila Kheiradish- Gozal MD Κέντρο :Department of Pediatrics and Comer Children's Hospital, Pritzker School

Διαβάστε περισσότερα

Certified First Aid Provider Έκδοση 1.0

Certified First Aid Provider Έκδοση 1.0 Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά δικαιώµατα. Απαγορεύεται ρητώς η δηµιουργία αντιγράφου,

Διαβάστε περισσότερα