ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΧΩΜΑΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΧΥΤΑ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΩΝ Σπουδάστρια: Γληνού Αικατερίνη-Νίκη. Εισαγωγή

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΧΩΜΑΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΧΥΤΑ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΩΝ Σπουδάστρια: Γληνού Αικατερίνη-Νίκη. Εισαγωγή"

Transcript

1 1 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΧΩΜΑΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΧΥΤΑ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΩΝ Σπουδάστρια: Γληνού Αικατερίνη-Νίκη Εισαγωγή Το θέµα των απορριµµάτων είναι ένα από τα µεγαλύτερα που απασχολούν τις σύγχρονες κοινωνίες. Η συνειδητοποίηση της ανεξέλεγκτης αύξησης των απορριµµάτων διεθνώς, οδηγεί σε προσπάθεια εύρεσης λύσεων τόσο για την διαχείριση όσο και για την µείωση της παραγωγής τους. Κάθε χρόνο παράγονται ανυπολόγιστες ποσότητες απορριµµάτων σε όλο τον κόσµο. Απορρίµµατα διαφορετικού τύπου και διαφορετικής επικινδυνότητας για την δηµόσια υγεία. Μέχρι πριν λίγα χρόνια, µοναδικός προορισµός των σκουπιδιών ήταν το έδαφος στο οποίο και θα γινόταν η διαδικασία της αποσύνθεσης. Όµως η αλλαγή της σύστασης των απορριµµάτων καθώς και ο κορεσµός της γης, µε τις γνωστές περιβαλλοντικές συνέπειες, θέτουν υπό αµφισβήτηση τις ως τώρα µεθόδους διαχείρισης και απαιτούν νέο σχεδιασµό που να µην βλάπτει το περιβάλλον. Στο θέµα που αναπτύσσεται θα αναφερθούµε στους χώρους διάθεσης όπου καταλήγουν τα αστικά απορρίµµατα. Η περίπτωση των αστικών απορριµµάτων απαιτεί συγκεκριµένου είδους διαχείριση και ορίζεται µε ξεχωριστό τρόπο από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρέπει να γνωρίζουµε ότι τα απορρίµµατα που καταλήγουν κάθε µέρα στο περιβάλλον προέρχονται από διάφορες πηγές και διαχωρίζονται σε ακίνδυνα (αστικά, οικιακά κυρίως), επικίνδυνα και πολύ επικίνδυνα (τοξικά). Για τα επικίνδυνα και τα τοξικά υπάρχει ειδική διαχείριση (ορίζεται στο Νοµοθετικό Πλαίσιο της Ε.Ε. για τη διαχείριση Τοξικών και Επικίνδυνων Αποβλήτων) καθώς η δίχως έλεγχο συσκευασία, µεταφορά και απόρριψή τους βάζει σε κίνδυνο την δηµόσια υγεία και έχει όχι µόνο άµεσες, αλλά και µακροχρόνιες δυσάρεστες συνέπειες για το περιβάλλον. Η εργασία αυτή διαπραγµατεύεται το θέµα των χώρων ταφής (υγειονοµικής ή µη) απορριµµάτων και των συνεπειών για το περιβάλλον τόσο κατά τη λειτουργία τους όσο και κατά την περίοδο µετά την αποκατάστασή τους.

2 2 1. Η παραγωγή απορριµµάτων και τα ζητήµατα που προκύπτουν 1.1 Ανάπτυξη και απορρίµµατα Η εξέλιξη του πολιτισµού και η αλλαγή των κοινωνικών και οικονοµικών συνθηκών ανά τον κόσµο, έφεραν σαν αποτέλεσµα την αλλαγή στις καταναλωτικές συνήθειες των ανθρώπων. Η αλλαγή αυτή σήµανε και την µεταβολή στην σύσταση των απορριµµάτων καθώς και στον τρόπο απόρριψής τους στο περιβάλλον. Σήµερα διαπιστώνουµε µε λύπη ότι οι ρυθµοί ανάπτυξης µιας χώρας φαίνονται από τον αριθµό των σκουπιδιών της διότι όσο πιο αναπτυγµένη είναι µια χώρα τόσο πιο πολλά καταναλωτικά προϊόντα υπάρχουν άρα και τόσο πιο πολλά απορρίµµατα παράγονται. Η συγκέντρωση µεγάλων τµηµάτων πληθυσµού στις πόλεις, ήδη από τη βιοµηχανική επανάσταση, έδειξε το πόσο µεγάλο µπορεί να γίνει το πρόβληµα της διάθεσης των απορριµµάτων. Στην επαρχία, όπου τα πρότυπα ήταν διαφορετικά, το θέµα της παραγωγής οικιακών απορριµµάτων επιλυόταν µε τη διάθεσή τους στην φύση όπου γινόταν λίπασµα είτε µε το τάισµά τους στα ζώα. Μόλις οι πληθυσµοί συγκεντρώθηκαν στα αστικά κέντρα και η έννοια της φύσης και του χώµατος χάθηκαν, έπαψε και η αξιοποίηση των οικιακών απορριµµάτων. Τα απορρίµµατα για τις πόλεις έγιναν ένα πρόβληµα που ζητούσε επίλυση, τόσο λόγω του όγκου που παραγόταν όσο και λόγω της έλλειψης τρόπων αξιοποίησης. Στην Ελλάδα σήµερα η παραγωγή οικιακών και άλλων απορριµµάτων αυξάνεται τα τελευταία χρόνια ραγδαία και πλησιάζει σιγά σιγά τους αριθµούς των χωρών της δυτικής Ευρώπης. Ο έλληνας παράγει κατά µέσο όρο 400 κιλά απορρίµµατα ετησίως ενώ ο αντίστοιχος αριθµός για την υπόλοιπη Ευρώπη είναι 540 κιλά ανά άτοµο. 1 Στην Αττική, όπου η συγκέντρωση πληθυσµού είναι πολύ µεγάλη, τα οικιακά απορρίµµατα είναι πολλά και µε σύσταση διαρκώς µεταβαλλόµενη, λόγω της αλλαγής των καταναλωτικών προτύπων, όπως και στον υπόλοιπο κόσµο. Ενδεικτικά αναφέρεται το παράδειγµα του πλαστικού. Τα τελευταία χρόνια υπάρχει µεγάλη αύξηση των συσκευασιών, κυρίως από πλαστικό. Το πλαστικό είναι ένα υλικό το οποίο εάν απορριφθεί στο περιβάλλον για να αποδοµηθεί, πρώτον αργεί πάρα πολλά χρόνια και δεύτερον παράγει επικίνδυνες τοξικές ουσίες που βλάπτουν το περιβάλλον. Τέλος σηµειώνεται ότι η γη δεν έχει απεριόριστη δυνατότητα αποσύνθεσης υλικών. Το χώµα στις περιοχές όπου θάβονται ή πετιόνται σκουπίδια, χάνει σταδιακά την ικανότητα του να τα αποδοµεί. Αυτό συµβαίνει ταχύτερα στους χώρους διάθεσης των αστικών κέντρων όπου, όπως είπαµε λόγω σύστασης και ποσότητας, 1 Πρακτικά της Ηµερίδας Το Περιβάλλον και η ηµόσια Υγεία, Ολοκληρωµένη ιαχείριση Απορριµµάτων, ΥΠΕΧΩ Ε & ΚΕ ΚΕ,

3 η γη έχει κορεστεί και µολυνθεί και ως εκ τούτου είναι αναποτελεσµατική στην αποσύνθεση των απορριµµάτων Που ζουν οι άνθρωποι και που πετάνε τα σκουπίδια τους; «Η λευκή φυλή, αυτή θα χαθεί πρώτη, θα έρθει µια µέρα που θα πνιγείτε από τα σκουπίδια σας» (από το γράµµα του Κόκκινου Γερακιού, αρχηγό της ινδιάνικης φυλής των Σιού, στον Τζωρτζ Ουάσινγκτον το 1860). Η παραπάνω προφητεία επαληθεύεται από την κατάσταση που αντιµετωπίζουν οι αναπτυγµένες χώρες σε όλο τον κόσµο. Η περιοχές διάθεσης των απορριµµάτων των αναπτυγµένων χωρών, έχουν αρχίσει να λιγοστεύουν λόγω της ανάπτυξης και της υπερκατανάλωσης. Η ταφή ή η απόρριψη των αποβλήτων σε περιαστικές µη κατοικηµένες περιοχές δεν αποτελεί λύση αλλά αναβολή εύρεσης ουσιαστικής λύσης του προβλήµατος. Η απόθεση µακριά από εµάς σηµαίνει ότι κλείνουµε τα µάτια στην πραγµατικότητα. Το µακριά από εµάς εφαρµόζεται ευρέως σε περιπτώσεις όπου τα σκουπίδια είναι πάρα πολύ δύσκολα (κόστος διαχείρισης) και επικίνδυνα να τα διαχειριστούµε µέσα στα δικά µας σύνορα. Με αυτόν τον τρόπο µπορεί µεν οι λευκοί να πνίγονται στα σκουπίδια τους, έχουν όµως φροντίσει ώστε να εξάγουν πωλούν τα πιο επικίνδυνα απόβλητά τους στις υποανάπτυκτες χώρες, πληρώνοντας µικρά οικονοµικά αντίτιµα, και µετατοπίζοντας το πρόβληµα αλλού. Μικρογραφία του κόσµου αποτελεί και η περίπτωση της Ελλάδας, όπου επειδή γύρω από τις πόλεις είναι δύσκολο να βρεθούν ακατοίκητες περιοχές, αντιµετωπίζεται το πρόβληµα της γειτνίασης των σκουπιδότοπων µε οικιστικά σύνολα. Η απόρριψη των απορριµµάτων γεννάει µε αυτόν τον τρόπο ζητήµατα τα οποία δεν έχουν να κάνουν µόνο µε τη δηµόσια υγεία και την µόλυνση του περιβάλλοντος αλλά αποτελούν µείζον κοινωνικό θέµα, καθώς κάποιοι είναι υποχρεωµένοι να υφίστανται την υποβάθµιση στην καθηµερινότητα και στην ζωή τους προκειµένου οι υπόλοιποι να έχουν λυµένο το πρόβληµα της διάθεσης των σκουπιδιών που παράγουν. Τίθεται λοιπόν ζήτηµα χωροθέτησης των περιοχών όπου αποθέτονται τα απορρίµµατα, ώστε οι συνέπειες αυτής της λειτουργίας να µην επιβαρύνει και υποβιβάζει την ζωή άλλων ανθρώπων.

4 4 2. Τεχνικά ζητήµατα διαχείρισης απορριµµάτων 2.1 Κατηγορίες απορριµµάτων Καθηµερινά παράγονται διαφορετικές κατηγορίες απορριµµάτων που απαιτούν διαφορετικού τύπου διαχείριση. Ενδεικτικά αναφέρονται κάποιες κατηγορίες οι οποίες καλύπτουν ένα εύρος σχετικών απορριµµάτων: 1. ηµοτικά ή Αστικά απορρίµµατα. Τα απορρίµµατα αυτά χωρίζονται σε οργανικά και ανόργανα. 2. Βιοµηχανικά απόβλητα. 3. Νοσοκοµειακά απόβλητα. 4. Χρησιµοποιηµένα υλικά οικοδοµών. 5. Οχήµατα στο τέλος του κύκλου ζωής τους. 6. Χρησιµοποιηµένα ελαστικά. 7. Ηλεκτρικές συσκευές. 8. Μπαταρίες. 9. Χρησιµοποιηµένα ορυκτέλαια. Εδώ θα παρουσιάσουµε αναλυτικά τις µεθόδους διαχείρισης της πρώτης κατηγορίας, δηλαδή των Αστικών απορριµµάτων. 2.2 Τα ανόργανα απορρίµµατα και πως τα διαχειρίζονται Ανόργανα απορρίµµατα είναι όλα εκείνα τα υλικά της χηµικής βιοµηχανίας που δεν µπορούν να διασπαστούν µε την ταφή εύκολα και όταν το κάνουν απελευθερώνουν τοξικές ουσίες επικίνδυνες για το περιβάλλον. Τέτοια είναι κυρίως τα υλικά συσκευασίας όπως πλαστικό, αλουµίνιο, διάφορα µέταλλα, γυαλί, πλαστικοποιηµένο χαρτόνι, παράγωγα ξύλου (MDF, νοβοπάν κτλ) κ.α. Τα απορρίµµατα αυτά απαιτούν επεξεργασία σε εργοστάσιο προκείµενου να καταστραφούν, να επαναχρησιµοποιηθούν ή να ανακυκλωθούν. Με αυτόν τον τρόπο πετυχαίνεται η αξιοποίησή τους και η αποµάκρυνσή τους από το φυσικό περιβάλλον, όπου συνήθως απορρίπτονται µε αρνητικές συνέπειες.

5 5 2.3 Τα οργανικά απορρίµµατα και πως τα διαχειρίζονται Οργανικά απορρίµµατα είναι υλικά που είναι σε θέση να υποστούν αναερόβια ή αερόβια αποσύνθεση, όπως είναι τα απόβλητα των τροφών, τα απόβλητα της κηπουρικής, το χαρτί και το χαρτόνι. Η επεξεργασία βιοαποδοµήσιµων απορριµµάτων είναι η βιολογική και η µηχανική επεξεργασία και η καύση. Βιολογική επεξεργασία είναι η αναερόβια αντίδραση αποσύνθεσης µέσα στο έδαφος που γίνεται µε την ταφή απουσία οξυγόνου. Μηχανική επεξεργασία είναι η αερόβια αντίδραση αποσύνθεσης που γίνεται µε ανάδευση των απορριµµάτων που έχουν ταφεί προκείµενου να προστεθεί οξυγόνο για να αυξηθεί η ανάπτυξη ενζύµων που βοηθούν στην αποσύνθεση. Καύση είναι η επεξεργασία που γίνεται σε κλειστούς βίο-αντιδραστήρες οι οποίοι αντικαθιστούν την ζύµωση που γίνεται µέσα στο έδαφος. Προϊόν των παραπάνω διεργασιών είναι το κοµπόστ καθώς επίσης και ενέργεια. Το κοµπόστ είναι το τελικό υλικό που παράγεται µετά την συµπίεση και ζύµωση των οργανικών αποβλήτων και εάν προέρχεται από καθαρά οργανικά απορρίµµατα (δηλαδή δεν περιέχει υπολείµµατα ανόργανων) τότε µε ανάµειξη µε το χώµα µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως λίπασµα κηπουρικής, εντελώς αβλαβές για το περιβάλλον. Φάσεις αποσύνθεσης των απορριµµάτων Κατά τη διάρκεια της αποσύνθεσης παράγονται βιοαέρια και υγρά αποστράγγισης (leachate) τα οποία είναι ρυπογόνα. Παρακάτω αναφέρεται η σειρά των χηµικών διεργασιών και των προϊόντων τους. Με την ταφή σε πρώτη φάση γίνεται αερόβια αντίδραση καθώς υπάρχει ακόµα Ο2 (οξυγόνο), οπότε και αναπτύσσονται τα ένζυµα που βοηθούν στην αποσύνθεση και παράγεται CO2 (διοξείδιο του άνθρακα). Στη δεύτερη φάση η διεργασία είναι πλέον αναερόβια χωρίς όµως σηµαντική παραγωγή CH4 (µεθάνιο) και µε περισσότερη παραγωγή CO2, Η2 (υδρογόνο), και ΝΗ4 (αµµωνία). Στην τρίτη φάση είναι αναερόβια και µεθανογενετική. Τότε παράγεται η µεγαλύτερη ποσότητα CH4 και CO2. Στην τελευταία το µεθάνιο µειώνεται αλλά η σύσταση του αερίου συνεχίζει να αποτελείται από CH4 και CO2.

6 6 Εκτός από αυτά, κατά τη διάρκεια αποσύνθεσης, παράγονται υδρόθειο και µερκαπτάνες που είναι τα αέρια που ευθύνονται για την δυσοσµία. 2 Οι φάσεις αυτές αναφέρθηκαν προκειµένου να γνωρίζουµε τι ακριβώς αέριο παράγεται από την αποσύνθεση των απορριµµάτων. Τα αέρια αυτά, σε µεγάλες συγκεντρώσεις, είναι γνωστό ότι µολύνουν τον αέρα και είναι δηλητηριώδη. Το CH4 είναι εκρηκτικό, ενώ το CO2 σε µεγάλη συγκέντρωση προκαλεί ασφυξία και η µεγάλη του παραγωγή ευθύνεται για το φαινόµενο του θερµοκηπίου. Η παραγωγή βιοαερίου είναι εκµεταλλεύσιµη, εάν η ποσότητά του είναι ικανή για να παράγει ενέργεια. Εάν η ποσότητα δεν είναι ικανή για παραγωγή ενέργειας τότε το βιοαέριο προωθείται για καύση σε ειδικούς πυρσούς σε ελεγχόµενη περιοχή και επί σταθερού εδάφους. 3 Συνοψίζοντας λοιπόν προκύπτει ότι ο έλεγχος και η παρακολούθηση των βιοαερίων είναι απαραίτητα διότι σε περίπτωση ανεξέλεγκτης διαφυγής του στον περιβάλλοντα χώρο έχουµε: Προβλήµατα δυσοσµίας και αέρια επικίνδυνα για τη δηµόσια υγεία και το περιβάλλον. Κίνδυνο ασφυξίας σε περιπτώσεις µεγάλης συγκέντρωσης CO2 και λόγω του εκτοπισµού του οξυγόνου. Κίνδυνο έκρηξης λόγω της συγκέντρωσης µεθανίου. Κίνδυνο για την παρακείµενη χλωρίδα λόγω της εκδίωξης του οξυγόνου αλλά και της υγροσκοπικότητας του CH4. Κίνδυνο διείσδυσης του CO2 προς τα κατώτερα στρώµατα του εδάφους µε επακόλουθο την µόλυνση των υπογείων υδάτων. Μόλυνση του υδροφόρου ορίζοντα που εξαρτάται και από τις κλιµατολογικές συνθήκες της περιοχής αλλά και τη γεωγραφία του εδάφους. 2.4 Τρόποι διάθεσης απορριµµάτων Χωµατερές Ονοµάζονται οι περιοχές όπου έχουν γίνει εκσκαφές ή έχει χρησιµοποιηθεί η µορφολογία του εδάφους (µεγάλες κοιλότητες, πλαγιές) προκειµένου να ριχτούν τα απορρίµµατα και κατόπιν να καλυφθούν µε χώµα για να γίνει η αποσύνθεση. 2 Μ. Καββαδάς, Στοιχεία Περιβαλλοντικής Γεωτεχνικής, Μ. Καββαδάς, Στοιχεία Περιβαλλοντικής Γεωτεχνικής, 1999

7 Σε αυτή την περίπτωση, τα απορρίµµατα κατά τη διάρκεια της ζύµωσης που γίνεται µετά την ταφή, απελευθερώνουν ανεξέλεγκτα τα υγρά αποστράγγισης καθώς και το βιοαέριο στο έδαφος και στον αέρα. Συνέπειες αυτής της κατάστασης είναι η µεγάλη µόλυνση του υδροφόρου ορίζοντα, δυσοσµία, υποβάθµιση του περιβάλλοντος. Γενικά χωµατερές ονοµάζουµε όλους τους χώρους όπου γίνεται ταφή απορριµµάτων, χωρίς να έχουν ληφθεί µέτρα προστασίας του εδάφους. Συνήθως µε αυτόν τον όρο αναφερόµαστε για τις περιοχές ανεξέλεγκτης διάθεσης σκουπιδιών. ΧΥΤΑ Είναι εγκαταστάσεις στις οποίες χρησιµοποιείται πάλι η µέθοδος της ταφής µόνο που είναι σχεδιασµένες για να δεχθούν απορρίµµατα. Ανάλογα µε το είδος των απορριµµάτων διαµορφώνεται και ο χώρος. Σε γενικές γραµµές αποτελούνται από στεγανές κυψέλες που δηµιουργούνται στο έδαφος. Στον πυθµένα της κάθε κυψέλης τοποθετείται συµπιεσµένος άργιλος, στη συνέχεια αδιαπέραστη µεµβράνη (κατά περίπτωση µπορεί να είναι και δύο στρώσεις) όπου καταλήγουν τα υγρά αποστράγγισης. Τα υγρά αποστράγγισης διοχετεύονται µέσα από αγωγούς µακριά από το έδαφος για να αποφευχθεί η µόλυνση του υδροφόρου ορίζοντα και του εδάφους. Κατόπιν τα υγρά αυτά περνούν από διεργασίες απορρύπανσης πριν επιστρέψουν στο έδαφος. Για την αποµάκρυνση των βιοαερίων που παράγονται κατά την αποσύνθεση των απορριµµάτων, τοποθετούνται συλλέκτες (καµινάδες) εκτόνωσής τους. Στις περιοχές των ΧΥΤΑ υπάρχουν χώροι ελέγχου και εκµετάλλευσης του βιοαερίου. Η ενεργειακή εκµετάλλευση του βιοαερίου εξαρτάται από την ποσότητά του και αναλόγως µπορεί να παραχθεί ενέργεια αρκετή για να καλύψει πολλές ανάγκες. Υπάρχουν περιπτώσεις εργοστασίων απορριµµάτων, όπου ισχύει ο κλειστός ενεργειακός κύκλος, δηλαδή οι ενεργειακές απαιτήσεις του εργοστασίου καλύπτονται από την παραγωγή του βιοαερίου. Οι ΧΥΤΑ αποτελούν σαφώς καλύτερη µέθοδο διαχείρισης των απορριµµάτων από τις χωµατερές, διότι είναι µια πιο ελεγχόµενη και σχεδιασµένη εκδοχή αυτών. Εργοστάσια καύσης απορριµµάτων Η καύση µικτών απορριµµάτων (οργανικών και ανόργανων) είναι µια µέθοδος που χρησιµοποιείται και προϋποθέτει σωστή λειτουργία και έλεγχο του εργοστασίου που την πραγµατοποιεί, επειδή στα µικτά απορρίµµατα ενδέχεται να περιέχονται υλικά που κατά την καύση τους εκλύουν επικίνδυνες και τοξικές ουσίες. Η µέθοδος αυτή είναι επικίνδυνη και χρειάζεται πολύ αυστηρή επιτήρηση για να µην υπάρξουν δυσάρεστες συνέπειες για το περιβάλλον και την δηµόσια υγεία. 7

8 8 Στην περίπτωση που έχει προηγηθεί διαχωρισµός απορριµµάτων σε οργανικά και σε ανόργανα, η καύση οδηγεί σε καθαρό κοµπόστ που είναι ακίνδυνο. Η καύση των οργανικών αποβλήτων είναι µια διαδικασία ακίνδυνη για το περιβάλλον διότι ουσιαστικά επιταχύνει τη διεργασία που θα γινόταν µε την ταφή (σε ΧΥΤΥ δηλ. χώρο υγειονοµικής ταφής υπολειµµάτων), χωρίς να θυσιαστεί κοµµάτι γης για αυτόν τον σκοπό και χωρίς τοξικά παράγωγα. Για να είναι ολοκληρωµένο ένα σύστηµα διαχείρισης που χρησιµοποιεί αυτήν την µέθοδο θα πρέπει να συνδυάζεται µε πρόγραµµα ανακύκλωσης ανόργανων υλικών. Ανακύκλωση Η ανακύκλωση είναι η µέθοδος κατά την οποία τα ανόργανα απόβλητα περνάνε από διαλογή ανάλογα µε τη σύστασή τους και κατόπιν προωθούνται είτε σε επεξεργασία, σαν υλικά, είτε σε επαναχρησιµοποίηση από τους προµηθευτές τους. Για να επιτευχθεί αυτό χρειάζεται να υπάρχει οργανωµένο δίκτυο διαχείρισης των απορριµµάτων, το οποίο σηµαίνει δύο πράγµατα: 1. ιαχωρισµός απορριµµάτων στην πηγή. Κάδοι για αλουµίνιο, γυαλί, χαρτί, συσκευασίες, µέταλλα διάφορα τα οποία κάθε δήµος πρέπει να τοποθετεί και να ενηµερώνει τους πολίτες για το πως πρέπει να διαχωρίζουν τα απορρίµµατα. 2. ιαχωρισµός απορριµµάτων στο εργοστάσιο. Σε αυτή την περίπτωση οι πολίτες τοποθετούν σε έναν κάδο όλα τα παραπάνω ήδη απορριµµάτων, τα οποία διαχωρίζονται στο εργοστάσιο. Αφού γίνει ο διαχωρισµός, το κάθε ένα από τα παραπάνω υλικά οδηγείται για ανακύκλωση ή επαναχρησιµοποίηση ανάλογα µε τις προδιαγραφές διαχείρισης του. Τα υπολείµµατα των τροφών γίνονται κοµπόστ είτε µε ταφή είτε µέσα σε βίο-αντιδραστήρα. Τα χαρακτηριστικά της κάθε µεθόδου αναφέρθηκαν παραπάνω. ιάφορα άλλα απορρίµµατα όπως µπαταρίες, ηλεκτρολογικό υλικό (καλώδια, λαµπτήρες κτλ) κ.α. έχουν διαφορετικό τρόπο διαχείρισης - ανακύκλωσης και δεν στέλνονται (µέχρι σήµερα) σε εργοστάσια διαλογής και διαχείρισης αστικών αποβλήτων αλλά επιστρέφονται στους προµηθευτές τους οι οποίοι και τα διαχειρίζονται καταλλήλως. 2.5 Αποκατάσταση, λειτουργία και παρακολούθηση Χώρων Υγειονοµικής Ταφής Απορριµµάτων Κατά την διάρκεια λειτουργίας του ΧΥΤΑ πρέπει τα απορρίµµατα να σκεπάζονται µε χώµα και πιέζονται για να προχωρούν οι χηµικές διαδικασίες που προαναφέρθηκαν. Αυτό σηµαίνει ότι πάνω από κάθε στρώση απορριµµάτων που τοποθετείται καθηµερινά, τοποθετείται χώµα µέχρι να στρωθούν τα νέα απορρίµµατα κ.ο.κ.

9 Μετά τον κορεσµό του χώρου υγειονοµικής ταφής ακολουθεί η διαδικασία κάλυψης του. Τοποθετείται πεπιεσµένη στρώση χώµατος και κατόπιν µεµβράνη προκειµένου να αποφευχθεί διαρροή των υγρών αποστράγγισης προς τα πάνω. Τοποθετούνται ειδικοί συλλέκτες εκτόνωσης του βιοαερίου και στο κατώτερο στρώµα αποστράγγισης των υγρών τοποθετούνται αγωγοί που το κατευθύνουν µακριά από τον υδροφόρο ορίζοντα. Τέλος η επιφάνεια καλύπτεται µε χώµα και φυτεύεται. (βλ. σχήµατα) Όλη αυτή η εγκατάσταση πρέπει να βρίσκεται µετά υπό συνεχή παρακολούθηση. Τοποθετούνται µετρητές που ελέγχουν την ποσότητα, την σύσταση και την κατεύθυνση των υγρών αποστράγγισης, έτσι ώστε να γνωρίζουµε εάν υπάρχουν αλλαγές και τι είδους είναι αυτές. Επίσης ελέγχεται το βιοαέριο, του οποίου η σύσταση και η συγκέντρωση µεταβάλλεται µε την πάροδο του χρόνου. Από την στιγµή έναρξης της λειτουργίας του ΧΥΤΑ υπάρχει διαρκής αύξηση του βιοαερίου και η ποσότητά του φτάνει στη µέγιστη τιµή της, οπότε σταθεροποιείται και η σύστασή του. Εκτιµάται ότι µετά τη λήξη της λειτουργίας ο χώρος θεωρείται ενεργός και χρειάζεται παρακολούθηση για 30 χρόνια. 4 Η αποκατάσταση όλων των χώρων όπου θάβονται απορρίµµατα, είναι µια προσπάθεια επαναφοράς του περιβάλλοντος στην φυσική του κατάσταση. Σε πολλές χώρες όπου εφαρµόζονται οι παλιές αλλά και νέες τεχνολογίες αποκατάστασης χώρων ταφής αποβλήτων, υπάρχει η συγκρατηµένη αισιοδοξία ότι η µέθοδος µε προσοχή µπορεί να βοηθήσει την γη ώστε σταδιακά να ανακτήσει τις ιδιότητές της. Το σίγουρο είναι ότι η δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στο επίγειο κοµµάτι της αποκατάστασης το οποίο είναι και ο χώρος προς εκµετάλλευση αλλά και το αποδεικτικό στοιχείο ότι η δύναµη της επιστήµης µπορεί να θεραπεύσει τις άρρωστες αυτές εκτάσεις γης. Πάνω σε αυτό βέβαια δεν µπορεί κανείς να είναι σίγουρος, αφού οι αποκαταστάσεις αυτές είναι υπόθεση λίγων χρόνων (συµπέρασµα βάσει παραδειγµάτων) και δεν ξέρουµε τι πιθανότητες επιπλοκών µπορεί να υπάρχουν. 9 πηγή: «ιαχείρηση Στερεών Αποβλήτων και Ιλύος», Μ. Καββαδάς 4 Στρατηγικό Σχέδιο διαχείρισης των Στερεών Αποβλήτων στην Κύπρο, Τελική Έκθεση, Ιούνιος 2002 & Πρακτικά της Ηµερίδας Το Περιβάλλον και η ηµόσια Υγεία, Ολοκληρωµένη ιαχείριση Απορριµµάτων, ΥΠΕΧΩ Ε & ΚΕ ΚΕ,

10 Κανόνες χωροθέτησης ΧΥΤΑ Η εγκατάσταση ΧΥΤΑ πρέπει να γίνεται σε περιοχές που πληρούν κάποιες προϋποθέσεις. Καταρχήν πρέπει να βρίσκονται µακριά από περιοχές κατοικίας. Για λόγους ασφαλείας και περιορισµού της ρύπανσης πρέπει να τοποθετούνται µακριά από λίµνες σε απόσταση τουλάχιστον 300µ και από ποτάµια 100µ. Επίσης τηρούνται αποστάσεις 300µ από εθνικές οδούς, πάρκα και δηµόσιους χώρους µεγάλης συγκέντρωσης πληθυσµού. Αποστάσεις 400µ, τουλάχιστον, από τις περιοχές ύδρευσης προς αποφυγή µόλυνσης του πόσιµου νερού, 3000µ από τα αεροδρόµια και 60µ από ενεργά τεκτονικά ρήγµατα. 5 Γίνεται έλεγχος και µελέτη των γεωλογικών χαρτών της περιοχής και τοπογραφικών διαγραµµάτων. Πρέπει να εξετάζονται οι προσβάσεις των απορριµµατοφόρων και ο δρόµος αυτός να είναι για την αποκλειστική χρήση του ΧΥΤΑ, να µην εξυπηρετεί προσβάσεις σε άλλες περιοχές και να µην είναι πέρασµα. Στην περιοχή επίσης πρέπει να ληφθεί υπ όψιν η απόσταση από πιθανές καλλιέργειες καθώς και το είδος χλωρίδας και πανίδας. Πρέπει να κατανοήσουµε ότι η γη αυτή θα αποτελέσει µια νεκρή τρύπα για πάρα πολλά χρόνια και ακόµα κι αν αποκατασταθεί δεν ξέρουµε πόσο καιρό χρειάζεται και αν θα επανέλθει στην αρχική της φυσική κατάσταση. Ένα ακόµα στοιχείο απαραίτητο για τη δηµιουργία ΧΥΤΑ είναι να ελεγχθούν οι µετεωρολογικοί χάρτες της περιοχής. Οι καιρικές συνθήκες επηρεάζουν τη λειτουργία του χώρου καθώς οι πολλές βροχές και η µεγάλη υγρασία ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά. Περιοχές που πληµµυρίζουν πρέπει να αποκλείονται. Οι µεγάλες θερµοκρασίες είναι επίσης προβληµατικές καθώς η ζέστη µαζί µε τις θερµοκρασίες που αναπτύσσονται από την αποσύνθεση των απορριµµάτων, επιβαρύνουν το περιβάλλον µε µεγαλύτερες ποσότητες αερίων και υγρών. Χρειάζεται επίσης γνώση του βάθους του υδροφόρου ορίζοντα και της κατεύθυνσης της κίνησης των υπόγειων ρευµάτων. Σαν συµπέρασµα λοιπόν προκύπτει ότι η επιλογή θέσης ΧΥΤΑ είναι µια υπόθεση σοβαρού σχεδιασµού όσον αφορά σε πρακτικά ζητήµατα. Κλίµα, γεωγραφία, στρωµατογραφία εδάφους κτλ πρέπει να λαµβάνονται υποψιών. 5 Καββαδάς Μιχαήλ, ιαχείριση Στερεών Αποβλήτων και Ιλύος

11 11 3. Μέθοδοι διαχείρισης και αποκατάστασης στον υπόλοιπο κόσµο 3.1 Παραδείγµατα αντιµετώπισης στον υπόλοιπο κόσµο Το θέµα της διαχείρισης απορριµµάτων αλλά και της αποκατάστασης των παλαιών χώρων διάθεσής τους, αποτελεί πεδίο επιστηµονικής έρευνας και µε αυτόν τον τρόπο αντιµετωπίζεται στις αναπτυγµένες χώρες του κόσµου όπου υπάρχει η οικονοµική δυνατότητα και η γνώση για εφαρµογή προγραµµάτων. Ανάλογα πάντα µε την έκταση και την φύση του προβλήµατος γίνεται ειδική προσπάθεια καθώς έχει αποδειχθεί ότι οι συµβατικές µέθοδοι δεν είναι εφαρµόσιµες σε όλους τους τύπους. Το κάθε απόβλητο, όπως ειπώθηκε, έχει τον δικό του τρόπο διαχείρισης και το ίδιο ισχύει και για τους τρόπους αποκατάστασης χώρων διάθεσης απορριµµάτων. Στα παραδείγµατα που ακολουθούν θα δούµε µερικούς τρόπους διαχείρισης των απορριµµάτων αλλά και των αποκαταστάσεων που γίνονται σε διάφορες χώρες του κόσµου. Παράδειγµα αποκατάστασης: πηγή: Στον Οντάριο του Καναδά στον ΧΥΤΑ του Belle Park, υπάρχει σε εξέλιξη µεγάλο σχέδιο αποκατάστασης. Μελετήθηκε η περιοχή, το περιβάλλον της και οι επιπτώσεις από την παλαιά της χρήση, ώστε να ερευνηθεί κατά πόσο είναι ασφαλής για το κοινό. Η περιοχή καλύφθηκε µε χορτάρι και δέντρα. Επιλέχθηκαν ειδικές ποικιλίες δέντρων (µεγάλης αντοχής προφανώς) που απορροφούν τα υγρά αποστράγγισης µε το ριζικό τους σύστηµα και έτσι κάνουν την ίδια δουλειά µε τους συλλέκτες (βλ. φωτογραφίες). ηµιουργήθηκαν φυσικοί υγροσυλλέκτες στο έδαφος για να παρατηρηθεί κατά πόσο λειτουργούν ως φίλτρα του στραγγίσµατος. Υπάρχουν εγκαταστάσεις παρακολούθησης των επιπέδων της µόλυνσης του νερού, του εδάφους και του βιοαερίου. Σε αυτή την έκταση λειτουργεί πάρκο αναψυχής και αθλητισµού καθώς και µεγάλο γήπεδο του γκολφ. 6 Παράδειγµα οργάνωσης και οικονοµικής διαχείρισης αποκατάστασης: Στη Μινεσότα των ΗΠΑ υπάρχει εθελοντικό πρόγραµµα αποκατάστασης 108 χώρων ταφής απορριµµάτων. To πρόγραµµα CLP (Closed Landfill Program) λειτουργεί από το 1994 και έχει στην εποπτεία του αυτούς τους χώρους. Παρακολουθείται η εξέλιξή τους και η αποκατάστασή τους σταδιακά 6 πηγή:

12 12 ενώ ορίζονται συγκεκριµένες προϋποθέσεις για τις υπόλοιπες χωµατερές ή ΧΥΤΑ που επιθυµούν να µπουν στο πρόγραµµα αποκατάστασης (πρέπει να είναι γνωστή η σύσταση των απορριµµάτων). Σύµφωνα µε αυτές τις αρχές θα πρέπει να έχει γίνει έλεγχος της σύστασης των απορριµµάτων και να προωθείται ο διαχωρισµός τους και η ταφή των εύκολα βιοδιασπώµενων υλικών. Υπάρχει ειδική µέριµνα στο θέµα του βιοαερίου και υπολογίζεται ότι εάν όλοι οι χώροι λειτουργούσαν µε σωστά συστήµατα θα υπήρχε παραγωγή τόσης ενέργειας που θα εξυπηρετούσε σπιτικά. Όσον αφορά στο οικονοµικό κοµµάτι, η CLP απαίτησε δικαστικώς από τις ασφαλιστικές εταιρίες των βιοµηχανιών που πετούσαν απόβλητά στις χωµατερές, να πληρώσουν κοµµάτια της αποκατάστασης και της έρευνας. Ανάλογα µε το ποσοστό βλαβερών ουσιών, άρα και καταστροφής, η κάθε εταιρία υποχρεώθηκε να καταβάλλει το ποσό για να διορθωθεί η ζηµιά που έχει κάνει ο πελάτης της. 7 Όλη αυτή η οργάνωση και η κινητοποίηση δεν είναι τυχαία, καθώς το πρόβληµα στις ΗΠΑ είναι τεράστιο διότι ή διαθέσιµη γη τελειώνει αλλά τα σκουπίδια αυξάνονται, γι αυτό και οι ΗΠΑ εξάγουν σκουπίδια σε χώρες του Τρίτου Κόσµου. Παράδειγµα προβολής του κοινωνικού µοντέλου διαχείρισης: Στην Νέα Ζηλανδία το Υπουργείο Περιβάλλοντος έχει δηµοσιεύσει στην ιστοσελίδα του ένα φιλµ κινουµένων σχεδίων, µε το οποίο προωθείται η ανακύκλωση και η επαναχρησιµοποίηση. Με αυτόν τον τρόπο γίνεται προσπάθεια µε µεθόδους µάρκετινγκ ώστε η ανακύκλωση να γίνει αντιληπτή σαν τρόπος ζωής (life style) εφ όσον έχει αποδειχθεί ότι οι σύγχρονες κοινωνίες λαµβάνουν υπ όψιν σοβαρά τα µηνύµατα που προβάλλονται µε διαφηµιστικό τρόπο. Συγκεκριµένα παρουσιάζεται η ανακύκλωση ως το σύνθηµα των 5R που είναι: Reduce µείωση Re-use επαναχρησιµοποίηση Recycle ανακύκλωση Recover ανάκτηση Residual Management διαχείριση των υπολοίπων 8 7 Πηγή: 8 Πηγή:

13 Τι ισχύει στις χώρες της Ευρώπης Στην Ευρώπη ισχύει η αρχή: Ο ρυπαίνων πληρώνει. Στην Ελλάδα αυτό έχει αντικατασταθεί από την αρχή πληρώνω για να ρυπαίνω. Καθηµερινά οι πράξεις όλων µας, επαληθεύουν αυτή τη λανθασµένη λογική που µας διακατέχει. Όµως το ότι Ο ρυπαίνων πληρώνει σηµαίνει πως ο ρυπαίνων αναλαµβάνει το κόστος όλων εκείνων των απαραίτητων έργων, ενεργειών και δράσεων, έτσι ώστε να µην είναι ρυπογόνα και ενοχλητική για το περιβάλλον και τους πολίτες η δραστηριότητα της διαχείρισης του απορριµµάτων. Παραδείγµατα: Κατά µέσον όρο το κόστος ενός τόνου διαχείρισης απορριµµάτων στην Ελλάδα, το οποίο πληρώνει ο πολίτης είναι 50,00 ανά τόνο. Στη Γερµανία είναι πάνω από 250,00, στην Ολλανδία είναι 550,00. 9 Στη ανία υπάρχουν 138 εγκαταστάσεις κοµποστοποίησης όπου από το 1 εκατοµµύριο τόνους οργανικών απορριµµάτων που µπαίνουν µέσα, τόνοι είναι από κήπους και πάρκα. Παράγονται έτσι τόνοι κοµπόστ οι οποίοι προορίζονται κυρίως για λίπασµα δηλαδή γίνεται πλήρης ανακύκλωση. Τα 52% των απορριµµάτων αξιοποιούνται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, το 23% ανακυκλώνεται, το 14% κοµποστοποιείται και το 11% οδηγείται σε χώρους υγειονοµικής ταφής απορριµµάτων. 9 Στη Ολλανδία οι πολίτες έχουν δύο επιλογές. Είτε πετάνε στους ειδικού κάδους τα απορρίµµατά τους διαχωρισµένα και εάν υπερβούν κάποιο βάρος πληρώνουν γι αυτό, είτε τα πηγαίνουν στον χώρο διάθεσης, όπου και ελέγχονται κατά πόσο είναι διαχωρισµένα σωστά. Εάν δεν είναι τότε υποχρεώνονται να πληρώσουν πρόστιµο. Στην Γερµανία το κάθε σκουπίδι ανάλογα µε το είδος του µπαίνει σε διαφορετική σακούλα και κάδο. Για παράδειγµα όλα τα προϊόντα µε την ένδειξη Grüne Punkt, µπαίνουν σε έναν κάδο. Το γυαλί ανάλογα και µε το χρώµα του διαχωρίζεται από τους ίδιους τους πολίτες. 9 Πρακτικά της Ηµερίδας Το Περιβάλλον και η ηµόσια Υγεία, Ολοκληρωµένη ιαχείριση Απορριµµάτων, ΥΠΕΧΩ Ε & ΚΕ ΚΕ,

14 14 Στη Σουηδία το 98% των µεγάλων πλαστικών µπουκαλιών PET επαναχρησιµοποιείται. Το κράτος έχει θεσπίσει σειρά από πράσινα πρόστιµα και φόρους. 10 Γενικά στην Ευρώπη το ποσοστό των απορριµµάτων που καταλήγει σε ΧΥΤΑ είναι 57%, και πρόκειται για διαχωρισµένα οργανικά απορρίµµατα. Μόνο στις µεσογειακές χώρες (Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία) και στην Μεγάλη Βρετανία ισχύει η ταφή ανάµικτων απορριµµάτων και αυτό λόγω µεγάλων συγκεντρώσεων πληθυσµού στα αστικά κέντρα και εξαιτίας γεωγραφικών δεδοµένων (Μεσόγειος: ορεινό ανάγλυφο, νησιά, έλλειψη συγκοινωνιακών υποδοµών, διασπορά πληθυσµού) που κάνουν δύσκολη τη διαχείριση του όγκου των απορριµµάτων. 10 Στρατηγικό Σχέδιο διαχείρισης των Στερεών Αποβλήτων στην Κύπρο, Τελική Έκθεση, Ιούνιος 2002

15 15 4. Το Ελληνικό Μοντέλο Το παράδειγµα των Άνω Λιοσίων 4.1 Γενικά Στην Ελλάδα το κυρίαρχο µοντέλο διαχείρισης απορριµµάτων είναι η ταφή και δυστυχώς η ελεύθερη διάθεσή τους στο φυσικό περιβάλλον. Το φαινόµενο των παράνοµων χωµατερών δεν έχει εκλείψει ούτε σήµερα παρά το γεγονός ότι υπάρχει πλέον η τεχνολογία των ΧΥΤΑ και µας έχουν υποβληθεί πολλές φορές πρόστιµα από την ΕΕ για το φαινόµενο αυτό. Ένας πολύ µεγάλος όγκος απορριµµάτων τόσο στην Αττική, όσο και στην υπόλοιπη Ελλάδα, καταλήγει σε παράνοµες χωµατερές, χαράδρες ή καίγεται ανεξέλεγκτα καταστρέφοντας το περιβάλλον. Ταυτόχρονα, το πρόβληµα στην επαρχία και στις νησιωτικές περιοχές είναι τεράστιο, καθώς υπάρχει συγκάλυψη από τις αρχές, αδιαφορία και έλλειψη προγράµµατος. Είναι πραγµατικά δυσάρεστο εάν κανείς αναλογιστεί ότι σε µικρές επαρχιακές πόλεις και χωριά, µε µικρή παραγωγή απορριµµάτων, η σωστή διαχείριση θα µπορούσε να οδηγήσει σε σχεδόν πλήρη ανακύκλωση. Όµως όλοι σε τέτοιες περιπτώσεις αναλογίζονται το οικονοµικό κόστος των εγκαταστάσεων και όχι το περιβαλλοντικό. Στην Ελλάδα τα επίσηµα στοιχεία αναφέρουν περίπου 1200 ανεξέλεγκτες χωµατερές (αν και κάποιοι εκπρόσωποι των κοµµάτων της αντιπολίτευσης ισχυρίζονται ότι είναι διπλάσιες). Τα µεγαλύτερα προβλήµατα διάθεσης και διαχείρισης απορριµµάτων εντοπίζονται στα µεγάλα αστικά κέντρα µε πρωταγωνιστή το πολεοδοµικό συγκρότηµα της πρωτεύουσας. Μέχρι το 1997 τα περισσότερα απορρίµµατα της Αττικής κατέληγαν στην παλιά χωµατερή των Άνω Λιοσίων και στους γύρω ανεξέλεγκτους σκουπιδότοπους. Το 1997 η χωµατερή επισήµως έκλεισε και ξεκίνησε η λειτουργία του ΧΥΤΑ Άνω Λιοσίων ο οποίος τοποθετήθηκε στην περιοχή της παλαιάς χωµατερής. Μέσα σε αυτή τη γενικά προβληµατική διάταξη του ΧΥΤΑ προκύπτει ένα ερώτηµα για το πως και που θα µπορούσαν να πηγαίνουν τα σκουπίδια της Αθήνας. 4.2 Κοινωνική παράµετρος στην χωροθέτηση ΧΥΤΑ Η γενική αρχή είναι ότι κανείς δεν θέλει να κατοικεί σε µια περιοχή που συνορεύει µε έναν σκουπιδότοπο ακόµα και αν είναι ένας τέλεια οργανωµένος ΧΥΤΑ. Στην Ελλάδα επειδή σχεδόν ποτέ δεν εφαρµόζονται οι κανονισµοί, υπάρχει εξαιρετική δυσπιστία. Κάθε φορά που αποφασίζεται η τοποθέτηση νέου χώρου υγειονοµικής ταφής, οι κάτοικοι εξεγείρονται, έχοντας στο νου τους το παράδειγµα των χωµατερών.

16 16 Στην Αττική σχεδιάζεται να δηµιουργηθούν µέχρι το 2008, 3 σύγχρονοι ΧΥΤΑ στην Φυλή, στην Κερατέα και στο Μαύρο Βουνό του Γραµµατικού. Και σε αυτές τις περιπτώσεις υπήρχαν αντιδράσεις από τους κατοίκους των γύρω περιοχών οι οποίες έχουν ήδη στοιχεία υποβάθµισης. Αντιδράσεις για αυτά τα σχέδια υπήρχαν αµέσως πχ στην Φυλή υπάρχει αντίδραση από τον ήµο Ασπροπύργου ο οποίος υποφέρει από τη βιοµηχανία και πρόκειται να αποκτήσει και άλλες βαριές χρήσεις (αµαξοστάσιο ΟΣΕ κα). Όλοι θέλουµε να πετάµε τα σκουπίδια µας µακριά από την πόρτα του σπιτιού µας. Αυτό όµως σηµαίνει ότι κάποιος άλλος θα τα βρει έξω από την δική του. υστυχώς, επειδή η Αττική είναι χτισµένη παντού, δεν υπάρχει η δυνατότητα εύρεσης χώρου για ΧΥΤΑ που να είναι όσα χιλιόµετρα θα θέλαµε µακριά από τα σπίτια. Μπορεί οι κανονισµοί να δίνουν κάποια όρια, όµως αυτά φαίνεται ότι ως τώρα κανείς δεν µπορεί να τα τηρήσει. Έτσι οδηγούµαστε στην τοποθέτηση χώρων διάθεσης απορριµµάτων σε περιοχές όπου η υποβάθµιση που προέρχεται από τα σκουπίδια εξαγοράζεται µε χρήµα. Η περίπτωση των Άνω Λιοσίων είναι χαρακτηριστική καθώς αυτός ο υποβαθµισµένος δήµος είναι από τους πλουσιότερους της Αττικής, λόγω της ύπαρξης της χωµατερής και του ΧΥΤΑ. Οι δηµότες που ζουν µέσα σε αυτή τη µόλυνση, ελπίζουν ότι µια µέρα θα ζουν χωρίς σκουπίδια, µέχρι τότε όµως θα απολαµβάνουν τις παροχές και τα δηµοτικά έργα που γίνονται για να εξασφαλίζεται η ανοχή τους. 4.3 Η περίπτωση του ΧΥΤΑ Άνω Λιοσίων Η χωµατερή του δήµου Άνω Λιοσίων λειτουργούσε από το 1973 µέχρι το 1997, οπότε έγινε η αποκατάστασή της δηλαδή κάλυψη µε χώµα και φύτευση. Η έκτασή της καθώς και η έλλειψη σωστής υποδοµής εκτιµάται ότι έχουν µολύνει σε πολύ µεγάλο βαθµό το έδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα. Στον χώρο αυτό εναποθέτονταν καθηµερινά 3500 τόνοι σκουπιδιών που προέρχονταν από το µεγαλύτερο µέρος της Αττικής ενώ τα υπόλοιπα πετάγονταν σε διάφορες άλλες παράνοµες χωµατερές. Τα απορρίµµατα που βρίσκονται στην χωµατερή των Άνω Λιοσίων αποτελούνται από οργανικά και ανόργανα υλικά και ο όγκος τους αναλυτικά υπολογίζεται ότι είναι 14,2 Mt οργανικών, 5,5 Mt χαρτιού, 2,5 Mt πλαστικού, 1 Mt µετάλλων, 1 Mt γυαλιού, 0,8 Mt υφασµάτων, ξύλων και δερµάτων, 1 Mt αδρανών και 1 Mt διαφόρων άλλων. 11 Από αυτούς τους αριθµούς µπορούµε να καταλάβουµε και το µέγεθος της περιβαλλοντικής καταστροφής. Σήµερα δυστυχώς η ρήψη απορριµµάτων σε χωµατερές στην Αττική, δεν έχει λήξει, αν και υπάρχει ο ΧΥΤΑ στα Άνω Λιόσια. Ο νέος χώρος υγειονοµικής ταφής απορριµµάτων στα Άνω Λιόσια είναι µ² και έχει χωρητικότητα µ³ (βλ. φωτογραφία). έχεται σχεδόν το σύνολο των απορριµµάτων της Αττικής εκ των οποίων τόνοι ετησίως είναι τα οικιακά απορρίµµατα. Επίσης δέχεται µετά από σχετική έγκριση βιοµηχανικά απόβλητα µη επικίνδυνα, προϊόντα εκσκαφών, ιλύς από τον ΚΕΛ Ψυτάλλειας και το ΚΒΚ Μεταµόρφωσης. Πηγή: ΕΜΠΕ ΟΣ 11 ECOSIM: The Athens groundwater case study.

17 Είναι κατασκευασµένος σύµφωνα µε τις προδιαγραφές κατασκευής ΧΥΤΑ, όπως ισχύει σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο ΧΥΤΑ κατασκευάζεται σταδιακά µε τη µέθοδο των κυττάρων, που σηµαίνει τµηµατική λειτουργία και άµεση αποκατάσταση του χώρου, έτσι ώστε κάθε χρόνο να αποδίδονται 50 στρ. φυσικού πάρκου. Στο χώρο αυτό βρίσκεται επίσης και το µεγαλύτερο εργοστάσιο κοµποστοποίησης και ανακύκλωσης της Ευρώπης. Το εργοστάσιο αυτό έχει ηµερήσια δυναµικότητα τόνων οικιακών απορριµµάτων, 300 τόνων ιλύος βιολογικού καθαρισµού και 130 τόνων υπολειµµάτων κηπουρικής. 12 Το έργο χρηµατοδοτήθηκε από το Ταµείο Συνοχής. Υπεύθυνοι φορείς Στην Αττική, υπεύθυνος φορέας για την ανακύκλωση, τη διαχείριση και το εργοστάσιο είναι ο ΕΣ ΚΝΑ (Ενιαίος Σύνδεσµος ήµων και Κοινοτήτων Νοµού Αττικής) υπό την εποπτεία του ΥΠΕΧΩ Ε. Στις εργασίες ανάπλασης της χωµατερής συµµετέχει ο ΕΣ ΚΝΑ και η Νοµαρχία υτικής Αττικής Τι συµβαίνει τελικά; Ο νέος ΧΥΤΑ των Άνω Λιοσίων. ιακρίνεται µια περιοχή κατολίσθησης της παλαιάς χωµατερής. Πηγή: ΕΣ ΚΝΑ Ερευνώντας την υπόθεση των ΧΥΤΑ και της αποκατάστασής των χωµατερών στην Ελλάδα, θα ληφθεί ως παράδειγµα η περίπτωση των Άνω Λιοσίων, καθ ότι πολυδιαφηµισµένη. Ο ΧΥΤΑ των Άνω Λιοσίων υποτίθεται ότι προοριζόταν για να παραλαµβάνει ένα µέρος των απορριµµάτων και ότι τα υπόλοιπα θα πήγαιναν στους άλλους 3, που ακόµη δεν έχουν κατασκευαστεί. Έτσι αυτή τη στιγµή φτάνει εκεί το 95% των απορριµµάτων της Αττικής και δεν υπάρχει ούτε χρόνος ούτε και χώρος για την διαχείριση τους. Το εργοστάσιο έχει υποστεί καταστροφές λόγω καθιζήσεων του εδάφους. Ειδικευµένο προσωπικό δεν υπάρχει και συν τοις άλλοις έγιναν και απολύσεις. 13 Με όλο αυτό τον όγκο των σκουπιδιών που φτάνει εκεί, το µεγαλύτερο κοµµάτι καταλήγει στο έδαφος (έστω και υγειονοµικά ), και ο ΧΥΤΑ θα κορεστεί πριν την ηµεροµηνία λήξης του. Αυτή τη στιγµή στα Άνω Λιόσια η λεγόµενη αποκατάσταση της παλιάς χωµατερής αποτελείται από µια σειρά εξαθλιωµένους λόφους µε ξερόχορτα και ελάχιστη χαµηλή βλάστηση. Η περιοχή είναι δύσβατη, συνορεύει µε τον καινούργιο ΧΥΤΑ καθώς και µε τους δεκάδες σκουπιδόλοφους που έχουν δηµιουργηθεί όλα 12 Στοιχεία από το ενηµερωτικό φυλλάδιο του ΕΣ ΚΝΑ. 13 Στοιχεία από τις εφηµερίδες του εκεµβρίου 2003.

18 18 αυτά τα χρόνια, καθώς η ύπαρξη του επίσηµου ΧΥΤΑ φαίνεται ότι έχει χαρακτηρίσει και όλη τη γύρω περιοχή που έχει µετατραπεί σε έναν ανεξέλεγκτο σκουπιδοτενεκέ της Αθήνας και των προαστίων της. Είναι χαρακτηριστική η εικόνα των αυτοκινήτων, που περνούν γύρω από την περίφραξη της χωµατερής ή του ΧΥΤΑ, µέσα από τα οποία βγαίνουν άνθρωποι και πετούν σκουπίδια όπου βρουν, χωρίς έλεγχο, χωρίς ενδιαφέρον. Η σκηνή αυτή δεν προέρχεται από περιγραφές τρίτων, αλλά από προσωπική εµπειρία που είχα όταν βρέθηκα εκεί, στα πλαίσια της εργασίας αυτής. Εάν κανείς διαβάσει τα προγράµµατα, τις εξαγγελίες, τις ανακοινώσεις και τα δηµοσιεύµατα που υπάρχουν γύρω από το θέµα των Άνω Λιοσίων, θα νοµίζει ότι βρισκόµαστε ένα βήµα πριν από την επίλυση του προβλήµατος των χωµατερών. Όµως δεν είναι καθόλου έτσι. Μπορεί να έγινε µια πρώτη απόπειρα αποκατάστασης της άθλιας χωµατερής που υπάρχει εκεί, όµως αυτό δεν φαίνεται να έχει καµία προοπτική εξέλιξης. εν υπάρχει χώρος πρασίνου και δεν υπάρχει δυνατότητα να δηµιουργηθεί ένα Belle Park στα Άνω Λιόσια. Πρώτον, κάτι τέτοιο απαιτεί πάρα πολλά χρήµατα. Χρήµατα που θα δοθούν για σωστή επιστηµονική µελέτη, για εγκαταστάσεις, για ανθρώπους που µπορούν να διαχειριστούν ένα τέτοιο στρατηγικό πρόγραµµα. εύτερον, χρειάζεται γνώση, παιδεία και ουσιαστική ενηµέρωση προς όλους και όλες και ιδιαίτερα των κατοίκων των γύρω περιοχών που ενώ πλήττονται από το πρόβληµα, εµπλουτίζουν συνέχεια τους παράνοµους σκουπιδότοπους. Τρίτον, απαιτείται να γίνει συνείδηση σε όλους µας ότι τα σκουπίδια πρέπει να ελαττωθούν. Η ταφή δεν είναι λύση, είναι ένα άλλοθι που δηµιουργείται µε την προοπτική της φυσικής αποκατάστασης. Η αποκατάσταση είναι µια µακροχρόνια, δαπανηρή και επισφαλής διαδικασία. Ειδικά σε περιοχές όπου δεν έχει ληφθεί κανένα µέτρο στο παρελθόν (όπως στα Άνω Λιόσια), µε τα επίπεδα της µόλυνσης στο κόκκινο, δεν είναι απλή υπόθεση. εν είναι χώµα και γκαζόν, είναι νεκρός τόπος, no man s land, είναι ασθενής που χρειάζεται εντατική θεραπεία. Ξαναφέρνοντας το παράδειγµα του Belle Park, αξίζει να αναφερθεί ότι το πάρκο έχει ήδη αποκατασταθεί 2 φορές, γεγονός που δείχνει το πόσο δύσκολη και απρόβλεπτη υπόθεση είναι αυτές οι απόπειρες εξυγίανσης. Κρίνοντας από τα δεδοµένα, προκύπτει ότι πολλοί είναι οι παράγοντες που εµποδίζουν την περιβαλλοντική αποκατάσταση τόσο της χωµατερής όσο και της ευρύτερης περιοχής, που αποζητάει την αναβάθµισή της µέσα από την ύπαρξη ενός καλύτερου φυσικού περιβάλλοντος. 4.5 Αυτοψία Η περιοχή στην πραγµατικότητα δεν έχει γλιτώσει από τα σκουπίδια. Ο ΧΥΤΑ δεν συνέβαλλε στην παύση λειτουργίας της ευρύτερης περιοχής σαν µια χωµατερή. Η παρέµβαση του ΕΣ ΚΝΑ είναι σηµειακή και πρόχειρη και µέσα σε ένα περιβάλλον µε πολλά στοιχεία υποβάθµισης που δεν τα έχει διαχειριστεί κανείς ως τώρα. ίπλα στον χώρο της αποκατάστασης βρίσκονται ξεσκέπαστα κοµµάτια χωµατερής και ο καινούργιος

19 19 ΣΠΙΤΙ ΠΑΛΗΣ ΧΥΤΑ. Ο όγκος των σκουπιδιών είναι τεράστιος, σε πολλές περιπτώσεις παραπάνω από 150 µ ύψος. Το συνολικό περιβάλλον της περιοχής, σε ακτίνα 1 χλµ γύρω από τη χωµατερή, είναι υποβαθµισµένο. Ουσιαστικά πίσω από την πιο καινούργια περιοχή κατοικίας των Άνω Λιοσίων (Γ. Γεννηµατάς), ξεκινά η χωµατερή. Το Σπίτι της Πάλης Ολυµπιακό έργο βρίσκεται δίπλα στον Ο Υ, και το χωρίζει από τη χωµατερή ένας βραχώδης λόφος. Πάνω στον λόφο αυτό βρίσκεται και το νεκροταφείο του δήµου Άνω Λιοσίων, εξαθλιωµένο, µε θέα την περιοχή αποκατάστασης. Η χωµατερή και ο ΧΥΤΑ βρίσκονται ανάµεσα στην Αττική οδό και την λεωφόρο Ασπροπύργου (Μεγ. Αλεξάνδρου). Η περιοχή δεν διακρίνεται όταν κινείσαι στην Αττική οδό, ενώ από την λεωφόρο Ασπροπύργου µπορεί να παρατηρήσει κανείς την οδό εισόδου στον ΧΥΤΑ χωµατερή. Η λεωφόρος Ασπροπύργου είναι ο βασικός άξονας κίνησης των απορριµµατοφόρων και των βαρέων οχηµάτων που έχουν προορισµό τη χωµατερή. Ο δρόµος δεν είναι βέβαια αποκλειστικής χρήσης. Κυκλοφορούν και επιβατικά αυτοκίνητα που κινούνται προς τις περιοχές που δεν καλύπτονται από άλλες διόδους. Ο δρόµος είναι εν µέρει επισκευασµένος, αλλά σε γενικές γραµµές είναι επικίνδυνος, χωρίς σηµάνσεις και διαγραµµίσεις, και γεµάτος λακκούβες. ίπλα του περνά η βασική γραµµή του τρένου της Πελοποννήσου (βλ. φωτογραφία). Οι ράγες βρίσκονται κυριολεκτικά µέσα στον δρόµο, είναι εντελώς αφύλαχτες και επιπλέον τα πλαϊνά τους είναι γεµάτα µε σκουπίδια, µπάζα, λάστιχα αυτοκινήτων και άλλα πεταµένα αντικείµενα. Όσο πλησιάζει κανείς στον δρόµο εισόδου της χωµατερής, αρχίζει να βλέπει τα διαµορφωµένα πρανή. Η µυρωδιά που αναδύεται από τη χωµατερή, είναι ανυπόφορη και είναι αντιληπτή από πολύ µακριά. Στην είσοδο του δρόµου πρόσβασης δεν υπάρχει κανένας έλεγχος και καµία περίφραξη. Συρµατόπλεγµα υπάρχει σε κάποια σηµεία αλλά πάρα πολλά είναι εντελώς αφύλακτα. Υπάρχει ένα φυλάκιο στην επίσηµη είσοδο της χωµατερής. Κατά τ άλλα µπορεί ο οποιοσδήποτε να κινηθεί ελεύθερα περιµετρικά της και να µπει µέσα από άλλο σηµείο. Στο δρόµο αυτό επίσης κυκλοφορούν επιβατικά αυτοκίνητα διότι ένα τµήµα της περιοχής ΚΑΤΟΙΚΕΙΤΑΙ Επιπλέον δεξιά και αριστερά βρίσκονται λόφοι από σκουπίδια και µπάζα που πετιούνται από περαστικούς ή µπορεί και να κατρακυλούν από τη χωµατερή. ίπλα από την είσοδο του ΧΥΤΑ υπάρχει ένα τσιµεντένιο κανάλι που κατεβάζει ένα βρώµικο σκούρο υγρό (στράγγισµα προφανώς) το οποίο χύνεται στον δρόµο και πέφτει στα διπλανά χαντάκια (µικρά ρέµατα, η περιοχή έχει πολλά). Μέσα σε αυτή τη βρωµιά βλέπει κανείς τσιγγανάκια που παίζουν. Αυτό που δεν µπορεί να αντιληφθεί κανείς από τις φωτογραφίες και τις περιγραφές είναι η βρωµερή µυρωδιά. Και όµως µέσα σε αυτήν την κατάσταση ισχυρίζονται κάποιοι ότι έχει γίνει αποκατάσταση της χωµατερής, δηλαδή ότι αυτός ο τόπος προορίζεται για αναψυχή.

20 20 Ο δρόµος που όδηγεί στον ΧΥΤΑ είναι αφύλακτος και σπαρµένος µε σκουπίδια πάσης φύσης. Στην περιοχή διακρίνονται κτίσµατα που µοιάζουν µε κατοικίες και υπάρχουν παιδιά που παίζουν. Η µυρωδιά της σήψης είναι ανυπόφορη και το τοπίο εντελώς ακατάλληλο για ανθρώπους.

21 21 Τα υγρά αποστράγγισης των απορριµµάτων διοχετεύονται µέσω αυτού του καναλιού στον δρόµο και λιµνάζουν. Η εικόνα αυτή δεν είναι πολύ µακριά απο την είσοδο του νέου ΧΥΤΑ.

22 22 Σελίδα απο το ενηµερωτικό φυλλάδιο του ΕΣ ΚΝΑ. Οι διπλανές φωτογραφίες δείχνουν την περιοχή αποκατάστασης της χωµατερής στην σηµερινή κατάσταση. Τα σκουπίδια έχουν ξεθαφτεί απο τις βροχές.

23 23 5. Συµπεράσµατα 5.1 Η ιδέα των ΧΥΤΑ είναι αποτελεσµατική για το περιβάλλον; Οι ΧΥΤΑ µπορεί να είναι χώροι ελεγχόµενοι και σχεδιασµένοι για να δεχθούν τα απορρίµµατα όµως δεν παύει να συνεχίζεται η τοποθέτηση τους στην γη κάτι που µακροπρόθεσµα δεν ξέρουµε τι επιπτώσεις θα έχει. Ήδη υπάρχει αµφιβολία για το πόσο στεγανές είναι οι µεµβράνες που τοποθετούνται κάτω και γύρω από τα απορρίµµατα. Οι µεµβράνες αυτές είναι πλαστικές µεν αλλά τα φύλλα τοποθετούνται στο έδαφος µε κόλληση ή συρραφή µεταξύ τους. Αυτή η µέθοδος δεν είναι ασφαλής διότι εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Κατ αρχήν αυτός που κάνει την τοποθέτηση πρέπει να ελέγχει διαρκώς εάν έχει επιτευχθεί η συγκόλληση. Πρέπει κατά τη διάρκεια της τοποθέτησης να υπάρχει µεγάλη προσοχή µην δηµιουργηθούν σκισίµατα. Επίσης η µεµβράνη είναι πιθανό να λιώσει µε την πάροδο του χρόνου καθώς τα απορρίµµατα περιέχουν και χηµικά πχ απορρυπαντικά, τα οποία ενδέχεται να καταστρέφουν την µεµβράνη. Επιπλέον πρέπει να ληφθεί υπ όψιν ότι η µεµβράνη κινδυνεύει και από ζώα που ζουν κάτω από τη γη, τρωκτικά κ.α., τα οποία και µπορεί να την τρυπήσουν. Τέλος υπάρχει και η παράµετρος των φυτών που θα µπουν πάνω από την τελική επίστρωση. Οι ρίζες των δέντρων µπορούν να τρυπήσουν την µεµβράνη σε περίπτωση που αναπτυχθούν προς τα κάτω κι όχι επιφανειακά. Αυτό είναι πολύ πιθανό να συµβεί γιατί πάνω από την µεµβράνη στραγγίζει το νερό και η υγρασία που χρειάζονται τα φυτά για να ζήσουν. Τα απορρίµµατα που τοποθετούνται στους ελληνικούς ΧΥΤΑ, στην πλειοψηφία τους δεν είναι ελεγµένα. Αυτό σηµαίνει ότι µαζί µε τα υπολείµµατα των τροφών, που είναι εύκολα διασπώµενα, υπάρχουν κι άλλα είδη όπως χαρτιά, υφάσµατα, κάποια πλαστικά κτλ. Τι γίνεται µε όλη αυτή την ανοµοιογενή µάζα; Εάν δεν έχει προηγηθεί διαχωρισµός των υλικών, όλα αυτά τα υλικά καταλήγουν στο έδαφος. Τι χρόνο χρειάζεται όλος αυτός ο όγκος των σκουπιδιών για να αποσυντεθεί; Τι παράγωγά έχει και πόσο βλαβερά µπορεί να είναι; Κίνδυνος επίσης µπορεί να υπάρξει από την παραγωγή βιοαερίου. Η ως τώρα διαχείριση του έχει να κάνει είτε µε τη εκµετάλλευση για παραγωγή ενέργειας είτε µε την καύση του. Το βιοαέριο χρειάζεται προσοχή διότι, όπως αναφέρθηκε, περιέχει βλαβερές και δηλητηριώδης ουσίες. Οι εργαζόµενοι στους ΧΥΤΑ που διαχειρίζονται το βιοαέριο πρέπει να είναι προσεκτικοί και να λαµβάνουν όλα τα µέτρα ασφαλείας. Σε περίπτωση διαρροής πρέπει να υπάρχει ετοιµότητα για τον χειρισµό της κατάστασης. Ο ΧΥΤΑ δηλαδή είναι ένας χώρος όπου λαµβάνουν τόπο χηµικά φαινόµενα που χρήζουν σοβαρής παρακολούθησης εάν θέλουµε να λέµε ότι έχουµε δηµιουργήσει µια εγκατάσταση που δεν επιβαρύνει το περιβάλλον.

24 24 Υπάρχει πάντα η περίπτωση υπερπαραγωγής ή και διαρροής του υγρού στραγγίσµατος. Η υπερπαραγωγή µπορεί να οφείλεται σε αύξηση της θερµοκρασίας του περιβάλλοντος ή σε διάχυση επιφανειακού νερού από βροχές µέσα στη λεκάνη των απορριµµάτων. Όπως είπαµε, η µεµβράνη δεν είναι ασφαλής 100%. Ο κίνδυνος της διαρροής υπάρχει πάντα και σε αυτή την περίπτωση οι αγωγοί δεν αποδίδουν. Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις όπου οι καιρικές συνθήκες (αέρας, βροχή) έχουν λειτουργήσει εις βάρος της σωστής εκτόνωσης του βιοαερίου, επιστρέφοντάς το πάλι µέσα στο έδαφος. Αποτελεί λύση το, έστω µε επιστηµονικό τρόπο, κουκούλωµα των σκουπιδιών; Και τι γίνεται µετά την αποκατάσταση; Επανέρχεται ποτέ η γη στην αρχική της κατάσταση; Στην περίπτωση της παλιάς χωµατερής των Άνω Λιοσίων τα πράγµατα δεν είναι ευνοϊκά. Η περιοχή µπορεί να έχει αποκατασταθεί επιφανειακά αλλά η µεγάλη συγκέντρωση σκουπιδιών και η έλλειψη προστατευτικών διαρροών στον πυθµένα, αφήνουν το υπέδαφος απροστάτευτο. Το ίδιο συµβαίνει και στην παλιά χωµατερή του Σχιστού που αποκαταστάθηκε µε τον ίδιο τρόπο. Και στις δύο περιπτώσεις έγινε επίστρωση µε χώµα και φύτευση. Στα Άνω Λιόσια όµως η βλάστηση δεν αναπτύχθηκε. Ο χώρος δεν µπορεί να χαρακτηριστεί ως πράσινος και ως περιοχή αναψυχής. Η αποκατάσταση λοιπόν αυτού του είδους, δεν είναι λύση στο πρόβληµα καθώς απλά το σκεπάζει αφήνοντας την µόλυνση να διαχέεται υπογείως. Η προοπτική της δηµιουργίας ενός πάρκου αναψυχής δεν είναι δικαιολογία για τη δηµιουργία ΧΥΤΑ. Οι λειτουργίες που µπορούν να σταθούν σε µια έκταση ΧΥΤΑ που έχει αποκατασταθεί περιορίζονται σε αυτές της αναψυχής. Οι εκτάσεις αυτές µπορούν να γίνουν πάρκα, χώροι αθλητικών εγκαταστάσεων, γήπεδα γκολφ, να στεγάσουν µικρά ερευνητικά κέντρα µελέτης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και να παραλάβουν ένα ελαφρύ δίκτυο αυτοκινήτων µε χώρους στάθµευσης. Απαγορεύεται η κατασκευή κτιρίων παρά µόνο µικρών και ελαφρών κατασκευών που θα παραλάβουν λειτουργίες που χρειάζονται στέγαση. Εάν υπάρχει ανάγκη ύπαρξης µεγάλου κτιρίου, αυτό χτίζεται έξω από την περιοχή του ΧΥΤΑ. Ο λόγος είναι προφανής. Στο έδαφος αυτό δεν είναι δυνατή η θεµελίωση κτιρίου και υπάρχει κίνδυνος καθίζησης και µόλυνσης σε περίπτωση εκσκαφής. Σε περιπτώσεις που ο ΧΥΤΑ είναι ελεγχόµενος και τα απορρίµµατα βρίσκονται σε κυψέλες και υπάρχουν οι εγκαταστάσεις συλλογής και µέτρησης των παραγώγων της αποσύνθεσης, υπάρχουν προτάσεις όπου προτείνεται ο χώρος να χρησιµοποιηθεί ως βοσκοτόπι (!) Guidelines for the rehabilitation of RDS - Tasmania AU, April 1996

25 Όµως πόσα πάρκα µπορούν να γεννηθούν µε αυτόν τον τρόπο; Η αλήθεια είναι ότι η αποκατάσταση των ΧΥΤΑ και η δηµιουργία πάρκων στην θέση τους δεν λύνει ποτέ το πρόβληµα του υπεδάφους. Η νεκρή γη συνεχίζει να υπάρχει κάτω από το πάρκο µε άγνωστη ηµεροµηνία επαναφοράς. Η χωροθέτηση των ΧΥΤΑ γίνεται, όπως προαναφέρθηκε, µε συγκεκριµένα κριτήρια, µακριά από προσβάσεις, από κατοικηµένες περιοχές και από ανθρώπους. Πόσα τέτοια πάρκα, στο πουθενά µπορούµε να κατασκευάσουµε; Η λύση δεν βρίσκεται στο κουκούλωµα των σκουπιδιών. Αυτό είναι µια ανάγκη που προέκυψε από την ύπαρξη χωµατερών παγκοσµίως. Ποτέ η ανθρωπότητα δεν είχε αναλογιστεί την σοβαρότητα του προβλήµατος. Η γη δεν είναι απέραντη, κάποια στιγµή θα κορεστεί από σκουπίδια και τότε θα ζούµε πάνω σε σκουπίδια, θα πίνουµε µολυσµένο νερό και θα αναπνέουµε βρώµικο αέρα. Η γη πεθαίνει για χίλιους λόγους και για όλους είναι υπεύθυνος ο άνθρωπος και οι επεµβάσεις του. Η υπόθεση των αποκαταστάσεων είναι καινούργια. Κανείς δεν ξέρει εάν αυτά που κάνουµε είναι τελικά ωφέληµα για το περιβάλλον ή απλά κουκουλώνουν το πρόβληµα που οι άνθρωποι δηµιούργησαν. Η επίλυση του προβλήµατος των σκουπιδιών δεν βρίσκεται στο σχεδιασµό πάρκων πάνω στις χωµατερές. Αυτό είναι µια κατάσταση που προκύπτει από την ανάγκη επίλυσης του ζητήµατος των υπαρχόντων χωµατερών και όχι των µελλοντικών χωµατερών. Μελλοντικές χωµατερές δεν πρέπει να υπάρξουν. Προβληµατισµοί Η αποκατάσταση των χωµατερών είναι ένα θέµα που αφορά το παρελθόν και όχι το µέλλον. Με το άλλοθι της αποκατάστασης υπάρχει ο κίνδυνος να συνεχίσουµε το ανεξέλεγκτο θάψιµο. Το περιβάλλον δεν αποκαθίσταται µε επιφανειακές παρεµβάσεις. Ήδη µε τον τρόπο που ζει ο άνθρωπος, επιβαρύνει τη γη και την ατµόσφαιρα. Τα αποτελέσµατα των παρεµβάσεων δρουν αθροιστικά προκαλώντας µόνιµες βλάβες. Το θάψιµο των σκουπιδιών δεν είναι η λύση. Η λύση βρίσκεται στην ανακύκλωση, στη διαχείριση των απορριµµάτων, στην ελάττωσή τους, στην εκλογίκευση της κατανάλωσης και στην µείωση της παραγωγής προϊόντων αναλώσιµων που κάνουν πολύ δύσκολη τη διαχείριση τους µετά το τέλος της χρησιµοποίησής τους. Η περιοχές των πρώην χωµατερών συµπεριφέρονται σαν ωρολογιακές βόµβες που κανείς δεν ξέρει πότε θα εκραγούν. Η µόλυνση όσο κι αν παρακολουθείται, δεν είναι ποτέ σίγουρο εάν ελέγχεται ούτε αν πρόκειται να σταµατήσει. 25

26 Σχεδιάζοντας πάρκα ή αλλάζοντας πολιτική; Τα πάρκα είναι µια λύση για το δεδοµένο πρόβληµα ύπαρξης παλιών χωµατερών. Στην περίπτωση της Ελλάδας όπου όλα συµβαίνουν µε µεγάλη καθυστέρηση και µε κακό τρόπο, η συγκεκριµένη µέθοδος µάλλον δεν αποδίδει. Βλέποντας το παράδειγµα των Άνω Λιοσίων, µπαίνει κανείς σε σκέψεις. Κατ αρχήν, τι σχέση υπάρχει ανάµεσα στα όσα λέγονται και στα όσα ισχύουν; Για ποια αποκατάσταση µας λένε, ξέρουν τι είναι η αποκατάσταση; Ποιος είναι ο ΧΥΤΑ και ποια η χωµατερή; Ποια είναι τα όρια ανάµεσά τους, εάν υπάρχουν, και τέλος τι θα γίνει µε το καινούργιο µεγάλο εργοστάσιο που θα αναλάµβανε την κοµποστοποίηση και την ανακύκλωση; Λειτουργεί τίποτα ή όλα αυτά απλά υπάρχουν; Ήδη το εργοστάσιο, όπως προαναφέρθηκε, έχει υποστεί ζηµιές και δεν έχει προσωπικό. Η περιοχή της χωµατερής και του ΧΥΤΑ είναι σε κακό χάλι, δεν φαίνονται σηµάδια σχεδιασµού ή βελτίωσης, µόνο ταµπέλες του ΕΣ ΚΝΑ και του ΥΠΕΧΩ Ε που αναγγέλλουν έργα. Τίποτα, από την πρόοδο που ανακοινώνουν, δεν είναι εµφανές. Πρέπει λοιπόν να αντιµετωπιστεί το θέµα των σκουπιδιών διαφορετικά, να ακολουθήσουµε τα παραδείγµατα της υπόλοιπης Ευρώπης. Ας ξαναδούµε το παράδειγµα της ανίας. Η ανία είναι µια χώρα πιο ανεπτυγµένη από την Ελλάδα άρα έχει περισσότερα και δυσκολότερα σκουπίδια. Τι κάνει όµως; Στέλνει το 11% για θάψιµο ή κάψιµο δηλαδή αξιοποιεί το 89% των απορριµµάτων. Αυτό είναι σαν να µην παράγει σκουπίδια. Ας αναλογιστούµε τι όφελος υπάρχει από όλη αυτή τη διαδικασία. Όφελος περιβαλλοντικό (για όσους ενδιαφέρονται ακόµη) και όφελος οικονοµικό (για όσους ανησυχούν για την τσέπη τους). Και γιατί είναι οικονοµικό; Γιατί στη ανία δεν θα χρειαστεί στο µέλλον να φτιάξουν πάρκα πάνω στα σκουπίδια τους και να πληρώνουν για εγκαταστάσεις που δεν ξέρουν εάν βοηθούν το περιβάλλον. Ας ερευνήσουµε τον όρο υγειονοµική ταφή απορριµµάτων. Κρίνοντας από τις µελέτες των επιστηµόνων, που σχεδιάζουν τα προστατευµένα υπόγεια κύτταρα υποδοχείς σκουπιδιών, και συγκρίνοντας µε τα όσα συµβαίνουν στην Ελλάδα, υγειονοµική ταφή θα πει πιο καθαρή χωµατερή. Όµως υπό παρακολούθηση! εν ξέρουµε εάν είναι τόσο στεγανές οι κυψέλες, εάν βουλώσουν οι αγωγοί, εάν Τι κάνουµε λοιπόν; Χώρους Υγειονοµικής Ταφής Απορριµµάτων ή εργοστάσια διαλογής, ανακύκλωσης και διαχείρισης; Το θέµα είναι µόνο οικονοµικό. ηλαδή το υγειονοµικό θάψιµο µικτών απορριµµάτων είναι πιο οικονοµική λύση από τις εγκαταστάσεις εργοστασίου και την πρόσληψη και επιµόρφωση προσωπικού. Οπότε πρέπει να περιοριστούµε σε αυτό που µας επιτρέπουν τα οικονοµικά της χώρας, το οποίο σαν τεχνική είναι πίσω σε σχέση µε αυτό που συµβαίνει στις προηγµένες χώρες Το παραπάνω προκύπτει από τον διάλογο µεταξύ της υπουργού ΠΕΧΩ Ε Βάσως Παπανδρέου και της ηµάρχου Αθηναίων Ντόρας Μπακογιάννη κατά τη διεξαγωγή ηµερίδας στις Οι πόροι είναι συγκεκριµένοι. εν µπορεί να αναθεωρηθούν. Το αν εµείς θα τους πάµε στους ΧΥΤΑ ή σε

Τα Σκουπίδια µας. Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα:

Τα Σκουπίδια µας. Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα: Τα Σκουπίδια µας (Αστικά Στερεά Απόβλητα) Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα: Ζυµώσιµα: 44% Η µέση ποιοτική σύσταση των παραγόµενων Χαρτί: 25% αστικών στερεών αποβλήτων στην Ελλάδα, Πλαστικά: 12%

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτική διαχείριση στερεών απορριμμάτων. Αδαμάντιος Σκορδίλης Δρ Χημικός Μηχανικός

Εναλλακτική διαχείριση στερεών απορριμμάτων. Αδαμάντιος Σκορδίλης Δρ Χημικός Μηχανικός 1 Εναλλακτική διαχείριση στερεών απορριμμάτων Αδαμάντιος Σκορδίλης Δρ Χημικός Μηχανικός Η διαχείριση των στερεών απορριμμάτων αποτελεί ένα σύνθετο πρόβλημα, δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό, αλλά πολιτικό,

Διαβάστε περισσότερα

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Ρύπανση του εδάφους

4.2 Ρύπανση του εδάφους 110 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 4.2 Ρύπανση του εδάφους Οι ανθρώπινες δραστηριότητες ρυπαίνουν το έδαφος Ερωτήσεις κατανόησης θεωρίας και προβλήματα 2-1. Η ρύπανση του εδάφους οφείλεται κυρίως στη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας

Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας ΕλληνικήΕταιρείαΑξιοποίησης Ανακύκλωσης Α.Ε. Τα σκουπίδια μας... Αυξάνονται χρόνομετοχρόνο!

Διαβάστε περισσότερα

5.000 τόνοι μπάζα πνίγουν καθημερινά την Αττική

5.000 τόνοι μπάζα πνίγουν καθημερινά την Αττική 5.000 τόνοι μπάζα πνίγουν καθημερινά την Αττική Στα συρτάρια το Προεδρικό Διάταγμα που θα έλυνε το πρόβλημα της διαχείρισής το Καμπανάκια κινδύνου χτυπά στην Αττική, καθώς αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει κανένας

Διαβάστε περισσότερα

Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων

Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων στον κόσμο Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων Πηγές: Eurostat (SBS), Being wise with waste: the EU s approach to waste management (European Union 2010) Στο κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

γυαλί χαρτί χαρτόνι ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ανακύκλωσε και εσύ! υπόλοιπα απόβλητα πλαστικό μέταλλο βιοαπόβλητα ή οργανικά απόβλητα http://uest.ntua.

γυαλί χαρτί χαρτόνι ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ανακύκλωσε και εσύ! υπόλοιπα απόβλητα πλαστικό μέταλλο βιοαπόβλητα ή οργανικά απόβλητα http://uest.ntua. χαρτί χαρτόνι γυαλί πλαστικό μέταλλο βιοαπόβλητα ή οργανικά απόβλητα υπόλοιπα απόβλητα ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ανακύκλωσε και εσύ! «Ανάπτυξη και εφαρμογή πιλοτικού συστήματος για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση των Στερεών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΑΡΤΙΟΥ ;

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΑΡΤΙΟΥ ; ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ορισμός: Είναι η διαδικασία με την οποία επαναχρησιμοποιείται εν μέρει ή ολικά οτιδήποτε αποτελεί έμμεσα ή άμεσα αποτέλεσμα της ανθρώπινης δραστηριότητας και το οποίο στην μορφή που είναι δεν

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Κ. Αμπελιώτης, Λέκτορας Τμ. Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Οι επιβαρύνσεις συνοπτικά Κατανάλωση φυσικών πόρων Ρύπανση Στην

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων

Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων Κάτια Λαζαρίδη Επίκουρη Καθηγήτρια Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο klasaridi@hua.gr 1 ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΚΟΠΟΣ Οδηγία 1999/31/ΕΚ για την Υγειονοµική Ταφή Εναρµόνιση Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Διαχείρηση στερεών αποβλήτων

ΜΑΘΗΜΑ: Διαχείρηση στερεών αποβλήτων ΜΑΘΗΜΑ: Διαχείρηση στερεών αποβλήτων ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Καθηγητής Σεραφείμ Σαββίδης ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Τα στερεά απόβλητα ανάλογα µε την προέλευσή τους µπορούν να ταξινοµηθούν ως εξής: Aστικά απόβλητα. Χαρακτηρίζονται από πολύ µεγάλο όγκο και προέρχονται από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά ένα κρίσιμο περιβαλλοντικό, κοινωνικό και οικονομικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ. Η Ελλάδα υστερεί σοβαρά στη βιώσιμη διαχείριση των αποβλήτων. Η

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ. Η Ελλάδα υστερεί σοβαρά στη βιώσιμη διαχείριση των αποβλήτων. Η Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ & ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΗΣ ΤΕΔΚΝΑ, κ. Γ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ Η Ελλάδα υστερεί σοβαρά στη βιώσιμη διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 5: Στερεά απόβλητα και Αστική Ρύπανση (Μέρος 2 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας Σκοποί ενότητας Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ»

«ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ» «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ» Εισηγήτρια: Άννα Μίχου Γενική Διευθύντρια Ανατολική Α.Ε Εισαγωγή Η διαχείριση των στερεών αποβλήτων (αστικών και βιομηχανικών) αποτελεί ένα σύνθετο και κρίσιμο πρόβλημα για

Διαβάστε περισσότερα

Δεν μας αξίζει! Αλλάζουμε. Αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα! τον Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Απορριμμάτων ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

Δεν μας αξίζει! Αλλάζουμε. Αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα! τον Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Απορριμμάτων ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Δεν μας αξίζει! Αλλάζουμε τον Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Απορριμμάτων Αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα! ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 8selido.indd 2 12/1/10 8:38 AM Η κατάσταση σήμερα Στην Περιφέρειά μας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΤΙΚΗ ΧΩΡΙΣ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΜΕ ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΚΟΣΤΟΣ

ΑΤΤΙΚΗ ΧΩΡΙΣ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΜΕ ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, Δευτέρα 26 Ιανουαρίου 2010 ΑΤΤΙΚΗ ΧΩΡΙΣ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΜΕ ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΚΟΙΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΤΤΙΚΗ Σήµερα, που η Ελλάδα βρίσκεται στη δίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΑΣΙΝΟ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ

ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΑΣΙΝΟ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΑΣΙΝΟ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ Κυρκίτσος Φίλιππος, Δρ. Περιβαλλοντολόγος Πρόεδρος Οικολογικής Εταιρείας Ανακύκλωσης Ημερίδα «Πράσινο Επιχειρείν και Τοπική Αυτοδιοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΤΤΙΚΗ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΤΤΙΚΗ Οικολογική Εταιρία Ανακύκλωσης Μαμάη 3, 10440, Αθήνα, Τηλ: 210-82.24.481 www.ecorec.gr Κλεισόβης 9, 10677 Αθήνα, Τηλ: 210-38.40.774-5 www.greenpeace.gr Μαμάη 3, 10440 Αθήνα Τηλ: 210 8228795 www.medsos.gr

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός 1ου Μαθήματος

Οδηγός 1ου Μαθήματος Οδηγός 1ου Μαθήματος Στόχος του 1 ου μαθήματος Το 1 ο μάθημα αφορά τη διδακτική ενότητα: «Εισαγωγή στην ανακύκλωση συσκευασιών». Στόχος του 1 ου μαθήματος είναι ο/ η εκπαιδευτικός να εισάγει για πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

Βιώσιμη διαχείριση των απορριμμάτων: Μία ολοκληρωμένη αποκεντρωμένη προσέγγιση

Βιώσιμη διαχείριση των απορριμμάτων: Μία ολοκληρωμένη αποκεντρωμένη προσέγγιση ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ TOMEAΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Βιώσιμη διαχείριση των απορριμμάτων: Μία ολοκληρωμένη αποκεντρωμένη προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Κεφάλαιο 02-04 σελ. 1 02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Όπως επισημάνθηκε στο κεφάλαιο 01-04, η πρώτη ύλη για τα «ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας είναι μη επικίνδυνα απόβλητα, κυρίως παραγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

Α Λυκείου Γυµνάσιο & Λυκ. Τάξεις Φούρνων. Σχολικό έτος: 2013-2014

Α Λυκείου Γυµνάσιο & Λυκ. Τάξεις Φούρνων. Σχολικό έτος: 2013-2014 Α Λυκείου Γυµνάσιο & Λυκ. Τάξεις Φούρνων Σχολικό έτος: 2013-2014 Στόχοι της έρευνας Να γνωρίσουµε το πρόβληµα που υπάρχει στον πλανήτη µας σε σχέση µε τα απορρίµµατα και την µόλυνση του περιβάλλοντος Να

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικές εξετάσεις 2013. Έκφραση - Έκθεση

Πανελλαδικές εξετάσεις 2013. Έκφραση - Έκθεση Πανελλαδικές εξετάσεις 2013 Έκφραση - Έκθεση Γ1. Σε άρθρο που πρόκειται να αναρτηθεί στην επίσημη ιστοσελίδα του σχολείου σας να εκθέσετε τις απόψεις σας σχετικά με: α) τις επιπτώσεις που έχει προκαλέσει

Διαβάστε περισσότερα

εξόρυξη αποβλήτων: ένα παιχνίδι για μεγάλα παιδιά διαδραστικό σεμινάριο Επιμέλεια: Γιώργος Τέντες Ανδρέας Μελετίου Αρετή Παπαχρυσοστόμου

εξόρυξη αποβλήτων: ένα παιχνίδι για μεγάλα παιδιά διαδραστικό σεμινάριο Επιμέλεια: Γιώργος Τέντες Ανδρέας Μελετίου Αρετή Παπαχρυσοστόμου εξόρυξη αποβλήτων: ένα παιχνίδι για μεγάλα παιδιά διαδραστικό σεμινάριο Επιμέλεια: Γιώργος Τέντες Ανδρέας Μελετίου Αρετή Παπαχρυσοστόμου 1. Πόσα σκουπίδια παράγει ετησίως κάθε Ελληνίδα και Έλληνας; Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΩΣ ΠΟΡΟΙ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΩΣ ΠΟΡΟΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΩΣ ΠΟΡΟΙ Αγγελική Καλλία Αντωνίου Δρ. Νομικής, Δικηγόρος, ankallia@auth.gr 2 δισ. τόνοι αποβλήτων /χρόνο παράγονται στην

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Χ ώ ρ ο ι Υ γ ε ι ο ν ο μ ι κ ή ς Τ α φ ή ς Α π ο ρ ρ ι μ μ ά τ ω ν Α χ α ΐ α ς. Επένδυση για ένα υγιές μέλλον... ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΧΑΙΑΣ

Χ ώ ρ ο ι Υ γ ε ι ο ν ο μ ι κ ή ς Τ α φ ή ς Α π ο ρ ρ ι μ μ ά τ ω ν Α χ α ΐ α ς. Επένδυση για ένα υγιές μέλλον... ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΧΑΙΑΣ Χ ώ ρ ο ι Υ γ ε ι ο ν ο μ ι κ ή ς Τ α φ ή ς Α π ο ρ ρ ι μ μ ά τ ω ν Α χ α ΐ α ς Επένδυση για ένα υγιές μέλλον... ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΧΑΙΑΣ Χ ώ ρ ο ι Υ γ ε ι ο ν ο μ ι κ ή ς Τ α φ ή ς Α π ο ρ ρ ι μ

Διαβάστε περισσότερα

90711400-8. Σελίδα 2 από 5

90711400-8. Σελίδα 2 από 5 CPV κωδικοί «Υπηρεσίες λυμάτων, απορριμμάτων, καθαρισμού και περιβαλλοντικές υπηρεσίες» 90XXXXXX CODE EL 90000000-7 Υπηρεσίες λυμάτων, απορριμμάτων, καθαρισμού και περιβαλλοντικές υπηρεσίες 90400000-1

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΜΗΜΑ : Α3 ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ : Σωτηρόπουλος Σάββας. Τσόγκας Βασίλης

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΜΗΜΑ : Α3 ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ : Σωτηρόπουλος Σάββας. Τσόγκας Βασίλης ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΜΗΜΑ : Α3 ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ : Σωτηρόπουλος Σάββας Τσόγκας Βασίλης ΠΑΡΑΓΩΓΉ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ Η συγκέντρωση του πληθυσμού στα μεγάλα αστικά κέντρα, η κοινωνική και τεχνολογική

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης Επειδή ο πληθυσμός της γης και οι ανθρώπινες δραστηριότητες αυξάνοντας συνεχώς, χρησιμοποιούμε όλο και περισσότερο γλυκό νερό. Με τον τρόπο αυτό, όπως υποστηρίζουν οι επιστήμονες, το γλυκό νερό ρυπαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΟΙΚΙΑΚΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΓΑΛΑΤΑΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΟΙΚΙΑΚΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΓΑΛΑΤΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΟΙΚΙΑΚΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΓΑΛΑΤΑΣ Το κοινοτικό συμβούλιο Γαλάτας με τη στήριξη τεχνογνωσίας από την Ομοσπονδία Περιβαλλοντικών Οργανώσεων Κύπρου κατασκεύασε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Αγαπητοί/ες κύριοι/ες,

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Αγαπητοί/ες κύριοι/ες, Αγαπητοί/ες κύριοι/ες, ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Η Ελλάδα, στα πλαίσια της ορθολογικής εναλλακτικής διαχείρισης των αποβλήτων με σκοπό την τελική τους διάθεση με τρόπο φιλικό προς το περιβάλλον και ακολουθώντας

Διαβάστε περισσότερα

Το Εχγειρίδιο του Καλού Ανακυκλωτή. ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Το Εγχειρίδιο του Καλού Ανακυκλωτή

Το Εχγειρίδιο του Καλού Ανακυκλωτή. ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Το Εγχειρίδιο του Καλού Ανακυκλωτή ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Το Εγχειρίδιο του Καλού Ανακυκλωτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έστω και καθυστερημένα, η Κύπρος μπαίνει στον παγκόσμιο χάρτη των χωρών που θέτουν ως πρωταρχικό περιβαλλοντικό στόχο την ανακύκλωση κάθε μορφής αποβλήτων.

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή απορριµµάτων µε το σύστηµα «πόρτα-πόρτα»

Συλλογή απορριµµάτων µε το σύστηµα «πόρτα-πόρτα» 1 Συλλογή απορριµµάτων µε το σύστηµα «πόρτα-πόρτα» 2 Κάδοι για τη συλλογή των απορριµµάτων Οι κάδοι που µοιράστηκαν στα πρώτα πιλοτικά σπίτια είναι τέσσερις µεγάλοι κάδοι χωρητικότητας 120 λίτρων καθώς

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων Το «Σύµφωνο των ηµάρχων» αποτελεί µία φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δίνοντας το προβάδισµα σε πρωτοπόρους δήµους της Ευρώπης να αµβλύνουν

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα Νερού

Παγκόσμια Ημέρα Νερού ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΜΦΙΑΛΩΣΕΩΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΜΕΤΑΛΛΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Νερού Ενημερωτική Εκδήλωση «Οι ευεργετικές ιδιότητες του νερού στη διατήρηση της καλής υγείας και ενυδάτωσης» HILTON ATHENS

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Μίχας Υποψήφιος Δήμαρχος. Άμεση Δράση ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑ ΤΩΡΑ

Γιάννης Μίχας Υποψήφιος Δήμαρχος. Άμεση Δράση ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑ ΤΩΡΑ Γιάννης Μίχας Υποψήφιος Δήμαρχος Άμεση Δράση ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑ ΤΩΡΑ Η καθαρή αλήθεια Μαζί, θα καθαρίσουμε! Είμαστε μια υποψήφια Δημοτική Αρχή που δεν έχει μόνο καλές προθέσεις αλλά και καλές εμπειρίες και πρακτικές.

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Στερεών Αποβλήτων σε επίπεδο Δήμων

Διαχείριση Στερεών Αποβλήτων σε επίπεδο Δήμων ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ TOMEAΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Διαχείριση Στερεών Αποβλήτων σε επίπεδο Δήμων Κωνστάντζος Γιώργος Μηχανικός Περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 4: Στερεά απόβλητα (Μέρος 1 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας Σκοποί ενότητας Κατανόηση των ορισμών στερεά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΙΜΗ ΚΕΡ ΟΣΚΟΠΙΑ;

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΙΜΗ ΚΕΡ ΟΣΚΟΠΙΑ; 1 Οµιλία Νίκου Αδαµόπουλου προέδρου σωµατείου εργαζοµένων στην ηµερίδα για την ανακύκλωση στο ήµο Νέας Ιωνίας ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΙΜΗ ΚΕΡ ΟΣΚΟΠΙΑ; Κύριε δήµαρχε, κτλ. Ευχαριστούµε που µας καλέσατε να

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Πράσινα Δώματα Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Ποθητός Σταματιάδης, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ Οικολογική Αγοραστική Συµπεριφορά Τµήµα 1 Τµήµα 2 Τµήµα 3

ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ Οικολογική Αγοραστική Συµπεριφορά Τµήµα 1 Τµήµα 2 Τµήµα 3 Πίνακας 1: Μέσοι όροι τµηµάτων ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΜΕΣΟΙ ΟΡΟΙ Οικολογική Αγοραστική Συµπεριφορά Τµήµα 1 Τµήµα 2 Τµήµα 3 A01 Μεταξύ ενός οικολογικού και ενός κοινού προϊόντος, 4.99 3.46 2.22 διαλέγω

Διαβάστε περισσότερα

Διάθεση αστικών αποβλήτων αποβλήτων στην στην ΕΕ % 30 XYT XY A Αποτέφρ φ ωση Ανακύ κ κλω κ ση λω & Κομποστ.

Διάθεση αστικών αποβλήτων αποβλήτων στην στην ΕΕ % 30 XYT XY A Αποτέφρ φ ωση Ανακύ κ κλω κ ση λω & Κομποστ. Η Aνακύκλωση Στερεών Αποβλήτων στην Ελλάδα. Παρόν και προοπτικές Αδαμάντιου Δ. Σκορδίλη Δρ ος Χημικού Μηχανικού Προσυνεδριακή Εκδήλωση HELECO Πάτρα 2010 Παραγωγή Αποβλήτων στην ΕΕ Οικιακά 241 εκατ τον.

Διαβάστε περισσότερα

Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου

Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου Πιλοτικό Πρόγραμμα Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Απορριμμάτων του Δήμου Ανάφης και Χάλκης Γεώργιος Ν. Μακρυωνίτης Αντιπεριφερειάρχης Αναπτυξιακού Προγραμματισμού, Περιβάλλοντος και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος

Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β1 pc25

Διαβάστε περισσότερα

Λαρισαίων στην πορεία προς µια Κοινωνία. Ανακύκλωσης ΗΜΟΣ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Ιωακειµίδου Ξένια Αντιδήµαρχος Καθαριότητας

Λαρισαίων στην πορεία προς µια Κοινωνία. Ανακύκλωσης ΗΜΟΣ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Ιωακειµίδου Ξένια Αντιδήµαρχος Καθαριότητας Η συµβολή του ήµου Λαρισαίων στην πορεία προς µια Κοινωνία Ανακύκλωσης ΗΜΟΣ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ιωακειµίδου Ξένια Αντιδήµαρχος Καθαριότητας 1 Ο ήµος Λαρισαίων µετά τον Καλλικράτη

Διαβάστε περισσότερα

Σκουπιδοεγγραμματισμός: μια σύγχρονη πραγματικότητα; Νεόφυτος Νικολάου, Χρυσόστομος Συρίμης, Ευρυπίδου Αφροδίτη Ευρίσα, Σεργίου Μαρίνα

Σκουπιδοεγγραμματισμός: μια σύγχρονη πραγματικότητα; Νεόφυτος Νικολάου, Χρυσόστομος Συρίμης, Ευρυπίδου Αφροδίτη Ευρίσα, Σεργίου Μαρίνα Σκουπιδοεγγραμματισμός: μια σύγχρονη πραγματικότητα; Νεόφυτος Νικολάου, Χρυσόστομος Συρίμης, Ευρυπίδου Αφροδίτη Ευρίσα, Σεργίου Μαρίνα (όλοι οι μαθητές είναι 15 χρονών) Γυμνάσιο Αγίας Βαρβάρας Κάτω Πολεμιδιών

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανακύκλωση Αποβλήτων στην Ελλάδα.

Η Ανακύκλωση Αποβλήτων στην Ελλάδα. Η Ανακύκλωση Αποβλήτων στην Ελλάδα. Δρα Αδαμάντιου Δ. Σκορδίλη Γεν. Δ/ντή Ε.Ο.ΑΝ. ΕΛ.ΙΝ.Υ.ΑΕ. ΑΘΗΝΑ 2012 Παραγωγή Αποβλήτων στην ΕΕ Οικιακά 241 εκατ τον. Βιομηχανικά 427» Κατασκευές 510» Ενέργεια - Δραστ.

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή της διαλογής βιοαποβλήτων στην πηγή σε Αθήνα και Κηφισιά Η 1 η πιλοτική στην Ελλάδα

Εφαρμογή της διαλογής βιοαποβλήτων στην πηγή σε Αθήνα και Κηφισιά Η 1 η πιλοτική στην Ελλάδα Εφαρμογή της διαλογής βιοαποβλήτων στην πηγή σε Αθήνα και Κηφισιά Η 1 η πιλοτική στην Ελλάδα Όλγα Σκιάδη, Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ, MSc ΕΙΔΙΚΟΣ ΔΙΑΒΑΘΜΙΔΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ Ν.ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΔΗΜΟΣ ΚΗΦΙΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων αύξηση του πληθυσμού του πλανήτη κλιματικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ ΕΥΒΟΙΑΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ ΕΥΒΟΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ ΕΥΒΟΙΑΣ Πένη Ιωαννίδου - Αλαμάνου Δρ. Μηχανολόγος Μηχανικός Ε.Μ.Π. Δ/ντρια Διεύθυνσης Περιβάλλοντος Ν.Α. Εύβοιας 6 Συνέδριο Νησιωτικών ΤΕΕ - ΧΑΛΚΙΔΑ, 5-7 ΙΟ ΥΝ ΙΟ Υ2008

Διαβάστε περισσότερα

Από τη στατιστική ανάλυση των δεδοµένων συνάγονται κάποια συµπεράσµατα:

Από τη στατιστική ανάλυση των δεδοµένων συνάγονται κάποια συµπεράσµατα: Ηµερίδα από ΠΕ /ΠΚΜ και Ε.Ε.Α.Α. «Ανακύκλωσης συσκευασιών στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Προκλήσεις και Προοπτικές» Θεσσαλονίκη - ευτέρα 25/2/2013, 11.00π.µ. ΕΙΣΗΓΗΣΗ Στο ήµο Αµπελοκήπων Μενεµένης

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτική Διαχείριση A.H.H.E. Δήμος Κερατσινίου - Δραπετσώνας 2014

Εναλλακτική Διαχείριση A.H.H.E. Δήμος Κερατσινίου - Δραπετσώνας 2014 Εναλλακτική Διαχείριση A.H.H.E. Δήμος Κερατσινίου - Δραπετσώνας 2014 Δουζίνας Άκης Εναλλακτική Διαχείριση Αποβλήτων Ηλεκτρικού και Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού Το χρονικό δημιουργίας του συλλογικού συστήματός

Διαβάστε περισσότερα

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε στον κόσμο Οι κινήσεις της Ευρώπης για «πράσινη» ενέργεια Χρειαζόμαστε ενέργεια για όλους τους τομείς παραγωγής, για να μαγειρέψουμε το φαγητό μας, να φωταγωγήσουμε τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα σχολεία,

Διαβάστε περισσότερα

INTERGEO ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

INTERGEO ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ INTERGEO ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ INTERGEO ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΜΕΛΕΤΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ (ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ, ΜΕΛΕΤΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ) ΛΥΣΕΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΙΛΥΟΣ (ΑΣΒΕΣΤΟΠΟΙΗΣΗ, ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ)

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΥΞΗΘΕΙ Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΥΞΗΘΕΙ Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΥΞΗΘΕΙ Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΚΥΡΚΙΤΣΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΔΡ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ GREEN DOT HILTON PARK

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση των απορριμμάτων και επιπτώσεις

Διαχείριση των απορριμμάτων και επιπτώσεις Διαχείριση των απορριμμάτων και επιπτώσεις Κώστας Νικολάου Δρ. Χημικός Περιβαλλοντολόγος Καθηγητής-Σύμβουλος Περιβαλλοντικού Σχεδιασμού Πόλεων, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο 1 ΑΣΑ: Κυρίαρχο πρόβλημα Τα

Διαβάστε περισσότερα

Green Dot (Cyprus) Public Co Ltd Αλλαγές στη συλλογή των υλικών από το 2010

Green Dot (Cyprus) Public Co Ltd Αλλαγές στη συλλογή των υλικών από το 2010 Green Dot (Cyprus) Public Co Ltd Αλλαγές στη συλλογή των υλικών από το 2010 Σάκης Θεοδοσίου Εμπορικός Διευθυντής Green Dot (Cyprus) Public Co Ltd Green Dot (Cyprus) Public Co Ltd Το μόνο αδειοδοτημένο

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση. Υποομάδα : Σαμαρά Μαρία, Γιώργος Ευαγγελινός Σεφέρογλου Μαρία, Σαρίγγελος Βασίλης και Παρασκευά Μαρία Συντονιστής: Παρασκευά Μαρία

Ανακύκλωση. Υποομάδα : Σαμαρά Μαρία, Γιώργος Ευαγγελινός Σεφέρογλου Μαρία, Σαρίγγελος Βασίλης και Παρασκευά Μαρία Συντονιστής: Παρασκευά Μαρία Ανακύκλωση Υποομάδα : Σαμαρά Μαρία, Γιώργος Ευαγγελινός Σεφέρογλου Μαρία, Σαρίγγελος Βασίλης και Παρασκευά Μαρία Συντονιστής: Παρασκευά Μαρία Θέμα: Ανακύκλωση ηλεκτρικών συσκευών Στόχοι ομάδας: -Ανεύρεση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΥΣΑΕΡΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ενεργειακό πρόβληµα Τεράστιες απαιτήσεις σε ενέργεια µε αµφίβολη µακροπρόθεσµη επάρκεια ενεργειακών πόρων Μικρή απόδοση των σηµερινών µέσων αξιοποίησης της ενέργειας (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ

ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ Κυρκίτσος Φίλιππος, Δρ. Περιβαλλοντολόγος Πρόεδρος Οικολογικής Εταιρείας Ανακύκλωσης Ημερίδες για την κομποστοποίηση Στους Δήμους Καβάλας & Αλεξανδρούπολης 22-23

Διαβάστε περισσότερα

Παντελής Παντελάρας Χημικός Μηχανικός Μέλος ΜΕΠΑΑ ΤΕΕ

Παντελής Παντελάρας Χημικός Μηχανικός Μέλος ΜΕΠΑΑ ΤΕΕ Παντελής Παντελάρας Χημικός Μηχανικός Μέλος ΜΕΠΑΑ ΤΕΕ Η συνέπεια της ανάπτυξης σε μιά παγκόσμια οικονομία, είναι η αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής και της κατανάλωσης. Αποτέλεσμα : υπερβολική αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΤΙΚΗ ΧΩΡΙΣ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΜΕ ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΚΟΣΤΟΣ

ΑΤΤΙΚΗ ΧΩΡΙΣ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΜΕ ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, Δευτέρα 26 Ιανουαρίου 2010 ΑΤΤΙΚΗ ΧΩΡΙΣ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΜΕ ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΚΟΙΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΤΤΙΚΗ Σήμερα, που η Ελλάδα βρίσκεται στη δίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ Βιώσιμη και δίκαιη οικονομικά και οικολογικά λύση Τ Ε Τ Α Ρ Τ Η 12-10-2011 στις 7.00 μ.μ. στην αίθουσα της ΠΟΕ-ΟΤΑ, Καρόλου 24, πλ. Μεταξουργείου

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές επιδράσεις γεωθερμικών εκμεταλλεύσεων

Περιβαλλοντικές επιδράσεις γεωθερμικών εκμεταλλεύσεων ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΙΙI Περιβαλλοντικές επιδράσεις γεωθερμικών εκμεταλλεύσεων ΑΠΟ Δρ. Α. ΤΖΑΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΚΛΑΣΣΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κυρία Περιφερειάρχη, κυρίες και κύριοι Αντιπεριφερειάρχες, κυρίες και κύριοι σύνεδροι, Καλημέρα σας.

Κυρία Περιφερειάρχη, κυρίες και κύριοι Αντιπεριφερειάρχες, κυρίες και κύριοι σύνεδροι, Καλημέρα σας. Κυρία Περιφερειάρχη, κυρίες και κύριοι Αντιπεριφερειάρχες, κυρίες και κύριοι σύνεδροι, Καλημέρα σας. Θα ήθελα να συγχαρώ την Περιφέρεια Αττικής και την ΕΔΣΝΑ για τα διοργάνωση του συνεδρίου και να ευχαριστήσω

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 9: Υγρά αστικά απόβλητα Διάθεση λυμάτων στο έδαφος (φυσικά συστήματα επεξεργασίας) (Μέρος 1 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Σ χ ε δ ι α σ μ o ς. Α π ο κ ο μ ι δ h. Μ ε τ α φ o ρ τ ω σ η. Μ ε τ α φ ο ρ a. Α ν α κ y κ λ ω σ η. Κ α θ α ρ ι σ μ o ς. Ε π ε ξ ε ρ γ α σ i α

Σ χ ε δ ι α σ μ o ς. Α π ο κ ο μ ι δ h. Μ ε τ α φ o ρ τ ω σ η. Μ ε τ α φ ο ρ a. Α ν α κ y κ λ ω σ η. Κ α θ α ρ ι σ μ o ς. Ε π ε ξ ε ρ γ α σ i α Σ χ ε δ ι α σ μ o ς Α π ο κ ο μ ι δ h Μ ε τ α φ o ρ τ ω σ η Μ ε τ α φ ο ρ a Α ν α κ y κ λ ω σ η Κ α θ α ρ ι σ μ o ς Ε π ε ξ ε ρ γ α σ i α Π λ y σ η κ a δ ω ν Ολυμπιακοί Αγώνες Αθήνα 2004 Χάρη στη μακρόχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Απόβλητα Εκσκαφών Κατασκευών & Κατεδαφίσεων Εισηγητής : Π. Κουτσογιαννόπουλος Πολιτικός Μηχανικός

Απόβλητα Εκσκαφών Κατασκευών & Κατεδαφίσεων Εισηγητής : Π. Κουτσογιαννόπουλος Πολιτικός Μηχανικός Νοµοθεσία για την εναλλακτική διαχείριση Υλικών Συσκευασίας και άλλων προϊόντων Απόβλητα Εκσκαφών Κατασκευών & Κατεδαφίσεων Εισηγητής : Π. Κουτσογιαννόπουλος Πολιτικός Μηχανικός Νόµος Πλαίσιο 2939/2001

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΠΟ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ, ΥΠΑΡΧΕΙ;

ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΠΟ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ, ΥΠΑΡΧΕΙ; ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΠΟ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ, ΥΠΑΡΧΕΙ; Το τότε και το σήμερα. Σε μια όχι και τόσο παλιά εποχή, οι άνθρωποι δεν πετούσαν σχεδόν τίποτε. Το καθετί μπορούσε να καταναλωθεί ή να ξαναχρησιμοποιηθεί. Τα σκουπίδια

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή της διαλογής βιοαποβλήτων στην πηγή σε Αθήνα και Κηφισιά

Εφαρμογή της διαλογής βιοαποβλήτων στην πηγή σε Αθήνα και Κηφισιά Εφαρμογή της διαλογής βιοαποβλήτων στην πηγή σε Αθήνα και Κηφισιά Σοφία Γιαννάκη Βιολόγος, Μηχανικός περιβάλλοντος-χωροταξίας M.Sc. ΔΗΜΟΣ ΑΘΗΝΑΙΩΝ Διεύθυνση Καθαριότητας, Ανακύκλωσης και Συντήρησης Μηχανολογικού

Διαβάστε περισσότερα

Καθ. Μαρία Λοϊζίδου. Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μονάδα Περιβαλλοντικής Επιστήμης & Τεχνολογίας Σχολή Χημικών Μηχανικών

Καθ. Μαρία Λοϊζίδου. Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μονάδα Περιβαλλοντικής Επιστήμης & Τεχνολογίας Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μονάδα Περιβαλλοντικής Επιστήμης & Τεχνολογίας Σχολή Χημικών Μηχανικών ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ Καθ. Μαρία Λοϊζίδου email: mloiz@chemeng.ntua.gr website:

Διαβάστε περισσότερα

Βιώσιμες πρακτικές ολοκληρωμένης διαχείρισης στερεών αποβλήτων

Βιώσιμες πρακτικές ολοκληρωμένης διαχείρισης στερεών αποβλήτων Βιώσιμες πρακτικές ολοκληρωμένης διαχείρισης στερεών αποβλήτων ΕΠ.ΑΝ.Α. Α.Ε. Επεξεργασία Ανάκτηση Αποβλήτων Α.Ε. Α.Ε. Corporate Waste & Recycling Conference, Conference, 26.06.2012, Αμφιθέατρο ΟΤΕ Academy,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΤΠΚ Δωδεκανήσου Ο.Π για τη διαχείριση των Στερεών Αποβλήτων Ν. Ρόδου

Πρόταση ΤΠΚ Δωδεκανήσου Ο.Π για τη διαχείριση των Στερεών Αποβλήτων Ν. Ρόδου Πρόταση ΤΠΚ Δωδεκανήσου Ο.Π για τη διαχείριση των Στερεών Αποβλήτων Ν. Ρόδου 1. Αστικά Στερεά Απόβλητα (ΑΣΑ) Με τον όρο Αστικά Στερεά Απόβλητα εννοούμε τα οικιακά απόβλητα και όσα λόγω της φύσης ή σύνθεσης,

Διαβάστε περισσότερα

Ρεπορτάζ : Νικόλαος Βέρρας - Δημοσιογράφος Υγειονομική και περιβαλλοντική βόμβα στην Ηλεία

Ρεπορτάζ : Νικόλαος Βέρρας - Δημοσιογράφος Υγειονομική και περιβαλλοντική βόμβα στην Ηλεία Ρεπορτάζ : Νικόλαος Βέρρας - Δημοσιογράφος Υγειονομική και περιβαλλοντική βόμβα στην Ηλεία Με λανθασμένες επιλογές του δήμου Πύργου κινδυνεύουν οι πολίτες και το περιβάλλον από τη μόλυνση των σκουπιδιών

Διαβάστε περισσότερα

(Σανταµούρης Μ., 2006).

(Σανταµούρης Μ., 2006). Β. ΠΗΓΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (CO 2 ) Οι πιο σηµαντικές πηγές διοξειδίου προέρχονται από την καύση ορυκτών καυσίµων και την δαπάνη ενέργειας γενικότερα. Οι δύο προεκτάσεις της ανθρώπινης ζωής που είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη

ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη Βασικός-αναντικατάστατος παράγοντας της ζωής κάθε μορφής και κάθε επιπέδου Συνδέεται άμεσα με τη διαμόρφωση των κλιματολογικών συνθηκών Η σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων ΚΑΤΣΑΜΠΑΣ ΗΛΙΑΣ Δρ. Χημικός Μηχανικός Προϊστάμενος Τμήματος Περιβάλλοντος & Υδροοικονομίας Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας Περιφέρειας Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

Διάθεση αστικών αποβλήτων αποβλήτων στην στην ΕΕ % 30 XYT XY A Αποτέφρ φ ωση Ανακύ κ κλω κ ση λω & Κομποστ.

Διάθεση αστικών αποβλήτων αποβλήτων στην στην ΕΕ % 30 XYT XY A Αποτέφρ φ ωση Ανακύ κ κλω κ ση λω & Κομποστ. Η Aνακύκλωση ύ λ Στερεών Αποβλήτων στην Ελλάδα. Παρόν και προοπτικές Αδαμάντιου Δ. Σκορδίλη Δρ ος Χημικού Μηχανικού Ecotec 2010 Παραγωγή Αποβλήτων στην ΕΕ Οικιακά 241 εκατ τον. Βιομηχανικά 427» Κατασκευές

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 ΠΟΡΟΙ Π.Π 2014-2020 ΕΠ - ΥΜΕ - ΠΕΡΑΑ (ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ) ΤΑΜΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΟΡΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕ ΠΕΠ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Του παραλόγου και του. παρανόμου

Του παραλόγου και του. παρανόμου Του παραλόγου και του. παρανόμου Η κρίση των σκουπιδιών Η απαράδεκτη κατάσταση που επικρατεί σε ανοικτούς χώρους, σε αγροτικούς δρόμους, σε χαράδρες αλλά δυστυχώς και σε δεντρόφυτες περιοχές προκαλεί έντονη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΟΥ ΚΑΛΟΥ ΑΝΑΚΥΚΛΩΤΗ. Τα 15 λάθη της ανακύκλωσης

ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΟΥ ΚΑΛΟΥ ΑΝΑΚΥΚΛΩΤΗ. Τα 15 λάθη της ανακύκλωσης ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΟΥ ΚΑΛΟΥ ΑΝΑΚΥΚΛΩΤΗ Τα 15 λάθη της ανακύκλωσης Σπασμένα γυαλιά Οι γυάλινες συσκευασίες ανακυκλώνονται, αλλά τα σπασμένα γυαλιά όχι. Ο λόγος είναι ότι, καθώς η διαλογή στα κέντρα γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΣΑ (ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ) ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 2011

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΣΑ (ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ) ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 2011 Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΣΑ (ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ) ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 211 Το 211 ο Δήμος Ελευσίνας συνέχισε την οργάνωση της διαλογής στην πηγή και διαχειρίστηκε με πρότυπο και σύννομο τρόπο το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΗΜΩΝ ΣΤΙΣ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΓΙΑ ΤΥΧΟΝ ΒΡΑΒΕΥΣΗ ΑΠΟ ΕΟΑΝ

ΣΧΕΔΙΟ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΗΜΩΝ ΣΤΙΣ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΓΙΑ ΤΥΧΟΝ ΒΡΑΒΕΥΣΗ ΑΠΟ ΕΟΑΝ ΣΧΕΔΙΟ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΗΜΩΝ ΣΤΙΣ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΓΙΑ ΤΥΧΟΝ ΒΡΑΒΕΥΣΗ ΑΠΟ ΕΟΑΝ Αθήνα, 25 Μαρτίου 2014 1. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τι κερδίζω με την ανακύκλωση Τι χάνω αν δεν κάνω ανακύκλωση Ανακύκλωση Χαρτιού Ανακύκλωση Γυαλιού Ο ρόλος του Πολίτη στη Ανακύκλωση του Γυαλιού

Τι κερδίζω με την ανακύκλωση Τι χάνω αν δεν κάνω ανακύκλωση Ανακύκλωση Χαρτιού Ανακύκλωση Γυαλιού Ο ρόλος του Πολίτη στη Ανακύκλωση του Γυαλιού Τι κερδίζω με την ανακύκλωση Τα οφέλη με την ανακύκλωση δεν είναι μόνο άμεσα οικονομικά, είναι κυρίως περιβαλλοντικά. Με την ανακύκλωση ωστόσο πετυχαίνουμε: Να επαναχρησιμοποιήσουμε πρώτη ύλη από αυτά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΚΥΚΛΩΝΟΥΜΕ

ΓΙΑΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΚΥΚΛΩΝΟΥΜΕ Ανακύκλωση Σιδήρου ΣΤΟΧΟΙ Ενημέρωση των συμμαθητών για το θέμα της ανακύκλωσης σιδήρου. Ευαισθητοποίηση των μαθητών και για το ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο για την ανακύκλωση σιδήρου. Απόκτηση οικολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΔΡΑΣΗΣ Ν. ΠΙΕΡΙΑΣ

ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΔΡΑΣΗΣ Ν. ΠΙΕΡΙΑΣ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΔΡΑΣΗΣ Ν. ΠΙΕΡΙΑΣ Ο ΧΥΤΑ Κατερίνης αποτελείται από τρία φατνώματα Φ1, Φ2 και Φ3. Εκεί εναποτίθενται τα σκουπίδια της πόλης μας, τα οποία με την πάροδο του χρόνου, κάτω από την πίεση του

Διαβάστε περισσότερα

Η ανακύκλωση στο Δήμο Αθηναίων. Παρόν και Προοπτικές.

Η ανακύκλωση στο Δήμο Αθηναίων. Παρόν και Προοπτικές. Η ανακύκλωση στο Δήμο Αθηναίων. Παρόν και Προοπτικές. Οι συχνές φυσικές καταστροφές που οφείλονται στις κλιματικές αλλαγές έχουν καταστήσει κατανοητό σε όλους ότι η προστασία του περιβάλλοντος είναι μείζονoς

Διαβάστε περισσότερα