Οι «Έλληνες Εβραίοι» στο Άουσβιτς και οι χρήσεις της εθνικής ταυτότητας. Πάρις Παπαμίχος Χρονάκης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οι «Έλληνες Εβραίοι» στο Άουσβιτς και οι χρήσεις της εθνικής ταυτότητας. Πάρις Παπαμίχος Χρονάκης"

Transcript

1 Οι «Έλληνες Εβραίοι» στο Άουσβιτς και οι χρήσεις της εθνικής ταυτότητας Πάρις Παπαμίχος Χρονάκης Η μελέτη αυτή διερευνά τις χρήσεις της εθνικής αναφοράς στο Άουσβιτς. Στέκεται κριτικά απέναντι σε προηγούμενες μελέτες που είτε έχουν ερμηνεύσει την αναφορά στην Ελλάδα ως κατάφαση σε μια δεδομένη ελληνικότητα, είτε την έχουν ερμηνεύσει αντίθετα ως «στρατήγημα επιβίωσης», είτε τέλος την έχουν αναλύσει ως μια νέα ταυτότητα που προέκυψε πρωτίστως ως ετερότητα, δηλαδή από τον τρόπο που οι συγκρατούμενοί τους διαμόρφωσαν μια συγκεκριμένη, στερεοτυπική εικόνα για τους εκτοπισθέντες Εβραίους της Ελλάδας. Αναγνωρίζοντας τις έμφυλες και τοπικές διαστάσεις της εθνικής συνείδησης, η έρευνα εστιάζει σε μια συγκεκριμένη ομάδα Ελλήνων Εβραίων, στους άνδρες Εβραίους της Θεσσαλονίκης. Η εμβέλεια και τα νοήματα της εθνικής αναφοράς διερευνούνται στο πλαίσιο του λόγου της μαρτυρίας που αρθρώνουν τα ίδια τα υποκείμενα στο εκάστοτε παρόν καθώς και των πρακτικών που οργάνωσαν τη δράση τους στο στρατοπεδικό παρελθόν. Κεντρικές υποθέσεις της έρευνας είναι ότι η εθνική αναφορά εντασσόταν σε μια ευρύτερη νοηματοδότηση του στρατοπεδικού κόσμου με βάση την εθνότητα ότι η «εθνική ομάδα» συγκροτήθηκε με αναφορά τόσο στη νοσταλγία της πατρίδας όσο όμως και τη θέση στην στρατοπεδική ιεραρχία ότι η «εθνική αλληλεγγύη», αν και ενεργή, μόνο εν μέρει καθόρισε τις σχέσεις συνάφειας που ανέπτυξαν οι εκτοπισμένοι και τα πολιτισμικά νοήματα με τα οποία της επένδυσαν και ότι δεν αντικατέστησε, αλλά αντίθετα διαπλέχθηκε με άλλες μερικότερες τοπικές ταυτότητες, όπως εκείνη των «Θεσσαλονικέων». Ήδη από τη δεκαετία του 1960 ο επίσημος λόγος των θεσμικών φορέων του ελληνικού εβραϊσμού επιχείρησε να συνδέσει το Ολοκαύτωμα με την ελληνική εθνική συνείδηση όχι μόνο μέσα από τη συστηματική αναφορά στις πράξεις «ηρωισμού» των ανώνυμων χριστιανών πολιτών και των επίσημων φορέων του ελληνικού κράτους, αλλά και μέσα από την αναπαράσταση των εκτοπισμένων στο Άουσβιτς ως αδιαμφισβήτητα Ελλήνων. Την ελληνικότητά τους όριζε η ηρωική τους δράση η συμμετοχή περίπου 200 «Ελληνοεβραίων» στην εξέγερση των Ζόντερκομμάντο του Μπίρκεναου το Φεβρουάριο του Μια αφήγηση που εν πολλοίς αναπαρήγαγε τον επίσημο τρόπο εξιστόρησης άλλων ηρωικών στιγμών του «υπόδουλου» έθνους, εξήρε το «μοναδικό ψυχικό σθένος», την απόφασή τους να «ζήσουν ελεύθεροι τις τελευταίες ώρες της ζωής τους» και να «πεθάνουν σαν ήρωες». Παράλληλα, ο επίσημος εβραϊκός λόγος παρουσίαζε τις πολιτισμικές μορφές αντίστασης που αναπτύχθηκαν στα στρατόπεδα ως μια ακόμη εκδήλωση του ελληνικού λαϊκού πολιτισμού. Τα τραγούδια των εκτοπισμένων ήταν «πηγαία έκφραση της ανώνυμης Ελληνικής Λαϊκής Μούσας», τα οποία και έδειχναν «τον ενστερνισμό των πατροπαράδοτων ελληνικών αισθημάτων των ελληνοεβραίων» (ΚΙΣ 1963). Από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 η διεθνής μετατόπιση των νοημάτων του Ολοκαυτώματος, η υποχώρηση της εικόνας του «εκτοπισμένου-ήρωα» και η ανάδυση της εικόνας του «εκτοπισμένου-θύματος», προκάλεσε και στην Ελλάδα μιαν αντίστοιχη μεταβολή των επίσημων αφηγημάτων. Αν και η ευγνωμονούσα αναφορά στους χριστιανούς 1

2 διασώστες παρέμεινε, ο Έλληνας Εβραίος του Άουσβιτς συμβόλιζε τώρα λιγότερο τον αδούλωτο ελληνισμό και περισσότερο την απώλεια της ανθρώπινης υπόστασης. Ωστόσο, παρόλου που η υπογράμμιση της ελληνικότητας του εκτοπισμένου υποχώρησε στο δημόσιο λόγο, από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 η άνθιση της μαρτυρίας και στην Ελλάδα, η αναζωογόνηση του ενδιαφέροντος για το Ολοκαύτωμα και την ιστορία του ελληνικού εβραϊσμού, η ενασχόληση με τις εθνοτικές μειονότητες και ο προβληματισμός γύρω από τις διαδικασίες κατασκευής της εθνικής ταυτότητας μετέβαλαν την ελληνικότητα του επιζώντα σε ζήτημα επιστημονικής έρευνας. Οι σχετικές προσεγγίσεις δεν θα μπορούσαν να διαφέρουν περισσότερο. Στα 1999, η Μαργαρίτα Μπονάτσου διαπίστωνε τα εξαιρετικά θετικά αισθήματα προς την Ελλάδα που εξέφραζε σχεδόν καθολικά μια μεγάλη ομάδα ελλήνων Εβραίων επιζώντων του Ολοκαυτώματος τώρα πλέον διασπαρμένων σε Ελλάδα, Ευρώπη και Ισραήλ. Κατά την Μπονάτσου, τα αισθήματα αυτά, όπως και η εννοιολόγηση της αντιστασιακής δράσης στο Άουσβιτς ως παραδειγματικά ελληνικής από τους ίδιους τους επιζώντες, τεκμηρίωναν την ελληνική τους ταυτότητα. Δεν ήταν ούτε αποκλειστικά «Έλληνες», ούτε μόνο «Εβραίοι», αλλά «Ελληνοεβραίοι» υποστήριζε, ανασύροντας μια ταυτοτική κατηγορία του επίσημου λόγου και επανεισάγοντάς την ως αναλυτική κατηγορία (Μπονάτσου 1999: ). Ένα χρόνο νωρίτερα, ο Παναγής Παναγιωτόπουλος είχε προτείνει μια ριζικά διαφορετική ερμηνεία. Κατά τον ίδιο, οι «μινιμαλιστικές» αναφορές των επιζώντων στην Ελλάδα δεν συνιστούσαν θετική κατάφαση σε μια εθνική ιδεολογία, η οποία άλλωστε μέχρι τότε αρνούνταν να τους ενσωματώσει κατηγοριοποιώντας τους ως ετερότητα. Αντίθετα, αποτελούσαν «στρατήγημα επιβίωσης». Ήταν δηλαδή ένας τρόπος ακύρωσης της φυλετικής λογικής που νοηματοδοτούσε και νομιμοποιούσε τον αφανισμό απαξιώνοντάς τους ως «Εβραίους». Η εθνική αναφορά δεν ήταν επομένως μια «αυτόνομη επιλογή», αλλά ένας τρόπο ανταπόκρισης σε μια ακραία συγκυρία. Για το λόγο αυτό δεν συγκροτούσε μια συμπαγή, συνεκτική ταυτότητα, αλλά μάλλον εξασφάλιζε την επιβίωση του εκτοπισμένου, τόσο ως φυσικής ύπαρξης όσο και ως φορέα μνήμης (Παναγιωτόπουλος 1999: ). Το 2007, η Katherine Fleming θα προσφέρει με τη σειρά της την πιο διεξοδική μέχρι στιγμής ανάλυση. Ο στρατοπεδικός κόσμος προσεγγίζεται ως το πεδίο όπου για πρώτη φορά αναδύεται η έννοια του «Έλληνα Εβραίου». Αν ο εξελληνισμός αποδείχτηκε ένα δύσκολο και ατελές εγχείρημα εντός συνόρων, έγινε εν τέλει δυνατός πέραν αυτών. Όπως ισχυρίζεται η Fleming, στον κατεξοχήν τόπο συγκέντρωσης των εβραϊκών πληθυσμών, στο Άουσβιτς- Μπίρκεναου οι Εβραίοι της Ελλάδας απέκτησαν αρχετυπικά εθνικά χαρακτηριστικά και μετατράπηκαν σε στερεοτυπική εικόνα. Κατά παράδοξο τρόπο, έγιναν «Έλληνες» τη στιγμή 2

3 που τους ζητούσαν να πεθάνουν ως Εβραίοι. Αυτό συνέβη γιατί το κυρίαρχο, μακροσκοπικό βλέμμα των ασκεναζίμ Εβραίων της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης ανοικείωσε τους Εβραίους της Ελλάδας. Ισοπέδωσε τις όποιες διαφορές τους και τους παρήγαγε ως μια διακριτή εθνική ετερότητα, υποδεέστερη, αλλά συγχρόνως και γοητευτική. Πολιτισμικά στοιχεία όπως η γλώσσα, που στην Ελλάδα σημασιοδοτούσαν την αναφομοίωτη εβραϊκότητά τους, στο εβραϊκό στρατοπεδικό σύμπαν μεταβλήθηκαν αίφνης σε δείκτες της ελληνικότητάς τους. Ταυτόχρονα, τα στοιχεία αυτά αποτέλεσαν μηχανισμό αντίστασης στην ανωνυμία του στρατοπέδου. Επέτρεψαν τη σύναψη ενός ελάχιστου ζωτικών κοινωνικών δεσμών και δημιούργησαν μεταξύ των εβραίων της Ελλάδας δεσμούς αλληλεγγύης. Προσέδωσαν επομένως στην κοινωνικότητα το νόημα της ελληνικότητας και συνέτειναν τελικά ώστε και οι ίδιοι οι εβραίοι της Ελλάδας να αυτοπροσδιορίζονται πλέον ως «Έλληνες». Επρόκειτο για μια αποδεκτή, αδιαμφισβήτητη, και κυρίως θετική ταυτότητα, η οποία σφράγισε την στρατοπεδική υποκειμενικότητα κάνοντας τους, όπως δήλωνε ο επιζώντας Λεών Περαχιά «να αισθάνονται Έλληνες και να πεθάνουν σαν Έλληνες» (Fleming 2009: ). Οι τρεις αυτές προσεγγίσεις έχουν μεθοδολογικά διακριτές αφετηρίες, βασίζονται σε διαφορετικές θεωρήσεις της ταυτότητας και καταλήγουν σε διαφορετικές ερμηνείες όσον αφορά την ελληνικότητα των Εβραίων εγκλείστων. Μοιράζονται ωστόσο μια σειρά από στοιχεία που περιορίζουν την αναλυτική τους εμβέλεια. Εδράζονται καταρχήν σε ένα εξαιρετικά περιορισμένο πραγματολογικό υλικό, την αφηγηματική διάσταση του οποίου παραβλέπουν. Τα διαφορετικά παρόντα των μαρτυριών, η διαδραστική σχέση ανάμεσα στη μνήμη του παρελθόντος και την ανάκλησή της στο εκάστοτε παρόν, η αφηγηματική καταγραφή της, και η εξάρτηση του τρόπου άρθρωσής της από τον κάθε φορά ιδεατό αναγνώστη δεν γίνονται αντικείμενο κριτικής ανάλυσης. Κατά δεύτερον, ο στρατοπεδικός χρόνος συνιστά μια αυτοτελή χωροχρονική ενότητα χωρίς να εξετάζεται ο τρόπος που η προπολεμική ζωή στη Θεσσαλονίκη και η συμμετοχή στον ελληνοαλβανικό πόλεμο επηρέασαν τους τρόπους που οι εκτοπισμένοι νοηματοδότησαν τη δράση τους. Από την άποψη αυτή, οι τόσο διαφορετικοί τρόποι ερμηνείας της εμβληματικής φράσης του Λεών Περαχιά εδράζονται όλοι σε μιαν άγνοια της προπολεμικής έκθεσής του τόσο στον σιωνισμό όσο και στην ελληνική εθνική ιδεολογία, δύο δυνάμεις που διαμόρφωσαν την έγκλισή του ως εθνικό υποκείμενο, ελληνικό και εβραϊκό συνάμα. Και τέλος, οι προσεγγίσεις αυτές (με τη μερική εξαίρεση της Μπονάτσου) αναφέρονται σε έναν αδιαφοροποίητο εκτοπισμένο «Έλληνα Εβραίο», την εθνική ταυτότητα του οποίου επιχειρούν να ανατάμουν. Όμως με τον τρόπο αυτό παραβλέπουν τη σημασία της τοπικότητας όπως και του χρόνου εκτόπισης στη διαμόρφωση μιας αίσθησης εθνικής συνάφειας στο Άουσβιτς. Επιπρόσθετα, όπως δείχνει η 3

4 ανάλυση της Fleming, η υποχώρηση της τοπικότητας εκλαμβάνεται ως προαπαιτούμενο για την ανάδυση της ευρύτερης ταυτότητας του «Έλληνα Εβραίου». Κατά συνέπεια, άλλες μερικότερες ταυτίσεις, στο επίπεδο της πόλης, τίθενται στο περιθώριο της ανάλυσης. Η παρούσα έρευνα ενσωματώνει κριτικά τα πορίσματα των παραπάνω προσεγγίσεων προσεγγίζοντας το ζήτημα των χρήσεων της εθνικής αναφοράς από τους Έλληνες Εβραίους στο Άουσβιτς μέσα από μια μεθοδολογικά διαφορετική οπτική γωνία. Εκκινεί από την παραδοχή ότι η εθνική ταυτότητα έχει έμφυλες αναφορές και ότι βρίσκεται σε διάδραση με άλλες μερικότερες ταυτότητες. Για το λόγο αυτό η ανάλυση δεν αφορά το σύνολο των Εβραίων της Ελλάδας που εκτοπίσθηκαν, αλλά τους άνδρες θεσσαλονικείς Εβραίους. Η επιλογή τους οφείλεται στην δεσπόζουσα θέση που κατείχαν εντός του ελληνικού εβραϊσμού κατά το Μεσοπόλεμο, στο γεγονός ότι αποτέλεσαν το κύριο αντικείμενο των κρατικών πολιτικών εξελληνισμού και τέλος στο ότι είχαν μιαν αριθμητικά βαρύνουσα παρουσία στο Άουσβιτς. Επιπρόσθετα, η έρευνα επιδιώκει να ανασύρει τα νοήματα που προσέδωσαν στην έννοια του «Έλληνα» τα ίδια τα υποκείμενα. Αναγνωρίζει ότι η ταυτότητα δεν παράγεται ούτε μόνο ούτε κυρίως μέσα από αναπαραστάσεις και εξωτερικούς λόγους -είτε πρόκειται για το λόγο των στρατοπεδικών αρχών, είτε για τις εικόνες που κατασκευάζει το ηγεμονικό βλέμμα των ασκεναζίμ Εβραίων. Αντίθετα, συνιστά πράξη του ίδιου του υποκειμένου το οποίο μάλιστα συγκροτεί τον εαυτό του και μέσα από τη δική του νοηματοδότηση της ετερότητας. Για το λόγο αυτό, η έρευνα επικεντρώνεται αποκλειστικά στις προφορικές και γραπτές μαρτυρίες ελλήνων Εβραίων και επιχειρεί παράλληλα με την ανάλυση του τρόπου αυτοθεώρησης τους να ανασυγκροτήσει τις κατηγορίες μέσα από τις οποίες οι «έλληνες Εβραίοι» έβλεπαν τους ποικίλους «άλλους» του στρατοπεδικού κόσμου. Σε αντίθεση με τους Εβραίους εκτοπισμένους άλλων χωρών, οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης ούτε είχαν χειραφετηθεί μέσα από την υιοθέτηση του πολιτισμού της χώρας διαβίωσής τους, ούτε τον θεωρούσαν «υψηλή» κουλτούρα, ούτε και είχαν προλάβει να εκτεθούν για μακρύ χρονικό διάστημα σε αυτόν. Πολλοί Γάλλοι και Ούγγροι Εβραίοι δεν έπαυαν να τονίζουν την εθνική τους ταυτότητα ακόμη και στο στρατόπεδο (Αμπατζοπούλου 1998: 19-21). Η πρόταξη αυτή αντανακλούσε το βαθμό ρευστοποίησης της εβραϊκότητας και τον υψηλό βαθμό της ενσωμάτωσής τους στον εθνικό πολιτισμό. Αντίθετα, για τους θεσσαλονικείς Εβραίους, η «ελληνικότητά» τους, χωρίς ισχυρές προπολεμικές αναφορές, συγκροτήθηκε γύρω από άλλους άξονες. Εγγραφόταν καταρχήν στο πλαίσιο μια ευρύτερης νοηματοδότησης του στρατοπεδικού κόσμου με βάση την εθνική προέλευση. Αν και ο Παναγιωτόπουλος ορθά επιμένει στη φυλετική διάσταση της ναζιστικής γενοκτονίας, η καθημερινότητα του 4

5 στρατοπέδου παρήγαγε κάθετες ιεραρχήσεις με βάση όχι μόνο τη φυλή αλλά και την χώρα εκτόπισης. Για τους Γερμανούς διώκτες ο θεσσαλονικιός Εβραίος ήταν ένας «Γκρέκο», μια ρευστή, ρηχή νοήματος έγκλιση που συναιρούσε την χώρα καταγωγής (Ισπανία) και τη χώρα προέλευσης (Ελλάδα) και εξωτικοποιούσε τους θεσσαλονικείς Εβραίους. Οι ίδιοι οι θεσσαλονικείς Εβραίοι δεν χρησιμοποίησαν ποτέ αυτόν τον όρο. Ωστόσο, στο επίπεδο της οριζόντιας επικοινωνίας με άλλες ομάδες κρατούμενων, η αναφορά γινόταν πάντα με βάση την χώρα προέλευσης. Οι αναφορές αυτές αντανακλούσαν συχνά εσωτερικές ιεραρχήσεις, τυπικές ή άτυπες. Οι «Πολωνοί» και οι «Γάλλοι» ήταν ιεραρχικά ανώτεροι, ενώ οι νεόφερτοι Ούγγροι καταλάμβαναν μια κατώτερη θέση. Ταυτόχρονα, η εθνική αναφορά υποδήλωνε συχνά και τον μη Εβραίο «εθνικό». Το σημασιολογικό περιεχόμενο των ονομάτων παρέμενε πάντα ασταθές, αλλά τις περισσότερες φορές οι «Πολωνοί», οι «Γάλλοι», ή στο Μάουτχάουζεν, οι «Ισπανοί», σήμαιναν τους χριστιανούς πολιτικούς κρατούμενους. Στο πλαίσιο αυτό, η έννοια του «Έλληνα» μπορούσε να νοηματοδοτεί σχέσεις συνάφειας, να παράγει δράση και επομένως να είναι χρηστική γιατί αποκτούσε ένα διπλό περιεχόμενο. Αφενός, εξασφάλιζε μια συναισθηματική συνέχεια με το παρελθόν και μαζί απέτρεπε την πλήρη αποκτήνωση του εκτοπισμένου. Το τραγούδι και η μουσική, ελληνική ή μη, είχαν μια γενικά υψηλή συμβολική αξία στο Άουσβιτς για διώκτες και διωκόμενους. Για τους θεσσαλονικείς αποκτούσαν σημασία γιατί επέτρεπαν την έκφραση της νοσταλγίας. Όταν ο Γιακώβ Στρούμσα έπαιξε για πρώτη φορά βιολί στους Γερμανούς, όλοι οι παρόντες συντοπίτες του ανατρίχιασαν από συγκίνηση. «Μάτωναν οι καρδιές καθώς ο καθένας μας θυμόταν τη ζωή του στη Θεσσαλονίκη και η μουσική αυτή, κάτω από παρόμοιες συνθήκες ακουγόταν ασυνήθιστα λυπητερή» (Στρούμσα 1996: 49). Αφετέρου όμως, με το πέρασμα του χρόνου, η «ελληνικότητα» εξέφραζε και μιαν αίσθηση υπεροχής απέναντι σε άλλες κατηγορίες κρατουμένων. Όπως θυμάται ο Γιακώβ Χανταλή, «όταν οι Θεσσαλονικείς έγιναν παλαιοί κρατούμενοι, πολλοί από αυτούς ανέλαβαν καθήκοντα [στο κομάντο Κάναντα] που συνοδεύονταν και από τυχερά» (Χανταλή 1995: 80). Με δεδομένο ότι οι «έλληνες» θεσσαλονικείς Εβραίοι ήταν από τις πρώτες ομάδες που εκτοπίστηκαν στο Άουσβιτς, η αίσθηση της διαφορετικότητάς τους οικοδομείτο επίσης με βάση τη στρατοπεδική παλαιότητα. Η συσσωρευμένη εμπειρία τους εξασφάλιζε ένα πολύτιμο πολιτισμικό κεφάλαιο, μια τεχνογνωσία της επιβίωσης και μαζί μια αναβαθμισμένη θέση στη στρατοπεδική ιεραρχία. Επενδυμένη με τα παραπάνω συμβολικά νοήματα, η «ελληνικότητα» δημιουργούσε σχέσεις συνάφειας. Προσέδιδε περιεχόμενο στην κοινωνικότητα, εξασφάλιζε ένα μίνιμουμ επικοινωνίας και συγκροτούσε σπαράγματα μιας κοινής ταυτότητας. Οι περισσότεροι 5

6 Θεσσαλονικείς φρόντιζαν όχι μόνο να κάνουν παρέα μεταξύ τους, (δηλαδή κατά την έκφρασή τους με «έλληνες»), αλλά και να μιλάνε ελληνικά. Αντίθετα με ό,τι ισχυρίζεται η Fleming, στον στρατοπεδικό κόσμο τα λαντίνο δεν εξελληνίστηκαν. Δεν σημασιοδοτούσαν δηλαδή τώρα την ελληνικότητά τους. Στις περισσότερες μαρτυρίες οι εκτοπισμένοι θεσσαλονικείς (και όχι μόνο εκείνοι της νεότερης γενιάς που είχε εκτεθεί καθόλη τη δεκαετία του 1930 σε μια συστηματική διαδικασία εκπαιδευτικής αφομοίωσης), δηλώνουν ότι μιλούσαν μεταξύ τους ελληνικά. Πιθανότατα, η γλώσσα αυτή αποδείχτηκε χρηστική γιατί λειτουργούσε ως μηχανισμός διάκρισης από τις άλλες ομάδες αλλά και ως ένας τρόπος διασφάλισης της μυστικότητας της επικοινωνίας. Συμβολικά και πρακτικά οικοδομούσε πάντως τα όρια της ομάδας των σεφαραδιτών Θεσσαλονικέων. Ωστόσο, η «ελληνικότητα» δεν ήταν ο μόνος παράγοντας που καθόριζε τις διαπροσωπικές σχέσεις των εκτοπισμένων Θεσσαλονικέων, ούτε και μπορούσε να εξασφαλίσει πάντα την ομαλότητά τους. Η εμπιστοσύνη δεν είχε ένα μονοσήμαντα τοπικό ή εθνικό περιεχόμενο. Φιλίες, κάποτε μάλιστα πολύ στενές, συνέδεαν τους Θεσσαλονικείς με Εβραίους από άλλες χώρες. Αυτές εδράζονταν κάποτε στο προϋπάρχον πολιτισμικό κεφάλαιο, στον «κοσμοπολίτικο» χαρακτήρα της εβραϊκής ταυτότητας των μεσαίων στρωμάτων. Αυτή είναι η περίπτωση του Γιακώβ Χανταλή, η γαλλομάθεια του οποίου και οι ποικίλοι δεσμοί του με τη Γαλλία τον ώθησαν όταν τα αδέλφια του πέθαναν να αναπτύξει μια βαθιά φιλία με έναν συνομήλικό του Βέλγο. Άλλοτε πάλι η φιλία οικοδομούνταν με βάση τη συγκυρία ή την ανάκληση οικείων προσώπων και οδηγούσε αρκετούς θεσσαλονικείς να συνάπτουν σχέσεις με Εβραίους άλλων χωρών. Ο Λεών Περαχιά θυμάται ότι είχε «ένα γεροντάκι, έναν Ουγγροεβραίο, που έμοιαζε καταπληκτικά με τον πατέρα μου και τον είχα σαν Παναγιά, τον τάιζα, χωρίς να δουλεύει, τον είχα καθισμένο σε μια καρέκλα. Αυτόν τον έσωσα» (Αμαρίλιο & Ναρ 1998: 344). Επιπρόσθετα, συγκεκριμένοι κανόνες δικαίου, το κοινωνικό κύρος του εκτοπισμένου και η ανάγκη διατήρησής τους ακόμη και στις ακραίες συνθήκες του εγκλεισμού έθεταν όρια στην «εθνική αλληλεγγύη». Η κοινωνική τάξη ως μηχανισμός διάκρισης εξακολουθούσε να παραμένει οριακά λειτουργική ακόμη και στο στρατοπεδικό σύμπαν. Η μαρτυρία του Σολομών Χάγουελ, συνέταιρου στο μεγαλύτερο τυπογραφείο της Θεσσαλονίκης, και γραμματέα μπλοκ στο Άουσβιτς, στέκεται ιδιαίτερα σε «ανθρώπους της Θεσσαλονίκης οι οποίοι δεν ήταν πρώτης τάξεως, αλλά συνηθισμένοι στην κλεψιά εννοώ τον υπόκοσμο». Όταν δε ο Χάγουελ ανακάλυψε ότι αυτοί έκλεψαν το μπουκάλι ούζο του Μεβοράχ, ιδιοκτήτη μεγάλου βυρσοδεψείου προπολεμικά, δεν δίστασε να ζητήσει από τους Γερμανούς να τους 6

7 πάρουν από το μπλοκ των Θεσσαλονικέων και να τους τοποθετήσουν σε άλλο, όπου «ήταν μόνο Γερμανοί» (Αμαρίλιο & Ναρ 1998: ). Όπως το παραπάνω περιστατικό αφήνει να εννοηθεί, η «ελληνικότητα» των θεσσαλονικιών Εβραίων στο Άουσβιτς διαπλέχθηκε τελικά κυρίως με την τοπική τους ταυτότητα. Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης ήταν η πρώτη και η μεγαλύτερη ομάδα εκτοπισμένων από την Ελλάδα και η παρουσία τους καθόρισε σε μεγάλο βαθμό την εικόνα του «Έλληνα Εβραίου». Ωστόσο, η συμβολική σύνδεση με τη Θεσσαλονίκη δεν υποχώρησε στο στρατόπεδο. Αντίθετα, ανανεώθηκε. Στο επίπεδο του λόγου, εκφράσθηκε μέσα από την ποιητική διαχείριση του πόνου, μέσα από ρεμπέτικα που υμνούσαν μια «Θεσσαλονίκη γλυκιά, πατρίδα δοξασμένη» (Αμαρίλιο & Ναρ 1998: 389). Στο επίπεδο των πρακτικών, οργάνωσε τη συμβίωση σε κάθε φάση της. Παρά τα ανοίγματά της, η κοινωνικότητα των Θεσσαλονικιών ήταν «εσωστρεφής». Σχέσεις επαγγελματικές, φιλίας ή γειτονίας στην προπολεμική Θεσσαλονίκη παρέμειναν ενεργές ιδίως μεταξύ όσων προέρχονταν από τα λαϊκά στρώματα και τους εβραϊκούς συνοικισμούς πυροπαθών. Στις μαρτυρίες, η άφιξη στο Άουσβιτς και η συνειδητοποίηση του νέου περιβάλλοντος συνδέεται συχνά με τη «συνάντηση» με έναν «γνωστό» που αναλαμβάνει να καταστήσει το αδιανόητο κατανοητό. Η αλληλεγγύη και η αλληλοβοήθεια είχαν επίσης αναφορά στην κοινή προέλευση. Ο Χανταλή αναφέρεται στους «θεσσαλονικείς προστάτες μου», και το δίκτυο του Δόκτορα Κοένκα και του πυγμάχου Τζάκο Ραζόν φρόντιζε ώστε θεσσαλονικείς να μην γίνουν με την ορολογία του στρατοπέδου «μουσουλμάνοι», να καταστούν δηλαδή τόσο αδύναμοι ώστε να επιλεγούν για τα κρεματόρια (Χανταλή 1995, ). Ο δε Λεών Περαχιά αφηγείται πώς όταν πλησίαζε το τέλος του πολέμου επιχείρησε να μαζέψει και να κρύψει «καμιά 300 ελληνοεβραίους θεσσαλονικιούς». Τόσο για τον Ραζόν και τον Κοένκα όσο και για τον Περαχιά, η ευθύνη της διάσωσης είχε πρώτιστο σημείο αναφοράς τους «Θεσσαλονικείς». Στο Άουσβιτς αυτή η ανανέωση των τοπικών δεσμών οδήγησε τελικά στην πρόσδεση της θεσσαλονικιότητας με την ελληνικότητα. Αν και οι σχέσεις που οι θεσσαλονικείς Εβραίοι συνήψαν ήταν κυρίως με συμπολίτες τους, η αναφορά γίνεται συστηματικά σε «Έλληνες». Στο επίπεδο του λόγου, τοπικές πρακτικές εννοιολογήθηκαν επομένως μέσα από τη χρήση εθνικών όρων. Επρόκειτο για μια πρωτόγνωρη εξέλιξη. Στην Ελλάδα, η ισχυρή αίσθηση της τοπικής ταυτότητας των Εβραίων της Θεσσαλονίκης τους αντιπαρέθετε στο ελληνικό κράτος και τις αφομοιωτικές πολιτικές του, τους κατηγοριοποιούσε ως ετερότητα και τους απέκλειε από το εθνικό σώμα. Όμως στο Άουσβιτς η ελληνικότητά τους οικοδομήθηκε πάνω στην καλλιέργεια των τοπικών δεσμών. Για πρώτη φορά η τοπική και η εθνική ταυτότητα διαπλέκονταν αρμονικά. Λίγο πριν η επιστροφή μετατρέψει τη Θεσσαλονίκη σε στοιχειωμένη 7

8 πόλη και τους Εβραίους σε φαντάσματα ενός παρελθόντος που είχε ανεπίστρεπτα χαθεί, οι Σεφαραδίτες Εβραίοι της Θεσσαλονίκης έγιναν Έλληνες επειδή εν τέλει παρέμειναν με τον τρόπο τους Θεσσαλονικείς. Αμαρίλιο Έρικα Κούνιο & Αλμπέρτος Ναρ (επιμ.), Προφορικές μαρτυρίες Εβραίων της Θεσσαλονίκης για το Ολοκαύτωμα, Θεσσαλονίκη, Ετς Χαΐμ & Παρατηρητής Αμπατζοπούλου Φραγκίσκη, Ο Άλλος εν διωγμώ. Η εικόνα του Εβραίου στη λογοτεχνία. Ζητήματα ιστορίας και μυθοπλασίας, Αθήνα, Θεμέλιο Fleming Katherine, Ιστορία των Ελλήνων Εβραίων (μετάφραση Νίκος Γάσπαρης), Αθήνα, Οδυσσέας Κεντρικόν Ισραηλιτικόν Συμβούλιον [ΚΙΣ], Ημέρα μνήμης των Ισραηλιτών θυμάτων του Ναζισμού, Αθήνα Μπονάτσου Μαργαρίτα, «Έλληνες, Εβραίοι, ή Ελληνοεβραίοι; Παρατηρήσεις για τη σχέση των Θεσσαλονικέων Εβραίων με την Ελλάδα μέσα από προφορικές μαρτυρίες», στο Αστέριος Αργυρίου, Κωνσταντίνος Α. Δημάδης & Αναστασία Δανάη Λαζαρίδου (επιμ.), Ο Ελληνικός Κόσμος ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση, , Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα 1999, σ Παναγιωτόπουλος Παναγής, «Η χρήση της εθνικής αναφοράς στο Άουσβιτς. Ένα στρατήγημα επιβίωσης», στο Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού πολιτισμού και γενικής Παιδείας, Ο Ελληνικός Εβραϊσμός. Επιστημονικό Συμπόσιο 3-4 Απριλίου 1998, Αθήνα 1999, σελ Στρούμσα Ιάκωβος, Διάλεξα τη ζωή. Από τη Θεσσαλονίκη στο Άουσβιτς, Θεσσαλονίκη, Παρατηρητής Χανταλή Ιάκωβος, Από τον Λευκό Πύργο στο Άουσβιτς, Θεσσαλονίκη, Ετς Αχαΐμ & Παρατηρητής

ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΑ ΜΟΥΣΕΙΑ Ραγδαία αύξηση μουσείων και κηρυγμένων ιστορικών χώρων Κάθε μουσειακή παρουσίαση συνιστά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Εβραϊκές Ταυτότητες (Προπτυχιακό Σεμινάριο)

Εβραϊκές Ταυτότητες (Προπτυχιακό Σεμινάριο) Εβραϊκές Ταυτότητες (Προπτυχιακό Σεμινάριο) Μάθημα 5: Αντισημιτισμός και εθνικισμός μέσα στο ελληνικό έθνοςκράτος. Η Θεσσαλονίκη ως περίπτωση μελέτης ΙΙ: Συζήτηση για την 1η γραπτή εργασία Βασιλική Γιακουμάκη

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία και η μνήμη του Ολοκαυτώματος. Από τη μαρτυρία στην παιδεία.

Η ιστορία και η μνήμη του Ολοκαυτώματος. Από τη μαρτυρία στην παιδεία. 02.02.2015 Εορτασμός της ημέρας μνήμης του Ολοκαυτώματος Χριστίνα Κουλούρη Καθηγήτρια Νεότερης & Σύγχρονης Ιστορίας Πάντειο Πανεπιστήμιο Η ιστορία και η μνήμη του Ολοκαυτώματος. Από τη μαρτυρία στην παιδεία.

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 15: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Τί κοινό έχουν; 2 Το παρόν στο παρελθόν 1 Raphael Samuel, Theatres of memory. Past and Present in contemporary

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 8: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Εβραϊκό Μουσείο. Θεσσαλονίκης

Εβραϊκό Μουσείο. Θεσσαλονίκης Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης 67o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Ανακαλύπτω το παρελθόν της γειτονιάς μου, περπατώντας στους δρόμους και ερευνώντας τα αρχεία του σχολείου μου 1 Συμμετέχοντες Σχολείο: 67ο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Λογοτεχνίας

Διδακτική της Λογοτεχνίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Λογοτεχνίας Ενότητα 1: Σκοποί της διδασκαλίας της λογοτεχνίας l Βενετία Αποστολίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης http://users.uoa.gr/~dhatziha Αριθμός: 1 Η εισαγωγή σε μια επιστήμη πρέπει να απαντά σε δύο ερωτήματα: Ποιον τομέα και με ποιους τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

«Ναζισμός και Ολοκαύτωμα: μια προσέγγιση του ρατσισμού στη σύγχρονη Ευρωπαϊκή Ιστορία» Φύλλα εργασίας

«Ναζισμός και Ολοκαύτωμα: μια προσέγγιση του ρατσισμού στη σύγχρονη Ευρωπαϊκή Ιστορία» Φύλλα εργασίας «Ναζισμός και Ολοκαύτωμα: μια προσέγγιση του ρατσισμού στη σύγχρονη Ευρωπαϊκή Ιστορία» Φύλλα εργασίας Ηλιάδη Αμαλία, ιστορικόςφιλόλογος, Δ/ντρια του 3 ου Γυμνασίου Τρικάλων Αμαλία Κ. Ηλιάδη, ιστορικός

Διαβάστε περισσότερα

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Νίκος Ναγόπουλος Για τη διεξαγωγή της κοινωνικής έρευνας χρησιμοποιούνται ποσοτικές ή/και ποιοτικές μέθοδοι που έχουν τις δικές τους τεχνικές και

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 6: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Φτάνει να μισήσει ένας άνθρωπος έναν άλλον άνθρωπο, για ν' απλωθεί,σιγά-σιγά,το μίσος σ' ολάκερη την ανθρωπότητα. Ζαν Πωλ Σάρτρ Τα τελευταία χρόνια γινόμαστε μάρτυρες πολλών

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21 Ημερομηνία 12/12/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://now24.gr/ Μαίρη Γκαζιάνη http://now24.gr/i-singrafeas-giota-gouveli-ke-i-proti-kiria/ Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα συνεργασίας & αντίστασης...μετά μουσικής

Ομάδα συνεργασίας & αντίστασης...μετά μουσικής Ι Α Ψ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ & Κοινοτικής Πρακτικής Πρόγραμμα ΛΑΪΚΗ ΣΧΟΛΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Εαρινός Κύκλος 2015 Ομάδα συνεργασίας & αντίστασης...μετά μουσικής με την Κασσάνδρα Πήτερσεν, ψυχολόγο

Διαβάστε περισσότερα

Η Αναπαράσταση του Οικογενειακού και Κοινωνικού Περιβάλλοντος ηρώων με ειδικές ανάγκες στα σύγχρονα παιδικά αφηγήματα.

Η Αναπαράσταση του Οικογενειακού και Κοινωνικού Περιβάλλοντος ηρώων με ειδικές ανάγκες στα σύγχρονα παιδικά αφηγήματα. Η Αναπαράσταση του Οικογενειακού και Κοινωνικού Περιβάλλοντος ηρώων με ειδικές ανάγκες στα σύγχρονα παιδικά αφηγήματα. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έναυσμα αυτής της εργασίας αποτέλεσαν, η συνεχής επαφή με τον τρυφερό κόσμο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 2: Αγροτική Κοινότητα και Αγροτικός Μετασχηματισμός (1/2) 2ΔΩ Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review Ημερομηνία 20/8/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.culture21century.gr Γιώτα Παπαδημακοπούλου http://www.culture21century.gr/2015/08/book-review_33.html ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review 20

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ ΑΝΤΩΝΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ Το Διεθνές Γραφείο Εργασίας και η ανάδυση των κοινωνικών θεσμών ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΚΔΟΣΗ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΝΕΦΕΛΗ ΑΘΗΝΑ 2016 ΝΕΦΕΛΗ / ΙΣΤΟΡΙΑ Αντώνης Λιάκος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στη σπουδαιότητα των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης. Αρχικά τονίζει πως

Διαβάστε περισσότερα

Mαθησιακό Περιβάλλον: Χώρος και μη λεκτική επικοινωνία ως στοιχεία του μαθησιακού περιβάλλοντος

Mαθησιακό Περιβάλλον: Χώρος και μη λεκτική επικοινωνία ως στοιχεία του μαθησιακού περιβάλλοντος Mαθησιακό Περιβάλλον: Χώρος και μη λεκτική επικοινωνία ως στοιχεία του μαθησιακού περιβάλλοντος Τι είναι/ περιλαμβάνει ένα περιβάλλον μάθησης;? Χώρος? Εκπαιδευτικά Υλικά? Σχέσεις- Αλληλεπιδράσεις? Κλίμα

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης Το Βυζαντινό Κάστρο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΗΘΙΚΗΣ ΣΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ. Χρήση: Γραπτών Ιστορικών πηγών Έργων τέχνης Ιστορικών ντοκουµέντων µαρτυριών (YouTube)

ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΗΘΙΚΗΣ ΣΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ. Χρήση: Γραπτών Ιστορικών πηγών Έργων τέχνης Ιστορικών ντοκουµέντων µαρτυριών (YouTube) ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΗΘΙΚΗΣ ΣΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ Ενότητες: 46 (Οργάνωση, Κατεχόµενης Ευρώπης) και 48 (Κατοχή, Αντίσταση) Υπεύθυνες: Κοσκοσά Π. Πόγα Ν. όριζα Α. Χρήση: Γραπτών Ιστορικών πηγών

Διαβάστε περισσότερα

Τόλης Νικηφόρου Η ΕΞΑΙΣΙΑ Η ΟΝΗ ΤΟΥ ΒΙΑΣΜΟΥ. Παρουσίαση µυθιστορήµατος από τη ήµητρα Κογκίδου

Τόλης Νικηφόρου Η ΕΞΑΙΣΙΑ Η ΟΝΗ ΤΟΥ ΒΙΑΣΜΟΥ. Παρουσίαση µυθιστορήµατος από τη ήµητρα Κογκίδου Τόλης Νικηφόρου Η ΕΞΑΙΣΙΑ Η ΟΝΗ ΤΟΥ ΒΙΑΣΜΟΥ Παρουσίαση µυθιστορήµατος από τη ήµητρα Κογκίδου Ο τίτλος µπορεί να σοκάρει και να παραπλανά καταρχήν, αλλά είναι ένα βιβλίο που καταπιάνεται µε θεµελιωµένο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Δευτέρα, 2 Φεβρουαρίου 2015 Ημέρα μνήμης Ελλήνων Εβραίων Μαρτύρων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος. 70 χρόνια μετά Από τη Μαρτυρία στην Παιδεία

Δευτέρα, 2 Φεβρουαρίου 2015 Ημέρα μνήμης Ελλήνων Εβραίων Μαρτύρων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος. 70 χρόνια μετά Από τη Μαρτυρία στην Παιδεία Δευτέρα, 2 Φεβρουαρίου 2015 Ημέρα μνήμης Ελλήνων Εβραίων Μαρτύρων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος 70 χρόνια μετά Από τη Μαρτυρία στην Παιδεία Αξιότιμοι προσκεκλημένοι, Σας καλωσορίζω στη σημερινή εκδήλωση

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο. Εφηβεία (4596)

Κείμενο. Εφηβεία (4596) Κείμενο Εφηβεία (4596) Η εφηβεία αποτελεί μία μεταβατική περίοδο στη ζωή του ανθρώπου, η οποία αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Κατά τη διάρκειά της, συντελούνται βιολογικές,

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Λογοτεχνίας

Διδακτική της Λογοτεχνίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Λογοτεχνίας Ενότητα 4: Το ζήτημα των αξιών κατά τη διδασκαλία της λογοτεχνίας Βενετία Αποστολίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός

Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός ΦΑΣΗ Β: 2 ο δίωρο Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός (θεμελιωτισμός) εκφράζονται οι τάσεις εμμονής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2010 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2010 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόµενο: α. της Ιερής Συµµαχίας β. της Συνθήκης της Λωζάννης γ. της ίκης της Νυρεµβέργης ΘΕΜΑ Α2 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2010 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Μονάδες 15 Να χαρακτηρίσετε

Διαβάστε περισσότερα

[Συνέντευξη-Διαγωνισμός] Η Μεταξία Κράλλη και το βιβλίο της «Κάποτε στη Σαλονίκη»

[Συνέντευξη-Διαγωνισμός] Η Μεταξία Κράλλη και το βιβλίο της «Κάποτε στη Σαλονίκη» [Συνέντευξη-Διαγωνισμός] Η Μεταξία Κράλλη και το βιβλίο της «Κάποτε στη Σαλονίκη» Από happytv - Τετάρτη 19/10/16 Η Μεταξία Κράλλη (ψευδώνυμο) γεννήθηκε στην Αθήνα το 1975. Σπούδασε νομικά στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες

Διαπολιτισμική συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες Διαπολιτισμική συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες Πολιτισμική επίγνωση Διαπολιτισμική ενσυναίσθηση Πολιτισμική επάρκεια Πολιτισμική ενδυνάμωση Διαπολιτισμική διαμεσολάβηση Παράγοντες κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτισμική προσέγγιση

Η πολιτισμική προσέγγιση Η πολιτισμική προσέγγιση Σχετίζεται με την έννοια του κειμένου (τηλεοπτικά προγράμματα, βιβλία, τραγούδια ταινίες κ.λπ.) Δομή του κειμένου Πρόσληψη μηνυμάτων των κειμένων (ΜακΚουέϊλ, Η θεωρία της Μαζικής

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 4: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Η πληροφορία και η ερμηνεία της 1. Η φόρτιση του παρελθόντος. 2. Η υποκειμενικότητα του ιστορικού. 3. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Δρ. Κατερίνα Αργυροπούλου Η σύγχρονη αγορά εργασίας Η αγορά εργασίας μεταβάλλεται και διευρύνεται Η εργασία οργανώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία Αγροτική Κοινωνιολογία Θεματική ενότητα 2: Η μελέτη του αγροτικού χώρου στην Ελλάδα Όνομα καθηγητή: Χαράλαμπος Κασίμης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικοί στόχοι Στόχος αυτής της ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος των συγγραφέων για την ελληνική έκδοση... xxiii ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Κεφάλαιο 1. Παρουσίαση της ψυχολογίας της ανάπτυξης...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος των συγγραφέων για την ελληνική έκδοση... xxiii ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Κεφάλαιο 1. Παρουσίαση της ψυχολογίας της ανάπτυξης... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή της επιμελήτριας της έκδοσης... xix Πρόλογος των συγγραφέων για την ελληνική έκδοση... xxiii Πρόλογος... xxv ΜΑΘΗΜΑΤΑ Κεφάλαιο 1. Παρουσίαση της ψυχολογίας της ανάπτυξης... 1 1. Επιστημολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Αθανάσιος Σκορδάς, Υφυπουργός Ανάπτυξης «Αναπόσπαστο Κομμάτι του Σύγχρονου Επιχειρείν η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη»

Περιεχόμενα. Αθανάσιος Σκορδάς, Υφυπουργός Ανάπτυξης «Αναπόσπαστο Κομμάτι του Σύγχρονου Επιχειρείν η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη» Περιεχόμενα 6 Αθανάσιος Σκορδάς, Υφυπουργός Ανάπτυξης «Αναπόσπαστο Κομμάτι του Σύγχρονου Επιχειρείν η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη» 9 11 Μαργαρίτα Αντωνάκη, Γενική Διευθύντρια ΕΑΕΕ, «Η Κοινωνική Ευθύνη Αναπόσπαστο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ Τι είναι το έπος; Αρχικά η λέξη έπος σήμαινε «λόγος». Από τον 5ο αι. π.χ. όμως χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει το μεγάλο αφηγηματικό ποίημα σε δακτυλικό

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Σχέσεις γονέων-εφήβων (1956)

Κείμενο Σχέσεις γονέων-εφήβων (1956) Κείμενο Σχέσεις γονέων-εφήβων (1956) Μελετώντας κανείς τις σχέσεις των εφήβων και των γονέων μέσα από το πρίσμα της επικράτησης ενός γενικότερου πνεύματος ελευθερίας αντιλαμβάνεται ότι ο διάλογος αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ 2 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Μάθημα : «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τους μαθητές του 2 ου Γυμνασίου Μυτιλήνης με την καθοδήγηση της

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. ΠΡΟΛΟΓΟΣ (Παντελής Γεωργογιάννης) 19

Περιεχόμενα. ΠΡΟΛΟΓΟΣ (Παντελής Γεωργογιάννης) 19 έσπω Κυπριανού 5 Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ (Παντελής Γεωργογιάννης) 19 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 23 ιατύπωση του προβλήµατος 25 Οριοθέτηση του προβλήµατος 28 Αναγκαιότητα και χρησιµότητα της έρευνας 29 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Ανακτήθηκε από την ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ (http://edu.klimaka.gr)

Ανακτήθηκε από την ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ (http://edu.klimaka.gr) Ανακτήθηκε από την ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ (http://edu.klimaka.gr) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Αρβανίτη Ευγενία, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@aegean.gr

Αρβανίτη Ευγενία, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@aegean.gr ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΣΠΟΡΑ Γ έτος: 2. Μορφές Ελληνικής Διασποράς: Ορισμοί, αίτια, οι διαδικασίες/πολιτικές μετανάστευσης, το ταξίδι, η εγκατάσταση Αρβανίτη Ευγενία, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη ως κοινωνικό, ερευνητικό και παιδαγωγικό εγχείρημα Ινστιτούτου Θερβάντες, Τετάρτη 9 Μαρτίου 2016

Η τέχνη ως κοινωνικό, ερευνητικό και παιδαγωγικό εγχείρημα Ινστιτούτου Θερβάντες, Τετάρτη 9 Μαρτίου 2016 Η τέχνη ως κοινωνικό, ερευνητικό και παιδαγωγικό εγχείρημα Ινστιτούτου Θερβάντες, Τετάρτη 9 Μαρτίου 2016 Στο πλαίσιο της έκθεσης της Άρτεμις Αλκαλάη «Έλληνες Εβραίοι επιζώντες του Ολοκαυτώματος, μια εικαστική

Διαβάστε περισσότερα

«Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος»

«Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος» «Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος» 1 Είναι σημαντική προϋπόθεση για τη δημοκρατία και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης η καλλιέργεια της ευρωπαϊκής ταυτότητας δίπλα στις εθνικές ταυτότητες των πολιτών

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο Σχολικής Εκπαίδευσης με θέμα «Ψηφιακή Πολιτότητα μέσω του Προγράμματος Erasmus+» Λευκωσία, 26 Νοεμβρίου 2016

Συνέδριο Σχολικής Εκπαίδευσης με θέμα «Ψηφιακή Πολιτότητα μέσω του Προγράμματος Erasmus+» Λευκωσία, 26 Νοεμβρίου 2016 Συνέδριο Σχολικής Εκπαίδευσης με θέμα «Ψηφιακή Πολιτότητα μέσω του Προγράμματος Erasmus+» Λευκωσία, 26 Νοεμβρίου 2016 Σιωπηλό πάτωμα Τι σημαίνει πολιτισμική ταυτότητα;;; Παραδείγματα; Σχέση με την πολιτότητα;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Επιμέλεια Εκθέσεων

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Επιμέλεια Εκθέσεων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Επιμέλεια Εκθέσεων Τάσεις της επιμέλειας ΙΙΙ: Δίνοντας φωνή σε εκθέματα και κοινωνικά υποκείμεν Διδάσκουσα: Επίκουρη Καθηγήτρια Εσθήρ Σ. Σολομών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Δεοντολογία Επαγγέλματος Ηθική και Υπολογιστές

Δεοντολογία Επαγγέλματος Ηθική και Υπολογιστές Δεοντολογία Επαγγέλματος Ηθική και Υπολογιστές ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΛΑΙΓΕΩΡΓΙΟΥ Γ. Ηθική Φορτισμένος και πολυσήμαντος όρος Εικόνα μιας «βαθύτερης εσωστρεφούς πραγματικότητας»

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Χριστίνα Βέικου Ενδεικτικό παράδειγμα διδακτικής προσέγγισης ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Θανάσης Βαλτινός «Η καλή μέρα απ το πρωί φαίνεται» Από το έργο Συναξάρι Αντρέα Κορδοπάτη. Βιβλίο

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Δομολειτουργισμός

Ενότητα 2. Δομολειτουργισμός Ενότητα 2 Λειτουργισμός και θεωρίες κοινωνικής σύγκρουσης Δομολειτουργισμός ΗΠΑ, δεκαετία του 50 και μετά Επιρροές: λειτουργισμός, και ιδίως το έργο του Durkheim, και οργανικισμός Μελέτη μακρο- επιπέδου

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος 2015-2016 ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΒΑΦΗ Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΒΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας»

ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας» «Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας» Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2016 2017 Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου ΕΔΕ 1 H ετερότητα στις

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Άννα Φραγκουδάκη - Τελευταία Ενημέρωση Κυριακή, 26 Σεπτέμβριος :28

Συντάχθηκε απο τον/την Άννα Φραγκουδάκη - Τελευταία Ενημέρωση Κυριακή, 26 Σεπτέμβριος :28 Άννα Φραγκουδάκη Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος (Και το απαραίτητο μεσογειακό περιεχόμενό της) Είναι σημαντική προϋπόθεση για τη δημοκρατία και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης η καλλιέργεια της ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο Έ να πολύ μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που αντιμετωπίζουν έντονο άγχος, δυσθυμία, «κατάθλιψη» έχει την «τάση» να αποδίδει λανθασμένα τις ψυχικές αυτές καταστάσεις, σε έναν «προβληματικό εαυτό του», (μία δυστυχώς

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάρια Επιθεωρητών Φιλολογικών Μαθημάτων

Σεμινάρια Επιθεωρητών Φιλολογικών Μαθημάτων Σεμινάρια Επιθεωρητών Φιλολογικών Μαθημάτων Φεβρουάριος - Μάρτιος 2012 Σόνια Κούμουρου, Σύμβουλος Λογοτεχνίας Βασιλική Σελιώτη, Φιλόλογος, Γραφείο Α.Π. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ O Στο νέο Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών ΣΤΑΜΕΛΟΣ Γ., 004, Η αναγκαιότητα ύπαρξης μιας εκπαιδευτικής πολιτικής για τη διαπολιτισμική εκπαίδευση στα ελληνικά σχολεία, εις ΓΕΩΡΓΟΓΙΑΝΝΗΣ Π. (επιμ), Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: Πρακτικά 1 ου Πανελλήνιου

Διαβάστε περισσότερα

ενίσχυση δεσμών ομάδας, ομαδικό κινητικό παιχνίδι με διαλογική συζήτηση, δραστηριότητες δημιουργικής έκφρασης και βιωματικής μάθησης

ενίσχυση δεσμών ομάδας, ομαδικό κινητικό παιχνίδι με διαλογική συζήτηση, δραστηριότητες δημιουργικής έκφρασης και βιωματικής μάθησης Ενότητα: Σκοπός: Στόχοι: Βασικές Έννοιες: Μεθοδολογικές Επιλογές: ισότητα φύλων, έμφυλες ταυτότητες ανάπτυξη αυτογνωσίας και αυτοσυνείδησης σε σχέση με τις ταυτότητες φύλου 1) κατανόηση του τρόπου με τον

Διαβάστε περισσότερα

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Γενικά Δημήτρης Χατζής Περιεχόμενα «Το διπλό βιβλίο» Περίληψη Ιστορικό πλαίσιο Τίτλος του έργου Δομή

Διαβάστε περισσότερα

Yom ha-shoah. Αθήνα 19 Απριλίου 2015. Ρίκα Μπενβενίστε

Yom ha-shoah. Αθήνα 19 Απριλίου 2015. Ρίκα Μπενβενίστε Yom ha-shoah. Αθήνα 19 Απριλίου 2015 Ρίκα Μπενβενίστε Yom ha-shoah. «Ημέρα πένθους» και «ημέρα μνήμης» έτσι θυμάμαι να μιλούν για την ημέρα αυτή στο σπίτι, από τα παιδικά μου χρόνια. Καθώς η χρονική απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

Ο επιφανέστερος δημοσιογράφος σε ζητήματα συγκοινωνιών Κρίστιαν Γουόλμαρ γράφει την καταπληκτική ιστορία του πιο σημαντικού τραίνου στον κόσμο

Ο επιφανέστερος δημοσιογράφος σε ζητήματα συγκοινωνιών Κρίστιαν Γουόλμαρ γράφει την καταπληκτική ιστορία του πιο σημαντικού τραίνου στον κόσμο Π Ο Λ Ι Τ Ι Σ Μ Ο Σ το Ο επιφανέστερος δημοσιογράφος σε ζητήματα συγκοινωνιών Κρίστιαν Γουόλμαρ γράφει την καταπληκτική ιστορία του πιο σημαντικού τραίνου στον κόσμο της Αργυρώς Μποζώνη 07 Μαΐ. 16 Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου. στο HP day

Χαιρετισμός του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου. στο HP day Χαιρετισμός του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου στο HP day 31.03.2005 Θέμα: Ο δημόσιος τομέας ως adaptive enterprise Αγαπητοί σύνεδροι, φίλοι και φίλες Επιθυμώ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία)

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου Παρασκευή 20 Ιουνίου - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) Οι Light in Babylon αποτελούν ένα «πολυεθνικό»

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής.

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Τρεις κατηγορίες κοινωνικών καταστάσεων είναι για τον Tajfel

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΗΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ Ε Λ Λ Η Ν Ι Σ Μ Ο Σ

ΣΧΗΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ Ε Λ Λ Η Ν Ι Σ Μ Ο Σ ΑΠΟΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ 5,6 εκατομμύρια Έλληνες α', β', γ' αλλά και δ' γενιάς αποτελούν σήμερα τον Ελληνισμό της Διασποράς, τον Απόδημο Ελληνισμό. Με τον όρο "Απόδημος Ελληνισμός" εννοούμε όλους τους ομογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης

Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης Κογκίδου, Δ. & Τσιάκαλος Γ. Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Πρώτη δημοσίευση στην εφημερίδα Η Κυριακάτικη Αυγή στις 24 Απριλίου 2005 και στο: Γ. Τσιάκαλος (2006) Απέναντι στα εργαστήρια του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. καθημερινό λεξιλόγιο: «κάτι», «ἀρμαθιά»

Διαβάστε περισσότερα

Προσεγγίσεις Μουσικοθεραπείας

Προσεγγίσεις Μουσικοθεραπείας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Προσεγγίσεις Μουσικοθεραπείας Ενότητα 4: Η συμβολή της ψυχανάλυσης στη μουσικοθεραπεία και στη διδασκαλία μουσικής Ψαλτοπούλου Ντόρα Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΚΑΙΙΚΗ ΘΕΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ. Αλέξης ΤΑΤΤΗΣ, Δ.Ν. Μάιος 2013

Η ΔΙΚΑΙΙΚΗ ΘΕΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ. Αλέξης ΤΑΤΤΗΣ, Δ.Ν. Μάιος 2013 Η ΔΙΚΑΙΙΚΗ ΘΕΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ Αλέξης ΤΑΤΤΗΣ, Δ.Ν. Μάιος 2013 ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΜΠΑΝ Συνήθης θεώρηση: 1. Το δίκαιο ρυθμίζει τον ιστορικά εξελισσόμενο κόσμο της πληροφορίας (π.χ. αρχεία,

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ ΟΥΣΑ: ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ:. Σας παρακαλούμε, απαντώντας στα δύο ερωτηματολόγια που ακολουθούν,

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού

Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού Ηράκλειο, Τρίτη 28/04/2009 Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού Κυρίες και κύριοι, Αισθάνομαι και αισθανόμαστε όλοι ιδιαίτερη χαρά

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα