ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΣΤΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΑ & ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΑ ΕΡΓΑ Με χρήση του VULCAN 3D Software Version 7.5 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ & ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΣΤΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΑ & ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΑ ΕΡΓΑ Με χρήση του VULCAN 3D Software Version 7.5 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ & ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ"

Transcript

1 ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΣΤΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΑ & ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΑ ΕΡΓΑ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ VULCAN 3D SOFTWARE V7.5 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ & ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ Δρ. Ιωάννης Κ. Καπαγερίδης Επίκουρος Καθηγητής Μεταλλευτικής Πληροφορικής MSc PhD CEng CSci MIMMMM Κοζάνη 2008

2 ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΣΤΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΑ & ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΑ ΕΡΓΑ Με χρήση του VULCAN 3D Software Version 7.5 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ & ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ Copyright 2008, Ιωάννης Κ. Καπαγερίδης Εργαστήριο Μεταλλευτικής Πληροφορικής και Εφαρμογών ΣΓΠ Τμήμα Γεωτεχνολογίας & Περιβάλλοντος Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Κοζάνη Κατατεθέντα Σήματα και Ονομασίες Λόγω της φύσης του υλικού, αναφέρονται πολλά προϊόντα υλικού και λογισμικού ονομαστικά. Οι εταιρείες των προϊόντων αυτών διατηρούν τις ονομασίες τους ως πνευματική ιδιοκτησία. Δεν είναι πρόθεση του συγγραφέα να ιδιοποιηθεί τις ονομασίες αυτές. 2

3 Περιεχόμενα 3 3 Περιεχόμενα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΣΤΗΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ Η/Υ ΓΕΝΙΚΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΕΙΣΟΔΟΥ Συλλογή Δεδομένων ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ & ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΨΗΦΙΑΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ - ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τοπογραφικά Δεδομένα Γεωλογικά Δεδομένα ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Γενικά Στρωματοειδή Κοιτάσματα Μη-στρωματοειδή Κοιτάσματα Αλγόριθμος Αξιολόγησης Απολήψιμων Πακέτων Μεταλλεύματος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΚΚΙΝΗΣΗΣ ΑΡΧΙΚΩΝ ΡΥΘΜΙΣΕΩΝ Αρχικά Δεδομένα Εκκίνηση του VULCAN Εισαγωγή Διανυσματικών Δεδομένων Μοντελοποίηση Τριγωνισμού Εργαλειοθήκη Γραφικών (Graphics) Ζουμ, Μετατόπιση & Περιστροφή ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΕΝΙΚΑ ΓΕΩΤΡΗΣΕΙΣ Προβολή Πληροφοριών Βάσης Γεωτρητικών Δεδομένων Δημιουργία Βάσης Γεωτρητικών Δεδομένων ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Γενικά Δομή Βάσης Διανυσματικών Δεδομένων Οργάνωση των Διανυσματικών Δεδομένων Αρχεία Σχεδίασης (Design Files) Στρώματα (Layers) Αντικείμενα (Objects) Σημεία Συντεταγμένων (Points) Ομάδες και Στοιχεία (Groups και Features) Άλλα Χρήσιμα Αρχεία Φάκελοι ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΒΑΣΗΣ ΓΕΩΤΡΗΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΔΟΜΕΣ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΓΕΝΙΚΑ ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΙΚΑ ΠΛΕΓΜΑΤΑ Γενικά Δημιουργία Πλέγματος Επιλογή Σημείων Ελέγχου Υπολογισμός Πλέγματος... 79

4 Περιεχόμενα Διαμόρφωση Πλέγματος Ανάλυση Πλέγματος Μάσκες Πλεγμάτων ΤΡΙΓΩΝΙΣΜΟΙ Γενικά Δημιουργία Τριγωνισμών ΜΟΝΤΕΛΑ ΜΠΛΟΚ Γενικά Δομή του Μοντέλου Μπλοκ ΆΛΛΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΡΩΜΑΤΟΕΙΔΗ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΑ Σύνθεση Στρωμάτων στο GridCalc VULCAN (το μοντέλο Mine) Μοντελοποίηση Τετραέδρου ΜΗ-ΣΤΡΩΜΑΤΟΕΙΔΗ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΑ Γεωμετρική Μοντελοποίηση Μοντελοποίηση Ποιοτικών & Ποσοτικών Χαρακτηριστικών ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΗΣ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ Φόρτωμα και Επιλογή Δεδομένων Δημιουργία Καταλόγου Στρωμάτων Δημιουργία Αρχείου Παραμέτρων Στρώματος Μεταλλοφορίας Προδιαγραφές Μοντελοποίησης Μοντελοποίηση Οροφής και Πατώματος Δημιουργία Στερεού Μοντέλου Προβολή Μοντέλου σε Τομή ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΘΕΣΗ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ - ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΔΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ - ΒΑΡΙΟΓΡΑΦΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΕ ΜΟΝΤΕΛΟ ΠΛΕΓΜΑΤΟΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΕ ΜΟΝΤΕΛΟ ΜΠΛΟΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΜΠΛΟΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ & ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ Σύνθεση Δειγμάτων Αξιολόγηση Σταθερού Μήκους Εκτίμηση Περιεκτικότητας με Μέθοδο Αντιστρόφου Αποστάσεως Υπολογισμός Ορυκτών Πόρων ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΘΟΔΟΣ LERCHS-GROSSMAN Γενικά Λειτουργία & Εφαρμογή ΜΕΘΟΔΟΣ ΚΙΝΗΤΟΥ ΚΩΝΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΑΙΘΡΙΑΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΓΕΝΙΚΑ ΥΠΟΓΕΙΑ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ Σχεδιασμός Πλάνου Εξόρυξης Σχεδίαση Πάνελ Σχεδίαση Γενικού Πλάνου ΥΠΑΙΘΡΙΑ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ Καθορισμός Ορίων Ορυχείου Σχεδιασμός Βαθμίδων & Δρόμου (Ράμπας) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΥΠΑΙΘΡΙΑΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ

5 Περιεχόμενα ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΥΠΌΓΕΙΑΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ Πρακτικός Προγραμματισμός Αυτόματος Προγραμματισμός Εμπειρικός Προγραμματισμός ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙΑ & ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΘΕΣΙΜΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΥΠΑΙΘΡΙΟΥ ΟΡΥΧΕΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΓΕΙΟΥ ΟΡΥΧΕΙΟΥ ΧΑΡΑΞΗ ΟΔΟΥ ΓΕΝΙΚΑ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΕΙΣΟΔΟΥ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Επιλογή Ανάγλυφου Βασικές Παράμετροι Σχεδίασης Οδού Σημεία Ελέγχου και Τροχιά (Οριζοντιογραφία) Μηκοτομή και Σημεία Ελέγχου (Κάθετα) Σχεδίαση Διατομών Εφαρμογή και Σύνδεση Διατομών ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΌΓΚΩΝ ΧΩΜΑΤΙΣΜΩΝ ΚΑΙ ΕΚΣΚΑΦΩΝ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΑΡΑΞΗΣ ΚΑΙ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΟΔΟΥ Προετοιμασία σχεδιασμού Οριζοντιογραφία Μηκοτομή Διατομή Οδοστρώματος Μοντελοποίηση Αναφορές και Ογκομετρικοί Υπολογισμοί ΑΕΡΙΣΜΟΣ ΓΕΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΕΡΙΣΜΟΥ ΥΠΟΓΕΙΑΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ Ρυθμίσεις Δημιουργία Ανεμιστήρα Δημιουργία Δικτύου Εισαγωγή ανεμιστήρα σε διακλάδωση, ρύθμιση διακλάδωσης Σταθερής Ποσότητας Εκτέλεση Προσομοίωσης Αναφορά και Παρουσίαση ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ VULCAN ΣΕ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

6 Εισαγωγή 6 1 Εισαγωγή 1.1 Οι Υπολογιστές στην Βιομηχανία Το λογισμικό που χρησιμοποιείται από την μεταλλευτική βιομηχανία είναι ένα μείγμα από γενικές βιομηχανικές εφαρμογές και εφαρμογές ειδικές στη μεταλλευτική. Οι γενικές εφαρμογές αποτελούνται από προγράμματα λογιστικού φύλλου (spreadsheet), βάσεις δεδομένων, επεξεργασία κειμένου, συστήματα CAD και GIS, συστήματα διαχείρισης συντήρησης (διαχείριση υπάρχων εξοπλισμού και αγοράς νέου), λογιστικών, μισθοδοσίας και διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού, συστήματα διαχείρισης έργου και εφαρμογές ελέγχου εγκαταστάσεων. Οι ειδικές μεταλλευτικές εφαρμογές περιλαμβάνουν γεωτεχνική και γεωλογική μοντελοποίηση, σχεδιασμό εκμετάλλευσης, συστήματα ελέγχου μεταφοράς και παραγωγής. Πρόσφατα εκτιμήθηκε ότι το 80% της αγοράς λογισμικού στην μεταλλευτική βιομηχανία είναι για την αγορά και τεχνική υποστήριξη γενικών εφαρμογών. Μόνο το 20% είναι για την αγορά και υποστήριξη ειδικών εφαρμογών. Αυτό οφείλεται στις ιδιαίτερες απαιτήσεις που έχουν οι ειδικές εφαρμογές από οικονομική άποψη και κυρίως από την άποψη της εκπαίδευσης και απασχόλησης ανθρώπινου δυναμικού. Πολλοί εδικοί στο χώρο αντιλαμβάνονται τα ποσοστά αυτά και ως αποτυχία των υπαρχόντων ειδικών εφαρμογών να αντιμετωπίσουν προβλήματα όπως την ποιότητα των προϊόντων αυτών, την ευελιξία τους και την συμβατότητα μεταξύ τους. Τα προβλήματα ασυμβατότητας μεταξύ των διαφόρων εφαρμογών ειδικών και μη που μπορούν να χρησιμοποιούνται μέσα σε μια μεγάλη μεταλλευτική επιχείρηση έχουν οδηγήσει σε ένα φαινόμενο όπου οι διάφορες πληροφορίες παραμένουν απομονωμένες σε νησίδες πληροφοριών, τμήματα της εταιρείας που αντιμετωπίζουν πρόβλημα στην επικοινωνία των πληροφοριών που διαχειρίζονται προς άλλα τμήματα και προς την διοίκηση της εταιρείας. Τα προβλήματα αυτά μπορεί να είναι πολύ σημαντικά και να βλάπτουν ουσιαστικά την ανταγωνιστικότητα της εταιρείας, παράγοντα τον οποίο όλα τα πακέτα ειδικών μεταλλευτικών εφαρμογών ισχυρίζονται ότι μπορούν να ενισχύσουν, Παρά τα όποια προβλήματα, υπάρχουν περιπτώσεις όπου ο βαθμός ολοκλήρωσης των συστημάτων αυτών είναι τέτοιος ώστε οι πληροφορίες άσχετα με την πηγή προέλευσης ή το χώρο στον οποίο βρίσκονται αποθηκευμένες μέσα στα διάφορα επίπεδα μιας μεταλλευτικής επιχείρησης, είναι προσπελάσιμες από εκείνα τα τμήματα και τους ανθρώπους που τις χρειάζονται με αποτέλεσμα την ουσιαστική και αποτελεσματική χρήση των συστημάτων αυτών. Τα τελευταία 20 χρόνια περίπου είχαμε την ανάπτυξη ολοκληρωμένων συστημάτων έρευνας, σχεδιασμού, προγραμματισμού και αποκατάστασης μιας εκμετάλλευσης όπως τα πακέτα λογισμικού Datamine, Surpac, VULCAN, Gemcom, Lynx, Mincom, κλπ. Τα πακέτα αυτά αποκαλούνται και Γενικά Συστήματα Μεταλλευτικού Σχεδιασμού (General Mine Planning Systems) και διαφέρουν αρκετά στο κόστος και στις δυνατότητες (Σχήμα 1.1). 6

7 Εισαγωγή 7 Σχήμα 1.1: Δομή γενικών συστημάτων μεταλλευτικού σχεδιασμού. Ειδικά το κόστος είναι συχνά ο κύριος παράγοντας στην αγορά ενός τέτοιου συστήματος, αν και μια τέτοια αντίληψη πρέπει να θεωρείται εντελώς λανθασμένη. Ενδεικτικά μπορούμε να δώσουμε την τιμή ενός πλήρους συστήματος για την γεωλογική μοντελοποίηση, υπολογισμό αποθεμάτων, και σχεδιασμό της εκμετάλλευσης με διάφορες άλλες λειτουργίες διαθέσιμες, η οποία είναι περίπου 60,000 σε σημερινές τιμές (2007). Αυτή η τιμή αφορά την αγορά ενός πλήρους συστήματος για ένα σταθμό εργασίας. Συχνά στην τιμή αυτή έρχεται να προστεθεί και η τεχνική υποστήριξη η οποία είναι ετήσια και επιβαρύνει ακόμα περισσότερο την επιχείρηση. Ανάλογα με τον τύπο και το μέγεθος της επιχείρησης όμως το κόστος αυτό μπορεί εύκολα να αντισταθμιστεί από την καλύτερη, οικονομικότερη και ασφαλέστερη λειτουργία της εκμετάλλευσης ως αποτέλεσμα της χρήσης ενός τέτοιου συστήματος Δομή των Σημειώσεων Οι σημειώσεις αυτές περιλαμβάνουν το θεωρητικό αλλά και το εργαστηριακό μέρος του μαθήματος. Κάθε θεωρητικό αντικείμενο ακολουθείται από μία ή περισσότερες εργαστηριακές ασκήσεις εφαρμογής. Οι ασκήσεις αυτές είναι συνεχόμενες, δηλαδή κάθε άσκηση ξεκινά με δεδομένα τα αποτελέσματα της προηγούμενης. Ορισμένες ασκήσεις δίνουν τη δυνατότητα διαφοροποίησης ως προς το σχεδιασμό και επομένως το αποτέλεσμα μπορεί να διαφέρει σε κάποιο βαθμό από αυτό που δίνεται στις σημειώσεις.

8 Γενικές Αρχές στη Χρήση Η/Υ 8 2 Γενικές Αρχές στη Χρήση Η/Υ 2.1 Γενικά Οι χρήσεις των ηλεκτρονικών υπολογιστών στα γεωτεχνικά και μεταλλευτικά έργα είναι τόσες που η πλήρη περιγραφή τους μέσα σε αυτές τις σημειώσεις είναι σχεδόν αδύνατη. Αναφορικά όμως μπορούμε να πούμε ότι στις μέρες μας οι υπολογιστές χρησιμοποιούνται σε όλα τα στάδια των έργων αυτών, από την έρευνα και τις γεωτρήσεις έως τον προγραμματισμό και την σχεδίαση του έργου, την λειτουργία του, τα εγγειοβελτιωτικά έργα, την τοπογραφία, την συντήρηση, τα λογιστικά, τη μισθοδοσία, και το μάρκετινγκ. Στις σημειώσεις αυτές, η προσοχή μας στρέφεται στα επιστημονικά και τεχνικά θέματα των γεωτεχνικών και μεταλλευτικών έργων. Θα εξετασθεί το που, πως, και πότε χρησιμοποιούνται οι υπολογιστές. Θα αναλυθούν επίσης οι αρχές, τα μειονεκτήματα και τα πλεονεκτήματα της χρήσης τους ώστε να γίνει πιο κατανοητή. Οι υπολογιστές χρησιμοποιούνται για αποθήκευση, ανάκτηση, και ανάλυση των γεωλογικών δεδομένων καθώς και τη σχεδίαση, προσομοίωση, και παρακολούθηση των σχεδίων και λειτουργιών των έργων. Η πλειοψηφία των προσπαθειών χρήσης υπολογιστή επικεντρώθηκε στην αποθήκευση, ανάκτηση, και μοντελοποίηση. Οι πρώτες προσπάθειες επικεντρώθηκαν στον αυτοματισμό μεθόδων για την ελαχιστοποίηση των σφαλμάτων και την αύξηση της αποτελεσματικότητας. Καθώς αυξήθηκε η αποδοχή των χρηστών στις αυτοματοποιημένες μεθόδους, παράλληλα με την πολυπλοκότητα των σωμάτων μεταλλοφορίας, η ανάγκη για πιο πολύπλοκες τεχνικές έφερε την χρήση υπολογιστών σε νέους ορίζοντες. Η γεωστατιστική και η πολύπλοκη μαθηματική μοντελοποίηση διαθέτουν τεχνικές εκτίμησης αποθεμάτων και προσομοιώσεις που είναι δύσκολο να γίνουν χειρονακτικά. Όμως η τυφλή εφαρμογή των υπολογιστών σε όλες τις περιοχές δεν αποδίδει πάντα. Οι υπολογιστές θα πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο όταν δίνουν ένα άμεσο ή ένα σημαντικό πλεονέκτημα. Στις περιπτώσεις όπου τα δεδομένα είναι λίγα και η εκτίμηση γίνεται μια φορά, μπορεί να είναι ευκολότερη και πιο συμφέρουσα η μέθοδος με το χέρι. Θα πρέπει να θυμόμαστε ότι οι υπολογιστές είναι άλλο ένα εργαλείο μας. Έχουν την θέση τους και μπορούν να είναι χρήσιμοι όταν χρησιμοποιούνται σωστά ενώ μπορούν να περιπλέξουν την κατάσταση στην αντίθετη περίπτωση. Στα μεταλλευτικά έργα οι εφαρμογές των υπολογιστών ποικίλουν ανάλογα με το είδος του κοιτάσματος και την πολυπλοκότητα του σώματος μεταλλοφορίας. Η βασική ιδέα της μοντελοποίησης κοιτασμάτων, όμως, παραμένει η ίδια παρόλο που η μέθοδος ολοκλήρωσης διαφέρει από τύπο σε τύπο κοιτάσματος Βασικές Αρχές Ο κύριος σκοπός της χρήσης υπολογιστών είναι η απλοποίηση της διαδικασίας συλλογής πληροφοριών, η ανάλυση, και η μοντελοποίηση. Επιπρόσθετα, η μοντελοποίηση με υπολογιστή απομακρύνει την πιθανότητα ενός μη ανιχνεύσιμου σφάλματος στον υπολογισμό και επιτρέπει την αξιολόγηση περισσότερων εναλλακτικών λύσεων σε μικρότερο χρονικό διάστημα από ότι είναι δυνατό με την

9 Γενικές Αρχές στη Χρήση Η/Υ 9 χειρονακτική προσέγγιση. Ως αποτέλεσμα, η μοντελοποίηση με υπολογιστή θα βοηθήσει στην επίτευξη του τελικού στόχου, που είναι η βέλτιστη στρατηγική ανάπτυξης και εκμετάλλευσης ενός κοιτάσματος. Η βέλτιστη μπορεί να μην είναι ταυτόχρονα και μέγιστη, κάτι που εξαρτάται από τους στόχους της επιχείρησης. Αυτό συμβαίνει γιατί η μέγιστη εκμετάλλευση συνοδεύεται από ένα τεράστιο κόστος υπολογιστικού δυναμικού το οποίο στην συνέχεια να κάνει την εκμετάλλευση μη πρακτική. Καθώς εξαντλούνται τα ευκολότερα σε εκμετάλλευση κοιτάσματα και η ανάγκη για σχεδιασμό πιο πολύπλοκων ορυχείων γίνεται πιο αισθητή, η χρήση υπολογιστών γίνεται πιο απαραίτητη ώστε να μειώσουν το πλήθος των δύσκολων εργασιών και να επιτρέψουν στον τεχνολόγο να συγκεντρωθεί στην δική του περιοχή εξειδίκευσης. Οι υπολογιστές μπορούν να θεωρηθούν απλά ως μέσα στα οποία τροφοδοτούνται πρωτογενής πληροφορίες. Αυτές επεξεργάζονται, αναλύονται, και μοντελοποιούνται, και το αποτέλεσμα έχει την μορφή αναφορών, χαρτών, και διαγραμμάτων. Με άλλα λόγια η λειτουργία τους στηρίζεται σε τρεις δραστηριότητες: είσοδο, επεξεργασία, και έξοδο (Σχήμα 2.1). Η κύρια εργασία είναι η επιβεβαίωση των έγκυρων πληροφοριών εισόδου καθώς και η επιλογή σωστού τρόπου επεξεργασίας ώστε να ληφθούν έγκυρα και ακριβή αποτελέσματα στην έξοδο. Σχήμα 2.1: Γενικό διάγραμμα χρήσης υπολογιστών στα μεταλλευτικά έργα. 9 Κύριο όφελος της χρήσης υπολογιστή είναι η προσεκτική συλλογή όλων των δεδομένων πριν την μοντελοποίηση. Αυτή η διαδικασία στην πραγματικότητα υποχρεώνει πολλούς χρήστες να συλλέξουν όλα τα δεδομένα, χάρτες και πληροφορίες από διάφορα άτομα που εμπλέκονται στην εργασία, παρά να τα έχουν διασκορπισμένα σε διαφορετικά αρχεία και συρτάρια. Η αρχική συλλογή και εισαγωγή δεδομένων στους υπολογιστές επιβάλει τον καθορισμό των ακατάλληλων και λανθασμένων δεδομένων ή απλά επιβάλει το φιλτράρισμα τους πριν τη χρήση τους. Και μάλιστα, χαρακτηριστικό ενός καλά σχεδιασμένου συστήματος είναι η

10 Γενικές Αρχές στη Χρήση Η/Υ 10 ικανότητα του να βοηθά τους χρήστες να ξεχωρίζουν μεταξύ ορθών και λανθασμένων δεδομένων κάνοντας επεξεργασία των πληροφοριών πριν να επιτρέψει την μεταφορά τους στη βάση δεδομένων. 2.3 Δεδομένα Εισόδου Συλλογή Δεδομένων Η πρώτη διαδικασία σε οποιαδήποτε εφαρμογή είναι η συγκέντρωση πληροφοριών όπως τα γεωτρητικά δεδομένα, τα γεωφυσικά διαγράμματα, οι τοπογραφικοί χάρτες, οι τομές, και οι οδεύσεις. Σε μερικές περιπτώσεις, δεν είναι διαθέσιμες λεπτομερείς πληροφορίες από τις γεωτρήσεις, και παρέχονται μόνο προηγούμενα ανεπτυγμένες δομές ή χάρτες ισοπαχών. Η πρώτη μας δουλειά είναι να οργανώσουμε τα δεδομένα σε κατάλληλες κατηγορίες, καθώς ο χειρισμός κάθε ομάδας δεδομένων γίνεται διαφορετικά. Οι γεωτρητικές πληροφορίες είτε μεταφέρονται σε προ-εκτυπωμένες φόρμες ή εισάγονται απ' ευθείας στον υπολογιστή χρησιμοποιώντας συγκεκριμένη φόρμα εισαγωγής και παρουσίασης στην οθόνη. Παρόλο που για έναν γεωλόγο είναι δυνατό να εισάγει δεδομένα κατ' ευθείαν στον υπολογιστή, όταν έχουμε ένα πλήθος πάνω από 50 με 100 γεωτρήσεις, είναι καλύτερα η εισαγωγή να γίνει από κάποιον υπεύθυνο χειριστή υπολογιστή. Αφού εισαχθούν όλες οι πληροφορίες, ο γεωλόγος μπορεί να κάνει έλεγχο των αποτελεσμάτων για ασυνέχειες ή πιθανά σφάλματα εισαγωγής. Όπως αναφέρθηκε προηγούμενα, ένα καλό σύστημα παρέχει αυτόματο έλεγχο των δεδομένων. Φυσικά υπάρχουν πολλά συστήματα στην αγορά τα οποία ποικίλουν ως προς τον σκοπό τους και το εύρος επιλογών που διαθέτουν. Οι λειτουργίες τους συνήθως αντικατοπτρίζουν την περιοχή εμπειρίας των δημιουργών τους και τον τύπο εκμετάλλευσης για τον οποίο προορίζονται. Θα πρέπει να εξεταστεί προσεκτικά η λειτουργικότητα ενός συστήματος ώστε να βεβαιωθεί ότι μπορεί να εκτελέσει επαρκώς τις απαιτούμενες λειτουργίες. 2.4 Ελάχιστες Απαιτήσεις Δεδομένων & Βάσεις Δεδομένων Δειγμάτων Για να αναλυθεί και να μοντελοποιηθεί μια ιδιότητα, θα πρέπει να υπάρχει ένα ελάχιστο πλήθος δεδομένων. Τα βασικά δεδομένα αποτελούνται από μια ομάδα πληροφοριών που καθορίζουν την θέση των γεωτρήσεων, καθώς και γεωλογικά και αναλυτικά δεδομένα. Ως ελάχιστο, η βάση δεδομένων πρέπει να περιέχει: Όνομα γεώτρησης, υψόμετρο κολάρου, συντεταγμένες Χ-Υ, απόκλιση γεώτρησης, ταυτότητα κοιτάσματος / σώματος, κορυφή κοιτάσματος / σώματος, πάτωμα κοιτάσματος / σώματος, περιεκτικότητες, ποιότητα, λιθολογία / βραχότυπος. 2. Επιπρόσθετες πληροφορίες, όπως όνομα ιδιοκτησίας, στοιχεία γεωτρυπανιστή, γεωφυσικά στοιχεία, ειδικοί κώδικες γεωλογικών συνθηκών, πίνακες υδάτων, και άλλα τέτοια αντικείμενα μπορούν να προστεθούν στη βάση δεδομένων. Μια βάση δεδομένων μπορεί να στηθεί με δύο διαφορετικές αρχές υπόψη. Η πρώτη θεωρεί την βάση δεδομένων ως μια δεξαμενή για όλες τις πληροφορίες. Στην περίπτωση αυτή μαζί με τα αντικείμενα που προαναφέρθηκαν,

11 Γενικές Αρχές στη Χρήση Η/Υ 11 αποθηκεύονται επίσης πληροφορίες όπως λιθολογικά χαρακτηριστικά, ορυκτολογικές και πετρογραφικές περιγραφές. Για να επιτευχθεί αυτό, συντάσσονται πεδία κειμένου πάνω στις περιγραφές και συλλέγονται προφορικές πληροφορίες από τους γεωτρυπανιστές ή τους γεωλόγους. Ο δεύτερος τύπος βάσης αναπτύσσεται κυρίως για μοντελοποίηση και χαρτογράφηση. Μια τέτοια βάση δεν περιέχει πολύ κείμενο ή προφορικές πληροφορίες, ενώ εισάγονται μόνο δεδομένα σχετικά με την μοντελοποίηση. Η πλειονότητα των διαθέσιμων έτοιμων συστημάτων μοντελοποίησης είναι αυτού του τύπου, τα οποία παρέχουν την αποθήκευση δεδομένων σχετικών με την μοντελοποίηση. Το πλεονέκτημα αυτού του τύπου βάσης είναι ότι ελαχιστοποιεί τον απαιτούμενο χώρο στον δίσκο, ενώ μειώνοντας το μέγεθος της διευκολύνεται ο χειρισμός της και η ανάκτηση δεδομένων. Μια ξεχωριστή βάση δεδομένων μπορεί να περιέχει τα όρια της ιδιοκτησίας, τις φυσικές δομές, τους αγωγούς, τις ηλεκτροφόρες γραμμές, κτλ. Αυτός ο τύπος δεδομένων είναι κανονικά διαθέσιμος υπό μορφή χαρτών ή πληροφοριών όδευσης. Τα δεδομένα αυτά πρέπει να ψηφιοποιηθούν. 2.5 Ψηφιακά Δεδομένα - Ψηφιοποίηση Για την μεταφορά σχεδιασμένων πληροφοριών στον υπολογιστή, ο χάρτης τοποθετείται στον ψηφιοποιητή (digitiser, Σχήμα 2.2), και μετά τις πρώτες ρυθμίσεις ψηφιοποιούνται τα δεδομένα. Εάν οι κλίμακες Χ και Υ είναι ίδιες, αρκούν δύο ξεχωριστά σημεία του χάρτη για να καθορίσουν την κλίμακα. Όμως, εάν είναι διαφορετικές, χρειάζονται τρία σημεία για τον καθορισμό τους. Τα σημεία που ψηφιοποιούνται στην διαδικασία εκκίνησης πρέπει να είναι στα άκρα του χάρτη για να έχουμε σωστή κλίμακα και να αντισταθμίσουμε αυτόματα την επέκταση ή την συρρίκνωση του χάρτη. Οι χάρτες από χαρτί εκτείνονται και συρρικνώνονται ανάλογα με την υγρασία του αέρα. Γι' αυτό, δίνοντας την κλίμακα του χάρτη κατ' ευθείαν στο σύστημα μπορεί να οδηγήσει σε σφάλμα. 11 Σχήμα 2.2: Συσκευή σχεδίασης και ψηφιοποίησης χαρτών και τομών (digitiser).

12 Γενικές Αρχές στη Χρήση Η/Υ 12 Έπειτα από τον καθορισμό της κλίμακας, κάθε ξεχωριστή γραμμή ιχνογραφείται είτε συνεχόμενα ή σημειακά. Τα περισσότερα συστήματα επιτρέπουν την διόρθωση κατά την ψηφιοποίηση ή αμέσως μετά. Τα δεδομένα μπορούν να αποθηκευθούν είτε ως ξεχωριστά αρχεία ή μπορούν να εισαχθούν κατ' ευθείαν σε μια βάση δεδομένων και να τους δοθούν τίτλοι. Τα δεδομένα των οδεύσεων είναι συνήθως σε ψηφιακή μορφή από τις φωτογραμμετρικές εταιρείες ή από ομάδες όδευσης μέσω ενός ολοκληρωμένου σταθμού οδεύσεων (total station) ή σημειώσεων όδευσης. Αυτά τα δεδομένα μπορούν να προστεθούν στο σύστημα με αυτόματη ανάγνωση τους από ψηφιακά μέσα ή από άμεση εισαγωγή μέσω του πληκτρολόγιου. Οι φωτογραμμετρικές εταιρείες μπορούν να παρέχουν τα τοπογραφικά δεδομένα σε ψηφιακή μορφή ή χάρτη. Τα ψηφιακά δεδομένα δίνονται σε μια από τις δύο εξής μορφές: (1) σε γραμμές και στήλες με δοσμένα διαστήματα, δηλαδή σε μορφή πλέγματος, ή (2) ως μια ομάδα ακανόνιστα τοποθετημένων δεδομένων παρουσιάζοντας αλλαγές στο υψόμετρο παρμένα από την υπό εξέταση περιοχή. Τα ακανόνιστα δεδομένα μπορούν να δοθούν μέσω τομών παράλληλων στον άξονα Υ (προς βορρά) ή Χ (προς ανατολή) και τα σημεία παίρνονται στα σημεία διακοπής που είναι μεγαλύτερα από την καθορισμένη υψομετρική διαφορά. 2.6 Εισαγωγή Δεδομένων Τοπογραφικά Δεδομένα Τα τοπογραφικά δεδομένα λαμβάνονται είτε με φωτογραμμετρικά μέσα (Σχήμα 2.3) ή με ψηφιοποίηση υπαρχόντων χαρτών ή ακόμα και με χρήση συσκευών ακτινοβολίας λέιζερ (Σχήμα 2.4). Στην πρώτη περίπτωση, τα δεδομένα φορτώνονται στο σύστημα Η/Υ, και με χρήση ενός μεταφραστικού προγράμματος, μεταφράζονται σε μια συγκεκριμένη μορφή. 12 Σχήμα 2.3: Αρχή φωτογραμμετρίας. Εάν οι διαθέσιμες πληροφορίες είναι στην μορφή ακανόνιστα

13 Γενικές Αρχές στη Χρήση Η/Υ 13 τοποθετημένων δεδομένων, περνιούνται από ένα πρόγραμμα πλεγμάτωσης με καθορισμένες διαστάσεις και ανάλυση πλέγματος. Το δημιουργούμενο πλέγμα χρησιμοποιείται στις επόμενες λειτουργίες, και τα αρχικά δεδομένα σώνονται στο δίσκο για πιθανή επόμενη χρήση. Τα δεδομένα των τομών μπορεί να χρειάζονται κάποια επεξεργασία ή όχι, ανάλογα με τις δυνατότητες του συστήματος. Το σύστημα συνήθως διαθέτει τεχνικές μοντελοποίησης τομών, πλέγματος, και μεταβλητών κύβων, και η χρήση τους εξαρτάται από τον τύπο του κοιτάσματος και το βαθμό κλίσης των στρωμάτων. Για απότομα κεκλιμένα κοιτάσματα ή για πολύπλοκη γεωλογία, η προσέγγιση τομών είναι πιο κατάλληλη. Οι τομές μπορούν να χρησιμοποιηθούν οποιαδήποτε στιγμή για να δημιουργήσουμε μια πλεγματική επιφάνεια. Τα δεδομένα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε υποκείμενες λειτουργίες. Στο τέλος της διαδικασίας αυτής, αναπτύσσεται ένα μοντέλο της τοπογραφίας της περιοχής που εξετάζουμε. Σχήμα 2.4: Φορητός σαρωτής λέιζερ τρισδιάστατου ανάγλυφου κατά την αποτύπωση υπαίθριου ορυχείου Γεωλογικά Δεδομένα Οι απαιτήσεις σε γεωλογικά δεδομένα εισαγωγής ποικίλουν ανάλογα με την χρήση, την πολυπλοκότητα των γεωλογικών συνθηκών, και το μέγεθος της έκτασης. Ως γενικός κανόνας, όσο πιο σύνθετη η γεωλογία, τόσο περισσότερες πληροφορίες

14 Γενικές Αρχές στη Χρήση Η/Υ 14 χρειάζονται. Επίσης ένα κοίτασμα άνθρακα απαιτεί συνήθως περισσότερα δεδομένα από, ας πούμε, ένα κοίτασμα χρυσού. Ανεξάρτητα από την χρήση, τα δεδομένα εισόδου αξίζουν μεγάλης προσοχής. Αυτά καθορίζουν την χρησιμότητα του μοντέλου. Οι εταιρείες συνήθως δίνουν αυτή τη σημαντική εργασία στους πιο νέους γεωλόγους ή μηχανικούς με αποτέλεσμα να ξοδεύουν ένα μεγάλο χρονικό διάστημα διορθώνοντας προβλήματα κατά την διάρκεια ή και μετά την μοντελοποίηση. Επαλήθευση Δεδομένων: Μετά το φόρτωμα των δεδομένων στη βάση, θα πρέπει να δημιουργηθούν διάφορες αναφορές σχετικά με την ακρίβεια και τα σφάλματα μέσα στα στοιχεία αυτά. Στην επαλήθευση των δεδομένων μπορούν να βοηθήσουν στατιστικοί πίνακες που δείχνουν το εύρος των δεδομένωνν και τα σφάλματα σε κάθε πεδίο. Όλα αυτά θα πρέπει να εξετασθούν προσεκτικά ώστε να επιβεβαιωθούν τα όρια των δεδομένων. Μια άλλη μέθοδος επαλήθευσης είναι η δημιουργία ενός χάρτη ισοκαμπύλων με τα δεδομένα και να αναζητηθούν οι όποιες υπερβολικές ανωμαλίες. Αυτές δείχνουν σίγουρα τα λαβή στα δεδομένα, είτε αυτά προέρχονται από λάθος εισαγωγή ή λάθος συντεταγμένες γεώτρησης. Αφού διορθωθούν τα σφάλματαα επαναλαμβάνεται η διαδικασίαα με τις αναφορές για όσο βρίσκονται παράλογα δεδομένα. Χρήση της Βάσης Δεδομένων: Η βάση δεδομένων πρέπει να περιέχει τα δεδομένα στην απλή τους μορφή και χωρίς καμιά αναφορά σε κριτήρια εξόρυξης ή την εξορυσιμότητα οποιασδήποτε μονάδας. Πολλές εταιρείες επιτρέπουν την ερμηνεία της εξορυσιμότητας των μονάδων για να καθορισθούν εκείνες που θα εισαχθούν στη βάση δεδομένων. Αυτή η πρακτική δεν είναι σαφής, και καθώς οι οικονομικές συνθήκες και οι συνθήκες εξόρυξης αλλάζουν, η βάση αχρηστεύεται, οδηγώντας σε επανάληψηη της εισαγωγής δεδομένων. Η προτιμότερη μέθοδος είναι να διατηρούνται τα δεδομένα στη βάση στην απλούστερη δυνατή μορφή τους, επιτρέποντας όμως στα προγράμματα ανάκτησης να συνδυάσουν και να ταξινομήσουν τα δεδομένα, σύμφωνα με τα οικονομικά κριτήρια που καθορίζονται στο χρόνο της ανάκτησης. Αυτή η απλή αρχή θα βεβαιώσει την μακροζωία της βάσης δεδομένων δίνοντας παράλληλαα την δυνατότητα απεριόριστων εξορυκτικών και οικονομικώνν εναλλακτικών λύσεων σε όλη τη διάρκεια της επιχείρησης. 14 Σχήμα 2.5: Συσχετισμός στρωμάτων σε τομή γεωτρήσεων. Εφαρμογές Η/Υ στα Μεταλλευτικά και Γεωτεχνικά Έργα Δρ. Ιωάννη Κ. Καπαγερίδη

15 Γενικές Αρχές στη Χρήση Η/Υ 15 Συσχετισμός: Τα στρωματοειδή κοιτάσματα απαιτούν υπερβολικά χρονικά ποσά για τον συσχετισμό ξεχωριστών μονάδων στο χώρο. Αυτή η διαδικασία δεν είναι μόνο χρονοβόρα αλλά και επαναλαμβανόμενη. Ο γεωλόγος πρέπει να αναλύσει κάθε γεώτρηση σε συνδυασμό με όλες τις άλλες γεωτρήσεις και για όλες τις μονάδες κατά την γεώτρηση. Ένα πρόγραμμα συσχετισμού online με απευθείας προσπέλαση στη βάση δεδομένων μπορεί να γλιτώσει πολλούς μήνες ανθρώπινης προσπάθειας. Η ιδέα είναι αρκετά απλή αλλά και δύσκολη στην πραγματοποίηση. Το πακέτο VULCAN επιτρέπει στο χρήστη την επιλογή μιας ομάδας τομών από ένα οριζόντιο πλάνο της περιοχής. Οι τομές μπορούν να ορισθούν είτε από μια γραμμή όδευσης και μια περιοχή επιρροής σε κάθε πλευρά της γραμμής ή με την επιλογή ξεχωριστών γεωτρήσεων. Ακολουθώντας τη διαδικασία επιλογής, ανακτώνται όλες οι γεωτρήσεις από την βάση δεδομένων, και ο γεωλόγος μπορεί να εξετάσει οποιαδήποτε από τις τομές ανακαλώντας την. Επιπρόσθετα, μπορούν να εμφανισθούν οι γεωφυσικές στήλες (logs) για κάθε γεώτρηση μαζί με τις στρωματογραφικές για να βοηθήσουν στη διαδικασία συσχετισμού. Μια ολοκληρωμένη ομάδα εντολών δίνει πλήρη δυνατότητα συσχετισμού στον υπολογιστή. Μπορούν να ορισθούν γεωτρήσεις κλειδιά για την καθοδήγηση των υπόλοιπων δεδομένων. 2.7 Ανάκτηση Δεδομένων Γενικά Ένα καλό σύστημα ανάκτησης είναι βασικό κομμάτι ενός γεωλογικού συστήματος. Ένα δυνατό σύστημα ανάκτησης μπορεί να απλοποιήσει και ταυτόχρονα να ενισχύσει το έργο του γεωλόγου. Μπορεί να απλοποιήσει μια εργασία γιατί ο γεωλόγος δεν χρειάζεται να αποφασίσει για τις λεπτομέρειες του τι θα πρέπει να συμπεριληφθεί στη βάση δεδομένων. Αντίθετα, η προσοχή του θα είναι στραμμένη στην ουσιαστική εισαγωγή δεδομένων και το συσχετισμό. Θα βελτιώσει την ικανότητα του γεωλόγου γιατί θα επιτρέπει την ανάκτηση δεδομένων από οποιαδήποτε ομάδα συνδυασμών. Κατά την διάρκεια της ανάκτησης μπορούν να καθορισθούν πολλοί παράγοντες για εναλλακτική εκτίμηση όπως οι οικονομικές συνθήκες, η εξορυσσιμότητα λεπτών μονάδων, και γεωλογικοί παράγοντες όπως η διάβρωση ή τα συμπιεσμένα στρώματα. Η διαδικασία ανάκτησης κανονικά προσαρμόζεται για το είδος της ιδιότητας που μοντελοποιείται Στρωματοειδή Κοιτάσματα Στα κοιτάσματα άνθρακα, τα δεδομένα δομής και πάχους είναι αυτά που ανακτώνται και μοντελοποιούνται αρχικά, για να περιγραμμίσουν την έκταση του κοιτάσματος και την κατανομή του στο χώρο. Εφόσον παρέχονται δεδομένα απόκλισης γεωτρήσεων ή συμπιεσμένων στρωμάτων, γίνεται ο απαραίτητος συσχετισμός για να γίνει ο υπολογισμός του πραγματικού πάχους. Όμως, αυτός ο υπολογισμός δεν είναι απαραίτητος εάν το μοντέλο πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για ογκομετρικό υπολογισμό. Η πλειοψηφία των ογκομετρικών προγραμμάτων υπολογίζουν τους επιτόπου ή εξορυσσόμενους όγκους απ' ευθείας από το μοντέλο. Κατόπιν ή παράλληλα με την ανάκτηση και μοντελοποίηση των γεωμετρικών δεδομένων, ανακτώνται και μοντελοποιούνται τα ποιοτικά δεδομένα. Συνήθως είναι απαραίτητος ο συνδυασμός δειγμάτων για ένα δοσμένο στρώμα ή εύρος

16 Γενικές Αρχές στη Χρήση Η/Υ 16 στρωμάτων. Εφόσον παρέχονται δεδομένα επιπλύσματος, δημιουργούνται πίνακες για να καθορισθούν τα ειδικά βάρη του επιπλύσματος. Τα ποιοτικά δεδομένα για τα καθοριζόμενα ειδικά βάρη ανακτώνται και μοντελοποιούνται. Παράγοντες ρύπανσης, αραίωσης και απώλειας μπορούν να συμπεριληφθούν στα δεδομένα στο στάδιο αυτό, ή μπορούν να εφαρμοσθούν αργότερα στο πλεγματικό μοντέλο κατά το χρόνο της εξόρυξης. Η απώλεια και η αραίωση μπορούν να είναι σε εκατοστιαία βάση ή βασισμένες σε ένα καθορισμένο πάχος από την οροφή και/ή το πάτωμα του στρώματος. Οι αθροιστικές πληροφορίες μπορεί να είναι απαραίτητες εάν τα στρώματα είναι πολύ λεπτά ή ο διαχωρισμός τους είναι μικρότερος από ένα δοσμένο πάχος ώστε να μπορούν να εξορυχτούν ξεχωριστά. Το σύστημα ανάκτησης διαθέτει την επιλογή απλών ή αραιωμένων δεδομένων καθώς και την μετατροπή των πρωτογενών δεδομένων σε δεδομένα ξηρής μορφής και αντίστροφα. Θα πρέπει να μπορεί να χρησιμοποιήσει οποιαδήποτε από τα τρία δεδομένα υγρασίας, στη βάση δεδομένων, δηλαδή, την υγρασία δείγματος, της υγρασία ισορροπίας, ή την υγρασία ξηρού αέρα γι' αυτούς τους υπολογισμούς Μη-στρωματοειδή Κοιτάσματα Για μη-στρωματοειδή κοιτάσματα και για ακανόνιστα σώματα μεταλλοφορίας, η ανάκτηση των φυσικών δεδομένων συνδυάζεται με ανάκτηση και σύνθεση ποσοτικών δεδομένων για κάθε ορυκτό και για ένα δοσμένο ύψος βαθμίδας. Σ' αυτό το στάδιο γίνεται η διόρθωση της απόκλισης της γεώτρησης, εάν εφαρμόζεται για κεκλιμένα στρώματα. Η σύνθεση των δειγμάτων είναι απαραίτητη για διάφορους λόγους. Το μέγεθος, το μήκος και το βάρος των δειγμάτων διαφέρει μεταξύ των γεωτρήσεων, και για να φθάσουμε σε ένα κοινό μέγεθος για ένα δοσμένο κοίτασμα, τα δείγματα συνθέτονται. Ανάλογα με το κοίτασμα, είναι απαραίτητο να συνδυαστούν δείγματα σε τμήματα κοινού βάρους αντιπροσωπεύοντας ένα τμήμα του σώματος μεταλλοφορίας για τον υπολογισμό του όγκου ή της περιεκτικότητας, Η διαδικασία σύνθεσης είναι η ίδια για διαφορετικές ιδιότητες. Όμως, ανάλογα με το είδος του κοιτάσματος, θα πρέπει να προσέξουμε να μην συνθέσουμε ανάμεσα σε ανόμοιες γεωλογικές ζώνες. Με δεδομένη την γνώση του μήκους των δειγμάτων και των αντίστοιχων τιμών συγκέντρωσης, η σύνθεση επιτυγχάνεται προσθέτοντας τα γινόμενα των μηκών των δειγμάτων και των αντίστοιχων τιμών συγκέντρωσης, και μετά διαιρώντας το άθροισμα αυτό δια του συνόλου των μηκών, φθάνοντας σε μια διορθωμένη μέση τιμή. Το διάστημα σύνθεσης καθορίζεται συνήθως από το ύφος της βαθμίδας κατά το στάδιο της εξόρυξης. Για παράδειγμα, εάν λαμβάνονται δείγματα σε διαστήματα 3m, και χρειάζεται βαθμίδα 11m, τότε χρησιμοποιούνται τα πρώτα 3 δείγματα και το μισό του τετάρτου για την τιμή σύνθεσης στη βαθμίδα. Αυτό προϋποθέτει ότι ολόκληρη η βαθμίδα είναι μέρος της ίδιας γεωλογικής μονάδας. Θα πρέπει να δοθεί πολύ προσοχή για να αποφευχθεί η σύνθεση ανόμοιων δεδομένων. Ο Barnes (1980) προτείνει τον όρο εξαρτώμενη σύνθεση (draped composite) για μια διαδικασία σύνθεσης η οποία χρησιμοποιεί μια επιφάνεια ή πολλαπλές επιφάνειες για να ξεκινήσει. Αυτή η διαδικασία επιτρέπει τη χρήση της επιφάνειας της μεταλλοφόρου ζώνης ως το σημείο εκκίνησης της σύνθεσης παρά ένα αυθαίρετο υψόμετρο, οδηγώντας σε μια πιο ακριβή αναπαράσταση της μεταλλοφόρου ζώνης.

17 Γενικές Αρχές στη Χρήση Η/Υ 17 Σχήμα 2.6: Σύνθεση βαθμίδας. Ο Badiozamani et al. (19883, 1988β) ανέπτυξε μια νέα διαδικασία σύνθεσης και μοντελοποίησης μεταβλητής ζώνης για να αντιμετωπισθεί ειδικά το πρόβλημα του να συμπεριλάβεις το γεωλογικό και κοιτασματολογικό περιβάλλον στη διαδικασία σύνθεσης και μοντελοποίησης. Το μοντέλο αναπτύχθηκε ώστε να χειρίζεται πολύπλοκη γεωλογία και την μεταβολή του περιεχόμενου κοιτασμάτων δελταϊκών αποθέσεων. Όμως, η ίδια διαδικασία μοντελοποίησης μπορεί να εφαρμοστεί και σε άλλα κοιτάσματα με ελάχιστες μόνο τροποποιήσεις στη σύνθεση. 17 Σύνθεση Μεταβλητής Ζώνης: Αυτή η διαδικασία σύνθεσης ξεκινά με τον πρώτο καθορισμό του κοιτασματολογικού περιβάλλοντος και τον συσχετισμό των γεωλογικών μονάδων σε όλη την περιοχή. Οι ομάδες και οι σχηματισμοί αναγνωρίζονται, και κάθε ομάδα ή σχηματισμός διαιρείται στις κοιτασματολογικές υποομάδες ή ζώνες. Για παράδειγμα, μια ομάδα μπορεί να διαιρεθεί σε θαλάσσια, μεταβατική, και ηπειρωτική ζώνη. Εάν διατίθενται επιπρόσθετες πληροφορίες, κάθε μια από αυτές τις ζώνες μπορεί να διαιρεθεί στη συνέχεια σε υποζώνες. Έτσι, η μεταβατική ζώνη μπορεί να διαιρεθεί σε υποζώνες επιπέδου δέλτα, μετώπου δέλτα, και προδέλτα. Χρησιμοποιώντας το κοιτασματολογικό περιβάλλον για να φθάσουμε στις υποζώνες, εκμεταλλευόμαστε τη διαθέσιμη γεωλογική γνώση για τον περιορισμό του υπολογισμού περιεκτικότητας στην περιοχή σε μόνο συγκρίσιμες μονάδες. Ουσιαστικά, εκμεταλλευόμαστε άλλες παραμέτρους που συμμετέχουν στη μεταβολή της περιεκτικότητας όπως το πορώδες και η διαπερατότητα, ειδικά όταν περιλαμβάνεται δευτερεύουσα μεταλλoγέννεση.

18 Γενικές Αρχές στη Χρήση Η/Υ 18 Σχήμα 2.7: Ορισμός ζωνών και υποζωνών βάση τύπου υλικού. Μετά την αναγνώριση των ζωνών, αναγνωρίζεται ο συνδυασμός κάθε μοναδικής λιθολογίας και των κοιτασματολογικών φάσεων. Αυτός ο συνδυασμός αναφέρεται, ως τύπος υλικού (Material Type, ΜΤ), που χρησιμοποιείται ως βασική μονάδα για την παρεμβολή και την σύνθεση μεταξύ των γεωτρήσεων. Για παράδειγμα, μια σωληνοειδής άμμος και μια ζωνώδους μορφής αποτελούν δύο διαφορετικούς τύπους υλικού. Κατά την μοντελοποίηση, ανεξάρτητα από τον χρησιμοποιούμενο αλγόριθμο, χρησιμοποιούνται μόνο παρόμοιοι τύποι υλικού για την παρεμβολή μέσα σε κάθε υποζώνη. Επιπρόσθετα στον τύπο υλικού, μια ζώνη μπορεί να διαιρεθεί σε μικρότερες υποζώνες χρησιμοποιώντας την απότομη μεταβολή περιεκτικότητας στη γεώτρηση ως ένα άλλο κριτήριο για τον έλεγχο της πλευρικής παρεμβολής. Η διαδικασία αυτή επιτρέπει να συμπεριληφθεί ο μέγιστος γεωλογικός και κοιτασματολογικός έλεγχος στην διαδικασία παρεμβολής. Μετά τον καθορισμό ζωνών και υποζωνών, και πριν την παρεμβολή, χρειάζεται να δοθούν τιμές περιεκτικότητας κα. σε κάθε υποζώνη. Γενικά, τα διαστήματα των δειγμάτων δεν συμπίπτουν με την οροφή και το πάτωμα κάθε υποζώνης, ή μπορεί πολλαπλά δείγματα να παρέχονται σε κάθε υποζώνη. Εάν τα διαστήματα και οι υποζώνες συμπίπτουν, η τιμή του διαστήματος δίνεται στην υποζώνη. Εάν όμως υπάρχουν περισσότερα του ενός δείγματα σε κάθε υποζώνη, συνθέτονται και η τιμή που προκύπτει δίνεται στην υποζώνη. Η συντεθειμένη τιμή μπορεί να είναι διορθωμένη μέση τιμή από το πάχος των δειγμάτων ή, όπου υπάρχει αξιόλογη διαφορά στην πυκνότητα των δειγμάτων, από το γινόμενο πάχους και πυκνότητας. Ο διορθωτικός υπολογισμός γίνεται μόνο για εκείνες τις τιμές που αναφέρονται ως ποσοστό κατά βάρος όπως η περιεκτικότητα, και όχι σε τιμές εκφρασμένες ως ποσοστό κατά όγκο όπως το πορώδες. 18

19 Γενικές Αρχές στη Χρήση Η/Υ 19 Σχήμα 2.8: Ορισμός υποζωνών με βάση τον τύπο υλικού και την περιεκτικότητα Αλγόριθμος Αξιολόγησης Απολήψιμων Πακέτων Μεταλλεύματος Ο αλγόριθμος αξιολόγησης που αναφέρεται παρακάτω αφορά μια συγκεκριμένη λειτουργία αξιολόγησης με βάση ποιοτικά χαρακτηριστικά αλλά και δεδομένα πάχους, η οποία υπάρχει διαθέσιμη στο λογισμικό VULCAN. Βήμα 1 ο Το πρόγραμμα ψάχνει όλα τα διαστήματα κατά μήκος της γεώτρησης και τα ταξινομεί σε μετάλλευμα ή στείρα ανάλογα με την οριακή τιμή που ορίζεται για το ποιοτικό πεδίο στο σχετικό παράθυρο (Ore/Waste cutoff value). 19 Βήμα 2 ο Το πρόγραμμα συνδυάζει διπλανά διαστήματα μεταλλεύματος και στείρου για την δημιουργία πακέτων καθαρού μεταλλεύματος και καθαρού στείρου.

20 Γενικές Αρχές στη Χρήση Η/Υ 20 Βήμα 3 ο Εργαζόμενο στη γεώτρηση από πάνω προς τα κάτω, το πρόγραμμα ελέγχει εάν το διάστημα στείρων μεταξύ του πρώτου πακέτου μεταλλεύματος και του επόμενου είναι μικρότερη από το μέγιστο μήκος απορρόφησης στείρων (Waste absorption maximum length). Εάν το μήκος αυτό είναι μεγαλύτερο από το όριο, τότε τα πακέτα μεταλλεύματος μένουν ως έχουν και επαναλαμβάνεται η διαδικασία αυτή μεταξύ του δεύτερου και του τρίτου πακέτου μεταλλεύματος. Εάν μεταξύ δύο πακέτων το μήκος στείρων είναι μικρότερο από το όριο, τότε το πρώτο πακέτο μεταλλεύματος, το πακέτο στείρων και το δεύτερο πακέτο μεταλλεύματος προσθέτονται μαζί και υπολογίζεται η συνολική τιμή του ποιοτικού πεδίου. Εάν η τιμή αυτή είναι χαμηλότερη από το όριο τότε τα πακέτα δεν συνδυάζονται και παραμένουν ως έχουν ενώ η διαδικασία επαναλαμβάνεται μεταξύ δεύτερου και τρίτου πακέτου μεταλλεύματος. Εάν η συνολική τιμή του ποιοτικού πεδίου είναι πάνω από το όριο τότε το αξιολογημένο διάστημα γίνεται δεκτό ως ένα νέο αξιολογημένο πακέτο μεταλλεύματος. Η διαδικασία συνεχίζει μεταξύ του αξιολογημένου αυτού πακέτου και του επόμενου πακέτου μεταλλεύματος. Βήμα 4 ο Στο στάδιο αυτό έχουμε πακέτα μεταλλεύματος που περιλαμβάνουν όπου είναι δυνατόν ενδιάμεσα στείρα και των οποίων η συνολική αξιολογημένη τιμή είναι πάνω από το όριο που θέσαμε. Το πρόγραμμα τώρα προσπαθεί να προσθέσει αραίωση (ρύπανση) στην οροφή και το δάπεδο αυτών των αξιολογημένων πακέτων λιγνίτη. Θα προσθέσει τμήματα διπλανών διαστημάτων στείρων έως το μήκος αραίωσης που έχει οριστεί στο παράθυρο Intersection/Selection Compositing. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το βήμα αυτό δεν θα απορρίψει οποιοδήποτε πακέτο μεταλλεύματος. Εάν η πρόσθεση στείρων οδηγεί την τιμή του αξιολογημένου πακέτου μεταλλεύματος κάτω από το όριο, τότε εξετάζεται η πρόσθεση μικρότερης ρύπανσης στο πακέτο αυτό. Εάν ένα πακέτο μεταλλεύματος έχει τιμή μόλις πάνω από το όριο, τότε δεν προστίθεται σε αυτό οποιαδήποτε αραίωση. Το βήμα αυτό χρησιμοποιείται για την επέκταση του μήκους του πακέτου μεταλλεύματος όσο το δυνατό περισσότερο μέσα στα όρια που ορίζονται δεν χρησιμοποιείται για να εφαρμοστεί μια καθορισμένη σταθερή αραίωση σε κάθε πακέτο μεταλλεύματος (δηλαδή, η αραίωση τελικά δεν εφαρμόζεται σε όλα τα πακέτα μεταλλεύματος). Το βήμα αυτό μπορεί επίσης να εφαρμοστεί μόνο σε πακέτα μεταλλεύματος με πάχος μικρότερο από το ελάχιστο όριο (0.5) μετά το βήμα 3. Τσεκάρουμε την επιλογή Dilute only if ore length < minimum για τον σκοπό αυτό. 20 Βήμα 5 ο Το τελικό βήμα ελέγχει τα αξιολογημένα πακέτα μεταλλεύματος για να διαπιστωθεί το κατά πόσο είναι μεγαλύτερα από το ελάχιστο πάχος (Minimum ore run length). Πακέτα που είναι μικρότερα από το όριο αυτό ταξινομούνται ως στείρα και απορροφώνται στα διπλανά στείρα πακέτα. Όλοι οι ποιοτικοί υπολογισμοί ζυγίζονται ως προς το μήκος των διαστημάτων.

Εργαστήριο «Τεχνολογία Πολιτισμικού Λογισμικού» Ενότητα. Σχεδίαση Βάσεων Δεδομένων

Εργαστήριο «Τεχνολογία Πολιτισμικού Λογισμικού» Ενότητα. Σχεδίαση Βάσεων Δεδομένων Ενότητα 3 Σχεδίαση Βάσεων Δεδομένων 17 18 3.1 Εισαγωγή Μία βάση δεδομένων αποτελείται από δεδομένα για διάφορα θέματα τα οποία όμως σχετίζονται μεταξύ τους και είναι καταχωρημένα με συγκεκριμένο τρόπο.

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο «Τεχνολογία Πολιτισμικού Λογισμικού» Ενότητα. Επεξεργασία πινάκων

Εργαστήριο «Τεχνολογία Πολιτισμικού Λογισμικού» Ενότητα. Επεξεργασία πινάκων Ενότητα 4 Επεξεργασία πινάκων 36 37 4.1 Προσθήκη πεδίων Για να εισάγετε ένα πεδίο σε ένα πίνακα που υπάρχει ήδη στη βάση δεδομένων σας, βάζετε τον κέρσορα του ποντικιού στο πεδίο πάνω από το οποίο θέλετε

Διαβάστε περισσότερα

Prost S: Οδοποιΐα Σιδηροδρομική Υδραυλικά έργα

Prost S: Οδοποιΐα Σιδηροδρομική Υδραυλικά έργα Prost S: Οδοποιΐα Σιδηροδρομική Υδραυλικά έργα Χαρακτηριστικά Οριζοντιογραφία Στο γραφικό περιβάλλον της εφαρμογής είναι δυνατή η σχεδίαση οριζοντιογραφιών δρόμων, σιδηροδρομικών γραμμών, ανοικτών και

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ DOCUMENT DESIGNER

Ο ΗΓΙΕΣ DOCUMENT DESIGNER Ο ΗΓΙΕΣ DOCUMENT DESIGNER ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εάν δεν επιθυµείτε να χρησιµοποιείτε τις προσχεδιασµένες φόρµες εντύπων της Singular, η εργασία αυτή σας δίνει τη δυνατότητα να σχεδιάζετε φόρµες µε βάση τις οποίες επιθυµείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Dcad 1.0

ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Dcad 1.0 ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Dcad 1.0 20130510 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εγκατάσταση προγράμματος DCAD 2 2. Ενεργοποίηση Registration 2 3. DCAD 3 3.1 Εισαγωγή σημείων 3 3.2 Εξαγωγή σημείων 5 3.3 Στοιχεία ιδιοκτησίας

Διαβάστε περισσότερα

MANAGER SIDE BAR. Μία άλλη λειτουργία είναι το ξυπνητήρι. Μπορείτε να ορίσετε τον χρόνο υπενθύμισης. Μετά την λήξη του χρόνου θα ειδοποιηθείτε ηχητικά

MANAGER SIDE BAR. Μία άλλη λειτουργία είναι το ξυπνητήρι. Μπορείτε να ορίσετε τον χρόνο υπενθύμισης. Μετά την λήξη του χρόνου θα ειδοποιηθείτε ηχητικά MANAGER SIDE BAR Η Manager side bar είναι μία εφαρμογή σχεδιασμένη να προσφέρει μια σειρά από λειτουργίες και ευκολίες σε κάθε χρήστη Η/Υ προχωρημένο ή αρχάριο. Βασική λειτουργία της εφαρμογής είναι ότι

Διαβάστε περισσότερα

Συγχώνευση αλληλογραφίας και συγχώνευση μιας πηγής δεδομένων με ένα κύριο έγγραφο όπως ένα γράμμα ή ένα έγγραφο ετικετών

Συγχώνευση αλληλογραφίας και συγχώνευση μιας πηγής δεδομένων με ένα κύριο έγγραφο όπως ένα γράμμα ή ένα έγγραφο ετικετών 3.5.1.1 Συγχώνευση αλληλογραφίας και συγχώνευση μιας πηγής δεδομένων με ένα κύριο έγγραφο όπως ένα γράμμα ή ένα έγγραφο ετικετών Ένα σύνηθες πρόβλημα που υπάρχει, είναι η ανάγκη αποστολής επιστολών ή πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα. Σχεδίαση Βάσεων Δεδομένων

Ενότητα. Σχεδίαση Βάσεων Δεδομένων Ενότητα 3 Σχεδίαση Βάσεων Δεδομένων 2 3 3.1 Εισαγωγή Μία βάση δεδομένων αποτελείται από δεδομένα για διάφορα θέματα τα οποία όμως σχετίζονται μεταξύ τους και είναι καταχωρημένα με συγκεκριμένο τρόπο. Όλα

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Ηλεκτρονικής Υποβολής Δηλώσεων Ε9. Οδηγίες Χρήσης

Εφαρμογή Ηλεκτρονικής Υποβολής Δηλώσεων Ε9. Οδηγίες Χρήσης Εφαρμογή Ηλεκτρονικής Υποβολής Δηλώσεων Ε9 Οδηγίες Χρήσης Πίνακας Περιεχομένων 1. Αρχική οθόνη... 3 2. Αρχική Οθόνη Πιστοποιημένου Χρήστη... 4 2.1. Οριστικοποίηση της Περιουσιακής Εικόνας... 5 2.2. Καρτέλες

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Πληροφορικής στην Τοπογραφία

Εφαρμογές Πληροφορικής στην Τοπογραφία Εφαρμογές Πληροφορικής στην Τοπογραφία 11η Ενότητα - Μετασχηματισμός Κεντρικής Προβολής (αναγωγή) με σημεία φυγής στο λογισμικό VeCAD- Photogrammetry και ψηφιοποίηση λεπτομερειών στο AutoCAD Τσιούκας Βασίλειος,

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία-3: Παρουσίαση Εργασίας. Ομάδα Α. Προετοιμασία Αναφοράς

Εργασία-3: Παρουσίαση Εργασίας. Ομάδα Α. Προετοιμασία Αναφοράς Εργασία-3: Παρουσίαση Εργασίας Ομάδα Α. Προετοιμασία Αναφοράς Αρκετοί πιστεύουν πως η επιτυχία μιας παρουσίασης είναι δεδομένη εάν ο παρουσιαστής κατέχει το θέμα που πρόκειται να παρουσιάσει και είναι

Διαβάστε περισσότερα

Kεφάλαιο 11 Λίστες και Ανάλυση Δεδομένων Kεφάλαιο 12 Εργαλεία ανάλυσης πιθανοτήτων Kεφάλαιο 13 Ανάλυση δεδομένων...

Kεφάλαιο 11 Λίστες και Ανάλυση Δεδομένων Kεφάλαιο 12 Εργαλεία ανάλυσης πιθανοτήτων Kεφάλαιο 13 Ανάλυση δεδομένων... Μέρος 2 Kεφάλαιο 11 Λίστες και Ανάλυση Δεδομένων... 211 Kεφάλαιο 12 Εργαλεία ανάλυσης πιθανοτήτων... 241 Kεφάλαιο 13 Ανάλυση δεδομένων... 257 Kεφάλαιο 14 Συναρτήσεις Μέρος Β... 285 Kεφάλαιο 15 Ευρετήριο

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτικό εγχειρίδιο χρήσης του Microsoft Visual Studio 2010

Συνοπτικό εγχειρίδιο χρήσης του Microsoft Visual Studio 2010 Τμήμα Πληροφορικής & Επικοινωνιών Τομέας Υπολογιστικών Τεχνικών & Συστημάτων Συνοπτικό εγχειρίδιο χρήσης του Microsoft Visual Studio 2010 Ιωάννης Γεωργουδάκης - Πάρις Μαστοροκώστας Σεπτέμβριος 2011 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις δεδομένων (Access)

Βάσεις δεδομένων (Access) Βάσεις δεδομένων (Access) Όταν εκκινούμε την Access εμφανίζεται το παρακάτω παράθυρο: Για να φτιάξουμε μια νέα ΒΔ κάνουμε κλικ στην επιλογή «Κενή βάση δεδομένων» στο Παράθυρο Εργασιών. Θα εμφανιστεί το

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ GOOGLE EARTH [ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ]

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ GOOGLE EARTH [ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ] ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ GOOGLE EARTH [ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ] Τι είναι το Google Earth Το Google Earth είναι λογισμικό-εργαλείο γραφικής απεικόνισης, χαρτογράφησης και εξερεύνησης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Εργαστηριακές Ασκήσεις στα Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών

ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Εργαστηριακές Ασκήσεις στα Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1ο 1.1. Εισαγωγή στα Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών ArcGIS 1.1.1. Η δομή του ArcGIS: Το ArcGIS είναι μια ολοκληρωμένη συλλογή από προϊόντα λογισμικού GIS. Παρέχει μια πλατφόρμα για διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές υπόγειας εκμετάλλευσης

Αρχές υπόγειας εκμετάλλευσης Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Αρχές υπόγειας εκμετάλλευσης Ανδρέας Μπενάρδος Δρ. Μηχανικός Μεταλλείων Μεταλλουργός Ε.Μ.Π. Θεμελιώδεις αρχές σχεδιασμού Ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Ευ ομή. Εγχειρίδιο χρήσης του περιβάλλοντος LT125-dp

Ευ ομή. Εγχειρίδιο χρήσης του περιβάλλοντος LT125-dp Ευ ομή Εγχειρίδιο χρήσης του περιβάλλοντος LT125-dp Περιεχόμενα 1. Χειρισμός του περιβάλλοντος LT125-dp Εγκατάσταση & Τρέξιμο Χειρισμός της ψηφιακής εφαρμογής Πλοήγηση στο περιεχόμενο Αλλαγή του μεγέθους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΤΗ. Ηλεκτρονική Υποβολή Α.Π.Δ.

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΤΗ. Ηλεκτρονική Υποβολή Α.Π.Δ. ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΤΗ Ηλεκτρονική Υποβολή Α.Π.Δ. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1) Είσοδος στην εφαρμογή 2) Δημιουργία Περιόδου Υποβολής 2.α) Ακύρωση Περιόδου Υποβολής 3) Μέθοδος Υποβολής: Συμπλήρωση Φόρμας 3.α) Συμπλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

Η εργασία που επέλεξες θα σου δώσει τη δυνατότητα να συνεργαστείς με συμμαθητές σου και να σχεδιάσετε μια εικονική εκδρομή με το Google Earth.

Η εργασία που επέλεξες θα σου δώσει τη δυνατότητα να συνεργαστείς με συμμαθητές σου και να σχεδιάσετε μια εικονική εκδρομή με το Google Earth. Μια εικονική εκδρομή με το Google Earth Αγαπητέ μαθητή, Η εργασία που επέλεξες θα σου δώσει τη δυνατότητα να συνεργαστείς με συμμαθητές σου και να σχεδιάσετε μια εικονική εκδρομή με το Google Earth. Εσύ

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Οδηγίες για τις νέες Εκτυπωτικές Φόρμες

Γενικές Οδηγίες για τις νέες Εκτυπωτικές Φόρμες Γενικές Οδηγίες για τις νέες Εκτυπωτικές Φόρμες Το συγκεκριμένο εγχειρίδιο δημιουργήθηκε για να βοηθήσει την κατανόηση της διαδικασίας διαχείρισης των νέων εκτυπωτικών φορμών. 1 Δομή Νέας Εκτυπωτικής Φόρμας

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 4ο. Προγράμματα

Μάθημα 4ο. Προγράμματα Μάθημα 4ο Προγράμματα Σελίδα 47 από 106 4.1 Εγκατάσταση προγραμμάτων Όπως έχουμε πει στο πρώτο μάθημα (Σημειώσεις 1ου Μαθήματος 1.3.3.Β σελ. 12) τα προγράμματα ή αλλιώς εφαρμογές αποτελούν μέρος του λογισμικού

Διαβάστε περισσότερα

Αικατερίνη Καμπάση, PhD. Τμήμα Προστασίας και Συντήρησης Πολιτισμικής Κληρονομιάς Α.Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων

Αικατερίνη Καμπάση, PhD. Τμήμα Προστασίας και Συντήρησης Πολιτισμικής Κληρονομιάς Α.Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Αικατερίνη Καμπάση, PhD Τμήμα Προστασίας και Συντήρησης Πολιτισμικής Κληρονομιάς Α.Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Ζάκυνθος 2011 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ 5 1.1 Βάσεις Δεδομένων 7 1.2

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόματο Κλείσιμο Ισολογισμού

Αυτόματο Κλείσιμο Ισολογισμού Αυτόματο Κλείσιμο Ισολογισμού Το συγκεκριμένο εγχειρίδιο δημιουργήθηκε για να βοηθήσει την κατανόηση της διαδικασίας διαχείρισης Οδηγιών Αυτόματου Κλεισίματος Ισολογισμού στην εφαρμογή extra Λογιστική

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γρήγορης εκκίνησης

Οδηγός γρήγορης εκκίνησης Οδηγός γρήγορης εκκίνησης Το Microsoft Word 2013 έχει διαφορετική εμφάνιση από προηγούμενες εκδόσεις. Γι αυτό το λόγο, δημιουργήσαμε αυτόν τον οδηγό για να ελαχιστοποιήσουμε την καμπύλη εκμάθησης. Γραμμή

Διαβάστε περισσότερα

7.Α.1 Παρουσιάσεις. 7.Α.2 Περιγραφή περιεχομένων της εφαρμογής

7.Α.1 Παρουσιάσεις. 7.Α.2 Περιγραφή περιεχομένων της εφαρμογής Μάθημα 7ο Πολυμέσα 7.Α.1 Παρουσιάσεις Οι παρουσιάσεις είναι μια εφαρμογή που χρησιμεύει στην παρουσίαση των εργασιών μας. Αποτελούν μια συνοπτική μορφή των εργασιών μας. Μέσω δημιουργίας διαφανειών, μορφοποιήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Field Service Management ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ

Field Service Management ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ Field Service Management ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΕΝΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ... 4 2. ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΜΕΝΟΥ ΚΑΡΤΕΛΑΣ... 5 3. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΕΛΑΤΗ... 6 4. ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΠΕΛΑΤΗ... 6 5. ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ/ΔΙΑΓΡΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος οδηγός αναφοράς Για Windows Έκδοση 4.0

Σύντομος οδηγός αναφοράς Για Windows Έκδοση 4.0 Σύντομος οδηγός αναφοράς Για Windows Έκδοση 4.0 Παράθυρα των εγγράφων Επιφάνεια του σχεδίου. Σχεδιάστε εδώ νέα αντικείμενα με τα εργαλεία σημείων, διαβήτη, σχεδίασης ευθύγραμμων αντικειμένων και κειμένου.

Διαβάστε περισσότερα

6. Στερεοσκοπική Απόδοση

6. Στερεοσκοπική Απόδοση 6. Στερεοσκοπική Απόδοση Για τη στερεοσκοπική απόδοση και τη δηµιουργία ορθοφωτογραφίας θα εργαστείτε στο συνολικό µπλοκ. Η στερεοσκοπική απόδοση στον φωτογραµµετρικό σταθµό PHOTOMOD γίνεται στην ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα. Επεξεργασία πινάκων

Ενότητα. Επεξεργασία πινάκων Ενότητα 4 Επεξεργασία πινάκων 2 3 4.1 Προσθήκη πεδίων Για να εισάγετε ένα πεδίο σε ένα πίνακα που υπάρχει ήδη στη βάση δεδομένων σας, βάζετε τον κέρσορα του ποντικιού στο πεδίο πάνω από το οποίο θέλετε

Διαβάστε περισσότερα

Stroke.

Stroke. Το φυλλάδιο οδηγιών που κρατάτε στα χέρια σας βρίσκεται και σε ηλεκτρονική μορφή (αρχείο Acrobatpdf) στον φάκελο PDF του υπολογιστή (υπάρχει η σχετική συντόμευση την επιφάνεια εργασίας). Για την καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

GreekLUG Ελεύθερο Λογισμικό & Λογισμικό Ανοικτού Κώδικα

GreekLUG Ελεύθερο Λογισμικό & Λογισμικό Ανοικτού Κώδικα GreekLUG Ελεύθερο Λογισμικό & Λογισμικό Ανοικτού Κώδικα Μάθημα 6ο Σουίτα Γραφείου LibreOffice 2 Ύλη Μαθημάτων V Μαθ. 5/6 : Σουίτα Γραφείου LibreOffice LibreOffice Γενικά, Κειμενογράφος - LibreOffice Writer,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ GRS-1

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ GRS-1 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ GRS-1 Σελίδα 1 ΓΕΝΙΚΑ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το GRS-1 της TOPCON διαθέτει λειτουργικό σύστημα Windows CE NET 6.1 παρέχοντας την δυνατότητα εγκατάστασης οποιασδήποτε εφαρμογής και λογισμικού έκδοσης

Διαβάστε περισσότερα

Στην εικόνα, η αριστερή κάτω γωνία του χάρτη έχει συντεταγμένες X=

Στην εικόνα, η αριστερή κάτω γωνία του χάρτη έχει συντεταγμένες X= Ως Γεωαναφορά (Georeference) ορίζεται η διαδικασία κατά την οποία προσδίδονται πραγματικές γεωγραφικές συντεταγμένες επιθυμητού συστήματος αναφοράς συντεταγμένων σε μία ψηφιακή εικόνα που έχει προέλθει

Διαβάστε περισσότερα

Γρήγορη Εκκίνηση. Όταν ξεκινήσετε το GeoGebra, εμφανίζεται το παρακάτω παράθυρο:

Γρήγορη Εκκίνηση. Όταν ξεκινήσετε το GeoGebra, εμφανίζεται το παρακάτω παράθυρο: Τι είναι το GeoGebra; Γρήγορη Εκκίνηση Λογισμικό Δυναμικών Μαθηματικών σε ένα - απλό στη χρήση - πακέτο Για την εκμάθηση και τη διδασκαλία σε όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης Συνδυάζει διαδραστικά γεωμετρία,

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες, περιγράµµατα και σκίαση

Πίνακες, περιγράµµατα και σκίαση Πίνακες, περιγράµµατα και σκίαση Οι πίνακες Οι πίνακες είναι ορθογώνια πλαίσια που χωρίζονται σε γραµµές και στήλες. Η τοµή µιας γραµµής µε µια στήλη προσδιορίζει ένα κελί. Τα στοιχεία, που παρουσιάζουµε,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΗΜΑΤΑ-ΕΙΚΟΝΕΣ-ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ

ΣΧΗΜΑΤΑ-ΕΙΚΟΝΕΣ-ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΤΕΙ Ηρακλείου Τμήμα Λογιστικής Πληροφορική I 5 η Εργαστηριακή άσκηση (WORD) ΣΧΗΜΑΤΑ-ΕΙΚΟΝΕΣ-ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ 5 ο : ΣΧΗΜΑΤΑ-ΕΙΚΟΝΕΣ-ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ 1 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΗΜΑΤΩΝ Για τη δημιουργία σχημάτων στο WORD χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης. Σταδίου 5, 10562 Σύνταγμα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης. Σταδίου 5, 10562 Σύνταγμα Σύστημα Διαχείρισης Εκπαίδευσης Εγχειρίδιο Χρήσης Εκπαιδευόμενου Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης Σταδίου 5, 10562 Σύνταγμα τηλ.: 210-3689381, 210-3689354 fax:

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο Χρήσης myschool

Σενάριο Χρήσης myschool Σενάριο Χρήσης ΦΟΡΕΙΣ Επιβεβαίωση των Στοιχείων του Φορέα Αρχικά, θα κληθείτε να ελέγξετε την ορθότητα των στοιχείων του Φορέα σας. Επιλέγοντας την καρτέλα «Φορείς», από το μενού που βρίσκεται στο πάνω

Διαβάστε περισσότερα

2. Εισαγωγή Δεδομένων σε Σχεσιακή Βάση Δεδομένων

2. Εισαγωγή Δεδομένων σε Σχεσιακή Βάση Δεδομένων 2. Εισαγωγή Δεδομένων σε Σχεσιακή Βάση Δεδομένων Μετά τον μετασχηματισμό των δεδομένων με τη χρήση του Excel, τα δεδομένα θα εισαχθούν σε μια σχεσιακή βάση δεδομένων (Microsoft SQL Sever 2005) ώστε να

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην εφαρμογή Βασική Σελίδα (Activity) Αναζήτηση Πελάτη... 6 Προβολή Πελάτη... 7 Επεξεργασία Πελάτη... 10

Εισαγωγή στην εφαρμογή Βασική Σελίδα (Activity) Αναζήτηση Πελάτη... 6 Προβολή Πελάτη... 7 Επεξεργασία Πελάτη... 10 Περιεχόμενα Εισαγωγή στην εφαρμογή... 2 Βασική Σελίδα (Activity)... 3 Ρυθμίσεις... 3 Πελάτες... 6 Αναζήτηση Πελάτη... 6 Προβολή Πελάτη... 7 Επεξεργασία Πελάτη... 10 Αποθήκη... 11 Αναζήτηση προϊόντος...

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας

Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών ΗΥ 130 : Ψηφιακή σχεδίαση Βόλος 2015 1 Εισαγωγή Το Multisim είναι ένα ολοκληρωμένο περιβάλλον προσομοίωσης της συμπεριφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Χρήστη για το ιαλειτουργικό Χάρτη

Οδηγός Χρήστη για το ιαλειτουργικό Χάρτη Οδηγός Χρήστη για το ιαλειτουργικό Χάρτη 1. Πρόσβαση στο ιαλειτουργικό Χάρτη... 1 2. Περιγραφή του Χάρτη... 2 3. Θέµα του Χάρτη... 2 4. Εργαλεία του Χάρτη... 3 5. Χειρισµός του χάρτη µε το ποντίκι και

Διαβάστε περισσότερα

9. Τοπογραφική σχεδίαση

9. Τοπογραφική σχεδίαση 9. Τοπογραφική σχεδίαση 9.1 Εισαγωγή Το κεφάλαιο αυτό εξετάζει τις παραμέτρους, μεθόδους και τεχνικές της τοπογραφικής σχεδίασης. Η προσέγγιση του κεφαλαίου γίνεται τόσο για την περίπτωση της συμβατικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Περιβάλλον ηλεκτρονικού υπολογιστή...9 Επιφάνεια εργασίας...12 Διαχείριση αρχείων...15 Ιοί Η/Υ...21 Διαχείριση εκτυπώσεων...

Περιεχόμενα. Περιβάλλον ηλεκτρονικού υπολογιστή...9 Επιφάνεια εργασίας...12 Διαχείριση αρχείων...15 Ιοί Η/Υ...21 Διαχείριση εκτυπώσεων... Περιεχόμενα Περιβάλλον ηλεκτρονικού υπολογιστή...9 Επιφάνεια εργασίας...12 Διαχείριση αρχείων...15 Ιοί Η/Υ...21 Διαχείριση εκτυπώσεων...22 Περιβάλλον ηλεκτρονικού υπολογιστή...23 Επιφάνεια εργασίας...26

Διαβάστε περισσότερα

Γραφήματα. Excel 2003

Γραφήματα. Excel 2003 Γραφήματα Excel 2003 Ορολογία Τίτλος γραφήματος Σειρά δεδομένων Υπόμνημα Κατηγορίες Ετικέτες Δείκτες Περιοχή γραφήματος Περιοχή σχεδίασης γραφήματος Γραμμές πλέγματος Οδηγός γραφημάτων Για τη δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση 8 η (EXCEL) ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ-ΣΧΗΜΑΤΑ-ΕΙΚΟΝΕΣ- ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ

Εργαστηριακή άσκηση 8 η (EXCEL) ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ-ΣΧΗΜΑΤΑ-ΕΙΚΟΝΕΣ- ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ Εργαστηριακή άσκηση 8 η (EXCEL) ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ-ΣΧΗΜΑΤΑ-ΕΙΚΟΝΕΣ- ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ 1 Συνάρτηση SUMIF() Περιγραφή Χρησιμοποιείτε τη συνάρτηση SUMIF για να αθροίσετε τις τιμές σε μια περιοχή οι οποίες πληρούν τα κριτήρια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ "PROΩΘΗΣΗ" PROώθηση

ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ PROΩΘΗΣΗ PROώθηση ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ "PROΩΘΗΣΗ" PROώθηση Περιεχόμενα Εγκατάσταση ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ... 3 ΣΥΝΔΕΣΗ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ... 3 ΡΥΘΜΙΣΗ Wi-Fi... 4 ΕΙΣΟΔΟΣ ΧΡΗΣΤΗ... 6 ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΝΕΑΣ ΣΥΣΚΕΥΗΣ... 6 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΣΚΕΥΗΣ...

Διαβάστε περισσότερα

Pivot Support.

Pivot Support. Το φυλλάδιο οδηγιών που κρατάτε στα χέρια σας βρίσκεται και σε ηλεκτρονική μορφή (αρχείο Acrobatpdf) στον φάκελο PDF του υπολογιστή (υπάρχει η σχετική συντόμευση την επιφάνεια εργασίας). Για την καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις δεδομένων (Access)

Βάσεις δεδομένων (Access) Βάσεις δεδομένων (Access) Όταν εκκινούμε την Access εμφανίζεται το παρακάτω παράθυρο: Κουμπί Κενή βάση δεδομένων Κουμπί του Office Για να φτιάξουμε μια νέα ΒΔ κάνουμε κλικ στο κουμπί «Κενή βάση δεδομένων»

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Τοπογραφικό... 9 Σκάλα... 33 Φωτορεαλισμός... 57 Αντικείμενα... 91 Ανοίγματα... 95 Γραμμές... 99 Επεξεργασία... 103 Περιβάλλον...

Περιεχόμενα. Τοπογραφικό... 9 Σκάλα... 33 Φωτορεαλισμός... 57 Αντικείμενα... 91 Ανοίγματα... 95 Γραμμές... 99 Επεξεργασία... 103 Περιβάλλον... Περιεχόμενα Τοπογραφικό... 9 Σκάλα... 33 Φωτορεαλισμός... 57 Αντικείμενα... 91 Ανοίγματα... 95 Γραμμές... 99 Επεξεργασία... 103 Περιβάλλον... 111 Πρόλογος Στο κείμενο αυτό παρουσιάζονται οι νέες δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Χρήση προτύπου 2. Κεφάλαιο 2 Τροποποίηση μιας παρουσίασης 9. Κεφάλαιο 4 Προσθήκη αντικειμένων 26. Κεφάλαιο 5 Ειδικά εφέ 35

Κεφάλαιο 1 Χρήση προτύπου 2. Κεφάλαιο 2 Τροποποίηση μιας παρουσίασης 9. Κεφάλαιο 4 Προσθήκη αντικειμένων 26. Κεφάλαιο 5 Ειδικά εφέ 35 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1 Χρήση προτύπου 2 Κεφάλαιο 2 Τροποποίηση μιας παρουσίασης 9 Κεφάλαιο 3 Εφαρμογή σχεδίων 19 Κεφάλαιο 4 Προσθήκη αντικειμένων 26 Κεφάλαιο 5 Ειδικά εφέ 35 Κεφάλαιο 6 Κουμπιά ενεργειών

Διαβάστε περισσότερα

Εκτύπωση Γενικού Ημερολογίου

Εκτύπωση Γενικού Ημερολογίου Εκτύπωση Γενικού Ημερολογίου Το συγκεκριμένο εγχειρίδιο δημιουργήθηκε για να βοηθήσει την κατανόηση της διαδικασίας διαχείρισης Εκτύπωσης Γενικού Ημερολογίου. Παρακάτω προτείνεται μια αλληλουχία ενεργειών

Διαβάστε περισσότερα

Ο Οδηγός γρήγορης εκκίνησης

Ο Οδηγός γρήγορης εκκίνησης Ο Οδηγός γρήγορης εκκίνησης του Microsoft Project 2013 έχει διαφορετική εμφάνιση από προηγούμενες εκδόσεις. Γι αυτό το λόγο, δημιουργήσαμε αυτόν τον οδηγό για να ελαχιστοποιήσουμε την καμπύλη εκμάθησης.

Διαβάστε περισσότερα

ModellingSpace. Εγχειρίδιο Χρήστη

ModellingSpace. Εγχειρίδιο Χρήστη ModellingSpace Εγχειρίδιο Χρήστη 1 Βασική ιδέα Η βασική ιδέα, που αποτελεί την βάση για το λογισμικό, είναι το μοντέλο. Ένα μοντέλο είναι μία ομάδα υποθέσεων που προσπαθεί να είναι αναπαράσταση του πραγματικού

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος 1: Βασικές έννοιες Πληροφορικής και επικοινωνιών Μέρος 2: Χρήση υπολογιστή και διαχείριση αρχείων Πρόλογος...

Περιεχόμενα. Μέρος 1: Βασικές έννοιες Πληροφορικής και επικοινωνιών Μέρος 2: Χρήση υπολογιστή και διαχείριση αρχείων Πρόλογος... Περιεχόμενα Πρόλογος...11 Μέρος 1: Βασικές έννοιες Πληροφορικής και επικοινωνιών... 13 1.1 Εισαγωγή στους υπολογιστές... 15 1.2 Μονάδες μέτρησης... 27 1.3 Οι βασικές λειτουργίες ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή...

Διαβάστε περισσότερα

21. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 4 - ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟ BYOB BYOB. Αλγόριθμος Διαδικασία Παράμετροι

21. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 4 - ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟ BYOB BYOB. Αλγόριθμος Διαδικασία Παράμετροι 21. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 4 - ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟ BYOB BYOB Αλγόριθμος Διαδικασία Παράμετροι Τι είναι Αλγόριθμος; Οι οδηγίες που δίνουμε με λογική σειρά, ώστε να εκτελέσουμε μια διαδικασία ή να επιλύσουμε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Πως θα κατασκευάσω το πρώτο πρόγραμμα;

Πως θα κατασκευάσω το πρώτο πρόγραμμα; Εργαστήριο Δομημένος Προγραμματισμός (C#) Τμήμα Μηχανολογίας Νικόλαος Ζ. Ζάχαρης Καθηγητής Εφαρμογών Σκοπός Να γίνει εξοικείωση το μαθητών με τον ΗΥ και το λειτουργικό σύστημα. - Επίδειξη του My Computer

Διαβάστε περισσότερα

5.1.1 Περιγραφή των συστατικών τμημάτων ενός γραφήματος

5.1.1 Περιγραφή των συστατικών τμημάτων ενός γραφήματος 5. Γραφήματα 5.1 Εισαγωγή 5.1.1 Περιγραφή των συστατικών τμημάτων ενός γραφήματος Το Discoverer παρέχει μεγάλες δυνατότητες στη δημιουργία γραφημάτων, καθιστώντας δυνατή τη διαμόρφωση κάθε συστατικού μέρους

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΟΥ Explorer & Outlook 2013

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΟΥ Explorer & Outlook 2013 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΟΥ Explorer & Outlook 2013 1. Δίκτυα Υπολογιστών και Διαδίκτυο... 3 1.1. Όροι Και Έννοιες... 3 1.2. Ασφάλεια Στο Διαδίκτυο... 5 2. Περιήγηση στον Παγκόσμιο Ιστό 7 Το Περιβάλλον Ενός Φυλλομετρητή...

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γρήγορης εκκίνησης του PowerSuite

Οδηγός γρήγορης εκκίνησης του PowerSuite Το PowerSuite είναι η ολοκληρωμένη λύση απόδοσης για τον υπολογιστή σας. Ενσωματώνοντας το RegistryBooster, το DriverScanner και το SpeedUpMyPC σε ένα ενιαίο περιβάλλον εργασίας σάρωσης, το PowerSuite

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός Υπαιθρίων Εκμεταλλεύσεων

Σχεδιασμός Υπαιθρίων Εκμεταλλεύσεων Σχεδιασμός Υπαιθρίων Εκμεταλλεύσεων Ενότητα 6: Μοντελοποίηση κοιτάσματος και εκτίμηση αποθεμάτων με χρήση του μεταλλευτικού προγράμματος Surpac Μ. Μενεγάκη Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

1. Τα τμήματα της επιφάνειας εργασίας των Windows

1. Τα τμήματα της επιφάνειας εργασίας των Windows 1. Τα τμήματα της επιφάνειας εργασίας των Windows Εικονίδια συντομεύσεων (αρχείου-φακέλου) Εικονίδια Ανενεργά Ενεργό Επιφάνεια (αρχείου-φακέλου) παράθυρα παράθυρο εργασίας Γραμμή μενού Γραμμή εργαλείων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ (Σημειώσεις Word) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΕΣ: ΒΑΡΕΛΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, ΠΟΖΟΥΚΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ MICROSOFT WORD (ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

EBSCOhost Research Databases

EBSCOhost Research Databases Η EBSCOhost είναι ένα online σύστημα αναζήτησης σε έναν αριθμό βάσεων δεδομένων, στις οποίες είναι συμβεβλημένο κάθε φορά το ίδρυμα. Διαθέτει πολύγλωσσο περιβάλλον αλληλεπίδρασης (interface) με προεπιλεγμένη

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Λίγα λόγια από το συγγραφέα Windows Vista Επιφάνεια εργασίας Γραμμή εργασιών... 31

Περιεχόμενα. Λίγα λόγια από το συγγραφέα Windows Vista Επιφάνεια εργασίας Γραμμή εργασιών... 31 Περιεχόμενα Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7 91 Windows Vista... 9 92 Επιφάνεια εργασίας... 18 93 Γραμμή εργασιών... 31 94 Χειρισμός παραθύρων... 53 95 Το παράθυρο Υπολογιστής... 77 96 Το μενού Έναρξη...

Διαβάστε περισσότερα

B) Ετοιμάζοντας μια Παρουσίαση

B) Ετοιμάζοντας μια Παρουσίαση B) Ετοιμάζοντας μια Παρουσίαση Τι είναι μια παρουσίαση με τη βοήθεια ηλεκτρονικού υπολογιστή Ο υπολογιστής με την κατάλληλη εφαρμογή, μπορεί να μας βοηθήσει στη δημιουργία εντυπωσιακών εγγράφων, διαφανειών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΜΕ ΕXCEL

ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΜΕ ΕXCEL ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΜΕ ΕXCEL 1. Εισαγωγή δεδομένων σε φύλλο εργασίας του Microsoft Excel Για να τοποθετήσουμε τις μετρήσεις μας σε ένα φύλλο Excel, κάνουμε κλικ στο κελί στο οποίο θέλουμε να τοποθετήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ ΑΠΟΔΟΣΗ

ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ ΑΠΟΔΟΣΗ Ολγα Κωνσταντινίδου Σπύρος Παπανδρεάδης Τοπογράφοι Μηχανικοί Παυσανίου 19 116 35 ΑΘΗΝΑ Τηλ.. 210-3302995, κιν 6932-215880, 215880, FAX: 210-3302995 e-mail :apodosh@teemail.gr: Site: www.apodosh.gr ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΣΕ ΔΙΣΚΕΤΑ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΑΠΟ ΔΙΣΚΕΤΑ. Από τον κατάλογο που εμφανίζεται επιλέγω: Αποστολή προς Δισκέτα (3,5)

ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΣΕ ΔΙΣΚΕΤΑ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΑΠΟ ΔΙΣΚΕΤΑ. Από τον κατάλογο που εμφανίζεται επιλέγω: Αποστολή προς Δισκέτα (3,5) ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΣΕ ΔΙΣΚΕΤΑ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΑΠΟ ΔΙΣΚΕΤΑ Τοποθετώ μια δισκέτα στον οδηγό τη δισκέτας του υπολογιστή. Τοποθετώ τη δισκέτα που έχει το αρχείο μου στον οδηγό τη δισκέτας του υπολογιστή.

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γρήγορης εκκίνησης

Οδηγός γρήγορης εκκίνησης Οδηγός γρήγορης εκκίνησης Το Microsoft Visio 2013 έχει διαφορετική εμφάνιση από προηγούμενες εκδόσεις. Γι αυτό το λόγο, δημιουργήσαμε αυτόν τον οδηγό για να ελαχιστοποιήσουμε την καμπύλη εκμάθησης. Ενημερωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Κλιμάκιο Πληροφορικής Σεμινάρια για τα λογισμικά κλειστού τύπου Κύκλος Α

Κλιμάκιο Πληροφορικής Σεμινάρια για τα λογισμικά κλειστού τύπου Κύκλος Α η- Τάξη Οδηγός χρήσης του προγράμματος αξιολόγησης για τα προγράμματα «Ο Ξεφτέρης και η γραμματική και «Ο Καπετάν Μπουμπουλήθρας» Ο οδηγός αυτός στοχεύει στην χρήση του βοηθητικού προγράμματος η-τάξη.

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Εγκατάστασης και Χρήσης του Arebas Easy

Οδηγός Εγκατάστασης και Χρήσης του Arebas Easy Σ ε λ ί δ α 1 Οδηγός Εγκατάστασης και Χρήσης του Arebas Easy Περιεχόμενα 1. Download Arebas Easy... 2 2. Εγκατάσταση Arebas Easy... 3 3. Εγγραφή στον Arebas Server... 7 4. Παραμετροποίηση Arebas Easy...

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Ηλεκτρονικής Υποβολής Δηλώσεων Ε9

Εφαρμογή Ηλεκτρονικής Υποβολής Δηλώσεων Ε9 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Εφαρμογή Ηλεκτρονικής Υποβολής Δηλώσεων Ε9 Οδηγίες Χρήσης Δεκέμβριος 2011 [1] Πίνακας Περιεχομένων 1. Αρχική Οθόνη...

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρολογικό Σχέδιο στο AutoCAD

Ηλεκτρολογικό Σχέδιο στο AutoCAD Ηλεκτρολογικό Σχέδιο στο AutoCAD Δημιουργία Παλέτας Ηλεκτρολογικών Στοιχείων, Σχεδίαση σε Επίπεδα ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Αρχικά σχεδιάζουμε τα στοιχεία που θέλουμε να εισάγουμε στην παλέτα. Καλό να βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

QS-LIS 2011 www.qslis-software.com

QS-LIS 2011 www.qslis-software.com QS-LIS 2011 www.qslis-software.com ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΙΚΟΝΕΣ ΣΧΕΔΙΟΥ Το περιεχόμενο του παρόντος τεύχους αποτελεί έργο επιστημονικού και πνευματικού μόχθου και πνευματικήν ιδιοκτησία του Γιάννη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ (ΕΚΔΟΣΗ 2.0 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2016) ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ (ΕΚΔΟΣΗ 2.0 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2016) ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ (ΕΚΔΟΣΗ 2.0 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2016) ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ Συντάκτης: Ρούσσος Γιάννης (Υπεύθυνος ΠΛΗΝΕΤ) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ... 3 Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμική Εφαρμογή Διαχείρισης Ερωτηματολογίων ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ System Συμβουλευτική Α.Ε

Λογισμική Εφαρμογή Διαχείρισης Ερωτηματολογίων ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ System Συμβουλευτική Α.Ε σχετικά με τον έλεγχο της καπνιστικής συνήθειας 1 22 Λογισμικές εφαρμογές καταγραφής και αξιοποίησης πληροφοριών σχετικά με τον έλεγχο της καπνιστικής συνήθειας Λογισμική Εφαρμογή Διαχείρισης Ερωτηματολογίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 ο. Τροποποίηση (editing) δεδοµένων ΣΓΠ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 ο. Τροποποίηση (editing) δεδοµένων ΣΓΠ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ Ι I ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 ο Τροποποίηση (editing) δεδοµένων ΣΓΠ 1. Εισαγωγή Σκοπός του εργαστηρίου είναι η εξοικείωση µε τις ενέργειες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ (ΟΠΣ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΣΕΣ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ (ΟΠΣ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΣΕΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ (ΟΠΣ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΣΕΣ 2014-2020 ΕΝΟΤΗΤΑ «ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΕΙΣ ΦΟΡΕΑ ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΕΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ (ΦΕΔ)» 1η Έκδοση: 2016 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΟΥΨΕΙΣ ΚΑΜΠΥΛΕΣ- ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΙΣΟΥΨΕΙΣ ΚΑΜΠΥΛΕΣ- ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ 16_10_2012 ΙΣΟΥΨΕΙΣ ΚΑΜΠΥΛΕΣ- ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 2.1 Απεικόνιση του ανάγλυφου Μια εδαφική περιοχή αποτελείται από εξέχουσες και εισέχουσες εδαφικές μορφές. Τα εξέχοντα εδαφικά τμήματα βρίσκονται μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

01. Σχεδίαση με ΗΥ. Dr. Ing. Β. Ιακωβάκης

01. Σχεδίαση με ΗΥ. Dr. Ing. Β. Ιακωβάκης 01. Σχεδίαση με ΗΥ Μηχανολογικό Σχέδιο ΙΙ Περιεχόμενα 1. Γενικά περί σχεδίασης με ΗΥ 2. Γνωριμία με το AutoCAD 3. Σχεδίαση απλών γεωμετρικών οντοτήτων (γραμμή, ή κύκλος) ) 4. Απαλοιφή σχεδιασμένων οντοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή 5. Για να ξεκινήσετε 6. Οι οθόνες του προγράμματος 8. Εγκατάσταση προγράμματος 6 Δημιουργία κωδικών χρήστη 7

Σύντομη περιγραφή 5. Για να ξεκινήσετε 6. Οι οθόνες του προγράμματος 8. Εγκατάσταση προγράμματος 6 Δημιουργία κωδικών χρήστη 7 Σύντομη περιγραφή 5 Για να ξεκινήσετε 6 Εγκατάσταση προγράμματος 6 Δημιουργία κωδικών χρήστη 7 Οι οθόνες του προγράμματος 8 Αρχική οθόνη 8 Στοιχεία ασθενή 9 Εργασίες - Ραντεβού 10 Εικόνες 11 Ημερολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγή με αρχεία ήχου

Αναπαραγωγή με αρχεία ήχου Αναπαραγωγή με αρχεία ήχου Ανοίγει η παρουσίαση και εμφανίζεται η διαφάνεια τίτλου, "Πειράματα με αρχεία ήχου". Άσκηση 1: Εισαγωγή ήχου για συνεχή αναπαραγωγή Βήμα 1: Εισαγωγή ήχου Στη διαφάνεια 1, με

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΥΤΟΜΑΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΜΠΑΧΑΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΥΤΟΜΑΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΜΠΑΧΑΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΥΤΟΜΑΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΜΠΑΧΑΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 Γενική περιγραφή - HARDWARE 2 1.1 Εισαγωγή 2 1.2 Δοχεία αποθήκευσης μπαχαρικών 2 1.3 Κινούμενη ζυγαριά 2 1.4 Εγκέφαλος συστήματος 2 1.5

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη 1 Πρώτη Μελέτη Διαμερίσματος στο FINE. Εισαγωγή αρχιτεκτονικών σχεδίων σε μία μελέτη, στο FINE.

Μελέτη 1 Πρώτη Μελέτη Διαμερίσματος στο FINE. Εισαγωγή αρχιτεκτονικών σχεδίων σε μία μελέτη, στο FINE. Σκοπός Μελέτη 1 Πρώτη Μελέτη Διαμερίσματος στο FINE. Δημιουργία Νέας Μελέτης. Εισαγωγή αρχιτεκτονικών σχεδίων σε μία μελέτη, στο FINE. Διαδικασία wblock. Καθορισμός Κτιρίου. Σχεδίαση του δικτύου, μίας

Διαβάστε περισσότερα

Inspiration 7 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΜΕ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ

Inspiration 7 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΜΕ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ Inspiration 7 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΜΕ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ Εισαγωγή Κύριας Ιδέας ή Γενικού Θέματος: Όταν ανοίγει το Inspiration, εμφανίζεται ένα σύμβολο στο κέντρο της οθόνης με τις λέξεις: Main Idea (Κύρια Ιδέα).

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3: ΓΕΩΛΟΓΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3: ΓΕΩΛΟΓΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3: ΓΕΩΛΟΓΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ : Ι. ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΑΓΡΙΝΙΟ, 2016 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3:

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1η. Εισαγωγή στην Πληροφορική

Ενότητα 1η. Εισαγωγή στην Πληροφορική Ενότητα 1η Εισαγωγή στην Πληροφορική 1.1 Τι είναι Πληροφορική Ένας σύντομος ορισμός για το τι είναι πληροφορική είναι ο παρακάτω: όλα εκείνα που χρειάζεται κανείς για να παράγει, να οργανώνει και να διαχειρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό μετεωρολογικού σταθμού 265ΝΕ. Γρήγορος οδηγός ρύθμισης και χρήσης. Printed 12/06/09

Λογισμικό μετεωρολογικού σταθμού 265ΝΕ. Γρήγορος οδηγός ρύθμισης και χρήσης. Printed 12/06/09 Λογισμικό μετεωρολογικού σταθμού 265ΝΕ Γρήγορος οδηγός ρύθμισης και χρήσης Printed 12/06/09 Γενική περιγραφή Το πρόγραμμα Weather 265NE, σχεδιάστηκε, και εξελίσεται, στην Ελλάδα, αποκλειστικά για τον μετεωρολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 7 ΕΙΔΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

Πρόλογος... 7 ΕΙΔΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 7 ΕΙΔΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Α Δομή και λειτουργία προσωπικού υπολογιστή...11 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Β Δομή και χρήση λειτουργικών συστημάτων DOS, UNIX και λειτουργικού

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο 6 Μικρή Πολυκατοικία στο FINE Μέρος Α : Εισαγωγή & Ευθυγράμμιση των κατόψεων των ορόφων της Πολυκατοικίας

Εργαστήριο 6 Μικρή Πολυκατοικία στο FINE Μέρος Α : Εισαγωγή & Ευθυγράμμιση των κατόψεων των ορόφων της Πολυκατοικίας Εργαστήριο 6 Μικρή Πολυκατοικία στο FINE Μέρος Α : Εισαγωγή & Ευθυγράμμιση των κατόψεων των ορόφων της Πολυκατοικίας. Εισαγωγή αρχιτεκτονικών σχεδίων σε μία μελέτη στο FINE. Διαδικασία wblock. Σκοπός Σχεδίαση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Α.Τ.Ε.Ι ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Εισαγωγή στην Πληροφορική Εισαγωγή στα Windows ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΖΙΓΚΟΥ 10 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ξεκινώντας με τα MS Windows Ασκήσεις Ερώτηση 1 Επιλέξτε από τις παρακάτω ενέργειες αυτή που θα τερματίσει

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Χρήσης Εφαρμογής Βελτίωσης Περιεχομένου δήλωσης Ε9

Οδηγίες Χρήσης Εφαρμογής Βελτίωσης Περιεχομένου δήλωσης Ε9 Οδηγίες Χρήσης Εφαρμογής Βελτίωσης Περιεχομένου δήλωσης Ε9 1. Οθόνη εισόδου στην εφαρμογή βελτίωσης περιεχομένου Δηλώσεων Ε9 Για την είσοδο στην εφαρμογή απαιτείται να συμπληρωθούν (Εικόνα 1): Ο Α.Φ.Μ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΗΜΑΤΩΝ. 1) Προβολή Γραμμές εργαλείων Σχεδίαση. ΜΑΘΗΜΑ 5 ο : ΣΧΗΜΑΤΑ-ΕΙΚΟΝΕΣ-ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ 1

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΗΜΑΤΩΝ. 1) Προβολή Γραμμές εργαλείων Σχεδίαση. ΜΑΘΗΜΑ 5 ο : ΣΧΗΜΑΤΑ-ΕΙΚΟΝΕΣ-ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ 1 ΣΧΗΜΑΤΑ-ΕΙΚΟΝΕΣ-ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΗΜΑΤΩΝ Για τη δημιουργία σχημάτων στο WORD χρησιμοποιείται η γραμμή εργαλείων της σχεδίασης. Τα βήματα που μπορεί να ακολουθήσετε για να εμφανίσετε τη γραμμή εργαλείων

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Εκπαιδευτική Πλατφόρμα, Διαδραστικά Βιβλία και Αποθετήριο Μαθησιακών Αντικειμένων

Ψηφιακή Εκπαιδευτική Πλατφόρμα, Διαδραστικά Βιβλία και Αποθετήριο Μαθησιακών Αντικειμένων Ψηφιακή Εκπαιδευτική Πλατφόρμα, Διαδραστικά Βιβλία και Αποθετήριο Μαθησιακών Αντικειμένων ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΤΟ ΦΩΤΟΔΕΝΤΡΟ Για να αναζητήσετε Μαθησιακά Αντικείμενα στο Φωτόδεντρο χρησιμοποιείστε το πεδίο εισαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία ενός κενού πίνακα

Δημιουργία ενός κενού πίνακα 3.4.1.1 Δημιουργία ενός κενού πίνακα Ένας πίνακας αποτελείται από έναν αριθμό γραμμών και στηλών που δημιουργούν ένα πλέγμα. Σε αυτό το πλέγμα είναι πιθανή η ύπαρξη ή μη περιθωρίων. Κάθε κελί του πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

1. PHOTOMOD Montage Desktop (βασικό πρόγραμμα)

1. PHOTOMOD Montage Desktop (βασικό πρόγραμμα) PHOTOMOD 4.4 Lite Προσοχή: Πριν από την εκκίνηση του PHOTOMOD πρέπει να ενεργοποιηθεί η λειτουργία PHOTOMOD System Monitor (παρουσιάζεται με το εικονίδιο ) με την εντολή: START Programs PHOTOMOD Utility

Διαβάστε περισσότερα

4.1 Άνοιγμα υπάρχοντος βιβλίου εργασίας

4.1 Άνοιγμα υπάρχοντος βιβλίου εργασίας 4.1 Άνοιγμα υπάρχοντος βιβλίου εργασίας 4.1.1 Άνοιγμα υπάρχοντος βιβλίου εργασίας από βάση δεδομένων Όταν εκκινήσουμε τον Discoverer εμφανίζεται στην οθόνη μας το παράθυρο διαλόγου του βοηθητικού προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα