Εξουσία, Κοινωνικό Κράτος και Εκπαίδευση στο έργο του Κωνσταντίνου Τσουκαλά. Δημόσιος έπαινος του Κωνσταντίνου Τσουκαλά

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εξουσία, Κοινωνικό Κράτος και Εκπαίδευση στο έργο του Κωνσταντίνου Τσουκαλά. Δημόσιος έπαινος του Κωνσταντίνου Τσουκαλά"

Transcript

1 Εξουσία, Κοινωνικό Κράτος και Εκπαίδευση στο έργο του Κωνσταντίνου Τσουκαλά. Δημόσιος έπαινος του Κωνσταντίνου Τσουκαλά του Ξενοφώντα Κοντιάδη, Καθηγητή Δημοσίου Δικαίου, Κοσμήτορα Σχολής Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Ι. Το να επιχειρήσει κανείς να αποτιμήσει το έργο του Κωνσταντίνου Τσουκαλά μέσα στα χρονικά όρια μιας Laudatio σημαίνει ότι αναπόφευκτα καλείται να συμπυκνώσει, επιλεκτικά, όψεις μόνο μιας ογκώδους ακατάτακτης, πρωτότυπης, διεπιστημονικής εργογραφίας, που καλύπτει όλο το εύρος των κοινωνικών και πολιτικών επιστημών, αλλά και μιας ζωής εξίσου συναρπαστικής με το έργο του και περιπετειώδους όσο και οι ιδέες του. Απολογούμαι λοιπόν εκ προοιμίου για όσα κατ ανάγκην η ελλειπτικότητα του λόγου αφήσει ημιτελή ή αποσιωπήσει και δηλώνω εξ αρχής ότι ο διάλογος με τη σκέψη του Τσουκαλά θα επικεντρωθεί κυρίως σε δυο πεδία που απασχόλησαν μεγάλο και σημαντικό τμήμα του έργου του, την Εκπαίδευση και το Κοινωνικό Κράτος. Θα ξεκινήσω, όμως, από ορισμένες απαραίτητες εργοβιογραφικές υπομνήσεις. Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς γεννήθηκε στην Αθήνα το Σε μια πρόσφατη αυτοβιογραφική του εξομολόγηση οριοθετεί το χρονικό σημείο της πολιτικοποίησής του και της βιωματικής του στράτευσης στην ιδεολογική και ηθική οικογένεια της «Αριστεράς», όταν σε πρώιμη εφηβική ηλικία παρευρίσκεται στη δίκη του Μπελογιάννη, του οποίου ο πατέρας του ήταν συνήγορος. «Κάτι έσπασε μέσα μου», θυμάται ο Τσουκαλάς, «βουβάθηκα όταν ο πατέρας μου εξήγησε πως ο άνθρωπος αυτός πρόκειται να εκτελεστεί για αυτά που πιστεύει. Από τη στιγμή αυτή, αυτός τουλάχιστον ο κύβος φαίνονταν να έχει ριφθεί». Αφού αποφοίτησε από τη Νομική Σχολή Αθηνών το 1958, ο Τσουκαλάς συνέχισε τις μεταπτυχιακές του σπουδές στην Ιστορία του Δικαίου και την Κοινωνιολογία στα Πανεπιστήμια της Χαϊδελβέργης, του Μονάχου, της Σορβόννης και του Γέιλ, με έναν ενδιάμεσο σταθμό, την περίοδο , στο Κέντρο Κοινωνικών Επιστημών Αθηνών, που αργότερα επανιδρύθηκε ως Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών. Η κοινωνική έρευνα, όπως γινόταν αντιληπτή στο περιβάλλον του Κέντρου Κοινωνικών Επιστημών, «δεν είναι και δεν επιτρέπεται να είναι», λέει ο Τσουκαλάς, «καριέρα ή επάγγελμα, αλλά οφείλει να αντιμετωπίζεται ως χρέος, ανάγκη και πάθος». 1

2 Η Χούντα και ο Μάης του 68 αποτελούν ορόσημα στη ζωή του Τσουκαλά, αφού μετά από μια σύντομη παραμονή στην Αθήνα και συμμετοχή σε αυτοσχέδιες αντιστασιακές οργανώσεις και με ενδιάμεσο σταθμό το Γέιλ, φτάνει στο Παρίσι το φλεγόμενο Μάη του 68 για να μετάσχει στη γιορτή της λεγόμενης «ολικής ανατροπής». Και, όπως λέει ο ίδιος, «από τη στιγμή αυτή άλλαξε η ζωή μου για πάντα. Μέσα στον ορυμαγδό της ολομέτωπης φαντασιακής ρήξης», συνεχίζει, «μετείχα σε ό,τι είδους συλλογικές δράσεις έπεφταν στην αντίληψή μου και συνέχισα να διαβάζω ό,τι μου πεφτε στα χέρια». Η σημαντικότερη, όμως, αντιστασιακή πράξη του Τσουκαλά συνίσταται στη συγγραφή του πρώτου βιβλίου του, που δημοσιεύθηκε στα αγγλικά δυο χρόνια μετά το πραξικόπημα των συνταγματαρχών, από τις περίφημες εκδόσεις Penguin, και κυκλοφόρησε στα ελληνικά το 1974, μετά την πτώση της Χούντας, με τον τίτλο «Η Ελληνική Τραγωδία». Στο πρώτο του αυτό βιβλίο ο Τσουκαλάς γράφει μια ευσύνοπτη πολιτική ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας, από νεομαρξιστική σκοπιά, αποσκοπώντας να εξηγήσει γιατί κατέρρευσε η δημοκρατία και να συμβάλλει με τον πολεμικό του λόγο στον αγώνα κατά της δικτατορίας. Ο Τσουκαλάς θέλει να αποδείξει ότι η συνωμοσιολογία και η πρακτορολογία, που κυριάρχησαν και ακόμη υποστηρίζονται ευρέως όχι μόνο ως ερμηνευτικό σχήμα για την απριλιανή δικτατορία, αλλά και για μια σειρά άλλων κακοδιαμονιών και δεινών στην Ελλάδα, συσκοτίζουν συστηματικά τα πραγματικά κοινωνικά, οικονομικά και πολιτικά τους αίτια (πράγμα που συμβαίνει εν πολλοίς και με τη σημερινή κρίση του χρέους). Ερμηνεύοντας την επιβολή της δικτατορίας υποστηρίζει ότι το αποφασιστικό στοιχείο υπήρξε «η αδιαλλαξία των μεγάλων συμφερόντων απέναντι σε κάθε αλλαγή της απαρχαιωμένης και παράλογης κοινωνικοοικονομικής διάρθρωσης της χώρας». Το δικτατορικό καθεστώς δεν ήταν, κατά τον Τσουκαλά, ούτε φασιστικό ούτε νεοαποικιακό, αλλά αποσκοπούσε να ανακόψει την άνοδο και τη ριζοσπαστικοποίηση των λαϊκών κοινωνικών στρωμάτων κατά την πρώιμη, χαμένη Άνοιξη της ελληνικής δεκαετίας του 60. ΙΙ. Στην παρισινή μετά το Μάη του 68 ευφορία ο Τσουκαλάς γράφει τη διδακτορική του διατριβή, που θα ολοκληρώσει το 1976 με τον τίτλο «Εξάρτηση και Αναπαραγωγή. Ο ρόλος των εκπαιδευτικών μηχανισμών στην Ελλάδα», ένα βιβλίο-σταθμό για την απομυθοποίηση και εξήγηση της ιδιαίτερης λειτουργίας της εκπαίδευσης στην Ελλάδα, ήδη από τη δημιουργία του ελληνικού κράτους. Εδώ ο Τσουκαλάς επιχειρεί να απαντήσει στο ερώτημα «πώς γίνεται η Ελλάδα να εμφανίζεται τόσο ιδιαίτερη ήδη τον 19 ο αι., παρουσιάζοντας θεαματικές στατιστικές αποκλίσεις ως προς τον αριθμό των 2

3 εκπαιδευμένων σε σύγκριση τόσο με τις χώρες της Ευρώπης όσο και με τα Βαλκάνια και την Εγγύς Ανατολή», χωρίς βέβαια να καταφεύγει σε αφελείς ερμηνείες για το «δαιμόνιο της φυλής» ή την «αιωνιότητα το ελληνικού πνεύματος». Ταυτόχρονα επισημαίνει «την αντίφαση ανάμεσα στην ποσοτικά εντυπωσιακή υπερεκπαίδευση μιας μεγάλης έστω μειοψηφίας και στον αναλφαβητισμό ή την ημιμάθεια της πλειοψηφίας του πληθυσμού». Όλα αυτά τα συναρμόζει με μια σειρά άλλων ιδιαιτεροτήτων του ελληνικού κοινωνικού σχηματισμού της περιόδου μέχρι τη Μικρασιατική Καταστροφή, όπως ο καταμερισμός της εργασίας που χαρακτηριζόταν από θεαματική αύξηση των υπηρεσιών και ιδιαίτερα του δημόσιου τομέα, και η πολιτική αναπαραγωγή που συνάπτεται με τα πελατειακά συστήματα. Επιτρέψτε μου να προσθέσω εδώ, από τη σκοπιά του συνταγματολόγου, την εξαιρετικά πρώιμη για τα ευρωπαϊκά δεδομένα συνταγματική κατοχύρωση του κοινωνικού δικαιώματος στην εκπαίδευση, από τα πρώτα κιόλας ελληνικά συνταγματικά κείμενα. Ο Τσουκαλάς με το βιβλίο του αυτό υπερβαίνει τόσο τον παρσονικό λειτουργισμό και θετικισμό, όσο και τον αλτουσεριανό νεομαρξιστικό αναγωγισμό, που κυριαρχούσαν στις αρχές της δεκαετίας του 70 στην κοινωνιολογία, αλλά δεν προσφέρονταν ως εργαλεία ανάλυσης της ελληνικής πραγματικότητας. Η ερμηνεία που προτείνει, θεμελιωμένη σε έναν τεράστιο όγκο εμπειρικού υλικού, αν και αξιοποιεί την ανάλυση του Αλτουσέρ για τους ιδεολογικούς μηχανισμούς του κράτους και το ρόλο της εκπαίδευσης, ωστόσο αποφεύγει τον οικονομιστικό ολισμό και προσεγγίζει τις ιδιαιτερότητες της ελληνικής περίπτωσης χωρίς να καταφεύγει είτε στην νεοεξελικτική θεωρία περί εκσυγχρονισμού είτε στα μοντέλα περί ανάπτυξης και υπανάπτυξης. Η κλασική διαμάχη μεταξύ ταξικών ερμηνειών και εθνοκεντρικών υποστασιώσεων απορρίπτεται από τον Τσουκαλά, που αξιοποιεί την ελληνική ιδιαιτερότητα για να υποστηρίξει ότι εν τέλει «η ιστορική αναζήτηση δεν μπορεί παρά να είναι ολιστική, καθώς γεγονότα, θεσμοί, συμπεριφορές και κοινωνικές αξίες συνεχώς αλληλοσυναρτώνται και αλληλοεπηρεάζονται». Δεν είναι τυχαίο ότι το έργο αυτό του Τσουκαλά συζητήθηκε και παραπέμφθηκε όσο ίσως κανένα άλλο. Αν και με όρους κατάτμησης των κοινωνικών επιστημών το βιβλίο εντάσσεται στην ιστορική κοινωνιολογία ή εν μέρει και στην κοινωνιολογία της εκπαίδευσης του ελληνικού κοινωνικού σχηματισμού, κατ ουσίαν δεν είναι κατατάξιμο με τέτοιου είδους περιχαρακώσεις, αφού εισάγει μια μη ουσιοκρατική προσέγγιση, που παρακάμπτει τον οικονομισμό και την κοινωνική μηχανική για να αναζητήσει μακροσκοπικές συσχετίσεις και ερμηνείες απέναντι στη συνθετότητα και την πονηριά της Ιστορίας. Όπως και στο πρώτο του βιβλίο για την ελληνική τραγωδία, όπου ο Τσουκαλάς υποστήριξε ότι η ελληνική πραγματικότητα δεν ήταν υποτάξιμη σε 3

4 προκατασκευασμένα θεωρητικά σχήματα και απλουστευτικές κατατάξεις, έτσι και εδώ απομακρύνεται από προδιαγεγραμμένες σχηματοποιήσεις υποστηρίζοντας ότι «κάθε κοινωνία είναι ταυτόχρονα ιδιαίτερη αλλά και ενσωματωμένη», χαρακτηρίζεται αναπόδραστα τόσο από την ιστορική της διαδρομή όσο και από τις εξελίξεις του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος, τροφοδοτείται εξίσου από «ενδογενείς» και «εξωγενείς» παραμέτρους της κοινωνικής εξέλιξης. ΙΙΙ. Τη δεκαετία του 80 ο Τσουκαλάς επιστρέφει στην Ελλάδα, εκλέγεται το 1981 καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Τμήμα Νομικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και από το 1985 καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ παράλληλα από το αναλαμβάνει την επιστημονική διεύθυνση του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών και από το Πρόεδρος του ίδιου Κέντρου. Τη δεκαετία του 80 ο Τσουκαλάς δημοσιεύει άλλα δύο βιβλία για τις ιδιαιτερότητες του ελληνικού κοινωνικού σχηματισμού, όπου προτείνει νέες νοηματικές κατηγορίες και μια κοινωνική οντολογία της σύγχρονης Ελλάδας, που είναι εξάλλου πολύτιμη για την κατανόηση της πορείας από την Ελλάδα της Μεταπολίτευσης στην Ελλάδα του Μνημονίου. Θα σταθώ πολύ συνοπτικά σε δύο σημαντικές συμβολές του κατά την περίοδο αυτή. Η πρώτη περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Κράτος, κοινωνία, εργασία στη μεταπολεμική Ελλάδα», που δημοσιεύθηκε το Εδώ, ο Τσουκαλάς, αν και δεν αμφισβητεί τον εγγενώς ταξικό χαρακτήρα των κοινωνικών σχέσεων και συγκρούσεων, ωστόσο απομακρύνεται τόσο από την κλασική συζήτηση για την ανεύρετη εργατική τάξη όσο και από τις προπαγανδιστικές κατασκευές περί μικρομεσαίων και μικροαστών, αντιπροτείνοντας την έννοια του «πολυσθενούς υποκειμένου». Η ελληνική πραγματικότητα αποτελεί πάλι την αφορμή για να ξεφύγει από τις κατεστημένες σχηματικές κατατάξεις για τις κοινωνικές τάξεις και την κοινωνική διαστρωμάτωση, υποστηρίζοντας ότι ολόκληρες κοινωνικές κατηγορίες συναρμόζονται ταυτόχρονα ως δημόσιοι υπάλληλοι, ευκαιριακοί ιδιωτικοί υπάλληλοι, αγρότες και ανεξάρτητοι επιτηδευματίες ή επιχειρηματίες. Έτσι το πολυσθενές, όπως το ονομάζει, συλλογικό υποκείμενο μετέχει στο κοινωνικό γίγνεσθαι από πολλαπλές ταξικές θέσεις και η πολυσθένεια υπονομεύει τον αλτουσεριανό αναγωγισμό και τον μαρξιστικό μονισμό. Μια δεύτερη ανάλυση του Τσουκαλά, εξαιρετικά σημαντική για την κατανόηση της συγκρότησης του υποκειμένου στην Ελλάδα και του ρόλου του κράτους, περιλαμβάνεται στο περίφημο άρθρο του «Τζαμπατζήδες στη χώρα των θαυμάτων: Περί Ελλήνων στην Ελλάδα», 4

5 όπου πάλι απομακρύνεται από κατεστημένες, ιδανικές και απλουστευτικές ταξικές αναλύσεις ή κοινωνιολογικά μοντέλα για να περιγράψει, ως τζαμπατζήδες, εκείνο το τεράστιο ποσοστό του πληθυσμού που ευνοείται από τη στρεβλή οικονομική μεγέθυνση από τη δεκαετία του 50 και μετά και συγκροτεί ιδίως ένα κοινωνικό σώμα σε οργανική σχέση με το κράτος, πάλι υπό όρους πολυσθένειας, ακατάτακτο με γνώμονα τις σύγχρονες μορφές καταμερισμού της εργασίας, αδρανές ως προς τον κοινωνικό εκσυγχρονισμό και ανένταχτο ως προς έναν συλλογικό ορθολογισμό. Πρόκειται για έναν κοινωνικό υβριδισμό όπου το υποκείμενο διαμορφώνεται διαταξικά, συναιρώντας στοιχεία ατομικιστικού αυταρχισμού και παραδοσιακού κοινοτισμού, εξάρτησης από το κράτος και παράλληλα υπόσκαψης του κράτους, θαυματουργού αλλά ταυτόχρονα και παρασιτικού. IV. Σταδιακά η προβληματική του Τσουκαλά γίνεται ολοένα και πιο σφαιρική, και ταυτόχρονα πιο πλανητική, η κοινωνιολογική του προσέγγιση ολοένα πιο αφαιρετική, ενόσω τα πεδία έρευνάς του μετατοπίζονται από τον ελληνικό κοινωνικό σχηματισμό στον νέο παγκοσμιοποιημένο νεοφιλελεύθερο κόσμο. Από την ιστορική και πολιτική κοινωνιολογία στρέφεται πλέον, από τις αρχές της δεκαετίας του 90, προς την κοινωνική και πολιτική θεωρία, την πολιτειολογία και την πολιτική φιλοσοφία. Το έργο που σφραγίζει αυτό τον αναπροσανατολισμό δημοσιεύθηκε το 1991, με τον τίτλο «Είδωλα Πολιτισμού. Ελευθερίες, ισότητα και αδελφότητα στη σύγχρονη Πολιτεία», όπου αναλύει τη μετάβαση από το φιλελεύθερο κράτος δικαίου στο κοινωνικό κράτος και τα εγγενή αδιέξοδα του κοινωνικού κράτους, που ήδη τότε έχουν αρχίσει να αποκαλύπτονται, αλλά παρατηρούμε να επιβεβαιώνονται σήμερα κατά τρόπο κατακλυσμιαίο. Στα «Είδωλα Πολιτισμού» ο Τσουκαλάς εξ αρχής δηλώνει ότι στόχος του βιβλίου είναι να «αναλύσει ορισμένες αντιφάσεις του τρέχοντος κοινωνικού λόγου, αντιφάσεις που εμφανίζονται ως συνέπειες των καταστατικών αρχών, οι οποίες υποτίθεται ότι διέπουν την κοινωνική οργάνωση». Ολόκληρη η μελέτη των περίπου 600 σελίδων πυκνού, με γεωμετρική ακρίβεια αρθρωμένου λόγου, είναι δομημένη πάνω σε αντιμαχόμενα δίπολα, των οποίων η επιφαινόμενη σύζευξη αποδομείται μέσα από την ανάδειξη των λογικών, αξιακών και κοινωνικών τους ανταγωνισμών και αντιφάσεων. Κινούμενος συνεχώς ανάμεσα στο πολιτικό και στο λογικό επίπεδο, ο Τσουκαλάς υποστηρίζει ότι εν τέλει «το οποιοδήποτε κοινωνικό κράτος δεν μπορεί να είναι καταστατικά αλληλέγγυο» και προεκτείνοντας σε πολιτικό επίπεδο την παραδοχή αυτή καταλήγει ότι «και αν ακόμα ήταν λογικά δυνατή, η 5

6 κανονιστική προτεραιότητα της κοινωνικά δίκαιης ουσιαστικής διανομής θα ισοδυναμούσε προς την πλήρη ουσιαστική αποδυνάμωση των ιδιοκτησιακών ατομικών δικαιωμάτων, και συνεπώς θα συνεπέφερε εξ ορισμού την κατάρρευση του αστικού καθεστώτος». Σε αδρές γραμμές η κεντρική αντινομία γύρω από την οποία διακλαδώνεται ολόκληρο το βιβλίο είναι λοιπόν ότι το κοινωνικό κράτος συνιστά λογική αντίφαση προς τις καταστατικές αρχές που διέπουν την αγορά και το φιλελεύθερο κράτος. Πώς μπορεί, διερωτάται ο Τσουκαλάς, να καταστεί λογικά συμβατό το θεμελιώδες φιλελεύθερο αξίωμα της διαδικαστικής δικαιοσύνης και η επιμεριστική λειτουργία της «ουδέτερης» αγοράς με την πολιτική διαπραγμάτευση των μηχανισμών, των κριτηρίων και του εύρους της κοινωνικής αναπαραγωγής που επιχειρεί το κοινωνικό κράτος; Η απάντηση που προτείνει είναι ότι πολιτικά μεν η αναδιανεμητική λειτουργία του κοινωνικού κράτους αποδείχθηκε εφικτή, όμως από την άλλη πλευρά δεν είναι δυνατόν να θεμελιωθεί σε ένα λογικό κριτήριο για την οριοθέτηση του εύρους του πολιτικού επιμερισμού και, αντιστοίχως, του εύρους του αγοραίου επιμερισμού. Οι αναδιανεμητικοί μηχανισμοί δεν μπορούν να υπαχθούν σε λογικά κριτήρια και κατ επέκταση δεν μπορούν να υποταχθούν σε δικαιϊκές ρυθμίσεις που να διασφαλίζουν, με απόλυτο τρόπο, ένα κοινωνικό κεκτημένο. Η έλλειψη συγκροτημένων, ακλόνητων λογικών κριτηρίων και έλλογων αξιωματικών παραδοχών, επί τη βάσει των οποίων θα μπορούσε να επιβάλλεται η ανακατανομή, καθιστά λοιπόν το εγχείρημα του κοινωνικού κράτους έωλο και διαρκώς υποκείμενο σε μια πολιτική αναδιαπραγμάτευση που συναρτάται με την εκάστοτε συγκυρία. Εκ πρώτης όψεως ο Τσουκαλάς εμφανίζεται να τροφοδοτεί το οπλοστάσιο αφ ενός μεν των συντηρητικών νομικών και πολιτειολόγων της εποχής της Βαϊμάρης, αλλά και της πρώτης μεταπολεμικής περιόδου, όπως του Carl Schmitt και του Ernst Forsthoff, και αφ ετέρου μιας τάσης της επαναστατικής Αριστεράς, που αμφότεροι συγκλίνουν στην αμφισβήτηση της δυνατότητας ή της σκοπιμότητας της επιμειξίας του παραδοσιακού φιλελεύθερου κράτους με το κοινωνικό κράτος. Όσοι όμως επιχειρούν μια τέτοια ανάγνωση του Τσουκαλά εκκινούν, ηθελημένα ή αθέλητα, από εσφαλμένη αφετηρία: Πραγματευόμενος την ασυμβατότητα μεταξύ αφ ενός της αυστηρής δικαιοκρατικής, φιλελεύθερης πολιτειακής θέσπισης και, αφ ετέρου, του αλληλέγγυου και «επιεικούς» πολιτικού λόγου τον οποίο εκφράζει το κοινωνικό κράτος, ο Τσουκαλάς αναφέρεται σαφώς σε μια λογική και όχι σε μια πολιτική ασυμβατότητα. Και, πάντως, αυτή η εσωτερική αντινομία επιφέρει μεν «αύξοντα προβλήματα εκλογίκευσης και νομιμοποίησης των σύγχρονων κοινωνιών», χωρίς όμως να απαγορεύει στον Τσουκαλά, μετακινούμενο από το λογικό στο πολιτικό επίπεδο, να 6

7 επιχειρηματολογεί υπέρ των επινεμητικών λειτουργιών του κοινωνικού κράτους. Χρησιμοποιώντας ένα κλασικό γκραμσιανό απόφθεγμα, μπορεί να υποστηριχθεί ότι ο Τσουκαλάς στα «Είδωλα Πολιτισμού» κατορθώνει, στο παράδειγμα των εσωτερικών αντιφάσεων της κοινωνικής αρχής, να συμβιβάσει την απαισιοδοξία της γνώσης με την αισιοδοξία της βούλησης. Ο Τσουκαλάς αποδομεί με περίτεχνο και συστηματικό τρόπο τις θεμελιώδεις καταστατικές αρχές πάνω στις οποίες έχει οικοδομηθεί λογικά το κοινωνικό κράτος, τις οποίες χαρακτηρίζει ως «κινούμενη άμμο», ενώ ταυτόχρονα διατηρεί το προνόμιο να το υπερασπίζεται πολιτικά απέναντι σε εκείνους που επιχειρούν την υλική του αποδόμηση. Ξαναδιαβάζοντας τα «Είδωλα Πολιτισμού», είκοσι χρόνια μετά τη δημοσίευσή τους, είναι χρήσιμο να ανατρέξει κανείς σε ένα άλλο κείμενο του Τσουκαλά, γραμμένο το 1982, με τίτλο «Οι νέες μορφές νομιμοποίησης στο σύγχρονο καπιταλισμό». Γράφει εδώ ο Τσουκαλάς, σε μια εντελώς διαφορετική ιστορική συγκυρία, πριν ακόμη και από την κατάρρευση των καθεστώτων του υπαρκτού σοσιαλισμού, ότι «προϋπόθεση [μιας νεοφιλελεύθερης συναίνεσης], που συνεπάγεται μια σημαντική μετατόπιση του κέντρου βάρους της κεϋνσιανής νομιμοποιητικής διαδικασίας, είναι η γενική εσωτερικοποίηση μιας αντικειμενικής αδυναμίας συνέχισης της ανάπτυξης του κράτους πρόνοιας». Μια φράση γραμμένη πριν από τριάντα χρόνια, όταν μόλις έχουν αρχίσει να εκδηλώνονται τα συμπτώματα της κρίσης του κοινωνικού κράτους στην Ευρώπη, όπου ο Τσουκαλάς συμπυκνώνει αυτό που επακολούθησε. Σε ακόμη ένα απόσπασμα, αυτή τη φορά από το μεταγενέστερο βιβλίο του «Πόλεμος και Ειρήνη», ο Τσουκαλάς επισημαίνει ότι «η αντικειμενική αποτελεσματικότητα των απρόσωπων μηχανισμών μιας οικουμενικής καθαρά οικονομικής βίας εμφανίζεται ως επαρκής προϋπόθεση για να είναι δυνατόν ο ηγεμονευόμενος φιλελεύθερος καπιταλισμός να εγκαταλειφθεί απερίσπαστος προς τη μελλοντική αυτορρύθμιση των αντιφάσεών του», παραπέμποντας στην οικεία υποσημείωση στα «Είδωλα Πολιτισμού». Οφείλουμε να παραδεχθούμε πως η ιστορία και οι πονηριές της φαίνεται σήμερα να δικαιώνουν την απαισιόδοξη γνώση των «Ειδώλων». Είναι μια γνώση που ο Τσουκαλάς την έχει ψηλαφίσει διαυγώς ήδη το 1982, την επεξεργάζεται αναλυτικά και εξαντλητικά στα «Είδωλα Πολιτισμού» το 1991 και την επιβεβαιώνει και εμπλουτίζει στο «Πόλεμος και Ειρήνη» το Αυτή τη γνώση αξιοποιεί επίσης το 1994, όταν γράφει για τα «συνταγματικά κουρελόχαρτα», που αδυνατούν να εγγυηθούν τις αλληλέγγυες πολιτικές του κοινωνικού κράτους. Παρ όλα αυτά, σε κάποια κείμενά του την περίοδο , κατά την πρόσκαιρη ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατική ευφορία εκείνης της 7

8 συγκυρίας, ο Τσουκαλάς φαίνεται να διακρίνει μια πολιτική λύση για τη διάσωση του κοινωνικού κράτους, έξω από τους δεδομένους εθνικούς κρατικούς σχηματισμούς και μέσα στο πλαίσιο μιας κοινωνικής Ευρώπης. Όπως υποστηρίζει, «η Ευρωπαϊκή Ένωση συγκροτεί, τουλάχιστον δυνάμει, μιαν επαρκώς μεγάλη οικονομική και πολιτική δύναμη ώστε να είναι δυνατόν και να συμβάλλει στη μερική αναδιατύπωση των όρων λειτουργίας της παγκόσμιας αγοράς και να μπορεί να επιλέγει, ως ένα βαθμό τουλάχιστον, τους όρους με τους οποίους η ίδια θα συμμετάσχει στο παγκόσμιο σύστημα». Είναι προφανές ότι οι εξελίξεις της τελευταίας πενταετίας στη διαδικασία της ευρωπαϊκής ενοποίησης πλέον έχουν σχεδόν εκμηδενίσει μια τέτοια προοπτική. Μέσα από άλλη μια πονηριά της ιστορίας, ίσως σαν μια εγελιανή ειρωνεία από αυτές που αρέσκεται ο Τσουκαλάς να αποκαλύπτει, φαίνεται τελικά να επαληθεύεται το εγχείρημά του να διαυγάσει στα «Είδωλα Πολιτισμού» την άρρηκτη διασύνδεση μεταξύ της λογικής και της πολιτικής αντίφασης. Λες και η ιστορία συνωμοτεί για να αποδειχθεί ότι οι εσωτερικές λογικές αντινομίες του κοινωνικού κράτους το οδηγούν αναπόδραστα στην ιστορική και πολιτική αποδόμηση. Επιστροφή λοιπόν σε ένα κοινωνικό σύστημα όπου «δεν υπάρχει η καταστατική δυνατότητα μιας απεριόριστης κυρίαρχης συλλογικής βούλησης», όπου δηλαδή το πολιτικό συρρικνώνεται κατά το πρότυπο του αυστηρού φιλελεύθερου κράτους, τουλάχιστον ως προς τις αλληλέγγυες και αναδιανεμητικές του λειτουργίες; Ο Τσουκαλάς φαίνεται τελικά να έχει δίκιο, διότι αποδεικνύεται πως το κοινωνικό κράτος λειτούργησε κατ ουσίαν ως ένα χιμαιρικό κατασκεύασμα της αγοράς, που υπέθαλψε «μια αντίληψη ισόνομης δυνατότητας συμμετοχής στον κόσμο των αντικειμένων και της υλικής απόλαυσής τους». Από την άλλη πλευρά διέγνωσε τις ιστορικές προεκτάσεις και τα πολιτικά συμφραζόμενα των λογικών αντιφάσεων του κοινωνικού κράτους τις οποίες ανέλυσε αντιφάσεις που ασφαλώς οδηγούν ή συμβάλουν στη σταδιακή του αποδόμηση, χωρίς πάντως να μπορεί να θεωρηθεί βάσιμη μια εντελώς απαξιωτική προσέγγιση των αντιστάσεων που θεμελιώνονται στα συνταγματικά κατοχυρωμένα κοινωνικά δικαιώματα, ούτε να μπορεί εξάλλου να αποκλειστεί ότι ο «ψυχαναγκασμένος ανταγωνιστικός καταναλωτής», ως ιστορική συνέχεια του λιμοκτονούντος προλετάριου, θα προχωρήσει κάποια στιγμή σε απονενοημένες πράξεις αντίστασης «κατά της λογοκρατούμενης διαχείρισης του παραλόγου», ενδεχομένως μπροστά στην κατάρρευση των υλικών προϋποθέσεων του μεγιστοποιητικού ατομικού ανταγωνισμού ή την επερχόμενη οικολογική αναρχία, με τις ποικίλες οικονομικές και κοινωνικές της προεκτάσεις. 8

9 Σε τελική ανάλυση η επίκαιρη σημασία των «Ειδώλων Πολιτισμού» έγκειται λοιπόν στο ότι απομυθοποιούν όλα εκείνα τα, ενίοτε αθέατα, ιδεολογικά και αξιακά πρότυπα, που συναρμόζονται με αυτό που ο Τσουκαλάς ονομάζει «μεγιστοποιητικό ατομικό ανταγωνισμό». Το κοινωνικό κράτος όχι μόνο δεν κατορθώνει να συνυπάρξει με την άτεγκτη λογική της αγοραίας, διαδικαστικής δικαιοσύνης, αλλά εκθρέφει έναν homo consummans αποστερημένο από τη συλλογική επαναστατική του βούληση. Αν και τα συμπεράσματα του Τσουκαλά φαίνονται κατ αρχήν απαισιόδοξα, ωστόσο δεν διστάζει να επανέρχεται συνεχώς στη γνωστή μαρξική θέση στον Φοϋερμπαχ, διερμηνεύοντάς την με τον δικό του τρόπο, όταν υποστηρίζει ότι «όλα τα κοινωνικά διακυβεύματα θα πρέπει εφεξής να σχετικοποιηθούν και να υφίστανται συνεχώς τη συλλογική αξιακή τους επεξεργασία». Ο Τσουκαλάς είναι στο σύνολο του έργου του ένας, κατά την έκφραση του Hobsbawm, «καταστροφέας μύθων», αλλά και ένας καλλιτέχνης των αντιφάσεων. Επεξεργάζεται και αναλύει ποικίλες οντολογικές καταγραφές, συναρτώντας τες ευθέως προς τις ιστορικές και αξιακές τους δεσπόζουσες. Αρέσκεται να θέτει και να επιλύει αινίγματα γύρω από τις πονηριές της ιστορίας, να επισημαίνει παραδοξότητες και αντιφάσεις, να ταλαντεύεται «ανάμεσα στην αποδοχή και στη ρήξη ανάμεσα στη διαπραγμάτευση και στην έκρηξη», όπως ομολογεί στα «Είδωλα Πολιτισμού». Ο λόγος του δεν είναι ποτέ ευθύγραμμος ούτε προβλέψιμος, ούτε άλλωστε περιχαρακώνεται σε μια από τις επιστημολογικά κατατμημένες περιοχές του κοινωνικού λόγου. Πολλώ μάλλον, δεν είναι καν ένας λόγος που διεκδικεί μια εξ ορισμού ψευδεπίγραφη επιστημονική καθαρότητα, αλλά ρητά αναγνωρίζει ότι οποιαδήποτε διαδικασία αυτογνωσίας οφείλει να συνθέτει τον επιστημονικό και τον πολιτικό λόγο. V. Τα είκοσι χρόνια που μεσολάβησαν από την έκδοση των «Ειδώλων Πολιτισμού» ο Τσουκαλάς θα συνεχίσει να δημοσιεύει δεκάδες επιστημονικές μελέτες, άρθρα και πυκνές παρεμβάσεις στον τύπο για την πολιτική και κοινωνική επικαιρότητα. Τα κείμενά του της τελευταίας εικοσαετίας αποκαλύπτουν ταυτόχρονα τη βαθμιαία, υπαρξιακή μεταστροφή του από τη βολονταριστική αισιοδοξία της «Ελληνικής τραγωδίας» κατά τη σκοτεινή περίοδο της Χούντας, σε μια «κριτική και αποστασιοποιημένη απαισιοδοξία», όπως την περιγράφει ο ίδιος, σε μια διάχυτη δυσφορία για την απονευρωμένη παγκοσμιοποίηση. Από το έργο του αυτής της περιόδου ξεχωρίζουν τρία βιβλία. Το πρώτο, δημοσιευμένο το 1999 με τίτλο «Η εξουσία ως λαός και ως έθνος. Περιπέτειες σημασιών», αναφέρεται στην ιδέα του Έθνους, θέτοντας 9

10 ερωτήματα ερεβώδη, όπως «τι σημαίνει και τι μπορεί να σημαίνει η φιλελεύθερη πολιτεία και εξουσία, πώς ορίζεται και πώς μπορεί να οριστεί σήμερα το ελεύθερο πολιτικό και πολιτειακό εμείς, πώς γεννήθηκαν και σε ποιες ανάγκες αντιστοιχούν οι νεωτερικές έννοιες της κοινωνίας, του λαού και της ομοιογενούς εθνικής πολιτιστικής κοινότητας». Κατεξοχήν στο έργο του αυτό, ο Τσουκαλάς υπερβαίνει τον μηχανιστικό υλισμό των ταξικών αγώνων και των σχέσεων παραγωγής και φέρνει στη σκηνή αυτό που αποκαλεί «αγώνες για τις σημασίες που θα περιβληθούν σε μορφές της υλικής πραγματικότητας». Το δεύτερο μείζον έργο της περιόδου αυτής είναι το «Πόλεμος και Ειρήνη μετά το τέλος της Ιστορίας», στο οποίο αναλύει την ανάδυση της εξουσιαστικά ανελέητης νέας παγκόσμιας τάξης, όπου ανασημασιοδοτούνται και αλλοιώνονται οι αυτονόητες μέχρι τα τέλη του 20 ου αιώνα μορφές του λαού, του έθνους, του ανεξάρτητου και ουδέτερου κράτους δικαίου, αλλά και της δημοκρατίας. Οι κοσμογονικοί αυτοί μετασχηματισμοί, σύμπτωμα των οποίων αποτελούν οι διαρκείς ηγεμονικοί πόλεμοι που συνεχίζονται και σήμερα, αγγίζουν κατά τον Τσουκαλά ολόκληρο το σύστημα των θεσμικών και σημασιολογικών συντεταγμένων που προσέδιδαν σταθερό νόημα στον κόσμο που γνωρίζαμε. Και έτσι φτάνουμε στο πρόσφατο βιβλίο του «Η επινόηση της ετερότητας», που κυκλοφόρησε το 2010 και βραβεύθηκε τον περασμένο Μάιο, όπου σε λιγότερες από 150 σελίδες καταφέρνει να συμπυκνώσει και να προεκτείνει όχι μόνο σκέψεις και αναλύσεις που είχε πραγματευθεί σε προηγούμενα έργα του, αλλά ιδίως να αναδείξει μια σειρά από καταλυτικές συνέπειες της παγκοσμιοποίησης στο επίπεδο της απονεύρωσης των κυρίαρχων ιδεών, καθώς οι αποκαλούμενες νέες καταστάσεις ανάγκης που μας επιβάλλονται εμφανίζονται ως έξωθεν επικαθοριζόμενες και χωρίς εναλλακτική επιλογή. Μέσα από την ανάλυση των αδιεξόδων του συνδρόμου ΤΙΝΑ, της αποδόμησης των σχέσεων εργασίας, των νέων μορφών ελέγχου, ο Τσουκαλάς ανακτά την ξεχασμένη βολονταριστική του αισιοδοξία και υποστηρίζει, με έναν συχνά πολεμικό λόγο, ότι «πάντα υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις, πάντα η ιστορία μπορεί να αρχίσει από την αρχή, πάντα ο άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τον κόσμο». VI. Η αναγόρευση του Κωνσταντίνου Τσουκαλά σε επίτιμο διδάκτορα αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για τη Σχολή Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστήμιου Πελοποννήσου. Όταν πριν από λίγους μήνες, παρουσιάζοντας το τελευταίο του βιβλίο έγραψα ότι πρόκειται σήμερα για τον κορυφαίο Έλληνα διανοούμενο, ο ίδιος διαμαρτυρήθηκε για τον 10

11 χαρακτηρισμό. Δεν θα επαναλάβω λοιπόν αυτό που προσέκρουσε στο ακαδημαϊκό ήθος, τη σεμνότητα, την έλλειψη υπεροψίας και την απλότητα του Τσουκαλά. Περιορίζομαι να πω ότι είναι τύχη αγαθή που το Τμήμα μας, ενάμιση χρόνο μετά την αναγόρευση του Δημήτρη Τσάτσου, αναγορεύει επίτιμο διδάκτορα έναν στοχαστή πλανητικού διαμετρήματος, υπενθυμίζοντας πάντως ότι, όπως και ο ίδιος υποστηρίζει, μόνο το τυχαίο είναι αληθινό. Ο Τσουκαλάς συνεχίζει ως διανοούμενος να απονομιμοποιεί το υπάρχον, να αποκαλύπτει τις πανουργίες της Ιστορίας, να αναζητάει τις ρωγμές που αφήνουν πίσω τους οι αντιφάσεις του λόγου και της εξουσίας. Ανήκοντας ο ίδιος σε μια γενιά που, όπως γράφει, γαλουχήθηκε με βεβαιότητες, ο Τσουκαλάς επεξεργάζεται, ξανά και ξανά, τους σαθρούς όρους εκλογίκευσης των νομιμοποιητικών θεμελίων του κοινωνικού συστήματος, σκοντάφτοντας διαρκώς σε λογικά κενά και αντιφάσεις. Τελειώνω λοιπόν με τα δικά του λόγια: «Από τη στιγμή που στη θέση της προόδου μπαίνει η ανάπτυξη, στη θέση της ελευθερίας το δικαίωμα στη διαφορά, στη θέση της ισότητας η ισότητα ευκαιριών, στη θέση της δικαιοσύνης η επιείκεια και η ευθιδικία, στη θέση του γενικού συμφέροντος η προφανής ανάγκη και στη θέση τις αδελφότητας τα δίκτυα προστασίας, οι ιδέες που εκφράστηκαν με τη γλώσσα του Διαφωτισμού και υλοποιήθηκαν με την πολιτειακή νεωτερικότητα εκτονώνονται και αποουσιαστικοποιούνται. Παρεμβαίνοντας στην τάξη των ιδεών και εκκολάπτοντας νέες λέξεις, οι εξουσίες αναπροσαρμόζουν τους κοινωνικούς όρους της αναπαραγωγής τους». Ο λόγος του Τσουκαλά τη στιγμή της κορύφωσης της οικονομικής, πολιτικής και αξιακής κρίσης, είναι λοιπόν πιο επίκαιρος, πιο διαυγής και πιο αναγκαίος παρά ποτέ. 11

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1 ΚΕΙΜΕΝΟ Η Δημοκρατία στην εποχή της παγκόσμιας ανομίας Θα αρχίσω από μιαν αναδρομή. Οι έννοιες του «Λαού» και της «Κοινωνίας» δεν είναι ούτε διϊστορικές ούτε αυτονόητες. Αποκρυσταλλώθηκαν από τη νεωτερική

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Η Ιστορία, όπως τονίζει ο Μεγαλοπολίτης ιστορικός Πολύβιος σε μια ρήση του, μας διδάσκει ότι τίποτα δεν γίνεται στην τύχη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ. Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014

Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ. Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014 Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014 Τι ήταν ο Πόππερ Φιλελεύθερος; Σοσιαλδημοκράτης; Συντηρητικός; Ήταν ο Πόππερ φιλελεύθερος;

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΚΟΙΝ107 Κλασική Κοινωνιολογική Θεωρία. Σωτήρης Χτούρης, Καθηγητής

Μάθημα: ΚΟΙΝ107 Κλασική Κοινωνιολογική Θεωρία. Σωτήρης Χτούρης, Καθηγητής Σε τι αναφέρεται το μάθημα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Μάθημα: ΚΟΙΝ107 Κλασική Κοινωνιολογική Θεωρία Σωτήρης Χτούρης,

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική

ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική Κυρίες και κύριοι, Καταρχήν να συγχαρώ την Ένωση Περιφερειών για την πρωτοβουλία της οργάνωσης της σημερινής εκδήλωσης ενόψει

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η πρώτη λέξη του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της αστικής ανάπτυξης στην Ελλάδα Διαχρονικές αναγνώσεις

Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της αστικής ανάπτυξης στην Ελλάδα Διαχρονικές αναγνώσεις Ε.Μ.Π. ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Κατεύθυνση: Πολεοδομία και Χωροταξία Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της αστικής ανάπτυξης στην Ελλάδα Διαχρονικές αναγνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως;

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; 1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; Η ιδιωτική ασφάλιση βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα, διεκδικώντας ισχυρότερη θέση στο χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

3. Κριτική προσέγγιση

3. Κριτική προσέγγιση Επιστημολογική προσέγγιση της σχέσης θεωρίας και πράξη 3. Κριτική προσέγγιση Καθηγητής Κώστας Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail:kchrys@ecd.uoa.gr Θεωρία και Πράξη Κριτική Προσέγγιση Οι θετικιστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΑ Για τη δημοκρατία έγιναν κινήματα, εξεγέρσεις, επαναστάσεις, εμφύλιοι πόλεμοι. διώχθηκαν, βασανίστηκαν άνθρωποι και τιμήθηκαν τυραννοκτόνοι. Αποτέλεσε όχι μόνο το σκοπό κοινωνικών και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης»

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης» Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου ----------------------------------------------------- Μεταπτυχιακό ίπλωµα

Διαβάστε περισσότερα

der großen Transformation..Artikel und Aufsätze(1920-1947),Band 3, Metropolis, Marburg, 2005. 522.

der großen Transformation..Artikel und Aufsätze(1920-1947),Band 3, Metropolis, Marburg, 2005. 522. Αϖόστολος Πανταζής (ειδικός εϖιστήµονας, Πανεϖιστήµιο Κρήτης) Θέµα εισήγησης: «Ο Ιστορικός λειτουργισµός του Karl Polanyi» Η εισήγηση ασχολείται µε το ζήτηµα της σχέσης των αξιών µε το εϖιστηµονικό ϖρότυϖο

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 2: Αγροτική Κοινότητα και Αγροτικός Μετασχηματισμός (1/2) 2ΔΩ Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

Durkheim: Λειτουργισμός & Θετικισμός. Εισαγωγή στον Πολιτισμό και τις Πολιτισμικές Σπουδές

Durkheim: Λειτουργισμός & Θετικισμός. Εισαγωγή στον Πολιτισμό και τις Πολιτισμικές Σπουδές Durkheim: Λειτουργισμός & Θετικισμός Εισαγωγή στον Πολιτισμό και τις Πολιτισμικές Σπουδές Emile Durkheim(1858-1917) Γεννήθηκε στη Γαλλία. Γιός Ραβίνου, παράλληλα με τις σπουδές του εντρύφησε στην εβραϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Η σχέση της ελληνικής κοινωνίας με την Ευρώπη και η στάση της κοινής γνώμης γύρω από το ζήτημα «Ευρώπη» είναι τόσο παλιά όσο και η συγκρότηση της ΕΟΚ στα τέλη

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΝΟΕΣ ΔΟΕΣ ΤΟΕΣ ΝΟΕΣ ΑΠΟΔΗΜΟΥ. Γραφείο Προέδρου Γραφείο Γενικού Δ/ντή. Συντρόφισσες, σύντροφοι

Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΝΟΕΣ ΔΟΕΣ ΤΟΕΣ ΝΟΕΣ ΑΠΟΔΗΜΟΥ. Γραφείο Προέδρου Γραφείο Γενικού Δ/ντή. Συντρόφισσες, σύντροφοι Συντονιστής Οργανωτικής Γραμματείας ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιπποκράτους 22 & Ναυαρίνου, 106 80 Αθήνα Τηλ.: 210 3665301-03 - Fax: 210 3665089 www.pasok.gr - e-mail: syntonistis@pasok.gr Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΠΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Πυρίδου Κωνσταντίνα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Πυρίδου Κωνσταντίνα ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 19341 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 4\12\2014 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Πυρίδου Κωνσταντίνα ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1 Α. Σχεδιαγραμματική απεικόνιση της περίληψης ΘΕΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες.

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες. Κεντρικά ερωτήματα: Ποιες είναι οι διαστάσεις της συζήτησης για την κρίση στο Δημόσιο Διάλογο; Ήταν η υιοθέτηση του πακέτου διάσωσης για την Ελλάδα και η ένταξη της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης μονόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης (Π.Ε. 70) Νομαρχίας Πειραιά Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ,

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ, ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ (ανά κατεύθυνση) Για τους εισαχθέντες 1987-99 και για τους εισαχθέντες 1999-02 απαιτούνται τουλάχιστον 6 ΥΕΣ, εκ των οποίων, 1 τουλάχιστον από κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 2/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Ζάππειο Μέγαρο, Αθήνα, 9 Μαρτίου 2000 Σήμερα είναι μια ιστορική στιγμή για την χώρα. Η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ σηματοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Πολιτική Παιδεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Β ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

«Ο θεσμός των μετακλητών υπαλλήλων»

«Ο θεσμός των μετακλητών υπαλλήλων» Αθήνα, 09/07/2012 «Ο θεσμός των μετακλητών υπαλλήλων» Ένα από τα προτεινόμενα μέτρα για την εξεύρεση ισοδύναμων δημοσιονομικών μέτρων είναι και η κατάργηση του δαπανηρού θεσμού των μετακλητών υπαλλήλων,

Διαβάστε περισσότερα

Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b.

Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b. Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b. gr ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 29 Σεπτεμβρίου 2015 ΤΕΛΕΣΗ ΕΠΙΣΗΜΩΝ ΕΓΚΑΙΝΙΩΝ 44 ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΙΩΣΗ. Λ. ΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών. Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Σχέσεων 3/12/12

ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΙΩΣΗ. Λ. ΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών. Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Σχέσεων 3/12/12 ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΙΩΣΗ Λ. ΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Σχέσεων 3/12/12 Η Εικόνα της Κρίσης όπως την αντιλαμβανόμαστε (λανθασμένα) Όταν σκεπτόμαστε ή μιλούμε

Διαβάστε περισσότερα

Αποκέντρωση και Ελευθερία

Αποκέντρωση και Ελευθερία Αντώνης Μακρυδηµήτρης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Αθηνών Αποκέντρωση και Ελευθερία I Μία από τις πιο θεµελιώδεις συνεισφορές του Hayek στην κοινωνική θεωρία ήταν ότι διέγνωσε ορθά και µε διορατικότητα τον

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ Declaration on freedom of political debate in the media Greek version* ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ιακήρυξη για την Ελευθερία του Πολιτικού ιαλόγου στα Μέσα (Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών

Διαβάστε περισσότερα

τα βιβλία των επιτυχιών

τα βιβλία των επιτυχιών Τα βιβλία των Εκδόσεων Πουκαμισάς συμπυκνώνουν την πολύχρονη διδακτική εμπειρία των συγγραφέων μας και αποτελούν το βασικό εκπαιδευτικό υλικό που χρησιμοποιούν οι μαθητές των φροντιστηρίων μας. Μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014. Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ

Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014. Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014 Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ Βασικότερος και παράλληλα αναπόφευκτος κίνδυνος όλων των κοινωνιών αποτελεί η γήρανση του πληθυσμού. Για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 2/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15 Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Περιεχόμενα ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15 ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ 25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η

Διαβάστε περισσότερα

στη Βουλγαρία και µετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1 η Ιανουαρίου 2007, κάτω από τον πιο εύγλωττο τίτλο Σύγχρονη

στη Βουλγαρία και µετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1 η Ιανουαρίου 2007, κάτω από τον πιο εύγλωττο τίτλο Σύγχρονη Σύγχρονη Βουλγαρία: Από το Ανατολικό Μπλοκ στην Ευρωπαϊκή Ένωση Πρόλογος Το παρόν βιβλίο προέκυψε µέσα από συζητήσεις που ξεκίνησαν στα τέλη του 2008 στη Σόφια γύρω από την αναγκαιότητα πρόσβασης του ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Β /Στατιστική. Μέρος Β. Στατιστική. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua.

Μέρος Β /Στατιστική. Μέρος Β. Στατιστική. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua. Μέρος Β /Στατιστική Μέρος Β Στατιστική Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua.gr/gpapadopoulos) Από τις Πιθανότητες στη Στατιστική Στα προηγούμενα, στο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ H Διοικητική Μεταρρύθμιση του Κράτους και της Αυτοδιοίκησης αποτελεί σήμερα μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για την ανάπτυξη της χώρας και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΦΟΥΝΤΕΔΑΚΗ nina fountedakis, unendlichkeit wirkt 1 ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ [Κ.Μ. 110344] : ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Ι (ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ) ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΦΟΥΝΤΕΔΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΡΑΞΗΣ. «ΑΜΕΣΗ Δημοκρατία Στην Πράξη» Άρθρο 1. {Ίδρυση και Σκοποί}

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΡΑΞΗΣ. «ΑΜΕΣΗ Δημοκρατία Στην Πράξη» Άρθρο 1. {Ίδρυση και Σκοποί} ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΡΑΞΗΣ «ΑΜΕΣΗ Δημοκρατία Στην Πράξη» Άρθρο 1 {Ίδρυση και Σκοποί} Ιδρύεται Συνασπισμός Μη Αντιπροσωπευόμενων στα Κοινοβούλια Πολιτικών Κομμάτων και Κοινωνικών Οργανώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

John Rawls, Θεωρία της Δικαιοσύνης: από τον καντιανό αντικειμενισμό στην πολιτική του δημόσιου λόγου

John Rawls, Θεωρία της Δικαιοσύνης: από τον καντιανό αντικειμενισμό στην πολιτική του δημόσιου λόγου 1 John Rawls, Θεωρία της Δικαιοσύνης: από τον καντιανό αντικειμενισμό στην πολιτική του δημόσιου λόγου 1. Πρώτη φάση: Θεωρία της δικαιοσύνης (1971) και καντιανός αντικειμενισμός Η δικαιοσύνη ως ακριβοδικία.

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η ΧΩΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Ι. ΤΑ ΚΡΙΣΙΜΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Οι κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές επηρεάζουν τον χώρο. Ο Χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Final doc. ΕΑΣΕ CEO-Index Αποτελέσματα έρευνας 4-22 Δεκεμβρίου 2008. 1. Εισαγωγή

Final doc. ΕΑΣΕ CEO-Index Αποτελέσματα έρευνας 4-22 Δεκεμβρίου 2008. 1. Εισαγωγή 1. Εισαγωγή Η στενή παρακολούθηση και ανάλυση της οικονομικής συγκυρίας αποτελεί, σήμερα περισσότερο ίσως από ποτέ άλλοτε, αδήριτη ανάγκη. Τόσο οι φορείς άσκησης οικονομικής πολιτικής, οι κοινωνικοί εταίροι,

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ Η ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑΡΧΩΝ ΚΑΙ Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΣΥΝΕΔΡΙΟ Η ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑΡΧΩΝ ΚΑΙ Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Η ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑΡΧΩΝ ΚΑΙ Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αίθουσα της Γερουσίας, Βουλή των Ελλήνων Πέμπτη 20 Νοεμβρίου 2014, Παρασκευή 21 και Σάββατο 22 Νοεμβρίου 2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πέμπτη

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα: Πολιτισμός της μνήμης και συνεργασία νέων 15.-17.9.2012 στην Παραμυθιά

Ημερίδα: Πολιτισμός της μνήμης και συνεργασία νέων 15.-17.9.2012 στην Παραμυθιά Πάνελ 1: Σύγχρονη μετάδοση της ιστορίας από νέους για νέους - Τι κάνει ένα μνημείο ελκυστικό για νέους? - Πως μπορεί να διαμορφωθεί η ιστορική-πολιτική παιδεία? - Τι μπορούν να κάνουν οι νέοι για την ενθυμίση?

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Μετασχηματίζοντας δημιουργικά την αμφισβήτηση Μέσα στην τάξη ο εκπαιδευτικός με τους μαθητές αλληλεπιδρούν και αλληλοεπηρεάζονται από τις μεταξύ τους στάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 5 ο. Κριτικός Εγγραµµατισµός

Μάθηµα 5 ο. Κριτικός Εγγραµµατισµός Μάθηµα 5 ο Κριτικός Εγγραµµατισµός Παραδοχή: Όση σχέση έχει ο γραπτός λόγος µε σύµβολα και κώδικες, άλλη τόση έχει µε αξίες, ιδεολογίες, υποκειµενικότητες, ερµηνείες, κρίσεις, ενδιαφέροντα, συµφέροντα

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος. 1 Ο πολιτισμός ευαθείον του ανθρώπου, η φαντασία της προόδου και ο φετιχισμός της τεχνικής

Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος. 1 Ο πολιτισμός ευαθείον του ανθρώπου, η φαντασία της προόδου και ο φετιχισμός της τεχνικής ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Για τους ΦΟΙΤΗΤΕΣ του ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΙΜΠΑ ΖΙΖΗ. Δρ. Οικονομολόγος της Εργασίας Εμπειρογνώμων. Οικονομικές διακυμάνσεις - Πληθωρισμός Ανεργία

ΣΑΛΙΜΠΑ ΖΙΖΗ. Δρ. Οικονομολόγος της Εργασίας Εμπειρογνώμων. Οικονομικές διακυμάνσεις - Πληθωρισμός Ανεργία Βιογραφικό σημείωμα Η Ζιζή Σαλίμπα γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε οικονομικά στη Νομική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών (DEA) και διδακτορικό δίπλωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ... 2 1. Συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου και αορίστου χρόνου... 2 1.1 Σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου... 3

Διαβάστε περισσότερα

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Όπως υποστηρίζει ο συγγραφέας, η ανθρωπιά διαθέτει σήμερα «ανταλλακτική αξία», παρότι ως έννοια αναφέρεται στη βοήθεια που κάποιος προσφέρει στο συνάνθρωπο. Παλαιότερα, εύχρηστος

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΣΤΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΝΝΕΔ 06-03-2010 ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΣΤΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΝΝΕΔ 06-03-2010 ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΣΤΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΝΝΕΔ 06-03-2010 ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΝΝΕΔΙΤΙΣΣΕΣ ΚΑΙ ΟΝΝΕΔΙΤΕΣ, Όλοι όσοι βρισκόμαστε σήμερα εδώ, νιώθουμε ιδιαίτερα περήφανοι για την παράταξή μας. Και αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Η αντιπολίτευση στη µετεµφυλιακή Ελλάδα,

Η αντιπολίτευση στη µετεµφυλιακή Ελλάδα, Βασιλική Π. Μεσθανέως Η αντιπολίτευση στη µετεµφυλιακή Ελλάδα, 1949-1963 Πρόλογος Nικηφόρος ιαµαντούρος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 15 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 21 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 31 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι 49 ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΛΑΙΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Tο φαινόμενο της ανάγνωσης προσεγγίζεται ως ολική διαδικασία, δηλαδή ως λεξιλόγιο, ως προφορική έκφραση και ως κατανόηση. ημήτρης Γουλής Πρώτη Πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ CENTER FOR SECURITY STUDIES. EXPOSEC- DEFENSE WORLD 2015, Τετάρτη 6 Μαΐου 2015, Athens Lydra Hotel

ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ CENTER FOR SECURITY STUDIES. EXPOSEC- DEFENSE WORLD 2015, Τετάρτη 6 Μαΐου 2015, Athens Lydra Hotel ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ CENTER FOR SECURITY STUDIES EXPOSEC- DEFENSE WORLD 2015, Τετάρτη 6 Μαΐου 2015, Athens Lydra Hotel «εκεί που αρχίζει η ασφάλεια τελειώνουν οι ελευθερίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ. Α. Κείμενο. Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ. Α. Κείμενο. Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Α. Κείμενο Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας Στην αρχή τα μέσα ενημέρωσης αντικατέστησαν τον τελάλη που ενημέρωνε μια μικρή κοινότητα για το τι είχε συμβεί ή για αυτά που θα γίνονταν στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ: ΝΕΑ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ: ΝΕΑ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Παρέµβαση σε Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης µε θέµα: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ: ΝΕΑ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Κώστας Τσεκούρας, Καθηγητής Πανεπιστηµίου Πατρών, Πρόεδρος Επιστηµονικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Γιατί λέγεται φυσικό; 1. Γιατί προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα