ΚΕΝΤΡΟΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΩΝ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΙΣ ΠΡΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΈΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΑΝΑΤΥΠΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΕΝΤΡΟΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΩΝ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΙΣ ΠΡΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΈΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΑΝΑΤΥΠΟ"

Transcript

1 ΚΕΝΤΡΟΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΩΝ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΙΣ ΠΡΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΈΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΑΝΑΤΥΠΟ ΑΘΗΝΑ 1982

2 Πρακτικά Α' Αιεθνοΰς Συμποσίου του Κέντρου Νεοελληνικών Ερευνών

3 ΤΡΙΑΝΤΑΦΪΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Η ΔΥΣΠΙΣΤΙΑ ΣΤΟ ΕΝΤΤΠΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ Η ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΟΥ Ή έκδοση των πρώτων έντυπων βιβλίων βρήκε πραγματικότητα τη λειτουργία βιβλιοθηκών χειρογράφων στα μοναστήρια και στα πατριαρχεία τής Ανατολής και παράδοση τή συγκρότηση ιδιωτικών συλλογών ακόμη οί λατρευτικές ανάγκες σε κάθε ενοριακό ναό επέβαλαν την ύπαρξη ενός αριθμού λειτουργικών βιβλίων για νά μπορούν οί κληρικοί νά τελούν άπό αυτά τις ακολουθίες. Το πέρασμα άπό το χειρόγραφο στο έντυπο βιβλίο δέν φαίνεται νά έγινε χωρίς αντιστάσεις, 1 πού εντοπίζονται κυρίως στο εκκλησιαστικό βιβλίο, και οί αντιστάσεις αυτές έζησαν μέχρι τον 19ο αιώνα ή καί, σέ μερικές περιπτώσεις, ως την εποχή μας. Οί λόγοι πού έθρεψαν τις αντιστάσεις στην επικράτηση του έντυπου βιβλίου θά πρέπει νά αναζητηθούν πρώτα στην προσιτότητα του χειρογράφου" χειρόγραφα πού γράφτηκαν τους τελευταίους αιώνες πριν άπό την τυπογραφία μπορούσαν νά εξυπηρετήσουν εκείνους πού θά περνούσαν στην κατοχή τους, ανάλογα μέ την ανθεκτικότητα τής ύλης, την επιμελημένη γραφή, προπάντων τις συνθήκες διατήρησης τους. Σέ μερικά μοναστήρια χρησιμοποιούνταν μέχρι τις μέρες μας χειρόγραφα λειτουργικά βιβλία πού γράφτηκαν πριν 2-3 αιώνες. Καί σέ αυτά καί σέ άλλα πού βρίσκονται σέ 1. «Σέ ολο τον φαναριώτικο αιώνα [1671 0&.-1774] το χειρόγραφο ανταγωνίζεται τό έντυπο" ή ακρίβεια, οί δυσκολίες τοϋ εμπορίου, ή δυσπιστία προς θρησκευτικά κείμενα δημοσιευμένα σέ δυτικό περιβάλλον, έχουν αποτέλεσμα νά συνεχίζεται τό έθιμο της αντιγραφής βιβλίων, εΐτε στά μοναστήρια, είτε στά σχολεία, είτε σέ άλλα πολιτισμικά κέντρα» σημειώνει ό Κ. Θ. Δημαράς, Ιστορία τής Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Αθήνα , σ Ή ανακοίνωση πού δημοσιεύεται έδώ δέν εξαντλεί τό θέμα" ύποτυπώνει μιά μελέτη πού ελπίζω σύντομα νά ολοκληρώσω. 283

4 ΤΡΙΑΝΤΑΦΤΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ βιβλιοθήκες ή ιδιωτικές συλλογές υπάρχουν χρονισμένα σημειώματα πού δείχνουν πλούσια και συνεχή ζωή τοϋ χειρόγραφου βιβλίου.,ν Αν επιμείνουμε ακόμη στην παραγωγή-πρόσκτηση του βιβλίου, θά διαπιστώσουμε δτι το χειρόγραφο βιβλίο παράγεται και αποχτιέται μέσα στους παραδοσιακούς δρους τής πολιτισμικής και οικονομικής πραγματικότητας. Οί λίγοι ή πολλοί γραμματισμένοι αντέγραφαν τα παλιότερα κείμενα: ήταν αύτο συνέχεια τής εφαρμογής των κανόνων τοϋ παιδευτικού συστήματος, πού ή αντιγραφή ήταν τρόπος μάθησης και βελτίωσης της, άλλα και μέσο ένταξης τοϋ γραμματισμένου μέσα στην κοινωνία του μέ αυτή του τήν ιδιότητα πού τον προσδιόριζε και τον ξεχώριζε, τον έκανε αναγκαίο για τις υπηρεσίες του, τον καταξίωνε κοινωνικά. Το χειρόγραφο βιβλίο εϊτε παλιό, χρησιμοποιημένο, εΐτε παραγγελμένο καινούριο στον γραφέα τής εποχής δεν είναι φτηνότερο άπό το έντυπο - δμως αποχτιόταν χωρίς τήν ανάγκη λειτουργίας αγοράς, μέ τρόπους απόλυτα προσαρμοσμένους στις συνθήκες τής αγροτικής, οΐκοτεχνικής και πάντως οχι εμπορευματικής και έκχρηματισμένης οικονομίας" αντίθετα ακριβώς, για τήν απόχτηση τοϋ έντυπου βιβλίου, πού ερχόταν άπο τή Δύση και κυριότατα τή Βενετία, απαιτούνταν χρηματικά πλεονάσματα ή διαθέσιμα περιθώρια στο ισοζύγιο «ανταλλαγής» προϊόντων τής Ανατολής μέ τή Δύση. 1 Κι δταν λέμε λειτουργία αγοράς, κάλο είναι νά σκεφτόμαστε τήν αδυναμία τοϋ έπιχειρηματία-έκδότη νά στείλει δείγματα των βιβλίων του μέ το τράβηγμα των αντιτύπου και τις δυσκολίες των μεταφορών στον ευρύ χώρο τής ελληνικής Ανατολής: ή έλλειψη προσφοράς εντύπων ήταν κύριο στοιχείο γιά τή διατήρηση σε χαμηλά επίπεδα τής ζήτησης τους, άφοΰ κανένας δέν αναζητά αύτδ πού δέν προσφέρεται. "Ετσι ή μαζική εισροή τοϋ έντυπου βιβλίου προϋπέθετε μεταβολή των δεδομένων τής οικονομίας στην «καθ'ήμάς Ανατολή» 2 και μέχρι τότε οί παιδευτικές γνωστικές ανάγκες θά ικανοποιούνται μέ τήν παραγωγή και τή χρήση τών χειρόγραφων βιβλίων. Υπήρχαν βέβαια και οί πρακτικές ανάγκες γιά καθαρά και ευκολοδιάβαστα βιβλία: «καθαρωτέρω και ευκρινή τύπω εις χρήμα τών έν γήρα 1. Σπύρος Ι. Άσδραχάς (εισαγωγή, επιλογή κειμένων), Ή οικονομική δομή τών Βαλκανικών χωρών (15ος-19ος αι.), Αθήνα, «Μέλισσα», Εισαγωγικό σημείωμα, σ Ευτυχία Δ. Λιάτα, «Ειδήσεις γιά τήν κίνηση τοϋ ελληνικού βιβλίου», Ό Ε ρανιστής 14 (1977)

5 Η ΔΥΣΠΙΣΤΙΑ ΣΤΟ ΕΝΤΤΠΟ διατελούντων» σημειώνει ό εκδότης στον πρόλογο βιβλίου τοϋ και ακόμη ανάγκη νά'χει καθένας προσωπικά βιβλία γιά ολικές και επαναλαμβανόμενες αναγνώσεις: «οπού ορέγεται να ευρη την γλύκαν ετούτου τοϋ βιβλίου πρέπει να το περάση δλο» σημειώνει αναγνώστης της Βίβλου, Βενετία, "Αλδος, και επόμενος αναγνώστης άπαντα: «καλά είπες νά το περάση κανείς δλον είναι καλόν, δμως έτοϋτο θέλει νά διαβάζεται με συλλογισμόν και έ'χει άργητα και είναι χρεία νά εΰρης ΐδικόν σου και ουχί άλλότριον διατί ακόμη δεν καβαλικεύεις και σταθείς σε άπεζέβουν και μόνον πού το γεύεσαι το παίρνουν άπεμπρόσου, ως το έτυχον εγώ, και μόνον ή ορεξις σου απομένει και δχι άλλο όφελος». 2 *Αν θελήσουμε νά εξετάσουμε ψυχολογικούς παράγοντες πού επηρέασαν το πέρασμα άπό το χειρόγραφο στο έντυπο βιβλίο, θά πρέπει νά σημειώσουμε τη γοητεία πού θά ασκούσε το καινούριο και κομψό έντυπο, τοϋ όποιου ή απόκτηση ένέτασσε το χρήστη του σε άλλη σειρά μέσα στην κοινωνική Ιεραρχία, καθώς τον έκανε κοινωνό των κατακτήσεων μιας προόδου, πού αυτός και ή κοινωνία του δεν την παρακολούθησαν στους αναβαθμούς της. Αντίθετα ή αυθεντικότητα της παραδομένης μορφής τοϋ χειρόγραφου βιβλίου 3 πού, ας σημειωθεί, τή μορφή της μιμήθηκαν μέ 1. Άρχιερατικόν..., Βενετία, Βόρτολης, 1714, σ. (7). 2. Νικόδημος Παυλόπουλος, «Τό Α, Β, Γ τοϋ καταλόγου της Βιβλιοθήκης των έντυπων της Ιεράς Μονής Λειμώνος». Ανάτυπο άπό τό περιοδικό Δελτίον ή οδός τοϋ Κνρίον, Μυτιλήνη 1976, σ. 30, άρ. Α Ή αυθεντικότητα της ανατολικής χειρόγραφης παράδοσης των κειμένων δέν φαίνεται νά αμφισβητήθηκε άπό τους κατοίκους της «καθ' ημάς Ανατολής». Έτσι και ή απονομή της δικαιοσύνης άπό τά εκκλησιαστικά δικαστήρια γινόταν μέ βάση τους νομοκάνονες και τις διάφορες συλλογές δικαίου άπό χειρόγραφα, κυρίως, κατά τους πρώτους αιώνες της Τουρκοκρατίας, ή άπό χειρόγραφα και έντυπα παράλληλα, προς τό τέλος της. Αντίθετα στις βενετοκρατούμενες χώρες, πού τό δίκαιο τών κρατούντων απονεμόταν μέ βάση τίς έντυπες νομικές συλλογές, ήταν φυσικό ό στρεψόδικος κατηγορούμενος παραβάτης τών ορθόδοξων εκκλησιαστικών νόμων νά προσπαθεί νά προσβάλει τήν εγκυρότητα τών κειμένων νόμων, πού ωστόσο αναγνώριζε ή Βενετική Πολιτεία, επειδή ήταν χειρόγραφοι. Κάτι τέτοιο δέν μπορούσε βέβαια νά γίνει στο χώρο της οθωμανικής Ανατολής, οπού ή Ιερότητα τοϋ χειρογράφου ήταν απαραβίαστη γιά τους κρατούντες. Τό παράδειγμα αμφισβήτησης τών χειρόγραφων νόμων είναι άπό μιά δίκη διαζυγίου στή Λευκάδα τό "Ο εναγόμενος σύζυγος υποστηρίζει: «Βιβλίον μέ χειρόγραφα δέν ημπορεί νάχη καμίαν πίστιν έστωντας νά μή είναι σταμπάδο. Διατί οί βασιλείς και οί άριστοκρατίαις έχουν έπί ταϋτα εκλεγμένους ρήτορες, άξιους εις γράμματα, είς πράξεις καϊ έργατα διά νά στοχάζουν τά βιβλία πριν νά σταμπαρισθοΰν, κάνοντας μέ δρκον τους τήν πίστιν εγγράφως πώς τά έξέταξαν και τά εύρήκαν άλη- 285

6 ΤΡΙΑΝΤΑΦΤΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ φθίνουσα ακρίβεια στο χρόνο και τα έντυπα ήταν στοιχείο αντισταθμιστικό στην τάση για αποδοχή τοϋ καινούριου. Άλλα και οί συγγραφείς ήθελαν να δουν τυπωμένα τα βιβλία τους με την ελπίδα λιγότερο τοϋ κέρδους και περισσότερο της πλατύτερης διάδοσης και της καλλιτεχνικής «σύγχρονης» εμφάνισης. 1 Ή τακτική πού επικράτησε κατά τήν έκδοση των βιβλίων στή Βενετία, άλλα και σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις, οπού Ελλήνων και ξένων τυπογραφεία τύπωσαν ελληνικά βιβλία, ήταν πρακτική επεμβάσεων στά κείμενα, συντμήσεων και «εξομαλύνσεων» κατά τήν εμπορική πρακτική άλλα και τις επεμβάσεις των διορθωτών-λογίων της διασποράς ή των παρεπιδημούντων λογίων της Ανατολής. Δεν είναι Ιδώ ό τόπος γιά νά συγκεντρωθούν, οΰτε δειγματοληπτικά, οί μαρτυρίες και οί διαμαρτυρίες των Ελλήνων λογίων γιά τήν κακομεταχείριση των κειμένων τους κατά τήν εκτύπωση: άπό τον Παχώμιο Ρουσσάνο ως τον Καισάριο Δαπόντε, τον Αθανάσιο Πάριο και τον Κοραή, όλοι διαμαρτύρονται γιά ποικίλες επεμβάσεις. Παρόμοιες περικοπές και επεμβάσεις παρατηρούνται και στά λειτουργικά βιβλία: έδώ ό εκδότης και ό διορθωτής δυσκολεύονται στο έργο τους, άφοϋ ή χειρόγραφη παράδοση των λειτουργικών κειμένων ποικίλλει και οί διατάξεις των Τυπικών τής Ανατολικής λατρείας διαφέρουν άπό εκκλησία σε εκκλησία και άπό μοναστήρι σε μοναστήρι. Ή παραχάραξη τών λειτουργικών βιβλίων συνειδητοποιήθηκε ενωρίς και άρχισαν προσπάθειες γιά τή βελτίωση τους. Ό Νικόλαος Μαλαξός (μέσα 16ου αιώνα) «διεφθορότων τών πρωτοτύπων, έπηνορθώσατο πάνθινά και δίχως σφάλμα. Τάδε πίστη σταμπάρεται είς τήν αρχήν και κεφάλαιον τοϋ βιβλίου, μέ έτέραν όμοίαν πίστιν τοϋ γινκουγινζατόρο (=ϊηςυίδίιθγ, λογοκριτής) εκλεγμένου διά τάδες υπόθεσες, δίνοντας έλευθερίαν νά σταμπάρεται τό βιβλίον, μέ ά- παρασάλευτη τάξη, νά γράφεται τδ έτος καί τδ όνομα τοϋ σταμπαδόρου διά νά είναι παιδεμένος αν σφάλλη, ή αν σταμπάρη δίχως ταϊς αΰταϊς ξέταξες. Διά ταΰτα δέν ημπορεί νά έχη καμίαν πίστη μηδέ στόχαση τδ αϋτδ βιβλίον χειρογραμμένο, θέλοντας δτι νά είναι νόμοι». Τδ κείμενο σχολιασμένο βλ. Αριστείδης Γ. Δημόπουλος, Ή δίκη διαζυγίου κατά την μεταβνζαντινήν περίοδον, 'Αθήνα 1964, σ. 37 παραρτήματος, «[...] κέκρικα τη σκέπη σου παραθεϊναι Ενα τυπούμενα, της έμφυτου εύωδίας, καί τετυπωμένα τοις φιλομούσοις περιφερόμενα, της ιδίας ώραιότητος μή έκπέσωσι» γράφει ό ιερέας Θεόδωρος Γρυπάρης, Ζάκυνθος 1693, στον μητροπολίτη Φιλαδέλφειας Μελέτιο, στή Βενετία. Βλ. Τριαντάφυλλος Ε. Σκλαβενίτης, «Παρατηρήσεις στδν ελληνικό κώδικα XI, 28 της Μαρκιανής. Επίγραμμα στο Θωμά Φλαγγίνη», Θησαυρίσματα 13(1976)

7 Η ΔΥΣΠΙΣΤΙΑ ΣΤΟ ΕΝΤΥΠΟ τα καί εις το ύγιέστατον αποκατέστησε» 1 άλλα συγχρόνως παρενέβαλε και δικά του τροπάρια. Την προσπάθεια Οά συνεχίσουν πολλοί λόγιοι και μάλιστα ό Βαρθολομαίος Κουτλουμουσιανός (μέσα 19ου αιώνα). 2,ν Λν θελήσουμε να ιεραρχήσουμε τα αϊτια των επεμβάσεων και των παραχαράξεων σε κείμενα κατά την εκτύπωση τους, θά πρέπει στην πρώτη θέση νά βάλουμε το τυχαίο και την άγνοια. Υπάρχει πάντα το πρόβλημα της κακής χειρόγραφης παράδοσης: τά τυπογραφεία πολλές φορές δεν έχουν στη διάθεση τους περισσότερα άπό ένα χειρόγραφο. 3 "Τστερα έρχονται οι σκοπιμότητες τής εμπορικής επιχείρησης. Ακόμη ο'ι ανάγκες πού γεννιούνται άπό τις εξάρσεις των δογματικών και ιδεολογικών αντιθέσεων. Το τελευταίο αυτό σπρώχνει τους έκδοτες και τους διορθωτές νά περάσουν άπό την επέμβαση στην αλλοίωση και τη νόθευση, και άπό τη σύντμηση στη λογοκριτική περικοπή. Δογματικές διεκκλησιαστικές αντιθέσεις: ο'ι ορθόδοξοι κατηγορούσαν τους παπικούς για νοθεύσεις και παραχαράξεις τών κειμένων και στά χειρόγραφα. Τώρα πού τά τυπογραφεία ήταν στά δικά τους μόνο χέρια ή 1. Αντώνιος Έπαρχος, προλογική επιστολή στή σειρά τών Μηναίων, Βενετία, Σπινέλης, Βλ. Ε. Εβ Γ&Π(Ι, ΒίΜίοξΓαρΗίε ΙΙβΙΙέηίοιιε, αι., τ. Ι, σ Πβ. και Μ. Ι. Μανούσακας, «Προσθήκαι καί συμπληρώσεις είς τήν "Ελληνικήν Βιβλιογραφίαν τοϋ Ε. Ι_,Θ Γ&η<1», ΈτιετηρΙς Μεσαιωνικού Αρχείου Ακαδημίας Αθηνών 7 (1957) Για τό πρόβλημα έκδοση, νόθευση καί αποκατάσταση τών λειτουργικών βιβλίων, άπό τον 16ο αι. μέχρι τήν εποχή μας, βλ. σύντομο χρονικό καί βιβλιογραφία: Ν. Β. Τωμαδάκης, Κλεϊς τής Βυζαντινής Φιλολογίας, Αθήνα , σ , , Γράφει χαρακτηριστικά ό έκδοτης Ιππόλυτος Βάρελης άπό τη Βενετία στον Εμμανουήλ Προβατάρη (Ρώμη): 28 Μαρτίου 1566: «[...] έποθίμου νά έβανες τινάν νά μάς έγραφε τόν Πτοχοπροδρόμο και ότη ήπάγη νά τό πληρόσο, ή καί τίποτε άλλον ομορφον [...]». 21 Ιουνίου 1567: «[...] Ταϊς κανόνες τον άγίον έχο τού χερίου ή δέ τόν άποστόλον καί τόν συνόδον ήσήν εις στάμπα Παρισιού [...] παρηκαλό τήν ήμετέραν άγάπην ήνα ήδίς καί νά μοϋ κοπιάρης έναν κανόνα τον αγίων Άποστόλον μετά της έξιγίσεος Ζοναρά νά ήδό άν κονφάρη μέ έτοϋτο τοϋ Παρισιού [...]». Τά αποσπάσματα προέρχονται άπό τόν ελληνικό βατικανό κώδικα 2124 καί τά γνωρίζω άπό φωτογραφίες πού μοϋ δάνεισε γιά μελέτη ό καθηγητής κ. Μ. Ι. Μανούσακας. Τήν έκδοση τοϋ κώδικα ετοιμάζει ό Χ. Γ. Πατρινέλης, «ΈπιστολαΙ Ελλήνων προς τόν πάπαν Γρηγόριον ΙΓ' ( ) καί τόν καρδινάλιον Σιρλέντον ("Ι" 1585) ( Έκ τοϋ έλληνικοΰ βατικανοϋ κωδικός 2124)», ΈπετηρΊς Μεσαιωνικού Αρχείου Ακαδημίας Αθηνών 17 (1967) (Κυκλοφορεί μόνο σέ ανάτυπο, Αθήνα 1974.) 287

8 ΤΡΙΑΝΤΑΦΤΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ στα εδάφη τους, οι υποψίες για παρεμβολή των κακοδοξιών τους σ' αυτά ήταν περισσότερο έντονες. Ή πτώση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας και ή υποχώρηση τής παιδείας είχε τον άντίχτυπό της και στην ορθόδοξη θεολογία. Αντίστροφα, ό αγώνας προς τις επιβουλές και κακοδοξίες τών Δυτικών έγινε μεγαλύτερος άφοϋ τώρα οι Δυτικοί με τήν έγκριση ή τήν αδιαφορία τοϋ Τούρκου μπορούσαν ευκολότερα να προπαγανδίζουν τις θέσεις τους και να προσηλυτίζουν.,ν Ας αναφερθούν έδώ, ενδεικτικά, οί εκδόσεις τής «830Γ3 Οοη Γβ &Ιίο άθ ΡΓορ3 &ηά& Ρϊάβ» ( ). Χ Οί αντιθέσεις και οί αγώνες καθολικών-προτεσταντών μεταφέρονται στην Ανατολή. Ό μεταξύ τους αγώνας θα δημιουργήσει λεπτά λογικά και ρητορικά εργαλεία πού θά τά χρησιμοποιήσουν οί ορθόδοξοι γιά νά αντιμετωπίσουν τους καθολικούς με τά επιχειρήματα τών προτεσταντών και αντίστροφα. Οί Όρθόδοξες "Ομολογίες Πίστεως τής Τουρκοκρατίας και Βενετοκρατίας είναι διαβρωμένες από τή δυτική θεολογική σκέψη σε μεγάλο βαθμό, ώστε, οχι αδικαιολόγητα, πολλές άπο αυτές θείυρήθηκαν στον καιρό τους αιρετικές. 2 Οί πραγματικότητες αυτές ευαισθητοποίησαν τον αναγνώστη τής Α νατολής. Οί μικρές του δυνατότητες, εξαιτίας τής λειψής του παιδείας, γιά νά προστατέψει κάθε φορά τήν ορθοδοξία του εντοπίζοντας τή νόθευση, τον έκαναν προσεκτικό, φιλύποπτο. Τους φόβους του ενίσχυαν οί προσχωρήσεις Ελλήνων λογίων στον παπισμό ή τον προτεσταντισμό πού βιβλία τους έρχονταν άπο τή Δύση. Και όσοι αντιλαμβάνονταν τή νόθευση δέν μπορούσαν νά μή χρησιμοποιήσουν τά έντυπα βιβλία τών ελληνικών τυπογραφείων δσο και τις γραικολατίνες εκδόσεις, πού ήταν μοναδικές, άφοϋ οί ελληνικές εκδόσεις άργησαν πολύ ή δέν κάλυψαν ποτέ πατερικά, ιστορικά, και φιλολογικά κείμενα ακόμη και λειτουργικά. Ό μόνος δρόμος γιά κάποια ισορροπία τοϋ αναγνώστη ήταν ή χρήση τών βιβλίων μετά από έλεγχο τους, ανάλογα μέ τις δυνάμεις του. Κάποτε ένας αναγνώστης (αρχές 18ου αιώνα) θέλει νά προφυλάξει τους επόμενους χρήστες τοϋ βιβλίου Οταβοίαβ. ΟίΐΗοάοχαβ, πού τυπώθηκε στή Ρώμη το 1659 μέ τήν επιμέλεια τοϋ Λέοντα Άλλάτιου και πε- 1. Ζαχ. Ν. Τσιρπανλής, «Οί ελληνικές εκδόσεις της 8&0Γ& Οοι\ξτβξΒ.ϋο άβ ΡΓΟρββ&ηάει Γϊάβ (17ος αι.). Συμβολή στη μελέτη τοΰ θρησκευτικού ουμανισμού», Παρνασσός 16 (1974) Οί εργασίες τοϋ Ίω. Ν. Καρμίρη έχουν φωτίσει άπο πολλές πλευρές τδ θέμα τών "Ομολογιών. Βλ. κυρίως τή μελέτη του: «Έτερόδοξοι επιδράσεις επί τάς "Ομολογίας τοϋ ΙΖ' αιώνος». Ανάτυπο άπδ Νέα Σιών, "Ιεροσόλυμα

9 Η ΔΥΣΠΙΣΤΙΑ ΣΤΟ ΕΝΤΥΠΟ ριέχει έργα τοϋ πατριάρχη Ιωάννη Βέκκου: «Ό ψευδεπίσκοπος ούτος Κωνσταντινουπόλεως, εστίν εκ των ών άναιδώς έν Ρώμη ό πάπας όσημέραι χειροτονεί, καλούμενος Βέκος - άλλ'ού Βέκος άλλα πέκος. "Οθεν δει σε προσέχειν, δτι τα έν τω παρόντι αύτοΰ συντάγματι, τα πλείστα νόθα εστί και πάσης αίρεσχελίας άνάμεστα». 1 Στο τέλος τοϋ ϊδιου αιώνα άλλος άναγνώστης-μοναχός πού χρησιμοποιούσε και παρέβαλλε χειρόγραφα και έντυπα στη Βιβλιοθήκη της Μονής του σημειώνει στο βιβλίο Λειτονργίαι τών αγίων Πατέρων, Παρίσι 1560: «Πολλά, καταπολλά οί διαβολόφραγκοι παρέφθειραν τάς τρεις ταύτας λειτουργίας, ανάθεμα τους τρις χιλιάκις και αίο^νίως». 2 Βέβαια οί αναγνώστες τής Ανατολής, παρ' όλες τις υποψίες τους, και εξαιτίας τής γνωστικής τους αδυναμίας δεν φαίνεται να κατάλαβαν σε δλο της το μέγεθος τή νόθευση τών κειμένων από τους Δυτικούς. "Ετσι δταν στα 1779 ό προτεστάντης περιηγητής Μπγιόρνσταλ συναντά τον επίσκοπο Σταγών Παρθένιο στην Καλαμπάκα, Οά τοϋ δείξει έ'να χωρίο άπό το κατά Ίωάννην Ευαγγέλιο, πού υπήρχε στις έντυπες εκδόσεις, νά μην υπάρχει σε κανένα χειρόγραφο και μάλιστα σε ένα περγαμηνό πού είχε στην κατοχή του ό Παρθένιος. Ό Παρθένιος θά χρησιμοποιήσει αμέσως ενα δικό του τρόπο γιά νά διασταυρώσει την υπόδειξη τοϋ Σουηδού φιλόλογου: θά ανατρέξει στά Σχόλια εϊς την Καινήν ΔιαΟήκην τοϋ Θεοφύλακτου Βουλγαρίας. Άφοΰ έκεϊ το χωρίο δεν σχολιάζεται, είναι νόθο και πέρασε με τήν τυπογραφία στις ελληνικές εκδόσεις τών Ευαγγελίων Αντίτυπο της Βιβλιοθήκης της Μονής Μεγίστης Λαύρας, σημείωμα στό πίσω μέρος τοϋ τίτλου" ρβοιΐ5=ζώο, και μεταφορικά, άλογος άνθρωπος. 2. Παντελεήμων Λαυριώτης, ((Κατάλογος αρχετύπων ήτοι αρχαιοτέρων εκδόσεων ( ) τών έν τη Βιβλιοθήκη τής έν "Αθω Ι. Μ. Μεγίστης Λαύρας άποκειμένων», Αγιορείτικη Βιβλιοθήκη 16 (1951) 175, άρ Τό πρόβλημα τής αλλοίωσης τών λειτουργικών έντυπων βιβλίων δεν ήταν πρόβλημα μόνο τών ελληνοφώνων ορθοδόξων άλλα και τών σλαβόφωνων: (([...] θέλω ίνα αγορασθούν άπό τους κυρίους έκτελεστάς μου είς τήν Μόσχαν τής Ρωσσίας όχι είς τήν Πολωνίαν δπου τα Ρωσσικά εκκλησιαστικά βιβλία είναι ήλλοιωμένα [...] εκκλησιαστικά βιβλία πού χρησιμοποιούνται εις τάς Εκκλησίας τοϋ Όρθοδόξου Ανατολικού δόγματος, εις Ρωσσικήν γλώσσαν [...] καί τά βιβλία ταΰτα νά διανεμηθοΰν είς τήν Δαλματίαν, τήν Βοσνίαν, ή Σερβίαν [...]» γράφει στή διαθήκη του δ Ανδρέας Κάσσης άπό τήν Πάτρα (Βενετία, 20 Μαΐου 1749). Βλ. Κωνσταντίνου Δ. Μέρτζιου, «Ό Μικρός Έλληνομνήμων Τεϋχος δεύτερον», Ηπειρωτική Εστία 9 (1960) 560 καί ανάτυπο, Ιωάννινα 1960, σ ΒρΓΠΒΐ&Μ, Τό οδοιπορικό τής Θεσσαλίας 1779 Μετάφραση, προλε

10 ΤΡΙΑΝΤΑΦΤΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Σημειώσαμε παραπάνω ότι ή Οξυνση των διεκκλησιαστικών αντιθέσεων ευαισθητοποιεί τους αναγνώστες της Ανατολής και τους κάνει φιλέρευνους και προσεκτικούς. Άπό τή στιγμή πού το «νόθο» σημείο θα εντοπιστεί, ό εμπορικά ευαίσθητος τυπογράφος-έκδότης θά σπεύσει στην επόμενη έκδοση να το αφαιρέσει ή να το διορθώσει. 'Ώς τότε ό χρήστης μπορούσε νά αρκεστεί στο σχολιασμό, στή διαγραφή ή στη διόρθωση του «νόθου» σημείου. "Ενα παράδειγμα: στά έντυπα ορθόδοξα Ευχολόγια του 16ου και 17ου αιώνα άλλα και στην πρώτη έκδοση Αρχιερατικού τοϋ 1714 υπήρχε ή φράση «ό τω κορυφαία» Πέτρω τήν σήν οίκοδομήσας έκκλησίαν» και «ταύτην τήν έξουσίαν δούς», δπως ακριβώς υπήρχε και στά δυτικά Ευχολόγια και Αρχιερατικά. Ή όξυνση των σχέσεων καθολικών και ορθοδόξων κατά τον 18ο αιώνα, και μάλιστα στην Ελληνική Κοινότητα τής Βενετίας μέ τή φιλοκαθολική ομολογία πίστεως τοϋ μητροπολίτη Μελέτιου Τυπάλδου και τών μαθητών του (1708), φανέρωσε ύποπτη γιά φιλοκαθολισμό τή φράση γιά τον κορυφαίο απόστολο Πέτρο πού είχε τυπωθεί πολλές φορές ως τότε. Στις επόμενες εκδόσεις, ό τυπογράφος, άφοϋ το δηλώσει μέ έμφαση στον πρόλογο, θά τροποποιήσει τις φράσεις γιά νά αναφέρονται μόνο στους Αποστόλους, χωρίς «προνομιακές» μεταχειρίσεις γιά τον Πέτρο όπως θέλει ή δυτική παράδοση. Σε αντίτυπο τοϋ Αρχιερατικού τοϋ 1714 υπάρχουν μεταγενέστερες διαγραφές και διορθώσεις τών επίμαχων φράσεων. 1 Άλλα οί νοθεύσεις τών έντυπων βιβλίων δέν υπαγορεύονται μόνο άπό τις διεκκλησιαστικές αντιθέσεις. Μερικές φορές τις υπαγορεύουν και οί ένδοεκκλησιαστικές. Ή έρις τών κολυβάδων και άντικολυβάδων στην ορθόδοξη Ανατολή θά γίνει κύρια αιτία γιά τή νόθευση τοϋ Πηδαλίου τοϋ Αγαπίου και Νικόδημου Αγιορείτη, άπό τον επιμελητή της εκτύπωσης του, Θεοδώρητο έξ Ιωαννίνων. Το Πηδάλιο άφοϋ ελέγχθηκε και συμπληρώθηκε άπό τους σοβαρότερους εκφραστές της σκληρής, συντηρητικής στάσης της Εκκλησίας απέναντι στις νεοτεριστικές ιδέες (Αθανάσιο Πάριο, Μακάριο Νοταρά, Δωρόθεο Βουλησμά) εγκρίθηκε άπό τον Πατριάρχη και τή Σύνοδο, τυπώθηκε στή Λειψία το "Οταν το Πηδάλιο έφτασε τυπωμένο στους συνδρομητές του στην Ανατολή, διαπιστώθηκε δτι ό Θεοδώρητος είχε προσθέσει δικές του απόψεις, άντικολυβάδικες γόμενα, σημε(ωσεις Μεσημβρινός, Θεσσαλονίκη, 7α τετράδια τοϋ Ρήγα, 1979, σ Τριαντάφυλλος Ε. Σκλαβενίτης, «Προσθήκες στην Ελληνική Βιβλιογραφία ( )», Θησαυρίσματα 14 (1977)

11 Η ΔΥΣΠΙΣΤΙΑ ΣΤΟ ΕΝΤΥΠΟ κυρίως, για θιγόμενα άπό τους συγγραφείς του Πηδαλίου θέματα κατά τόν υπομνηματισμό των αποστολικών και συνοδικών κανόνων: ή παραβολή τοϋ έντυπου με το χειρόγραφο εντόπισε τίς προσθήκες οι όποιες μαυρίστηκαν, ασπρίστηκαν ή κόπηκαν σε δσα αντίτυπα δεν είχαν διατεθεί, ενώ κυκλοφόρησε εγκύκλιος για τήν επισήμανση τών «κακοδόξων» σημείων. 1 Εί'δαμε δτι ή δυσπιστία στο έντυπο βιβλίο ήταν και λόγος διατήρησης σε χρήση τοϋ χειρόγραφου. *Ας σημειωθεί εδώ και ένας άλλος λόγος πού έχει σχέση με τίς αντιστάσεις στην τάση για εξομοιωμένη «κοινή» λατρεία, στην οποία αναγκαστικά οδηγούσαν τά έντυπα λειτουργικά βιβλία και μάλιστα τά τυπικά. Οι αντιστάσεις αυτές φαίνεται νά υποχωρούν στο τέλος τοϋ 18ου αιώνα. Γράφει ό Θεοδώρητος έξ Ιωαννίνων (1800): «Τά έν Άγίω "Ορει σωζόμενα τυπικά, εϊσί κατά τήν άρέσκειαν τών μονών τεθειμένα, διά τοΰτο και άσύμφωνα ευρίσκονται εις τά παρόμοια. Και πρέπει τινάς νά ακολουθεί το καθολικόν της εκκλησίας τυπικόν». 2 Εξετάζοντας τά κοσμικά-λόγια έντυπα βιβλία θά βροϋμε παρόμοιες αντιδράσεις με εκείνες γιά τά εκκλησιαστικά έντυπα. Παραβάλλονται και αυτά μέ τά χειρόγραφα, επαναφέρονται στά περιθώρια και τά παράφυλλά τους τά σχόλια και άλλα στοιχεία πού υπήρχαν στο χειρόγραφο και παραλείφτηκαν κατά τήν εκτύπωση. Σημειώνω τρεις περιπτώσεις (αντίτυπα Μονής Μεγίστης Λαύρας τοϋ "Αθω): Αριστοφάνης, Κωμφδίαι εννέα, Βενετία, "Αλδος, 1498, 3 Θεόφιλου Κορυδαλέα, Υπομνήματα εις τήν Λογικήν τον Αριστοτέλους, Βενετία 1729 (τρία αντίτυπα) και Ευγένιος Βούλγαρης, Λογική, Λιψία Θά μποροΰσε νά παρατηρηθεί εδώ δτι οι αναγνώστες πού επανέφεραν τά σχόλια είναι λόγιοι οί όποιοι, κινημένοι και άπό τήν οπτική συνήθεια τοϋ χειρόγραφου, επανέφεραν τά σχόλια γιά νά πλουτίσουν τά αντίτυπα τους μέ στοιχεία βοηθητικά γιά τήν κατανόηση τοϋ κειμένου" κάτι πού δεν σημαίνει οτι τήν ενέργεια τους προσδιόρισε δυσπιστία στο έντυπο βι- 1. Πηδάλιον... ήτοι άπαντες οί Ίεροι και θείοι κανόνες... ερμηνευόμενοι παρά 'Αγαπίου Ιερομόναχου και Νικόδημου μονάχου... επιστασία δε και επιμέλεια τοϋ ευτελούς εν ίερομονάχοις Θεοδωρήτου..., Λιψία 1800 καΐ Αθήνα, Γκαρπολάς, Ή εγκύκλιος γιά τήν επισήμανση τών κακοδόξων σημείων είναι τοϋ πρώην πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Νεοφύτου, Αύγουστος 1802' υπάρχει χειρόγραφη στά παράφυλλά αντιτύπων της πρώτης έκδοσης καΐ τυπωμένη στη σ. ς' της δεύτερης έκδοσης, πού φυσικά στο σώμα της δεν περιέλαβε τίς προσθήκες τοϋ θεοδωρήτου. 2. Πηδάλ.ιον..., δ.π., σ Παντελεήμων, «Κατάλογος αρχετύπων...», δ.π., σ , άρ

12 ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ βλίο. Θά μπορούσαμε πάντως να σημειώσουμε κάτι πού θα μας βοηθούσε να καταλάβουμε τίς συμπεριφορές τών αναγνωστών και των λογίων βιβλίων: ακόμη και στον προχωρημένο 18ο αιώνα δέν φαίνεται να έχει κρυσταλλωθεί ή εμπιστοσύνη στα έντυπα, δηλαδή δτι μπορούν, ανεξάρτητα από τά χειρόγραφα, να λειτουργήσουν ώς αυτοδύναμοι φορείς για τή μετάδοση της γνώσης. Παρ'δλα αυτά, στο τέλος τοϋ ελληνικού 18ου αιώνα φαίνεται να δημιουργούνται οί παράγοντες πού θά οδηγήσουν στην επικράτηση τοΰ έντυπου βιβλίου ώς ανεξάρτητου και αποτελεσματικού φορέα για τή μετάδοση της γνώσης. Τά χειρόγραφα δέν θά πάψουν ποτέ νά είναι σέ χρήση άλλα φαίνεται νά μειώνονται οί τάσεις γιά παραβολές και συγκρίσεις. Άπό την άποψη της παραγωγής και τής διακίνησης τοϋ βιβλίου, θά σημείωνε κανείς τήν αύξηση τών τόπων και τών τυπογραφείων πού παράγεται το ελληνικό βιβλίο: Βιέννη, Λιψία, Τεργέστη, Παρίσι, Μόσχα, Κωνσταντινούπολη, Κέρκυρα - πάντα ή Βενετία. Αύξηση τών βιβλίων πού τυπώνονται, κατακόρυφη άνοδος τών νεοτερικών βιβλίων, τών μεταφράσεων και τών έρανισμάτων άπό ευρωπαϊκά βιβλία. 1 Ή διακίνηση τοΰ βιβλίου διευκολύνεται άπό τήν ανάπτυξη τής εμπορευματικής και περισσότερο έκχρηματισμένης οικονομίας, ή απόκτηση βιβλίων μέ συνδρομητές φέρνει πιο κοντά το αναγνωστικό κοινό στο βιβλίο και το κάνει μέτοχο, «συμβαλλόμενο» στή διαδικασία και το κόστος τής έκδοσης. Τά χειρόγραφα είναι τώρα περισσότερο αντίγραφα άπό έντυπα, ακόμη και γιά τά παραδοσιακά-έκκλησιαστικά βιβλία, 2 πράγμα πού δείχνει στροφή και εμπιστοσύνη προς το έντυπο. Βέβαια ό ερευνητής θά διαπιστώσει δτι σ'αυτή τήν περίοδο γράφτηκαν, και πάντως σώθηκαν, περισσότερα χειρόγραφα άπό δ,τι σέ προηγούμενες. Θέλω εδώ νά θυμίσω δτι έχουμε πολλά χειρόγραφα μέ τά μαθήματα τών δασκάλων τής εποχής πού γράφτηκαν πριν και μετά τήν εκτύπωση τών αντίστοιχων βιβλίων. Οί μαθητές έχαναν τον πολύτιμο χρόνο τής μελέτης γιά νά αντιγράφουν και οί δάσκαλοι τους συνειδητοποίησαν και διαμαρτύρονταν γιά τή μεγά- 1. Φίλιππος Ή. Ήλιου, Προσθήκες στην Ελληνική Βιβλιογραφία. Α' Τά βιβλιογραφικά κατάλοιπα τον Ε. ίεξγαηά και τοϋ Η. ΡεηχοΙ ( ), Αθήνα 1973, σ Σπυρίδων (Καμπανάου) Λαυριώτης - Σωφρόνιος Εΰστρατιάδης, Κατάλογος τών κωδίκων τής Μεγίστης Λαύρας, Κανταβριγία 1925, σ. 212, άρ Τριώδιον τοϋ Στο τέλος σημειώνεται: «Το παρόν Τριώδιον έκέλευσεν ό προηγούμενος παπα κύρ Ναθαναήλ νά γράψωμεν ωσάν καΐ τό στάμπινον [...] 'Αλλά νά γράφει τινας και άπό στάμπαν κατά πολλά είναι δύσκολον». 292

13 Η ΔΥΣΠΙΣΤΙΑ ΣΤΟ ΕΝΤΥΠΟ λη ζημιά πού έφερνε ή έλλειψη βιβλίων: καθώς οί παιδευτικοί σκοποί γίνονται τώρα ουσιαστικότεροι ή ατέλειωτη αντιγραφή δεν μπορεί να θεωρείται αποτελεσματικό μέσο μάθησης. Εΐμαστε σε εποχή πού ή αμφισβήτηση τοϋ παιδευτικού συστήματος και ή αναζήτηση νέων γνο')σεων οδηγεί σέ απομάκρυνση άπό τήν αυθεντικότητα τοϋ χειρόγραφου πού είναι ό φορέας της παραδοσιακής γνώσης. "Ολοι ζητοϋν τα έντυπα και όταν δεν μπορούν να τα εκδώσουν ή να αποκτήσουν αντίτυπο της έκδοσης καταφεύγουν στο χειρόγραφο πού είναι υποκατάστατο τοϋ ανέκδοτου έντυπου ή τοϋ ελλείποντος αντιτύπου. Ακόμη στοιχεία ενισχυτικά γιά τήν επικράτηση τοϋ έντυπου πρέπει νά θεωρηθοΰν ή απόχτηση τυπογραφείων άπό τις διοικητικές και εκκλησιαστικές αρχές. Το 1798 ιδρύεται Τυπογραφείο της Διοικήσεως στην Κέρκυρα, το όποιο γιά δεκαετίες θά εκδίδει εκατοντάδες έντυπα πού χρειαζόταν ή Διοίκηση γιά νά επικοινωνεί μέ τους πολίτες. Το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, σέ εποχή πού σκληραίνει τή στάση του απέναντι στις νεοτερικές ιδέες και τους φορείς τους, ιδρύει τυπογραφείο καί μέσα άπό τά έντυπα του προσπαθεί νά αντιμετωπίσει «τους έξ Ευρώπης άθεους»: ή έκδοση ενός φυλλαδίου ή ένα πατριαρχικό γράμμα τυπωμένο σέ εκατοντάδες μονόφυλλα φαίνεται νά είναι αποτελεσματικότερο άπό το μεγαλόπρεπο σιγίλλιο. Τυπογραφεία θά ιδρύσουν καί οί επαναστατημένοι "Ελληνες τοϋ 1821 γιά νά κερδίσουν μέ τά έντυπα τους τή μάχη των ψυχολογικών παραγόντων γιά τον αγωνιζόμενο λαό ή νά διεκπεραιώσουν τις ανάγκες της Διοικήσεως. Τά στοιχεία πού εκτέθηκαν επέτρεψαν νομίζω νά παρακολουθήσουμε τή μακρόχρονη πορεία πού έφερε στην επικράτηση τοϋ έντυπου μέ τή δημιουργία τών κατάλληλων προϋποθέσεων γιά τήν παραγωγή καί διάδοση του καί τήν κάμψη της δυσπιστίας τοϋ άναγνωστικοΰ κοινοΰ' σύγχρονα παρακολουθήσαμε τις αλλοιώσεις πού έφεραν στην αντιστροφή τή σχέση χρήσης χειρογράφου-έντύπου σέ δύο περιόδους της ελληνικής πολιτισμικής ιστορίας μέ ρευστά τά δριά τους, πού όμως μπορούν μέ αρκετή βεβαιότητα νά τοποθετηθούν στον φθίνοντα 18ο αιώνα. 293

14 LA MÉFIANCE ENVERS LE LIVRE IMPRIMÉ ET L' USAGE PARALLÈLE DU MANUSCRIT Résumé I. Réactions à la suite de l'apparition de l'imprimé: le charme du nouveau, en l'occurence du livre imprimé, facile à lire, face à l'authenticité et à l'acquisition plus aisée du manuscrit. IL Abbréviations et altérations survenues au texte pendant son impression. III. Les périodes de plein essor des antithèses inter-ecclésiastiques et l'intransigeance réciproque de l'église orthodoxe envers les idées venues de l'occident catholique et protestant, se font la cause de méfiance éprouvée à l'égard du livre, qui est imprimé lui-aussi en Occident. IV. Confrontations du texte imprimé et du manuscrit, additions et rétablissement des omissions, suppression de "fausses doctrines". V. Vers la prédominance du livre imprimé: économie mercantile, échanges avec l'occident, publication de traductions nouvelles, hausse enfin de l'édition de livres novateurs. Les imprimés administratifs. Des imprimeries en Orient.

15

16

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 1 ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014 2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 31Υ007 Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη & 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης Ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΠΝ ΤΟΥ ΚΝΕ

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΠΝ ΤΟΥ ΚΝΕ ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΠΝ ΤΟΥ ΚΝΕ Κατάλογος Έκθεσης: Πεντακόσια χρόνια έντυπης παράδοσης του Νέου Ελληνισμού (1499-1999) Επιμέλεια Κ.Σπ. Στάικος, Τ.Ε. Σκλαβενίτης Βουλή των Ελλήνων, Αθήνα 2000, 4ο, ιστ'+503

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Θέλω να εκφράσω καί εγώ τη χαρά μου για τη συνάντηση μας σε αυτό το Διεθνές Συνέδριο καί να σας ευχαριστήσω πού ανταποκριθήκατε στην πρόσκληση

Θέλω να εκφράσω καί εγώ τη χαρά μου για τη συνάντηση μας σε αυτό το Διεθνές Συνέδριο καί να σας ευχαριστήσω πού ανταποκριθήκατε στην πρόσκληση ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Πραγματώσεις και αιτούμενα στην ιστορία, τον ελληνικού βιβλίου Κύριε Πρόεδρε της 'Εναρκτήριας Συνεδρίας, Κυρίες καΐ Κύριοι, 'Αγαπητές καί αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι Θέλω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΌΜΙΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΌΜΙΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Α/Α ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΚΔΟΤΗΣ ΤΟΠΟΣ ΤΟΜΟΙ ΕΤΟΣ 1 ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΕΠΟΧΗ ΔΙΦΡΟΣ ΑΘΗΝΑ 8 1957-1965 2 ΑΙΟΛΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ 3 1971-1977 3 ΚΡΙΤΙΚΑ ΦΥΛΛΑ ΑΘΗΝΑ 3 1971-1976 4 ΕΚΛΟΓΗ 6 1953-1955 5 ΕΠΕΤΗΡΙΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και λαϊκοί, «συναχθέντες επί τω αυτώ» φιλοξενούμεθα σε τούτο

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις

Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλος, 8-11 Μαΐου 2014 Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλία (Μελισσάτικα) ΠΕΜΠΤΗ 8 ΜΑΪΟΥ 2014 17:30-18:00 Εγγραφή-Παραλαβή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. γενικής ηαιεείας. Β'τόξης ενιαίου (ΙυΗείου ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΟΣ ΑΙΔΑΚΤΙΚΟΝ BIBA1QN ΑΘΗΝΑ

ΙΝΣΤΙΤΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. γενικής ηαιεείας. Β'τόξης ενιαίου (ΙυΗείου ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΟΣ ΑΙΔΑΚΤΙΚΟΝ BIBA1QN ΑΘΗΝΑ ΓΕΙΟΕ ΑΙ ΚΑ ΙΝΣΤΙΤΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ γενικής ηαιεείας Β'τόξης ενιαίου (ΙυΗείου ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΟΣ ΑΙΔΑΚΤΙΚΟΝ BIBA1QN ΑΘΗΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γενικής Παιδείας Β' ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

1. Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο Παιδαγωγική-Κατηχητική

1. Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο Παιδαγωγική-Κατηχητική KOΓΚΟΥΛΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Όνομα πατέρα: Βασίλειος Ημερομηνία γέννησης 1948 Δ/νση κατοικίας Κεραμοπούλου 11 Ταχ. Κώδ.: 546 22 Πόλη:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΙΣ ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΑΠΟΤΙΜΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΩΝ

ΑΠΟ ΤΙΣ ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΑΠΟΤΙΜΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΩΝ ΤΡΙΛΧΤΛΦΓΛΛΟΣ Κ. ΣΚΛΛΠΕΜΤΠΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΑΠΟΤΙΜΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΩΝ «Κάνατε πολύ, άπο το δρόμο πού χρειάζεται ένα τέτοιο θέμα» ήταν το σχόλιο του Κωνσταντίνου Δημαρά στην ανακοίνωση μου για

Διαβάστε περισσότερα

Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία

Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία ΞΕΝΙΑ ΑΡΤΑΜΟΝΟΒΑ Κυριακάτικο Σχολείο της Ελληνικής Κοινότητας του Χαρκόβου (Ουκρανία) Οι κοινωνικές αναταραχές του 20 ου αιώνα επηρέασαν και τις ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1. Σοφία Σταμπολίτη. Καρκινικές Φράσεις. ...ένα παιχνίδι λέξεων...

707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1. Σοφία Σταμπολίτη. Καρκινικές Φράσεις. ...ένα παιχνίδι λέξεων... 707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1 Σοφία Σταμπολίτη 707 Καρκινικές Φράσεις...ένα παιχνίδι λέξεων... 707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 2 707 Καρκινικές Φράσεις 2012 Σοφία

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ - ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ - ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΕΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Δ. ΚΑΡΔΑΡΑΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Τ.Θ.Σ. του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Γεννήθηκα στην Αθήνα το 1962, όπου και ολοκλήρωσα τις σπουδές μου στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Κατόπιν

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώτη γνωστή συλλογή ορισμένων βιβλίων της Κ. Δ. οφείλεται στον αιρετικό Μαρκίωνα (140 μ.χ., Ρώμη)

Η πρώτη γνωστή συλλογή ορισμένων βιβλίων της Κ. Δ. οφείλεται στον αιρετικό Μαρκίωνα (140 μ.χ., Ρώμη) Η πρώτη γνωστή συλλογή ορισμένων βιβλίων της Κ. Δ. οφείλεται στον αιρετικό Μαρκίωνα (140 μ.χ., Ρώμη) Α Ο ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΟΥ MURATORI Ο κατάλογος έχει ιδιαίτερη αξία για τον κανόνα της Κ. Διαθήκης. Είναι ο αρχαιότερος

Διαβάστε περισσότερα

20 Η ΕΠΕΤΕΙΑΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

20 Η ΕΠΕΤΕΙΑΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ 20 Η ΕΠΕΤΕΙΑΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ ---------------------------------------------------- Αθήνα, 26 Ιουνίου 1 Ιουλίου 2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Τετάρτη, 26 Ιουνίου

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας ΘΕΜΑ: "Εκκλησιασμός και πρωινή προσευχή μαθητών" ΣΧΕΤ.: α) ΥΠΕΠΘ, Φ. 200.21/16/136240.26.11.1977 β) ΥΠΕΠΘ, Γ/6251/22-10-1979 γ) ΥΠΕΠΘ, Γ/2875/30-4-1981 δ) Π.Δ. 201/98 Με αφορμή ερωτήματα που τέθηκαν στο

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555)

4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555) 4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555) Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): Ρώμη, Βυζάντιο, βούλλα, συγχωροχάρτι, επιστήμη, Αναγέννηση, Μεσαίωνας, τυπογραφία. Από τα τέλη του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ Στο δρόµο Τρικάλων- Καλαµπάκας, 3 χιλιόµετρα πριν από ταμετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

Παύλεια. digitalarchive

Παύλεια. digitalarchive digitalarchive publishing by tag Γιορτή που διεξάγεται στη Βέροια προς τιμήν του Αποστόλου Παύλου. Τα γιορτάζονται κάθε Ιούνιο, στο Βήμα του Αποστόλου Παύλου, στο σημείο, δηλαδή, από όπου εκείνος μίλησε

Διαβάστε περισσότερα

Εμμανουήλ Γ. Κριαράς (1906-2014): Eνας δάσκαλος του γένους

Εμμανουήλ Γ. Κριαράς (1906-2014): Eνας δάσκαλος του γένους Εμμανουήλ Γ. Κριαράς (1906-2014): Eνας δάσκαλος του γένους ΤΟ ΒΗΜΑ: 24/08/2014 «Στη ζωή μου δεν είχα πάθη πολλά, μόνο δύο: για τη γλώσσα και για τη σύζυγό μου» είχε εκμυστηρευθεί πριν από λίγα χρόνια στο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΞΙΜΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΝΙΓΡΙΤΗΣ

ΜΑΞΙΜΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΝΙΓΡΙΤΗΣ ΜΑΞΙΜΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΝΙΓΡΙΤΗΣ Πρόκειται για ένα «όραμα ζωής του Σεβ. Μητροπολίτου μας για τη νεολαία». Η πρωτοβουλία, αλλά και οι δαπάνες για την ανέγερση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΤΧΗ TOT ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΟΐ 827 TOT ΜΕΤΟΧΙΟΤ TOT ΠΑΝΑΓΙΟΤ ΤΑΦΟΤ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΤΠΟΛΗ

Η ΤΤΧΗ TOT ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΟΐ 827 TOT ΜΕΤΟΧΙΟΤ TOT ΠΑΝΑΓΙΟΤ ΤΑΦΟΤ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΤΠΟΛΗ ΠΑΡΑΣΧΟΛΗΜΑΤΑ 441 Η ΤΤΧΗ TOT ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΟΐ 827 TOT ΜΕΤΟΧΙΟΤ TOT ΠΑΝΑΓΙΟΤ ΤΑΦΟΤ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΤΠΟΛΗ Ι Ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ-ΚΕΡΑΜΕΥΣ ΣΤΑ ΤΕΑΗ του 19ου αιώνα περιέγραψε αναλυτικά ενα χειρόγραφο πού, με

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΤΟΜΕΙΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η σηµερινή φυσιογνωµία της Βιβλιοθήκης της Alpha Βank διαµορφώθηκε µετά το 2000 µε τη συγχώνευση της Alpha Τραπέζης Πίστεως µε την Ιονική Τράπεζα. Τότε και οι Βιβλιοθήκες των

Διαβάστε περισσότερα

Το τελικό ανακοινωθέν της Διεθνούς Μικτής Επιτροπής επί του. Θεολογικού Διαλόγου μεταξύ της Ορθοδόξου. Εκκλησίας και της Ρ/Καθολικής

Το τελικό ανακοινωθέν της Διεθνούς Μικτής Επιτροπής επί του. Θεολογικού Διαλόγου μεταξύ της Ορθοδόξου. Εκκλησίας και της Ρ/Καθολικής Το τελικό ανακοινωθέν της Διεθνούς Μικτής Επιτροπής επί του Θεολογικού Διαλόγου μεταξύ της Ορθοδόξου Εκκλησίας και της Ρ/Καθολικής Η ενδεκάτη Συνάντηση της Διεθνούς Μικτής Επιτροπής επί του Θεολογικού

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ Β' Τάξη Γενικού Λυκείου Ομάδα συγγραφής: Κων/νος Γαβρίλης, καθηγητής Μαθηματικών Β/θμιας Εκπαίδευσης. Μαργαρίτα Μεταξά, Δρ. Αστροφυσικής, καθηγήτρια Φυσικής του Τοσιτσείου-Αρσακείου

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 142 Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 4 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ευνοϊκές συγκυρίες για τον Ελληνισµό κατά τον 18 ο αιώνα Ο Νεοελληνικός ιαφωτισµός

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΣΙΑΚΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΘΑΣΙΑΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΒΑΛΑΣ 1990-1991 Α' ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΘΑΣΙΑΚΩΝ Η ΘΑΣΟΣ ΔΙΑ ΜΕΣΟΥ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ: ΙΣΤΟΡΙΑ - ΤΕΧΝΗ - ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΘΑΣΙΑΚΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΘΑΣΙΑΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΒΑΛΑΣ 1990-1991 Α' ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΘΑΣΙΑΚΩΝ Η ΘΑΣΟΣ ΔΙΑ ΜΕΣΟΥ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ: ΙΣΤΟΡΙΑ - ΤΕΧΝΗ - ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΘΑΣΙΑΚΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΘΑΣΙΑΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΒΑΛΑΣ ΤΟΜΟΣ 1990-1991 ΕΒΔΟΜΟΣ Α' ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΘΑΣΙΑΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ Η ΘΑΣΟΣ ΔΙΑ ΜΕΣΟΥ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ: ΙΣΤΟΡΙΑ - ΤΕΧΝΗ - ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΠΡΑΚΤΙΚΑ (Ανάτυπο) Μάχη Παίζη-Άποστολοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

περιηγήσεις στην Ελλάδα Μνημεία πόλεων στον Ελλαδικό χώρο! στην Ξάνθη! Στη σημερινή μας στήλη θα ασχοληθούμε με την Ιστορία και τα μνημεία της πόλης της Ξάνθης, η οποία σε πληθυσμό φθάνει σχεδόν τους 53.000

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Τμήμα Θεολογίας και Πολιτισμού Μεταπτυχιακό στη Θεολογία (MA)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Τμήμα Θεολογίας και Πολιτισμού Μεταπτυχιακό στη Θεολογία (MA) Master s Degree www.unic.ac.cy Τμήμα Θεολογίας και Πολιτισμού Μεταπτυχιακό στη Θεολογία (MA) Το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας προσφέρει, από τον Σεπτέμβριο του 2015, ολοκληρωμένες Σπουδές Θεολογίας στην Κύπρο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΚΑ ISSN 2241-1577 ΙΣΤΟΡΙΑΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΟΜΟΥ ΗΜΑΘΙΑΣ. ιανουαριοσ - απριλιοσ 2013 ετοσ ΣΤ - αρ. τευχουσ 19

ΧΡΟΝΙΚΑ ISSN 2241-1577 ΙΣΤΟΡΙΑΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΟΜΟΥ ΗΜΑΘΙΑΣ. ιανουαριοσ - απριλιοσ 2013 ετοσ ΣΤ - αρ. τευχουσ 19 ΧΡΟΝΙΚΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΟΜΟΥ ΗΜΑΘΙΑΣ ιανουαριοσ - απριλιοσ 2013 ετοσ ΣΤ - αρ. τευχουσ 19 ISSN 2241-1577 Τετραμηνιαία έκδοση της Εταιρείας Μελετών Ιστορίας και Πολιτισμού Ν. Ημαθίας (Ε.Μ.Ι.Π.Η.)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΥΡΥΤΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΕΡΕΥΝΩΝ

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΥΡΥΤΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΕΡΕΥΝΩΝ ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ ΛAOΓPAΦIKOΣ-ΠOΛITIΣΤΙKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ IΕΡΑΣ ΠΟΛΕΩΣ MEΣOΛOΓΓIOY ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΥΡΥΤΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΕΡΕΥΝΩΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ ΣΑΒΒΑΤΟ 5 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

Τρεις παράγοντες θα καθορίσουν τις βάσεις

Τρεις παράγοντες θα καθορίσουν τις βάσεις Τρεις παράγοντες θα καθορίσουν τις βάσεις Λιγότερο από ένας μήνας απομένει για την έναρξη των πανελλαδικών εξετάσεων, στις οποίες αναμένεται να συμμετάσχουν περίπου 110.000 υποψήφιοι. Λιγότερο από ένας

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

Προσέγγιση της αναγκαιότητας προβολής, παρουσίασης, προώθησης και διαφήμισης των λειτουργιών και υπηρεσιών της ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης

Προσέγγιση της αναγκαιότητας προβολής, παρουσίασης, προώθησης και διαφήμισης των λειτουργιών και υπηρεσιών της ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης 484 ΝΙΚΟΣ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ Προσέγγιση της αναγκαιότητας προβολής, παρουσίασης, προώθησης και διαφήμισης των λειτουργιών και υπηρεσιών της ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης Κ Νίκος Σταυρόπουλος άθε ακαδημαϊκή βιβλιοθήκη

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ»

«ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ» «ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ» Ο απόστολος Παύλος προς το τέλος της προς Ρωµαίους επιστολής του γράφει «Τολµηρότερον δε έγραψα υµίν, αδελφοί, από µέρους ως επαναµιµνήσκων

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Αδαμαντίου Κοραή. De morborum haereditariorum: existentia, natura, prophylaxi et cura

Αδαμαντίου Κοραή. De morborum haereditariorum: existentia, natura, prophylaxi et cura ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ 2013 Αδαμαντίου Κοραή De morborum haereditariorum: existentia, natura, prophylaxi et cura Κωνσταντίνος Ηροδότου (Συντονιστής, Δρ. Φιλοσοφίας, Πανεπιστήμιο Paris VIII) Διονύσιος

Διαβάστε περισσότερα

Γράφτηκε στην κοινή και δημώδη ελληνική γλώσσα. Φυλάσσεται στην ελληνόφωνη εκκλησία. Χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα στις λατρευτικές συνάξεις.

Γράφτηκε στην κοινή και δημώδη ελληνική γλώσσα. Φυλάσσεται στην ελληνόφωνη εκκλησία. Χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα στις λατρευτικές συνάξεις. 1. ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Γράφτηκε στην κοινή και δημώδη ελληνική γλώσσα. Φυλάσσεται στην ελληνόφωνη εκκλησία. Χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα στις λατρευτικές συνάξεις. Η μόνη διαφοροποίηση είναι ότι τα κεφαλαία

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Το Υπουργείο Τουρισμού εκπροσωπούμενο από την Υπουργό Τουρισμού,

Διαβάστε περισσότερα

http://approaches.primarymusic.gr * * * * * Εγχειρίδιο Συντακτών 2 η έκδοση, Ιούλιος 2009 από τον Γιώργο Τσίρη Επιμελητή Σύνταξης του APPROACHES

http://approaches.primarymusic.gr * * * * * Εγχειρίδιο Συντακτών 2 η έκδοση, Ιούλιος 2009 από τον Γιώργο Τσίρη Επιμελητή Σύνταξης του APPROACHES * * * * * 2 η έκδοση, Ιούλιος 2009 από τον Γιώργο Τσίρη Επιμελητή Σύνταξης του APPROACHES 1 (2 η έκδοση, Ιούλιος 2009) Περιεχόμενα Γενικό πλαίσιο δράσης του Approaches... 2 Έκδοση του Approaches.. Όραμα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ "ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ & ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ" ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Κοζάνη, 2015 Πίνακας περιεχομένων 1) ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΕΡΓΑΣΙΩΝ....

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ Η αλήθεια για τους Μάρτυρες του Ιεχωβά Ιστορία της Εταιρείας Η οργάνωση των «Μαρτύρων του Ιεχωβά», των γνωστών χιλιαστών, είναι μια πολυεθνική εταιρεία.

Διαβάστε περισσότερα

Είμαι νυμφευμένος από το 1995 με την Βαρβάρα Σαράκη. Είμαστε γονείς ενός παιδιού, της Ευαγγελίας, η οποία γεννήθηκε το 1999.

Είμαι νυμφευμένος από το 1995 με την Βαρβάρα Σαράκη. Είμαστε γονείς ενός παιδιού, της Ευαγγελίας, η οποία γεννήθηκε το 1999. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΩΝΥΜΟ: Σταυριανός ΟΝΟΜΑ: Κυριάκος ΟΝ. ΠΑΤΕΡΑ: Σταύρος ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: Πειραιάς ΗΜΕΡ. ΓΕΝΝΗΣΗΣ: 20/7/1963 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Είμαι νυμφευμένος από το 1995 με την

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη. Διευθυντή, Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού, Παράρτημα Βερολίνου,

Συνέντευξη. Διευθυντή, Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού, Παράρτημα Βερολίνου, Συνέντευξη με τον Δρ. Ελευθέριο Οικονόμου, Διευθυντή, Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού, Παράρτημα Βερολίνου, στην κα ΕύαΣεμερτζάκη, συντάκτρια του περιοδικού ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Η παρούσα συνέντευξη είναι αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες του Συλλόγου από την ίδρυσή του έως σήμερα

Δραστηριότητες του Συλλόγου από την ίδρυσή του έως σήμερα Δραστηριότητες του Συλλόγου από την ίδρυσή του έως σήμερα Ο Σύλλογος, ευαίσθητος σε θέματα παιδείας, πάντα συνέτρεχε υλικά και ηθικά με τις δυνάμεις που διέθετε, ώστε να παραμένει το Σχολείο ένα ζωντανό

Διαβάστε περισσότερα

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Ελένη Γαλιώτου Τμήμα Πληροφορικής, ρ ΤΕΙ Αθήνας 1-10-2010 1 Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Σκιάθου Ψηφιοποίηση Το ερευνητικό έργο «ΠΟΛΥΤΙΜΟ» Πρόσβαση στο περιεχόμενο των ιστορικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΟΛΟΠΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΠΑΣ Τομέας Χριστ. Λατρείας, Αγωγής και Διαποιμάνσεως

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΟΛΟΠΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΠΑΣ Τομέας Χριστ. Λατρείας, Αγωγής και Διαποιμάνσεως ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΟΛΟΠΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΠΑΣ Τομέας Χριστ. Λατρείας, Αγωγής και Διαποιμάνσεως ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗ» Διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΙΣΛΑΜ ) إسالم (αραβικά: Η αραβική λέξη «Ισλάμ» σημαίνει «υποταγή» και νοείται από τους μουσουλμάνους ως «υποταγή στον Θεό» εκείνοι που αποδέχονται την θρησκεία

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Α ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Α ΦΑΣΗ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Α ΦΑΣΗ Ε_3.AΝΕλ3Γ(ε) ΤΑΞΗ: 3 η ΤΑΞΗ ΕΠΑ.Λ. (Α ΟΜΑ Α) ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΆΔΕΙΑ ΓΑΜΟΥ

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΆΔΕΙΑ ΓΑΜΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΆΔΕΙΑ ΓΑΜΟΥ Α) Μεταξύ Ελλήνων και ορθοδόξων Χριστιανών Απαιτούνται τα εξής έγγραφα: α) πιστοποιητικό αγαμίας του Γαμπρού, β)πιστοποιητικό αγαμίας της Νύφης το πιστοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Οι Έήήηνε5 κάτω από την οθωμανική και τη λατινική κυριαρχία (1453-1821)

ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Οι Έήήηνε5 κάτω από την οθωμανική και τη λατινική κυριαρχία (1453-1821) Οι ΈΑήΙηνεδ κάτω από την οθωμανική και τη λατινική κυριαρχία (1453-1821) ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Οι Έήήηνε5 κάτω από την οθωμανική και τη λατινική κυριαρχία (1453-1821) 1. Ανπστοιχίστε τους όρους της στήλης Α'

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΑΚΗΣ. Οι αριθμοί πέρα απ τους κανόνες

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΑΚΗΣ. Οι αριθμοί πέρα απ τους κανόνες ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΑΚΗΣ Οι αριθμοί πέρα απ τους κανόνες Οι αριθμοί πέρα απ τους κανόνες Γιάννης Καραγιαννάκης Copyright Γιάννης Καραγιαννάκης Eκδότης: Διερευνητική Μάθηση, Αθήνα 2012 Επιμέλεια: Γιάννης Καραγιαννάκης

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός»

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Η Αφροδίτη Βακάλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και είναι εκπαιδευτικός. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ!

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ! Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ! Με μεγάλη μας έκπληξη διαπιστώσαμε πως πρόσφατα (Νοέμβριος 2011) διανεμήθηκε προς διδασκαλία, στα δημοτικά σχολεία της χώρας μας ένα καινούργιο βιβλίο γραμματικής,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα FARRINGTON ANDREW 2 09:00-12:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ιστορική Γεωγραφία και ηµογραφία του Ρωµαϊκού Κράτους Η Ελληνική Αναγέννηση Οικονοµική και Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑΣ (ERC) www.ucy.ac.cy

ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑΣ (ERC) www.ucy.ac.cy ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑΣ (ERC) ΓΡΑΦΕΙΟ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ www.ucy.ac.cy SSH IN ERC Η ΑΝΑΒΑΘΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η επιλογή της πολιτικής πρόσβασης είναι ένα διαφορετικό αλλά επίσης μεγάλο θέμα, που εξαρτάται από τους δυνατούς χειρισμούς.

Η επιλογή της πολιτικής πρόσβασης είναι ένα διαφορετικό αλλά επίσης μεγάλο θέμα, που εξαρτάται από τους δυνατούς χειρισμούς. Χειρισμός Πνευματικών Δικαιωμάτων σε Ψηφιακούς Πόρους Σαράντος Καπιδάκης, Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και Ηλεκτρονικής Δημοσίευσης Τμήμα Αρχειονομίας Βιβλιοθηκονομίας Ιόνιο Πανεπιστήμιο Περίληψη Ο

Διαβάστε περισσότερα

Η Εικόνα της Μητέρας μεταξύ παράδοσης και σύγχρονης εποχής

Η Εικόνα της Μητέρας μεταξύ παράδοσης και σύγχρονης εποχής Πρόγραμμα Κοινοτικής Πρωτοβουλίας INTERREG IIIA ΕΛΛΑΔΑ-ΙΤΑΛΙΑ 2000-2006 Πρόγραμμα Παρέμβασης 11 Άξονας Προτεραιότητας 003: Περιβάλλον & Πολιτιστική Κληρονομιά Μέτρο 002: Προώθηση, Αναπαλαίωση και Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ A.1. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Επομένως, ούτε εκ φύσεως, αλλά ούτε και αντίθετα προς τη φύση μας υπάρχουν μέσα μας οι αρετές, αλλά έχουμε από τη φύση

Διαβάστε περισσότερα

Η Ηγεσία Κάνει τη Διαφορά: Κρίση, Αυτογνωσία, Αναγέννηση

Η Ηγεσία Κάνει τη Διαφορά: Κρίση, Αυτογνωσία, Αναγέννηση Η Ηγεσία Κάνει τη Διαφορά: Κρίση, Αυτογνωσία, Αναγέννηση Χαρίδημος Τσούκας Καθηγητής Στρατηγικής Διοίκησης στην Έδρα Columbia Ship Management, Κοσμήτορας της Σχολής Οικονομικών Επιστημών και Διοίκησης,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ Στην Αττική οι Αρβανίτες κατοικούσαν στο μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου. Ουσιαστικά την ελληνική γλώσσα την διατηρήσαν οι κλειστές ελληνικές κοινωνίες των Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ Βρυξελλες, 12-13 ιουνιου 2008 Slovensko predsedstvo EU 2008 Slovenian Presidency

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

1ο Επιστημονικό Πεδίο Ανθρωπιστικών, Νομικών & Κοινωνικών Επιστημών

1ο Επιστημονικό Πεδίο Ανθρωπιστικών, Νομικών & Κοινωνικών Επιστημών 1ο Επιστημονικό Πεδίο Ανθρωπιστικών, Νομικών & Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστήμια Τμήμα Εισαγωγική κατεύθυνση (κατευθύνσεις προχωρημένου εξαμήνου) 2014 2013 2012 127 Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας 19.964

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-A3-4: Εκκλησιαστικές διατάξεις και ποίηση Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ Ευρωπαϊκή Ιστορία, 19ος αιώνας ΣΥΡΙΑΤΟΥ ΑΘΗΝΑ 18:00-21:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ευρωπαϊκή Ιστορία, 20ος

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α ΔΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΟ ΠΟΥ ΠΡΟΣΕΦΕΡΕ

Α/Α ΔΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΟ ΠΟΥ ΠΡΟΣΕΦΕΡΕ Α/Α ΔΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΟ ΠΟΥ ΠΡΟΣΕΦΕΡΕ 1. ΚΩΝ/ΝΟΣ Μ. ΛΕΓΓΑΣ Η ΓΕΝΝΗΣΙΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ 2. (ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΣ) Η ΒΑΠΤΙΣΙΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ 3. ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΜΑΡΚΟΣ 4. ΟΙΚ.ΑΘΑΝ. & ΜΑΡΙΑΣ ΓΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΥ Η ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΣΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΜΟΣ. 2. Στοιχεία Οπτικής - Θεωρία Χρώματος - Φωτομετρία (3) (3) 3. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 3 4. Αισθητική Ι 3

ΚΟΡΜΟΣ. 2. Στοιχεία Οπτικής - Θεωρία Χρώματος - Φωτομετρία (3) (3) 3. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 3 4. Αισθητική Ι 3 ΚΟΡΜΟΣ Α Εξάμηνο /Φροντιστήριο 1. Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Τέχνης Ι 2. Στοιχεία Οπτικής - Χρώματος - Φωτομετρία. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 4. Αισθητική Ι 5. Ζωγραφικής Ι 6. Γλυπτικής Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε ΝΕΕΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΕΣ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε ΝΕΕΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΕΣ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε ΝΕΕΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΕΣ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΕΣ Δ.Ε. 39: «Οι αιρέσεις του 20 ου αιώνα. Μια απειλή και μια πρόκληση» (σελίδες εγχειριδίου 198-200) Δ.Ε. 40: «Τέσσερα παραδείγματα- προκλήσεις» (σελίδες

Διαβάστε περισσότερα