Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ"

Transcript

1

2

3 Heinz A. Richter Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ Μετάφραση: Ελίζα Παναγιωτ άτ ου Φανή Γαϊδατ ζή Άννα Μαρκουλιδάκη ΑΘΗNΑ ΙΟΥΛΙΟΣ 2009

4 Επιµέλεια έκδοσης: Ευδοκία Πρασίνου Επιστ ηµονική επιµέλεια: Νικηφόρος Σταµατάκης Σχεδιασµός - Σελιδοποίηση: Χρυσούλα Κεζέπη Σχεδιασµός εξωφύλλου: Κώστας Χουχουλής Φωτ ογραφία εξωφύλλου: BETTMAN/CORBIS/APEIRON PHOTOS H πνευµατική ιδιοκτησία αποκτάται χωρίς καµιά διατύπωση και χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της. Eπισηµαίνεται πάντως ότι κατά το N. 2387/20 (όπως έχει τροποποιηθεί µε το N. 2121/93 και ισχύει σήµερα) και κατά τη ιεθνή Σύµβαση της Bέρνης (που έχει κυρωθεί µε το N. 100/1975) απαγορεύεται η αναδηµοσίευση, η αποθήκευση σε κάποιο σύστηµα διάσωσης και γενικά η αναπαραγωγή του παρόντος έργου µε οποιονδήποτε τρόπο ή µορφή, τµηµατικά ή περιληπτικά, στο πρωτότυπο ή σε µετάφραση ή άλλη διασκευή, χωρίς γραπτή άδεια του εκδότη. Copyright 2009 Πανεπιστηµιακές Εκδόσεις Κύπρου για την ελληνική γλώσσα σε όλο τον κόσµο Ηλεκτρονική Έκδοση Νοέμβριος 2012 σε συνεργασία των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κύπρου και του Γραφείου Εκδόσεων, Τομέας Διεθνών Σχέσεων και Προβολής, Υπηρεσία Έρευνας και Διεθνών Σχέσεων, Πανεπιστήμιο Κύπρου Συντονισμός: Έλενα Αυγουστίδου-Κυριάκου Σελιδοποίηση: Μαρία Γαβριήλ ISBN

5 Περιεχόμενα Εισαγωγή Η Ελλάδα στον B Παγκόσµιο Πόλεµο Κατάκτηση Kατοχή Συνεργασία µε τον κατακτητή Αντ ίστ αση Εξορία Απελευθέρωση και Εµφύλιος Ρούπελ: Μύθος και πραγµατικότητα Οι συνέπειες των επιχειρήσεων Marita και Μerkur (Ερµής) στην έναρξη της επιχείρησης Barbarossa Ο Λαντς, ο Ζέρβας και οι σύνδεσµοι των Βρετανών Γεώργιος ηµητράκος Αντιστασιακός, Ανθρωπιστής, Ευρωπαίος Η σοσιαλδηµοκρατική αντίσταση στην κατεχόµενη Ελλάδα: Ο Γκέοργκ Έκερτ και η οµάδα του Η ΡΑΦ και τα ΕΚΕΜΒΡΙΑΝΑ Το Κοµµουνιστικό Κόµµα Ελλάδας (ΚΚΕ) : Από µαζικό κόµµα σε κόµµα στελεχών

6 Στρατιωτικές επεµβάσεις στην Ευρώπη Πριν από, κατά τη διάρκειά του, και µετά τον Ψυχρό Πόλεµο Το Κοµµουνιστικό Κόµµα Ελλάδας και η Κοµµουνιστική ιεθνής Η Επίθεση στην Κόνιτσα Εις µνήµην της Μάριον Σαράφη Βιβλιογραφία

7 Εισαγωγή Ο αναγνώστης αυτής της συλλογής, ενός µέρους των µελετών µου, µε θέµα την σύγχρονη ελληνική ιστορία αναµφίβολα αναρωτιέται γιατί επέλεξα ειδικά την Ελλάδα και την Κύπρο ως αντικείµενο της έρευνάς µου τα τελευταία σαράντα έτη. Η απάντηση είναι σχετικά περίπλοκη. Η αρχή έγινε µε τα µαθήµατα του Gustav Schwab για τους µύθους και τους θρύλους της κλασικής αρχαιότητας, τα οποία παρακολουθούσα µε πάθος στα οκτώ µου χρόνια. Στη συνέχεια µού ξύπνησε το ενδιαφέρον για την ιστορία της Αρχαιότητας στο πλαίσιο των σχολικών µαθη- µάτων στο Humanistisches Gymnasium. O καθηγητής µας της ιστορίας Rauchhaupt (καπνοκέφαλος), τον οποίο αποκαλούσα- µε χαϊδευτικά Qualmschaedel (ντ ουµανιάζω-κρανίον), µας καλλιέργησε τον ενθουσιασµό για τον αρχαίο κόσµο και ξύπνησε στον καθένα µας τη λαχτάρα να επισκεφτούµε τις πόλεις του κλασικού κόσµου. Σ αυτά προστέθηκε η µελέτη του έργου των αρχαίων συγγραφέων και η πρόσληψή τους από τους γερµανούς και ευρωπαίους σύγχρονους συγγραφείς, που γέννησε την επι- 7

8 Heinz A. Richter θυµία να επισκεφτούµε τη γη των Ελλήνων όχι µόνο µε την ψυχή, όπως είχε κάνει ο Γκαίτε. Το 1959 ήρθε η στιγµή να πραγµατοποιηθεί αυτή η επιθυµία. Κατέβηκα µε µία µηχανή (98cc, 3PS) την Αδριατική, έκανα τον κύκλο της Αλβανίας, και όταν βρισκόµουν λίγα µόνο χιλιόµετρα από το φυλάκιο των Ευζώνων έσπασε ο σκελετός της µηχανής µου. Από κει και κάτω συνέχισα το ταξίδι µου µε ωτοστόπ και µε τα πόδια έχοντας στενή επαφή µε τον πληθυσµό. Η επικοινωνία µας γινόταν κυρίως σε µία γλώσσα που θα µπορούσα να ονοµάσω στα ελληνικά ως «κατοχικά», δηλ. την πρωτόγονη γλώσσα της κατοχής. Ετσι η πρώτη µου ελληνική λέξη ήταν «έξτρα πρί- µα» και τα παιδιά ονοµάζονταν φυσικά «πίκολι» και η χαλασµένη µου µηχανή ήταν «καπούτ». Μετά την επίσκεψή µου στη Θεσσαλονίκη ο επόµενος στόχος µου ήταν τα Ιωάννινα, µία πόλη που έπρεπε να δω οπωσδήποτε, γιατί εκεί είχε διαδραµατιστεί µία περίφηµη σκηνή από το µυθιστόρηµα του ουµά «Κό- µης Μοντεχρήστος». Τότε το µοναδικό σηµείο επικοινωνίας µεταξύ ανατολής και δύσης προς την Ηπειρο ήταν η διάβαση της Κατάρας µέσω Καλαµπάκας. Όµως ήθελα να φτάσω εκεί απευθείας από την Εδεσσα και έκανα τη διαδροµή και µε τα πόδια, διασχίζοντας την Πίνδο µέσα από µονοπάτια. Σε πολλά χωριά είδα ίχνη από τον πόλεµο και όταν ρώτησα σχετικά τους κατοίκους µού απάντησαν ότι προέρχονταν από τους Ιταλούς, τους Γερµανούς, τους κοµ- µουνιστές ή τους εθνικιστές. Τότε ήξερα ότι η Ελλάδα στο Β Παγκόσµιο πόλεµο βρισκόταν υπό την κατοχή των δυνάµεων του Αξονα, αλλά δεν είχα ακούσει τίποτα για τον ελληνικό Εµφύλιο. Γι αυτόν δεν ήταν τίποτα γνωστό στη Γερµανία της µεταπολε- µικής εποχής, στον κόσµο στον οποίο µεγάλωσα. Οι σχεδόν τέσ- 8

9 Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ σερις εβδοµάδες πεζοπορίας µέσω της βόρειας Πίνδου υπήρξαν µία αξέχαστη εµπειρία. Όταν έφτασα στην Αθήνα µερικές εβδοµάδες αργότερα, επισκέφτηκα φυσικά την Ακρόπολη και άλλα µέρη της αρχαιότητας, αλλά µε µεγάλη µου έκπληξη διαπίστωσα πως στο µεταξύ είχε αρχίσει να µε ενδιαφέρει πολύ περισσότερο η σύγχρονη Ελλάδα. Αυτά που είχα ακούσει στην περιπλάνησή µου στα χωριά και στις κωµοπόλεις µε είχαν συναρπάσει τόσο πολύ, ώστε υποσχέθηκα στον εαυτό µου να ασχοληθώ περισσότερο µε αυτόν τον κόσµο, αν µου δινόταν η κατάλληλη ευκαιρία. Από το 1963 ως το 1967 σπούδασα ιστορία στο πανεπιστήµιο της Χαϊδελβέργης, πολιτικές επιστήµες, αγγλική και αµερικανική φιλολογία. Λίγο πριν τις εξετάσεις των υποψήφιων µεταπτυχιακών φοιτητών παρακολούθησα ένα σεµινάριο µε θέµα τις «Επιπτώσεις των διασκέψεων της Γιάλτας και του Πότσνταµ στα ευρωπαϊκά κράτη». Οσοι συµµετείχαµε έπρεπε να κάνουµε µία διάλεξη µε θέµα ένα ευρωπαϊκό κράτος, και εγώ θεώρησα πως αυτή ήταν η ευκαιρία να εκπληρώσω την υπόσχεση που είχα δώσει στον εαυτό µου και δήλωσα ως θέµα της διάλεξής µου την Ελλάδα. Η διάλεξή µου στο σεµινάριο ήταν η πρώτη µου προσπάθεια να προσεγγίσω επιστηµονικά την ιστορία της Ελλάδας. Στην έρευνα της βιβλιογραφίας διαπίστωσα πως τα επιστη- µονικά βιβλία που είχαν γραφτεί τότε για τη σύγχρονη Ελλάδα µετριούνταν στα δάχτυλα του ενός χεριού. Οι ελάχιστες σελίδες για τα γεγονότα του Β Παγκοσµίου πολέµου πρόσφεραν περιορισµένες πληροφορίες και δεν γινόταν σχεδόν καµία αναφορά στον Εµφύλιο. Εχω κρατήσει το κείµενο της διάλεξης που είχα δώσει τότε στο σεµινάριο, και πρέπει να πω πως επρόκειτο για ένα τυπικό, αφελές δείγµα της εποχής του Ψυχρού πολέµου µε 9

10 Heinz A. Richter σαφείς εικόνες του εχθρού: όλα τα δεινά του κόσµου προέρχονταν από τον κοµµουνισµό, και µόνο η Αµερική µπορούσε να σώσει τον κόσµο. Ηταν εκείνη η εικόνα της ιστορίας που πρόβαλλε τότε η επίσηµη προπαγάνδα και στην Ελλάδα Μετά τις εξετάσεις ο επιβλέπων καθηγητής µου R. von Albertini συµφώνησε µε την πρότασή µου η διατριβή µου να έχει θέµα την ιστορία της Ελλάδας στον Β Παγκόσµιο πόλεµο. Για να µπορώ να κάνω την έρευνά µου στην ίδια τη χώρα, υπέβαλα την άνοιξη του 1967 αίτηση στο DAAD για τη χορήγηση υποτροφίας στα πλαίσια ενός προγράµµατος εκπαιδευτικών ανταλλαγών, η οποία δινόταν εκείνα τα χρόνια για ένα χρόνο µε βάση µια συµφωνία των υπουργείων πολιτισµού της Ελλάδας και της Γερµανίας. Λίγο πριν την έγκριση της υποτροφίας, έγινε το στρατιωτικό πραξικόπηµα της 21 ης Απριλίου, κι έτσι βρέθηκα να είµαι επισήµως υπότροφος της «εθνικής κυβερνήσεως». Οι εκδηλώσεις πληροφόρησης και διαµαρτυρίας που άρχισαν αµέσως µετά το πραξικόπηµα καθώς και τα teach in, όπως ονοµάζονταν τότε, από έλληνες συµφοιτητές µε τη συµµετοχή µας από τη µία πλευρά και η καλή µας δηµοκρατική µετεκπαίδευση µας έκαναν να απεχθανόµαστε τουλάχιστον θεωρητικά- την εγκαθίδρυση της δικτατορίας και του φασισµού. εν είχα ιδέα τι σήµαινε πραγ- µατικά να βιώνεις στην πράξη το φασισµό. Το Σεπτέµβριο του 1967 ήρθα στην Αθήνα. Οι πρώτες επαφές που είχα ήταν µε πρόσωπα που προέρχονταν από τους γερ- µανόφιλους κύκλους που οι περισσότεροι µιλούσαν πολύ καλά γερµανικά. Μου άνοιξαν το δρόµο, µε έφεραν σε επαφή µε πρώην πρωταγωνιστές των γεγονότων και προσπάθησαν να µου επιβάλουν την άποψή τους για το παρελθόν. Σιγά σιγά ανακάλυψα ότι η παλαιότερη γενιά των κωνσταντινικών και η µεταγενέστε- 10

11 Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ρη συχνά είχαν υπάρξει συνεργάτες του καθεστώτος, και η νεότερη επρόσκειτο στη χούντα. Αµέσως συνειδητοποίησα ότι από αυτή την οµάδα δεν µπορούσα να έχω καµία αντικειµενική πληροφόρηση για την ελληνική αντίσταση στο Β Παγκόσµιο πόλε- µο και ζήτησα βοήθεια από τον τότε τακτικό καθηγητή Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας στο πανεπιστήµιο της Αθήνας Απόστολο ασκαλάκη. Όταν του έδωσα τη συστατική επιστολή από το πανεπιστήµιο της Χαϊδελβέργης, στην οποία παρακαλούνταν να στηρίξει το σκοπό µου µού απάντησε πως δεν ήταν σε θέση να το κάνει: η σύγχρονη ιστορία δεν υπήρχε καν ως διδακτικό αντικείµενο στο Πανεπιστήµιο. Η πρόθεσή µου ήταν µη επιστηµονική. Οποιαδήποτε περίοδος, πιο πρόσφατη των πενήντα ετών, ανήκε στην τρέχουσα πολιτική. Παραµέρισε την αντίρρησή µου ότι στην Ευρώπη υπήρχε διαφορετική αντίληψη για το θέµα: οι Ευρωπαίοι έκαναν λάθος. Τον πρώτο καιρό µάς καλούσαν συχνά και θυµάµαι πολύ καλά µία πρόσκληση στο τεράστιο διαµέρισµα µιας οικογένειας εφοπλιστών στο Κολωνάκι. Στην ιδιαίτερη συζήτηση µε τις κυρίες που βρίσκονταν εκεί τους µίλησα για το όνειρο µιας ενω- µένης Ευρώπης. Οι κυρίες άκουγαν το λογύδριό µου υποµονετικά και, όταν τελείωσα, η οικοδέσποινα είπε πως η ιδέα µου για την ενωµένη Ευρώπη ήταν πολύ ωραία. «Όµως πώς θα συµµετέχουµε εµείς οι Ελληνες; Όταν εµείς χτίζαµε την Ακρόπολη, οι ανοί ας πούµε από ευγένεια δεν είπε οι Γερµανοί- γύριζαν µε αρκουδοτόµαρα και έµεναν σε σπηλιές. Αν ήταν να δηµιουργηθεί µία ενωµένη Ευρώπη τότε θα έπρεπε να έχει ελληνική ηγεσία». Με τον καιρό έµαθα να προσπερνάω γελώντας αυτές τις ασήµαντες εκρήξεις στενόµυαλης εθνικής συνείδησης. Ηταν άλλη µία πινελιά στον καµβά της πολιτικής της Ελλάδας. 11

12 Heinz A. Richter Κατάλαβα ότι έπρεπε να ερευνήσω µε δική µου πρωτοβουλία. Στην Εθνική Βιβλιοθήκη ανακάλυψα ότι η περιορισµένη βιβλιογραφία που υπήρχε σχετικά µε την Αντίσταση είτε δεν ήταν προσβάσιµη στο κοινό είτε είχε εξαφανιστεί. Κάποιος µε ενηµέρωσε ότι χρειαζόµουν µία ειδική άδεια από το Γραφείο Λογοκρισίας. Όταν επισκέφτηκα τον επικεφαλής της υπηρεσίας Ευταξία έζησα από πρώτο χέρι τον τρόπο που λογοκρινόταν ο τύπος. Από τις επαφές µου µε έναν πρώην πανεπιστηµιακό στη Γερµανία ονόµατι Τσάκωνα, ο οποίος συµµετείχε στο Υπουργικό Συµβούλιο και ήθελε να µου δείξει το κύρος του, έµαθα πώς λειτουργούσαν τα πράγµατα στη χούντα από τα µέσα. Αντιθέτως, ο διευθυντής της Βιβλιοθήκης της Βουλής, Αλκιβιάδης Προβατάς, αποδείχτηκε ιδιαίτερα πρόθυµος να βοηθήσει. Η βιβλιοθήκη που διεύθυνε δεν είχε εκκαθαριστ εί ακόµα από «αντεθνικά βιβλία» και µου πρόσφερε ελεύθερη πρόσβαση στη βιβλιοθήκη. Μου επέτρεψε µάλιστα να παίρνω µαζί µου «αριστερά» βιβλία (µεταξύ άλλων και βιβλία του Καθηνιώτη), για να µπορέσω να τα φωτογραφίσω σε µικροφίλµ στο σπίτι µου. Επειδή η εµφάνιση των φιλµ σε κάποιον φωτογράφο θα προκαλούσε την ανάµειξη της ΚΥΠ, εµφάνισα τα φιλµ ο ίδιος µε τη βοήθεια του εξοπλισµού για την εµφάνιση των φωτογραφιών που είχα φέρει µαζί µου από τη Γερµανία. Επειτα τα έτοιµα φιλµ κρέ- µονταν για να στεγνώσουν στο σχοινί της µπουγάδας στη µικροσκοπική κουζίνα του διαµερίσµατός µας στο Παγκράτι. Αυτό είχε αποτέλεσµα ο θυρωρός µας να αρχίσει να ρουφιανεύει. Μετά την επιστροφή από τις διακοπές µας στην Πελοπόννησο πληροφορηθήκαµε από τους φοιτητές συγκατοίκους µας ότι µας είχε καρφώσει στην αστυνοµία και πως είχαν έρθει να µας ανακρίνουν και να ερευνήσουν το διαµέρισµά µας. Καθώς απουσιά- 12

13 Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ζαµε, έφυγαν αναγκαστικά άπρακτοι, όχι πάντως χωρίς να πουν προηγουµένως στους ενοίκους φοιτητές ότι ήµασταν επικίνδυνοι πράκτορες της Ανατολικής Γερµανίας. Αυτή και κάποια άλλη προηγούµενη προειδοποίηση, ότι η ΚΥΠ ενδιαφερόταν για µας, µας έκαναν να επιταχύνουµε κάπως την αναχώρησή µας. Ενας από τους σηµαντικότερους συνοµιλητές στις αρχές ήταν ο δηµοσιογράφος Κωνσταντίνος Βιβολίνης του Ελεύθερου Κόσµου, ο οποίος αργότερα έγινε υπουργός Τύπου της κυβέρνησης της χούντας. Προσπάθησε να µε κρατήσει στο δρόµο της πολιτικής αρετής και να εµποδίσει µε όλες του τις δυνάµεις τη µίανση της σκέψης µου από τις αριστερές ιδέες. Όταν ρώτησα για τον υπαρχηγό του Ε ΕΣ, Κοµνηνό Πυροµάγλου, τον οποία γνώριζα από τη βιβλιογραφία, µου απάντησε ότι ήταν ένας παλιάνθρωπος και κοµµουνιστ ής. Επειδή τότε οι κοµµουνιστές βρίσκονταν είτε στην εξουσία στο εξωτερικό είτε εκτοπισµένοι σε ένα νησί-φυλακή στο Αιγαίο, µου κίνησε την περιέργεια να γνωρίσω ένα κοµµουνιστή που ήταν ελεύθερος και του τηλεφώνησα. Στην πρώτη µας συνάντηση αποδείχτηκε ένας ειλικρινής δη- µοκράτης και εκ πεποιθήσεως ευρωπαίος µε αριστερές φιλελεύθερες ή σοσιαλδηµοκρατικές τάσεις. Ηταν ο µόνος ο οποίος τότε δεν προσπάθησε να µου κάνει πολιτική κατήχηση ή να µου επιβάλει την αντίληψη του για τον κόσµο. Καταλάβαινες εύκολα ότι είχε υπάρξει παλαιότερα ένας εξαίρετος δάσκαλος, γιατί το µόνο που µου ζήτησε ήταν να απαντήσω στην έρευνά µου σε συγκεκριµένα ερωτήµατα. Για να απαντήσω στις ερωτήσεις του χρειάστηκε να επεξεργαστώ όλο και βαθύτερα στην ελληνική πολιτική και τον πολύπλοκο ιστό της. Με τις ερωτήσεις του µε βοήθησε να µάθω σιγά σιγά να σκέφτοµαι «ελληνικά», π.χ. από τη µία πλευρά να διακρίνω τον υπο- 13

14 Heinz A. Richter κείµενο πελατειακό χαρακτήρα του ελληνικού πολιτικού συστή- µατος και από την άλλη πλευρά να συλλαµβάνω τη συνεπακόλουθη αλληλεπίδραση και την αλληλεξάρτηση στα διάφορα πολιτικά επίπεδα. Συνειδητοποίησα ότι τα πολιτικά κόµµατα της Ελλάδας ήταν πελατειακοί σύνδεσµοι και όχι κόµµατα προγραµµάτων, τα οποία τελικά διατηρούσαν τη συνοχή τους µε τα ρουσφέτια. Αυτό διέκρινε θεµελιωδώς τον πολιτικό πολιτισµό της Ελλάδας από τον δυτικοευρωπαϊκό: έπρεπε να προσέχει κανείς να αποφύγει να προβάλει τυχόν δυτικοευρωπαϊκά πρότυπα και αντιλήψεις στην περίπτωση της Ελλάδας. Μόνο αν κάποιος ερµήνευε τις ιστορικές εξελίξεις στην Ελλάδα µε βάση τους ισχύοντες κανόνες στη χώρα, θα προέκυπτε η αρµόζουσα εικόνα. Συγχρόνως κατανοούσα ότι πελατειακές σχέσεις δεν υπήρχαν µόνο στην εσωτερική αλλά επίσης στην εξωτερική πολιτική. Η Ελλάδα από την εποχή της ανεξαρτησίας της ήταν ένα κρατίδιο αρχικά στα πλαίσια του δόγµατος Τρούµαν του 1947 βρετανικό προτεκτοράτο και κατόπιν αµερικανικό. Φυσικά συναντήθηκα και µε άλλες προσωπικότητες, που έπαιξαν ρόλο την εποχή του Β Παγκοσµίου πολέµου. Μεταξύ αυτών κατείχε ιδιαίτερη θέση ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος. Τότε βρισκόταν σε κατ οίκον περιορισµό, γεγονός που δεν µε εµπόδισε να τον επισκεφτώ. Για ατελείωτους µήνες ήµουν ο µοναδικός άνθρωπος µε τον οποίο είχε επαφή. Στην αρχή οι συζητήσεις µας είχαν το χαρακτήρα συνέντευξης, µε σκοπό να πληροφορηθώ τη δραστηριότητά του στην Εγγύς Ανατολή. Αργότερα µέσα από τις συζητήσεις αναπτύχθηκε µία σχέση εµπιστοσύνης και φιλίας, που διάρκεσε ως το θάνατό του. Επειδή γνώριζε την εχεµύθειά µου, συνοµιλούσε µαζί µου εντελώς ανοιχτά και µε αυτόν τον τρόπο συνέβαλε στην ανάπτυξη από 14

15 Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ µέρους µου µιας εγγύτερης αντίληψης της ελληνικής πολιτικής. Από τέτοιες επαφές δηµιουργήθηκαν σχέσεις και φιλίες, οι οποίες διατηρήθηκαν για πολλά χρόνια και µε βοήθησαν να αποκτήσω πληροφορίες οι οποίες ήταν απρόσιτες στους συνήθεις ιστορικούς. Την εποχή της δικτατορίας των ναζί είχε υπάρξει αυτό που ονοµαζόταν γερµανική µατιά, να γυρίζει κανείς το κεφάλι από την άλλη µεριά, για να ελέγξει αν υπήρχε κάποιος χαφιές που κρυφάκουγε. Κάποτε ενώ επικρίναµε µε έναν Ελληνα φίλο στα γερµανικά τη χούντα, σηκώθηκε ένας άντρας, πέρασε από µπροστά µας λέγοντας στα γερµανικά: «Προσοχή στην εφηµερίδα!». Πράγµατι µερικά τραπέζια παραδίπλα καθόταν από ώρα ένας άντρας χωµένος σε µια εφηµερίδα, ο οποίος παρίστανε πως ήταν αφοσιωµένος στο διάβασµα. Για καλή µας τύχη δεν καταλάβαινε τίποτα από όσα λέγαµε. Τέτοιες προειδοποιήσεις ήταν συχνές ήταν µία απόδειξη για το θάρρος των Ελλήνων πολιτών, οι οποίοι είχαν παραµείνει απτόητοι από τη χούντα. Η κρατική υποτροφία ήταν δραχµές, ποσό που αντιστοιχούσε στη σύνταξη µιας χήρας. Επειδή µε αυτά τα χρήµατα έπρεπε να ζήσουµε δύο άτοµα, µάθαµε γρήγορα πώς τα έφερναν βόλτα οι φτωχοί Ελληνες. Ψωνίζαµε στη λαϊκή αγορά κάθε εβδοµάδα πάντα λίγα λεπτά πριν το τέλος της αγοράς. Αυτή η πολύτιµη εµπειρία µε βοήθησε να αποκτήσω γνώσεις, που µε βοήθησαν στην µετέπειτα ερµηνεία της ελληνικής σύγχρονης ιστορίας και να κατανοήσω πολλούς τρόπους συµπεριφοράς της ελληνικής αριστεράς. Οι εµπειρίες που απέκτησα εκείνη τη χρονιά κάτω από το καθεστώς της χούντας µου έδωσαν τη δυνατότητα να κάνω το ξεκίνηµα σε ένα ερευνητικό πεδίο, που είναι άγνωστο στον ιστο- 15

16 Heinz A. Richter ρικό που διεξάγει έρευνα µόνο µε βάση το υλικό των αρχείων. Στα ελληνικά αυτό λέγεται «έζησα τ α γεγονότ α από κοντ ά». Το ότι αυτό το σκληρό σχολείο ήταν καλό, µου το απέδειξαν οι θετικές αντιδράσεις των ελλήνων αναγνωστών, όταν κυκλοφόρησαν σε βιβλίο τα αποτελέσµατα της έρευνάς µου το 1972 στα γερµανικά µε τίτλο Griechenland zwischen revolution und Konterrevolution Υπήρχαν φοιτητές που έµειναν µακριά από τα µαθήµατά τους για να «ξεκοκαλίσουν» το βιβλίο, όπως µου είχε πει ο φίλος µου Επαµεινώνδας Τσούκας, που δυστυχώς δεν βρίσκεται στη ζωή. Όταν έναν χρόνο µετά την πτώση της χούντας το 1974 κυκλοφόρησε η ελληνική έκδοση µε τίτλο «ύο επαναστάσεις και αντεπαναστάσεις στην Ελλάδα » από τις εκδόσεις Εξάντας, οι αντιδράσεις υπήρξαν εξίσου ενθουσιώδεις. Η παρουσίαση στο Ινστιτούτο Γκαίτε και η συζήτηση που ακολούθησε, στην οποία συµµετείχαν πρώην πρωταγωνιστές από κάθε άλλοτε εχθρικό στρατόπεδο, ήταν ένα πρώτο µικρό βήµα στη συµφιλίωση των πρώην αντιπάλων. Η ελληνική έκδοση ήταν διαθέσιµη επί σχεδόν είκοσι χρόνια και εί- µαι υπερήφανος που άφησε το αποτύπωµά της στην εικόνα της νεότερης γενιάς για την ιστορία. Το παρόν βιβλίο, το οποίο προέκυψε από τη διατριβή µου, ήταν η πρώτη µου δηµοσίευση για τη σύγχρονη ελληνική ιστορία, την οποία ακολούθησαν πολλές άλλες. Σε αυτές συµπεριλαµβάνονται επίσης τα άρθρα µου στο περιοδικό ΑΝΤΙ που εξέδιδε ο φίλος µου Χρήστος Παπουτσάκης σχετικά µε αµφιλεγό- µενα ιστορικά θέµατα. Στο βιβλίο αυτό παρουσιάζονται για πρώτη φορά στην ελληνική γλώσσα µερικά από τα σηµαντικότερα κείµενά µου για τη σύγχρονη ελληνική ιστορία. Τα κείµενα αυτά παρουσιάζουν καθαρά τις κατευθύνσεις προς τις οποίες εξα- 16

17 Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ πλώθηκε το πεδίο της έρευνάς µου. Από ένα διάστηµα µεγαλύτερο από είκοσι χρόνια έχει προστεθεί και η σύγχρονη ιστορία της Κύπρου. Με αφετηρία την εγγύτερη γνώση της ελληνικής πολιτικής σκέψης θεωρούσα καθήκον µου, σαν ένα είδος διερ- µηνέα, να φέρω πιο κοντά στους γερµανούς και έλληνες αναγνώστες µου τη διαφορετική πολιτική κουλτούρα της Ελλάδας, κάτι το οποίο φυσικά σήµαινε επίσης την πολιτική δέσµευση. Συγχρόνως προσπάθησα να είµαι όσο το δυνατόν πιο αντικειµενικός και να µείνω αµέτοχος στις πολιτικές αντιπαραθέσεις των κοµµάτων στην Ελλάδα. Αυτή η στάση εκτιµήθηκε επίσης από τους έλληνες αναγνώστες. Το πόσο µεγάλο είναι το ενδιαφέρον των ελλήνων αναγνωστών για τα βιβλία µου δείχνει το γεγονός ότι ως σήµερα έχουν µεταφραστεί πέντε βιβλία µου στα ελληνικά και µεταφράζεται άλλο ένα τώρα. Με την ευκαιρία αυτή θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους έλληνες αναγνώστες µου για την εµπιστοσύνη και το σταθερό τους ενδιαφέρον για το έργο µου. Αποτελεί µία θετική αντίδραση η οποία, ως συγγραφέα, µου δίνει το κίνητρο να παραµείνω παραγωγικός. 17

18 Ρούπελ: Μύθος και πραγµατικότητα Όταν στις αρχές Φεβρουαρίου του 2002 κοίταζα µέσα από το παράθυρο ενός Airbus της Cyprus Airlines από πόδια την πεντακάθαρη θέα στο στενό πέρασµα ανάµεσα στα βουνά του Στρυµόνα (βουλγ. Στρούµα) στην ελληνοβουλγαρική µεθόριο, έβλεπα για άλλη µια φορά καθαρά τη στρατηγική σηµασία αυτής της στενωπού. εξιά της φαίνονταν τα υψώµατα του ορεινού όγκου της Βροντούς να απλώνονται στο βάθος προς τα ανατολικά. Αριστερά από τη στενή δίοδο υψώνεται η απόκρη- µνη οροσειρά του Μπέλες µε ύψος µέχρι µ., και µπροστά της βρίσκεται η λίµνη Κερκίνη, µε άφθονα νερά από τις βροχές του χειµώνα και τα χιόνια που έλιωσαν. Οι απότοµες βουνοπλαγιές στα αριστερά κρατάνε ακόµα χιόνια από το χει- µώνα στη βόρεια πλευρά, ενώ στις πελώριες βουνοπλαγιές στα ανατολικά φαινόταν ακόµα ένα συµπαγές στρώµα χιονιού. Ερχόµενοι από τα βόρεια βλέπουµε την ασηµένια κορδέλα του 55

19 Heinz A. Richter Στρυµόνα να ελίσσεται σε µαιάνδρους µέσα από το πέρασµα, το οποίο δηµιουργεί ένα ρήγµα στο φυσικό προστατευτικό τείχος της Ελλάδας απέναντι στις απειλές από την περιοχή της Βουλγαρίας. Μερικά λεπτά πτήσης αργότερα φαίνεται ο δρό- µος που διασχίζει την κοιλάδα του ποταµού Στρουµέσνιτσα και µε κατεύθυνση προς τα δυτικά οδηγεί από το Πέτριτς στην κοιλάδα του Αξιού (Βαρδάρης), η οποία ήταν το πιθανότερο ση- µείο εισβολής σε περίπτωση επίθεσης εναντίον της Ελλάδας. Ήταν µία θαυµάσια, ειρηνική εικόνα µέσα στο αστραφτερό φως λίγες µέρες πριν την άνοιξη. Μπορούσε βέβαια να αναγνωρίσει κανείς από τον αέρα τη στρατηγική σηµασία της κοιλάδας του Στρυµόνα, αλλά από τα πόδια δεν έβλεπε κανείς ότι αυτά τα βουνά της Μακεδονίας ήταν «θωρακισµένα» ( gepanzert ), σύµφωνα µε τη διατύπωση ενός Γερµανού ιστορικού πριν από χρόνια 1, και δεν φανταζόταν ότι, πριν 61 χρόνια, υπήρξαν το θέατρο της στρατιωτικής αναµέτρησης ανάµεσα σε Έλληνες και Γερµανούς στρατιώτες. Το «Panzer» της µακεδονικής µεθοριακής οροσειράς ήταν µία οχυρωµατική γραµµή, που άρχιζε στα δυτικά της τριεθνούς µεθορίου µεταξύ Ελλάδας, Γιουγκοσλαβίας και Βουλγαρίας, έφτανε ως την κοιλάδα του Νέστου και τον ακολουθούσε προς τα νοτιοδυτικά. Επειδή η Ελλάδα την εποχή του Β Παγκόσµιου Πολέµου ήταν σύµµαχος της Γιουγκοσλαβίας, υπήρχε µόνο η απειλή της αναθεωρητικής µετά τη συνθήκη του Νεϊγύ 1. Alex Buchner, Die beruehmten gepanzerten Berge Mazedoniens. Die 6. Gebirgsdivision am 6 April 1941 die griechische Metaxas-Linie. Die gebirgstruppe, 13:2 (1964) 56

20 Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ Βουλγαρίας, και µε βάση αυτό το σκεπτικό είχε σχεδιαστεί η οχυρωµατική γραµµή 2. Πάνω από όλα εξυπηρετούσε στην αποκοπή της οδικής επικοινωνίας µε τη Βουλγαρία. Στη Θράκη υπήρχαν στενοί δρόµοι µόνο στον Εχίνο και τη Νυµφαία µέσα από τα βουνά, οι οποίοι ελέγχονταν από οχυρές θέσεις. Η Μακεδονία απειλούνταν από τη Βουλγαρία µε δύο τρόπους: µέσω ενός ορεινού στενού δρόµου από το Γκότσε Ντελτσέβ προς την Εξοχή, που αποκλειόταν από τα οχυρά στο Κάτω Νευροκόπι, και µέσω ενός µεγάλου δρόµου από τη Σόφια προς τις Σέρρες κατά µήκος του Στρυµόνα. Η νευραλγική θέση ήταν το στενό πέρασµα του Στρυµόνα µέσα από τα βουνά, το οποίο στη σχετική βιβλιογραφία αναφέρεται και ως η διάβαση του Στρυµόνα. Έχει µήκος περίπου 11 χιλ. και, στο κρίσιµο σηµείο, πλάτος περίπου 500 µ. Τη δεξιά όχθη του ποταµού ακολουθεί παράλληλα η σιδηροδροµική γραµµή και την αριστερή ο δρόµος. Αν ο αντίπαλος κατάφερνε να διασχίσει το πέρασµα, η Ελλάδα θα έχανε ολόκληρη τη Μακεδονία λόγω του περιορισµένου στρατηγικού της βάθους. Γι αυτό έπρεπε πάση θυσία να εµποδιστεί η διάβαση του αντιπάλου από αυτό το σηµείο. Αυτό το γνώριζαν καλά οι σχεδιαστές της ελληνικής άµυνας και είχαν φροντίσει να γεµίσουν το στενό και τις διπλανές βουνοπλαγιές και τα ψηλότερα υψώµατα αριστερά και δεξιά µε καταφύγια και οχυρώµατα µε τέτοιο τρόπο, ώστε η κατά µέτωπο προσβολή της διόδου είτε θα αποκρουόταν µε αµυντικά πυ- 2. Σχετικά Heinz A. Richter, Griechenland im Zweiten Weltkrieg, August 1936-August 1941 (Bodenheim: Syndikat, 1997), σ

21 Heinz A. Richter ρά είτε θα επιτυγχανόταν µε τεράστιες απώλειες και µόνο. Τα ελληνικά οχυρωµατικά έργα δεν ήταν, βέβαια, επιτεύγµατα της τεχνικής, όπως τα αντίστοιχά τους στη γαλλική γραµµή Μαζινό. Παραδείγµατος χάριν, σπανίως είχαν περιστρεφόµενους πύργους πολυβόλων, αλλά εκµεταλλεύονταν µε τον καλύτερο τρόπο το έδαφος και, καθώς ήταν χτισµένα µέσα στον φυσικό βράχο, ήταν σχεδόν απρόσβλητα από εναέριες επιθέσεις. Πολυβολεία από µπετόν που καλύπτονταν από τις δύο πλευρές, ναρκοπέδια και φράχτες µε συρµατόπλεγµα σε κλιµακωτή διάταξη δυσκόλευαν τον επιτιθέµενο να πλησιάσει στα κυρίως οχυρά. Η βαριά οχύρωση σταµατούσε σε κάποια απόσταση πιο δυτικά. Επειδή τα σύνορα ακολουθούσαν σχεδόν παράλληλα τη συνοριακή γραµµή, ήταν σαφές πως δεν ήταν δυνατή η αποτελεσµατική υπεράσπισή τους. Γι αυτό το λόγο η ελληνική πλευρά είχε κατασκευάσει εκεί µόνο µερικές βάσεις, που εξυπηρετούσαν κυρίως ως παρατηρητήρια. Μία πρώτη σοβαρή αµυντική γραµµή βρισκόταν σε ένα είδος υψιπέδου σε ύψος µ. στη νότια πλευρά της οροσειράς του Μπέλες, περίπου 1 χιλ. µακριά από τα σύνορα. Επειδή και αυτή η οχυρή θέση στην ενδοχώρα δεν θα κρατούσε πολύ, η πραγµατική αµυντική γραµ- µή είχε τοποθετηθεί πέρα από την κοιλάδα, την οποία διέσχιζε η σιδηροδροµική γραµµή, στην επονοµαζόµενη οροσειρά Κρούσια (Κρούσια Μπαλκάν ή Καρά Νταγ). Η οχύρωση αυτή στα αριστερά έφτανε στη λίµνη οϊράνη και στη συνέχεια κινούνταν προς τα ανατολικά κατά µήκος της λίµνης Κερκίνης σε υψόµετρο περίπου 700 µ. Ούτε η οχυρή θέση στην ενδοχώρα ούτε η θέση-κρούσια ήταν ανεπτυγµένες αµυντικές γραµµές. Προφανώς από ελληνικής πλευράς βασίζονταν στο ότι η από- 58

22 Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ κρηµνη οροσειρά του Μπέλες σχηµάτιζε ένα τόσο ογκώδες φυσικό εµπόδιο, ώστε αποκλειόταν η επίθεση και η εισβολή µιας µεγάλης στρατιωτικής οµάδας από αυτό το σηµείο. Στη θέση Κρούσια σε περίπτωση πολέµου είχαν οριστεί θέσεις του πυροβολικού, το οποίο θα εξαπέλυε από ψηλά πυρά µε πλάγια διεύθυνση εναντίον των επιτιθέµενων. Με την προϋπόθεση ότι θα υπήρχαν διαθέσιµες επαρκείς εφεδρείες, που θα υπερασπίζονταν αποτελεσµατικά τις οροσειρές Μπέλες και Κρούσια, ακόµη και αν δεν ήταν σε θέση να εξαπολύσουν αντεπίθεση, οι αµυνόµενοι είχαν µεγάλες πιθανότητες να υπερασπιστούν αποτελεσµατικά τη Μακεδονία, τουλάχιστον εναντίον του αντιπάλου για την απόκρουση του οποίου είχαν κατασκευαστεί τα οχυρωµατικά έργα: του βουλγαρικού στρατού. Το γνωστότερο οχυρό ήταν το οχυρό Ρούπελ, το οποίο βρισκόταν σε ένα κρίσιµο σηµείο, πάνω σε ένα ύψωµα, πριν την κυρίως οροσειρά στην αριστερή όχθη του Στρυµόνα. Όταν το Μάρτιο 1941 ο αρχηγός της βρετανικής στρατιωτικής αποστολής στην Ελλάδα, στρατηγός Χάιγουντ επισκέφτηκε τα οχυρά της Μακεδονίας, εντυπωσιάστηκε από το ηθικό των αµυνοµένων: «Μου έκανε µεγάλη εντ ύπωση τ ο υψ ηλό ηθικό όλων τ ων αξιωµατ ικών και τ ων ανδρών που είδα σε αυτ ήν τ ην περιοχή Ο διοικητ ής τ ου αµυντ ικού οχυρού Ρούπελ είπε ότ ι διέθετ ε τ ρόφιµα για ένα µήνα και ότ ι θα µπορούσε να αντ έξει άλλο ένα δεκαπενθήµερο ότ αν θα τ ελείωναν. Η διάθεση είναι περίφηµη, αλλά οι διοικητ ές θα συνειδητ οποιήσουν τ ις ελλείψ εις τ ους σε αντ ιαρµατ ικά και αντ ιαεροπορικά πυροβόλα, και πάνω από όλα, σε εφεδρείες. Θα κατ αλάβουν πως, αν διατ ηρήσουν τ η γραµµή σε τ όσο µικρό βάθος, όσο έχει σήµερα, οι αντ ίπαλοι µπορούν να τ η διαπεράσουν στ α κενά ανάµεσα στ α οχυρά, και 59

23 Heinz A. Richter ότ ι θα ήτ αν καλύτ ερο να επιχειρήσουν να αποσυρθούν και να προσπαθήσουν να ακολουθήσουν παρελκυστ ική τ ακτ ική» 3. Με άλλα λόγια: οι διοικητές του Τµήµατος Στρατιάς Ανατολικής Μακεδονίας (ΤΣΑΜ) αναγνώριζαν ακριβώς τις αδυνα- µίες τής θέση τους. Ο επικεφαλής της ΤΣΑΜ, στρατηγός Μπακόπουλος, ανέµενε την κύρια επίθεση ορεινών καταδροµέων από την οροσειρά του Μπέλες, και µονάδων αρµάτων µάχης κατά µήκος της κοιλάδας του Στρυµόνα. Επιπλέον, υπέθετε πως ο εχθρός θα προωθούνταν µέσω του περάσµατος Κοστουρίνο στην κοιλάδα του Βαρδάρη, το οποίο θα σήµαινε την υπερφαλάγγιση ολόκληρης της µεθορίου. Αυτή η επίθεση θα γινόταν βέβαια µέσω του γιουγκοσλαβικού εδάφους, αλλά οι Γερ- µανοί δεν θα έδιναν ιδιαίτερη σηµασία σε αυτό 4. Με δεδοµένη την κατάσταση αυτή, ο Μπακόπουλος είχε προτείνει στον αρχηγό του (τον Παπάγο) να αποσυρθούν τα στρατεύµατα από τη Μακεδονία στη θέση του Αλιάκµονα, στην οποία µπορούσαν να προβάλουν ισχυρή άµυνα. Ο Παπάγος αρνήθηκε εκνευρισµένος (όπ. π., 319). Στα τέλη Μαρτίου, ο Μπακόπουλος επανέλαβε την προσπάθεια. Μαζί µε τον διοικητή Τµήµατος Στρατιάς Κεντρικής Μακεδονίας (ΤΣΚΜ), Ιωάννη Κωτούλα, οποίος διοικούσε τα ελληνικά στρατεύµατα στη θέση του Αλιάκµονα, πέταξε στην Αθήνα για να µιλήσει αυτοπροσώπως µε τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Στρατού. Και πάλι ο Παπάγος αρνήθηκε την πρόταση υποχώρησης. Οργισµένος ο Μπακόπουλος 3. Great Britain-Cabinet Office, Cabinet History Series, Principle War Telegrams and Memoranda , Middle East, I, (Nendeln, Liechtenstein: KTO-Pressm 1976), Hist. (B) 2, Nr. 126, σ. 67 κ. επ. 4. Rischter, όπ. π., σ

24 Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ πίστευε ότι η περαιτέρω παραµονή των στρατευµάτων στη γραµµή Μεταξά σήµαινε ότι ήταν καταδικασµένοι σε αιχµαλωσία. Γι αυτό είπε στον Παπάγο ότι δεν προσδοκούσε από το Τµήµα Στρατιάς Ανατολικής Μακεδονίας να επιδείξει άριστες στρατιωτικές επιδόσεις, αλλά να τιµήσει τα όπλα της πατρίδας του 5. Επρόκειτο για την ίδια στάση όπως στην αρχή του πολέµου, όταν ο διοικητής της 8ης (ηπειρωτικής) µεραρχίας Κατσιµήτρος είχε λάβει µία ανάλογη διαταγή. Αυτό σήµαινε ότι ο αρχηγός των ενόπλων δυνάµεων στην Αθήνα έστελνε τον Μπακόπουλο και τους άνδρες του σε έναν µάταιο πόλεµο. Ο Λεωνίδας και οι Σπαρτιάτες του γνώριζαν βέβαια ότι θα έπεφταν στη µάχη, γνώριζαν όµως, επίσης, ότι κάλυπταν την υποχώρηση του αθηναϊκού στόλου, συνεπώς εκτελούσαν µία στρατιωτική αποστολή. Οι σκέψεις του Μπακόπουλου ήταν από κάθε άποψη ορθές. Το Επιτελείο Ανώτατης ιοίκησης 12 (Armeeoberkommando, AOK) που προέλαυνε στη Βουλγαρία ακολουθούσε το εξής σχέδιο: Το Ορεινό Σώµα στρατού XVII που αποτελούνταν από την 5η και 6η ορεινή µεραρχία, καθώς και το 125ο σύνταγµα πεζικού θα άνοιγαν το στενό πέρασµα του Στρυµόνα. Η 6η ορεινή µεραρχία (Schoerner) θα περνούσε το Μπέλες από τα δυτικά και θα προέλαυνε ως τη σιδηροδροµική γραµµή που ξεκινούσε από αυτό το σηµείο και κατέληγε προς τα βόρεια στη Ροδόπολη. Η 5η ορεινή µεραρχία (Ringel) µέσω της οχυρωµατικής ζώνης στη δυτική πλευρά του στενού του Στρυµόνα θα είχε αποστολή να περάσει την οροσειρά του Μπέλες και, µαζί µε τµήµατα της 6ης ορεινής µεραρχίας, να επιτεθεί στο στενό από 5. Στο ίδιο, σ. 150,

25 Heinz A. Richter τα νώτα. Το ενισχυµένο ανεξάρτητο σύνταγµα πεζικού 125 θα έκανε κατά µέτωπο επίθεση στη διάβαση και θα εξουδετέρωνε τα οχυρά στα αριστερά και δεξιά, Ρούπελ και Παλιουριώνες. Επιπλέον, προβλεπόταν ότι η 72η µεραρχία πεζικού στην αριστερή πτέρυγα θα διασπούσε τις γραµµές του αντιπάλου και θα προωθούνταν µέσω του Νευροκοπίου στις Σέρρες. Αυτή ήταν µία από τις δύο «δοκιµασµένες» µεθόδους, οι οποίες αναπτύχθηκαν στη διάσπαση της γραµµής Μαζινό το Η πρώτη, η προέλαση µέσω παρακαµπτηρίων οδών µε µονάδες τεθωρακισµένων και η πλευρική επίθεση και κατάληψη των οχυρών από τα νώτα, ήταν ανεφάρµοστη λόγω των τοπογραφικών δεδοµένων σε αυτή την περίπτωση. Η δεύτερη, η διείσδυση ειδικών µονάδων από το ασθενέστερο σηµείο και στη συνέχεια η επίθεση από τα νώτα, ήταν οπωσδήποτε σωστή, αλλά ο λόγος που σχεδιάστηκε η κατά µέτωπο επίθεση στη στενή διάβαση είναι πέραν κάθε λογικής. Ωστόσο, στις 27 Μαρτίου συνέβη ένα γεγονός που αχρήστευσε τον µέχρι τότε σχεδιασµό των Γερµανών. Ένα φιλοβρετανικό πραξικόπηµα στο Βελιγράδι είχε αποτέλεσµα την αλλαγή στρατοπέδου της Γιουγκοσλαβίας και την εντολή του Χίτλερ να επιτεθεί και στη Γιουγκοσλαβία. Με την οδηγία αρ. 125 του Φύρερ της ίδιας ηµέρας η 18η στρατιά διατάχθηκε ρητώς να επιτεθεί στη γραµµή Μεταξά µέσω Γιουγκοσλαβίας 6. Τα στρατεύµατα που υπάγονταν στο Επιτελείο Ανώτατης ιοίκησης 12, και τα οποία στάθµευαν στη Βουλγαρία, ανασυντάχθηκαν. Έτσι, δηµιουργήθηκε η 2η τεθωρακισµένη µεραρχία στην κοιλάδα του Στρουµέσνιτσα. Η µεραρχία αυτή έπρεπε να φτά- 6. Στο ίδιο, σ

26 Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ σει στη Γιουγκοσλαβία µέσω της κοιλάδας, να στραφεί ανατολικά και να ενωθεί µε την 6η µεραρχία κατά µήκος της λίµνης Κερκίνης και να προελάσει στη Θεσσαλονίκη. Αυτή ήταν µία τυπική επιχείρηση κατάληψης που σίγουρα θα οδηγούσε σε στρατιωτική επιτυχία. Έτσι, η επίθεση της 5ης ορεινής µεραρχίας και του 125ου συντάγµατος ήταν για την ακρίβεια περιττή, όταν άρχισε η γερµανική επίθεση στις 5 Απριλίου. Όµως, παρά τις νέες προοπτικές, οι διοικητές του 18ου ορεινού σώµατος έµειναν σταθεροί στο σχέδιό τους. εν γνωρίζουµε αν αυτό δήλωνε έλλειψη ευελιξίας, αν εµπλέκονταν ζητήµατα κύρους ή αν επηρέασε ο χαρακτήρας των διοικητών. Υπάρχουν, όµως, ενδείξεις ότι έπαιξαν κάποιο ρόλο η υπερβολική αυτοπεποίθηση, η ισχυρογνωµοσύνη, η τόλµη, η αλαζονεία και ο ανταγωνισµός ανάµεσα στα διαφορετικά σώµατα στρατού, ακόµα µάλιστα και οι αντιπαλότητες ανάµεσα στις πατριωτικές ενώσεις. Το αποτέλεσµα ήταν οι αδικαιολόγητα µεγάλες απώλειες 7. Οι καθ εαυτό συγκρούσεις έχουν περιγραφεί και από τις δύο πλευρές, οπότε εδώ µπορούµε να περιοριστούµε στα ουσιαστι- 7. Η σοβαρή παρουσίαση αυτών των συγκρούσεων από τον Buchner αναφέρει 480 νεκρούς, τραυµατίες και 70 αγνοούµενους. Alex Buchner, Der deutsche Griechenlandfeldzug.Operationen des 12. Armee 1941 (Heidelberg: Vowinckel, 19579, p. 218). Βλ. επίσης Detlef Vogel, Das Eingreifen Deutschlands auf dem Balkan, στο: Mlitaergeschichtliches Forschungsamt (ed.), Das Deutsche Reich und der Zweite Weltkrieg, III, Der Mittelmeerraum und Suedeuropa (Stuttgart: DVA, 1984), σ Tα στοιχεία που δίνει ο Παπάγος (15.000) είναι εντελώς υπερβολικά. Αλέξανδρος Παπάγος, Η µάχη της Ελλάδος , Αθήνα, εκδ. Αλφα, 1949, σ

27 Heinz A. Richter κά γεγονότα. Η 6η ορεινή µεραρχία πέτυχε τους στόχους της την πρώτη µέρα. Η 5η ορεινή µεραρχία χρειάστηκε να δώσει σκληρές µάχες, γιατί συνάντησε τη γενναία αντίσταση των οχυρών, αλλά στις 8 Απριλίου κατόρθωσε να διασπάσει την αµυντική γραµµή. Έτσι οι τρεις αµαξιτοί δρόµοι πέρασαν στον έλεγχο των ορεινών στρατιωτικών οµάδων και αυτό έδωσε στο πεζικό τη δυνατότητα να µετακινηθεί. Αντίθετα, η µετωπική επίθεση εναντίον της ίδιας της διάβασης περιορίστηκε στη µερική κατάληψη ορισµένων θέσεων στο µέτωπο. Τα οχυρά Ρούπελ και Παλιουριώνες καθώς και το Καρατάς αντιστέκονταν µε επιτυχία. Αµέσως µετά τη συνθηκολόγηση του Τµήµατος Στρατιάς Ανατολικής Μακεδονίας την 9η Απριλίου, τα οχυρά Παλιουριώνες, Ρούπελ, Καρατάς σταµάτησαν την ηρωική τους αντίσταση. Η πολεµική τους ισχύς είχε διατηρηθεί ακέραιη και το ηθικό των ανδρών ακλόνητο. Η πολεµική τους τακτική αποδείχτηκε διττή: αφενός η κατά µέτωπο διάβαση του στενού εάν συνέβαινε µε την επίθεση εναντίον αυτών των ισχυρά οχυρωµένων θέσεων που προέβαλαν σθεναρή αντίσταση να µην ήταν δυνατόν να επιτευχθεί παρά µόνο µε µεγάλες απώλειες. Οι δυνάµεις του 125ου συντάγµατος υστερούσαν πολύ στην περίπτωση µιας κατά µέτωπο διείσδυσης µέσω του στενού του Ρούπελ. Η επιτυχία των αµυνοµένων έδειξε ότι ο εµπνευστής των οχυρώσεων στο στενό το Στρυµόνα είχε τοποθετήσει ορθά τα οχυρά από πλευράς τακτικής: η δυνατότητα της εκατέρωθεν κάλυψης των οχυρών µε πυρά τα καθιστούσε εξαιρετικά αποτελεσµατικά. Επίσης αποδείχτηκε πως οι τυχόν διεισδύσεις από την πλευρά των επιτιθεµένων ήταν ήσσονος σηµασίας, αν οι αµυνόµενοι είχαν τη βούληση να επιµείνουν στην άµυνα και διέθεταν επαρκείς εφεδρείες για να πο- 64

28 Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ λεµήσουν στα σηµεία της εισβολής 8. Όµως όλοι αυτοί οι παράγοντες έχουν µικρή αξία, αν, όπως και σε αυτή την περίπτωση, µπορούσε να παρακαµφθεί η θέση και να περικυκλωθεί. Οι µάχες για την κατάληψη των οχυρών της Μακεδονίας περιορίστηκαν στην ελληνική βιβλιογραφία στο οχυρό Ρούπελ και µετατράπηκαν σε µύθο 9. Επίσης το 1990 η επίθεση του 125ου συντάγµατος υπερτιµήθηκε 10 ως η κύρια επίθεση στη γραµµή Μεταξά. Στην ξενάγηση του επισκέπτη (στρατιωτικού) του οχυρού του Ρούπελ, στο υψηλότερο σηµείο του, στο λόφο του προφήτη Ηλία, το Ρούπελ παρουσιάζεται ως απόρθητο οχυρό (impregnable fortress) 11. Ωστόσο η µυθοποίηση του Ρούπελ δεν έχει µεγάλη σηµασία, διότι η γενναιότητα των υπερασπιστών όλων των οχυρών ήταν αυτή που ενέπνευσε το βαθύ σεβασµό στους συνηθισµένους στη νίκη επιτιθέµενους και, τελικά, είχε αποτέλεσµα να µην αιχµαλωτιστεί ο ελληνικός στρατός µετά τη συνθηκολόγηση, αλλά να επιτραπεί στους πολεµιστές να επιστρέψουν στα σπίτια τους. Η στρατιωτική αβροφροσύνη κατά τη συνθηκολόγηση έδειξε ότι οι µάχες για την υπεράσπιση της γραµµής Μεταξά ήταν οι τελευταίες έντιµες και τιµηµένες µάχες του Β Παγκοσµίου Πολέµου, διότι ήδη από την κατάληψη της Κρήτης κατέληξαν σε αγριότητες, οι οποίες στην επιχείρηση Μπαρ- µπαρόσα ήταν πλέον η συνήθης πρακτική. 8. Στο ίδιο, σ. 65 κ.επ. 9. Χρήστος Ζαλοκώστας, Ρούπελ, Αθήνα, Εστία, Αγγελος Τερζάκης, Η ελληνική Εποποιία , Αθήνα, Γενικό Επιτελείο Στρατού, σ Το ίδιο και στα επίσηµα στρατιωτικά έγγραφα στο οχυρό του Ρούπελ. 65

Κεφάλαιο 8. Η γερµανική επίθεση και ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος (σελ )

Κεφάλαιο 8. Η γερµανική επίθεση και ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης Ενότητα Ε - «Η Ελλάδα στον 20 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 8 Η γερµανική επίθεση και ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος (σελ. 208 211) Μετά την αποτυχία των Ιταλών να καταλάβουν την Ελλάδα, έσπευσαν να τους

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Τι είναι το Ρούπελ; Το Ρούπελ είναι οχυρό και πρόκειται για το μεγαλύτερο συγκρότημα της οχυρωμένης τοποθεσίας κατά μήκος

Διαβάστε περισσότερα

TO BHMA ΠΟΣΑ ΜΑΣ ΧΡΩΣΤΑΕΙ

TO BHMA ΠΟΣΑ ΜΑΣ ΧΡΩΣΤΑΕΙ TO BHMA ΠΟΣΑ ΜΑΣ ΧΡΩΣΤΑΕΙ Ειδική έκδοση για την εφημερίδα TO BHMA ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ζώης Τσώλης Η ειδική αυτή έκδοση για την εφημερίδα TO BHMA είναι φωτογραφική αναπαραγωγή της απόρρητης έκθεσης του Γενικού Λογιστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912)

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913 Ιστορία Γ Γυμνασίου Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Χρονολόγιο 1897-1908 Μακεδόνικος Αγώνας 1912-1913 Βαλκανικοί πόλεμοι 1914-1918 Α' Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Στέλλα Πριόβολου. Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων µελετητών

Στέλλα Πριόβολου. Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων µελετητών 001-012:Layout 3 11/17/14 3:24 PM Page 1 Στέλλα Πριόβολου Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων µελετητών Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων

Διαβάστε περισσότερα

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α Αθήνα 31-7-2012 Αρ. πρωτ. 12 Προς την Επιτροπή Ανταλλαγών Νέων Αγαπητέ Πρόεδρε Τάσο Γρηγορίου, Με την Παρούσα επιστολή θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την εγκάρδια φιλοξενία των 4 παιδιών του Θέματός μας

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ )

Κεφάλαιο 3. Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης 5 η ενότητα «Η Ελλάδα στον 20 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 3 Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ. 186 189) Οι προσδοκίες, που καλλιέργησε στους υπόδουλους χριστιανικούς λαούς το κίνηµα των Νεοτούρκων το

Διαβάστε περισσότερα

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο 4 Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο Σεβάχ. Για να δει τον κόσμο και να ζήσει περιπέτειες.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΗΦΟΣ: Ένα λεπτό µόνο, να ξεµουδιάσω. Χαίροµαι που σε βλέπω. Μέρες τώρα θέλω κάτι να σου πω.

ΝΗΦΟΣ: Ένα λεπτό µόνο, να ξεµουδιάσω. Χαίροµαι που σε βλέπω. Μέρες τώρα θέλω κάτι να σου πω. Νήφο. Πεταλία; Εγώ, ναι. Σήκω. Δεν ξέρω αν µπορώ. Μπορείς. Είµαι κουρασµένος. Ήρθε η ώρα, όµως. Τα χέρια µου έχουν αίµατα. Τα πόδια µου είναι σαν κάποιου άλλου. Δεν έχουµε πολύ χρόνο. Ένα λεπτό µόνο, να

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 4 Ο πόλεμος των τριάντα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Ενότητα 8: ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΟΛΕΜΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Χρήστος Βασιλειάδης Τμήμα Οργάνωσης & Διοίκησης Επιχειρήσεων ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΧΡΗΣΤΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Ζούρβα Χανιά, 22-26/12/2010: Συµµετοχή στην αποστολή του ΣΠ.Ο.Κ. Χ. Νικολαΐδου

Ζούρβα Χανιά, 22-26/12/2010: Συµµετοχή στην αποστολή του ΣΠ.Ο.Κ. Χ. Νικολαΐδου : Χ. Νικολαΐδου 16-3-2011 Χανιά εκέµβριος 2010 Το εκέµβριο του 2010, λάβαµε πρόσκληση από το Γρηγόρη Αναστασόπουλο (ΣΠ.Ο.Κ), για να συµµετάσχουµε στην αποστολή που θα οργάνωνε στα Χανιά τις ηµέρες των

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Το όρος Πίνοβο είναι ένα σχετικά άγνωστο βουνό. Ο ορεινός του όγκος απλώνεται στα βορειοδυτικά του νομού Πέλλας, ανάμεσα στα όρη Βόρας (Καϊμακτσαλάν) και Τζένα.

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 10/3/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://www.in.gr Τζωρτζίνα Ντούτση http://www.in.gr/entertainment/book/interviews/article/?aid=1500064083 Νικόλ Μαντζικοπούλου: Το μυστικό για την επιτυχία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η Μάχη της Κρήτης έχει µια ξεχωριστή θέση στη ροή των γεγονότων του Β' Παγκοσµίου Πολέµου. Ο Ελληνικός λαός στη Κρήτη, εγκαταλελειµµένος

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Η Σπάρτη ήταν πόλη- κράτος στην Αρχαία Ελλάδα, χτισμένη στις όχθες

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα 21/04/2015 Το φως της λάμπας πάνω στο τραπέζι αχνοφέγγει για να βρίσκουν οι λέξεις πιο εύκολα το δρόμο τους μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ. Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ. Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι Ο πόλεμος του Βιετνάμ(1965-1975) ήταν η μεγαλύτερη ένοπλη σύγκρουση μεταξύ Δύσης και Ανατολής κατά την διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Τίρυνθας

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Τίρυνθας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949 ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου 180 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Λέσχη ανάγνωσης «Η ιστορία του γάτου που έμαθε σε ένα γλάρο να πετάει», Λουίς Σεπούλβεδα

Λέσχη ανάγνωσης «Η ιστορία του γάτου που έμαθε σε ένα γλάρο να πετάει», Λουίς Σεπούλβεδα Λέσχη ανάγνωσης «Η ιστορία του γάτου που έμαθε σε ένα γλάρο να πετάει», Λουίς Σεπούλβεδα Μικροί λογοτέχνες: Ολυμπιάδα Σωκράτους, Μαρία Κωστέα, Β5 Γυμνάσιο Αγίου Ιωάννη Χρυσοστόμου Σχολική χρονιά: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

CHIN ΡΑΔΙΟ. Dr. Love. Για τον Σπύρος Πήτερ Γούδας. Μετάφραση στα Ελληνικά απο την Ασπασια Κουρτεσιωτη

CHIN ΡΑΔΙΟ. Dr. Love. Για τον Σπύρος Πήτερ Γούδας. Μετάφραση στα Ελληνικά απο την Ασπασια Κουρτεσιωτη CHIN ΡΑΔΙΟ Dr. Love Για τον Σπύρος Πήτερ Γούδας Μετάφραση στα Ελληνικά απο την Ασπασια Κουρτεσιωτη Ο Dr. LOVE ΑΠΟ ΤΟ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ CHIN 1993 ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ ΤΟΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑ κ. ΣΠΥΡΟ-ΠΗΤΕΡ ΓΟΥΔΑ Tο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΦΟΡΜΕΣ ΤΟΥ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΑΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ - Ο ΑΡΧΙΔΑΜΕΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΦΟΡΜΕΣ ΤΟΥ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΑΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ - Ο ΑΡΧΙΔΑΜΕΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΦΟΡΜΕΣ ΤΟΥ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΑΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ - Ο ΑΡΧΙΔΑΜΕΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ Ποιος πόλεμος ονομάζεται Πελοποννησιακός: Ο καταστροφικός εμφύλιος πόλεμος μεταξύ Αθήνας - Σπάρτης και των συμμαχικών τους πόλεων-κρ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

Eισαγωγή. H μεγαλύτερη ανακάλυψη της γενιάς μου είναι το γεγονός ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τη ζωή του αλλάζοντας τη συμπεριφορά του.

Eισαγωγή. H μεγαλύτερη ανακάλυψη της γενιάς μου είναι το γεγονός ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τη ζωή του αλλάζοντας τη συμπεριφορά του. Eισαγωγή H μεγαλύτερη ανακάλυψη της γενιάς μου είναι το γεγονός ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τη ζωή του αλλάζοντας τη συμπεριφορά του. Oυίλιαμ Tζέϊμς Όποτε βρισκόμαστε αντιμέτωποι με άσχημα νέα,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 12. Η δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου - ο ιονύσιος Σολωµός (σελ )

Κεφάλαιο 12. Η δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου - ο ιονύσιος Σολωµός (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης Γ Ενότητα «Η Μεγάλη Επανάσταση (1821-1830)» 1 Κεφάλαιο 12 Η δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου - ο ιονύσιος Σολωµός (σελ. 118 121) Τον Απρίλιο του 1825 ξεκίνησε η δεύτερη πολιορκία του

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Παντελή, Β1 Γυμνάσιο Αρχαγγέλου, Διδάσκουσα: Γεωργία Τσιάρτα

Μαρία Παντελή, Β1 Γυμνάσιο Αρχαγγέλου, Διδάσκουσα: Γεωργία Τσιάρτα Μαρία Παντελή, Β1 Γυμνάσιο Αρχαγγέλου, 2013-2014 Διδάσκουσα: Γεωργία Τσιάρτα Ο Ρίτσαρντ Ντέιβιντ Μπαχ γεννήθηκε στις 23 Ιουνίου 1936, στο Oak Park, του Illinois. Ξεκίνησε τις σπουδές του στο Long Beach

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

CERN CMS Virtual Visit

CERN CMS Virtual Visit CERN CMS Virtual Visit 2 ο Γυμνάσιο Χορτιάτη 19/02/2015 Την Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου 2015 οι μαθητές της Γ τάξης του 2 ου Γυμνασίου Χορτιάτη (Φίλυρο Θεσσαλονίκης) είχαν την ευκαιρία να ζήσουν μια μοναδική

Διαβάστε περισσότερα

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ''

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 1 2 Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 3 Τα λουλούδια χωρίς όνομα, τα έχει ο καθένας από μας, αλλά δεν το ξέρουμε. Δεν μας μαθαίνουν τίποτα και ψάχνουμε μόνοι μας άσκοπα να βρούμε κάτι, για να

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Ο δρόμος του αλατιού

Ο δρόμος του αλατιού Ο δρόμος του αλατιού Το Μέγα γεφύρι, βρισκόταν πάνω από τον Μέγδοβα, στα όρια Ευρυτανίας και Καρδίτσας, στη περιοχή Κοκκινέϊκα.. Πάνω από την Μαυρομμάτα όπου υπήρχε το γεφύρι της Κότσιτας, ήταν το μοναδικό

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Στις 17 Φεβρουαρίου 2014, οι τετάρτες τάξεις του Θ Δημοτικού Σχολείου Πάφου πήγαν εκδρομή στο Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού. Ο σκοπός τους ήταν να περπατήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΑΕΑ 15/10/ ΔΣΕ

ΠΕΑΕΑ 15/10/ ΔΣΕ ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΣΤΗ ΣΥΝΕΝΕΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΚΟΙΝΒΟΥΛΙΟΥ ΝΑ ΚΛΕΙΣΕΙ ΧΩΡΙΣ ΚΑΜΙΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΝ ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΠΕΑΕΑ - ΔΣΕ, ΠΟΥ ΣΤΗΡΙΞΕ Η ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιτεχνικό και πολιτιστικό βοσκοτόπι με αφετηρία τη Δυτική Μακεδονία

Καλλιτεχνικό και πολιτιστικό βοσκοτόπι με αφετηρία τη Δυτική Μακεδονία The Whole Cow Καλλιτεχνικό και πολιτιστικό βοσκοτόπι με αφετηρία τη Δυτική Μακεδονία Σοφία Βόικου: Θέλω να δώσω στη γυναίκα τη θέση που πραγματικά της αρμόζει μέσα από τα βιβλία μου Οι ήρωες της Σοφίας

Διαβάστε περισσότερα

ελιές, παστά ψάρια, και σπάνια από κρέας, κυρίως στην Αθήνα.

ελιές, παστά ψάρια, και σπάνια από κρέας, κυρίως στην Αθήνα. Η τροφή της Αρχαϊκής οικογένειας ήταν αποτελούνταν από λαχανικά, ελιές, παστά ψάρια, και σπάνια από κρέας, κυρίως στην Αθήνα. Η ενδυμασία των Αρχαίων Ελλήνων ήταν κομψή, αλλά όχι εξεζητημένη. Το βασικό

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Β - Γ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Β - Γ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Β - Γ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. Aν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΙΝΑ ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ

Η ΚΙΝΑ ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ Η ΚΙΝΑ ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΧΟΥΧΛΙΑ ΜΑΡΘΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΙΝΑΣ Προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ Copyright Συνοδινού Ράνια Follow me on Twitter: @RaniaSin Smashwords Edition ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΣΤ Ο ΕΥΤΕΡΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΣΤ Ο ΕΥΤΕΡΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΣΤ Ο ΕΥΤΕΡΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ 152 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΕΟΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ: ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ

ΙΔΕΟΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ: ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ 1 ΙΔΕΟΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ: ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ Κώστας Κύρος 2 ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 3 ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2 Γίνε και εσύ ένας συγγραφέας! Γράψε τη δική σου μικρή ιστορία. Εκτύπωσέ την και δώσ την στους φίλους σου για να

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός του παιχνιδιού. Περιεχόμενα

Σκοπός του παιχνιδιού. Περιεχόμενα Ένα συνεργατικό παιχνίδι μνήμης για 3 έως 6 παίκτες, 7 ετών και άνω. Ο Τομ σκαρφάλωσε στην κορυφή ενός δέντρου, για να δεί αν μπορούσε να ανακαλύψει κάτι. Κοιτάζοντας προς κάθε μεριά, είδε τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους)

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) Όνομα Παιδιού: Ναταλία Ασιήκαλη ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: Πως οι παράγοντες υλικό, μήκος και πάχος υλικού επηρεάζουν την αντίσταση και κατ επέκταση την ένταση του ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Από τις «Άγριες θάλασσες» στην αθανασία, χάρη στο νέο βιβλίο της Τέσυ Μπάιλα

Από τις «Άγριες θάλασσες» στην αθανασία, χάρη στο νέο βιβλίο της Τέσυ Μπάιλα Από τις «Άγριες θάλασσες» στην αθανασία, χάρη στο νέο βιβλίο της Τέσυ Μπάιλα Απόψεις &Σχόλια Γράφει η Κώστια Κοντολέων 08/05/2017 11:06 Ελλάδα, μια χώρα που διεκδικεί την πρώτη θέση στο Πάνθεον των ηρώων

Διαβάστε περισσότερα

Victoria is back! Της Μαριάννας Τ ιρά η

Victoria is back! Της Μαριάννας Τ ιρά η Victoria is back! Της Μαριάννας Τ ιρά η Victoria is back! Με αφορμή την επίσκεψη της Βικτώριας Χίσλοπ στο Ρέθυμνο της Κρήτης για την παρουσίαση του καινούριου της βιβλίου Ανατολή, άρπαξα την ευκαιρία να

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία ζώσα 2. 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944. www.axion.edu.gr

Ιστορία ζώσα 2. 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944. www.axion.edu.gr Ιστορία ζώσα 2 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944 www.axion.edu.gr Όποιος την ιστορία του τόπου του αγνοεί ορφανός νιώθει και ευάλωτος είναι. Επιμέλεια και οργάνωση του projectστ. Λίτσας Μαθηματικός Πρ. Εκπ/κου

Διαβάστε περισσότερα

Διάλογος 5: Συνομιλία προσωπική ιστορία

Διάλογος 5: Συνομιλία προσωπική ιστορία Ενότητα 6 - Σελίδα 1 Διάλογος 1: Οργάνωση μίας τοπικής επίσκεψης Διάλογος 2: Άσκηση με τις καρέκλες Διάλογος 3: Καλλιτεχνικές δραστηριότητες κατασκευή καρτών Διάλογος 4: Βόλτα με συνοδεία Διάλογος 5: Συνομιλία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ ΠΡΟΝΚ 3 Ο ΕΛΕΦΑΝΤΑΣ ΤΗΣ ΕΡΙΚΑΣ Τίτλος πρωτοτύπου: ERICA S ELEPHANT Συγγραφέας: Sylvia Bishop Μετάφραση: Αργυρώ Πιπίνη Επιμέλεια- ιόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου Text Sylvia Bishop,

Διαβάστε περισσότερα

I N T E R V I E W S 1 3 / 1 2 / Ο Γιούνας Γιούνασον θέλει να πηδήξεις από το παράθυρο και να εξαφανιστείς

I N T E R V I E W S 1 3 / 1 2 / Ο Γιούνας Γιούνασον θέλει να πηδήξεις από το παράθυρο και να εξαφανιστείς I N T E R V I E W S 1 3 / 1 2 / 2 0 1 6 Ο Γιούνας Γιούνασον θέλει να πηδήξεις από το παράθυρο και να εξαφανιστείς ΚΩΣΤΑΣ ΧΡΗΣΤΟΥ Μιλήσαμε με τον συγγραφέα του best seller των 10 εκατομμυρίων αντιτύπων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Γεωργοστάθη, Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος Έντυπη έκδοση ÉSBN Ηλεκτρονική έκδοση ÉSBN

Ελένη Γεωργοστάθη, Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος Έντυπη έκδοση ÉSBN Ηλεκτρονική έκδοση ÉSBN TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το απέναντι νησί ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ελένη Γεωργοστάθη ΕΞΩΦΥΛΛΟ ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Ελίζα Βαβούρη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ελένη Σταυροπούλου ΜΑΚΕΤΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη Περιεχόμενα Ευχαριστίες... 15 Εισαγωγή... 17 1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη... 23 2 Η Ματιά του Πιλότου... 33 3 Η επίγνωση της κατάστασης... 43 4 Η δύναμη του σχεδιασμού... 59 5 Στο απόγειο της τεχνολογίας...

Διαβάστε περισσότερα

Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις»

Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις» Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις» Β. Να αντιστοιχίσετε τα γράµµατα της στήλης Α µε αυτά της στήλης 1.Επανάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Δήμος Λαγκαδά. Επέτειος Μάχης του Λαχανά. 103 Χρόνια Ελευθερίας Ιουνίου

Δήμος Λαγκαδά. Επέτειος Μάχης του Λαχανά. 103 Χρόνια Ελευθερίας Ιουνίου Δήμος Λαγκαδά Επέτειος Μάχης του Λαχανά 103 Χρόνια Ελευθερίας 19-21 Ιουνίου Πρόγραμμα Τρίτη 21 Ιουνίου2016 11:30 π.μ. Εορτασμός της 103ης επετείου της Μάχης του Λαχανά στο Ηρώο Πεσόντων Λαχανά Επιμνημόσυνη

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή Εντυπώσεων από τη Συμμετοχή μου. στο Πρόγραμμα Erasmus/Socrates

Καταγραφή Εντυπώσεων από τη Συμμετοχή μου. στο Πρόγραμμα Erasmus/Socrates Καταγραφή Εντυπώσεων από τη Συμμετοχή μου στο Πρόγραμμα Erasmus/Socrates Όνομα - Επώνυμο : Αναστασία Ζηκοπούλου Email: env08017@env.aegean.gr Ίδρυμα που πήγα (δώσε και ιστοσελίδα): The Hoge Veluwe National

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ

ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ Πληροφορίες για τον εκπαιδευτικό: Η Αυτοβιογραφία ιαπολιτισµικών Συναντήσεων, είναι ένα υλικό το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί ευρύτερα από τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Η Οργάνωσή µας συνέχισε και φέτος το θεσµό της διοργάνωσης παιδικών

Η Οργάνωσή µας συνέχισε και φέτος το θεσµό της διοργάνωσης παιδικών π π ø π 2 03-10-07 23:22 Page 1 π π øσ π À π ª π π Η Οργάνωσή µας συνέχισε και φέτος το θεσµό της διοργάνωσης παιδικών Κατασκηνώσεων στην Κύπρο για τα παιδιά των συναδέλφων. Η κατασκήνωση από φέτος αναβαθµίστηκε

Διαβάστε περισσότερα

. ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

. ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ . ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: Ολιγόλεπτο Θέµατα: 4 Η Κατοχή και η Εθνική Αντίσταση (επαναληπτικό) ΘΕΜΑ 1ο Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΜΠΑΛ ΜΑΛΑΛΑ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΑΓΟΡΙ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΚΟΡΙΤΣΙ JEANETTE WINTER JEANETTE WINTER. Βραβείο. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ www.epbooks.gr

ΙΚΜΠΑΛ ΜΑΛΑΛΑ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΑΓΟΡΙ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΚΟΡΙΤΣΙ JEANETTE WINTER JEANETTE WINTER. Βραβείο. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ www.epbooks.gr JEANETTE WINTER ΙΚΜΠΑΛ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΑΓΟΡΙ JEANETTE WINTER ΜΑΛΑΛΑ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΚΟΡΙΤΣΙ Βραβείο ΜΑΛΑΛΑ ΓΙΟΥΣΑΦΖΑΪ ΝΟΜΠΕΛ ΕΙΡΗΝΗΣ ISBN 978-960-569-305-3 Κωδ. μηχ/σης 12.263 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ www.epbooks.gr

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus ISSP 1998 Religion II - Questionnaire - Cyprus Για σας. Είμαστε από το Κέντρο Ερευνών του Cyprus College. Kάνουμε μια διεθνή έρευνα για κοινωνικές και ηθικές αντιλήψεις. Η έρευνα αυτή γίνεται ταυτόχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ. Δέκα ποιήματα για τον πατέρα μου. Αλκιβιάδη

ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ. Δέκα ποιήματα για τον πατέρα μου. Αλκιβιάδη ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ Αλκιβιάδη Θεσσαλονίκη Υεβρουάριος 2015 Παναγιώτα Παπαδημητρίου Αλκιβιάδη Θεσσαλονίκη Υεβρουάριος 2015 [3] Παναγιώτα Παπαδημητρίου Αφιερωμένο στον πατέρα μου Αλκιβιάδη Copyright

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ

Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ Οι βυζαντινοί ήταν καλά πληροφορημένοι για τις γειτονικές χώρες από δικούς τους ανθρώπους. Όταν έφταναν επισκέπτες, έμποροι, μισθοφόροι ή στρατιωτικοί φυγάδες, ή ακόμα κρατικές

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα»

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» Ο συγγραφέας στο νέο του βιβλίο παρουσιάζει μια ορθολογική θέαση της κρίσης Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» 23 Jan 201611.00 ΜΕΓΕΝΘΥΝΣΗ Συνέντευξη στη

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ THE G C SCHOOL OF CAREERS ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ Χρόνος: 1 ώρα Αυτό το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις ερωτήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου

Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου Η γυναίκα ως σύζυγος και μητέρα Η γυναίκα ως πολεμικό λάφυρο Γυναίκα και επιτάφιες τιμές ηρώων Η τύχη του γυναικείου πληθυσμού μετά την άλωση μιας πόλης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C)

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) Μπορεί η αρετή να γίνει αντικείμενο διδασκαλίας; Ο Πρωταγόρας εξηγεί στον Σωκράτη τι διδάσκει στους νέους που παρακολουθούν τα μαθήματά του. Οι αντιρρήσεις του Σωκράτη. «Το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Κυριε Γενικέ Πρόξενε. Αγαπητες φιλες και φιλοι

Κυριε Γενικέ Πρόξενε. Αγαπητες φιλες και φιλοι Κυριε Γενικέ Πρόξενε Αγαπητες φιλες και φιλοι Όταν πριν από πολλα χρονια, περιπου στην ηλικια των 7 χρονων, ο πατερας μου Ζαχαριας Δουλαμης αποφασισε να μας στειλει, εμενα και την αδερφη μου, να μαθουμε

Διαβάστε περισσότερα

ασκάλες: Ριάνα Θεοδούλου Αγάθη Θεοδούλου

ασκάλες: Ριάνα Θεοδούλου Αγάθη Θεοδούλου ασκάλες: Ριάνα Θεοδούλου Αγάθη Θεοδούλου Με αφορµή το εκαπενθήµερο Οδικής Ασφάλειας που διοργανώθηκε στο σχολείο µας µε θέµα «Μαθαίνω να περπατώ µε ασφάλεια στο δρόµο», τα παιδιά της Β 2 αποφάσισαν να

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ

ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ Η ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ Του Χρήστου Μηνάγια minagias@gmail.com, τηλ. 6948260485 Κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις ΚΑ ΜΟΣ (τηλ. 2310252320, Ερµού 48 Θεσσαλονίκη, Τ.Κ. 54623)

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ο πόλεµος στο Ιράκ, για εµάς τους Έλληνες, είναι ένα θέµα πολύ σηµαντικό, αρκετά σηµαντικό, όχι και τόσο σηµαντικό, ή καθόλου σηµαντικό;

Ο πόλεµος στο Ιράκ, για εµάς τους Έλληνες, είναι ένα θέµα πολύ σηµαντικό, αρκετά σηµαντικό, όχι και τόσο σηµαντικό, ή καθόλου σηµαντικό; ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΣΤΟ ΙΡΑΚ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ Ο πόλεµος στο Ιράκ, για εµάς τους Έλληνες, είναι ένα θέµα πολύ σηµαντικό, αρκετά σηµαντικό, όχι και τόσο σηµαντικό, ή καθόλου σηµαντικό; 47 34 12 6 2 Πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα ΣΤ τάξη Δημοτικού Σχολείου Μακρυγιάλου 2009-2010 1 Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα άγρια

Διαβάστε περισσότερα

Bίντεο 1: Η Αµµόχωστος του σήµερα (2 λεπτά) ήχος θάλασσας

Bίντεο 1: Η Αµµόχωστος του σήµερα (2 λεπτά) ήχος θάλασσας ΘΥΜΑΜΑΙ; Πρόσωπα Ήρωας: Λούκας Αφηγητής 1: Φράνσις Παιδί 1: Ματθαίος Παιδί 2: Αιµίλιος Βασίλης (αγόρι):δηµήτρης Ελένη (κορίτσι): Αιµιλία Ήλιος: Περικλής Θάλασσα: Θεοδώρα 2 ΘΥΜΑΜΑΙ; CD 1 Ήχος Θάλασσας Bίντεο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΠΟ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΠΟ ΟΡΙΣΜΟΣ Είναι όλες οι συντονισμένες επιθετικές και αμυντικές ενέργειες ολόκληρης της ομάδας με στόχο την νίκη Στο παιχνίδι υπάρχει μια συνεχή εναλλαγή της επιθετικής και αμυντικής συμπεριφοράς και αντίστροφα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ (10.11.2010) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς Κεφάλαιο 3: Κυκλοφορούμε με ασφάλεια) ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα