ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Διπλωματική Εργασία ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΧΡΟΝΟΥ ΚΑΙ ΚΟΣΤΟΥΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΩΝ.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Διπλωματική Εργασία ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΧΡΟΝΟΥ ΚΑΙ ΚΟΣΤΟΥΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΩΝ."

Transcript

1 ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Διπλωματική Εργασία ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΧΡΟΝΟΥ ΚΑΙ ΚΟΣΤΟΥΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΩΝ του ΓΑΪΤΑΝΙΔΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ του ΙΩΑΝΝΗ Υποβλήθηκε ως απαιτούμενο για την απόκτηση του μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στη Διοίκηση Επιχειρήσεων Σεπτέμβριος 2014

2 Αφιερώνεται στη Χριστίνα ii

3 Ευχαριστίες Θα ήθελα να εκφράσω τις ευχαριστίες μου στον καθηγητή και επιβλέποντα κ. Δημήτριο Βλάχο για την βοήθεια στην επιλογή του θέματος καθώς και για την ενθάρρυνση και καθοδήγηση καθ' όλη την διάρκεια εκπόνησης της διπλωματικής μου εργασίας. Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω τους κυρίους Τοπαλίδη Σάββα και Τσομίδη Γιώργο, Πολιτικούς Μηχανικούς, για την πολύτιμη συμβολή τους με τις επιστημονικές συμβουλές που μου παρείχαν. Ακόμη θα ήθελα να ευχαριστήσω τους Γιάννη Χατζή και Σταματιάδου Κυριακή για την υποστήριξη που μου παρείχαν στην παρουσίαση της εργασίας. Τέλος, αισθάνομαι την ανάγκη να ευχαριστήσω την οικογένειά μου και τους φίλους μου για την πολύτιμη ηθική υποστήριξη. iii

4 Περίληψη Η διαχείριση ενός έργου και ιδιαίτερα ενός έργου του κατασκευαστικού τομέα, είναι χωρίς αμφιβολία ιδιαίτερου ενδιαφέροντος, σύνθετη και πολύπλοκη, κυρίως λόγω της φύσης του αντικειμένου. Απαιτούνται πολλαπλές δεξιότητες και ένα ευρύ πεδίο γνώσεων. Ο έλεγχος είναι το στοιχείο εκείνο που επιτρέπει στους υπευθύνους του έργου τον καθορισμό της απόκλισης μεταξύ του αρχικού σχεδιασμού και του τελικού παραδοτέου. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η κατανόηση της Μεθόδου Πιστοποιημένης Αξίας (Earned Value) με εφαρμογή της σε ένα πραγματικό τεχνικό έργο. Με τη δημιουργία του χρονοδιαγράμματος κατασκευής ιδιωτικού βιοτεχνικού κτιρίου εξετάζεται η λειτουργία της παραπάνω μεθόδου με τη βοήθεια του λογισμικού πακέτου MS Project Με τη βοήθεια του λογισμικού παρακολουθείται η εκτέλεση των εργασιών, ελέγχεται η εξέλιξη του έργου και παρουσιάζονται οι αποκλίσεις του χρονοδιαγράμματος. Τα αποτελέσματα των αναλύσεων παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον τόσο για τις λειτουργίες του προγράμματος όσο και για τη χρησιμότητα και τις δυνατότητες της μεθόδου κατά την εφαρμογή της σε ένα ιδιωτικό κατασκευαστικό έργο. Λέξεις Κλειδιά: Διοίκηση Έργου, Διαχείριση Τεχνικού Έργου, Ανάλυση Πιστοποιημένης Αξίας (Earned Value Analysis) iv

5 Πίνακας Περιεχομένων 1 Εισαγωγή Βιβλιογραφική ανασκόπηση Διοίκηση Έργου (Project Management) Το Τρίγωνο του Έργου Σύστημα Αξιολόγησης Διαδικασία Ελέγχου του Έργου Ανάλυση Πιστοποιημένης Αξίας (Earned Value Analysis) Γενικά στοιχεία Μοντέλο Ανάλυσης Πιστοποιημένης Αξίας Τα Θεμελιώδη Στοιχεία του Μοντέλου Τα Παραγόμενα Μεγέθη του Μοντέλου Ερμηνεία αποτελεσμάτων Ανάλυσης Πιστοποιημένης Αξίας Παράγοντες επιτυχίας μεθόδου Πώς εφαρμόζεται η ανάλυση πιστοποιημένης αξίας; Μελέτη Περίπτωσης Εισαγωγικά Στοιχεία Το Έργο Περιγραφή - Γενικά Στοιχεία του Έργου Δραστηριότητες και υποδραστηριότητες Σχέσεις αλληλουχίας δραστηριοτήτων και υποδραστηριοτήτων Πόροι Κόστος Άμεσο Κόστος Έμμεσο Κόστος Ανάλυση Κόστους Ανάθεση Πόρων σε Εργασίες και Ημερολόγιο Έργου Εφαρμογή της Μεθόδου Πιστοποιημένης Αξίας Πρόοδος Εργασιών Αποτελέσματα Ανάλυσης Πιστοποιημένης Αξίας Συμπεράσματα - Προτάσεις Συμπεράσματα Προτάσεις Βιβλιογραφία...46 v

6 Κατάλογος Γραφημάτων Γράφημα 3.1: Στιγμιότυπο τυπικού διαγράμματος Ανάλυσης Πιστοποιημένης Αξίας. 14 Γράφημα 4.1: Σχέση άμεσου - έμμεσου - συνολικού κόστους Γράφημα 4.2: Συγκεντρωτικό γράφημα Ανάλυσης Πιστοποιημένης Αξίας Γράφημα 4.3: Δείκτες Schedule και Cost Variance Γράφημα 4.4: Δείκτες SPI και CPI Γράφημα 4.5: Δείκτες EAC, BAC και VAC Κατάλογος Εικόνων Εικόνα 2.1: Διαδικασία ελέγχου του έργου... 8 Εικόνα 3.1: Τρίγωνο Έργου και Earned Value Εικόνα 4.1: Τοπογραφικό Διάγραμμα Εικόνα 4.2: Βιοτεχνικό Κτίριο Εικόνα 4.3: Απεικόνιση χρονικής διάρκειας εργασιών από τη συνολική μελέτη μέχρι την έκδοση της Οικοδομικής Άδειας Εικόνα 4.4: Απεικόνιση πορείας οικοδομικών εργασιών (Gantt Chart) Εικόνα 4.5: Απεικόνιση πορείας υδραυλικών εργασιών (Gantt Chart) Εικόνα 4.6: Απεικόνιση πορείας ηλεκτρολογικών εργασιών (Gantt Chart) Εικόνα 4.7: Απεικόνιση πορείας ηλεκτρομηχανολογικών εργασιών (Gantt Chart) Εικόνα 4.8: Απεικόνιση συνολικής πορείας εργασιών για την κατασκευή του έργου (Gantt Chart) Εικόνα 4.9: Απεικόνιση σχέσεων αλληλουχίας δραστηριοτήτων και υποδραστηριοτήτων Εικόνα 4.10: Παράδειγμα ανάθεσης πόρων σε δραστηριότητα Εικόνα 4.11: Ημερολόγιο Έργου Εικόνα 4.12: Στοιχεία έργου Εικόνα 4.13: Ορισμός Γραμμής Βάσης (Baseline) Εικόνα 4.14: Συμπλήρωση ποσοστών ολοκλήρωσης, αλλαγής χρονικής διάρκειας και πραγματικό κόστος εργασιών κατά την 26/09/ vi

7 Κατάλογος Πινάκων Πίνακας 3.1: Ερμηνεία βασικών μεγεθών EVM Πίνακας 4.1: Πραγματοποιούμενα Μεγέθη Δόμησης Πίνακας 4.2: Κατάλογος Πόρων Πίνακας 4.3: Κατάλογος και κοστολόγηση πόρων Πίνακας 4.4: Αναφορά εξέλιξης εργασιών (1ος μήνας) Πίνακας 4.5: Αναφορά εξέλιξης εργασιών (2ος μήνας) Πίνακας 4.6: Αναφορά εξέλιξης εργασιών (3ος μήνας) Πίνακας 4.7: Αναφορά εξέλιξης εργασιών (4ος μήνας) Πίνακας 4.8: Αναφορά εξέλιξης εργασιών (5ος μήνας) Πίνακας 4.9: Αναφορά εξέλιξης εργασιών (6ος μήνας) vii

8 1 Εισαγωγή Τα τελευταία 30 χρόνια έχει παρατηρηθεί μία εντυπωσιακή αύξηση στον αριθμό και το είδος των επιχειρήσεων που οργανώνουν την εργασία τους με βάση τη δομή ενός έργου. Εκτός από τις παραδοσιακές επιχειρήσεις, όπως αυτές των κατασκευών, της αεροναυπηγικής αλλά και της βιομηχανίας φαρμάκων, και άλλες, κυρίως από τον χώρο παροχής υπηρεσιών, όπως ασφαλιστικές εταιρίες, τηλεπικοινωνιών και διαχείρισης κεφαλαίων, έχουν αρχίσει να λειτουργούν κατά όμοιο τρόπο. Η στροφή αυτή οφείλεται στη διαπίστωση ότι η οργάνωση της εργασίας σύμφωνα με αυτή ενός νέου έργου, οδηγεί σε ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα μέσω της μείωσης του κόστους, την άμεση ανταπόκριση και γενικότερα τη συνολική προσφερόμενη αξία προς τους πελάτες - λήπτες της υπηρεσίας. Ως εκ τούτου, αρκετοί οργανισμοί έχουν υιοθετήσει πολλές από τις γνωστές τεχνικές της διαχείρισης έργων, με αποτέλεσμα και την αύξηση των επιχειρήσεων που ασχολούνται με την υποστήριξη αυτών των οργανισμών στον τομέα της διαχείρισης. Παρά, όμως, το τεράστιο ενδιαφέρον για καλές πρακτικές διαχείρισης, τα ποσοστά επιτυχίας πολλών επιχειρήσεων βρίσκονται ακόμη σε ανησυχητικά επίπεδα. Τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα, τα παραδείγματα κακοδιαχείρισης εξακολουθούν να κυριαρχούν. Τα βασικά χαρακτηριστικά που εξασφαλίζουν την επιτυχία ενός έργου είναι δύο : η διαχείριση του κόστους για την επίτευξη αποτελεσματικότητας και η δημιουργία αξίας για τον πελάτη του έργου. Τα δύο αυτά στοιχεία επιτρέπουν στους συμμετέχοντες να κατανοήσουν τις δραστηριότητες και τους πόρους που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων του έργου, καθώς επίσης και τις αναγκαίες δαπάνες για την ολοκλήρωσή του, με τελικό στόχο την ικανοποίηση του πελάτη. Η διαχείριση ενός έργου και ειδικότερα ενός έργου του κατασκευαστικού τομέα, είναι χωρίς αμφιβολία ιδιαίτερου ενδιαφέροντος, σύνθετη και πολύπλοκη αλλά ταυτόχρονα συναρπαστική, κυρίως λόγω της φύσης του αντικειμένου,. Απαιτούνται, πολλές φορές από ένα μόνο άτομο, πολλαπλές δεξιότητες και ένα ευρύ πεδίο γνώσεων, προκειμένου να ανταποκριθεί στις ανάγκες του αντικειμένου και στις προκλήσεις που προκύπτουν. 1

9 Σε αυτό το σημείο της διπλωματικής εργασίας μπορεί να γίνει μια σύντομη περιγραφή των κεφαλαίων που θα ακολουθήσουν. Το επόμενο κεφάλαιο αναφέρεται στη μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε για την εκπόνηση της εργασίας. Σε πρώτη φάση έγινε μια αναδρομή στη σχετική βιβλιογραφία προκειμένου να υπάρξει εξοικείωση με τους όρους διοίκησης έργου που θα χρησιμοποιηθούν. Στο επόμενο κεφάλαιο γίνεται μια εκτενής βιβλιογραφική ανασκόπηση ξεκινώντας από γενικά στοιχεία περί του έργου και της διοίκησης έργου, καταλήγοντας στη μέθοδο που χρησιμοποιείται στην παρούσα εργασία, δηλαδή την Earned Value Analysis. Μετά το κεφάλαιο της βιβλιογραφικής ανασκόπησης παρουσιάζεται αναλυτικά πώς εφαρμόσθηκε η μέθοδος αυτή κατά την κατασκευή ενός ιδιωτικού τεχνικού έργου αλλά και τα συμπεράσματα τα οποία προέκυψαν. 2

10 2 Βιβλιογραφική ανασκόπηση 2.1 Διοίκηση Έργου (Project Management) Για να θεωρείται ένας διαχειριστής έργων επιτυχημένος είναι υποχρεωμένος να ολοκληρώνει τα έργα στην ώρα τους, στο πλαίσιο του προϋπολογισμού τους και φυσικά να φροντίζει ώστε οι πελάτες του να είναι ευχαριστημένοι με το αποτέλεσμα. Ακούγεται κάτι απλό, αλλά πόσα έργα γνωρίζουμε τα οποία ολοκληρώθηκαν με καθυστέρηση ή/και ξεπέρασαν τον προϋπολογισμό τους ή/και δεν ανταποκρίνονταν στις ανάγκες των πελατών τους; Σύμφωνα με τον Οδηγό Βασικών Γνώσεων Διαχείρισης Έργων (A Guide to the Project Management Body of Knowledge, PMBOK Guide) έργο είναι ένα προσωρινό εγχείρημα που στόχο έχει τη δημιουργία ενός ξεχωριστού προϊόντος ή μιας ξεχωριστής υπηρεσίας. Ο όρος ''ξεχωριστό'' (uniqueness) στον πιο πάνω ορισμό εννοεί ότι το προϊόν ή η υπηρεσία διαφέρει κατά κάποιο τρόπο από όλα τα παρόμοια προϊόντα ή τις υπηρεσίες. Είναι επομένως εξαιρετικά δύσκολο ώστε να μπορεί κάποιος να προβλέψει όλα τα στοιχεία - ενδεχόμενα που μπορούν να επηρεάσουν την εκτέλεση ενός έργου, ακόμη και αν αυτό είναι όμοιο με κάποιο άλλο. Κάθε έργο είναι προσωρινό (temporary), που σημαίνει ότι μπορεί να διαρκέσει από μία μέρα ή να συνεχίζεται για χρόνια αλλά σίγουρα έχει ημερομηνία ολοκλήρωσης. Αυτή, βέβαια, μπορεί να μην είναι γνωστή κατά την έναρξη του έργου, αλλά θα έρθει κάποια στιγμή στο μέλλον. Για το λόγο αυτό τα έργα διαφέρουν από τις διαρκείς εργασίες, αν και έχουν πολλά κοινά στοιχεία. Όπως δηλώνει και το όνομά τους, οι διαρκείς εργασίες συνεχίζονται επ' αόριστον χωρίς να χρειάζεται να οριστεί ημερομηνία ολοκλήρωσης. Παραδείγματα διαρκών εργασιών αποτελούν οι δραστηριότητες του τμήματος συσκευασίας ενός προϊόντος ή του τμήματος προμηθειών ενός οργανισμού. Επιπλέον, κάθε έργο αποτελεί ένα εγχείρημα. Χρειάζεται δηλαδή να απασχοληθούν πόροι (resources) όπως άτομα και εξοπλισμός. Μια ομάδα ή μια επιχείρηση αναλαμβάνει το εγχείρημα, συνεπώς τα έργα έχουν την έννοια προσχεδιασμένων γεγονότων. Απαιτούν κάποια προετοιμασία και κάποιο σχεδιασμό προκειμένου να είναι επιτυχημένα. Τέλος, κάθε έργο δημιουργεί ένα μοναδικό προϊόν ή μια μοναδική υπηρεσία. Αυτό είναι το παραδοτέο του έργου και ο λόγος για τον οποίο αναλήφθηκε το έργο. 3

11 2.2 Το Τρίγωνο του Έργου Η πιο συνηθισμένη μορφή αναπαράστασης της απασχόλησης σε ένα έργο είναι το τρίγωνο του έργου. Η βασική ιδέα αυτού είναι ότι κάθε έργο έχει συγκεκριμένους χρονικούς περιορισμούς, συγκεκριμένο προϋπολογισμό και ένα καθορισμένο εύρος δηλαδή απαιτεί συγκεκριμένη δουλειά για να ολοκληρωθεί. Ο χρόνος είναι ο περιορισμός κάθε έργου με τον οποίο όλοι είναι εξοικειωμένοι σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό. Μάλιστα, σε πολλά έργα, αποτελεί τον πιο σημαντικό περιορισμό που πρέπει να διαχειριστεί ο υπεύθυνος του έργου. Όσον αφορά το κόστος, αυτό περιλαμβάνει όλους τους πόρους που απαιτούνται για την ολοκλήρωση του έργου, ήτοι τα άτομα που παίρνουν μέρος στο έργο, τον εξοπλισμό και τα υλικά που χρησιμοποιούνται καθώς και ό,τι άλλο απαιτεί χρήματα ή την προσοχή κάποιου. Σχεδόν για όλα τα έργα, το κόστος είναι ένας περιοριστικός παράγοντας καθώς λίγα είναι αυτά τα οποία μπορούν να υπερβούν τον προϋπολογισμό τους χωρίς τελικά να είναι αναγκαία η λήψη διορθωτικών ενεργειών. Τέλος, την τρίτη πλευρά του τριγώνου συμπληρώνει το εύρος του έργου. Αυτό περιγράφει τη δουλειά που απαιτείται για να παραδοθεί ένα προϊόν ή μια υπηρεσία με το προσδοκώμενο εύρος, δηλαδή με την αναμενόμενη ποιότητα, τα χαρακτηριστικά και τις λειτουργίες του ή αλλιώς με τις αναμενόμενες προδιαγραφές του. Το εύρος του έργου συνήθως μετριέται σε φάσεις και εργασίες. Η διαχείριση έργων έχει ως απώτερο στόχο την εξισορρόπηση των περιορισμών χρόνου, κόστους και εύρους των έργων. Το τρίγωνο του έργου απεικονίζει τη διαδικασία εξισορρόπησης αυτών των περιορισμών, επειδή οι τρεις πλευρές του τριγώνου συνδέονται, οπότε η αλλαγή μιας πλευράς επηρεάζει τουλάχιστον μία ακόμη πλευρά του τριγώνου. Μερικά παραδείγματα εξισορρόπησης περιορισμών παρατίθενται παρακάτω : Αν ο χρόνος (διάρκεια) του χρονοδιαγράμματος του έργου μειώνεται, ίσως χρειάζεται να αυξηθεί ο προϋπολογισμός (κόστος), επειδή πρέπει να απασχοληθούν περισσότεροι πόροι για να κάνουν την ίδια δουλειά σε λιγότερο χρόνο. Αν δεν μπορεί να αυξηθεί ο προϋπολογισμός, τότε θα πρέπει να μειωθεί το εύρος, επειδή οι υπάρχοντες πόροι δεν μπορούν να διεκπεραιώσουν την προγραμματισμένη δουλειά σε λιγότερο χρόνο. Αν είναι απαραίτητο να μειωθεί ο χρόνος, θα πρέπει να γίνει ίσως χωρίς να μειωθεί η ποιότητα του συνολικού 4

12 έργου. Πρέπει να σταθμιστούν τα οφέλη από τη μείωση της διάρκειας του έργου με τα πιθανά μειονεκτήματα ενός αποτελέσματος χαμηλότερης ποιότητας. Αν το κόστος του έργου μειωθεί, ίσως χρειάζεται περισσότερος χρόνος επειδή δεν μπορούν να πληρωθούν οι ίδιοι πόροι ή δεν μπορούν να διατηρηθούν πόροι ίδιας αποτελεσματικότητας. Αν δεν μπορεί να αυξηθεί ο χρόνος, τότε θα πρέπει να μειωθεί το εύρος, καθώς λιγότεροι πόροι δεν μπορούν να διεκπεραιώσουν την προγραμματισμένη δουλειά στον χρόνο που απομένει. Αν είναι απαραίτητο να μειωθεί ο προϋπολογισμός του έργου, θα μπορούσε να γίνει με ταυτόχρονη χρησιμοποίηση υλικών πόρων χαμηλότερης διαβάθμισης. Ένα υλικό χαμηλότερης διαβάθμισης δεν είναι απαραίτητα και χαμηλότερης ποιότητας. Επίσης, θα μπορούσε να εξεταστεί και το κόστος των ανθρώπινων πόρων και των πόρων εξοπλισμού. Ίσως απλούστερες εργασίες να μπορούσαν να τις εκτελέσουν λιγότερο έμπειρα άτομα με λιγότερα χρήματα. Ο διαχειριστής του έργου καλείται να σταθμίσει τα οφέλη σε σχέση με τους κινδύνους από τη μείωση του κόστους. Αν το εύρος του έργου αυξηθεί, ίσως χρειάζεται περισσότερος χρόνος ή πόροι (κόστος) για την πρόσθετη απασχόληση. Η αλλαγή του εύρους του έργου κατά τη διάρκεια της εκτέλεσής του δεν είναι απαραίτητα μειονέκτημα, καθώς μπορεί να άλλαξε το περιβάλλον στο οποίο θα πρέπει να λειτουργήσει το έργο ή να έγιναν γνωστά περισσότερα σχετικά με τη φύση της δουλειάς που πρέπει να γίνει σε σχέση με την έναρξη του έργου. Η τροποποίηση του εύρους του έργου αποτελεί πρόβλημα μόνο όταν ο διαχειριστής του έργου δεν αναγνωρίσει και δεν προσαρμόσει τον σχεδιασμό στις νέες απαιτήσεις, δηλαδή όταν οι άλλοι δύο περιορισμοί (χρόνος και κόστος) δεν επανεξεταστούν και δεν προσαρμοστούν κατάλληλα. 2.3 Σύστημα Αξιολόγησης Ένα σύστημα αξιολόγησης και προόδου ενός έργου θα πρέπει να μπορεί να μετρά την πρόοδο και την απόδοση του έργου με βάση ένα αρχικό σχέδιο για να διασφαλιστεί ότι το έργο θα ολοκληρωθεί εγκαίρως και εντός προϋπολογισμού και ότι θα ικανοποιεί τις απαιτήσεις του τελικού χρήστη. Ένα καλό σύστημα θα πρέπει επίσης να παρέχει στους διαχειριστές του έργου έγκαιρη προειδοποίηση για πιθανές αστοχίες και προβλήματα, ώστε να μπορεί να τα διορθώσει προτού αυτά γίνουν αξεπέραστα. Χωρίς αυτό το 5

13 σύστημα, το έργο εκτελείται ουσιαστικά χωρίς επίβλεψη, χωρίς κατανόηση της κατάστασης του και χωρίς ένα σχέδιο δράσης που θα επαναφέρει το έργο στη σωστή πορεία σε περίπτωση εμφάνισης προβλημάτων. Ο σχεδιασμός, η εφαρμογή και η διατήρηση ενός συστήματος παρακολούθησης και ελέγχου ενός έργου είναι ίσως μία από τις πιο δύσκολες προκλήσεις στη διαχείριση έργων και οι περισσότερες από τις εταιρίες που ασχολούνται με τη διαχείριση αντιμετωπίζουν προβλήματα. Υπάρχουν δύο λόγοι για τους οποίους συμβαίνει αυτό. Ο πρώτος είναι ότι πολύ λίγοι διαχειριστές έχουν πλήρη αντίληψη των βασικών αξόνων ελέγχου ενός έργου. Συνεπώς δεν γνωρίζουν ποια προειδοποιητικά σήματα πρέπει να αναζητήσουν κατά την εκτέλεση του έργου ή πότε να ψάξουν για αυτά. Ο δεύτερος λόγος είναι η έλλειψη κατάρτισης και απαραίτητης τεχνογνωσίας (know - how) προκειμένου να δημιουργήσουν ένα σύστημα ελέγχου το οποίο θα είναι ακριβές, πλήρες και θα μπορεί να προειδοποιεί έγκαιρα για τυχόν προβλήματα. 2.4 Διαδικασία Ελέγχου του Έργου Για να μετρηθεί και να αξιολογηθεί σωστά και με ακρίβεια η απόδοση ενός έργου, τέσσερα είναι τα βασικά στοιχεία κατά τη σύνταξη του συστήματος αξιολόγησης που χρίζουν προσοχής. Αυτά περιλαμβάνουν τη δημιουργία ενός αρχικού πλάνου δραστηριοτήτων (baseline plan), τη μέτρηση της προόδου και της απόδοσης, τη σύγκριση της πραγματικής απόδοσης σε σχέση με το αρχικό πλάνο και τέλος τη λήψη διορθωτικών μέτρων. 1. Δημιουργία πλάνου δραστηριοτήτων (Baseline Plan) Το βασικό αυτό πλάνο περιλαμβάνει τα βασικά χαρακτηριστικά για την μέτρηση της επίδοσης. Περιλαμβάνει την ακριβή δομή ανάλυσης εργασιών του έργου (Work Breakdown Structure - WBS) η οποία καθορίζει όλα τα πακέτα εργασίας (Work Packages) και τα καθήκοντα που σχετίζονται με αυτά, εκχωρεί το υπεύθυνο προσωπικό για αυτά και δημιουργεί μια ιεραρχική δομή από το υψηλότερο επίπεδο και πηγαίνοντας προς τη μικρότερη δυνατή εργασία (κατακερματισμός του έργου σε εργασίες). Η ομάδα του έργου δημιουργεί ένα δίκτυο επιμέρους δραστηριοτήτων, καθορίζει την χρονική διάρκεια εκτέλεσης τους και εκχωρεί σε 6

14 αυτές τους απαραίτητους πόρους (προσωπικό, υλικά και προϋπολογισμούς αυτών) για την καλή εκτέλεση τους. 2. Μέτρηση και παρακολούθηση της προόδου και της απόδοσης Απαραίτητη προϋπόθεση ενός αποτελεσματικού συστήματος ελέγχου είναι η ύπαρξη μηχανισμών ελέγχου. Το πρώτο βήμα για τη δημιουργία αυτού του συστήματος είναι η καθιέρωση ενός συστήματος ελέγχου που θα μετρά την τρέχουσα κατάσταση στις διάφορες εργασίες του έργου σε πραγματικό χρόνο και θα παρέχει στους διαχειριστές του αυτές τις πληροφορίες όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Το δεύτερο βήμα είναι ο καθορισμός του τι πρέπει να μετρηθεί. Υπάρχουν τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά στοιχεία για την παρακολούθηση της προόδου. Ποσοτικά χαρακτηριστικά όπως ο χρόνος και το κόστος είναι σχετικά εύκολο να μετρηθούν. Από την άλλη πλευρά, ωστόσο, ποιοτικά μέτρα, όπως η ικανοποίηση του πελάτη από το παραδοτέο, η λειτουργικότητά του και οι τεχνικές προδιαγραφές μπορούν να προσδιοριστούν μόνο μέσω επιτόπιας επιθεώρησης ή πραγματικής χρήσης του. 3. Σύγκριση πραγματικής απόδοσης σε σχέση με το αρχικό πλάνο Δεδομένου ότι η πραγματική απόδοση σπάνια ταυτίζεται με αυτή του αρχικού σχεδίου, ένας εύκολος τρόπος σύγκρισης είναι η μέτρηση της απόκλισης των δύο. Αυτός ο τρόπος ανάλυσης, που πολλές φορές αναφέρεται και ως ανάλυση χάσματος (Gap Analysis), είναι απαραίτητος για τον καθορισμό της τρέχουσας κατάστασης του έργου. Κατά κανόνα, όσο μικρότερη είναι η απόκλιση της τρέχουσας κατάστασης με αυτήν του αρχικού σχεδίου, τόσο ευκολότερο είναι να ληφθούν διορθωτικά μέτρα. 4. Λήψη διορθωτικών μέτρων Στις περιπτώσεις όπου οι αποκλίσεις τρέχουσας κατάστασης και αρχικού σχεδίου είναι μεγάλες και εμφανείς, είναι απαραίτητη η λήψη διορθωτικών μέτρων που θα επαναφέρουν το έργο στη σωστή πορεία. Σε κάποιες περιπτώσεις οι ενέργειες που απαιτούνται είναι μικρής έκτασης ενώ σε άλλες, σοβαρότερες και σημαντικότερες, όπως εάν αλλάξει ο σκοπός του έργου ή οι συνθήκες εκτέλεσης του θα πρέπει να αναθεωρηθεί το αρχικό σχέδιο. 7

15 Εν κατακλείδι, αξίζει να σημειωθεί ότι η παρακολούθηση και ο έλεγχος της εκτέλεσης ενός έργου είναι μια συνεχής διαδικασία καθορισμού στόχων, λήψης μετρήσεων, διορθωτικών ενεργειών, βελτιώσεων και επαναμετρήσεων. Η διαδικασία αυτή θα μπορούσε να αναπαρασταθεί με τη μορφή του κύκλου του παρακάτω σχήματος. Εικόνα 2.1: Διαδικασία ελέγχου του έργου 8

16 3 Ανάλυση Πιστοποιημένης Αξίας (Earned Value Analysis) 3.1 Γενικά στοιχεία Η ανατροφοδότηση (feedback) πληροφοριών είναι εξαιρετικά σημαντική για την επιτυχία οποιουδήποτε έργου. Η έγκαιρη και στοχευμένη πληροφόρηση επιτρέπει στους διαχειριστές των έργων να αναγνωρίσουν έγκαιρα τυχόν προβλήματα κατά την εκτέλεση του έργου και να αναπροσαρμόσουν τις παραμέτρους του έτσι ώστε η εκτέλεση του να βρίσκεται εντός χρονοδιαγράμματος και προϋπολογισμού καθώς και να εξυπηρετεί το λόγο εκτέλεσης του. Η Ανάλυση Πιστοποιημένης Αξίας (Earned Value Analysis - EVA) είναι μία τεχνική διαχείρισης έργου που χρησιμοποιείται για τη μέτρηση της απόδοσης των έργων. Δείχνει ποιο μέρος του προϋπολογισμού (budget) θα έπρεπε να έχει δαπανηθεί, με δεδομένο το έργο που έχει εκτελεστεί μέχρι στιγμής, σε συνδυασμό με το κόστος βάσης για την εργασία, την ανάθεση ή τον πόρο. Χρησιμοποιεί το work in progress για να προβάλει τι θα συμβεί κατά την εκτέλεση του έργου στο μέλλον. Αποτελεί βελτίωση έναντι των παραδοσιακών μεθόδων μέτρησης της απόδοσης. Οι παραδοσιακές μέθοδοι επικεντρώνονται περισσότερο στην προγραμματισμένη ολοκλήρωση και το πραγματικό κόστος του έργου. Η Ανάλυση Πιστοποιημένης Αξίας πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα και εξετάζει την πραγματική ολοκλήρωση. Για το λόγο αυτό οι διαχειριστές έχουν καλύτερη εικόνα για σημεία πιθανών κινδύνων ενώ ταυτόχρονα μπορούν να σχεδιάσουν δράσεις για να μετριάσουν τις συνέπειες αυτών (των κινδύνων) με βάση πάντα το πραγματικό κόστος, το χρονοδιάγραμμα και το εύρος του έργου. Πρόκειται για ένα εργαλείο ''έγκαιρης προειδοποίησης'' που επιτρέπει στους διαχειριστές να εντοπίζουν και να ελέγχουν τα προβλήματα πριν αυτά γίνουν αξεπέραστα. Η Διαχείριση με την τεχνική της Ανάλυσης Πιστοποιημένης Αξίας δεν είναι ένα συγκεκριμένο σύστημα ή σύνολο εργαλείων αλλά καλύτερα είναι μία σειρά κατευθυντήριων γραμμών που βοηθούν στη διαχείριση του έργου. Για παράδειγμα, σε περίπτωση υπέρβασης του κόστους, ο διαχειριστής του έργου μπορεί να περιορίσει το κόστος είτε περιορίζοντας το εύρος του έργου ή την ποιότητα σε ορισμένα τμήματα του έργου είτε φροντίζοντας για την παροχή πρόσθετης χρηματοδότησης για την κάλυψη των πρόσθετων αναγκών. Ομοίως, σε περίπτωση υπέρβασης του χρόνου μπορεί να αναλάβει δράσεις (λ.χ. πρόσθετοι πόροι) για επαναφορά του έργου βάσει χρονοδιαγράμματος. Ως εκ τούτου, ο ρόλος της ανάλυσης είναι σημαντικός για την 9

17 επίτευξη των στόχων του έργου καθώς στηρίζεται στη θεμελιώδη αρχή ότι τα δεδομένα και οι τάσεις του παρελθόντος μπορεί να είναι χρήσιμα για να προβλέψουν το μέλλον. Με την τεχνική της Ανάλυσης Αποκομισθείσας Αξίας μπορούν να βρεθούν απαντήσεις σε προβλήματα κρίσιμα για την επιτυχία του κάθε έργου, όπως : Είμαστε μπροστά ή πίσω με βάση το χρονοδιάγραμμα; Πόσο αποτελεσματικά χρησιμοποιούμε τον διαθέσιμο χρόνο μας; Πότε είναι πιθανό να ολοκληρωθεί το έργο; Πόσο κοντά είμαστε στον προϋπολογισμό του έργου; Πόσο αποτελεσματικά χρησιμοποιούμε τους διαθέσιμους πόρους; Πόσο θα κοστίσει η εναπομένουσα εργασία; Πόσο θα κοστίσει συνολικά το έργο; Τι απόκλιση θα υπάρχει τελικά από τον προϋπολογισμό; Εάν η εφαρμογή της τεχνικής αποκαλύψει ότι το έργο βρίσκεται εκτός χρονοδιαγράμματος ή εκτός προϋπολογισμού, ο διαχειριστής του έργου χρησιμοποιώντας τα εργαλεία της μεθόδου μπορεί να εντοπίσει τα σημεία όπου ανακύπτουν τα προβλήματα, να αξιολογήσει εάν αυτά είναι κρίσιμα για την εκτέλεση του έργου καθώς και να αναλάβει δράσεις ώστε να επαναφέρει το έργο στο ''σωστό'' δρόμο. 3.2 Μοντέλο Ανάλυσης Πιστοποιημένης Αξίας Η ανάλυση πιστοποιημένης αξίας δείχνει τη σχέση μεταξύ των στοιχείων που αποτελούν το τρίγωνο του έργου, όπως αναπτύχθηκε στο Κεφάλαιο 2 Εικόνα 3.1: Τρίγωνο Έργου και Earned Value 10

18 Τα δύο βασικά στοιχεία για την εκτέλεση της ανάλυσης αποκομισθείσας αξίας είναι: o Η αναλυτική δομή εργασιών (WBS) Αυτή περιλαμβάνει, σε μια ιεραρχική δομή, πληροφορίες σχετικά με τα επιμέρους υποέργα που πρέπει να εκτελεστούν για να ολοκληρωθεί το έργο, καθώς και τις εργασίες που τα αποτελούν. Η WBS επιτρέπει την εκχώρηση των απαραίτητων ανθρώπινων πόρων που ταιριάζουν στις απαιτήσεις των εργασιών. Συνεπώς βοηθά στον ορθό προσδιορισμό της αλληλουχίας των καθηκόντων για την εκτέλεση των εργασιών και παρέχει τη βάση για την ανάπτυξη χρονοδιαγράμματος και προϋπολογισμού κόστους για αυτές. o Προϋπολογισμός εργασιών βάση χρονοδιαγράμματος Η ομάδα διαχείρισης του έργου καθορίζει το χρονοδιάγραμμα των δαπανών που απαιτούνται για την εκτέλεση των επιμέρους εργασιών. Το πιο σημαντικό είναι ότι αυτός ο τρόπος οργάνωσης επιτρέπει στην ομάδα του έργου να καθορίζει ποια χρήματα του συνολικού προϋπολογισμού έχουν δαπανηθεί για την εκτέλεση των επιμέρους καθηκόντων Τα Θεμελιώδη Στοιχεία του Μοντέλου Η ανάλυση αποκομισθείσας αξίας βασίζεται σε τρεις θεμελιώδεις παραμέτρους (Ferguson and Kissler, 2002), που υπολογίζονται για κάθε εργασία : Το προϋπολογισθέν κόστος προγραμματισμένου έργου (Budgeted Cost of Work Scheduled - BCWS ή Planned Value - PV), που είναι το κλάσμα του κόστους που έχει προγραμματιστεί να δαπανηθεί για μία εργασία (task) μεταξύ της ημερομηνίας έναρξης της εργασίας και της ημερομηνίας κατάστασης. Για παράδειγμα, ο συνολικός προγραμματισμένος προϋπολογισμός για μία εργασία 4 ημερών είναι 100 και η εργασία ξεκινά ημέρα Δευτέρα. Εάν η ημερομηνία κατάστασης είναι η επόμενη Τετάρτη, το προϋπολογισθέν κόστος προγραμματισμένης εργασίας (PV) είναι 75. Το πραγματικό κόστος εκτελεσθέντος έργου (Actual Cost of Work Performed - ACWP ή Actual Cost - AC), που είναι το συνολικό πραγματικό κόστος που προέκυψε κατά την εκτέλεση μίας εργασίας στη διάρκεια μίας δεδομένης χρονικής περιόδου. Για παράδειγμα, εάν η τετραήμερη εργασία 11

19 δημιουργεί στην πραγματικότητα συνολικό κόστος 35 για κάθε μία από τις 2 ημέρες, το πραγματικό κόστος εκτελεσθέντος έργου (AC) για την περίοδο αυτή είναι 70 (ωστόσο το προϋπολογισθέν κόστος προγραμματισμένου έργου (PV) εξακολουθεί να είναι 75). Το προϋπολογισθέν κόστος εκτελεσθέντος έργου (Budgeted Cost of Work Performed - BCWP ή Earned Value - EV), που είναι το ποσοστό του προϋπολογισμού που θα έπρεπε να έχει δαπανηθεί για ένα δεδομένο επί τοις εκατό ποσοστό έργου (Given Percentage of Work Performed) που εκτελέστηκε για μία εργασία. Αυτή είναι ουσιαστικά και η αποκομισθείσα αξία για το εκτελεσθέν έργο. Για παράδειγμα, εάν μετά από 2 ημέρες έχει ολοκληρωθεί το 60% του έργου που απαιτείται για μία εργασία, αναμένεται να έχει διατεθεί το 60% του συνολικού προϋπολογισμού για την εργασία, ήτοι 60. Η Ανάλυση Πιστοποιημένης Αξίας συνδέεται πάντοτε με μία ημερομηνία κατάστασης που εμείς επιλέγουμε. Μπορούμε να επιλέξουμε την τρέχουσα ημερομηνία, μια ημερομηνία στο παρελθόν ή στο μέλλον. Τις περισσότερες φορές ως ημερομηνία κατάστασης ορίζεται η ημερομηνία τελευταίας επικαιροποίησης της προόδου του έργου Τα Παραγόμενα Μεγέθη του Μοντέλου Με βάση τις τρεις παραπάνω παραμέτρους, προσδιορίζονται αρκετές άλλες βασικές παράμετροι. Οι πιο συχνά χρησιμοποιούμενες από αυτές είναι : Απόκλιση Κόστους (Cost Variance - CV), που είναι η διαφορά μεταξύ του εκτιμώμενου κόστους μιας εργασίας και του πραγματικού κόστους αυτής. Υπολογίζεται χρησιμοποιώντας τον ακόλουθο τύπο : Ας επανέλθουμε στο παραπάνω παράδειγμα, όπου ο συνολικός προγραμματισμένος προϋπολογισμός για μία εργασία 4 ημερών είναι 100, και η εργασία ξεκινά Δευτέρα. Όταν ως ημερομηνία κατάστασης οριστεί η επόμενη Τετάρτη, το προϋπολογισθέν κόστος προγραμματισμένου έργου (PV) είναι 75, το πραγματικό κόστος εκτελεσθέντος έργου (AC) για την περίοδο αυτή είναι 12

20 70, και το προϋπολογισθέν κόστος εκτελεσθέντος έργου (EV) είναι 60. Στην περίπτωση αυτή, η απόκλιση κόστους (CV) της εργασίας είναι -10. Απόκλιση Χρονοδιαγράμματος (Schedule Variance - SV), που είναι η διαφορά μεταξύ της τρέχουσας προόδου και της προγραμματισμένης προόδου μίας εργασίας, εκφρασμένη σε μονάδες κόστους. Η απόκλιση χρονοδιαγράμματος υπολογίζεται χρησιμοποιώντας τον ακόλουθο τύπο : SV V PV Στο παραπάνω παράδειγμα, η απόκλιση χρονοδιαγράμματος (SV) της εργασίας είναι -15. Δείκτης Απόδοσης Κόστους (Cost Performance Index - CPI), που είναι ο λόγος του προϋπολογισθέντος κόστους προς το πραγματικό κόστος και υπολογίζεται χρησιμοποιώντας τον ακόλουθο τύπο : Στο παραπάνω παράδειγμα, ο δείκτης απόδοσης κόστους (CPI) της εργασίας είναι περίπου 0,86 ή 86%. Δείκτης Απόδοσης Χρονοδιαγράμματος (Schedule Performance Index - SPI), που είναι ο λόγος του εκτελεσθέντος έργου προς το προγραμματισμένο έργο. Υποδεικνύει πόσο αποτελεσματικά γίνεται η χρήση του χρόνου κατά την εκτέλεση του έργου και υπολογίζεται χρησιμοποιώντας τον ακόλουθο τύπο : Στο παραπάνω παράδειγμα, ο δείκτης απόδοσης χρονοδιαγράμματος (SPI) της εργασίας είναι περίπου 0,80 ή 80%. Αρχική Διάρκεια (Original Duration - OD), που είναι η αρχική πρόβλεψη για τη διάρκεια εκτέλεσης του έργου Αναμενόμενος Χρόνος Ολοκλήρωσης (Expected Time to Completion - ETC), που είναι ο λόγος της αρχικής προβλεπόμενης διάρκειας του έργου προς τον δείκτη απόδοσης χρονοδιαγράμματος και υπολογίζεται από τον παρακάτω τύπο : Προϋπολογισθέν Κόστος κατά την Ολοκλήρωση (Budgeted Cost at Completion - BAC), που δηλώνει το συνολικό κόστος με βάση το αρχικό σχέδιο (Baseline Plan) 13

21 Εκτιμώμενο Κόστος κατά την Ολοκλήρωση (Estimated Cost at Completion - EAC), που περιλαμβάνει το άθροισμα των δαπανών των εργασιών που έχουν εκτελεστεί μέχρι την ημερομηνία κατάστασης και των εκτιμώμενων δαπανών για το υπόλοιπο του έργου. Υπολογίζεται χρησιμοποιώντας την σχέση : Απόκλιση κατά την Ολοκλήρωση (Variance at Completion - VAC), που υπολογίζεται από τη διαφορά BAC - EAC. Η απόκλιση μπορεί να είναι είτε θετική είτε αρνητική. Ένας συνηθισμένος τρόπος οπτικής αναπαράστασης των βασικών παραμέτρων της ανάλυσης πιστοποιημένης αξίας είναι με τη χρήση διαγράμματος. Το παρακάτω σχήμα απεικονίζει ένα στιγμιότυπο μίας τυπικής ανάλυσης πιστοποιημένης αξίας και εξηγεί με τη μορφή γραφήματος τις διάφορες βασικές παραμέτρους της ανάλυσης πιστοποιημένης αξίας. Γράφημα 3.1: Στιγμιότυπο τυπικού διαγράμματος Ανάλυσης Πιστοποιημένης Αξίας Πηγή : Meredith J.R. and Mantel S.J.,

22 3.3 Ερμηνεία αποτελεσμάτων Ανάλυσης Πιστοποιημένης Αξίας Οι δείκτες αποκομισθείσας αξίας, που μπορεί να είναι αποκλίσεις ή λόγοι, μπορούν να βοηθήσουν ώστε να προσδιοριστεί εάν έχουν μείνει αρκετά χρήματα στον προϋπολογισμό και εάν το έργο θα τελειώσει στον προγραμματισμένο χρόνο. Οι αποκλίσεις, όπως η απόκλιση κόστους (CV) και η απόκλιση χρονοδιαγράμματος (SV), μπορούν να είναι θετικές ή αρνητικές : Μία θετική απόκλιση δείχνει ότι το έργο προπορεύεται ή βρίσκεται εντός των ορίων του προϋπολογισμού. Οι θετικές αποκλίσεις μπορεί να επιτρέπουν να γίνει ανακατανομή χρημάτων και πόρων, με μεταφορά από εργασίες ή έργα με θετικές αποκλίσεις σε εργασίες ή έργα με αρνητικές αποκλίσεις. Μία αρνητική απόκλιση δείχνει ότι το έργο καθυστερεί ή έχει υπερβεί τον προϋπολογισμό και χρειάζεται επανόρθωση. Εάν μία εργασία ή ένα έργο έχει αρνητική απόκλιση κόστους, μπορεί να χρειάζεται να αυξηθεί ο προϋπολογισμός ή να μειωθεί το περιθώριο κέρδους. Οι λόγοι, όπως ο δείκτης απόδοσης κόστους (CPI) και ο δείκτης απόδοσης χρονοδιαγράμματος (SPI), μπορεί να έχουν τιμές μεγαλύτερες ή μικρότερες από τη μονάδα (1) : Εάν η τιμή του λόγου είναι μεγαλύτερη από το 1, δηλώνει ότι το έργο προπορεύεται ή βρίσκεται εντός των ορίων του προϋπολογισμού. Εάν η τιμή του λόγου είναι μικρότερη από το 1, δηλώνει ότι το έργο έχει καθυστερήσει ή έχει υπερβεί τον προϋπολογισμό. Για παράδειγμα, ένας δείκτης απόδοσης χρονοδιαγράμματος (SPI) με τιμή 1,50 σημαίνει ότι χρησιμοποιήθηκε μόνο το 67% περίπου του προγραμματισμένου χρόνου για την ολοκλήρωση ενός τμήματος μίας εργασίας σε μία δεδομένη χρονική περίοδο, ενώ από την άλλη, ένας δείκτης απόδοσης κόστους (CPI) με τιμή 0,80 σημαίνει ότι ξοδεύτηκαν 1,25 για κάθε 1,00 προϋπολογισθείσας εργασίας που ολοκληρώθηκε. 15

23 Πίνακας 3.1: Ερμηνεία βασικών μεγεθών EVM Πηγή : P.M.I, Παράγοντες επιτυχίας μεθόδου Η αποτελεσματικότητα της μεθόδου εξαρτάται από ορισμένους σημαντικούς παράγοντες. Ο πρώτος, και ίσως πιο σημαντικός, είναι η ακρίβεια με την οποία ενημερώνονται οι πληροφορίες σχετικά με το ποσοστό (%) ολοκλήρωσης των πακέτων εργασίας (work packages). Η ακρίβεια των πληροφοριών είναι ζωτικής σημασίας για τον υπολογισμό της αποκομισθείσας αξίας σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή εκτέλεσης του έργου. Εξαρτάται από την ειλικρίνεια και την ακεραιότητα των μελών της ομάδας του έργου που έχουν αναλάβει το σύστημα συλλογής πληροφοριών. Στην πράξη υπάρχουν κάποιοι απλοί κανόνες για τον προσδιορισμό της ολοκλήρωσης των εργασιών. Οι πιο συνηθισμένοι είναι οι εξής : Κανόνας 0/100 Σύμφωνα με αυτόν το κανόνα, η δραστηριότητα έχει την τιμή 0% κατά την εκτέλεσή της και λαμβάνει την τιμή 100% μόνο όταν έχει ολοκληρωθεί. Ο κανόνας αυτός είναι χρήσιμος για εργασίες με πολύ μικρή διάρκεια, διότι είναι εξαιρετικά δύσκολη η συλλογή πληροφοριών κατά την εκτέλεσή της. Κανόνας 50/50 Ο κανόνας αυτός εκχωρεί 50% ολοκλήρωση αξίας για κάθε δραστηριότητα που έχει αρχίσει και τη διατηρεί μέχρι τη στιγμή της ολοκλήρωσης, όπου λαμβάνει την τιμή 100%. Όπως και ο κανόνας 0/100, χρησιμοποιείται συνήθως για πολύ μικρής διάρκειας εργασίες. Κανόνας ποσοστού % ολοκλήρωσης 16

24 Ο διαχειριστής του έργου καθώς και τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας αποφασίζουν από κοινού για τα ορόσημα (milestones) κατά την εκτέλεση του έργου. Έτσι, για παράδειγμα, τα ορόσημα αυτά μπορούν να πάρουν τις τιμές 25%, 50%, 75% και 100%. Στη συνέχεια η κατάσταση του έργου διαρκώς επανεξετάζεται και ενημερώνεται. Ανάλογα με τον βαθμό ολοκλήρωσης, στο κάθε πακέτο εργασίας μπορεί ή δεν μπορεί να εκχωρηθεί μια νέα τιμή ολοκλήρωσης, και βάσει αυτών των πληροφοριών η αποκομισθείσα αξία του έργου συνεχώς ενημερώνεται. Σαφέστατα η αξία αυτής της διαδικασίας βασίζεται στην ακριβή εκτίμηση της κατάστασης των εν εξελίξει δραστηριοτήτων όσον αφορά το πραγματικό ποσοστό ολοκλήρωσής του, ανεξάρτητα από τον χρόνο ή το κόστος που έχουν δαπανηθεί Ο δεύτερος παράγοντας που επηρεάζει την αποτελεσματικότητα της μεθόδου, είναι ο ''παράγοντας άνθρωπος''. Προκειμένου να φανεί κανείς καλός στο ''αφεντικό'' ή ακόμα και η ύπαρξη ρήτρας καλής εκτέλεσης, μπορεί να οδηγήσει σε υποβάθμιση σοβαρών προβλημάτων κόστους. Παρά τους παραπάνω περιορισμούς, η τεχνική της ανάλυσης πιστοποιημένης αξίας διευκολύνει τους διαχειριστές των έργων καθώς και τα υπόλοιπα μέλη να κατανοήσουν καλύτερα την κατάσταση του έργου κατά την εκτέλεσή του και ειδικά από την πλευρά του κόστους. (Christensen D.S., 1998) Η πληροφόρηση σε πραγματικό χρόνο που παρέχει η ανάλυση είναι εξαιρετικά χρήσιμη στην ανάπτυξη ρεαλιστικών σχεδίων για την αντιμετώπιση και επιδιόρθωση προβλημάτων που σχετίζονται με το συνολικό κόστος του έργου. Σε τελική ανάλυση, ο έλεγχος κόστους ενός έργου κρύβει πολλές αβεβαιότητες. Ως εκ τούτου, είναι επιτακτική ανάγκη η ανώτερη διοίκηση να διαθέτει ένα αξιόπιστο σύστημα, με το οποίο περιοδικά να μπορεί να επανεξετάζει τις οικονομικές πληροφορίες. Κατά την ολοκλήρωση του έργου ο διαχειριστής πρέπει να μπορεί να βεβαιώσει ότι όλα τα κόστη που προκλήθηκαν είχαν εκτιμηθεί σωστά και ότι έχουν τηρηθεί οι συμφωνημένες διαδικασίες. (McManus J., 2006) 17

25 3.5 Πώς εφαρμόζεται η ανάλυση πιστοποιημένης αξίας; Ο αλγόριθμος αποτελείται από κάποια βήματα για την προετοιμασία του συστήματος της ανάλυσης και κάποια για τη χρήση της. Σύμφωνα με αυτόν, (Wilkens T. T., 1997) έχουμε τα εξής : 1. Ανάλυση Δομής Εργασιών (Work Breakdown Structure - WBS) H WBS αποτελεί τη βάση για να αναλυθεί η πρόοδος και η απόδοση του έργου. Δίνει τη δυνατότητα ανάλυσης του έργου με μια πολυεπίπεδη δομή και με διαφορετικούς βαθμούς λεπτομέρειας. Κάθε ένα στοιχείο της WBS στο χαμηλότερο επίπεδο αποτελεί και μια συγκεκριμένη δραστηριότητα στην οποία ανατίθεται ένας συγκεκριμένος πόρος που καλείται να την ολοκληρώσει. Η WBS περιλαμβάνει όλες τις λειτουργίες ενός έργου και δεν πρέπει να συγχέεται με την οργανωτική δομή της επιχείρησης. 2. Αλληλουχία Δραστηριοτήτων Για να ολοκληρωθεί αυτό το βήμα πρέπει να οριστεί η σειρά εκτέλεσης των δραστηριοτήτων προκειμένου να περατωθεί το έργο. 3. Προσδιορισμός Κόστους Γίνεται ο προσδιορισμός του κόστους κάθε δραστηριότητας. Ανάλογα με τον επιθυμητό βαθμό ανάλυσης, λαμβάνεται η απόφαση αν θα συμπεριληφθούν στο κόστος μόνο οι εργατοώρες που θα δαπανηθούν για κάθε δραστηριότητα ή και άλλα κόστη, οπότε μιλάμε για χρηματικές μονάδες. 4. Προγραμματισμός Δραστηριοτήτων Δημιουργείται ένα αρχικό ακριβές χρονοδιάγραμμα (Baseline Plan) εκτέλεσης των δραστηριοτήτων και επιμερίζονται οι πόροι. Δημιουργείται έτσι η καμπύλη PV με την οποία γίνεται γνωστό το μέγεθος BAC και της αρχικής διάρκειας OD 5. Δημιουργία πινάκων, διαγραμμάτων Το τελευταίο βήμα προετοιμασίας είναι η δημιουργία πινάκων και διαγραμμάτων με τα μέχρι στιγμής δεδομένα. Η ανάλυση αυτών βοηθάει στον εντοπισμό περιορισμών που ίσως έχουν παραβλεφθεί. Μπορεί να υπάρχει περιορισμός του μέγιστου αριθμού πόρων ή ακόμα να υπάρχουν περιορισμοί 18

26 στη χρηματοροή που απαγορεύουν την εκτέλεση των δραστηριοτήτων με τη σειρά που ορίστηκαν. Μόλις ολοκληρωθούν τα παραπάνω, ο διαχειριστής του έργου έχει τη δυνατότητα να διεξάγει περιοδικούς ελέγχους για την πρόοδο και την επίδοση του έργου. Οι έλεγχοι αυτοί πραγματοποιούνται ως εξής : 6. Ενημέρωση χρονοδιαγράμματος Σύμφωνα με τους κανόνες που αναφέρθηκαν παραπάνω, γίνεται η ενημέρωση του χρονοδιαγράμματος. Η ενημέρωση για την πρόοδο του έργου αποτελεί τη βάση για τους υπολογισμούς που προτείνει η ανάλυση πιστοποιημένης αξίας. Παράγεται έτσι η καμπύλη EV. 7. Πραγματικά Κόστη Οι πληροφορίες κόστους αντλούνται από τις καρτέλες με τις εργατοώρες που αναλώθηκαν και από τα τιμολόγια των πόρων που χρησιμοποιήθηκαν. Παράγεται έτσι η καμπύλη AC. 8. Υπολογισμοί και δημιουργία γραφημάτων Γίνεται ο υπολογισμός των αποκλίσεων (CV, SV και VAC), των δεικτών (CPI, SPI) και των εκτιμήσεων (EAC και ETC). Στη συνέχεια δημιουργούνται γραφήματα για την ευκολότερη και ταχύτερη κατανόησή τους. 9. Ανάλυση και σύνταξη αναφοράς Η ανάλυση των δεδομένων βοηθά στον εντοπισμό τυχόν προβλημάτων. Οι αποκλίσεις σε κόστος και χρόνο, πρέπει να αιτιολογηθούν και να αντιμετωπιστούν οι αιτίες που τις προκάλεσαν. Αυτό το feedback, δίνει την ευκαιρία να διορθωθούν οι αιτίες που προκαλούν προβλήματα προτού αυτά γίνουν δυσεπίλυτα. 19

27 4 Μελέτη Περίπτωσης 4.1 Εισαγωγικά Στοιχεία Παρόλο που η μέθοδος πιστοποιημένης αξίας (Earned Value Method) είναι μία πολύτιμη τεχνική διαχείρισης έργων, δεν έχει τύχει ευρείας αποδοχής από διαχειριστές κατασκευαστικών - τεχνικών έργων (Bower, 2007). Στην πραγματικότητα, τα περισσότερα έργα κατασκευών παρακολουθούνται χρησιμοποιώντας μόνο το προγραμματισμένο και το πραγματικό κόστος (Fleming and Koppelman, 2003). Αυτό οφείλεται ως ένα βαθμό στις διάφορες πτυχές που συνδέονται με τη φύση των κατασκευαστικών έργων, το κόστος και τα οφέλη από την εφαρμογή της μεθόδου, το πρόβλημα της επιλογής κατάλληλου μοντέλου Earned Value και τις απαιτήσεις που πρέπει να πληρούνται για την επιτυχημένη εφαρμογή της. Η διαφορετική προσέγγιση που εφαρμόζεται στα κατασκευαστικά έργα οφείλεται στο γεγονός ότι αυτά χαρακτηρίζονται συνήθως από αργή εξέλιξη και μικρή αλλαγή εύρους, πιο σταθερή ακολουθία δραστηριοτήτων και τέλος από το γεγονός ότι το κόστος των υλικών αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού αυτών. Έτσι, η σωρευτική καμπύλη κόστους, η οποία αντιπροσωπεύει κυρίως το κόστος των υλικών και τις δαπάνες των υπεργολαβιών, χαρακτηρίζεται από χαμηλό ρυθμό στο ξεκίνημα του έργου και πολύ μεγάλο κατά την εκτέλεσή του. Επίσης, το παραδοσιακό σύστημα πληρωμής της σύμβασης του έργου είναι συνήθως ένα κατ' αποκοπή ποσό ή ανά μονάδα κόστος και όχι ένα γραμμικό σύστημα, το οποίο λειτουργεί καλύτερα στη μέθοδο πιστοποιημένης αξίας. Τέλος, ανησυχητικό ζήτημα είναι το κόστος και η πολυπλοκότητα εφαρμογής της μεθόδου κατά την κατασκευή του έργου. Η συλλογή λεπτομερών πληροφοριών και αναφορών προσθέτουν φόρτο εργασίας στους διαχειριστές με αποτέλεσμα να αποσπάται η προσοχή τους από τα κύρια καθήκοντά τους. Στο κεφάλαιο αυτό επιχειρείται η εφαρμογή της μεθόδου της Δεδουλευμένης ή Πιστοποιημένης Αξίας σε ένα πραγματικό κατασκευαστικό έργο ώστε να γίνει απόλυτα κατανοητή η συγκεκριμένη μεθοδολογία. Πιο συγκεκριμένα, θα μελετηθεί η περίπτωση κατασκευής προσθήκης κατ' επέκταση ενός βιοτεχνικού χώρου στη Νεοχωρούδα Θεσσαλονίκης. Έχοντας πραγματικά στοιχεία χρόνων, διάρκειας και συσχέτισης των δραστηριοτήτων, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον η εφαρμογή της μεθόδου για δύο βασικούς λόγους. Ο πρώτος σχετίζεται με την αναλυτική λειτουργία και τις 20

28 δυνατότητες του διαθέσιμου λογισμικού διαχείρισης έργων Microsoft Project 2010 στην αποτελεσματική διαχείριση του έργου κατά την εφαρμογή της παραπάνω μεθόδου. Ο δεύτερος αφορά στην αποτελεσματικότητα της μεθόδου τόσο στην ικανότητα αποτύπωσης της εξέλιξης του έργου όσο και στην διερεύνηση των χαρακτηριστικών εκείνων που οδηγούν σε έγκαιρη επέμβαση για την αντιμετώπιση προβλημάτων. Κατά την ανάλυση, έχει γίνει τμηματοποίηση των φάσεων κατασκευής του έργου και επομένως έχουμε περισσότερα ''παραδοτέα'' με μικρότερες χρονικές διάρκειες. Όλες οι δραστηριότητες εμπεριέχουν κόστος, ενώ ο έλεγχος της προόδου αφορά τις χρονικές στιγμές που ολοκληρώνονται οι εργασίες. 4.2 Το Έργο Περιγραφή - Γενικά Στοιχεία του Έργου Το έργο αφορά την κατασκευή προσθήκης κατ επέκταση μεταλλικού βιοτεχνικού χώρου σε υφιστάμενο κτίσμα στην Νεοχωρούδα Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για ιδιωτικό έργο, του οποίου τόσο η μελέτη όσο και η κατασκευή ανατέθηκε από τους κυρίους του έργου στους αναδόχους (Πολιτικό Μηχανικό και Μηχανολόγο Μηχανικό). Τον όλο συντονισμό μελέτης και κατασκευής ανέλαβε το Τεχνικό Γραφείο '' Γαϊτανίδης Ι. Αλέξανδρος : Μελέτη - Επίβλεψη - Κατασκευή'', του οποίου οι μηχανικοί είναι και οι ανάδοχοι εργολάβοι. Για τον χρονικό και οικονομικό προγραμματισμό του εν λόγω έργου, χάριν απλότητας, έχει γίνει η παραδοχή πως έχουν ολοκληρωθεί και εκδοθεί όλες οι απαραίτητες Μελέτες (Αρχιτεκτονικά, Στατικά, Ηλεκτρολογικές, Μηχανολογικές, κτλ.), καθώς επίσης και ότι έχουν ολοκληρωθεί όλες οι διαδικασίες αδειοδοτήσεων (αρχαιολογία, δασαρχείο, αδειοδότηση εγκατάστασης και λειτουργίας), ενώ θεωρείται ότι έχουν εκδοθεί και όλες οι απαιτούμενες νόμιμες άδειες για τις εργασίες σε εύλογο χρονικό διάστημα (45 ημέρες). Τέλος, θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι δραστηριότητες με τις αλληλουχίες και τις διάρκειές τους, όπως εμφανίζονται στο χρονοδιάγραμμα Κατασκευής του έργου, είναι ενδεικτικές και θα μπορούσαν ενδεχομένως να αναλυθούν πολύ περισσότερο. Όμως, για το σκοπό της παρούσας εργασίας, η ανάλυση αυτή των εργασιών μπορεί να θεωρηθεί ικανοποιητική. Επίσης, οι πόροι και το προϋπολογισθέν κόστος του έργου που αναφέρονται σε κατ' αποκοπή ποσά, είναι ενδεικτικά μεγέθη και υπόκεινται σε εκτιμήσεις του γράφοντος (χωρίς αυτό, βέβαια, να σημαίνει ότι απέχουν από την πραγματικότητα) 21

29 Το κτίσμα αποτελείται από τον ισόγειο βιοτεχνικό χώρο, ενώ στη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου έχει σχεδιαστεί και η κατασκευή κυκλοφοριακού κόμβου εισόδου - εξόδου οχημάτων καθώς και θέσεις στάθμευσης οχημάτων. Πρόκειται για εκτός σχεδίου αγροτεμάχιο, το οποίο έχει έκταση 7995,97 m 2, ενώ τα πραγματοποιούμενα στοιχεία δόμησης είναι τα εξής : Πίνακας 4.1: Πραγματοποιούμενα Μεγέθη Δόμησης Στο παρακάτω σχήμα φαίνεται το τοπογραφικό του έργου. Εικόνα 4.1: Τοπογραφικό Διάγραμμα 22

30 Στη συνέχεια παρατίθεται ένα τρισδιάστατο του υπό κατασκευή βιοτεχνικού κτιρίου για καλύτερη αντίληψη του μεγέθους του έργου. Εικόνα 4.2: Βιοτεχνικό Κτίριο Δραστηριότητες και υποδραστηριότητες Οι δραστηριότητες ενός έργου είναι όλες οι επιμέρους λεπτομερείς εργασίες, ενέργειες ή στάδια εκτέλεσης που απαιτείται να πραγματοποιηθούν προκειμένου να αποπερατωθεί το έργο. Συνήθως οι δραστηριότητες εκτέλεσης ενός έργου καλύπτουν όλα τα τεχνικά στοιχεία αυτού με σειρά εκτιμώμενης πραγματοποίησης τους. Ο αριθμός των δραστηριοτήτων του προγραμματισμού εκτέλεσης ενός έργου είναι συνάρτηση αφενός μεν των απαιτήσεων (συμβατικών ή μη) που τίθενται και αφετέρου της δυνατότητας που υπάρχει για έλεγχο, παρακολούθηση και ενημέρωσή του. Ένας λογικός αριθμός δραστηριοτήτων παρέχει τη δυνατότητα άμεσου ελέγχου και ενημέρωσης προόδου, σε αντίθεση με μια λεπτομερέστατη καταγραφή δραστηριοτήτων που δημιουργεί μεγάλο όγκο πληροφοριών που πρέπει να συλλεχθούν και σε σύνθετες τεχνικές παρακολούθησης. Θα πρέπει επομένως να επιλέγεται εκείνος ο βαθμός ανάλυσης που ορθολογικά καλύπτει την εκτέλεση και παρακολούθηση του έργου και δεν καθιστά απαγορευτική την εφαρμογή του. Ο επιμερισμός των δραστηριοτήτων σε μικρότερες εργασίες δίνει τη δυνατότητα καλύτερης εποπτείας και πιο εμπεριστατωμένου ελέγχου της προόδου του έργου από όλα τα συμμετέχοντα μέλη, τόσο για τον ανάδοχο όσο και για τον κύριο του έργου. Συμβάλλει, έτσι, στη μείωση του συνολικού χρόνου κατασκευής και οδηγεί σε μικρότερες δαπάνες, καθώς γίνεται ορθότερη αξιοποίηση των πόρων του έργου. Οι δραστηριότητες για την εκτέλεση του έργου διακρίνονται σε δύο ευρύτερες κατηγορίες: αρχικά, αυτές που απαιτούνται για την έκδοση της άδειας και της έγκρισης 23

31 δόμησης με τα ανάλογα δικαιολογητικά τους και στη συνέχεια αυτές που απαιτούνται για την εκτέλεση του έργου. Έμφαση δόθηκε στην ανάλυση των δραστηριοτήτων που αφορούν την κατασκευή του έργου. Μελέτες Έργου Οι δραστηριότητες που συνθέτουν τη φάση των μελετών είναι σε γενικές γραμμές προκαθορισμένες. Αυτό οφείλεται τόσο στη λογική αλληλουχία των μελετών, όσο και στο νομικό πλαίσιο που τις διέπει. Παρόλα αυτά όμως, η διάρκεια που απαιτείται για την ολοκλήρωσή τους εξαρτάται από παράγοντες όπως είναι η φύση του έργου, η εμπειρία και οι γνώσεις των μελετητών καθώς και η μεταξύ τους συνεργασία, ο σωστός καταμερισμός των εργασιών και τέλος η ευχέρεια στη χρήση κατάλληλων μέσων (π.χ λογισμικό). Στην υπό μελέτη περίπτωση, οι διαδικασίες που ακολουθούνται για την υποβολή του φακέλου στην υπηρεσία δόμησης είναι προκαθορισμένες. Αξίζει, όμως, να σημειωθεί ότι η συγκέντρωση των απαραίτητων δικαιολογητικών και εγγράφων για την πληρότητα του φακέλου έγινε παράλληλα με την εκπόνηση των μελετών, καθώς και το διάστημα που μεσολάβησε για την έκδοση της άδειας δόμησης θεωρείται ότι διήρκησε περίπου δύο μήνες. Εικόνα 4.3: Απεικόνιση χρονικής διάρκειας εργασιών από τη συνολική μελέτη μέχρι την έκδοση της Οικοδομικής Άδειας Κατασκευή Έργου 1. Προετοιμασία Εργοταξίου Η προετοιμασία του εργοταξίου αφορά στην οργάνωσή του, στις πιθανές κατεδαφίσεις παλαιών κτισμάτων, στις απαραίτητες χαράξεις, στην επιλογή των κατάλληλων μηχανικών μέσων, καθώς και στην ασφάλεια του προσωπικού. Στην περίπτωση μας έχουμε επιπλέον την περίφραξη του οικοπέδου, την σύνδεση με το δίκτυο της ΕΥΑΘ, το εργοταξιακό ρεύμα κ.α. 24

32 2. Εκσκαφή Θεμελίων Είναι οι απαραίτητες εκείνες εκσκαφές που γίνονται για να δεχτούν τα θεμέλια του κτιρίου. Η χρονική διάρκεια των εκσκαφών είναι δύσκολο να προσδιοριστεί με ακρίβεια. Το γεγονός αυτό μπορεί να οφείλεται στις καιρικές συνθήκες που επικρατούν και ενδέχεται να καθυστερήσουν τις εργασίες, στην πιθανότητα να απαιτούνται πρόσθετα μέτρα αντιστήριξης όμορων κτισμάτων, στην ύπαρξη υδροφόρου ορίζοντα καθώς επίσης και στη σύσταση του εδάφους (ημιβραχώδες, βραχώδες) που απαιτούν επιπρόσθετα μηχανικά μέσα. Στην περίπτωσή μας, αρχικώς εκτιμάται ότι όλα θα κυλήσουν ομαλά. 3. Θεμελίωση Κτιρίου Οι θεμελιώσεις είναι οι κατασκευές εκείνες που βρίσκονται σε επαφή με το έδαφος και αποτελούν την υποδομή του έργου. Παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάσουν την ομαλή εκτέλεση των εργασιών της θεμελίωσης είναι οι καιρικές συνθήκες και η ύπαρξη υδροφόρου ορίζοντα (λήψη μέτρων προστασίας από την υγρασία). Στο έργο μας γίνεται αρχική πρόβλεψη για λήψη μέτρων προστασίας από υγρασίες. 4. Φέρων Οργανισμός (Φ.Ο) Είναι ο βασικός κορμός του κτιρίου, διότι εξασφαλίζει την στατική επάρκεια του κτίσματος. Συνεπώς απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή κατά την εκτέλεση της εν λόγω φάσης του έργου. Στο συγκεκριμένο έργο επιλέχθηκε η κατασκευή του φέροντος οργανισμού να γίνει με μεταλλική κατασκευή. Τα πλεονεκτήματά του : εξαιρετικά σύντομος χρόνος κατασκευής έναντι της συμβατικής, εξαιρετική αντισεισμική συμπεριφορά, το συνολικό βάρος της σιδηράς κατασκευής είναι πολύ μικρότερο από την συμβατική κ.α. Με την παραδοχή ότι τα υλικά θα φτάσουν στον τόπο του έργου έγκαιρα, εκτιμήθηκε ότι η διάρκεια της συναρμολόγησης θα είναι 25 ημέρες. 5. Δάπεδα - Επιστρώσεις Η διάρκεια των επιστρώσεων εξαρτάται από το υλικό που επιλέγεται. Στο υπό μελέτη έργο επιλέχθηκε η κατασκευή βιομηχανικού δαπέδου, το οποίο παρουσιάζει σημαντικά πλεονεκτήματα. Η υψηλή αντοχή στην πίεση, η προστασία του υποστρώματος από την υγρασία, η υψηλή σταθερότητα στην έλξη και στην κάμψη, η εξαιρετικά χαμηλή φθορά λόγω απότριψης, ο εύκολος καθαρισμός του, η αντιολισθητικότητα είναι μερικά από τα χαρακτηριστικά για τα οποία επιλέχθηκε η χρήση του. Ο απαιτούμενος χρόνος κατασκευής του εξαρτάται από τον τρόπο τοποθέτησης του. Στην περίπτωσή μας 25

33 επιλέχθηκε το ''ελικοπτερωτό'' δάπεδο και εκτιμήθηκε ότι η κατασκευή του θα διαρκέσει 5 ημέρες. 6. Κατακόρυφα στοιχεία πλήρωσης - Μονώσεις Είναι τα εξωτερικά και εσωτερικά στοιχεία πλήρωσης που συμπληρώνουν τον Φ.Ο. Εκτιμάται ότι στο συγκεκριμένο έργο η τοποθέτηση των επικαλύψεων θα διαρκέσει 10 ημέρες. Σε αυτή τη διάρκεια περιλαμβάνονται και οι απαραίτητες εργασίες μόνωσης του κτιρίου. 7. Αλουμίνια - Υαλοπίνακες Τα κουφώματα (πόρτες, παράθυρα) είναι δομικά στοιχεία μιας κατασκευής και επηρεάζουν καθοριστικά την ποιότητα, το κόστος και την αισθητική του. Προσαρμόζονται στα εσωτερικά και εξωτερικά ανοίγματα ενός οικοδομήματος με σκοπό την προστασία από τα φυσικά φαινόμενα όπως το κρύο και τη βροχή, το φωτισμό του χώρου με το φως της ημέρας, τον εξαερισμό του χώρου, την επικοινωνία του χώρου με το εξωτερικό περιβάλλον και την προστασία του χώρου από εξωτερικούς παράγοντες. Η διάρκεια τοποθέτησής τους εκτιμήθηκε στις 5 ημέρες. Εικόνα 4.4: Απεικόνιση πορείας οικοδομικών εργασιών (Gantt Chart) 8. Υδραυλικά Εκτός από τις οικοδομικές εργασίες, για να ολοκληρωθεί η κατασκευή χρειάζεται και η εκτέλεση των εσωτερικών υδραυλικών εγκαταστάσεων, οι οποίες γίνονται μετά την ολοκλήρωση των κατακόρυφων στοιχείων πλήρωσης. Οι εσωτερικές υδραυλικές εγκαταστάσεις του κτιρίου περιλαμβάνουν τις εγκαταστάσεις ύδρευσης (δηλαδή τις εγκαταστάσεις διανομής και αποθήκευσης νερού χρήσης, τις εγκαταστάσεις παραγωγής, διανομής και αποθήκευσης ζεστού νερού χρήσης), τις εγκαταστάσεις πυρόσβεσης με νερό ή αφρό χαμηλής διόγκωσης, τις εγκαταστάσεις αποχέτευσης λυμάτων, αποβλήτων και ομβρίων ή άλλων καθαρών νερών, καθώς και τις διάφορες συνδέσεις μέσα ή έξω από το κτίριο, που σκοπό έχουν την τροφοδοσία του με νερό ή 26

34 την απομάκρυνση λυμάτων, αποβλήτων και ομβρίων. Η διάρκεια κατασκευής των υδραυλικών εκτιμήθηκε στις 5 ημέρες. Εικόνα 4.5: Απεικόνιση πορείας υδραυλικών εργασιών (Gantt Chart) 9. Ηλεκτρολογικά Οι ηλεκτρολογικές εργασίες και εγκαταστάσεις αποτελούν ένα από τα σημαντικά στάδια της κατασκευής, καθώς η σωστή εγκατάσταση των ηλεκτρικών είναι καθοριστική και για τη μετέπειτα καλή λειτουργία του κτιρίου. Ηλεκτρική εγκατάσταση είναι το σύνολο των εγκατεστημένων υλικών (σωλήνες, καλωδιώσεις, συσκευές, ηλεκτρικοί πίνακες κ.λπ.) που συμβάλλουν λειτουργικά στη χρησιμοποίηση της ηλεκτρικής ενέργειας για φωτισμό, θέρμανση και χρήση ηλεκτρικών συσκευών - μηχανημάτων. Οι ηλεκτρικές εγκαταστάσεις πρέπει να σχεδιάζονται και να κατασκευάζονται με γνώμονα την ασφάλεια και την άνεση των ανθρώπων οι οποίοι χρησιμοποιούν το οικοδόμημα. Γι' αυτό και τα υλικά και οι συσκευές που χρησιμοποιούνται για την εγκατάσταση πρέπει να καλύπτουν τις ελάχιστες ποιοτικές προδιαγραφές που καθορίζονται από τους ισχύοντες κτιριοδομικούς κανονισμούς. Η διάρκεια των ηλεκτρολογικών εργασιών εκτιμήθηκε στις 7 ημέρες. Εικόνα 4.6: Απεικόνιση πορείας ηλεκτρολογικών εργασιών (Gantt Chart) 10. Ηλεκτρομηχανολογικές Εγκαταστάσεις Αυτές περιλαμβάνουν την τοποθέτηση συστήματος θέρμανσης και ψύξης του κτιρίου και τις αντίστοιχες εργασίες προκειμένου να παραδοθεί στον τελικό χρήστη. Επίσης περιλαμβάνουν και τα συστήματα πυρανίχνευσης και πυροπροστασίας, απαραίτητα για την ασφάλεια του οικοδομήματος. 27

35 Εικόνα 4.7: Απεικόνιση πορείας ηλεκτρομηχανολογικών εργασιών (Gantt Chart) Εικόνα 4.8: Απεικόνιση συνολικής πορείας εργασιών για την κατασκευή του έργου (Gantt Chart) Σχέσεις αλληλουχίας δραστηριοτήτων και υποδραστηριοτήτων Οι περιπτώσεις που υπάρχουν για τη διασύνδεση της αλληλουχίας εκτέλεσης των δραστηριοτήτων εκτέλεσης ενός έργου είναι οι εξής : Τέλους - Αρχής (Finish-to-Start) Η ημερομηνία ολοκλήρωσης της προκατόχου εργασίας καθορίζει την ημερομηνία έναρξης της διαδόχου εργασίας Αρχής - Αρχής (Start-to-Start) Η ημερομηνία έναρξης της προκατόχου εργασίας καθορίζει την ημερομηνία έναρξης της διαδόχου εργασίας Τέλους - Τέλους (Finish-to-Finish) Η ημερομηνία ολοκλήρωσης της προκατόχου εργασίας καθορίζει την ημερομηνία έναρξης της διαδόχου εργασίας Αρχής - Τέλους (Start-to-Finish) Η ημερομηνία έναρξης της προκατόχου εργασίας καθορίζει την ημερομηνία ολοκλήρωσης της διαδόχου εργασίας Υπάρχει επιπλέον και η δυνατότητα να ορίζεται χρονικό περιθώριο (θετικό ή αρνητικό) στη διασύνδεση δραστηριοτήτων - υποδραστηριοτήτων. Στην παρακάτω εικόνα 4.7 εμφανίζονται οι σχέσεις αλληλουχίας μεταξύ δραστηριοτήτων Δ ν και μεταξύ υποδραστηριοτήτων Υ ν του έργου της περίπτωσής μας. 28

36 Εικόνα 4.9: Απεικόνιση σχέσεων αλληλουχίας δραστηριοτήτων και υποδραστηριοτήτων Πόροι Το επόμενο στάδιο είναι ο προσδιορισμός του είδους των πόρων που είναι απαραίτητοι για την εκτέλεση των παραπάνω δραστηριοτήτων. Γενικά οι πόροι μπορούν να κατηγοριοποιηθούν σε τρεις ομάδες. o Πόροι Απασχόλησης (work resources) Προσδιορίζονται τα επαγγελματικά προσόντα και οι δεξιότητες που είναι απαραίτητες για την εκτέλεση των επιμέρους δραστηριοτήτων/εργασιών. Δεν είναι απαραίτητος, σε αυτό το στάδιο της ανάλυσης, ο ονομαστικός προσδιορισμός των πόρων αυτών. Στους πόρους απασχόλησης περιλαμβάνεται και ο απαραίτητος εξοπλισμός o Οικονομικοί Πόροι (cost resources) Αντιπροσωπεύουν τη χρηματική δαπάνη η οποία σχετίζεται με μια εργασία o Υλικοί Πόροι (material resources) Συντάσσεται κατάλογος με τα απαραίτητα υλικά που θα χρησιμοποιηθούν στο έργο. Αυτά είναι σκυρόδεμα, δομικός χάλυβας, τούβλα, panels επικαλύψεων, σωλήνες, καλώδια, μονωτικά υλικά, χρώματα κ.α Λαμβάνοντας υπόψη τις απαιτήσεις του έργου καθώς και τους διαθέσιμους πόρους, συντάσσεται ο παρακάτω πίνακας : 29

37 Πίνακας 4.2: Κατάλογος Πόρων Κόστος Το συνολικό κόστος κατασκευής τεχνικού έργου είναι το άθροισμα του άμεσου κόστους, του έμμεσου κόστους και το όφελος του αναδόχου. Συνήθως το έμμεσο κόστος εκφράζεται ως ποσοστό του άμεσου κόστους Άμεσο Κόστος Είναι το άθροισμα του κόστους των δραστηριοτήτων στις οποίες αναλύεται ένα έργο και αφορά το κόστος του προσωπικού, το κόστος των μηχανημάτων και το κόστος των υλικών που θα χρησιμοποιηθούν 30

38 Έμμεσο Κόστος Το έμμεσο κόστος αποτελείται από τα γενικά έξοδα του εργοταξίου και τα γενικά έξοδα της επιχείρησης. Τα γενικά έξοδα εργοταξίου περιλαμβάνουν : o Κόστος εργοταξιακής διάταξης και εργοταξιακών εγκαταστάσεων (βοηθητικών κτισμάτων, αποθηκών κλπ) o Διάνοιξη οδών προσπέλασης προς το έργο o Ασφαλίσεις : έργου, προσωπικού, μηχανημάτων o Ηλεκτρικό ρεύμα, νερό, καύσιμα, φύλαξη o Έξοδα απόθεσης, διακίνησης εντός εργοταξίου και φύλαξης υλικών o Έξοδα καθαρισμού του εργοταξίου o Αναλώσιμα υλικά και εργαλεία, δευτερεύοντα υλικά που δεν κατανέμονται σε συγκεκριμένες θέσεις κόστους κ.α. Τα γενικά έξοδα της επιχείρησης περιλαμβάνουν : o Μισθός διεύθυνσης επιχείρησης, αμοιβές υπαλλήλων o Μέρος των παγίων της επιχείρησης (ρεύμα, νερό, ενοίκια) o Κόστος αυτοκινήτων και κίνησης προσωπικού κεντρικών γραφείων o Αποσβέσεις περιουσιακών στοιχείων o Ασφάλιση, φόροι, συνδρομές κ.α. Γράφημα 4.1: Σχέση άμεσου - έμμεσου - συνολικού κόστους 31

39 Ανάλυση Κόστους Η κοστολόγηση του έργου μπορεί να γίνει με δύο τρόπους. Είτε με βάση τον πίνακα εργασιών όπως αυτές προκύπτουν από τη μελέτη εφαρμογής του έργου που περιλαμβάνουν τα επιμέρους κόστη προμήθειας υλικών, των εργατικών, των μηχανημάτων και οτιδήποτε άλλο που δεν ενσωματώνεται στο έργο για τη λειτουργία του (απογραφικός προϋπολογισμός). Είτε δειγματοληπτικά, σύμφωνα με την εμπειρία από αντίστοιχα έργα. Στην εργασία αυτή χρησιμοποιήθηκε ο απογραφικός προϋπολογισμός, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις ιδιαίτερες απαιτήσεις του έργου όσο και τις επιθυμίες του ιδιοκτήτη. Όσον αφορά τις υπεργολαβίες, η κοστολόγησή τους περιλαμβάνει τόσο τις εργασίες που απαιτούνται όσο και τα υλικά που θα χρησιμοποιηθούν. Πίνακας 4.3: Κατάλογος και κοστολόγηση πόρων 32

40 4.2.6 Ανάθεση Πόρων σε Εργασίες και Ημερολόγιο Έργου Ανάθεση (Assignment) είναι η διαδικασία αντιστοίχισης ενός πόρου σε μία εργασία ώστε να απασχοληθεί σε αυτήν. Μέσα από την ανάθεση εργασιών σε πόρους απαντώνται ερωτήματα όπως : Ποιος πρέπει να απασχολείται, σε ποιες εργασίες και πότε; Είναι ικανός ο αριθμός πόρων για να φέρει εις πέρας το εύρος των εργασιών που απαιτεί το έργο; Μήπως αναμένεται ότι κάποιος πόρος θα απασχοληθεί σε μία εργασία όταν αυτός δε θα είναι διαθέσιμος (αργία, άδεια); Μήπως έχουν ανατεθεί πολλές εργασίες σε έναν πόρο, που ξεπερνούν τη δυνατότητα απασχόλησής του (υπεραπασχόληση - over allocation); Στη συνέχεια, έχοντας αναθέσει τους πόρους στις εργασίες, καθορίζεται το ημερολόγιο του έργου, όπου ορίζεται ο εργάσιμος και μη εργάσιμος χρόνος εργασιών. Εικόνα 4.10: Παράδειγμα ανάθεσης πόρων σε δραστηριότητα 33

41 Εικόνα 4.11: Ημερολόγιο Έργου Εικόνα 4.12: Στοιχεία έργου 34

42 4.3 Εφαρμογή της Μεθόδου Πιστοποιημένης Αξίας Η εφαρμογή της μεθόδου προϋποθέτει την καταγραφή της προόδου των εργασιών που έχουν γίνει στην πραγματικότητα και τη διαπίστωση σε ποιο στάδιο βρίσκεται το έργο σε συγκεκριμένες ημερομηνίες, σύμφωνα με τους κανόνες που αναπτύχθηκαν στο τρίτο κεφάλαιο. Οι ημερομηνίες εξέτασης της προόδου επιλέχθηκαν βάσει της ημερομηνίας έναρξης των εργασιών (13/03/2014) ενώ η συχνότητα επιλέχθηκε να είναι μία φορά το μήνα για την καλύτερη αξιολόγηση της συνολικής πορείας του έργου Πρόοδος Εργασιών Μέχρι τώρα, το επίκεντρο ήταν ο σχεδιασμός (planning) του έργου - η ανάπτυξη των λεπτομερειών του σχεδίου έργου πριν από την έναρξη της πραγματικής δουλειάς. Μόλις αυτή ξεκινήσει, τότε αρχίζει και η επόμενη φάση της διαχείρισης έργων : η παρακολούθηση της προόδου. Με τον όρο παρακολούθηση (tracking) εννοούμε την καταγραφή των λεπτομερειών ενός έργου, όπως ποιοί εκτέλεσαν κάθε εργασία, πότε ολοκληρώθηκε αυτή και πόσο κόστισε στην πραγματικότητα. Η παρακολούθηση των πραγματικών δεδομένων είναι ουσιώδης για τη σωστή διαχείριση του έργου, σε αντίθεση απλώς με το σχεδιασμό του. Ο διαχειριστής έργων πρέπει να γνωρίζει πόσο αποδοτική είναι η ομάδα του έργου και πότε χρειάζεται να προχωρήσει σε διορθωτικές ενέργειες. Η μεθοδολογία που ακολουθείται για την αποτύπωση της προόδου του έργου έχει ως εξής : i. Ορίζεται η γραμμή βάσης (baseline) που είναι ένα σύνολο σημαντικών τιμών ενός σχεδίου έργου, όπως οι προγραμματισμένες ημερομηνίες έναρξης και ολοκλήρωσης, και το κόστος των εργασιών, των πόρων και των αντιστοιχίσεων τους, έτσι ώστε να μπορεί να γίνει σύγκριση της προόδου με τον αρχικό σχεδιασμό του έργου. 35

43 Εικόνα 4.13: Ορισμός Γραμμής Βάσης (Baseline) ii. Για κάθε εργασία συμπληρώνονται το ποσοστό ολοκλήρωσης της ή/και η νέα χρονική της διάρκεια μέχρι την ημερομηνία για την οποία γίνεται ο έλεγχος της προόδου καθώς επίσης και το πραγματικό κόστος που προέκυψε (δίνονται στο παράρτημα πίνακες καταγραφής προόδου). iii. Εικόνα 4.14: Συμπλήρωση ποσοστών ολοκλήρωσης, αλλαγής χρονικής διάρκειας και πραγματικό κόστος εργασιών κατά την 26/09/

44 Πίνακας 4.4: Αναφορά εξέλιξης εργασιών (1ος μήνας) Πίνακας 4.5: Αναφορά εξέλιξης εργασιών (2ος μήνας) Πίνακας 4.6: Αναφορά εξέλιξης εργασιών (3ος μήνας) 37

45 Πίνακας 4.7: Αναφορά εξέλιξης εργασιών (4ος μήνας) Πίνακας 4.8: Αναφορά εξέλιξης εργασιών (5ος μήνας) Πίνακας 4.9: Αναφορά εξέλιξης εργασιών (6ος μήνας) 38

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΩΝ. Πάνος Φιτσιλής

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΩΝ. Πάνος Φιτσιλής ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΩΝ Πάνος Φιτσιλής pfitsilis@gmail.com Ανάλυση πιστοποιημένης αξίας Earned Value Analysis (EVA) Earned Value Analysis (EVA) Είναι ένας τρόπος για να παρακολουθήσουμε το έργο οικονομικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΓΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΓΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΓΩΝ 1. Διαχείριση έργων Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται σημαντική αξιοποίηση της διαχείρισης έργων σαν ένα εργαλείο με το οποίο οι διάφορες επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Προϋπολογισμός Προσφοράς Bid Proposal. Κέντρο Εκπαίδευσης ΕΤΕΚ 1 Δρ. Σ. Χριστοδούλου

Προϋπολογισμός Προσφοράς Bid Proposal. Κέντρο Εκπαίδευσης ΕΤΕΚ 1 Δρ. Σ. Χριστοδούλου Προϋπολογισμός Προσφοράς Bid Proposal Κέντρο Εκπαίδευσης ΕΤΕΚ 1 Προϋπολογισμός Προσφοράς (Bid Proposal) Επιστήμη ή Μαγεία? Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι ένας προϋπολογισμός είναι τόσο καλός όσο καλές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 9. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΑΞΙΑ. Κατερίνα Αδάμ, Μ. Sc., PhD Eπίκουρος Καθηγήτρια

ΕΝΟΤΗΤΑ 9. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΑΞΙΑ. Κατερίνα Αδάμ, Μ. Sc., PhD Eπίκουρος Καθηγήτρια ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΟΥ Τομέας Μεταλλευτικής Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών ΕΝΟΤΗΤΑ 9. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΑΞΙΑ Κατερίνα Αδάμ, Μ. Sc., PhD Eπίκουρος Καθηγήτρια ΑΔΕΙΑ ΧΡΗΣΗΣ 2 Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

5α. Έναρξη του Έργου : Σχεδιασμός Κόστος Εκτίμηση Κόστους 5.2. Προϋπολογισμός Έργου 5.3. Έλεγχος Κόστους

5α. Έναρξη του Έργου : Σχεδιασμός Κόστος Εκτίμηση Κόστους 5.2. Προϋπολογισμός Έργου 5.3. Έλεγχος Κόστους 5α. Έναρξη του Έργου : Σχεδιασμός Κόστος 5.1. Εκτίμηση Κόστους 5.2. Προϋπολογισμός Έργου 5.3. Έλεγχος Κόστους Διαδικασίες Διαχείρισης Κόστους Εκτίμηση Κόστους: Προσδιορισμός εκτίμησης του συνολικού κόστους

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση έργων. Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση

Διαχείριση έργων. Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Διαχείριση έργων Στόχοι Ερμηνεία των κύριων εργασιών ενός διευθυντή έργου λογισμικού Παρουσίαση της διαχείρισης έργων λογισμικού και περιγραφή των χαρακτηριστικών που τη διακρίνουν Εξέταση του σχεδιασμού

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων.

Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων. Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων. Στην προηγούμενη Εκπαιδευτική Μονάδα παρουσιάστηκαν ορισμένα χρήσιμα παραδείγματα διαδεδομένων εργαλείων για τον χρονοπρογραμματισμό

Διαβάστε περισσότερα

Απόδοση στις Επιχειρήσεις

Απόδοση στις Επιχειρήσεις Απόδοση στις Επιχειρήσεις Κεραμυδάς Χρήστος Διπλωματούχος Μηχανολόγος Μηχανικός, Α.Π.Θ. MSc Στατιστική και Μοντελοποίηση, Τμήμα Μαθηματικών Α.Π.Θ. Υπ. Διδάκτορας, Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Α.Π.Θ. Απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΡΓΟΥ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Γενικά περί ελέγχου των έργων Συστήματα ελέγχου Έλεγχος ποιότητας Έλεγχος κόστους και χρόνου Ανάλυση αποκτημένης αξίας (E.V.A.) ΓΕΝΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

6. Διαχείριση Έργου. Έκδοση των φοιτητών

6. Διαχείριση Έργου. Έκδοση των φοιτητών 6. Διαχείριση Έργου Έκδοση των φοιτητών Εισαγωγή 1. Η διαδικασία της Διαχείρισης Έργου 2. Διαχείριση κινδύνων Επανεξέταση Ερωτήσεις Αυτοαξιολόγησης Διαχείριση του έργου είναι να βάζεις σαφείς στόχους,

Διαβάστε περισσότερα

Τα Εργαλεία του Project Management: Δομή Ανάλυσης Εργασιών (Work Breakdown Structure, WBS)

Τα Εργαλεία του Project Management: Δομή Ανάλυσης Εργασιών (Work Breakdown Structure, WBS) Τα Εργαλεία του Project Management: Δομή Ανάλυσης Εργασιών (Work Breakdown Structure, WBS) Γιάννης Βιθυνός PMP (yvithynos@criticalpath.gr) Μάιος 2009 Ο Γιάννης Βιθυνός είναι Γενικός Διευθυντής της εταιρείας

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος Προόδου Έργου

Έλεγχος Προόδου Έργου 1 Έλεγχος Προόδου Έργου 1. Ο ρόλος και η δομή του ελέγχου Ο προγραμματισμός ενός έργου ολοκληρώνεται με την κατάρτιση ενός τελικού πλάνου εργασίας ή προγράμματος έργου (baseline plan) που περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες γραμμές για το σχεδιασμό εφαρμογών ιδιοπαραγωγήςθερμότητας με καύσιμο στερεή βιομάζα

Κατευθυντήριες γραμμές για το σχεδιασμό εφαρμογών ιδιοπαραγωγήςθερμότητας με καύσιμο στερεή βιομάζα Κατευθυντήριες γραμμές για το σχεδιασμό εφαρμογών ιδιοπαραγωγήςθερμότητας με καύσιμο στερεή βιομάζα Name Date Location Ανάπτυξη και υλοποίηση έργων 1. Οργάνωση του έργου και των προκαταρκτικών εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση έργων. Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση

Διαχείριση έργων. Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Διαχείριση έργων Στόχοι Ερμηνεία των κύριων εργασιών ενός διευθυντή έργου λογισμικού Παρουσίαση της διαχείρισης έργων λογισμικού και περιγραφή των χαρακτηριστικών που τη διακρίνουν Εξέταση του σχεδιασμού

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Έργων Κτηματογράφησης

Διοίκηση Έργων Κτηματογράφησης Διοίκηση Έργων Κτηματογράφησης Άρια Ιωαννίδη Αγρ. Τοπογράφος Μηχανικός, ΕΜΠ MSc Περιβαλλοντικός Σχεδιασμός Έργων Υποδομής Διευθύντρια Διεύθυνσης Έργων ΕΚΧΑ Α.Ε. e-mail: aioannid@ktimatologio.gr Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Κοστολόγηση Έργων. Κεφάλαιο 6. Οργάνωση Παραγωγής & ιοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Κοστολόγηση Επιχειρήσεων & Λήψη Αποφάσεων

Κοστολόγηση Έργων. Κεφάλαιο 6. Οργάνωση Παραγωγής & ιοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Κοστολόγηση Επιχειρήσεων & Λήψη Αποφάσεων Οργάνωση Παραγωγής & ιοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Κοστολόγηση Επιχειρήσεων & Λήψη Αποφάσεων Κεφάλαιο 6 Κοστολόγηση Έργων Η παρουσίαση πραγματοποιήθηκε από τη Χριστίνα Αθανασιάδου, Προϊσταμένη Σύμβουλο KPMG

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Προγραμματισμός και Διαχείριση των ελληνικών δημοσίων έργων με τη μέθοδο

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Έργων Πληροφορικής - Τηλεπικοινωνιών

Διοίκηση Έργων Πληροφορικής - Τηλεπικοινωνιών Διοίκηση Έργων Πληροφορικής - Τηλεπικοινωνιών ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΖΙΓΚΟΥ Λ Ε Υ Κ Α Δ Α 2 0 1 2 (1/2) Ένα έργο (project) Πληροφορικής είναι ένα σύνολο από δραστηριότητες, δηλαδή εργασίες που η υλοποίηση τους απαιτεί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΕΡΓΑ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΕΡΓΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Βασικοί ορισμοί Χαρακτηριστικά έργου Κατηγορίες τεχνικών έργων Παράγοντες των έργων Κριτήρια επιτυχίας Κύκλος ζωής του έργου Επιρροή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΟΡΙΖΟΝΤΙΑΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΟΡΙΖΟΝΤΙΑΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Μέρος 1 ο ΕΝΤΥΠΟ Αντικείµενο προς Επιθεώρηση Τµήµα Κωδ. Ευρήµατα / Σχόλια / Αποτελέσµατα ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Τεκµηρίωση Έχει σχεδιαστεί και εφαρµόζεται τεκµηρίωση κατάλληλη για το ΣΔΕΠ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί Η επιτυχία των επιχειρήσεων βασίζεται στην ικανοποίηση των απαιτήσεων των πελατών για: - Ποιοτικά και αξιόπιστα προϊόντα - Ποιοτικές

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Αυτό το πληροφοριακό έντυπο παρέχει γενικές οδηγίες στα πρόσωπα (φυσικά ή νομικά) που εκτελούν μια επιχείρηση ή αναλαμβάνων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ... 13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 15

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ... 13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 15 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ... 13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 15 I. ΟΙ ΠΑΓΙΔΕΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΠΟΦΕΥΓΟΥΝ ΟΙ PROJECT MANAGER... 17 Συχνά προβλήματα των project... 17 Παγίδες στα project... 18 Οι συνέπειες της κακής διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ Γ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι ΜΑΘΗΜΑ 2 ο

ΔΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ Γ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι ΜΑΘΗΜΑ 2 ο ΔΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ Γ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι ΜΑΘΗΜΑ 2 ο 1. Γενικά για την επιχείρηση Η επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

«Διαχείριση Έργων στη Δημόσια Διοίκηση» Ενότητα 6: Τεχνικές παρακολούθησης (μέρος 1ο) ΕΙΔΙΚΗΣ ΦΑΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 24η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ

«Διαχείριση Έργων στη Δημόσια Διοίκηση» Ενότητα 6: Τεχνικές παρακολούθησης (μέρος 1ο) ΕΙΔΙΚΗΣ ΦΑΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 24η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ «Διαχείριση Έργων στη Δημόσια Διοίκηση» Ενότητα 6: Τεχνικές παρακολούθησης (μέρος 1ο) ΕΙΔΙΚΗΣ ΦΑΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 24η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΙΟ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΑΡΧΕΙΟ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ Περιεχόμενα Πρόλογος Σημείωμα του συγγραφέα Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη διαχείριση έργου 18 1. Τι είναι έργο; 21 2. Έργο εναντίον γραμμής παραγωγής 23 3. Τύποι έργων 26 4. Τι είναι διαχείριση έργου; 29 5.

Διαβάστε περισσότερα

Βασίλειος Μαχαιράς Πολιτικός Μηχανικός Ph.D.

Βασίλειος Μαχαιράς Πολιτικός Μηχανικός Ph.D. Βασίλειος Μαχαιράς Πολιτικός Μηχανικός Ph.D. Εισαγωγή/θεμελίωση/φέρων οργανισμός Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πολυτεχνική Σχολή ΤμήμαΠολιτικών Μηχανικών Διάλεξη 1 η /2016 Διαδικασία μελέτης νέου κτιρίου Ανάθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 (ANTIKEIMENO ) ΣΚΟΠΟΣ Ο - ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ - ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΥΘΥΝΕΣ 1.1. (ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ)) ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός του Κανονισμού Σχόλια τ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 (ANTIKEIMENO ) ΣΚΟΠΟΣ Ο - ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ - ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΥΘΥΝΕΣ 1.1. (ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ)) ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός του Κανονισμού Σχόλια τ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΩΝ KANEΠE ΤΕΛΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟΥ 3 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 1 ΙΩΑΝΝΗΣ Σ. ΒΛΑΧΟΣ ΔΙΠΛ. ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ Ε.Μ.Π. ΑΘΗΝΑ 16 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2009 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 (ANTIKEIMENO ) ΣΚΟΠΟΣ Ο - ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΝΙ ΓΛΩΣΣΑΡΙ 23ων ΒΑΣΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΤΟΥ PROJECT MANAGEMENT.

ΜΙΝΙ ΓΛΩΣΣΑΡΙ 23ων ΒΑΣΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΤΟΥ PROJECT MANAGEMENT. ΜΙΝΙ ΓΛΩΣΣΑΡΙ 23ων ΒΑΣΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΤΟΥ PROJECT MANAGEMENT www.dimitrazervaki.com Άδεια Χρήσης: Αναφορά Δημιουργού - Μη Εμπορική Χρήση - Παρόμοια Διανομή CC BY-NC-SA Αυτή η άδεια επιτρέπει στους άλλους να

Διαβάστε περισσότερα

MARKETING. Δρ. Γ.Μαλινδρέτος

MARKETING. Δρ. Γ.Μαλινδρέτος Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Πελάτες και εταιρεία ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ - ΠΑΝΤΟΥΒΑΚΗΣ, ΣΙΩΜΚΟΣ, ΧΡΗΣΤΟΥ Ο εσωτερικός πελάτης και η «αλυσίδα αξίας» Ένας εγγυημένος τρόπος επίτευξης ικανοποίησης του πελάτη είναι αναμφίβολα

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης (ΜΒΑ) Ενότητα 4: Διαχείριση Έργων

Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης (ΜΒΑ) Ενότητα 4: Διαχείριση Έργων Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης (ΜΒΑ) Ενότητα 4: Διαχείριση Έργων Μπεληγιάννης Γρηγόριος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΔΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

(Θέματα που θα παραδοθούν σε οποιαδήποτε άλλη ημερομηνία ή με οποιοδήποτε άλλο τρόπο δεν θα μετρήσουν βαθμολογικά) Εκσκαφή.

(Θέματα που θα παραδοθούν σε οποιαδήποτε άλλη ημερομηνία ή με οποιοδήποτε άλλο τρόπο δεν θα μετρήσουν βαθμολογικά) Εκσκαφή. 7 o ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ - ΑΣΚΗΣEIΣ ΓΙΑ ΣΠΙΤΙ (ΘΕΜΑ ΕΞΑΜΗΝΟΥ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΠΑΡΑ ΟΣΗΣ 19- εκ- 2008 (με προφορική εξέταση) (Θέματα που θα παραδοθούν σε οποιαδήποτε άλλη ημερομηνία ή με οποιοδήποτε άλλο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ. Τ Α Ε Ρ Γ Α Λ Ε Ι Α Τ Η ς Δ Ι Α Χ Ε Ι Ρ Ι Σ Η Σ Ε Ρ Γ Ω Ν - WBS. ΡΟΜΠΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, PhD.

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ. Τ Α Ε Ρ Γ Α Λ Ε Ι Α Τ Η ς Δ Ι Α Χ Ε Ι Ρ Ι Σ Η Σ Ε Ρ Γ Ω Ν - WBS. ΡΟΜΠΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, PhD. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ Τ Α Ε Ρ Γ Α Λ Ε Ι Α Τ Η ς Δ Ι Α Χ Ε Ι Ρ Ι Σ Η Σ Ε Ρ Γ Ω Ν - WBS ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥ PROJECT MANAGEMENT Η αποτελεσματική Διαχείριση Έργων υλοποιείται με την βοήθεια μιας σειράς εργαλείων και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΟΜΑΔΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ

ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΟΜΑΔΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΟΜΑΔΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ Εργασία στην Ενότητα Πληροφορική-Πολυμέσα του ΜΠΣ «Γραφικές Τέχνες Πολυμέσα» του ΕΑΠ Μ. Μαργαριτόπουλος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Σκοπός παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως Τ.Κ Αθήνα, Τηλ FAX

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως Τ.Κ Αθήνα, Τηλ FAX ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14 Τ.Κ. 10563 Αθήνα, Τηλ. 213 214 1800 FAX 210 5227300 ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ: ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΗΛΕΚΤΡΟΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τµ. Διοίκησης Επιχειρήσεων/Μεσολόγγι ΤΕΙ Δυτ. Ελλάδας ΤΜΗΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΡΓΟΥ

Τµ. Διοίκησης Επιχειρήσεων/Μεσολόγγι ΤΕΙ Δυτ. Ελλάδας ΤΜΗΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΡΓΟΥ Τµ. Διοίκησης Επιχειρήσεων/Μεσολόγγι ΤΕΙ Δυτ. Ελλάδας ΤΜΗΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΡΓΟΥ Πλάνο έργου Εργαλείο ελέγχου για την πορεία του έργου. Περιγραφή έργου Απαιτήσεις Τµηµατοποίηση έργου Χρονο-προγραµµατισµός έργου

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Έργων. Ενότητα 5: Χρονοδιάγραμμα προμηθειών, προγραμματισμός πόρων

Διαχείριση Έργων. Ενότητα 5: Χρονοδιάγραμμα προμηθειών, προγραμματισμός πόρων Διαχείριση Έργων Ενότητα 5: Χρονοδιάγραμμα προμηθειών, προγραμματισμός πόρων Μπεληγιάννης Γρηγόριος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης Ενότητα 9: Διαχείριση Έργων (1ο Μέρος)

Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης Ενότητα 9: Διαχείριση Έργων (1ο Μέρος) Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης Ενότητα 9: Διαχείριση Έργων (1ο Μέρος) Γρηγόριος Μπεληγιάννης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων Σκοποί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΡΓΩΝ (ΔΔΕ) ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ (MASTER) ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ» ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Κοστολόγηση Κατασκευής Προμετρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΕΡΓΟΤΑΞΙΑ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΕΡΓΟΤΑΞΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΕΡΓΟΤΑΞΙΑ Απαιτούμενες Ενέργειες στο Στάδιο Σχεδιασμού και Προγραμματισμού του Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας I. ΒΑΣΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Καράβια βουλιάζουν. Αεροσκάφη πέφτουν. Προϊόντα ανακαλούνται. Εταιρίες μηνύονται για ληγμένα τρόφιμα ή

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός Οικολογικού Διαμεσολαβητή για την εποπτεία και διαχείριση δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας

Σχεδιασμός Οικολογικού Διαμεσολαβητή για την εποπτεία και διαχείριση δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας Σχεδιασμός Οικολογικού Διαμεσολαβητή για την εποπτεία και διαχείριση δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας Σωτηρία Δριβάλου Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μονάδα Εργονομίας Συστήματα διανομής ηλεκτρικής ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

5.1. Χωροταξικός Σχεδιασμός Κριτήρια αξιολόγησης Χωροταξικού Σχεδιασμού Δραστηριότητες Χωροταξικού Σχεδιασμού...

5.1. Χωροταξικός Σχεδιασμός Κριτήρια αξιολόγησης Χωροταξικού Σχεδιασμού Δραστηριότητες Χωροταξικού Σχεδιασμού... ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Περιεχόμενα 5.1. Χωροταξικός Σχεδιασμός... 2 5.2. Κριτήρια αξιολόγησης Χωροταξικού Σχεδιασμού... 4 5.3. Δραστηριότητες Χωροταξικού Σχεδιασμού... 5 5.4. Τύποι Χωροταξίας...

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Έργων Πληροφορικής

Διαχείριση Έργων Πληροφορικής Διαχείριση Έργων Πληροφορικής Μελέτη Σκοπιμότητας Feasibility Study Μ. Τσικνάκης Ε. Μανιαδή, Α. Μαριδάκη Μάθημα στο eclass Ονομασία: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΟ 2017 Κωδικός Μαθήματος στο eclass:

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15 Σημείωμα του συγγραφέα... 18 Υποστηρικτικό υλικό... 22

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15 Σημείωμα του συγγραφέα... 18 Υποστηρικτικό υλικό... 22 Περιεχόμενα Πρόλογος........................................................ 15 Σημείωμα του συγγραφέα............................................ 18 Υποστηρικτικό υλικό................................................

Διαβάστε περισσότερα

Ν. 4030/2011. ΕΚΔΟΣΗ ΑΔΕΙΩΝ ΔΟΜΗΣΗΣ Μητρακάκη Αναστασία, διπλ. Πολιτικός Μηχανικός, MSc. ΤΕΕ/ΤΚΜ Νοέμβριος 2014

Ν. 4030/2011. ΕΚΔΟΣΗ ΑΔΕΙΩΝ ΔΟΜΗΣΗΣ Μητρακάκη Αναστασία, διπλ. Πολιτικός Μηχανικός, MSc. ΤΕΕ/ΤΚΜ Νοέμβριος 2014 Ν. 4030/2011 ΕΚΔΟΣΗ ΑΔΕΙΩΝ ΔΟΜΗΣΗΣ Μητρακάκη Αναστασία, διπλ. Πολιτικός Μηχανικός, MSc ΤΕΕ/ΤΚΜ Νοέμβριος 2014 Οργάνωση διαδικασιών για την παραγωγή έργου Συζήτηση με τον πελάτηιδιοκτήτη σχετική με την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ/ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 29/12/2014 Παράδοση Εργασίας: 31/01/2015 Γενικά: ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Αναδημοσίευση από τις παρουσιάσεις Α) Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ T SWOT ANALYSIS - Μάθημα: Πολεοδομική και Οικιστική Ανάπτυξη και Πολιτική Β) Βαγής Σαμαθρακής

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή της μεθόδου παραγόμενης αξίας (Earned Value Method) στη διοίκηση έργων

Η εφαρμογή της μεθόδου παραγόμενης αξίας (Earned Value Method) στη διοίκηση έργων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΙΣ ΝΕΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (MBA) ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η εφαρμογή της μεθόδου παραγόμενης αξίας (Earned Value Method) στη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΜΥΝΤΙΚΩΝ ΕΞΟΠΛΙΣΜΩΝ & ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΤΙΚΩΝ ΩΦΕΛΗΜΑΤΩΝ & ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Κατευθυντήριες Οδηγίες Υπολογισμού Κόστους Κύκλου Ζωής Υποψήφιων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ VΙ: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ, ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ

ΤΕΥΧΟΣ VΙ: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ, ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΜΕΤΟΧΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ «ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ (MANAGEMENT) ΓΙΑ ΟΡΙΣΜΕΝΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ Μ.Τ.Π.Υ. ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΔΟΥ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ 10» ΤΕΥΧΟΣ VΙ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΟΥ - ΙΣΤΟΡΙΑ. Κατερίνα Αδάμ, Μ. Sc., PhD Eπίκουρος Καθηγήτρια

ΕΝΟΤΗΤΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΟΥ - ΙΣΤΟΡΙΑ. Κατερίνα Αδάμ, Μ. Sc., PhD Eπίκουρος Καθηγήτρια ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΟΥ Τομέας Μεταλλευτικής Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών ΕΝΟΤΗΤΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΟΥ - ΙΣΤΟΡΙΑ Κατερίνα Αδάμ, Μ. Sc., PhD Eπίκουρος Καθηγήτρια ΑΔΕΙΑ ΧΡΗΣΗΣ 2 Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός & Διοίκηση Έργων

Προγραμματισμός & Διοίκηση Έργων Προγραμματισμός & Διοίκηση Έργων Διαγράμματα Gantt Κωνσταντίνος Κηρυττόπουλος Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ ΙΔΕΩΝ:

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ ΙΔΕΩΝ: ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΕΡΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ ΙΔΕΩΝ: «Αποκατάσταση και επανάχρηση του συγκροτήματος των σταβλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ Νο. 7α Ο ΗΓΟΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΩΝ ΩΡΙΜΑΝΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ Νο. 7α Ο ΗΓΟΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΩΝ ΩΡΙΜΑΝΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ Νο. 7α Ο ΗΓΟΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΩΝ ΩΡΙΜΑΝΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ι. ΓΕΝΙΚΑ Ο Οδηγός ιαδικασιών Ωρίμανσης Έργων Σχολικών Κτιρίων περιλαμβάνει την καταγραφή όλων των προπαρασκευαστικών ενεργειών

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά Στοιχεία Διαχείρισης Έργων

Βασικά Στοιχεία Διαχείρισης Έργων Βασικά Στοιχεία Διαχείρισης Έργων Ενότητα 1-Το γενικό πλαίσιο της διαχείρισης έργων Δρ. Δημήτριος Τσέλιος Καθηγητής Εφαρμογών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής Τ.Ε.- ΤΕΙ Θεσσαλίας Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Μηχανική

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτημα 3α. Στον παρακάτω πίνακα φαίνονται τα παρακάτω:

Ερώτημα 3α. Στον παρακάτω πίνακα φαίνονται τα παρακάτω: Θέμα 3ο Ερώτημα 3α Αναφορά στον έλεγχο της οικονομικής προόδου ενός έργου γίνεται στην ενότητα 6.2 του Β τόμου. Επίσης, στην σελίδα 76 του τόμου β (σχήμα 11) απεικονίζεται ένα διάγραμμα αθροιστικών χρηματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ν.1418/84 & Π.Δ.609/85 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Ορισμός δημοσίου έργου Εμπλεκόμενοι δημοσίων έργων Στάδια κατασκευής δημοσίων έργων Χρόνος ζωής δημοσίων έργων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Κ Υ Κ Λ Ο Υ Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Η Σ Κ Α Ι Υ Π Η Ρ Ε Σ Ι Ω Ν Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Έργων Πληροφορικής Εργαστήριο

Διαχείριση Έργων Πληροφορικής Εργαστήριο Διαχείριση Έργων Πληροφορικής Εργαστήριο «Microsoft Project - Παρακολούθηση Έργου» Μ.Τσικνάκης, Ρ.Χατζάκη Ε. Μανιαδή, Α. Μαριδάκη 1. Κρίσιμη διαδρομή Για να αποτυπώσουμε την κρίσιμη διαδρομή ενός έργου

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Μαρία Καραβελάκη, Γεώργιος Παπαπαναγιώτου, Γιάννα Κοντού INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46, Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιώστε την απόδοση, εξασφαλίστε το κέρδος.

Βελτιώστε την απόδοση, εξασφαλίστε το κέρδος. Βελτιώστε την απόδοση, εξασφαλίστε το κέρδος. Υπηρεσίες λειτουργίας και συντήρησης για Φωτοβολταϊκά συστήματα Όλα όσα χρειάζεστε για την ομαλή λειτουργία της μονάδας σας. Σας προσφέρουμε ασφαλείς λύσεις

Διαβάστε περισσότερα

OHSAS 18001:2007 / ΕΛΟΤ 1801:2008

OHSAS 18001:2007 / ΕΛΟΤ 1801:2008 OHSAS 18001:2007 / ΕΛΟΤ 1801:2008 Το OHSAS 18001 εκδόθηκε το 1999, αναθεωρήθηκε το 2007 και αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρισμένα πρότυπα διεθνώς για τα Συστήματα Διαχείρισης Υγείας και Ασφάλειας στην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Η Μέτρηση Εργασίας (Work Measurement ή Time Study) έχει ως αντικείμενο τον προσδιορισμό του χρόνου που απαιτείται από ένα ειδικευμένο

Διαβάστε περισσότερα

3. ΤΕΧΝΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

3. ΤΕΧΝΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ Ταχ. Δ/νση: Αγίου Όρους 2 Ταχ. Κώδικας: 63075 Πληροφορίες: κ. Γεώργιος Ζάπρης Τηλ.: 2377

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού ή Διοίκηση Προσωπικού. Η Στελέχωση 1

Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού ή Διοίκηση Προσωπικού. Η Στελέχωση 1 Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού ή Διοίκηση Προσωπικού Η Στελέχωση 1 Με τον όρο στελέχωση εννοούνται εκείνες οι λειτουργίες που διασφαλίζουν ότι η οργάνωση έχει στο παρόν, και θα έχει στο κοντινό μέλλον,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Χρόνου, Πόρων & Κόστους

Ανάλυση Χρόνου, Πόρων & Κόστους ΠΜΣ: «Παραγωγή και ιαχείριση Ενέργειας» ιαχείριση Ενέργειας και ιοίκηση Έργων Ανάλυση Χρόνου, Πόρων & Κόστους Επ. Καθηγητής Χάρης ούκας, Καθηγητής Ιωάννης Ψαρράς Εργαστήριο Συστημάτων Αποφάσεων & ιοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 110/39

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 110/39 1.5.2009 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 110/39 ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 29ης Απριλίου 2009 για την εναρμόνιση και την τακτική διαβίβαση των πληροφοριών και του ερωτηματολογίου που προβλέπονται

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΔΗΣ jordan@uom.gr Κτήριο Η- Θ γραφείο 402 Τηλ. 2310-891-591 DAN BORGE «Η διαχείριση του κινδύνου είναι δυνατό να μας βοηθήσει να αρπάξουμε μια ευκαιρία

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κόστους. Κωνσταντίνος Κηρυττόπουλος Βρασίδας Λεώπουλος

Διαχείριση κόστους. Κωνσταντίνος Κηρυττόπουλος Βρασίδας Λεώπουλος Διαχείριση κόστους Κωνσταντίνος Κηρυττόπουλος Βρασίδας Λεώπουλος 1 Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

6.7 ΥΠΟΒΛΗΤΕΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ : ΟΡΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ [Final (definitive) Design]

6.7 ΥΠΟΒΛΗΤΕΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ : ΟΡΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ [Final (definitive) Design] 6.7 ΥΠΟΒΛΗΤΕΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ : ΟΡΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ [Final (definitive) Design] Οι ακόλουθες παράγραφοι είναι κατάλληλες για εφαρµογή για Σύµβαση "Μόνον Κατασκευής" ή για Σύµβαση "Μελέτης και Κατασκευής".

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ Ο Ρ Ι Σ Μ Ο Ι Γ Ε Ν Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ. ΡΟΜΠΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, PhD.

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ Ο Ρ Ι Σ Μ Ο Ι Γ Ε Ν Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ. ΡΟΜΠΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, PhD. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ Ο Ρ Ι Σ Μ Ο Ι Γ Ε Ν Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ ΈΝΝΟΙΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ (1) ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ - ΕΡΓΟ Κοινά στοιχεία & διαφορές Διενεργούνται από ανθρώπους (και) μηχανές Διαθέτουν περιορισμένους πόρους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΒΕΡΓΟΣ Σ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΤΗΣΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑ

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΒΕΡΓΟΣ Σ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΤΗΣΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑ 2010-2015 ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΕΤΗΣΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑ ΒΕΡΓΟΣ Σ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ, ΑΠΘ Ημερομηνία 31/08/2014 Παραδοτέο 1.4.12 «ΕΤΗΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΕΡΓΟΥ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΕΡΓΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΘΗΝΑΣ Τίτλος Έργου: «ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΠΑΛΑΙΟΥ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟΥ ΒΙΟ ΦΙΑΛ» Τόπος Έργου: ΙΛΙΟΝ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΕΡΓΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακή Στρατηγική και Πολιτική Ο σκελετός της ιοίκησης

Επιχειρησιακή Στρατηγική και Πολιτική Ο σκελετός της ιοίκησης και Πολιτική Ο σκελετός της ιοίκησης Η Αλίκη στη χώρα των θαυµάτων Αυτό εξαρτάται από το πού θέλεις να φτάσεις Μπορείς να µου πεις προς τα πού πρέπει να πάω; Επιτυχηµένοι Αποτυχηµένοι Οργανισµοί Επιτυχηµένοι

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός χωρητικότητας HP NonStop Server

Σχεδιασμός χωρητικότητας HP NonStop Server Σχεδιασμός χωρητικότητας HP NonStop Server Υπηρεσίες HP Τεχνικά δεδομένα Ο καθορισμός των μελλοντικών αναγκών χώρου αποθήκευσης των συνεχώς αναπτυσσόμενων συστημάτων NonStop της επιχείρησής σας είναι ζωτικής

Διαβάστε περισσότερα

Δόμηση. Επαγγελματισμός. Όραμα. Άνθρωπος

Δόμηση. Επαγγελματισμός. Όραμα. Άνθρωπος ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ-ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΚΤΙΡΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΞΗΡΑΣ ΔΟΜΗΣΗΣ ΣΥΜΜΕΙΚΤΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ Δόμηση Επαγγελματισμός Όραμα Άνθρωπος Εμπειρία Αξιοπιστία Αναζητούμε τους τρόπους, τα υλικά, τις προδιαγραφές

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός και Επιλογή Συστημάτων

Προγραμματισμός και Επιλογή Συστημάτων Ενότητα 4 Προγραμματισμός και Επιλογή Συστημάτων Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης ΙI Νίκος Καρακαπιλίδης 4-1 Μαθησιακοί στόχοι Κατανόηση των διαδικασιών προσδιορισμού και επιλογής έργων ανάπτυξης ΠΣ Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΕΚ. Ευαγγελίτσα Τσουλόφτα Λειτουργός Επιθεώρησης Εργασίας Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας τηλ.:

ΕΤΕΚ. Ευαγγελίτσα Τσουλόφτα Λειτουργός Επιθεώρησης Εργασίας Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας τηλ.: ΕΤΕΚ Περιφερειακή Επιτροπή Λ/κας Αμ/στου 12 Νοεμβρίου 2016 Ασφάλεια & Υγεία στα Κατασκευαστικά Έργα Ο Ρόλος και οι Υποχρεώσεις του Μηχανικού Ενότητα 2 Εφαρμογή της Πρόληψης Ευαγγελίτσα Τσουλόφτα Λειτουργός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ. Διοίκηση και Προγραμματισμός Έργων

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ. Διοίκηση και Προγραμματισμός Έργων ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ Διοίκηση και Προγραμματισμός Έργων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Βασικές έννοιες 2. Ανάλυση του έργου και διαμόρφωση του δικτύου 3. Επίλυση δικτύου 1 1. Βασικές έννοιες Με τον όρο έργο, εκτός από

Διαβάστε περισσότερα

3. Πολιτική και διαδικασίες διακυβέρνησης προϊόντων (1η, 2η, 3, 4η και 12η κατευθυντήριες γραμμές)

3. Πολιτική και διαδικασίες διακυβέρνησης προϊόντων (1η, 2η, 3, 4η και 12η κατευθυντήριες γραμμές) Προπαρασκευαστικές Κατευθυντήριες Γραμμές σχετικά με τις ρυθμίσεις εποπτείας και διακυβέρνησης προϊόντων ασφαλιστικών επιχειρήσεων και διανομέων ασφαλιστικών προϊόντων Μετά την έκδοση της Οδηγίας (EE)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. Διοίκηση Εργοταξίου

ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. Διοίκηση Εργοταξίου ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. Διοίκηση Εργοταξίου Διδάσκων: Γιάννης Χουλιάρας Χρονικός προγραμματισμός κατασκευής τεχνικών έργων. Μέθοδος Gantt, Μέθοδος κρίσιμης όδευσης (CPM). Επίλυση ασκήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΤΗΣ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ

ΤΑ ΝΕΑ ΤΗΣ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΤΑ ΝΕΑ ΤΗΣ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ του Μηχ. Μηχανικού Αγγέλου Αλέξανδρου www.papathanassiou-sa.gr/new/ Από τον Ιούλιο στην Ευρώπη, οι κανονισμοί κατασκευής στις μεταλλικές κατασκευές αλλάζουν. Είστε έτοιμοι; Σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική 2. Τεχνολογία Λογισμικού

Πληροφορική 2. Τεχνολογία Λογισμικού Πληροφορική 2 Τεχνολογία Λογισμικού 1 2 Κρίση Λογισμικού (1968) Στην δεκαετία του 1970 παρατηρήθηκαν μαζικά: Μεγάλες καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση κατασκευής λογισμικών Μεγαλύτερα κόστη ανάπτυξης λογισμικού

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Σ ΕΠ «ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΕΡΓΩΝ»

ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Σ ΕΠ «ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΕΡΓΩΝ» Σελ.: 1 Από: 8 ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Σ ΕΠ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΕΡΓΩΝ ( Π.3.3) 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας διαδικασίας είναι η περιγραφή της µεθοδολογίας που ακολουθείται για τον καθορισµό των απαιτήσεων, σχεδιασµού

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Ποιότητας & Σ.Ο.Π.Ε.Π Αξιολόγηση Έργου

Πολιτική Ποιότητας & Σ.Ο.Π.Ε.Π Αξιολόγηση Έργου Πολιτική Ποιότητας & Σ.Ο.Π.Ε.Π Αξιολόγηση Έργου Σύνταξη Δημήτριος Τσέλιος Πρακτική Άσκηση ΤΕΙ Λάρισας Υποέργο 02 Ε 2.21 Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 Ι. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ Π.Α 2

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Τούρλος, ΠΕ 17 Ηλεκτρολόγος, Πρόεδρος Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Τεχνολογίας (ΠΕΚΑΤΕ)

Γιάννης Τούρλος, ΠΕ 17 Ηλεκτρολόγος, Πρόεδρος Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Τεχνολογίας (ΠΕΚΑΤΕ) Γιάννης Τούρλος, ΠΕ 17 Ηλεκτρολόγος, Πρόεδρος Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Τεχνολογίας (ΠΕΚΑΤΕ) 1 Να μπορεί ο μαθητής να εφαρμόζει τον επιστημονικό τρόπο έρευνας. Να κατακτήσει αυτή την ικανότητα συμμετέχοντας

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρχιτεκτονική του κελύφους και της δομής των κτιρίων

Η Αρχιτεκτονική του κελύφους και της δομής των κτιρίων Χάρης Σαββίδης αρχιτέκτων d.p.l.g. Η Αρχιτεκτονική εντός της Αρχιτεκτονικής. Η Αρχιτεκτονική του κελύφους και της δομής των κτιρίων Στον σύγχρονο πολεοδομικό ιστό της Αθήνας δημιουργήθηκε τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα. Motor Challenge

Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα. Motor Challenge ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Γενική Διεύθυνση Ενέργειας και Μεταφορών Προώθηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας & Απαιτούμενη Διαχείριση Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Motor Challenge Ενότητα Πολιτικής Ενεργειακής Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Διοίκηση Επιχειρήσεων Έννοια του Μάνατζμεντ Ικανότητες των Μάνατζερ Στόχοι του Μάνατζμεντ Βασικές Λειτουργίες του Μάνατζμεντ Σχεδιασμός Οργάνωση Διεύθυνση Έλεγχος Εφαρμογή του Μάνατζμεντ

Διαβάστε περισσότερα

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον»

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός ιευθυντής Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών και Εξοικονόµησης Ενέργειας - Κ.Α.Π.Ε. e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ «Διαχείριση Έργων στη Δημόσια Διοίκηση» Ενότητα 9: Έλεγχος έργου, Διαχείριση κινδύνου, Διαχείριση αλλαγών, Αναφορές (μέρος 1ο) ΕΙΔΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

5 η Διδακτική Ενότητα Οι βασικές αρχές και η σημασία της Διοίκησης του Ανθρώπινου Δυναμικού στην περίπτωση των τουριστικών επιχειρήσεων

5 η Διδακτική Ενότητα Οι βασικές αρχές και η σημασία της Διοίκησης του Ανθρώπινου Δυναμικού στην περίπτωση των τουριστικών επιχειρήσεων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Πρόγραμμα επικαιροποίησης γνώσεων αποφοίτων ΑΕΙ στην οργάνωση, διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων και στην προώθηση τουριστικών προορισμών 5 η Διδακτική Ενότητα Οι βασικές αρχές και

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΕΙΣ

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΕΙΣ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Σ Χ Ο Λ Η Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Τομέας 1 -Αρχιτεκτονικού Σχεδιασμού. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑΣ ΟΔΟΣ: ΠΑΤΗΣΙΩΝ 42, ΑΘΗΝΑ 10682 ΤΗΛ: 010-772

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ DEMING και σχέση με τον έλεγχο και την αξιολόγηση

ΚΥΚΛΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ DEMING και σχέση με τον έλεγχο και την αξιολόγηση ΚΥΚΛΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ DEMING και σχέση με τον έλεγχο και την αξιολόγηση PLAN DO CHECK ΣΥΝΕΧΗΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ACT (ή adjust) ΚΥΚΛΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ DEMING και σχέση με τη ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ Plan: Σχεδιασμός / οργάνωση προγραμματισμός

Διαβάστε περισσότερα

Βάζουμε. θεμέλια 80 ΧΡΟΝΙΑ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ. στα όνειρά σας!

Βάζουμε. θεμέλια 80 ΧΡΟΝΙΑ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ. στα όνειρά σας! Βάζουμε θεμέλια στα όνειρά σας! 80 ΧΡΟΝΙΑ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ Με επίκεντρο εσάς! 80 ΧΡΟΝΙΑ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ Ο Όμιλος Κυριακίδη είναι ένας όμιλος επιχειρήσεων, ο οποίος αποτελείται από τις εταιρείες: ΑΦΟΙ ΚΥΡΙΑΚΙ Η ΟΕ

Διαβάστε περισσότερα

Mo.D.A.V.I. - Onlus (Movement of Voluntary Associations Italian)

Mo.D.A.V.I. - Onlus (Movement of Voluntary Associations Italian) ΣΧΕΔΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ EC-ASE: Ευρωπαϊκό Πιστοποιητικό για τους Συμβούλους / Εκπαιδευτές Κοινωνικής Οικονομίας «Ευρωπαϊκό Πιστοποιητικό για τους Συμβούλους / Εκπαιδευτές Κοινωνικής Οικονομίας» Επικεφαλής

Διαβάστε περισσότερα