ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ"

Transcript

1 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2010

2 2 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Σε μία εποχή, όπου το άνοιγμα των αγορών και η άρση των περιοριστικών όρων στις εμπορικές συναλλαγές διαμόρφωσαν μία νέα τάξη πραγμάτων, που στην καθημερινότητα ακούμε ως παγκοσμιοποίηση, η ικανότητα των ανθρώπων στο πεδίο της εφαρμοσμένης επιχειρηματικότητας καθίσταται περισσότερο από ποτέ αναγκαία. Αν στο παρελθόν η ικανότητα στην επιχειρηματική επιτυχία καθορίζονταν σε μεγάλο βαθμό από το κεφάλαιο, τις πρώτες ύλες ή την παραγωγικότητα, σήμερα αυτή καθορίζεται σε αντίστοιχο βαθμό από τη γνώση και τις προσωπικές ικανότητες. Έτσι, βλέπουμε πολύ συχνά επιχειρήσεις με μεγάλα κεφάλαια να αποτυγχάνουν στις επενδύσεις τους, όταν τα εσωτερικά τους συστήματα διαχείρισης της γνώσης, δεν λειτουργούν επαρκώς και το πρόσκαιρο κέρδος αντικαθιστά τον κινητήριο μοχλό της επιχειρηματικής δράσης. Καθώς η κατάσταση αυτή επηρεάζει όλες τις αγορές, συμπεριλαμβανομένης και της δικής μας, η σημασία της κατάρτισης και της συνεχούς επικαιροποίησης της γνώσης των πολιτών ανάγεται σε κάτι περισσότερο από σημαντική. Όλοι οι πολίτες, είτε από τη θέση του υφιστάμενου ή μελλοντικού επιχειρηματία, είτε από τη θέση του υφιστάμενου ή μελλοντικού στελέχους μίας επιχείρησης, πρέπει να χαρακτηρίζονται από μία τουλάχιστον στοιχειώδη επιχειρηματική κατάρτιση. Όταν μάλιστα οι αλλαγές στο ευρύτερο οικονομικό περιβάλλον επέρχονται με ραγδαίο ρυθμό και χωρίς να είναι προβλέψιμες, η πιθανότητα της επιχειρηματικής ενασχόλησης αυξάνεται κατακόρυφα. Όλες οι έρευνες των τελευταίων ετών για την επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα, καταδεικνύουν ως κίνητρό της την ανάγκη για εργασία και όχι τη διαπίστωση μίας ευκαιρίας για οικονομική πρόοδο. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει όλους τους πολίτες ως πιθανούς επιχειρηματίες στο άμεσο ή έμμεσο μέλλον. Στο πλαίσιο αυτή η επιχειρηματική κατάρτιση θα πρέπει να είναι εφόδιο όλων των πολιτών, τόσο εξαιτίας της μεγαλύτερης από ποτέ πιθανότητας να επιχειρήσουν, όσο και εξαιτίας της σημασίας της επιχειρηματικής γνώσης ακόμα και από τη θέση του υπαλλήλου, ως μέσου για την καλύτερη δυνατή συμβολή στην επιτυχία της επιχείρησης εργοδότη. Το βιβλίο αυτό φιλοδοξεί να αποτελέσει το εναρκτήριο βήμα στην επιχειρηματική κατάρτιση ανθρώπων που δεν είχαν την ευκαιρία να μαθητεύσουν τη Διοίκηση Επιχειρήσεων σε κάποιο εκπαιδευτικό φορέα, ωστόσο αντιλαμβάνονται τη σημασία της κατάρτισής τους. Διαμορφώθηκε επάνω σε 3 άξονες ώστε να καλύψει όλες τις ενότητες της σύγχρονης επιχειρηματικής πρακτικής: 1. Στο 1 ο Μέρος γίνεται μία προσπάθεια αποτύπωσης του πλαισίου της επιχειρηματικότητας. Από μία πρώτη γνωριμία με τις συνιστώσες της, έως την καθοδήγηση στη λήψη και υλοποίηση αποφάσεων για την ίδρυση επιχειρήσεων. 2. Καθώς η επάρκεια του σημερινού επιχειρηματία, δεν καθορίζεται μόνο από το σχεδιασμό και την έναρξη της επιχείρησής του, αλλά και από την ικανότητα να τη λειτουργεί με τρόπο αποδοτικό, παραθέτουμε στο 2 ο Μέρος ως αναπόσπαστο κομμάτι της επιχειρηματικής κατάρτισης 13 από τις βασικότερες θεματικές ενότητες της επιστήμης της Διοίκησης των Επιχειρήσεων. 3. Τέλος, στο 3 ο Μέρος του βιβλίου αυτού αναδημοσιεύουμε την ενότητα των «Εκπαιδευτικών Tips» από το Newsletter της Spiral, έτσι ώστε να αναδειχθούν στον αναγνώστη κάποια βασικά θέματα για μελέτη και να προκληθεί το ενδιαφέρον του για περαιτέρω έρευνα. Καλή ανάγνωση! Γιάννης Χαραλαμπίδης Γενικός Δ/ντής και Ιδιοκτήτης της Spiral SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 3

4 4 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛ. ΜΕΡΟΣ Ι: ΠΟΛΙΤΕΣ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ 7 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ 9 ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 15 ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ 25 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ 29 ΜΕΡΟΣ ΙΙ: ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 35 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 37 ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ 39 Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΔΟΜΗ 41 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ 45 ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ 47 ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ 51 ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ 53 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ 57 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ 59 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ, ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ 61 ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 65 ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 69 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ 73 KNOWLEDGE MANAGEMENT 75 ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ TIPS 79 Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗΣ 81 Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ 83 Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 85 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ 87 ΤΟ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ 89 ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ 91 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΙΑ 93 ΟΜΑΔΑ ΚΑΙ ΗΓΕΣΙΑ ΟΜΑΔΩΝ 95 ΑΜΕΣΗ ΑΥΞΗΣΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ 97 ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΞΟΔΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ 101 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 105 Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΕΑΣ 107 Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑ 109 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 5

6 6 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

7 ΜΕΡΟΣ Ι ΠΟΛΙΤΕΣ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 7

8 8 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η επιχειρηματικότητα ως απόφαση ζωής Η εργασία αποτελούσε πάντοτε και αποτελεί και σήμερα, μία από τις βασικότερες παραμέτρους της ζωής. Αν σκεφτεί κανείς ότι οι άνθρωποι εργάζονται κατά μέσο όρο 8 ώρες ημερησίως (τουλάχιστον στον ανεπτυγμένο κόσμο), αντιλαμβάνεται εύκολα, ότι περί το ½ της ανθρώπινης δραστηριότητας αναφέρεται στην εργασία. Συνεπώς η επαγγελματική σταδιοδρομία του καθενός καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την ποιότητα της ζωής του. Στο πλαίσιο αυτό, οι βασικές επαγγελματικές επιλογές περιορίζονται σε δύο: ή θα εργαστεί κάποιος ως μισθωτός, ή ως ελεύθερος επαγγελματίας / επιχειρηματίας. Στην πρώτη περίπτωση θα απολαύσει την ασφάλεια και τη σταθερότητα, στη δεύτερη το ρίσκο και την εξέλιξη. Η επιλογή του να εργαστεί κανείς ως ελεύθερος επαγγελματίας / επιχειρηματίας, είναι σαφώς μία απόφαση ζωής, μία απόφαση υψίστης σημασίας, αφού θα επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα της ζωής του, την ευτυχία του ή και κάποτε τη δυστυχία του! Βάση αυτής της επιλογής είναι πάντοτε η αντίληψη των υπέρ και των κατά μίας τέτοιας απόφασης: είτε αυτά αφορούν στο περιβάλλον στο οποίο θα δραστηριοποιηθεί (δηλαδή την αγορά με την ευρύτερη έννοια), είτε στις προσωπικές του δεξιότητες και προτιμήσεις. Έτσι, αν το επιχειρηματικό περιβάλλον είναι ευνοϊκό, η δημιουργία μίας επιχείρησης είναι ιδιαίτερα ελκυστική, αφού διαμορφώνονται υψηλές προσδοκίες κέρδους. Από την άλλη, αν τα χαρακτηριστικά του υποψήφιου επιχειρηματία ταιριάζουν με την επιχειρηματική δράση, τότε κατά πάσα πιθανότητα η ίδια η φύση φροντίζει για την επιλογή. Ο εργαζόμενος πολίτης σήμερα, φαντάζει ως μία επιχείρηση, ως μία επένδυση. Αν επιλέξει τη μισθωτή εργασία αναλαμβάνει μικρότερο κίνδυνο, αλλά έχει και μικρότερες προσδοκίες κέρδους. Από την άλλη αν επιλέξει να δημιουργήσει μία επιχείρηση, τότε αναλαμβάνει μεγαλύτερο κίνδυνο με μεγαλύτερες όμως προσδοκίες κέρδους. Σε κάθε περίπτωση η επιλογή είναι μία διαδικασία αξιολόγησης εξωτερικών παραγόντων και εσωτερικής αναζήτησης, θέματα τα οποία πρέπει να προσδιοριστούν, να ερευνηθούν και τέλος να αξιολογηθούν επιμελώς, πριν την υλοποίηση οποιασδήποτε απόφασης. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 9

10 Τι είναι επιχειρηματικότητα; Πολλοί διαφορετικοί ορισμοί έχουν δοθεί κατά καιρούς για την επιχειρηματικότητα. Ωστόσο, κοινός τόπος στους πιο σύγχρονους από αυτούς, αποτελεί ο συνδυασμός της έννοιάς της με αυτήν της καινοτομίας. Έτσι, επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία δημιουργίας και διάθεσης προϊόντων ή υπηρεσιών, μέσω καινοτόμου οργάνωσης, με την ανάληψη ρίσκου και σε περιβάλλον αβεβαιότητας, με σκοπό το κέρδος ή την προσωπική ικανοποίηση ή / και ανεξαρτησία. Αυτό που πρέπει να επισημανθεί, είναι ότι ο νέος επιχειρηματίας απαιτείται να εστιάσει τις προσπάθειές του -κατά το δυνατόν- στην παραγωγή ή τη διάθεση πρωτότυπων προϊόντων και υπηρεσιών, με τη χρήση κατά το δυνατόν- πρωτότυπων διαδικασιών, λαμβάνοντας σοβαρά το υφιστάμενο ανταγωνιστικό περιβάλλον. Το επιχειρηματικό περιβάλλον Έτσι, αναδεικνύεται η σημασία της γνώσης του ευρύτερου επιχειρηματικού περιβάλλοντος και θα πρέπει να δοθούν απαντήσεις σε ερωτήματα τύπου «τι θα πουλώ», «σε ποιους», «γιατί» κλπ. Προκύπτει λοιπόν η ανάγκη για μία συστηματική και ολοκληρωμένη ανάλυση του περιβάλλοντος που πρόκειται να δράσει η μελλοντική επιχείρηση και να εκτιμηθεί μία σειρά από παράγοντες, που επηρεάζουν άμεσα τις πιθανότητες επιτυχίας της όποιας επιχειρηματικής πρωτοβουλίας. Το πρώτο που καλείται να αξιολογήσει ένας υποψήφιος επιχειρηματίας είναι το λεγόμενο «ευρύτερο-μάκρο περιβάλλον», προκειμένου να εντοπίσει τις σημαντικότερες ευκαιρίες ή απειλές που ενυπάρχουν σ αυτό. Το ευρύτερο-μάκρο περιβάλλον χαρακτηρίζεται από 6 διαστάσεις: τη δημογραφική, την κοινωνική την τεχνολογική, την οικονομική, την πολιτική-νομική και τέλος, την παγκόσμια. Στη σύγχρονη δυτικοευρωπαϊκή κοινωνία, λόγου χάρη, η οποία χαρακτηρίζεται από υπογεννητικότητα, η 3 η ηλικία διαφαίνεται όλο και περισσότερο ως μία ανερχόμενη πληθυσμιακή μερίδα που θα αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες αγορές-στόχο (δημογραφική διάσταση). ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν Επιτόκιο Προσφορά χρήματος Πληθωριστικές τάσεις Επίπεδο ανεργίας Έλεγχοι μισθών / τιμών Διαθεσιμότητα και κόστος ενέργειας Διάθεση εισοδήματος ΠΟΛΙΤΙΚΟ - ΝΟΜΙΚΗ Νομοθεσία κατά των μονοπωλίων Νόμοι για την προστασία του περιβάλλοντος Φορολογία Ειδικά κίνητρα ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ Εθνική δαπάνη για έρευνα και τεχνολογία Δαπάνη της βιομηχανίας για έρευνα και ανάπτυξη Εστίαση τεχνολογικών προσπαθειών Προστασία ευρεσιτεχνιών Νέα προϊόντα Πρόοδος στη μεταφορά τεχνολογίας από το εργαστήριο στην αγορά Βελτίωση της παραγωγικότητας με αυτοματισμό ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ Αλλαγές στον τρόπο ζωής Καριέρα Δραστηριοποίηση των καταναλωτών Μετακίνηση πληθυσμού 10 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

11 Κανονισμοί εξωτερικού εμπορίου Κυβερνητική σταθερότητα Νόμοι για τις προσλήψεις και τις προαγωγές ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΗ Ρυθμός αύξησης του πληθυσμού Κατανομή το πληθυσμού κατά ηλικία Ρυθμός γεννήσεων Εκτιμώμενη μέση διάρκεια ζωής ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ Νέες διεθνείς αγορές Υφιστάμενες αγορές που αλλάζουν Διεθνή πολιτικά δρώμενα Διεθνή χαρακτηριστικά αγορών Οι 6 διαστάσεις του ευρύτερου μάκρο περιβάλλοντος Επιπλέον, για τους ίδιους λόγους θα πρέπει να εξεταστεί και το ανταγωνιστικό-μίκρο περιβάλλον. Δηλαδή, το περιβάλλον που αναφέρεται στον κλάδο που πρόκειται να δραστηριοποιηθεί η επιχείρηση: οι ανταγωνιστές, οι προμηθευτές, οι πελάτες, τα υποκατάστατα, ο νέο-εισερχόμενος ανταγωνισμός. Στο πλαίσιο αυτό, η είσοδος νέων ανταγωνιστικών επιχειρήσεων διαμορφώνεται ως απειλή, όπως επίσης και η είσοδος υποκατάστατων προϊόντων ή υπηρεσιών. Ενώ, αξιολογείται η σημασία της διαπραγματευτικής δύναμης των προμηθευτών της επιχείρησης, των αγοραστών (πελατών), καθώς και η ένταση του ανταγωνισμού ανάμεσα στις ήδη υπάρχουσες επιχειρήσεις του κλάδου. ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ Διαπραγματευτική δύναμη προμηθευτών Κίνδυνος εισόδου Απειλή από ΝΕΟΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΑ νέων ανταγωνιστών υποκατάστατα Διαπραγματευτική δύναμη πελατών ΠΕΛΑΤΕΣ Οι 5 δυνάμεις του Michael Porter SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 11

12 Όλοι οι προαναφερόμενοι παράγοντες αποτελούν βασικά μεγέθη αξιολόγησης, για τη διαμόρφωση κάθε επιχειρησιακής στρατηγικής. Ωστόσο, στην απόφαση για τη δημιουργία μίας νέας επιχείρησης κεντρικός είναι ο ρόλος της επιχειρηματικής ιδέας. Καινοτομία και Επιχειρηματικότητα Έννοιες που ακούγονται καθημερινά και που αποτελούν προτεραιότητα στις κατευθύνσεις της Ε.Ε., καθίστανται ασαφείς στους συσχετισμούς τους. Τι είναι καινοτομία και τι επιχειρηματικότητα; Τελικά πως συνδέονται μεταξύ τους; Ο συσχετισμός προκύπτει από τον ίδιο τον ορισμό της επιχειρηματικότητας που δίνει ο M. Dollinger: «Επιχειρηματικότητα είναι η δημιουργία καινοτόμου οικονομικής οργάνωσης (ή δικτύου οργανώσεων) με σκοπό το κέρδος ή την ανάπτυξη σε περιβάλλον ρίσκου και αβεβαιότητας». Αποτελούν λοιπόν, κοινό τόπο αυτές οι δύο έννοιες τουλάχιστον στη σημερινή πραγματικότητα- κάτι που αποδίδεται και στον ορισμό του J. Schmookler για την καινοτομία: «Όταν μία επιχείρηση παράγει ένα αγαθό ή μία υπηρεσία, ή χρησιμοποιεί μέθοδο ή εισροή, που αποτελεί κάτι καινούργιο για την ίδια, τότε προβαίνει σε μία τεχνολογική αλλαγή. Η πρώτη εταιρεία που πραγματοποιεί μία δεδομένη τεχνική αλλαγή είναι καινοτόμος. Η πράξη αυτή αποτελεί καινοτομία». Υψηλή Νέες γραμμές παραγωγής Νέα προϊόντα για τον κόσμο Νεωτερικότητα ως προς την εταιρεία Χαμηλή Βελτιώσεις υφιστάμενων προϊόντων Προσθήκες σε υφιστάμενες γραμμές προϊόντων Ανατοποθέτηση Χαμηλή Υψηλή Νεωτερικότητα ως προς την αγορά Ταξινόμηση των καινοτομιών Επιπλέον, η καινοτομία μπορεί να δημιουργηθεί μέσω βασικής επιστημονικής έρευνας, από την οποία θα προκύψει ο σχετικός σχεδιασμός και η πειραματική εφαρμογή της, στη συνέχεια θα αναπτυχθεί ο μηχανισμός παραγωγής, ενώ τελικά, με το κατάλληλο μάρκετινγκ θα πραγματοποιηθούν και οι πρώτες πωλήσεις. Βασική Επιστημονική Έρευνα Σχεδιασμός & Εφαρμογή Παραγωγή Μάρκετινγκ Πωλήσεις Ωθούμενη από την επιστημονική έρευνα καινοτομία 12 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

13 Η επιχειρηματική ιδέα Επιχειρηματική ιδέα είναι η ιδέα στην οποία θα στηριχθεί όλος ο επιχειρηματικός σχεδιασμός και η μορφή της νέας επιχείρησης, η οποία πρέπει οπωσδήποτε να είναι εφαρμόσιμη και υλοποιήσιμη. Η επιχειρηματική ιδέα θα πρέπει επιπλέον να είναι πρωτότυπη, προϊόν της φαντασίας και της διορατικότητας του επιχειρηματία, και κατά το δυνατό καινοτόμα: να εντοπίζει δηλαδή ένα κενό στην αγορά (ποιοτικό ή ποσοτικό), το οποίο και θα προσπαθεί να εκμεταλλευτεί η μέλλουσα επιχείρηση. Πηγές ιδεών μπορεί να είναι: Οι προσωπικές εμπειρίες που διαθέτει ένα άτομο από τη ζωή, τις σπουδές, την επαγγελματική του διαδρομή, τα χόμπι του κ.λπ. Κάποια απρόσμενα, τυχαία, ή στιγμιαία γεγονότα. Οι αποτυχίες άλλων επιχειρηματιών και η αίσθηση ότι «εγώ θα τα καταφέρω καλύτερα». Οι δημογραφικές, οικονομικές, κοινωνικές και άλλες αλλαγές. Η νέα γνώση που δημιουργείται και οι ευκαιρίες που ακολουθούν μια τέτοια εξέλιξη. Οι συνεταιρισμοί και συνεργασίες ατόμων που συμπληρώνουν ο ένας τον άλλο και αισθάνονται ότι μαζί θα πετύχουν ως επιχειρηματίες. Οι καταναλωτές και οι διαμορφούμενες ανάγκες τους. Υπάρχοντα προϊόντα και υπηρεσίες σε σχέση με δυνατότητες βελτίωσής τους. Κανάλια διανομής και προμηθευτές. Προσωπική έρευνα και ανάπτυξη. Corridor Principle (δηλαδή την αρχή σύμφωνα με την οποία η ιδέα μπορεί να παραχθεί ως μία αλληλουχία σκέψεων). Περιοδικά και εφημερίδες. Πώς όμως γεννιέται, εξελίσσεται και ολοκληρώνεται μια επιχειρηματική ιδέα; Η διαδικασία αυτή αποτελείται από 4 επιμέρους στάδια: 1. Το πρώτο στάδιο, της προετοιμασίας του επιχειρηματία, περιλαμβάνει τη σύνθεση των γνώσεων, πληροφοριών, εμπειριών και ικανοτήτων του, σχετικά με κάποιο συγκεκριμένο παραγωγικό κλάδο ή τομέα δραστηριότητας όπου ο ίδιος νιώθει ότι έχει μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας. 2. Το δεύτερο στάδιο, αυτό της σύλληψης της επιχειρηματικής ιδέας, αφορά στη συνειδητοποίηση της ύπαρξης ενός προβλήματος», ενός «κενού» ή μιας «έλλειψης» στην αγορά του συγκεκριμένου επαγγελματικού κλάδου / τομέα και των πιθανών τρόπων αντιμετώπισής του. 3. Το τρίτο στάδιο, της αξιολόγησης της ιδέας, σχετίζεται με την προσπάθεια του (μελλοντικού) επιχειρηματία να προσδιορίσει κατά πόσο είναι εφικτή η υλοποίηση της ιδέας. Σε αυτό θα τον βοηθήσει ιδιαίτερα η εκπόνηση ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan), για το οποίο θα γίνει εκτενής αναφορά σε επόμενο κεφάλαιο. 4. Τέλος, το τέταρτο στάδιο, της τελειοποίησης της ιδέας, αφορά τη διερεύνηση της αγοράς για την εξεύρεση των χρηματικών κεφαλαίων που μπορούν να αντληθούν από τράπεζες ή από άλλους φορείς, και των παραγωγικών συντελεστών (στελέχη, τεχνίτες, εξοπλισμός κ.λπ.) που θα χρησιμοποιηθούν στη νέα υπό ίδρυση επιχείρηση. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 13

14 1 ο στάδιο 2 ο στάδιο 3 ο στάδιο 4 ο στάδιο Σύνθεση γνώσεων / εμπειριών Η ΙΔΕΑ Αξιολόγηση & Μορφοποίησή της Τι χρειάζεται για να υλοποιηθεί Πού, πώς, σε τι κόστος θα βρεθούν αυτά που χρειάζονται Ανάπτυξη και δημιουργία της Επιχείρησης Από την ιδέα στη δημιουργία Ο επιχειρηματίας Μία άλλη προσέγγιση του ορισμού της επιχειρηματικότητας (H. Stevenson & J. Jarillo) φέρνει στο προσκήνιο τα προσωπικά χαρακτηριστικά του ανθρώπου που επιχειρεί: «Επιχειρηματικότητα είναι μία διαδικασία με την οποία τα άτομα αναζητούν ευκαιρίες ανεξάρτητα από τους πόρους που ελέγχουν». Έτσι, ένα άτομο για να γίνει επιχειρηματίας δεν είναι απαραίτητο να προέρχεται από οικογένεια επιχειρηματιών ή να διαθέτει μεγάλα κεφάλαια. Οι μελέτες δείχνουν ότι πολύ συχνά οι επιχειρηματίες είναι άτομα προερχόμενα από χαμηλά και μεσαία εισοδηματικά ή / και κοινωνικά στρώματα. Γι αυτό και λέγεται ότι «ο επιχειρηματίας γίνεται, δεν γεννιέται». Οι ίδιες μελέτες προσδιόρισαν και τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας των επιχειρηματιών τα οποία, αν και σπάνια μπορούν όλα να βρεθούν συγκεντρωμένα στο ίδιο άτομο, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για μια επιτυχημένη επιχειρηματική καριέρα: Η θέληση για επιτυχία. Η διάθεση για ανάληψη κινδύνου. Η εργατικότητα και η επιμονή. Οι ηγετικές αλλά και οι ομαδικές ικανότητες. Η ικανότητα ρεαλιστικού προγραμματισμού. Η ικανότητα προώθησης προϊόντων ή υπηρεσιών. Η υπευθυνότητα και η εντιμότητα. Η προσαρμοστικότητα. Η οργανωτική και διοικητική ικανότητα. Η ικανότητα επικοινωνίας. Κάποια από τα παραπάνω, όπως π.χ. η θέληση για επιτυχία, η διάθεση για ανάληψη κινδύνου και οι ηγετικές ικανότητες, αποτελούν χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του ατόμου τα οποία διαμορφώνονται, κάτω από την επίδραση του οικογενειακού και κοινωνικού περιβάλλοντος, κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής του. Άλλα χαρακτηριστικά όμως, όπως η εργατικότητα, η ικανότητα προγραμματισμού και η οργανωτική, διοικητική και επικοινωνιακή ικανότητα, είναι αποτελέσματα κυρίως του εκπαιδευτικού συστήματος. 14 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

15 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Τα εμπόδια της επιχειρηματικής πρωτοβουλίας Δεν είναι υπερβολή να ειπωθεί ότι στην Ελλάδα η επιχειρηματικότητα εξαρτάται αποκλειστικά από την εξεύρεση οικονομικών πόρων. Είναι γεγονός βέβαια, ότι προαπαιτείται η «επένδυση» ενός κεφαλαίου, αλλά ο σύγχρονος επιχειρηματίας πρέπει να εστιάζει κυρίως στη απόδοση αυτού του κεφαλαίου, έτσι ώστε να είναι κατά το δυνατόν μεγαλύτερη. Εξάλλου, υπάρχουν και άλλοι -εξίσου ή περισσότερο σημαντικοί πόροι- για τη σύγχρονη επιχείρηση όπως είναι οι άνθρωποι, οι πρώτες ύλες, οι επιδεξιότητες, η εκπαίδευση, οι γνώσεις, Ωστόσο, κάποτε για τους νέους επίδοξους επιχειρηματίες ακόμα και ένα μικρό κεφάλαιο είναι εξαιρετικά δυσεύρετο. Επιπλέον, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν είναι: Φορολογικά κοινωνικές / ασφαλιστικές επιβαρύνσεις. Διοικητικές δυσκολίες και γραφειοκρατία. Αντίξοο χρηματοδοτικό περιβάλλον για μικρές επιχειρήσεις. Δυσκολίες αντιμετώπισης ανταγωνισμού εντός ΕΕ και διεθνώς. Προβλήματα χωρικού σχεδιασμού περιφερειακών διαφορών. Φόβος προοπτικής επιχειρηματικής αποτυχίας. Ελλείψεις στις γνώσεις περί επιχειρηματικότητας. Έλλειψη εξειδικευμένων γνώσεων και δεξιοτήτων. Δυσκολίες μετεξέλιξης των «οικογενειακών» επιχειρήσεων. Στο πλαίσιο αυτό αναπτύχθηκαν μία σειρά μηχανισμών για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων, που λειτουργούν επικουρικά στους πολίτες, προσπαθώντας να δημιουργήσουν κατά το δυνατό ίσες ευκαιρίες για όλους. Υποστήριξη της επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα Σήμερα, σε μία παγκοσμιοποιημένη πια οικονομία, ο επιχειρηματικός ανταγωνισμός έχει ανέλθει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Οι μεγάλες διεθνοποιημένες επιχειρήσεις έχουν εισβάλλει παντού πιέζοντας ασφυκτικά ένα μεγάλο μέρος των τοπικών επιχειρήσεων και οδηγώντας πολλές από αυτές στην αναστολή της λειτουργίας τους. Στο πλαίσιο αυτό, η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και της ανταγωνιστικότητας της αποτελεί μία προτεραιότητα στην Ε.Ε. και σίγουρα και στην Ελλάδα- εκφραζόμενη με την υλοποίηση μίας σειράς ενισχυτικών πρωτοβουλιών. Στη χώρα μας οι πρωτοβουλίες αυτές εκφράζονται με δύο μορφές: είτε ποιοτικά (καθοδήγηση, εκπαίδευση κλπ.), είτε ποσοτικά (χρηματοδότηση, εξοπλισμός κλπ.). Η ποιοτική συνεισφορά στην επιχειρηματικότητα απορρέει από τις πρωτοβουλίες κυρίως του δημοσίου τομέα (Κέντρα Επιχειρηματικότητας, Αναπτυξιακές Εταιρείες, Κέντρα Υποδοχής Επενδυτών κ.ά.). Στον αντίποδα, η επιχειρηματικότητα ενισχύεται ποσοτικά (και όχι μόνο) μέσω 3 κεντρικών πυλώνων στήριξης. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 15

16 ΕΣΠΑ Επενδυτικός Νόμος Ευρωπαϊκή Επιτροπή Οι 3 πυλώνες των επιχειρηματικών ενισχύσεων Το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς (ΕΣΠΑ) και ο νέος Επενδυτικός Νόμος, θα αποτελέσουν τα επόμενα χρόνια τις τροφούς της επιχειρηματικότητας, διαμορφώνοντας ένα τοπίο όπου και πάλι (μετά το 3 ο ΚΠΣ) νέες ή υφιστάμενες επιχειρήσεις θα ενισχυθούν ποικιλόμορφα. Επιπλέον, λιγότερο δημοφιλή, αλλά εξαιρετικά ενδιαφέροντα είναι τα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. 1. Το ΕΣΠΑ. Το ΕΣΠΑ αποτελεί το έγγραφο αναφοράς για τον προγραμματισμό των Ταμείων της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε εθνικό επίπεδο για την περίοδο Εκπονήθηκε στο πλαίσιο της νέας στρατηγικής προσέγγισης για την Πολιτική Συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με την οποία το ΕΣΠΑ «...εξασφαλίζει ότι η συνδρομή από τα Ταμεία συμβαδίζει με τις κοινοτικές στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές για τη συνοχή και προσδιορίζει το σύνδεσμο μεταξύ των κοινοτικών προτεραιοτήτων αφενός και του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων αφετέρου». Διαμορφώθηκε έτσι ώστε να υλοποιηθούν με το βέλτιστο τρόπο οι στρατηγικές επιλογές της χώρας. Το νέο σχήμα χαρακτηρίζεται από μικρότερο πλήθος Επιχειρησιακών Προγραμμάτων σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο , που οδηγεί σε πιο ευέλικτο σχήμα διαχείρισης: οκτώ (8) Τομεακά ΕΠ, πέντε (5) Περιφερειακά ΕΠ και δώδεκα (15) Προγράμματα Ευρωπαϊκής Εδαφικής Συνεργασίας. 2. Ο επενδυτικός νόμος. Ο νέος επενδυτικός που αναμένεται να ψηφιστεί εντός του 2010, θα αφορά μεγάλες επενδύσεις, μεγαλύτερες των και θα μπορούν να ενταχθούν σε αυτόν επιχειρήσεις του πρωτογενή τομέα, του τομέα της βιομηχανίας και βιοτεχνίας, το σύνολο των σχεδόν των τουριστικών επιχειρήσεων και τουριστικών υποδομών, καθώς και κάποιες κατηγορίες επιχειρήσεων στον τομέα της παροχής υπηρεσιών. Το είδος και το ύψος των επιδοτήσεων δεν έχει ακόμη καθοριστεί, ωστόσο οι κατευθύνσεις που έχουν δοθεί θα διαμορφώνουν ένα πολύ θετικό περιβάλλον, για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τις νέες τεχνολογίες, την πράσινη ανάπτυξη. Σε κάθε περίπτωση το ύψος της ενίσχυσης θα εξαρτάται από την κατηγορία της επένδυσης και φυσικά από τον τόπο εγκατάστασης της νέας επιχείρησης. 3. Τα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χρηματοδοτεί πρωτοβουλίες σύμφωνες με την πολιτική της, που αφορούν τους κλάδους της έρευνας, της υγείας, της παιδείας, της ανθρωπιστικής βοήθειας, του περιβάλλοντος κλπ. Δικαιούχοι είναι κυρίως επιχειρήσεις και οργανισμοί και σε εξαιρετικές περιπτώσεις μεμονωμένα άτομα, ενώ οι χρηματοδοτήσεις κυμαίνονται ανάλογα το πρόγραμμα και ενδέχεται να φτάσουν και το 100% του κόστους επένδυσης. 16 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

17 Είδη επιχειρήσεων και εταιρείες Η επιχείρηση ορίζεται γενικά, ως ένας αυτοτελής οργανισμός, ο οποίος με σειρά πράξεων και ενεργειών οικονομικής φύσης, αποβλέπει στον εφοδιασμό της αγοράς με αγαθά ή υπηρεσίες, με σκοπό το κέρδος. Η επιχείρηση που αποτελεί σύμβαση δύο ή και περισσότερων ατόμων που «υποχρεώνονται» αμοιβαία στην επιδίωξη κοινού σκοπού, ιδίως οικονομικού, με κοινές εισφορές, ονομάζεται «εταιρεία». Οι εταιρείες ανάλογα με το αντικείμενο των εργασιών τους διακρίνονται σε αστικές και εμπορικές. Αστικές είναι οι εταιρίες που ασχολούνται με αστικές πράξεις όπως αγοραπωλησίες ακινήτων. Εμπορικές είναι οι εταιρίες που ασχολούνται με εμπορικές πράξεις όπως αγοραπωλησίες εμπορευμάτων. Οι επιχειρήσεις μπορούν να είναι ατομικές (φυσικά πρόσωπα) ή εταιρείες (νομικά πρόσωπα). Οι εμπορικές εταιρείες είναι νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου (Ν.Π.Ι.Δ. ) και διακρίνονται κυρίως σε Ομόρρυθμες ή Ετερόρρυθμες Εταιρείες, σε Εταιρείες Περιορισμένης Ευθύνης (Ε.Π.Ε.) και σε Ανώνυμες Εταιρείες (Α.Ε.). Επιλογή της κατάλληλης νομικής μορφής Η επιλογή του κατάλληλου εταιρικού τύπου είναι, ένα πολύ σοβαρό θέμα. Σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση επιλογής θα εξετασθούν οι επιδιωκόμενοι σκοποί, τα διατιθέμενα μέσα και οι υπάρχουσες σχέσεις που συνδέουν τα προς συνεταιρισμό φυσικά πρόσωπα. Από τα κριτήρια αυτά θα προκύψει η επιλογή του κατάλληλου τύπου εταιρείας. Ομόρρυθμη εταιρεία θα συστήσουν δύο φυσικά πρόσωπα που έχουν στενούς φιλικούς ή συγγενικούς δεσμούς και πλήρη εμπιστοσύνη μεταξύ τους. Δεν θα πρέπει να υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία του ενός για την ευθύτητα και την καλή πρόθεση και πίστη του άλλου. Αυτό επιβάλλει η ύπαρξη της αλληλέγγυας (και απεριόριστης) ευθύνης μεταξύ των εταίρων. Γιατί από τις ενέργειες ή τις παραλήψεις του ενός εταίρου μπορεί να προκύψουν σοβαρές συνέπειες για την περιουσία του άλλου. Τα παραπάνω ισχύουν και για τις περιπτώσεις που οι εταίροι είναι περισσότεροι των δύο. Εξάλλου, σε μία ομόρρυθμη εταιρεία μπορούν να μετέχουν όχι μόνο φυσικά αλλά και νομικά πρόσωπα (εταιρείες παντός τύπου). Και στην περίπτωση αυτή όμως, έχουν ισχύ τα παραπάνω, αφού και εδώ το προσωπικό στοιχείο θα κυριαρχεί. Ετερόρρυθμη εταιρεία. Ο τύπος αυτός της προσωπικής εταιρείας προτιμάται, όταν μεταξύ των μελών της θα συμπεριληφθούν και πρόσωπα, τα οποία δεν επιθυμούν να ευθύνονται αλληλεγγύως και απεριορίστως, δηλαδή με ολόκληρη την προσωπική τους περιουσία. Τα πρόσωπα αυτά θα μετάσχουν στην εταιρεία ως ετερόρρυθμα μέλη και θα ευθύνονται για τα χρέη της εταιρείας μόνο μέχρι του ποσού της εισφοράς τους. Συνήθως, τα ετερόρρυθμα μέλη μιας ετερόρρυθμης εταιρείας δεν έχουν τη σπουδαιότητα των ομορρύθμων μελών από απόψεως γενικότερης συμβολής στην προσπάθεια της εταιρείας και πολλές φορές η μόνη συμβολή τους είναι αυτή για τη διάσπαση του εισοδήματος της εταιρείας. Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης (Ε.Π.Ε). Η εταιρεία περιορισμένης ευθύνης είναι κατά κάποιο τρόπο, ένας ενδιάμεσος εταιρικός τύπος ανάμεσα στις προσωπικές εταιρείες και τις ανώνυμες. Στην Ε.Π.Ε δεν υπάρχουν εταίροι με απεριόριστη ευθύνη και αυτό είναι πολύ σοβαρό πλεονέκτημα για τα μέλη της εταιρείας. Το ίδιο πράγμα όμως, μπορεί να δυσκολέψει την Ε.Π.Ε. στον τομέα της πιστοληπτικής ικανότητας. Αυτή η δυσκολία αντιμετωπίζεται, συνήθως, με την παροχή προσθέτων εγγυήσεων με περιουσιακά στοιχεία των βασικών εταίρων της Ε.Π.Ε. Π.χ. σε μία εταιρεία περιορισμένης ευθύνης το 70% των εταιρικών μεριδίων, δανείζεται από κάποια τράπεζα το ποσό των Η τράπεζα απαιτεί για τη χορήγηση του δανείου πρόσθετη εγγύηση εγγραφής υποθήκης σε ακίνητο (προσωπικής περιουσίας) του κυρίου εταίρου. Με τον τρόπο αυτό η Τράπεζα εξασφαλίζεται πλήρως, αλλά και ο εταίρος περιορίζει την ευθύνη του στο ποσό της εισφοράς του στην Ε.Π.Ε και στη αξία του συγκεκριμένου ακινήτου του. Από τα παραπάνω προκύπτει ότι ο τύπος της Ε.Π.Ε. προτιμάται όταν οι εταίροι δεν θέλουν να διακινδυνεύσουν ολόκληρη την προσωπική τους περιουσία και συγχρόνως δεν είναι διατεθειμένοι να προχωρήσουν σε Ανώνυμη Εταιρεία. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 17

18 Ανώνυμος Εταιρεία (Α.Ε.). Είναι ο τύπος της κατ` εξοχήν κεφαλαιουχικής εταιρείας και τα χαρακτηριστικά της αναπτύσσονται με λεπτομέρειες στο σχετικό κεφάλαιο. Εδώ να σημειωθεί μόνο ότι η ανώνυμη εταιρεία είναι ο μοναδικός εταιρικός τύπος που επιτρέπει συγκέντρωση μεγάλων κεφαλαίων από απεριόριστό αριθμό μετόχων και την εύκολη μεταβίβαση των μεριδίων αυτών (μετοχών). Η ίδρυση της επιχείρησης Η δημιουργία μιας επιχείρησης απαιτεί ουσιαστικές ενέργειες σχεδιασμού και ανάπτυξης, αλλά και κάποιες τυπικές υποχρεώσεις. Σε γενικές γραμμές: 1. Πρέπει να καθοριστεί ο τόπος εγκατάστασης της νέας επιχείρησης. 2. Να προσδιοριστεί η νομική μορφή της (Ατομική, ΟΕ, ΕΕ, ΕΠΕ, ΑΕ). 3. Εγγραφή στο αρμόδιο Επιμελητήριο (Βιοτεχνικό, Επαγγελματικό, Εμπορικό- Βιομηχανικό). 4. Εγγραφή στον Ασφαλιστικό Φορέα (ΟΑΕΕ, ΤΣΜΕΔΕ κλπ.). 5. Έκδοση Τεχνικής Άδειας Εγκατάστασης και στη συνέχεια Τεχνική Άδεια Λειτουργίας από τις αρμόδιες Δ/νσεις Νομαρχιών (όταν η δραστηριότητα είναι μεταποιητική). 6. Έκδοση Άδειας Ασκήσεως Επαγγέλματος (κατά περίπτωση) από τις αρμόδιες Δ/νσεις Νομαρχιών (οι οποίες πληροφορούν και για την υποχρέωση έκδοσης της εν λόγω άδειας). 7. Δήλωση Έναρξης Επιτηδεύματος στην αρμόδια ΔΟΥ. 8. Πρόσληψη προσωπικού (Δήλωση στον ΟΑΕΔ, κατάσταση προσωπικού στην Επιθεώρηση Εργασίας, Ασφάλιση στο Ι.Κ.Α.) 9. Άλλες ενέργειες (κατά περίπτωση): Κατοχύρωση Εμπορικού Σήματος (Υπουργείο Ανάπτυξης), έκδοση Οικοδομικής Άδειας (Πολεοδομία), έκδοση Άδειας Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Νομαρχία) κλπ. Ειδικότερα για την Ο.Ε. απαιτούνται: 1. Προέγκριση επωνυμίας στο αρμόδιο Επιμελητήριο. 2. Σύνταξη καταστατικού Ιδιωτικού Συμφωνητικού. 3. Έλεγχος επωνυμίας στο αρμόδιο Επιμελητήριο. 4. Καταβολή του φόρου συγκέντρωσης κεφαλαίου στην αρμόδια ΔΟΥ. 5. Θεώρηση καταστατικού στο Ταμείο Νομικών και στο Ταμείο Προνοίας Δικηγόρων. 6. Κατάθεση των δικαιολογητικών στο Πρωτοδικείο έδρας για δημοσίευση. 7. Εγγραφή στο αρμόδιο Επιμελητήριο. 8. Έναρξη εργασιών στην ΔΟΥ έδρας. 18 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

19 ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ Έχει δοθεί η επωνυμία Η επωνυμία δεν έχει δοθεί ΠΡΟΕΓΚΡΙΣΗ ΕΠΩΝΥΜΙΑΣ Υπάρχει ήδη επωνυμία Σύνταξη Καταστατικού ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ Έγκριση επωνυμίας ΔΟΥ ΕΔΡΑΣ Καταβολή ΦΣΚ και παραβόλου ΤΑΜΕΙΟ ΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΔΙΚΗΓΟΡΩΝ Πληρωμή παραβόλου ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΕΔΡΑΣ Άδεια σύστασης και εγγραφή στο μητρώο ΟΕ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ Εγγραφή ΔΟΥ ΕΔΡΑΣ Έναρξη εργασιών Θεώρηση στοιχείων Διαδικασίες σύστασης της Ο.Ε. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 19

20 Για την ίδρυση της Ε.Ε. απαιτούνται τα ίδια βήματα με την Ο.Ε. Για την ίδρυση της Ε.Π.Ε. απαιτούνται: 1. Σύνταξη σχεδίου καταστατικού. 2. Προέγκριση επωνυμίας στο αρμόδιο Επιμελητήριο. 3. Γραμμάτιο προείσπραξης στο Δικηγορικό Σύλλογο. 4. Σύνταξη καταστατικού Ιδιωτικού Συμφωνητικού. 5. Έλεγχος επωνυμίας στο αρμόδιο Επιμελητήριο. 6. Καταβολή του φόρου και ΤΑΠΕΤ στην αρμόδια ΔΟΥ. 7. Θεώρηση καταστατικού στο Ταμείο Νομικών και στο Ταμείο Προνοίας Δικηγόρων. 8. Άδεια σύστασης και εγγραφή στο μητρώο Ε.Π.Ε. στο Πρωτοδικείο έδρας. 9. Εθνικό Τυπογραφείο για δημοσίευση. 10. Εγγραφή στο αρμόδιο Επιμελητήριο. 11. Έναρξη εργασιών στην ΔΟΥ έδρας. 20 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

21 Σύνταξη Σχεδίου Καταστατικού Η επωνυμία δεν έχει δοθεί ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ Έχει δοθεί η επωνυμία Υπάρχει ήδη επωνυμία ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ Καταβολή γραμμάτιου προείσπραξης Σύνταξη Καταστατικού ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ Έγκριση επωνυμίας ΔΟΥ ΕΔΡΑΣ Καταβολή ΦΣΚ και παραβόλου ΤΑΜΕΙΟ ΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΔΙΚΗΓΟΡΩΝ Πληρωμή παραβόλου ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΕΔΡΑΣ Άδεια σύστασης και εγγραφή στο μητρώο ΟΕ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ Εγγραφή ΔΟΥ ΕΔΡΑΣ Έναρξη εργασιών Θεώρηση στοιχείων Διαδικασίες σύστασης της Ε.Π.Ε. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 21

22 Για την ίδρυση της Α.Ε. απαιτούνται: 1. Σύνταξη σχεδίου καταστατικού. 2. Προέγκριση επωνυμίας στο αρμόδιο Επιμελητήριο. 3. Γραμμάτιο προείσπραξης στο Δικηγορικό Σύλλογο. 4. Σύνταξη καταστατικού Ιδιωτικού Συμφωνητικού. 5. Έλεγχος επωνυμίας στο αρμόδιο Επιμελητήριο. 6. Καταβολή του φόρου στην αρμόδια ΦΑΕ. 7. Πληρωμή παράβολου στην αρμόδια ΔΟΥ. 8. Απόδοση τέλους στην Εθνική Τράπεζα. 9. Άδεια σύστασης, έγκριση καταστατικού και εγγραφή στο ΜΑΕ στην αρμόδια Νομαρχία. 10. Εθνικό Τυπογραφείο για δημοσίευση. 11. Εγγραφή στο αρμόδιο Επιμελητήριο. 12. Έναρξη εργασιών στην αρμόδια ΦΑΕ. 22 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

23 Σύνταξη Σχεδίου Καταστατικού Η επωνυμία δεν έχει δοθεί ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ Έχει δοθεί η επωνυμία Προέγκριση επωνυμίας ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ Καταβολή γραμμάτιου προείσπραξης ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΟΣ Σύνταξη και υπογραφή Καταστατικού παρουσία δικηγόρου ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ Έγκριση επωνυμίας ΦΑΕ / ΦΑΒΕ Καταβολή ΦΣΚ (πληρωμή μέσα σε 15 ημέρες από την υπογραφή του συμβολαίου ΔΟΥ Πληρωμή παραβόλου Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Απόδοση τέλους υπέρ Επιτροπής Ανταγωνισμού ΝΟΜΑΡΧΙΑ ή Γ.Γ. ΕΜΠΟΡΙΟΥ Άδεια σύστασης, έγκριση καταστατικού και εγγραφή στο ΜΑΕ Έγκριση Ανάγκη τροποποιήσεων Αλλαγή επωνυμίας ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ Έλεγχος επωνυμίας ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΟΣ Τροποποίηση Καταστατικού ΕΘΝΙΚΟ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟ Δημοσίευση ανακοίνωσης στο ΦΕΚ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ Εγγραφή ΦΑΕ / ΦΑΒΕ Έναρξη εργασιών Θεώρηση στοιχείων Διαδικασίες σύστασης της Α.Ε. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 23

24 24 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Τι είναι το επιχειρηματικό σχέδιο; Το Επιχειρηματικό Σχέδιο είναι ένα εργαλείο του μάνατζμεντ που μας βοηθά να σκεφτούμε το παρόν και να σχεδιάσουμε το μέλλον. Επιπλέον, αποτελεί απαραίτητο μέσο για την διεκδίκηση κάποιας μορφής χρηματοδότησης. Η σύνταξή του δεν είναι εύκολη υπόθεση, καθώς απαιτεί πολύ χρόνο και ενέργεια. Το Επιχειρηματικό Σχέδιο δεν είναι απαραίτητα τυποποιημένο ως προς τη δομή του ή το περιεχόμενό του, ωστόσο θα πρέπει να χαρακτηρίζεται από ενθουσιασμό και επαγγελματισμό. Το περιεχόμενό του θα πρέπει οπωσδήποτε να διέπεται από τις βασικές μεθόδους του Στρατηγικού Μάνατζμεντ: της εσωτερικής και εξωτερικής ανάλυσης της επιχείρησης, του στρατηγικού σχεδιασμού και του οικονομικού προγραμματισμού. Η δομή του Επιχειρηματικού Σχεδίου Μία ενδεικτική μορφή ενός καλού Επιχειρηματικού Σχεδίου θα πρέπει να περιέχει τις παρακάτω παραγράφους: 1. Εξώφυλλο. Πρέπει να είναι καλαίσθητο, αλλά σοβαρό και να καθιστά σαφές ότι πρόκειται για επιχειρηματικό σχέδιο. Να περιλαμβάνει το λογότυπο της επιχείρησης και η πλήρης επωνυμία της. 2. Διοικητική Περίληψη (ή Σύνοψη). Είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς αποτελεί την πρώτη εντύπωση του αναγνώστη (συνήθως κάποιος «εν δυνάμει» χρηματοδότης / επενδυτής). Με βάση αυτή θα αποφασιστεί από τους ενδιαφερόμενους αν αξίζει να διαβαστεί το Επιχειρηματικό Σχέδιο. Σκοπός της είναι να διεγείρει το ενδιαφέρον του αναγνώστη, χωρίς όμως να είναι φλύαρη (max 500 λέξεις). Γράφεται στο τέλος, αφού ολοκληρωθεί το υπόλοιπο Επιχειρηματικό Σχέδιο για να μπορεί να το περιγράψει με σαφήνεια και πληρότητα. 3. Περιεχόμενα. Διευκολύνουν τον αναγνώστη να εντοπίσει τα κεφάλαια που τον ενδιαφέρουν. Αποτυπώνονται αναλυτικά, αναδεικνύοντας κάθε επιμέρους τμήμα του Επιχειρηματικού Σχεδίου χωρίς να δημιουργούν σύγχυση. 4. Πίνακες. Πρέπει να παρουσιάζεται αναλυτικά μία κατάσταση με τους Πίνακες που υφίστανται εντός του Σχεδίου ανά κεφάλαιο. 5. Γραφήματα. Πρέπει να παρουσιάζεται αναλυτικά μία κατάσταση με τα Γραφήματα που υφίστανται εντός του Σχεδίου ανά κεφάλαιο. 6. Εισαγωγή. Είναι ίσως το σημαντικότερο μέρος του Σχεδίου καθώς εμπεριέχει την κεντρική του ιδέα. Πρέπει να απαντάει σύντομα και ουσιαστικά στα 5 βασικά ερωτήματα: Τι, Πού, Πώς, Πότε, Γιατί. Ειδικότερα: - Αποστολή (Τι): καθορισμός του τι είναι η επιχείρηση και τι θέλει να καταφέρει μακροπρόθεσμα (σκοπός της). - Συνεισφορά (Γιατί): Τεκμηρίωση της ηθικής της σκοπιμότητας και της διαφοροποίησής της από τον ανταγωνισμό. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 25

26 - Μέθοδος (Πώς): Σύντομη περιγραφή του τρόπου επίτευξης του σκοπού. - Τόπος Χρόνος δραστηριοποίησης (Πού, Πότε): Πού είναι η έδρα της επιχείρησης, η περιοχή δραστηριοποίησης και πότε δραστηριοποιείται. 7. Εξωτερική ανάλυση. Η εξωτερική ανάλυση περιλαμβάνει την εξέταση του εξωτερικού περιβάλλοντος της επιχείρησης: του ευρύτερου-μάκρο περιβάλλοντος και του ανταγωνιστικού-μίκρο περιβάλλοντος: - Ι. Το ευρύτερο-μάκρο περιβάλλον: Πολιτικό & Νομικό Περιβάλλον, Οικονομικό Περιβάλλον, Κοινωνικό Περιβάλλον, Τεχνολογικό Περιβάλλον, Δημογραφικό Περιβάλλον, Παγκόσμιο Περιβάλλον. - Το ανταγωνιστικό-μίκρο περιβάλλον: πιθανότητα εισόδου νέων ανταγωνιστών, διαπραγματευτική δύναμη προμηθευτών, διαπραγματευτική δύναμη πελατών, απειλή από τα υποκατάστατα προϊόντα ή υπηρεσίες, ένταση του υπάρχοντος ανταγωνισμού, διαπραγματευτική δύναμη συμμάχων, συσχετισμοί με τα συμπληρωματικά προϊόντα ή υπηρεσίες. 8. Εσωτερική ανάλυση. Σε αυτή την ενότητα πρέπει να γίνεται μια λεπτομερής περιγραφή της επιχείρησης: - Περιγραφή της επιχείρησης: το ιδιοκτησιακό καθεστώς, ο τύπος της επιχείρησης, οι άδειες και οι εξουσιοδοτήσεις. - Είδος επιχείρησης: εμπορία, κατασκευή, υπηρεσίες. - Αν είναι νέα, ανεξάρτητη επιχείρηση, υποκατάστημα, επέκταση, franchise κλπ. - Ό,τι άλλο είναι γνωστό για τους εξωτερικούς πόρους της επιχείρησης (outside sources), όπως προμηθευτές, χονδρέμποροι, τράπεζες, στρατηγικοί συνεργάτες, κλπ. - Προϊόντα ή / και υπηρεσίες που θα προσφέρονται. Εδώ είναι απαραίτητη η περιγραφή των προϊόντων-υπηρεσιών, με έμφαση στα οφέλη που θα αποκομίσουν οι καταναλωτές από αυτά. Οι επιτυχημένοι επιχειρηματίες γνωρίζουν καλά τι περιμένουν οι πελάτες τους. Συνοπτικά, θα πρέπει να περιέχονται τα εξής: τι πουλάει η επιχείρηση, πώς αυτό ωφελεί τον καταναλωτή, τι διαφορετικό παρουσιάζουν τα προϊόντα-υπηρεσίες της συγκεκριμένης επιχείρησης, τι έχει μεγάλη ζήτηση. - Επιλογή τοποθεσίας της επιχείρησης και παράγοντες επιλογής τοποθεσίας. Η τοποθεσία της επιχείρησης είναι ένα κρίσιμο σημείο για την επιτυχία ή την αποτυχία της επιχείρησης. Η τοποθεσία πρέπει να βρίσκεται «γύρω» απ' τους πελάτες. Οι ερωτήσεις που πρέπει να απαντηθούν κατά τη δημιουργία αυτού του τμήματος είναι οι εξής: ποιες είναι οι ανάγκες όσον αφορά την τοποθεσία, τι είδους χώρος χρειάζεται, πόσος χώρος χρειάζεται, ποια είναι η επιθυμητή περιοχή ή / και το επιθυμητό κτίριο, είναι εύκολα προσβάσιμο το κτίριο στέγασης της επιχείρησης, υπάρχει δημόσια συγκοινωνία, γίνονται δημογραφικές αλλαγές ή αλλαγές στην αγορά. 9. Επιλογή, προσδιορισμός και υλοποίηση στρατηγικής. Σε αυτή την ενότητα θα αναλυθεί το πώς τρέπει να αναπτύσσονται σε ένα επιχειρηματικό σχέδιο οι μελλοντικές στρατηγικές και πλάνα. Οι κύριες κατηγορίες της ενότητας είναι: - Στρατηγική Προϊόντων (Product Strategy). Σε αυτό το μέρος περιγράφεται η στρατηγική που θα ακολουθηθεί για τα προϊόντα, όσον αφορά τα παρακάτω στοιχεία: υπόσχεση του προϊόντος (π.χ. ακριβό και ποιοτικό, φτηνό, εύχρηστο κλπ.), χαρακτηριστικά (π.χ. απορρυπαντικό σε μικρό μέγεθος, με βαλβίδα ασφαλείας για χρωματιστά ρούχα κλπ.), διαφοροποίηση από τα άλλα προϊόντα της αγοράς, μοναδικότητα (Unique Selling Proposition / USP), τι το μοναδικό έχει να προσφέρει το προϊόν. - Πλάνο Marketing (Marketing Plan). To marketing είναι ένα ζωτικό κομμάτι της Επιχείρησης. Το πόσο καλά έχει τοποθετηθεί μια επιχείρηση στην αγορά είναι αυτό που σε συνδυασμό, βέβαια, με κάποια άλλα- θα κρίνει τελικά, την επιτυχία ή όχι της επιχείρησης. Το πλάνο marketing πρέπει να αρχίζει με μια σύντομη περίληψη των στόχων της επιχείρησης, της θέσης που επιθυμία να κατέχει 26 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

27 ανάμεσα στις άλλες του χώρου (positioning) και της ομάδας-στόχου της. Επίσης, εδώ πρέπει να περιγραφούν: η συμπεριφορά καταναλωτή, το προϊόν, η τιμή, η διανομή, η προώθηση. - Πωλήσεις. Θα πρέπει να περιλαμβάνεται η πορεία των πωλήσεων των τελευταίων ετών (τα σχεδιαγράμματα βοηθούν πολύ), θα πρέπει να υπάρχει πρόβλεψη των πωλήσεων για τα επόμενα έτη και πρόβλεψη της συνολικής αγοράς. Για τις προβλέψεις, χρειάζεται πάντα να γίνονται κάποιες υποθέσεις. Αυτές πρέπει να διατυπώνονται με σαφήνεια και να είναι ρεαλιστικές. 10. Διοικητικό Πλάνο (Management Plan). Η διοίκηση μίας επιχείρησης συνεπάγεται πολλές ευθύνες. Η πεποίθηση «είμαι αφεντικό του εαυτού μου» είναι απλουστευτική και σε καμία περίπτωση δεν ισχύει. Η διοίκηση θέτει τις βάσεις για την επιτυχία της επιχείρησης. Οι άνθρωποι, τα μηχανήματα και οι διάφορες λεπτομέρειες της επιχείρησης χρειάζονται συντονισμό, εκπαίδευση και οργάνωση στο χώρο και το χρόνο (time and space management). Η προνοητικότητα είναι το μεγαλύτερο πλεονέκτημα ενός σωστά δομημένου διοικητικού πλάνου. Επίσης, πρέπει να απαντηθούν τα παρακάτω ερωτήματα: - Ποιες αδυναμίες υπάρχουν σε διοικητικό επίπεδο; - Ποιος ή ποιοι θα αναλάβουν τη διοίκηση; - Ποια είναι τα καθήκοντα τους; - Είναι ξεκάθαρες και κατανεμημένες οι ευθύνες; - Ποιες είναι οι ανάγκες σε προσωπικό; - Ποιο θα είναι το μισθολογικό καθεστώς; - Τι προνόμια, πριμ παραγωγικότητας, διακοπές και αργίες θα προσφέρονται; - Πώς και πότε θα γίνεται η εκπαίδευση και από ποιους; 11. Οικονομικό πλάνο. Σε αυτή την ενότητα παρουσιάζεται η οικονομική κατάσταση της επιχείρησης. Τα στοιχεία προς παρουσίαση είναι των προηγούμενων ετών, αλλά περιλαμβάνονται και προβλέψεις (π.χ. επιτόκια, αλλαγές στην αγορά, φορολογία, έξοδα κλπ.) για τα επόμενα χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να γίνουν πάλι κάποιες υποθέσεις με ρεαλιστικό χαρακτήρα. Ένα οικονομικό πλάνο πρέπει να περιλαμβάνει τα παρακάτω: - Ισολογισμός (ενδεικτικό για το τρέχον και το επόμενο τουλάχιστον έτος). - Ανάλυση χρηματορροών (μία εικόνα για τις ταμειακές εισροές και εκροές). - Κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης (μία εικόνα των εσόδων, εξόδων, κερδών ή ζημιών της επιχείρησης). - Νεκρό σημείο (οι πωλήσεις που πρέπει να γίνονται για να καλύπτεται το κόστος της λειτουργίας της επιχείρησης). 12. Επίλογος. Πρέπει να περιλαμβάνεται μία σύνοψη του πονήματος με ανάδειξη της καλής προοπτικής της επιχείρησης. 13. Πηγές. Εμπεριέχονται όλες οι πηγές που χρησιμοποιήθηκαν (δευτερογενείς). 14. Παραρτήματα. Παράθεση επιπλέον στοιχείων στην περίπτωση που κάποιος από τους αναγνώστες θέλει να εμβαθύνει περισσότερο σε κάποιο θέμα του Σχεδίου. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 27

28 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΠΛΑΝΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΝΟ Η ανάπτυξη του Επιχειρηματικού Σχεδίου Γενικές Συμβουλές Σε αυτό το σημείο αναφέρονται επιγραμματικά μερικές συμβουλές που είναι χρήσιμες κατά τη σύνταξη του επιχειρηματικού σχεδίου: Τα σχεδιαγράμματα και τα γραφικά είναι χρήσιμα, ευανάγνωστα και προτιμώνται ως εργαλεία, κατά τη σύνταξη του επιχειρηματικού σχεδίου. Οι περιγραφές και οι προβλέψεις που θα περιληφθούν στο σχέδιο πρέπει να είναι ρεαλιστικές. Το κείμενο του σχεδίου πρέπει να αναφέρεται σε ουσιώδη θέματα και να μην πλατειάζει. Πρέπει να προβλέπονται εναλλακτικά σενάρια. Η μορφή ενός επιχειρηματικού σχεδίου δεν είναι τυποποιημένη. Μπορούν να προστεθούν η να αφαιρεθούν κάποιες υποκατηγορίες, αν κριθεί απαραίτητο. Ο συντάκτης ταυ σχεδίου πρέπει να γνωρίζει τι είναι απαραίτητο για το συγκεκριμένο σχέδιο (π.χ. οι τράπεζες, για μια επέκταση επιχείρησης, απαιτούν ισολογισμούς, νομιμοποίηση κλπ.). Το κείμενο που θα συνταχθεί πρέπει να έχει λογική δομή (όπως αυτή που παρουσιάστηκε), να είναι ευπαρουσίαστο και να μην έχει λάθη. 28 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

29 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ Και τώρα τι κάνουμε; Ιδιαίτερα σημαντική είναι η αντικειμενική διαπίστωση ότι η επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται ως επί το πλείστον «επιχειρηματικότητα ανάγκης» και όχι «ευκαιρίας». Αυτό σημαίνει ότι οι πολίτες οδηγούνται συχνά σε επιχειρηματικές επιλογές χωρίς να έχουν προετοιμαστεί κατάλληλα, αναλαμβάνοντας μεγαλύτερο κίνδυνο (αναφορικά με την επένδυσή τους) σε μία χρονική περίοδο της ζωής τους, που τα περιθώρια για λάθη είναι πολύ στενά. Στο πλαίσιο αυτό, η επιλογή του κατάλληλου επιχειρηματικού πεδίου είναι εξαιρετικά μεγάλης σημασίας. Οι περισσότεροι πολίτες που έρχονται αντιμέτωποι με την προοπτική ίδρυσης μιας επιχείρησης, επιλέγουν αντικείμενα που είναι γνωστά από την καθημερινότητά τους και δεν χρειάζονται καμία εξειδίκευση (πρατήρια άρτου, μίνι-μάρκετ, καφέ-μπαρ, καταστήματα εστίασης κ.ά.). Το γεγονός αυτό όμως δημιουργεί συνθήκες κορεσμού και κατά συνέπεια το ενδεχόμενο επιτυχίας των πρωτοβουλιών τους καθίσταται πολύ περιορισμένο. Ποιοι είναι λοιπόν οι κλάδοι επαγγελματικής δραστηριότητας που πρέπει να κατευθυνθεί κανείς, ώστε να βελτιστοποιήσει τις πιθανότητες επιτυχίας; Στις συνθήκες που επικρατούν στη χώρα μας, δύο είναι τα πεδία που μπορεί να δραστηριοποιηθεί κανείς με καλές προοπτικές: αυτό της λεγόμενης «πράσινης ανάπτυξης» και αυτό των νέων τεχνολογιών. Ωστόσο, επισημαίνεται ότι η δραστηριοποίηση σε κάποιον από αυτούς του τομείς δεν διασφαλίζει, ούτε καν απλοποιεί την επιτυχία. Εξακολουθούν να ισχύουν τα προαπαιτούμενα για την επιχειρηματική επιτυχία, όπως είναι η γνώση του αντικειμένου εργασιών, της επιχειρηματικής κατάρτισης, τα προσωπικά χαρακτηριστικά και δεξιότητες, η προηγούμενη εμπειρία, ο μικρός ανταγωνισμός, ο καινοτομικός χαρακτήρας του αντικειμένου εργασιών κ.ά. Παρακάτω παρουσιάζονται 2 από τα πεδία όπου μπορεί να κατευθύνει κανείς τις επιλογές του: η πράσινη επιχειρηματικότητα και η επιχειρηματικότητα μέσω διαδικτύου. Πράσινη επιχειρηματικότητα Στο σύγχρονο επιχειρηματικό περιβάλλον σημαντικά προβλήματα του φυσικού περιβάλλοντος όπως η αλλαγή του κλίματος, η εξάντληση των φυσικών πόρων, η ατμοσφαιρική ρύπανση, η μόλυνση των υδάτων, η αποψίλωση των δασών, η εντατική γεωργία κ.ά., οδηγούν όλο και περισσότερο στην αύξηση της ζήτησης για προϊόντα και υπηρεσίες φιλικών προς το περιβάλλον, καθώς και στη διασύνδεση της οικολογικής ευαισθησίας με την επιχειρηματική δραστηριότητα. Στο πλαίσιο αυτό, η λεγόμενη «πράσινη επιχειρηματικότητα» αποτελεί σήμερα ένα δυναμικό πεδίο δραστηριότητας, όπου η αναπτυσσόμενη ευαισθησία των πολιτών διαμορφώνει μία νέα πηγή συγκριτικού πλεονεκτήματος: την περιβαλλοντική ευθύνη. Αυτή η εξέλιξη αναδεικνύει την ανάγκη προσαρμογής των επιχειρηματικών σχεδίων ως την καταλληλότερη πρόταση για επιτυχημένη επιχειρηματικότητα. Τι είναι όμως πράσινη επιχειρηματικότητα; Πράσινη επιχειρηματικότητα είναι η μορφή εκείνη της οικονομικής δραστηριότητας, που θέτει την προστασία του περιβάλλοντος στο SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 29

30 επίκεντρο της στρατηγικής της, τόσο με τα προϊόντα και τις υπηρεσίες της, όσο και με τις διαδικασίες παραγωγής και τις λοιπές δραστηριότητές της. Η σύγχρονη επιχειρηματική αντίληψη θα πρέπει να αναγνωρίζει ότι: Το επιχειρηματικό περιβάλλον είναι μέρος του φυσικού περιβάλλοντος και καθώς οι φυσικοί πόροι (γη, αέρας, νερό) δεν είναι ανεξάντλητοι, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ελεγχόμενα. Το σύγχρονο οικονομικό σύστημα βασίζεται στον καταναλωτισμό και κατά συνέπεια στη σπατάλη των φυσικών πόρων. Η επιδίωξη του πρόσκαιρου κέρδους θα πρέπει να αντικατασταθεί από την επιδίωξη του διαχρονικού κέρδους και άρα από την ορθολογική και αειφόρα διαχείριση του περιβάλλοντος. Η ποιότητα των παρεχόμενων προϊόντων και υπηρεσιών είναι άμεσα συνδεδεμένη με την ποιότητα της ζωής των πολιτών. Ως εκ τούτου, η πράσινη επιχείρηση παρέχει εξ ορισμού- ποιοτικές υπηρεσίες και στοχεύει στην βελτίωση της ποιότητας της ζωής. Υπάρχει μία σειρά κινήτρων που ωθούν στην πράσινη επιχειρηματικότητα: Οι χρηματοδοτήσεις της υλοποίησης των επιχειρηματικών σχεδίων. Τουλάχιστον 1,5 δις ευρώ αναμένεται να επενδυθεί στην πράσινη ανάπτυξη τα επόμενα 4 χρόνια. Η ηθική πλευρά της πράσινης επιχειρηματικότητας. Κάθε επιχειρηματίας επιθυμεί να δραστηριοποιείται σε ένα πλαίσιο όπου τόσο αυτός, όσο και τα παιδιά του θα είναι περήφανα για την κοινωνική τους συνεισφορά. Η καινοτόμα πλευρά της πράσινης επιχειρηματικότητας. Υπάρχουν μεγάλα περιθώρια καινοτομίας εξαιτίας του μεγάλου σύγχρονου ενδιαφέροντος για τη πράσινη ανάπτυξη. Οι πράσινες επιχειρήσεις διαφοροποιούνται από τον ανταγωνισμό, αφού προσφέρουν ποιοτικότερα προϊόντα και υπηρεσίες, μέσα από καλύτερες διαδικασίες και με αποτέλεσμα να προτιμούνται από τους καταναλωτές. Ενδεχόμενη κοινωνική δικτύωση των πράσινων επιχειρήσεων, μπορεί να δημιουργήσει στην κοινωνία ένα αίσθημα δέσμευσης στα παρεχόμενα προϊόντα ή υπηρεσίες. Ξεκινώντας την δική σας πράσινη επιχείρηση θα πρέπει: Να προσδιορίσετε το αντικείμενό σας. Καθώς ο φυσικός και οικολογικός τρόπος ζωής συνεχίζει να συναρπάζει τους καταναλωτές, υπάρχουν μεγάλες προοπτικές ανάπτυξης. Προϊόντα όπως τρόφιμα, καλλυντικά ή καθαριστικά μπορούν αποτελέσουν πηγές κέρδους, εφόσον μάλιστα ταιριάζουν με τα ενδιαφέροντά σας. Να γνωρίσετε και να συμμορφωθείτε με την περιβαλλοντική νομοθεσία. Σε καμία των περιπτώσεων δεν νοείται μία πράσινη επιχείρηση να παραβαίνει τους νόμους. Να πιστοποιηθείτε. Για να διαφοροποιήσετε τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες σας, θα πρέπει να τα πιστοποιήσετε ως φιλικά προς το περιβάλλον από έναν οργανισμό πιστοποίησης ως Eco-Label. Εξάλλου για τη διαχείριση περιβάλλοντος αρμόδιο πρότυπο για πιστοποίηση είναι το ISO SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

31 Να κάνετε ό,τι πρεσβεύετε. Οι περισσότεροι επιτυχημένοι «πράσινοι» επιχειρηματίες δεν πουλούν απλώς έναν οικολογικό τρόπο ζωής. Ζουν οικολογικά. Να εκπαιδεύετε τους πελάτες σε θέματα οικολογίας, αναδεικνύοντας τη σημασία και τη χρησιμότητα των προϊόντων, των υπηρεσιών σας ή των διαδικασιών σας. Να ζητάτε από τους πελάτες σας να συστήσουν την επιχείρησή σας σε τρίτους. Ο πελάτης είναι πάντοτε η καλύτερη διαφήμιση. Να βρείτε συνεργάτες που να μοιράζονται το ίδιο πάθος για την οικολογία και το αντικείμενο εργασιών σας, Επιπλέον, θα πρέπει: 1. Να αναπτύξετε ένα «περιβαλλοντικά ευαίσθητο» επιχειρηματικό σχέδιο. 2. Να κατασκευάσετε «πράσινα» κτίρια. 3. Να αγοράσετε «πράσινο» εξοπλισμό. 4. Να μειώνετε, να ξαναχρησιμοποιείτε και να ανακυκλώνετε. 5. Να διαχειρίζεστε οικονομικά το νερό. 6. Να εμποδίζετε τη μόλυνση. 7. Να δημιουργήσετε μία πράσινη στρατηγική για το μάρκετινγκ. 8. Να συμμετέχετε σε συνεργασίες με άλλες πράσινες επιχειρήσεις. Παραδείγματα πράσινης επιχειρηματικότητας είναι: Συστήματα ανάκτησης νερού και περιβαλλοντικής προστασίας. Δημιουργία τεχνοδικτύων natura και αξιοποίηση της τεχνογνωσίας. Δίκτυα τηλεπισκοπικής παρακολούθησης και προστασίας της φύσης. Δημιουργία και διαχείριση αγροκτημάτων πόλεων. Διαχείριση περιαστικών δασών. Εταιρίες οικολογικής-περιβαλλοντικής ανάπλασης πόλεων, δομημένων χώρων και κτιρίων. Εταιρίες οικολογικής δόμησης (κατασκευαστικές, παραγωγικές) και συναφείς όπως βιοκλιματικές εφαρμογές, εφαρμογές roof-gardens, κλπ. Πράσινες παρεμβάσεις και εφαρμογές σε δημόσια έργα (πχ. οδικό δίκτυο). Επιχειρήσεις αποκατάστασης τοπίου και αναδασώσεων με εναλλακτικές ή μη μεθόδους. Αειφορικές τουριστικές δραστηριότητες (ήπιες μορφές τουρισμού, οικοτουρισμός). Εταιρίες-μονάδες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Εταιρείες ανακύκλωσης. e-business Οι δύο τελευταίες δεκαετίες χαρακτηρίστηκαν από μεγάλες κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές αλλαγές. Σημαντικό ρόλο διαδραμάτισε σ αυτές τις εξελίξεις η τεχνολογική ανάπτυξη, ιδιαίτερα δε, η είσοδος στην καθημερινότητα των πολιτών και των επιχειρήσεων του World Wide Web (www) του λεγόμενου διαδικτύου ή ιντερνέτ. Το ιντερνέτ εισήλθε στη ζωή μας σε δύο φάσεις: 1. Web 1.0 ( ): Το διαδίκτυο εισήλθε αρχικά σε καθημερινή χρήση ως μία τεχνολογική δυνατότητα προβολής επιχειρήσεων και οργανισμών. Σ αυτή την πρώτη φάση υπήρξε στατικό και αφορούσε αποκλειστικά μία μονόδρομη μορφή επικοινωνίας: από τον πομπό (κάτοχος / διαχειριστής ιστοσελίδας), στο δέκτη (επισκέπτης / πελάτης). SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 31

32 2. Web 2.0 (2004 σήμερα): Το διαδίκτυο πλέον αποτελεί μια δυναμική εφαρμογή, όπου δεν περιορίζεται σε περιγραφικό ρόλο, αλλά παρέχει και δυνατότητες συναλλαγών (αμφίδρομη μορφή επικοινωνίας), είτε αυτές αναφέρονται σε πληροφορίες, είτε σε αγοραπωλησίες, είτε σε άλλες σύνθετες χρήσεις. Σήμερα λοιπόν, το ιντερνέτ έχει εισέλθει δυναμικά στην καθημερινότητα και αποτελεί ένα πολύ σημαντικό πεδίο επιχειρηματικών ευκαιριών, αφού: Στην Β. Αμερική το 74% του πληθυσμού είναι χρήστες του, στην Ευρώπη 52% και Παγκοσμίως 26%, ενώ στην Ελλάδα ανέρχονται στο 35%. Ο μέσος Έλληνας χρήστης έχει αγοράσει online 7 φορές μέσα στον τελευταίο χρόνο, έναντι 8 του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Οι τάσεις ανόδου της χρήσης του στην Ελλάδα ανέρχονται τα τελευταία χρόνια στο 25 35% ανά έτος. Πως εμπλέκεται όμως το ιντερνέτ με την επιχειρηματική δραστηριότητα; Ανάλογα λοιπόν με το βαθμό αξιοποίησης των δυνατοτήτων του διαδικτύου, η χρήση του μπορεί να αφορά: 1. Επιχειρήσεις που επιθυμούν να το χρησιμοποιήσουν ως μέσο προβολής των φυσικών τους προϊόντων ή υπηρεσιών. 2. Επιχειρήσεις που επιθυμούν να το χρησιμοποιήσουν ως μέσο προβολής και προώθησης των φυσικών τους προϊόντων ή υπηρεσιών. 3. Επιχειρήσεις που επιθυμούν να το χρησιμοποιήσουν ως μέσο προβολής και προώθησης εικονικών προϊόντων ή υπηρεσιών. 4. Επιχειρήσεις που επιθυμούν να το χρησιμοποιήσουν ως μέσο εσωτερικής επικοινωνίας. 5. Επιχειρήσεις που επιθυμούν να το χρησιμοποιήσουν ως μέσο συνεργασίας με τους διάφορους συνεργάτες τους και των προμηθευτές τους. Ο όρος e-business αναφέρεται στην εφαρμογή από μία επιχείρηση- εργαλείων που βασίζονται σε τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών (software / hardware), με στόχο τη δημιουργία αξίας για την ίδια την επιχείρηση, τους πελάτες της και των συνεργατών της. Αυτή η δημιουργία αξίας βρίσκει εφαρμογή στα κάτωθι: Είσοδος σε νέες αγορές. Αναβάθμιση της ποιότητας των προϊόντων ή των υπηρεσιών. Προώθηση των προϊόντων ή των υπηρεσιών. Αύξηση της αφοσίωσης των πελατών της. Βελτίωση της αποδοτικότητας των εσωτερικών διεργασιών της. Εσωτερική διάχυση κουλτούρας και επιχειρησιακής πολιτικής. Ανάληψη ευθυνών από το προσωπικό. Βελτίωση της εσωτερικής ανταγωνιστικότητας. Μείωση κόστους. Αύξηση παραγωγικότητας. Βελτίωση της επικοινωνίας με τους πελάτες. Διαφάνεια των συναλλαγών με τους πελάτες, προμηθευτές ή και τους εργαζομένους και ιχνηλασιμότητα. Αύξηση της εξοικείωσης των εργαζομένων. Βελτίωση της ανταπόκρισης. Βελτίωση των ικανοτήτων της επιχείρησης. 32 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

33 Τα ηλεκτρονικά καταστήματα (e-shop) αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα e- business. Διακρίνονται από τα υπόλοιπα καταστήματα από το ότι οι καταναλωτές μπορούν να πραγματοποιούν τις συναλλαγές τους αποκλειστικά με τη χρήση του διαδικτύου. Δημιουργώντας μία επιχείρηση αυτού του τύπου, είναι απαραίτητο να στηθεί μία οργάνωση, μέσα από την οποία οι πελάτες θα μπορούν να εξυπηρετούνται, απλώς με μία διαδικτυακή επίσκεψη (μέσω ιντερνέτ). Ωστόσο, αυτό δεν είναι αρκετό, καθώς απαιτείται και μία συνεχής προσαρμογή μίας τέτοιας επιχείρησης στις νέες τεχνολογίες και τις εφαρμογές τους, ώστε να μπορεί πάντοτε να παραμένει ανταγωνιστική. Είναι γεγονός ότι κάθε επιχείρηση πρέπει να χαρακτηρίζεται από λειτουργική επάρκεια: να παρέχει δηλαδή, τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες της με τέτοιο τρόπο ώστε να ανταποκρίνεται κατά το δυνατόν καλύτερα στις προσδοκίες των πελατών της. Επιπλέον, η επιχείρηση του διαδικτύου θα πρέπει να μπορεί να απαντήσει σε μερικά προσαρμοσμένα ερωτήματα αναφορικά με το περιεχόμενο της ιστοσελίδας, τους επισκέπτες, την προώθηση, τη νομοθεσία κλπ., καθώς το διαδίκτυο διέπεται από διαφορετικές και ιδιαίτερες αρχές και κανόνες. Γενικές συμβουλές επιχειρηματικής επιτυχίας Να «βλέπετε» μπροστά. Καθιερώστε σχέδια και πολιτικές προτού τα χρειαστείτε. Έτσι θα αποτρέψετε δύσκολες καταστάσεις και κρίσεις, θα λύσετε προβλήματα προτού καν σας επηρεάσουν Καθορίστε τις πολιτικές σας. Κάποιοι θα χρειαστεί πολύ νωρίς να τοποθετηθούν αναφορικά με την αποστολή της επιχείρησης, τις αμοιβές, την αξιολόγηση της απόδοσης και των υπαλλήλους τους. Δημιουργήστε τρόπους διαχείρισης των πληροφοριών που προέρχονται τόσο από τους υπαλλήλους σας, όσο και από τους πελάτες, τους συνεργάτες και τον ανταγωνισμό. Γνωστοποιήστε τις όποιες πολιτικές σας σε όλους στην επιχείρησή σας και συντονίστε τους στην εφαρμογή τους. Αναθεωρείστε τις όποιες πολιτικές σας τουλάχιστον 1 φορά το χρόνο και διορθώστε τις αν χρειάζεται. Μη διστάζετε να συμβουλεύεστε τους ειδικούς. Απευθυνθείτε πρωτίστως σε τοπικούς φορείς ενίσχυσης επιχειρηματικότητας (Κέντρα Επιχειρηματικότητας, Κέντρα Υποδοχής Επενδυτών κ.ά.) και δευτερευόντως σε Συμβούλους Επιχειρήσεων. Μην ξεχνάτε ποτέ της σημασία της μάθησης: η γνώση είναι η πολυτιμότερη πηγή αξίας. Δημιουργώντας έναν ισχυρό μηχανισμό συνεχούς μάθησης για σας και την επιχείρησή σας, είστε πάντοτε πρωτοπόροι στον ανταγωνισμό. Η γνώση είναι το μόνο αγαθό που δεν απειλείται από οικονομικές κρίσεις, επιχειρηματικές αστοχίες ή καταστροφές και δεν χάνεται ποτέ! SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 33

34 ΠΗΓΕΣ 1. D. Deakins, M. Freel, Επιχειρηματικότητα, Κριτική, H. Stevenson, J. Jarillo, A Paradigm of Entrepreneruship: Entrepreneurial Management, Strategic Management Journal, Kingston University, Global Business, Kingston, M. Dollinger, Entrepreneurship: Strategies and Resources, Prentice Hall, Making Ecopreneurs: Developing Sustainable Entrepreneurship. Michael Shaper Ashgate. England. 6. Amanda C. Kooser, Start a Green Business. Make money and be earth-friendly with a green products business, Entrepreneur, Michael J. Cunningham, «e- Επιχειρείν», Γκιούρδας, Αθήνα, Rowan Gibson, «Η Επιχείρηση του Μέλλοντος», Καστανιώτης, Β. Παπαδάκης, «Στρατηγική των Επιχειρήσεων», Μπένος, Ζωή Γεωργαντά, «Επιχειρηματικότητα και Καινοτομίες», Ανίκουλα, Ι. Νονάκα, Χ. Τακεούτσι, «Η Επιχείρηση της Γνώσης», Καστανιώτης, Π. Πιπερόπουλος, «Επιχειρηματικότητα, Καινοτομία & Business Clusters», Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Εθνικό Παρατηρητήριο για τις ΜΜΕ, «Εγχειρίδιο Πράσινης Επιχειρηματικότητας», ΕΟΜΜΕΧ, Ερμείον (ΕΣΕΕ), «Πώς να δημιουργήσετε μία επιτυχημένη επιχείρηση», Σημειώσεις Σεμιναρίου, Μανώλης Γαλανάκης, «Επιχειρηματικότητα & Καινοτομία», Ημερίδα Πανεπιστημίου Κρήτης, Ελένη Σταματίου, Εισήγηση: Πράσινη επιχειρηματικότητα-χωρικός σχεδιασμός & περιβαλλοντική διαχείριση, 4 η Διημερίδα Επιχειρηματικότητας, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Αθήνα, Ανέστης Θ. Αναστασίου, «Web 2.0, Social Media & Επιχειρηματικότητα», Εισήγηση 3 ου Σεμινάριο Επιχειρηματικής Κατάρτισης, Επιχειρείν, Γιάννης Χαραλαμπίδης, «e-επιχειρείν», Εισήγηση 3 ου Σεμινάριο Επιχειρηματικής Κατάρτισης, Επιχειρείν, SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

35 ΜΕΡΟΣ ΙΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 35

36 36 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

37 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Τα επιμέρους πεδία που αναπτύσσονται στο 2 ο μέρος του παρόντος βιβλίου καλύπτουν όλες τις βασικές θεματικές ενότητες της επιχειρησιακής δράσης και θεωρητικής και αποτελούν τη βάση για την θεωρητική και πρακτική ανάπτυξη των ικανοτήτων του υφιστάμενου ή μελλοντικού επιχειρηματία / διοικητικού στελέχους: Επιχειρησιακές Λειτουργίες Επιχειρησιακή Δομή Χρηματοοικονομικά Μάρκετινγκ Μάνατζμεντ Μάνατζμεντ Πληροφοριών Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Στρατηγική Ανάπτυξη Προσωπικών Ικανοτήτων Δημιουργικότητα, Καινοτομία και Επιχειρηματικότητα Διεθνοποίηση Επιχειρήσεων Συμβουλευτική Επιχειρήσεων Διοικητική Δεοντολογία και Ηθική Knowledge Management. Στα κεφάλαια που ακολουθούν δίνεται μία συνολική, αλλά βασική, θεώρηση του αντικειμένου της διοίκησης των επιχειρήσεων. Ο αναγνώστης θα έρθει αντιμέτωπος με νέα θέματα και είναι φυσιολογικό να δημιουργηθούν ερωτήματα, που όμως η σκοπιμότητα αυτού του βιβλίου δεν επιτρέπει την αναλυτική τους διερεύνηση. Ωστόσο, ανοίγει νέους ορίζοντες και προοπτικές για μία πιο συστηματική και ολοκληρωμένη κατάρτιση. Σας καλωσορίζουμε λοιπόν στην καινοτόμα αυτή πρωτοβουλία της Spiral και σας ευχόμαστε καλό ταξίδι στη νέα γνώση! SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 37

38 38 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

39 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ Σκοπός αυτής της ενότητας είναι η εξοικείωση του μέσου επιχειρηματία / διοικητικού στελέχους με το μάνατζμεντ λειτουργιών και των βασικών αρχών που το διέπουν. Ιστορικά στοιχεία Οι λειτουργίες της επιχείρησης είχαν ιστορικά έναν διαφορετικό τρόπο προσέγγισης. Ξεκινώντας από τον 17ο αιώνα και την εισαγωγή του ατμού στην παραγωγή, μέχρι τον 21ο αιώνα και την παγκοσμιοποιημένη οικονομία, οι λειτουργίες της επιχείρησης αντιμετωπίστηκαν με διαφορετικό τρόπο. Σημαντικοί σταθμοί στην ιστορία είναι η εισαγωγή της μηχανής τον 17ο αιώνα, στις αρχές του 1900 η πρώτη εφαρμογή του επιστημονικού μάνατζμεντ και της γραμμής παραγωγής, κατά το μεσοδιάστημα του '30 και του '60 επισημάνθηκε η σημασία των ανθρωπίνων σχέσεων στην εργασία. Επίσης, ανάμεσα στο '40 και το '60 εισήχθηκε η τεχνική για την επίλυση λειτουργικών προβλημάτων και έννοιες, όπως οι προβλέψεις και το project management. Αργότερα στα '70s ήρθε η φιλοσοφία του "Just in Time" που σχεδιάστηκε για να μη δεσμεύονται μεγάλα αποθέματα προϊόντων και η Ποιότητα ως τάση και αξία στο μάνατζμεντ. Τέλος, η νέα παγκοσμιοποιημένη οικονομία, διαμόρφωσε διαφορετικές τάσεις στο λειτουργικό μάνατζμεντ προσανατολίζοντάς το στην μάθηση και την καινοτομία. Επιχειρησιακές λειτουργίες Τι είναι όμως μάνατζμεντ λειτουργιών; Μάνατζμεντ λειτουργιών είναι η διαχείριση της μετατροπής των εισερχομένων μίας επιχείρησης σε εξερχόμενα. Όλες οι επιχειρήσεις, ανεξάρτητα από το αντικείμενο εργασιών τους έχουν ως λειτουργικό καθήκον την μετατροπή των πόρων σε υπηρεσίες ή προϊόντα. ΕΙΣΡΟΕΣ Ανθρώπινο Δυναμικό Πρώτες Ύλες Επιδεξιότητες Γνώσεις Εκπαίδεύση ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Βιομηχανίες Βιοτεχνίες Υπηρεσίες κ.ά. ΕΚΡΟΕΣ Προϊόντα Υπηρεσίες Νέα γνώση Τρεις είναι οι πιθανές καταστάσεις τις οποίες αντιμετωπίζει σήμερα η επιχείρηση: SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 39

40 1. Εισροές > Εκροές: Η επιχείρηση έχει ζημιά, αφού οι εισροές είναι μεγαλύτερες από τις εκροές. 2. Εισροές = Εκροές: Η επιχείρηση βρίσκεται στο Νεκρό Σημείο. 3. Εισροές < Εκροές: Η Επιχείρηση παρουσιάζει κερδοφορία, αφού οι αξία των εκροών είναι μεγαλύτερη από αυτή των εισροών. Οι βασικότερες λειτουργίες σε μία επιχείρηση είναι: 1. Η λειτουργία των προμηθειών, που περιλαμβάνει όλες τις διαδικασίες για την προμήθεια των πρώτων υλών ή εμπορευμάτων ή υπηρεσιών στον κατάλληλο χρόνο, στην κατάλληλη ποιότητα και την κατάλληλη τιμή. Το αντικείμενο εργασιών του Υπευθύνου Προμηθειών είναι οι έρευνες αγοράς για τον εντοπισμό των κατάλληλων προμηθευτών, η επιλογή τους, ο προγραμματισμός του χρόνου πραγματοποίησης της αγοράς, η διαπραγμάτευση της τιμής, του τρόπου πληρωμής, των όρων παράδοσης και μεταφοράς. 2. Η λειτουργία παραγωγής, που περιλαμβάνει κάθε οργανωμένη διαδικασία που αναφέρεται στο μετασχηματισμό των συντελεστών παραγωγής (εισροών) σε τελικά προϊόντα ή υπηρεσίες ή και τα δύο. Περιλαμβάνει τη μεθοδολογία παραγωγής, την εγκατάσταση και διάταξη των χώρων, τον προγραμματισμό και τον έλεγχο παραγωγής, το σχεδιασμό του προϊόντος, τη διασφάλιση ποιότητας, τον έλεγχο αποθεμάτων, τη μελέτη εργασίας και το σχεδιασμό έργου. 3. Η λειτουργία του μάρκετινγκ, που καλύπτει ορισμένες κρίσιμες δραστηριότητες που επηρεάζουν και επηρεάζονται από την επιχειρηματική στρατηγική και τις άλλες βασικές λειτουργίες. Περιλαμβάνει δε, την ανάλυση και πρόβλεψη της ζήτησης από τη συστηματική έρευνα της αγοράς, τον προσδιορισμό του ανταγωνιστικού περιβάλλοντος, την επιλογή προϊόντων και υπηρεσιών που θα προσφέρει η επιχείρηση, τη μελέτη συμπεριφοράς του πελάτη, την τμηματοποίηση της αγοράς και τον προσδιορισμό των στόχων, τη λήψη αποφάσεων για τιμές και τιμολογιακή πολιτική, την επιλογή σημείων και τρόπων πώλησης, τη σχεδίαση αποτελεσματικών διαδικασιών πωλήσεων και εξυπηρέτησης πελατών, τη διαφήμιση και προβολή, το πρόγραμμα δράσεων και τον προϋπολογισμό και τέλος, τον έλεγχο των αποτελεσμάτων και τη λήψη διορθωτικών μέτρων. 4. Η λειτουργία των χρηματοοικονομικών, που περιλαμβάνουν την ανάλυση του μάκρο-περιβάλλοντος, την ανάλυση του μικρο-περιβάλλοντος, την ανάλυση της χρηματοοικονομικής κατάστασης της επιχείρησης, τη λογιστική διαχείριση, την αξιολόγηση προτεινόμενων επενδύσεων, την εξεύρεση χρηματοδοτήσεων. 5. Η λειτουργία ανθρωπίνων πόρων, που περιλαμβάνει τη στρατολόγηση, την εκπαίδευση, την αξιολόγηση, την πολιτική αμοιβών, τη διαμόρφωση συνθηκών εργασίας και περιβάλλοντος και την προσαρμογή στην επιχειρησιακή κουλτούρα των εργαζομένων. 40 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

41 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΔΟΜΗ Σκοπός αυτής της ενότητας είναι η εξοικείωση του μέσου επιχειρηματία / διοικητικού στελέχους με την έννοια της επιχειρησιακής δομής και τις βασικές αρχές που τη διέπουν. Η έννοια της επιχειρησιακής δομής Η επιχειρησιακή δομή είναι μία έννοια άμεσα σχετική με τους στρατηγικούς στόχους της επιχείρησης. Αναφέρεται σε ένα σύστημα εργασιακών σχέσεων, που καθορίζει τον τρόπο λειτουργίας της επιχείρησης. Μία επιχείρηση σωστά δομημένη έχει περισσότερες ευκαιρίες στην επιτυχημένη εφαρμογή της στρατηγικής της και την υλοποίηση των στόχων της. Επιπλέον, καθορίζει τα καθήκοντα και τις υπευθυνότητες, οργανώνει τις τυπικές σχέσεις αναφοράς, ομαδοποιεί αποτελεσματικά του εργαζόμενους, διευκολύνει την επικοινωνία, υποδεικνύει την εξουσία και τον έλεγχο, μεγιστοποιεί την παρακίνηση. Βασικές αρχές οργάνωσης 1. Κάθε νέα στρατηγική αλλάζει και τη δομή οργάνωσης της επιχείρησης. 2. Η επιχειρησιακή δομή πρέπει να είναι ελαστική και απλή. 3. Η στελέχωση των θέσεων πρέπει να γίνεται βάσει των αναγκών της οργάνωσης και όχι βάσει του διαθέσιμου προσωπικού. 4. Ένας υφιστάμενος αναφέρεται μόνο σε έναν προϊστάμενο. 5. Οι εξουσίες και οι υπευθυνότητες πρέπει να είναι σαφείς και τεκμηριωμένες. Τυπική και άτυπη οργάνωση Σε κάθε επιχείρηση συνυπάρχουν δύο μορφές οργάνωσης: η τυπική και η άτυπη. Η τυπική καθορίζεται από την εκάστοτε οργανωσιακή δομή όπως αυτή απεικονίζεται στο οργανόγραμμά της επιχείρησης. Η άτυπη συνυπάρχει με την τυπική, αλλά αναφέρεται στις σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ των εργαζομένων. Δεν πρέπει να υποβαθμίζεται η σημασία της άτυπης οργάνωσης στην επιτυχία των στόχων της επιχείρησης. Επίπεδα διοικητικής ιεραρχίας Βάση της οργάνωσης είναι ο καταμερισμός εργασιών. Με τον καταμερισμό δημιουργούνται οι διάφορες θέσεις εργασίας και χαρακτηρίζονται ως ανώτερες και κατώτερες, διαμορφώνονται δηλαδή τα ανώτερα ή κατώτερα διοικητικά επίπεδα. Έτσι, υπάρχουν επιχειρήσεις με κάθετη ιεραρχία (πολλά διοικητικά επίπεδα) και επιχειρήσεις με οριζόντια (λίγα διοικητικά επίπεδα). Δεν υπάρχει κάποιος συγκεκριμένος κανόνας για την επιλογή ενός από τα δύο προαναφερόμενα μοντέλα οργάνωσης. Ο αριθμός των διοικητικών επιπέδων εξαρτάται από τη νοοτροπία και την προσωπικότητα του επιχειρηματία ή του στελέχους, τη φύση της εργασίας, τις ικανότητες των στελεχών και των υφισταμένων, το χρόνο. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 41

42 Ωστόσο, στη σύγχρονη επιχείρηση η οποία εστιάζει στη δημιουργία συγκριτικού πλεονεκτήματος διαμέσου της μάθησης και της καινοτομίας, τα μεσαία στελέχη ενός οργανισμού είναι η βάση της επιτυχίας. Προτείνεται δηλαδή μία οργανωσιακή δομή που κέντρο της είναι τα μεσαία διοικητικά στρώματα, τα οποία και κοινωνούν την γνώση από τα χαμηλότερα στρώματα στα υψηλότερα και αντίθετα. Οργανόγραμμα και τμηματοποίηση της επιχείρησης Ανάλογα με τη φύση της επιχείρησης και τι εξυπηρετεί ουσιαστικά την οργανωσιακή αποδοτικότητα, η επιχείρηση τμηματοποιείται, δηλαδή ομαδοποιεί τις δραστηριότητές της έτσι ώστε να εξυπηρετούνται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο οι στόχοι της. Υπάρχουν 5 βασικές μορφές τμηματοποίησης: 1. Τμηματοποίηση βάσει λειτουργιών ΓΕΝΙΚΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικά Παραγωγή Ανθρώπινοι πόροι 2.Τμηματοποίηση βάσει επεξεργασίας προϊόντων ΓΕΝΙΚΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Έρευνα & Ανάπτυξη Κατασκευή εξαρτημάτων Γραμμή συναρμολόγησης 3. Τμηματοποίηση βάσει προϊόντων ΓΕΝΙΚΟΣ Δ/ΝΤΗΣ ΠΡΟΪΟΝ Α ΠΡΟΪΟΝ Β ΠΡΟΪΟΝ Γ Πωλήσεις Πωλήσεις Πωλήσεις Παραγωγή Παραγωγή Παραγωγή Τεχν. υπηρεσίες Τεχν. υπηρεσίες Τεχν. Υπηρεσίες 42 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

43 4. Τμηματοποίηση βάσει πελατών ΓΕΝΙΚΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Μαρινόπουλος Μασούτης Ατλάντικ Βασιλόπουλος 5. Τμηματοποίηση βάσει γεωγραφικών περιοχών ΓΕΝΙΚΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Μακεδονία Ήπειρος Θράκη Θεσσαλία SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 43

44 44 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

45 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 4 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Σκοπός αυτής της ενότητας είναι η εξοικείωση του μέσου επιχειρηματία / διοικητικού στελέχους με την έννοια των χρηματοοικονομικών των επιχειρήσεων και των βασικών αρχών που τα διέπουν. Τι είναι τα χρηματοοικονομικά Ο όρος "χρηματοοικονομικά" αναφέρεται σε όλες εκείνες τις δραστηριότητες μίας επιχείρησης για την εφαρμογή μίας σειράς οικονομικών αρχών για τη μεγιστοποίηση της αξίας της και άρα στη μεγιστοποίηση των κερδών της με το μικρότερο κίνδυνο. Ο κίνδυνος σε σχέση με τα κέρδη Η μεγιστοποίηση του κέρδους είναι ένας βραχυπρόθεσμος στόχος, λιγότερο σημαντικός από τη μεγιστοποίηση της αξίας της επιχείρησης. Μία εταιρεία μπορεί να επιτύχει μία βραχυπρόθεσμη αύξηση κερδοφορίας, καθυστερώντας απλώς κάποια έξοδα ή απολύοντας κάποιους υψηλόβαθμους αλλά παραγωγικούς εργαζόμενους. Τέτοιες αποφάσεις χαρακτηρίζονται συχνά κοντόφθαλμες ή επιπόλαιες. Αυτό συμβαίνει διότι αγνοούν τη σχέση του κέρδους με την ανάληψη κινδύνου. Η σχέση κέρδους / κινδύνου είναι άρρηκτα δεμένη με κάθε επιχειρησιακή ή επενδυτική απόφαση. Όσο μεγαλύτερα είναι τα προσδοκώμενα κέρδη, τόσο μεγαλύτερη είναι η ανάληψη κινδύνου. Στο προαναφερόμενο παράδειγμα, η απόλυση των εργαζόμενων θα επιφέρει λιγότερες δαπάνες για την επιχείρηση και άρα περισσότερα κέρδη (αφού Κέρδος= Έσοδα - Έξοδα). Όμως ο κίνδυνος που θα αναλάβει η επιχείρηση για την επίτευξη αυτών των επιπλέον κερδών είναι μεγάλος: η απώλεια των εργαζόμενων μπορεί να επιφέρει αδυναμίες στην επιχειρησιακή δραστηριότητα, τέτοιες που να επιφέρουν δραματική μείωση των εξόδων (π.χ. μείωση των πωλήσεων από δυσαρεστημένους πελάτες που καθυστερεί η εξυπηρέτησή τους). Η σχέση αυτή είναι καθαρά ορατή, και σε κάθε επενδυτική απόφαση: όσο μεγαλύτερη είναι η προσδοκία για κέρδος, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος που αναλαμβάνει ο επενδυτής. Έτσι, οι επενδύσεις σε μετοχές έχουν προσδοκία μεγάλων αποδόσεων, αλλά και ανάληψη υψηλού κινδύνου. Οι επενδύσεις σε ομόλογα ή καταθέσεις έχουν μικρότερη προσδοκία για κέρδη, αλλά και ελάχιστο κίνδυνο. Οι νομικές μορφές των επιχειρήσεων Η απόφαση για την νομική μορφή μίας επιχείρησης είναι ουσιαστικής σημασίας για τη διαχείριση των οικονομικών της εφόσον διαφοροποιείται το καθεστώς φορολόγησης. Στη συνέχεια παρουσιάζονται οι νομικές μορφές των επιχειρήσεων, τα χαρακτηριστικά τους και οι κλίμακες φορολόγησης. Ι. Ατομική Επιχείρηση Η πλέον διαδεδομένη μορφή. Κύριο πλεονέκτημά της είναι η μεγάλη ευελιξία στις επιχειρηματικές αποφάσεις. Οι επιχειρήσεις αυτές είναι υποχρεωμένες να τηρούν Βιβλίο Εσόδων - Εξόδων. Η φορολογία των Ατομικών Επιχειρήσεων διαμορφώνεται κλιμακωτά από 0-40%, ανάλογα τα εισοδήματά τους. ΙΙ. Ομόρρυθμη Εταιρεία (Ο.Ε.) SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 45

46 Στις Ο.Ε. όλοι οι εταίροι είναι υπεύθυνοι για τη δραστηριότητα και τα χρέη της εταιρείας με όλη την περιουσία τους, κατά τη διάρκεια λειτουργίας της επιχείρησης και μετά τη λήξης της. Για τη σύστασή της απαιτούνται 2 τουλάχιστον εταίροι (φυσικά ή νομικά πρόσωπα) και ένα απλό ιδιωτικό συμφωνητικό. Η Ο.Ε. φορολογείται με 20% επί των κερδών της. ΙΙΙ. Ετερόρρυθμη Εταιρεία (Ε.Ε.) Στις Ε.Ε. οι εταίροι διαιρούνται σε δύο κατηγορίες: σε ομόρρυθμους και ετερόρρυθμους. Η ευθύνη των ομόρρυθμων είναι απεριόριστη, ενώ αυτή των ετερόρρυθμων μέχρι του ποσού της συνεισφοράς τους. Για τη σύστασή της απαιτούνται 2 τουλάχιστον εταίροι (φυσικά ή νομικά πρόσωπα) και ένα απλό ιδιωτικό συμφωνητικό. Η Ε.Ε. φορολογείται με 20% επί των κερδών της. IV. Ανώνυμη Εταιρεία (Α.Ε.) Στις ανώνυμες εταιρείες (Α.Ε.), που είναι μετοχικές, κάθε εταίρος (μέτοχος) είναι υπεύθυνος μόνο για το ποσοστό συμμετοχής του, δηλαδή για τον αριθμό των μετοχών τις οποίες διαθέτει. Ο μέτοχος συμμετέχει στην εκλογή της διοίκησης της εταιρείας, στη διαμόρφωση των γενικών αρχών της πολιτικής και στα κέρδη, ανάλογα με τον αριθμό των μετοχών που διαθέτει. Στη γενική συνέλευση των μετόχων κάθε μέτοχος διαθέτει τόσους ψήφους όσες είναι οι μετοχές που κατέχει. Σε περίπτωση ζημιών ή πτωχεύσεως είναι υπεύθυνος μέχρι του ποσού που έχει καταβάλει για τις μετοχές του, δηλαδή, στη χειρότερη περίπτωση, οι μετοχές του χάνουν τελείως την αξία τους. Για την ίδρυσή της απαιτούνται τουλάχιστον 2 μέτοχοι και κεφάλαιο και συμβολαιογραφικό έγγραφο. Βασική υποχρέωση της Α.Ε. είναι η δημοσίευση των λογιστικών της καταστάσεων. Η Α.Ε. φορολογείται με 25% επί των κερδών της. V. Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης (Ε.Π.Ε.) Οι εταιρείες περιορισμένης ευθύνης (Ε.Π.Ε.) είναι ένας ενδιάμεσος τύπος μεταξύ των προσωπικών εταιρειών (Ο.Ε. και Ε.Ε.) και της ανώνυμης εταιρείας. Το κύριο γνώρισμα των εταιρειών αυτών είναι το μικρό κεφάλαιο που χρειάζεται για τη σύστασή τους και η περιορισμένη ευθύνη των εταίρων τους μέχρι το ύψος του κατατεθειμένου εταιρικού κεφαλαίου, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τις ανώνυμες εταιρείες, σε αντίθεση με τις προσωπικές εταιρείες. Για την ίδρυσή της απατούνται και συμβολαιογραφικό έγγραφο. Η Ε.Π.Ε. μπορεί να συσταθεί και από ένα μόνο πρόσωπο (Μονοπρόσωπη Ε.Π.Ε.). Η Ε.Π.Ε. φορολογείται με 25% επί των κερδών της. Οι Λογιστικές Καταστάσεις των επιχειρήσεων Οι λογιστικές καταστάσεις των εταιρειών είναι: Ι. Ο ισολογισμός Ο ισολογισμός μετρά την οικονομική υγεία της επιχείρησης. Εκθέτει το ενεργητικό, παθητικό και το κεφάλαιο των ιδιοκτητών της επιχείρησης. Τα στοιχεία του ενεργητικού είναι οι οικονομικοί πόροι της επιχείρησης (Μετρητά, Εισπρακτέες απαιτήσεις, Αποθέματα, Περιουσία κλπ.). Το παθητικό στοιχειοθετείται από τις υποχρεώσεις της επιχείρησης (Πληρωτέοι λογαριασμοί, έξοδα, δάνεια, φόροι κλπ.). Συνεπώς η φυσική εξίσωση του ισολογισμού είναι: Ενεργητικό = Παθητικό + Κεφάλαια Ιδιοκτητών (ή μετοχικό κεφάλαιο). ΙΙ. Τα αποτελέσματα χρήσεως Τα αποτελέσματα χρήσεως είναι οι λογιστική κατάσταση που δείχνει πόσο κερδοφόρα είναι μία επιχείρηση. Συνοψίζει το εισόδημα από τις πωλήσεις και τα έξοδα για μία συγκεκριμένη περίοδο. Στην τελευταία γραμμή της κατάστασης προκύπτει το καθαρό εισόδημα της επιχείρησης. ΙΙΙ. Η κατάσταση ταμειακών ροών Η κατάσταση ταμειακών ροών απεικονίζει τις συνολικές ροές μετρητών στην επιχείρηση για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Περιλαμβάνει τις εισροές και τις εκροές, για να καταλήξει στο ποσό των διαθέσιμων μετρητών. 46 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

47 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 5 ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Σκοπός αυτής της ενότητας είναι η εξοικείωση του μέσου επιχειρηματία / διοικητικού στελέχους με την έννοια του Μάρκετινγκ και των βασικών αρχών που το διέπουν. Τι είναι το Μάρκετινγκ To Μάρκετινγκ είναι ένας όρος που δεν μπορεί να αποδοθεί με έναν αντίστοιχο όρο στα Ελληνικά. Και καθώς, πολλοί ορισμοί έχουν δοθεί για τη επιχειρησιακή λειτουργία, στεκόμαστε σ' αυτόν που P. Kotler (o πιο διάσημος θεωρητικός του Μάρκετινγκ) έδωσε: Μάρκετινγκ είναι η κοινωνική και διοικητική διεργασία μέσω της οποίας άτομα και ομάδες ατόμων παίρνουν ότι χρειάζονται και θέλουν, διαμέσου της δημιουργίας, προσφοράς και συναλλαγής προϊόντων αξίας με άλλους. Πιο απλά: όλες εκείνες οι δραστηριότητες που οδηγούν στη συναλλαγή προϊόντων ή / και υπηρεσιών με τον πλέον αποδοτικό τρόπο για τον πωλητή. Προσανατολισμός στον πελάτη Το κλειδί στο Μάρκετινγκ είναι η υιοθέτηση στην νοοτροπία της επιχείρησης μίας στάσης συνεχούς προσανατολισμού στην ικανοποίηση του πελάτη. Αυτό σημαίνει ότι όλες οι αποφάσεις του μάνατζερ θα λαμβάνονται έτσι ώστε να ικανοποιούνται οι επιθυμίες και ανάγκες του πελάτη. Το Μάρκετινγκ είναι μία στρατηγική διεργασία Το Μάρκετινγκ δεν είναι όμως μόνο ένας προσανατολισμός. Είναι μία καθαρά στρατηγική διεργασία: μία μέθοδος σχεδιασμού για το πως και τι κάνει η επιχείρηση. Ο οργανισμός πρέπει να ενώσει όλες τις δυνάμεις του για να αναγνωρίσει τις επιθυμίες και ανάγκες των πελατών, δια μέσου μίας σειράς βημάτων που προσπαθούν να απαντήσουν στα εξής ερωτήματα: 1. Που βρισκόμαστε τώρα; (Ανάλυση) 2. Που πηγαίνουμε; (Στρατηγική) 3. Πως θα πάμε; (Σχεδιασμός) 4. Πήγαμε τελικά; (Εφαρμογή και Έλεγχος). Ανάλυση Είναι απαραίτητο για την επιλογή της κατάλληλης στρατηγικής, να γίνει μία ανάλυση του Μίκρο και Μάκρο-Περιβάλλοντος της επιχείρησης. Εν ολίγοις να αναλυθούν όλοι οι παράγοντες του κλάδου της επιχείρησης, καθώς και όλοι οι οικονομικοί, κοινωνικοί, πολιτικοί, δημογραφικοί, τεχνολογικοί και νομικοί παράγοντες που επηρεάζουν την δραστηριότητά της. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 47

48 Στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει να αναλυθεί επιμελώς η συμπεριφορά των καταναλωτών / αγοραστών. Επιπλέον η τμηματοποίηση της αγοράς είναι επίσης αναγκαία στην προσπάθεια επικέντρωσης της πολιτικής μας σε μία μερίδα μόνο των πολιτών. Έτσι, μία ολοκληρωμένη έρευνα αγοράς καθίσταται αναγκαία. Στρατηγική Η στρατηγική του Μάρκετινγκ εκφράζει την επιχειρησιακή στρατηγική σε όρους μάρκετινγκ. Σκοπός Επιχείρησης Ανάλυση κλάδου Πυρήνας Στρατηγικής Ανάλυση επιχείρησης Αγορά-στόχος Ανταγωνιστική θέση Διαφοροποίηση Έλεγχος Υλοποίηση Οργάνωση Μίγμα μάρκετινγκ Η διαδικασία της στρατηγικής Όπως φαίνεται στο παραπάνω διάγραμμα η ανάπτυξη της στρατηγικής μάρκετινγκ περιλαμβάνει 3 στάδια. Στο 1ο δημιουργείται ο πυρήνας της στρατηγικής, στο 2ο δημιουργείται ένα ανταγωνιστικό positioning και στο 3ο γίνεται η υλοποίηση της στρατηγικής. Σχεδιασμός Βασικός άξονας του σχεδιασμού του Μάρκετινγκ είναι ο προσδιορισμός του Μίγματος Μάρκετινγκ τα 4P's (Product, Price, Place, Promotion ή ελληνιστί Προϊόν, Τιμή, Διανομή, Προώθηση). Η ουσία είναι ότι θα πρέπει: Να προσδιοριστούν τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες έτσι ώστε η ποιότητα να ανταποκρίνεται στις επιθυμίες των πελατών σας, Να καθοριστούν τιμές ανταγωνιστικές που είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν οι πελάτες, Να οριστούν σημεία διανομής εύκολα προσπελάσιμα που εξυπηρετούν τους αγοραστές και Να σχεδιαστεί η προώθηση των προϊόντων ή υπηρεσιών, έτσι ώστε να γίνονται γρήγορα γνωστά και να διεγείρουν το ενδιαφέρον των πελατών. Εφαρμογή και Έλεγχος Είναι ιδιαίτερα σημαντικό κατά την εφαρμογή ενός προγράμματος μάρκετινγκ να υπάρξει συντονισμός ενεργειών και συνεργασία όλους τους ανθρώπους που εμπλέκονται με τον ένα ή άλλο τρόπο στη εν λόγω διαδικασία. Απαιτείται λοιπόν: 48 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

49 Συμφωνία μαζί τους για τον τρόπο υλοποίησης του προγράμματος και Συμφωνία για τον τρόπο παρακολούθησης και των σχετικών αναθεωρήσεων στόχων (στην περίπτωση αποκλίσεων).. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 49

50 50 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

51 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 6 ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ Σκοπός αυτής της ενότητας είναι η εξοικείωση του μέσου επιχειρηματία / διοικητικού στελέχους με το μάνατζμεντ πληροφοριών και των βασικών αρχών που το διέπουν. Τι είναι το μάνατζμεντ πληροφοριών Η σημασία της πληροφορίας αυξάνεται συνεχώς για τη σύγχρονη επιχείρηση καθώς η ολοκληρωμένη διαχείρισή της μπορεί να δημιουργήσει συγκριτικό πλεονέκτημα. Τι είναι όμως η διαχείριση της πληροφορίας; Διαχείριση της πληροφορίας είναι το πώς "ένας οργανισμός διαχειρίζεται τους πληροφοριακούς πόρους", το οποίο περιλαμβάνει τη διαχείριση των δεδομένων, των πληροφοριών, της γνώσης, των συστημάτων διαχείρισης, της τεχνολογίας κλπ. Συστήματα πληροφοριών Τα συστήματα πληροφοριών είναι ο συνδυασμός ανθρώπων, τεχνολογικού εξοπλισμού, λογισμικού και άλλων μέσων, που έχει καθορισμένους σκοπούς που αναφέρονται στη διαχείριση των πληροφοριών της επιχείρησης. Το πληροφοριακό σύστημα αποτελείται πάντοτε από 3 βασικά τμήματα:την είσοδο (input), την επεξεργασία (processing) και την έξοδο (output). ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΞΟΔΟΣ Τα συστήματα πληροφοριών αναφέρονται στη διαχείριση μίας σειράς από επιχειρησιακές πληροφορίες: οικονομικές, πολιτικές, τεχνολογικές, εφαρμοσμένης ψυχολογίας, κοινωνικών σπουδών, μαθηματικών, εργονομίας κλπ. e-επιχειρείν Αν υπάρχει ακόμη σήμερα κάποιος που νομίζει ότι το διαδίκτυο παρέχει μόνο υπηρεσίες ενημέρωσης ή ψυχαγωγίας, θα πρέπει τάχιστα να αναθεωρήσει τις απόψεις του. Σήμερα ο ρόλος του ίντερνετ είναι περισσότερο από ποτέ επιχειρηματικός. Μέσα από την χρήση των εργαλείων του e-επιχειρείν οι επιχειρήσεις μπορούν να αλλάξουν την προοπτική τους ως προς τη στρατηγική τους, την τεχνολογία, τα συστήματα, τις επιχειρηματικές δραστηριότητες, τους τρόπους πωλήσεων, τις στρατηγικές συνεργασίας. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 51

52 Χρησιμοποιώντας την τεχνολογία Η υιοθέτηση της τεχνολογίας στην επιχείρηση έχει επιφέρει στη σύγχρονη επιχείρηση μία σειρά θετικών επιπτώσεων: Αυτοματισμό: πολλές εργασίες γίνονται πλέον αυτόματα. Ταχύτητα: πολλές εργασίες γίνονται πιο γρήγορα από ότι στο παρελθόν, ή πραγματοποιούνται σε πραγματικό χρόνο. Ποιότητα: η ποιότητα των υπηρεσιών και των προϊόντων βελτιώνεται σταδιακά. Καινοτομία: δημιουργούνται νέα προϊόντα και υπηρεσίες, καθώς και νέα εργαλεία για την υποστήριξη των λειτουργιών της επιχείρησης. Παγκοσμιοποίηση:οι επικοινωνίες έχουν πλέον παγκόσμιο χαρακτήρα. Σμίκρυνση: υπάρχει μία γενική τάση για σμίκρυνση των συσκευών, όπως και για τη δυνατότητά τους να χρησιμοποιούνται και εκτός γραφείου. Χαμηλό κόστος προϊόντων και υπηρεσιών: αυξάνονται κατακόρυφα οι δυνατότητες μαζικής παραγωγής και επικοινωνιών, χαμηλώνοντας σημαντικά το κόστος παραγωγής. Έτσι, γίνεται κατανοητό το πώς η τεχνολογία επιφέρει σημαντικές αλλαγές στη σύγχρονη επιχείρηση. Αρκεί όμως μόνο η υιοθέτησή της να επέλθουν όλες αυτές οι θετικές επιπτώσεις; Η απάντηση είναι απλή: Όχι! Βάση για την αποδοτικότητα του τεχνολογικού εξοπλισμού ήταν και παραμένει ο παράγοντας άνθρωπος. Ωστόσο, η συμβολή της τεχνολογίας είναι όλως διόλου απαραίτητη! Knowledge Management Το Knowledge Management είναι μία νέα διοικητική πρακτική που αφορά τη συστηματική και συλλογική δημιουργία, διάχυση και χρήση της επιχειρηματικής γνώσης, με σκοπό τη ριζική βελτίωση της οργανωτικής αποδοτικότητας, τη βελτίωση της επιχειρηματικής ανταγωνιστικότητας και την ανάπτυξη της καινοτομίας. Είναι η απόλυτη εξέλιξη στη διαχείριση των πληροφοριών, που αφορά στην ολοκληρωμένη αξιοποίηση των δυνατοτήτων μάθησης της επιχείρησης και την μετατροπή της στον σημαντικότερο πόρο της. 52 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

53 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 7 ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Σκοπός αυτής της ενότητας είναι η εξοικείωση του μέσου επιχειρηματία / διοικητικού στελέχους με τη διοίκηση ανθρώπινων πόρων και των βασικών αρχών που τη διέπουν. Τι είναι η διοίκηση ανθρώπινων πόρων Η διαχείριση ανθρώπινων πόρων χαρακτηρίζεται συχνά ως η πιο "εύκαμπτη" πλευρά της διοίκησης επιχειρήσεων, καθώς αποτελεί για όλους μία έμφυτη και οικεία αίσθηση, σε αντίθεση με "σκληρότερες" διοικητικές λειτουργίες, όπως είναι το μάρκετινγκ, τα χρηματοοικονομικά ή οι διοικητικές λειτουργίες. Οι βασικές θεματικές ενότητες που άπτεται είναι: Η επιλογή προσωπικού Η ανάπτυξη ικανοτήτων και συμπεριφορών Η δημιουργία κινήτρων για τη βελτίωση της απόδοσης Η δημιουργία αποτελεσματικών ομάδων εργασίας Η προσαρμογή της οργανωσιακής συμπεριφοράς Η επιλογή προσωπικού Είναι απαραίτητο πριν από τις διαδικασίες επιλογής του προσωπικού να προσδιοριστούν ακριβώς οι ανάγκες της επιχειρήσεις (πότε, πόσοι, ποιας ειδικότητας, με τι προσόντα). Επόμενο βήμα αποτελεί η προσέλκυση των υποψηφίων, η διαδικασία δηλαδή του εντοπισμού και της πρόσκλησης των κατάλληλων ανθρώπων για την κάλυψη των προσδιορισμένων αναγκών της επιχείρησης. Έχει αποδειχθεί στην πράξη, ότι πρέπει να προσελκύεται πολλαπλάσιος αριθμός ανθρώπων, προκειμένου να μπορεί να ολοκληρωθεί σωστά η διαδικασία επιλογής, αφού στατιστικά πρέπει να προσελκυσθούν κατά μέσο όρο 40 άνθρωποι, ώστε να επιλεχθεί ο κατάλληλος. Έτσι, απαιτείται να χρησιμοποιηθούν τόσο εσωτερικές, όσο και εξωτερικές πηγές προσέλκυσης, προκειμένου να εκδηλώσει επαρκής αριθμός υποψηφίων το ενδιαφέρον του. Οι εσωτερικές πηγές προσέλκυσης αποτελούνται από τους τωρινούς εργαζομένους, τους φίλους και τους συγγενείς τους, πρώην εργαζομένους και τους υποψήφιους "πόρτας" (άτομα που έχουν ήδη στείλει από μόνοι τους βιογραφικό σημείωμα). Οι εξωτερικές πηγές προσέλκυσης είναι πολυάριθμες και συνήθως αναφέρονται σε επαγγελματικές σχολές ή εκπαιδευτικά ιδρύματα, ημέρες καριέρας (συναντήσεις αποφοίτων), επαγγελματικές ενώσεις και σωματεία, ανταγωνιστικές επιχειρήσεις, γραφεία ευρέσεως εργασίας, εταιρείες επιλογής στελεχών, μέσα μαζικής επικοινωνίας κ.ά. Τα συνήθη βήματα που ακολουθούν της προσέλκυσης είναι: Η προκαταρκτική εξέταση - συνέντευξη Η αίτηση απασχόλησης Οι δοκιμασίες (τεστ) SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 53

54 Η συνέντευξη επιλογής Η επιβεβαίωση του παρελθόντος του υποψηφίου Τελική απόφαση επιλογής. Η ανάπτυξη ικανοτήτων και συμπεριφορών Η ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού είναι οι συστηματικές και εντατικές προσπάθειες της οργάνωσης με σκοπό τη βελτίωση της παρούσας και της μελλοντικής επίδοσης μέσω αύξησης των ικανοτήτων. Έτσι, είναι απαραίτητο να αναπτυχθεί στην επιχείρηση μία πολιτική εκπαίδευσης και κουλτούρας: με τον προσδιορισμό των οργανωσιακών αναγκών, την κατάρτιση ενός εκπαιδευτικού προγράμματος που να απαντάει στις ανάγκες, την υλοποίησή του και τέλος, την αξιολόγησή αυτού του προγράμματος. Η δημιουργία κινήτρων για τη βελτίωση της απόδοσης Η δημιουργία κινήτρων στην εργασία είναι ιδιαίτερα σημαντική για την επίτευξη της κατάλληλης συνεργασίας, ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι της επιχείρησης. Ως δημιουργία κινήτρων ορίζεται η διαδικασία, η οποία καθορίζει την ένταση, κατεύθυνση και επιμονή στην προσπάθεια για την επίτευξη ενός στόχου. Οι θεωρίες της παρακίνησης αναφέρονται: Στον καθορισμό των αναγκών που ωθούν την επιδιωκόμενη επίδοση της ομάδας ή του ατόμου Στη δυνατότητα να προσφέρουν κατανοητές ανταμοιβές, ώστε να βοηθήσουν τους εργαζόμενους να ικανοποιήσουν τις ανάγκες τους Στο χρόνο προσφοράς των κατάλληλων ανταμοιβών, για να οδηγήσουν σε βελτιστοποίηση της επίδοσης και Στην πεποίθηση ότι οι ανάγκες επαναλαμβάνονται. Η δημιουργία αποτελεσματικών ομάδων εργασίας Στο νέο ανταγωνιστικό περιβάλλον το άτομο ως μονάδα συχνά δεν μπορεί να αντεπεξέλθει στις αυξημένες απαιτήσεις, όπως στην πίεση του χρόνου και τους συνδυασμούς προβλημάτων. Στο πλαίσιο αυτό η σημασία της ομαδικής εργασίας καθίσταται περισσότερο από ποτέ επίκαιρη και ουσιαστική. Ποια όμως πρέπει να είναι τα χαρακτηριστικά μίας αποδοτικής ομάδας; Όσο μεγαλύτερη είναι η ομάδα τόσο μεγαλύτερος πρέπει να είναι ο συνδυασμός δυνάμεων που ενυπάρχουν σ' αυτή Τα μέλη της θα πρέπει να επηρεάζονται μεταξύ τους, να έχουν κοινούς στόχους, να λειτουργούν σαν ομάδα, να αναγνωρίζονται ως μάδα από τους άλλους, να έχουν σταθερές σχέσεις μεταξύ τους και να πιστεύουν οι συνδυασμένες τους προσπάθειες θα αποδώσουν. Η προσαρμογή της εργασιακής συμπεριφοράς Στην σημερινή εποχή όπου το περιβάλλον υπόκειται σε συνεχείς αλλαγές και η επιχείρηση καλείται να προσαρμόζεται σ' αυτές, απαιτείται η και η προσαρμογή της οργανωσιακής συμπεριφοράς, ώστε η επιχείρηση και οι εργαζόμενοι να λειτουργούν συντονισμένα. Έτσι, σε κάθε χρονική στιγμή η επιχείρηση πρέπει: Να έχει την ικανότητα να αναγνωρίζει τις προβληματικές συμπεριφορές 54 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

55 Να μετρά τη συχνότητα εμφάνισής τους Να αναλύει τους παράγοντες που καθορίζουν αυτές τις συμπεριφορές Να παρεμβαίνει ώστε να αλλάξουν Να αξιολογεί μέσω συστηματικής παρατήρησης και μέτρησης των αποτελεσμάτων. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 55

56 56 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

57 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 8 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Σκοπός αυτής της ενότητας είναι η εξοικείωση του μέσου επιχειρηματία / διοικητικού στελέχους με την έννοια της Επιχειρησιακής Στρατηγικής και των βασικών αρχών που την διέπουν. Τι είναι η Επιχειρησιακή Στρατηγική Επιχειρησιακή στρατηγική είναι η διαδικασία μέσω της οποίας, οι διοικήσεις των επιχειρήσεων λαμβάνουν αποφάσεις που καθορίζουν την απόκτηση ή την εκμετάλλευση πόρων, εντός ενός επιχειρηματικού περιβάλλοντος που αλλάζει. Τα στάδια της Επιχειρησιακής Στρατηγικής ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ & ΕΛΕΓΧΟΣ Η διαμόρφωση της Στρατηγικής Για τη διαμόρφωση της Στρατηγικής απαιτείται να πραγματοποιηθεί η ανάλυση του εξωτερικού και εσωτερικού περιβάλλοντος. Το εξωτερικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από δύο διαφορετικές προσεγγίσεις: ως μάκρο (το ευρύτερο περιβάλλον της επιχείρησης) και ως μίκρο περιβάλλον (το περιβάλλον του κλάδου της επιχείρησης). Έτσι, είναι απαραίτητο να γίνει η ανάλυση των 6 διαφορετικών διαστάσεων του μάκρο-περιβάλλοντος: τη δημογραφική, την κοινωνική, την πολιτική / νομική, την οικονομική, την τεχνολογική και την παγκόσμια. Επιπλέον, πρέπει να αναλυθεί το μίκρο-περιβάλλον βάσει: του υπάρχοντος ανταγωνισμού, της διαπραγματευτικής δύναμης των προμηθευτών, τον κίνδυνο εισόδου νέων ανταγωνιστών, την απειλή υποκατάστατων, τη διαπραγματευτική δύναμη των αγοραστών και τέλος, της μαθησιακών δυνατοτήτων του κλάδου. Αντίστοιχα, το εσωτερικό περιβάλλον πρέπει να αναλυθεί βάσει των πόρων της επιχείρησης (υλικοί και άυλοι), των οριακών ικανοτήτων της (αυτών που μπορούν εύκολα να αντιγραφούν από τον ανταγωνισμό) και των θεμελιωδών ικανοτήτων της (που δεν μπορούν να μιμηθούν από τους ανταγωνιστές). Από αυτές τις τελευταίες δυνατότητες δημιουργείται το διατηρήσιμο συγκριτικό πλεονέκτημα, το οποίο και οδηγεί σε στρατηγική ανταγωνιστικότητα. Έτσι, σε κάθε περίπτωση, η επιχείρηση θα πρέπει γνωρίζοντας καλά το εξωτερικό και εσωτερικό της περιβάλλον, να αξιοποιεί κατάλληλα τους πόρους της, να παρέχει με επαρκή ποιότητα και επάρκεια τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες της, να αναπτύσσει συνέχεια τις θεμελιώδεις ικανότητές της, ώστε να επιτυγχάνει συγκριτικό πλεονέκτημα και να κυριαρχεί τελικά στην αγορά. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 57

58 Αποστολή - Όραμα - Κουλτούρα Ιδιαίτερα σημαντική για την εσωτερική ανάλυση της επιχείρησης είναι και ο προσδιορισμός ή ανάλογα, ο καθορισμός της επιχειρησιακής αποστολής, το οράματος της επιχείρησης και της κουλτούρας της. Είδη Στρατηγικής Υπάρχουν 3 βασικές κατηγορίες επιχειρηματικής στρατηγικής: η Στρατηγική Σταθερότητας η Στρατηγική Ανάπτυξης η Στρατηγική Διάσωσης / Αναστροφής 1. Στρατηγική Σταθερότητας Στρατηγική σταθερότητας σημαίνει ότι η επιχείρηση διαπνέεται από μία φιλοσοφία σταθερότητας και δεν προκαλεί καμία αλλαγή. Οι βασικές της επιλογές εστιάζουν στη βελτίωση της απόδοσης. Οι πόροι της επιχείρησης συγκεντρώνονται στις υπάρχουσες δραστηριότητες, με στόχο την εδραίωση και μεγέθυνση των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων. 2. Στρατηγική Ανάπτυξης Αποτελεί την πιο δημοφιλή και διαδεδομένη στρατηγική επιλογή. Αφορά στην ανάπτυξη των πωλήσεων, των κεφαλαίων, των κερδών ή κάποιο συνδυασμό αυτών. Η λογική που διέπει τις στρατηγικές αυτές είναι ότι οι επιχειρήσεις λειτουργούν σε ένα δυναμικό και εξελισσόμενο περιβάλλον και πρέπει να αναπτυχθούν για να επιβιώσουν. 3. Στρατηγική Διάσωσης / Αναστροφής Η στρατηγική διάσωσης / αναστροφής συγκεντρώνει την προσπάθεια των επιχειρήσεων που αντιμετωπίζουν προβλήματα και προσπαθούν να αντιστρέψουν τα όποια αρνητικά αποτελέσματα. Ενίοτε, οι επιχειρήσεις επιλέγουν αυτό το είδος της στρατηγικής και προληπτικά. Συγκριτικό πλεονέκτημα Συγκριτικό πλεονέκτημα είναι η ικανότητα μιας επιχείρησης να κερδίζει περισσότερο από τον ανταγωνισμό της. Χαρακτηρίζεται, από την δημιουργία ατελούς ανταγωνισμού (υπέρ των κατόχων του), τη διάρκειά του, την προσαρμογή του στο εξωτερικό περιβάλλον και τη επίτευξη μεγάλου περιθωρίου κερδών. Η ανάπτυξη των επιχειρησιακών πόρων (υλικών και άυλων) ως πηγών συγκριτικού πλεονεκτήματος, θα πρέπει να γίνεται με τα ακόλουθα κριτήρια: Θα πρέπει να δίνουν αξία στην επιχείρηση και να έχουν τη δυνατότητα να μεγιστοποιούν την επιχειρησιακή αποδοτικότητα. Θα πρέπει να είναι σπάνιοι, δηλαδή να μη μπορούν να τους επιτύχουν εύκολα άλλες επιχειρήσεις. Θα πρέπει να είναι αμίμητοι, ή να αντιγράφονται πολύ δύσκολα από τους ανταγωνιστές. Θα πρέπει να μην μπορούν εύκολα να υποκατασταθούν. Επίσης, πηγές συγκριτικού πλεονεκτήματος μπορεί να είναι οι διαδικασίες της επιχείρησης, η τεχνολογία, το πελατολόγιο, οι σχέσεις που υφίστανται (με πελάτες, ανταγωνιστές, προμηθευτές), η άυλη περιουσία, οι ικανότητες των εργαζομένων, η δυνατότητα μάθησης και καινοτομίας, η κουλτούρα κ.ά. 58 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

59 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 9 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ Σκοπός αυτής της ενότητας είναι η εξοικείωση του μέσου επιχειρηματία / διοικητικού στελέχους με τις βασικές αρχές που διέπουν την ανάπτυξη των προσωπικών ικανοτήτων. Προσωπικές ικανότητες του μάνατζερ Βάση της θεωρίας της ανάπτυξης προσωπικών ικανοτήτων είναι προφανώς ότι οι άνθρωποι μπορούν να βελτιώνονται. Στο πλαίσιο αυτό ο μάνατζερ μιας επιχείρησης έχει τη δυνατότητα να εργαστεί συστηματικά στη βελτίωση των πιο χρήσιμων ικανοτήτων για τη διοίκηση των επιχειρήσεων: Αποτελεσματική επικοινωνία Δημιουργική επίλυση προβλημάτων Λήψη αποφάσεων Ομαδική εργασία / συνεργασία Παρακίνηση και ηγεσία ανθρώπων Διαπραγματεύσεις και επιρροή Διαχείριση χρόνου / προτεραιότητες Διαχείριση αλλαγών Αξιολογώντας και αναπτύσσοντας τις προσωπικές ικανότητές Η βελτίωση στα προσωπικά χαρακτηριστικά των ανθρώπων δεν είναι μία εργασία η οποία μπορεί να γίνει διαμέσου μόνο της θεωρητικής κατάρτισης. Απαιτείται μία συνεχής προσπάθεια τόσο σε θεωρητικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο. Έτσι, είναι απαραίτητο να εργαστεί κανείς: Για την αναγνώριση των δυνάμεων / δεξιοτήτων του καθώς και των "αδυναμιών" του, σε σχέση με συγκεκριμένες απαιτήσεις της εργασίας του Για την αναγνώριση καταστάσεων και δραστηριοτήτων που θα βοηθήσουν για τη βελτίωση συγκεκριμένων δεξιοτήτων Για τη συγκέντρωση στοιχείων της εργασιακής του απόδοσης και της απόδοσης τρίτων σε συγκεκριμένες καταστάσεις Για τη συνεχή αξιολόγηση της προσπάθειάς του σε σχέση με τα κριτήρια και τους στόχους που έχει καθορίσει. Εργαλεία βελτίωσης των προσωπικών ικανοτήτων Καθώς η εργασία για τη βελτίωση των προσωπικών ικανοτήτων δεν είναι κάτι εύκολο, απαιτείται η χρήση συγκεκριμένων εργαλείων που έχουν διακριθεί για την αποτελεσματικότητά τους: SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 59

60 1. Ασκήσεις και επισκόπηση ερωτήσεων που είναι σχεδιασμένες για να συμπληρωθούν ατομικά 2. Ασκήσεις και δραστηριότητες που ανατίθενται σε ομαδικό επίπεδο 3. Ατομική συμβουλευτική από αποδεκτούς μέντορες 4. Ομάδες άσκησης (μέχρι 6 άτομα) που έχουν συμφωνήσει στη σκοπιμότητα συμμετοχής τους 5. Καταστατικό προσωπικής ανάπτυξης. Συναισθηματική νοημοσύνη Συναισθηματική νοημοσύνη είναι η ικανότητα του ανθρώπου, για αυτεπίγνωση, αυτοκυριαρχία και αυτοέλεγχο. Είναι ο βαθμός αντίληψης και κατανόησης των θέσεων των άλλων, της ακρόασής, της συνεργασίας, της επιρροής και της επικοινωνίας. Η συναισθηματική νοημοσύνη αποτελεί το βασικό μέσο βελτίωσης της αποδοτικότητας και ανάπτυξης του σύγχρονου μάνατζερ. Στην πράξη Για να βελτιώσει κανείς τις προσωπικές του ικανότητες απαιτείται να κάνει χρήση των κατάλληλων διαγνωστικών εργαλείων, των οποίων τα αποτελέσματα αναδεικνύουν τις όποιες "αδυναμίες" ή δεξιότητες. Στο σημείο αυτό είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι δεν υπάρχουν καλά ή κακά χαρακτηριστικά. Απλώς, μπορεί να ταιριάζουν περισσότερο ή λιγότερο με τις απαιτήσεις μίας εργασίας. Έτσι, γνωρίζοντας τις απαιτήσεις σε ικανότητες αναφορικά με την εργασία του μάνατζερ, μπορεί ο καθένας να διαπιστώσει κατά πόσο τις πληροί και χρησιμοποιώντας τα προαναφερόμενα εργαλεία και να τις βελτιώσει. Διαγνωστικά εργαλεία Ατομικό στυλ εργασιακής συμπεριφοράς Εργασία Διαγνωστικά εργαλεία Ενδεικτικά, αναφέρονται δύο από τις πλέον δημοφιλείς θεωρίες για την ανθρώπινη προσωπικότητα: Η θεωρία του David Kersey και η θεωρία των Mayers-Briggs. Και οι δύο θεωρίες στηρίζονται στη διαπίστωση ότι οι ανθρώπινες προσωπικότητες διαμορφώνονται από συνδυασμούς συγκεκριμένων χαρακτηριστικών. Τα χαρακτηριστικά αυτά αναγνωρίζονται με ειδικά τεστ, τα αποτελέσματα των οποίων δείχνουν με ακρίβεια τον τύπο, όπου ανήκει ο κάθε άνθρωπος. Προέκταση αυτών των διαγνωστικών τεστ, είναι συγκεκριμένες διαπιστώσεις για τις δυνατότητες των ανθρώπων (στην εργασία, την κοινωνία κλπ.), καθώς και στις προοπτικές εξέλιξής τους. 60 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

61 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 10 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ, ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Σκοπός αυτής της ενότητας είναι η εξοικείωση του μέσου επιχειρηματία / διοικητικού στελέχους με την έννοια της δημιουργικότητας, της καινοτομίας και της σημασίας τους για την επιχειρηματικότητα. Τι είναι η δημιουργικότητα Δημιουργικότητα είναι η διαδικασία της σκέψης μέσω της οποίας συνδυάζονται η φαντασία, η διορατικότητα, η εφευρετικότητα, η καινοτομία, η ιδιοφυΐα. η διαίσθηση, η έμπνευση και η διαφώτιση, ώστε να προκύψουν νέες ιδέες, οι οποίες μπορούν να καταστούν χρήσιμες. Τι είναι η καινοτομία Καινοτομία είναι η διαδικασία που μέσω της οποίας διαχειρίζονται οι υφιστάμενες ικανότητες και γνώσεις, με δημιουργικό τρόπο, έτσι ώστε να επιτευχθεί ένα ουσιαστικό και χειροπιαστό αποτέλεσμα, που θα έχει αξία για την επιχείρηση (ή τον οργανισμό γενικότερα). Μάνατζμεντ δημιουργικότητας και καινοτομίας Για να γίνει εφικτή η διαχείριση της δημιουργικότητας και της καινοτομίας στην επιχείρηση, είναι απαραίτητο να προσδιοριστούν οι πηγές και τα βήματα της δημιουργικότητας. Πολλοί συμφωνούν ότι ιδιαίτερα άτομα, όπως ο Bill Gates ή ο Albert Einstein, διακρίνονται για την ικανότητά τους να παράγουν νέες ιδέες. Όμως πως προκύπτουν πραγματικά οι νέες ιδέες; Η σκέψη ως βάση της δημιουργικότητας Σκέψη είναι η διαδικασία εισροής, επεξεργασίας, ελέγχου των ερεθισμάτων του εξωτερικού και του εσωτερικού περιβάλλοντος του ανθρώπου, καθώς και η εκροή σε αντιδράσεις (επιλογή, απόφαση κλπ.) του εγκεφάλου. Διακρίνεται κατά βάση σε συγκλίνουσα και αποκλίνουσα. Η συγκλίνουσα σκέψη αναφέρεται στην κριτική ικανότητα και εδράζεται στο αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου. Η αποκλίνουσα σκέψη αναφέρεται στη φαντασία και εδράζεται στο δεξιό ημισφαίριο του εγκεφάλου. Τα βήματα της δημιουργικότητας Η άσκηση των δύο ειδών της σκέψης και ο συνδυασμός τους μπορεί να οδηγήσουν στην διατύπωση νέων χρήσιμων ιδεών. Τα βήματα που πρέπει να ακολουθηθούν είναι: 1. Προετοιμασία (μέσω του προσδιορισμού του προβλήματος, της συγκέντρωσης των απαιτούμενων στοιχείων και της ανάλυσής τους) SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 61

62 2. Προσπάθεια για την μέγιστη καταγραφή ιδεών (απαιτούνται: θετική αντιμετώπιση του προβλήματος, ποσότητα και πρωτοτυπία ιδεών, αναστολή της κριτικής διαδικασίας, γόνιμη διασταύρωση ιδεών, ενθάρρυνση για νέες ιδέες, κλίμα ενθουσιασμού και ευάρεστης ψυχικής κατάστασης) 3. Εκκόλαψη ιδεών (η ωρίμανση μίας ιδέας μετά από εύλογο χρονικό διάστημα και μέσω το υποσυνειδήτου) 4. Αξιολόγηση ιδεών (χαρακτηρίζεται από συνέχεια, είναι καθολική, συλλογική, αντικειμενική). Προάγοντας τη δημιουργικότητα και την καινοτομία Οι επιχειρήσεις πρέπει να αναπτύσσουν συγκεκριμένους τρόπους συμπεριφοράς, που θα είναι το αποτέλεσμα επανάληψης καθημερινών πράξεων για τη διεκπεραίωση των διαφόρων καθηκόντων τους: Πρέπει να υιοθετήσουν μία καινοτομική στρατηγική διαχείρισης ΣΤΑΔΙΟ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗ ΜΗΝΥΜΑΤΩΝ ΣΤΑΔΙΟ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΩΝ ΣΤΑΔΙΟ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΤΕΧΝΟΓΝΩΣΙΑΣ ΣΤΑΔΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ Πρέπει να προχωρήσουν σε συνεργασίες υψηλής αξίας ΣΤΟΧΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΕΙΣΟΔΟΥ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΜΕΙΩΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΕΙΣΟΔΟΥ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΜΕΙΩΣΗ ΧΡΟΝΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ / ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΝΕΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Καινοτομία και Επιχειρηματικότητα Επιχειρηματικότητα είναι η δημιουργία καινοτόμου οικονομικής οργάνωσης (ή δικτύου οργανώσεων) με σκοπό το κέρδος ή την ανάπτυξη σε περιβάλλον ρίσκου και αβεβαιότητας. Αποτελούν λοιπόν κοινό τόπο οι έννοιες της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας τουλάχιστον στη σημερινή πραγματικότητα. Μία άλλη προσέγγιση του ορισμού της επιχειρηματικότητας φέρνει στο προσκήνιο τα προσωπικά χαρακτηριστικά του ανθρώπου που επιχειρεί: Επιχειρηματικότητα είναι μία διαδικασία με την οποία τα άτομα αναζητούν ευκαιρίες και καινοτόμες ιδέες, ανεξάρτητα από τους πόρους που ελέγχουν. Έτσι, ένα άτομο για να γίνει επιχειρηματίας δεν είναι απαραίτητο να προέρχεται από οικογένεια επιχειρηματιών ή να διαθέτει μεγάλα κεφάλαια. Οι μελέτες δείχνουν ότι πολύ συχνά οι επιχειρηματίες είναι άτομα προερχόμενα από χαμηλά και μεσαία εισοδηματικά ή / και κοινωνικά στρώματα. Γι αυτό και λέγεται ότι «ο επιχειρηματίας γίνεται, δεν γεννιέται». Οι ίδιες μελέτες προσδιόρισαν και τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας των επιχειρηματιών τα οποία, αν και σπάνια μπορούν όλα να βρεθούν συγκεντρωμένα στο ίδιο άτομο, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για μια επιτυχημένη επιχειρηματική καριέρα: 1. Η θέληση για επιτυχία 2. Η διάθεση για ανάληψη κινδύνου 3. Η εργατικότητα και η επιμονή SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

63 Οι ηγετικές αλλά και οι ομαδικές ικανότητες 5. Η ικανότητα ρεαλιστικού προγραμματισμού 6. Η ικανότητα προώθησης προϊόντων ή υπηρεσιών 7. Η υπευθυνότητα και η εντιμότητα 8. Η προσαρμοστικότητα 9. Η οργανωτική και διοικητική ικανότητα 10. Η ικανότητα επικοινωνίας 11. Η δημιουργική σκέψη. Κάποια από τα παραπάνω, όπως π.χ. η θέληση για επιτυχία, η διάθεση για ανάληψη κινδύνου και οι ηγετικές ικανότητες, αποτελούν χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του ατόμου τα οποία διαμορφώνονται, κάτω από την επίδραση του οικογενειακού και κοινωνικού περιβάλλοντος, κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής του. Άλλα χαρακτηριστικά όμως, όπως η εργατικότητα, η ικανότητα προγραμματισμού και η οργανωτική, διοικητική και επικοινωνιακή ικανότητα, είναι αποτελέσματα κυρίως του εκπαιδευτικού συστήματος. Τέλος, η ικανότητα για δημιουργική σκέψη και καινοτομία, αποτελεί την κορύφωση της συστηματικής προσπάθειας και της προσωπικής ανάπτυξης, αλλά και ένα εξαιρετικά σπάνιο ταλέντο. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 63

64 64 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

65 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 11 ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ "Στο σύγχρονο μεταβαλλόμενο επιχειρησιακό περιβάλλον απαιτείται ένας διεθνής προσανατολισμός και μία στρατηγική που να ανταποκρίνεται στον πελάτη, ανταγωνιστική όσον αφορά το κόστος και την ποιότητα, που να παρέχει τη δυνατότητα μάθησης": αυτή ήταν η διαπίστωση του Rowan Gibson το 2003 στο βιβλίο του "Η επιχείρηση του μέλλοντος", περιγράφοντας σύντομα και περιεκτικά το πλαίσιο στρατηγικής των επιχειρήσεων για την επόμενη 10ετία. Σήμερα, η ρήση του είναι περισσότερο από ποτέ επίκαιρη, κυρίως για τις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες παρουσιάζουν σημαντικές αδυναμίες στη διοικητική τους φιλοσοφία και πρακτική. Τι είναι η Διεθνοποίηση Η διεθνοποίηση των επιχειρήσεων αποτελούσε μέχρι το κοντινό παρελθόν μία επιχειρηματική δυνατότητα που αφορούσε λίγες επιχειρήσεις, τις λεγόμενες πολυεθνικές. Σήμερα, αποτελεί ευρέως διαδεδομένη πρακτική, αποτέλεσμα της παγκοσμιοποίησης της οικονομίας στο κλείσιμο του 20ου αιώνα, της συνεχή διαδικασίας δηλαδή, με την οποία οι εθνικές οικονομίες, κοινωνίες και κουλτούρες έχουν ενοποιηθεί μέσω ενός παγκόσμιου δικτύου επικοινωνίας. Σ' αυτό το περιβάλλον η διεθνοποίηση των δραστηριοτήτων των επιχειρήσεων, αποτελεί πρωτοβουλία βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας τους, αναφερόμενη στην αναλογία των εγχώριων και διεθνών δραστηριοτήτων (πωλήσεων, αγορών, υποχρεώσεων και περιουσιακών στοιχείων) της επιχείρησης. Κατηγορίες Διεθνοποίησης Οι επιχειρήσεις που ενεργοποιούνται στο διεθνή επιχειρηματικό χώρο διακρίνονται σε δύο γενικές κατηγορίες: - Η πρώτη περιλαμβάνει τις επιχειρήσεις που οι δραστηριότητές τους στις διεθνείς αγορές περιορίζονται στις εξαγωγές και εισαγωγές προϊόντων και υπηρεσιών. - Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει επιχειρήσεις που, εκτός από την ενασχόλησή τους με εξαγωγές και εισαγωγές, επεκτείνουν και τις παραγωγικές τους δραστηριότητες εκτός των εθνικών συνόρων. Τα στάδια της διεθνοποίησηςεπιχείρηση 1. Νεο Εξαγωγική Επιχείρηση 2. Εξαγωγική Επιχείρηση 3. Νεο International Επιχείρηση 4. International Επιχείρηση 5. Moultinational - Χωρίς Δ/νση Εξαγωγών 6. Moultinational - Με Δ/νση Εξαγωγών (15% του τζίρου) SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 65

66 7. Moultinational - Με Δ/νση Εξαγωγών 8. Moultinational - Με θυγατρικά υποκαταστήματα 9. Moultinational - Με παραγωγή στο εξωτερικό. Η σημασία της διεθνοποίησης για τις μικρές επιχειρήσεις Η πρακτική της διεθνοποίησης των επιχειρήσεων είναι ιδιαίτερα σημαντική στο παγκόσμιο οικονομικό-κοινωνικό περιβάλλον. Επηρεάζουν τις τοπικές οικονομίες με ιδιαίτερες επιπτώσεις στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Για να μπορέσουν οι μικρές τοπικές επιχειρήσεις να αντιμετωπίσουν τον ανταγωνισμό των διεθνοποιημένων επιχειρήσεων, θα πρέπει να γνωρίζουν σε ικανοποιητικό βαθμό τον τρόπο λειτουργίας τους, καθώς και τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα, που συνεπάγεται ο πολυεθνικός χαρακτήρας τους. Έτσι, γνωρίζουν τα σημεία που οι ίδιες μειονεκτούν ή πλεονεκτούν ανταγωνιστικά και κατά συνέπεια μπορούν να διαμορφώσουν κατάλληλες στρατηγικές. Πλεονεκτήματα των διεθνοποιημένων επιχειρήσεων Τα πλεονεκτήματα των διεθνοποιημένων επιχειρήσεων - ανάλογα με το βαθμό διεθνοποίησής τους - είναι: 1. Η εκμετάλλευση των οικονομιών κλίμακας 2. Το γνωστό τους όνομα και η φήμη τους 3. Η πρόσβαση σε προηγμένη τεχνολογία και τεχνογνωσία 4. Η πρόσβαση σε μεγάλο όγκο πληροφοριών για νέα προϊόντα, για νέες αγορές και για τις διεθνείς εξελίξεις 5. Η δυνατότητα της απόκτησης παραγωγικών συντελεστών, ενδιάμεσων προϊόντων και πρώτων υλών σε χαμηλότερες τιμές 6. Η διαθεσιμότητα ικανών και έμπειρων διοικητικών στελεχών, καθώς και στελεχών με εκτεταμένη εμπειρία στις διεθνείς αγορές 7. Η δυνατότητα χρηματοδότησης όλων των δραστηριοτήτων τους με σχετικά χαμηλό κόστος 8. Η διαφοροποίηση των επιχειρηματικών κινδύνων. Μειονεκτήματα των διεθνοποιημένων επιχειρήσεων Τα μειονεκτήματα των διεθνοποιημένων επιχειρήσεων - ανάλογα με το βαθμό διεθνοποίησής τους - είναι: 1. Το διαφορετικό κοινωνικό και πολιτιστικό περιβάλλον 2. Οι διαφορετικές επιχειρηματικές πρακτικές 3. Οι νέοι επιχειρηματικοί κίνδυνοι 4. Οι διαφορετικές διαδικασίες και κανονισμοί 5. Το διαφορετικό νομικό πλαίσιο. Λόγοι διεθνοποίησης Οι λόγοι για τους οποίους οι επιχειρήσεις πρέπει να διεθνοποιούν τις δραστηριότητές τους: 1. Ο κορεσμός της εγχώριας αγοράς 2. Η εντατικοποίηση του ανταγωνισμού στην τοπική αγορά 66 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

67 3. Η μείωση του κόστους παραγωγής 4. Η εκμετάλλευση των πρώτων υλών 5. Η στρατηγική θέση της χώρας και η πρόσβαση σε νέες αγορές 6. Η πρόσβαση σε υψηλή τεχνολογία 7. Το μέγεθος και οι προοπτικές της τοπικής αγοράς 8. Η αποφυγή των εμποδίων και των περιορισμών στις εξαγωγές 9. Η ακολουθία των πελατών της 10. Μία στρατηγική αντεπίθεσης στον ανταγωνισμό 11. Η ακολουθία των ανταγωνιστών της. Εν κατακλείδι... Το διεθνώς "επιχειρείν" δεν είναι εύκολη δουλειά και δεν προσφέρεται για πειραματισμούς Αν γίνει οργανωμένα, με συστηματικό τρόπο και επαρκείς πόρους μπορεί μεσοπρόθεσμα να φέρει αποτελέσματα Η διεθνοποίηση, αποτελεί στην ουσία μονόδρομο για όποια επιχείρηση μπορεί και θέλει να προβλέπει και να προσβλέπει σαν στρατηγικό μοχλό ανάπτυξης στην επόμενη 10ετία, βασιζόμενη και σε άλλες αγορές εκτός της εγχώριας Εφόσον διαπιστωθεί το παραπάνω, το κρίσιμο ερώτημα που διαμορφώνεται δεν είναι το "γιατί" να διεθνοποιηθεί η επιχείρήση, αλλά το "που" Πρέπει να γίνει σωστή επιλογή χωρών βάσει προτεραιοτήτων, που κάθε φορά είναι διαφορετικές αναλόγως των συνθηκών που επικρατούν και των εσωτερικών στόχων των επιχειρήσεων Μία επιχείρηση επιχειρεί Διεθνοποίηση των δραστηριοτήτων της, όταν ΔΕΝ μπορεί πλέον να επιτύχει τους στρατηγικούς της στόχους λειτουργώντας αποκλειστικώς και μόνο στην εγχώρια αγορά. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 67

68 68 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

69 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 12 ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ H συμβουλευτική των επιχειρήσεων βασίζεται σε 2 πολύ απλές προϋποθέσεις: Οι δραστηριότητες των επιχειρήσεων είναι εφικτό να κωδικοποιηθούν, τόσο αναφορικά με τις επιτυχίες της, όσο και με τις αποτυχίες και υπόκεινται σε κανόνες που είναι εφαρμόσιμοι σε κάθε επιχείρηση Για το λόγο αυτό είναι επίσης εφικτό να συμβουλεύει κανείς τις επιχειρήσεις τον καλύτερο τρόπο να εφαρμόσει αυτούς τους κανόνες. Οι κατηγορίες των επιχειρήσεων συμβουλευτικής Οι επιχειρήσεις συμβουλευτικών υπηρεσιών κατηγοριοποιούνται ανάλογα με τους τομείς στους οποίους δραστηριοποιούνται: 1. Επιχειρήσεις συμβουλευτικών υπηρεσιών στρατηγικής (εμφανίστηκαν στην παγκόσμια αγορά από το 1920) 2. Επιχειρήσεις συμβουλευτικών υπηρεσιών λειτουργιών (εμφανίστηκαν στην παγκόσμια αγορά από το 1950) 3. Επιχειρήσεις συμβουλευτικών υπηρεσιών πληροφορικής και τεχνολογίας (εμφανίστηκαν στην παγκόσμια αγορά από το 1980) 4. Νέας γενιάς συμβουλευτικές επιχειρήσεις (εμφανίστηκαν στην παγκόσμια αγορά από το 2000). Οι τελευταίες παρέχουν μία ευρεία γκάμα συμβουλευτικών υπηρεσιών και δεν μπορεί κανείς να τις διακρίνει ανάλογα με τον τομέα που δραστηριοποιούνται. Χαρακτηρίζονται εξάλλου, από την δυνατότητα να παρέχουν υπηρεσίες παγκόσμιας εμβέλειας και εφαρμογής. Σήμερα: Οι ανάγκες των πελατών γίνονται όλο και πιο σύνθετες και κατά συνέπεια, οι σχέσεις των πελατών με τους συμβούλους αλλάζουν Αυτό επιφέρει αλλαγές και στις σχέσεις των συμβουλευτικών εταιρειών οι οποίες προχωρούν σε νέες συμμαχίες, έτσι ώστε να μπορούν να μπουν σε νέες αγορές Αυτό το είδος της ανάπτυξης του κλάδου δεν επιτρέπει την είσοδο νέων ανθρώπων και οι συμβουλευτικές επιχειρήσεις προσβλέπουν σε υπηρεσίες που η πώλησή τους δεν βασίζεται στον άνθρωπο Όπως και να χει, η διαδικασία αυτή τροφοδοτεί τα προβλήματά τους αναφορικά με την ικανότητά τους για συνεχή καινοτομία, επιτυχημένες επενδύσεις, τεχνολογική ανάπτυξη και μάθηση Η μόνη λύση είναι η ραγδαία αποδόμηση της αγοράς των συμβουλευτικών υπηρεσιών, έτσι ώστε να αναπτυχθεί μία νέα συμβουλευτική πρακτική που θα εστιάζει σε υπηρεσίες παγκόσμιας εμβέλειας, που θα δίνουν αξία στους πελάτες και ανταγωνιστική επάρκεια στο παγκοσμιοποιημένο πλέον επιχειρηματικό περιβάλλον. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 69

70 Η συμβουλευτική διαδικασία Σύμβουλος Ενέργειες μάρκετινγκ / δημοσίων σχέσεων Ζήτηση πελάτη για παροχή υπηρεσιών Πρώτη συνάντηση / πώληση πρόσωπο με πρόσωπο Ανάγκη ανάλυσης και προσδιορισμού του προβλήματος Ευχαριστημένος πελάτης Αξιολόγηση και αναφορά Συνεχής ή τροποποιημένη δράση Κανονικές προσχεδιασμένες πληροφορίες και έλεγχος Δράση Συγκεκριμένη πρόταση Συμβόλαιο Ενδεχόμενη μετατροπή και διαπραγματεύσεις Η συμβουλευτική διαδικασία Η διαδικασία της συμβουλευτικής των επιχειρήσεων, όπως φαίνεται παραπάνω, διατηρεί ένα παραδοσιακό μοντέλο. Ωστόσο, οι εφαρμογές της τεχνολογίας της πληροφορικής, καθώς και νέες καινοτόμες πρακτικές και υπηρεσίες αλλάζουν σταδιακά το τοπίο. Υπηρεσίες αναφορικά με την καινοτομία, την πράσινη επιχειρηματικότητα, την επιχειρηματική συνέργια, την πληροφόρηση και την κατάρτιση, εισβάλουν δυναμικά στο χώρο και μετατρέπουν την συνεισφορά των επιχειρήσεων συμβουλευτικής σε ένα καθολικό πλαίσιο επιχειρηματικής καθοδήγησης. Η διάχυση της γνώσης Οι σημερινές συνθήκες της αγοράς οδηγούν στην επικράτηση ενός νέου μοντέλο επιχειρηματικής καθοδήγησης: αντί οι συμβουλευτικές επιχειρήσεις να διαχειρίζονται τις επιχειρηματικές λειτουργίες, καλούνται να παίξουν ένα πιο σύνθετο ρόλο στον άξονα της ανάπτυξης και της διάχυσης της γνώσης. Επιπλέον, διάφοροι παράγοντες οδηγούν τις επιχειρήσεις συμβουλευτικής να επενδύσουν σε πνευματικούς πόρους: η ανάγκη να εξαλειφθούν οι λειτουργικές ανεπάρκειες η διαθεσιμότητα της τεχνολογίας του knowledge management το γεγονός ότι πολλοί πελάτες έχουν επενδύσει επίσης σε πνευματικούς πόρους τέλος, η ανάγκη οι συμβουλευτικές επιχειρήσεις να πείσουν ότι μπορούν να διαχειριστούν τη γνώση και να προάγουν το πλέον σύγχρονο μοντέλο διοίκησης, το knowledge management. είναι: Οι άξονες που θα κινηθεί ο κλάδος των συμβούλων επιχειρήσεων τα επόμενα χρόνια 1. Το Knowledge Management: η διαχείριση του πιο σημαντικού επιχειρησιακού πόρου -της γνώσης- αποτελεί τη βάση για ανταγωνιστικότητα, αφού η ροή της πληροφορίας στο σύγχρονο επιχειρηματικό περιβάλλον είναι ραγδαία, μη προβλέψιμη και ασυνεχής. 70 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

71 2. H επιχειρησιακή συνέργια: η αρχή της συνέργιας (το γεγονός ότι όταν ένας ή περισσότεροι παράγοντες συνεργάζονται, μπορούν να παράγουν καλύτερο αποτέλεσμα από ότι αν δούλευαν ανεξάρτητα) θα αποτελέσει τον άξονα πάνω στον οποίο θα διαμορφωθούν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα υπέρ των επιχειρήσεων που θα την αξιοποιήσουν. 3. Η δικτύωση των επιχειρήσεων: στην ίδια λογική έγκειται και η σημασία της δικτύωσης των επιχειρήσεων, καθώς μέσω αυτής οι επιχειρήσεις μπορούν να εκμεταλλεύονται αμοιβαία τα πλεονεκτήματα των υπολοίπων επιχειρήσεων του δικτύου. 4. Η διαχείριση των τεχνολογικών πόρων: η σημασία της τεχνολογίας και της πληροφορικής είναι προφανής τις τελευταίες δεκαετίες και θα συνεχίζει να επηρεάζει σημαντικά την επιχειρηματική επιτυχία. 5. Η καινοτομία: μόνο η συστηματική ανάπτυξη της καινοτομίας μπορεί να οδηγήσει σε ανταγωνιστική επάρκεια, στο ευρύτερο περιβάλλον της παγκοσμιοποίησης όπου πόροι όπως το κεφάλαιο, το ανθρώπινο δυναμικό, οι πρώτες ύλες είναι προσβάσιμοι από όλους. 6. Η πράσινη επιχειρηματικότητα: αναμφισβήτητα η κεντρική επενδυτική επιλογή του 1 ου μισού του 21 ου αιώνα, με την μεταστροφή στην οικονομική διαχείριση των φυσικών πόρων και την αειφορία, θα βρίσκεται στο κέντρο των συμβουλευτικών δραστηριοτήτων. 7. Οι ανθρώπινοι πόροι: ο άξονας στον οποίο θα βασιστεί όλη η επιχειρηματική ανάπτυξη των επόμενων χρόνων, εφόσον η γνώση και η μάθηση θα βρίσκεται στο κέντρο της επιχειρηματικής στρατηγικής. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 71

72 72 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

73 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 13 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ Η ηθική στη διοίκηση παίζει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο σήμερα και μπορεί να θεωρηθεί σαν τον καταλύτη στις δραστηριότητες των επιχειρηματιών και των στελεχών επιχειρήσεων, αναφορικά με την κοινωνική τους ευθύνη. Εάν δεν διέπονται από ηθικές αρχές και μία χρηστή διοικητική δεοντολογία, οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να είναι ανταγωνιστικές, ούτε σε εθνικό, ούτε σε παγκόσμιο επίπεδο. Γιατί οι επιχειρήσεις πρέπει να είναι ηθικές Οι επιχειρήσεις πρέπει να ηθικές γιατί: Είναι κοινωνική, οικονομική και περιβαλλοντική αναγκαιότητα Είναι κοινωνική απαίτηση Είναι νομική απαίτηση Δημιουργεί ευκαιρίες σε επίπεδο μάρκετινγκ Έχει θετικές επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων Μειώνονται οι πιθανότητες έλευσης κρίσεων Επιτυγχάνεται εσωτερική ισορροπία στον οργανισμό. Οι κανόνες της διοικητικής συμπεριφοράς Οι δραστηριότητες των διοικητικών στελεχών θα πρέπει να διέπονται από τους κάτωθι κανόνες / κριτήρια: 1. Το χρυσό κανόνα: να συμπεριφέρονται όπως θα ήθελαν να τους συμπεριφέρονται οι άλλοι. 2. Την κοινωφελή αρχή: ηθική συμπεριφορά θεωρείται αυτή που παρέχει το καλύτερο αποτέλεσμα σε μεγαλύτερο ποσοστό αριθμού ατόμων. 3. Την οικουμενικότητα: από τις αποφάσεις των στελεχών θα πρέπει να απορρέουν δικαιώματα και υποχρεώσεις που να αφορούν κατά το δυνατό όλους. 4. Την επιμεριστική δικαιοσύνη: να μεταχειρίζονται με τον ίδιο τρόπο τους ανθρώπους της επιχείρησης, ασχέτως φύλου, εθνικότητας, ηλικίας ή άλλων χαρακτηριστικών. 5. Την προσωπική ελευθερία: οι αποφάσεις των στελεχών δεν θα πρέπει να προσβάλλουν την ατομική ελευθερία. Ο κώδικας δεοντολογίας Ο κώδικάς δεοντολογίας σε μία επιχείρηση περιέχει προτάσεις, καθήκοντα και υποχρεώσεις, που καθοδηγούν τα άτομα στη λήψη αποφάσεων. Οι περισσότεροι οργανισμοί έχουν κώδικες δεοντολογίας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μέσα σ αυτούς περιλαμβάνονται SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 73

74 όλοι οι ηθικοί κανόνες που επικρατούν σε κάθε επιχείρηση. Οι κώδικες θα πρέπει συχνά να επικαιροποιούνται. Σε κάθε περίπτωση οι άνθρωποι ενός οργανισμού θα πρέπει να χαρακτηρίζονται από μία βασική σειρά ηθικών αρχών: 1. Να είναι τίμιοι και αξιόπιστοι στις σχέσεις τους 2. Αξιόπιστοι στη διεκπεραίωση των καθηκόντων και των υπευθυνοτήτων τους 3. Συνεπείς, έμπιστοι και σαφείς σ αυτά που λένε, γράφουν και κάνουν 4. Συνεργάσιμοι και εποικοδομητικοί σ όλες τις φάσεις της εργασίας και 5. Δίκαιοι στη συνεργασία με υφισταμένους, συναδέλφους και πελάτες. Ενδεικτικές προτάσεις δεοντολογίας μπορεί να είναι: Κάθε άτομο θα πρέπει να θεωρείται ότι αποτελεί μία οντότητα Να υπάρχει σεβασμός στην προσωπικότητα κάθε ατόμου Οι αμοιβές να είναι δίκαιες Οι υπάλληλοι να έχουν τη δυνατότητα να κάνουν προτάσεις Όλα τα άτομα που εργάζονται στην επιχείρηση πρέπει να είναι υπεύθυνα για το περιβάλλον τους Οι αξιολογήσεις και η κριτική των ανθρώπων της επιχείρησης θα πρέπει να ανατίθεται σε συγκεκριμένα στελέχη και με συγκεκριμένες διαδικασίες. Κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων Κάθε επιχείρηση θα πρέπει να λειτουργεί κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να ωφελεί την κοινωνία. Η υποχρέωση αυτή μπορεί αφορά, εκτός από την κοινωνική συνεισφορά, σε οικονομική, νομική, φιλανθρωπική και περιβαλλοντική συνεισφορά. Η κοινωνία θεωρεί την επιχείρηση σαν ένα οικονομικό οργανισμό που παράγει τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες που χρειάζεται, ενώ παράλληλα προσπαθεί να αποκομίζει κέρδη από αυτά. Τα διοικητικά στελέχη διευθύνουν συνήθως την επιχείρηση προς όφελος των ιδιοκτητών της. Όμως οι επιχειρήσεις θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικές στην τήρηση της νομοθεσίας και της χρηστής ηθικής, ακόμα και αν αυτή είναι άγραφη. Η κοινωνία, σε κάθε περίπτωση, αναμένει από την επιχείρηση ενέργειες, οι οποίες θα την κάνουν καλύτερη και όχι χειρότερη από ότι είναι. Ενέργειες για τη βελτίωση της ηθικής σε έναν οργανισμό Η συμπεριφορά του μάνατζερ θα πρέπει να είναι ηθική. Η ένδειξη της ηθικής συμπεριφοράς πρέπει να προέρχεται από πάνω. Να αναπτυχθεί ένας σαφής κώδικας ηθικής. Ο κώδικας πρέπει να διανεμηθεί σε κάθε υπάλληλο και να υποστηρίζεται από τα υψηλά κλιμάκια. Η επιχείρηση να παρέχει εκπαίδευση για θέματα ηθικής στους υπαλλήλους. Ο οργανισμός να ενδυναμώνει την ηθική συμπεριφορά στων ατόμων. Συμπεριφορά που ενδυναμώνεται τείνει να επαναληφθεί, ενώ συμπεριφορά που δεν ενδυναμώνεται τείνει να εξαφανιστεί. Να δημιουργηθούν διάφοροι μηχανισμοί δομής στον οργανισμό που να υποστηρίζουν την ηθική. Η ηθική συμπεριφορά των υπαλλήλων πρέπει να αποτελεί καθημερινό τους μέλημα. Η διοίκηση θα πρέπει σε θέματα ηθικής να είναι άμεμπτη και στις περιπτώσεις παρέκκλισης των εργαζομένων από τα ηθικά της πλαίσια πολύ αυστηρή. 74 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

75 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 14 KNOWLEDGE MANAGEMENT Το knowledge management είναι μία νέα διοικητική πρακτική που αφορά τη συστηματική και συλλογική δημιουργία, διάχυση και χρήση της επιχειρηματικής γνώσης, με σκοπό τη ριζική βελτίωση της οργανωτικής αποδοτικότητας, τη βελτίωση της επιχειρηματικής ανταγωνιστικότητας και την ανάπτυξη της καινοτομίας. Είναι η διαδικασία διαμέσου της οποίας οι επιχειρήσεις δημιουργούν αξία από τους πνευματικούς και βασισμένους στη μάθηση πόρους. Τα συστατικά της γνώσης Γνώση είναι ένα ρευστό μείγμα στοιχείων πλαισιωμένης εμπειρίας, αξιών, σχετικής πληροφορίας, εξειδικευμένης άποψης και αποδεδειγμένης διαίσθησης που προσφέρει το περιβάλλον και το πλαίσιο για την αξιολόγηση και την ενσωμάτωση νέων εμπειριών και πληροφοριών. Ξεκινά και εφαρμόζεται στο μυαλό όσων γνωρίζουν. Στους οργανισμούς συνήθως εμπεριέχεται όχι μόνο στα έγγραφα και στα αρχεία, αλλά και στις εταιρικές ρουτίνες, διεργασίες, πρακτικές και νόρμες. Υπάρχουν δύο κατηγορίες- είδη γνώσης, η ρητή και η άρρητη γνώση. Ως ρητή γνώση νοείται η γνώση, η οποία είναι τυποποιημένη και συστηματική, γι αυτό και μπορεί να εκφραστεί και μοιραστεί στους άλλους. Μπορεί να συμπεριληφθεί σε τεχνικά εγχειρίδια και είναι εύκολο να μεταδοθεί. Π.χ. ο τρόπος που κάνουμε κάποιες εργασίες, οι κανόνες επίλυσης προβλημάτων. Είναι εύκολα επεξεργάσιμη από τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, μεταδίδεται ηλεκτρονικά και αποθηκεύεται σε βάσεις δεδομένων. Άρρητη είναι η εσωτερική γνώση, η οποία είναι σαφώς προσωπική, είναι δύσκολο να τυποποιηθεί και ως εκ τούτου είναι πολύ δύσκολο να εκφραστεί και να γίνει κατανοητή από τους άλλους Π.χ. ο τρόπος που κολυμπάμε, κάνουμε ποδήλατο ή διαπραγματευόμαστε.. Επιπλέον, λόγω της υποκειμενικής και διαισθητικής της φύσης, δεν επιδέχεται επεξεργασία Παρά το γεγονός ότι η γνώση όλο και περισσότερο θεωρείται ως ένα αγαθό ή ένα πνευματικό περιουσιακό στοιχείο, διαθέτει ορισμένα παράδοξα χαρακτηριστικά που διαφέρουν ριζικά από εκείνα των άλλων πολύτιμων αγαθών. Τα χαρακτηριστικά αυτά της γνώσης περιλαμβάνουν τα ακόλουθα: Η χρήση της γνώσης δεν την καταναλώνει. Η μεταφορά της γνώσης δεν έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια της. Η γνώση είναι άφθονη, αλλά η ικανότητα για τη χρήση της είναι ελάχιστη. Μεγάλο μέρος της πολύτιμης οργανωσιακής γνώσης περπατά έξω από την πόρτα στο τέλος της ημέρας. (Kimiz Dalkir 2005) Οπότε γίνεται αντιληπτό πως το Knowledge management καθιστώντας τη γνώση κομμάτι της εργασίας όλων των μελών της επιχείρησης, οδηγεί την επιχείρηση σε ένα νέο επίπεδο ποιότητας, δημιουργικότητας και αποτελεσματικότητας, όπου η επιτυχία διατηρήσιμου συγκριτικού πλεονεκτήματος είναι πλέον εφικτή. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 75

76 Η σύγχρονη πρακτική Οι σύγχρονες επιχειρήσεις εκτίθενται σε ένα περιβάλλον που επηρεάζεται από τεχνολογικές, πολιτικές και επιστημονικές αλλαγές. Ο ανταγωνισμός σε εθνικό και διεθνές επίπεδο εντείνεται και οι καταναλωτές γίνονται όλο και πιο απαιτητικοί. Σ αυτό το ταχύτατα μεταβαλλόμενο και έντονα ανταγωνιστικό περιβάλλον, οι επιχειρήσεις καλούνται να αντεπεξέλθουν στις νέες απαιτήσεις που παρουσιάζονται. Οι θεωρητικοί άξονες πάνω στους οποίους θα πρέπει να στηριχθούν για να το πετύχουν, είναι η οργανωσιακή γνώση και μάθηση, που θα δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις συνεχούς καινοτομίας και δημιουργίας συγκριτικού πλεονεκτήματος. Και ο ικανότερος οδηγός για να επιτύχουν αυτό το σκοπό, είναι το Μάνατζμεντ της Γνώσης και της Μάθησης (Knowledge Management) Τα βασικά χαρακτηριστικά του knowledge management προσδιορίζονται ως εξής: Παράγει νέα γνώση. Δημιουργεί πρόσβαση σε πολύτιμη γνώση από εξωτερικές πηγές. Χρησιμοποιεί την προσβάσιμη γνώση στη λήψη αποφάσεων. Ενσωματώνει τη γνώση σε διαδικασίες, προϊόντα, ή / και υπηρεσίες. Εκφράζει τη γνώση σε έγγραφα, βάσεις δεδομένων και λογισμικό. Διευκολύνει στην ανάπτυξη της γνώσης μέσω κουλτούρας και κινήτρων. Μεταφέρει τηn ήδη υπάρχουσα γνώση σε άλλα μέρη του οργανισμού. Μετράει την αξία των πλεονεκτημάτων της γνώσης ή/και των επιπτώσεων της διαχείρισης γνώσης. (Kimiz Dalkir 2005) Τα οφέλη του knowledge management Όπως έχουμε ήδη αναφέρει η διαχείριση της εταιρικής γνώσης αποτελεί τον πιο κρίσιμο παράγοντα στην επιβίωση και ανάπτυξη της επιχείρησης του 21 ου αιώνα. Ο Peter Drucker αναφέρει: «Ο βασικός πόρος της οικονομίας δεν είναι πλέον το κεφάλαιο, οι φυσικές πηγές πλούτου και το εργατικό δυναμικό, αλλά η γνώση». Η διαχείριση της γνώσης, παρέχει οφέλη σε μεμονωμένους εργαζόμενους, στις κοινότητες πρακτικής, καθώς και στην ίδια την οργάνωση. Αυτή η άποψη των τριών επιπέδων, βοηθά να τονιστεί γιατί το knowledge management είναι σημαντικό σήμερα. Το knowledge management σε ατομικό επίπεδο: Βοηθά τους ανθρώπους να κάνουν τη δουλειά τους και να εξοικονομούν χρόνο μέσω της βελτίωσης λήψης αποφάσεων και επίλυσης προβλημάτων. Δημιουργεί αίσθηση των κοινωνικών δεσμών μέσα στον οργανισμό. Βοηθά τους ανθρώπους να μένουν ενημερωμένοι. Προσφέρει προκλήσεις και ευκαιρίες για συνεισφορά. Το knowledge management σε επίπεδο κοινότητας πρακτικής: Αναπτύσσει τις επαγγελματικές δεξιότητες. Προωθεί ομότιμη καθοδήγηση. Διευκολύνει την πιο αποτελεσματική δικτύωση και συνεργασία. Αναπτύσσει ένα κώδικα επαγγελματικής δεοντολογίας που τα μέλη μπορούν να ακολουθήσουν. Αναπτύσσει μια κοινή γλώσσα. Το knowledge management σε επίπεδο οργανισμού: Βοηθά στη στρατηγική. Λύνει γρήγορα τα προβλήματα. 76 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

77 Διαχέει βέλτιστες πρακτικές. Βελτιώνει τη γνώση που ενσωματώνεται σε προϊόντα και υπηρεσίες. Διασταυρώνει τις ιδέες και αυξάνει τις ευκαιρίες για καινοτομία. Επιτρέπει στους οργανισμούς να πάνω από το μέσο όρο του ανταγωνισμού. Χτίζει οργανωσιακή μνήμη. Παράγοντες επιτυχίας Για την επιτυχή διαχείριση της εταιρικής γνώσης που θα επιφέρει τα μέγιστα ωφέλιμα αποτελέσματα για την επιχείρηση και τους ανθρώπους της, πρέπει να επισημανθούν κάποιοι κρίσιμοι παράγοντες. Αυτοί οι παράγοντες πρέπει σωρευτικά και όχι μεμονωμένα να αποτελούν καθημερινό στόχο και πεδίο ελέγχου των υπεύθυνων του knowledge management. 1. Πρωταρχικό παράγοντα αποτελεί η δέσμευση της διοίκησης για έμπρακτη υποστήριξη του έργου της διαχείρισης γνώσης. 2. Η συμμετοχή όλων των εργαζόμενων στη διάχυση της γνώσης, την επαναχρησιμοποίηση στοιχείων (κατά περίπτωση) και την καινοτομία, προκειμένου να προσδώσουν οφέλη στην επιχείρηση. 3. Απαιτείται αρκετός χρόνος και προσπάθεια για να εκμεταλλευτούν στο μέγιστο βαθμό οι άυλοι πόροι της επιχείρησης, προκειμένου να προστεθεί αξία, που θα είναι ικανή να προσδιορισθεί και να μετρηθεί. 4. Η συνεχή αναβάθμιση των απαραίτητων εργαλείων και της τεχνολογίας που θα διευκολύνουν την διανομή της γνώσης, αποτελούν ένα επίσης βασικό παράγοντα επιτυχίας. 5. Τέλος, η συστηματική ευθυγράμμιση του knowledge management με την εταιρική κουλτούρα και με το σύστημα αμοιβών των εργαζομένων. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, η ανταμοιβή για την διάδοση της γνώσης είναι κρίσιμος παράγοντας επιτυχίας του έργου της διαχείρισης γνώσης. Αυτή η ανταμοιβή μπορεί να μην περιορίζεται μόνο σε χρηματική αξία, αλλά και σε επίπεδο αναγνώρισης και ορισμού τιμητικού τίτλου. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 77

78 ΠΗΓΕΣ 1. Αποστολόπουλος Ιωάννης, «Ειδικά Θέματα Χρηματοδοτικής Διοίκησης», Σταμούλης, Βλαχοπούλου Μάρω, «e-μάρκετινγκ», Ιανός, Ζωή Γεωργαντά, «Επιχειρηματικότητα & Καινοτομίες», Ανίκουλα, Κώστας Ν. Δερβιτσιώτης, «Διοίκηση Παραγωγής», Σύγχρονες Προσεγγίσεις, Μύρων Μ. Ζαβλανός, «Οργανωτική Συμπεριφορά», Σταμούλης, Κώστας Μαγνήσαλης, «Δημιουργική Σκέψη», Ελληνικά Γράμματα, Γιάννης Μάρκοβιτς, «Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού, Παρακίνηση Εξουσία», University Studio Press, Ζαβλανός Μύρων, «Οργάνωση και Διοίκηση», Έλλην, Ανδρέας Ι. Νικολάου, «Ανάλυση Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων», Μπένος, Νίκος Καζάζης, «Αποτελεσματικό Μάρκετινγκ», Σταμούλης, Κορρές Γεώργιος, «Βασικές Αρχές Οικονομίας και Διοίκησης», Σταμούλης, Κούγιας Γεώργιος Γεωργίου Δημήτριος, «Χρηματοοικονομικά Μαθηματικά», Νέες Τεχνολογίες, Νικήτας Α. Νίαρχος, «Χρηματοοικονομική Ανάλυση Λογιστικών Καταστάσεων», Σταμούλης, Στέλλα Ξηροτύρη Κουφίδου, «Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων», Ανίκουλα, Βασίλης Μ. Παπαδάκης, «Στρατηγική των Επιχειρήσεων», Ε. Μπένου, Πετράκης Μιχαήλ, «Έρευνα Μάρκετινγκ», Σταμούλης, Πομόνης Νικόλαος, «Γενική Λογιστική», Σταμούλης, Κ. Τζωρτζάκης Α. Τζωρτζάκη, «Οργάνωση και Διοίκηση», Rosili, Γεώργιος Ε. Χαραμής, «Ανάλυση και Σχεδιασμός Πληροφοριακών Συστημάτων», Ανίκουλα, Λεωνίδας Σ. Χυτήρης, «Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων», Interbooks, Ιωάννης Αθ. Χατζηδημητρίου, «Διεθνείς Επιχειρηματικές Δραστηριότητες», Ανίκουλα, Amelia Au-Yeung, Global Business, Kingston University, Fiona Czerniawska, Management Consultancy, Palgrave, D.Browne, D.Martland, P.Samouel, T.Sims, Information Management, Kingston University, C.Butler, S.Narendram, J.Pidduck, S.Sachdev, K.Truss, B.Willery, J.Woodall, Human Resource Management, Kingston University, Patricia Hedges, «Ανακάλυψε την Προσωπικότητά σου», Καστανιώτης, Kimiz Dalkir, Knowledge Management in Theory and Practice, Elsevier, David Goleman, «Συναισθηματική Νοημοσύνη», Ελληνικά Γράμματα, David Goleman, «Συναισθηματική Νοημοσύνη στο χώρο της εργασίας», Ελληνικά Γράμματα, M.Mador, R.Matthews, Strategic Management, Kingston University, Michael J. Cunningham, e-επιχειρείν», Γκιούρδας, A.A. Gropelli E. Nikbakht, «Χρηματοοικονομική», Κλειδάριθμος, David Kersey, Please Understand Me II, Prometheus Nemesis Book Company, Kingston University, Management Consultancy, Kingston University, Philip Kotler, Marketing Management, Prentice-Hall, Philippe Lassere, Global Strategic Management, Palgrave Macmillan, Shim J. Siegel J., Διοίκηση Εκμετάλλευσης, Operations Management, Κλειδάριθμος, I. Nonaka H. Takeuchi, «Η Επιχείρηση της Γνώσης», Καστανιώτης, Patrick J. Thurbin, Entrepreneurship & Creativity in Business Growth & Value, Kingston University, John A. Tracy, «Χρηματοοικονμικά», Γκιούρδας, Jean Woodall, Personal & Professional Development, Kingston University, SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

79 ΜΕΡΟΣ ΙΙI ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ TIPS SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 79

80 80 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

81 ΘΕΜΑ 1 Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗΣ Αυτός είναι ο γνωστός κύκλος ανατροφοδότησης για τη βελτίωση της ποιότητας στην παρεχόμενη υπηρεσία ή προϊόν. Μία επαναλαμβανόμενη διαδικασία επίλυσης προβλημάτων με την επωνυμία PlanDoCheckAct (Σχεδίασε Κάνε Έλεγξε Δράσε) ή ως Shewart ή Deming Cycle. Βάση αυτού του μοντέλου βελτίωσης της ποιότητας είναι η πεποίθηση ότι κάθε διαδικασία μπορεί να βελτιωθεί και άρα δεν μπορεί, παρά να αξιολογείται συνέχεια. Δηλαδή μετά τον αρχικό σχεδιασμό και την υλοποίησή υπηρεσίας (ή του προϊόντος), ακολουθεί ο έλεγχος απ τον οποίο προκύπτουν δεδομένα που μπορούν να βελτιωθούν. Επανασχεδιάζεται λοιπόν η υπηρεσία (ή το προϊόν) και επαναλαμβάνεται κατά τον ίδιο τρόπο στο διηνεκές. Άποψή μας είναι ότι η διαδικασία αυτή θα πρέπει να εφαρμόζεται σε κάθε επιχειρησιακή λειτουργία, δεσμεύοντας έτσι την επιχείρηση στη συνεχή βελτίωση. Είναι μία ακόμη σπειροειδής εξέλιξη στην επιχειρησιακή πρακτική! SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 81

82 82 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

83 ΘΕΜΑ 2 Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Σήμερα η γνώση αποτελεί για την επιχείρηση τον σημαντικότερο πόρο. Δημιουργεί αξία στον άξονα λήψης αποφάσεων και την υλοποίηση κάθε στρατηγικής. Στο πλαίσιο αυτό δημιουργήθηκε μία νέα διοικητική πρακτική που αφορά τη συστηματική και συλλογική δημιουργία, διάχυση και χρήση της επιχειρηματικής γνώσης, με σκοπό τη ριζική βελτίωση της οργανωτικής αποδοτικότητας, τη βελτίωση της επιχειρηματικής ανταγωνιστικότητας και την ανάπτυξη της καινοτομίας: το Knowledge Management. Στο παρακάτω σχήμα παρουσιάζουμε το μοντέλο διαχείρισης της γνώσης των Nonaka & Takeuchi (1995) σύμφωνα με το οποίο, η γνώση μπορεί να διαχωριστεί σε δύο διαφορετικούς τύπους: σε άρρητη (tacit) και ρητή (explicit). Άρρητη είναι η εσωτερική γνώση, η οποία είναι σαφώς προσωπική, είναι δύσκολο να τυποποιηθεί και εκτός αυτού, είναι πολύ δύσκολο να εκφραστεί και να γίνει κατανοητή από τους άλλους. Από την άλλη πλευρά, ρητή είναι η γνώση η οποία είναι τυποποιημένη και συστηματική, γι αυτό και μπορεί να εκφραστεί και μοιραστεί στους άλλους. Η άρρητη γνώση, λόγω της υποκειμενικής και διαισθητικής της φύσης, δεν επιδέχεται επεξεργασία, ενώ αντιθέτως η ρητή είναι εύκολα επεξεργάσιμη από τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, μεταδίδεται ηλεκτρονικά ή με άλλους τρόπους και αποθηκεύεται σε βάσεις δεδομένων. H διαχείριση της γνώσης συνοψίζεται διαμέσου της διαδικασίας SECI (Socialization, Externalization, Combination, Internalization ή Κοινωνικοποίηση, Εξωτερίκευση, Συνδυασμός, Εσωτερίκευση). Για να μπορέσει η άρρητη γνώση μέσω της κοινωνικότητας και της επικοινωνίας των στελεχών της επιχείρησης να εξωτερικευθεί και να μοιραστεί στους υπολοίπους, είναι απαραίτητη προϋπόθεση να μπορεί να κωδικοποιηθεί. Τότε μέσω της εξωτερίκευσης μπορεί SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 83

84 να είναι διαθέσιμη για τους άλλους και να συνδυαστεί με την προϋπάρχουσα γνώση που αυτοί κατέχουν. Τελικά, μπορεί να εσωτερικευθεί, και μέσω της συνεχούς ανατροφοδότησης της διαδικασίας της μάθησης, νέα γνώση μπορεί να ανατείλει, καθιστώντας την επιχείρηση ένα φορέα καινοτομίας και κατά συνέπεια ηγέτη στην κούρσα του ανταγωνισμού. Η σπείρα της γνώσης Καθώς η δημιουργία επιχειρησιακής γνώσης είναι μία συνεχής και δυναμική αλληλεπίδραση μεταξύ άρρητης και ρητής γνώσης, μπορεί να ορισθεί και ως μία διαδικασία που διευρύνεται από τα χαμηλότερα στα υψηλότερα επίπεδα της επιχείρησης (από τους εργαζομένους προς τη διοίκηση), όπου και αποκρυσταλλώνεται και καλείται «σπείρα γνώσης». Έτσι, ο ρόλος της επιχείρησης στη διαδικασία δημιουργίας οργανωσιακής γνώσης είναι να παρέχει το κατάλληλο πλαίσιο προκειμένου να διευκολυνθούν οι ομαδικές δραστηριότητες, καθώς και η δημιουργία και η συσσώρευση γνώσης σε ατομικό επίπεδο. ΣΠΕΙΡΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗΣ ΓΝΩΣΗΣ Επιστημολογική Διάσταση Ρητή Γνώση Συνδυασμός Εξωτερίκευση Άρρητη Γνώση Κοινωνικοποίηση Εσωτερίκευση Οντολογική Ατομικό Ομαδικό Οργανωσιακό Διάσταση Διαοργανωσιακό Επίπεδο Γνώσης 84 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

85 ΘΕΜΑ 3 Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Υπάρχει μία βασική διαφορά ανάμεσα στο άτομο ή στον επιχειρηματία που επιλέγει την αυτό-απασχόληση και στο άτομο ή τον επιχειρηματία που γίνεται ιδιοκτήτης μίας μικρής επιχείρησης, επειδή επιθυμεί να αναπτύξει επιχειρηματικές δραστηριότητες, να δημιουργήσει ανάπτυξη, να αυξήσει την απασχόληση και να δει την επιχείρησή του να γίνεται μεσαία ή μεγάλη. Πριν από 40 χρόνια η Edith Penrose παρατηρούσε ότι «Οι διαφορές ανάμεσα στις διοικητικές δομές των πολύ μικρών και των πολύ μεγάλων επιχειρήσεων είναι τόσο μεγάλες, ώστε από πολλές απόψεις είναι δύσκολο να αντιληφθούμε ότι τα δύο είδη ανήκουν στην ίδια κατηγορία δεν είναι δυνατόν να αναφερόμαστε στην κάμπια και να χρησιμοποιούμε τον ίδιο ορισμό για την πεταλούδα». Όμως λογικά θα πρέπει να υπάρχει μία διαδικασία μέσω της οποίας μία μικρή επιχείρηση γίνεται μεγάλη Καθώς ο κόσμος εισέρχεται στη νέα χιλιετία με μία ανεπανάληπτη μεταβολή στην πολιτική, την οικονομία, στο περιβάλλον, στην κουλτούρα και σε πολλά άλλα θέματα, έχει δημιουργηθεί ένα νέο περιβάλλον το οποίο χαρακτηρίζεται από τρεις βασικούς παράγοντες: 1. Την αυξανόμενη κλιμάκωση, την κινητικότητα και αναγνώριση των παγκόσμιων αγορών κεφαλαίου, 2. Τον μαρασμό της σημασίας των εθνικών συνόρων και της κατάργησης άλλων οικονομικών φραγμών και 3. Την διόγκωση της διαθεσιμότητας του περιθωρίου της γνώσης και των δεξιοτήτων παγκοσμίως, διαμέσου της τεχνολογίας. Το επιχειρηματικό περιβάλλον, του οποίου οι κανόνες ήταν σταθεροί, η ιεραρχία δομημένη, οι ανταγωνιστές γνωστοί, οι πελάτες πιστοί και το μέλλον προβλέψιμο, έχει περάσει ανεπιστρεπτί και πλέον απαιτείται ένας διεθνής προσανατολισμός και μία επιχειρησιακή στρατηγική που να ανταποκρίνεται στο πελάτη, ανταγωνιστική όσον αφορά το κόστος και την ποιότητα και ικανή να παρέχει τη δυνατότητα μάθησης, ανάπτυξης και συνεχούς καινοτομίας. Ο μόνος τρόπος για την επιτυχή πορεία των επιχειρήσεων στο νέο παγκόσμιο περιβάλλον είναι η στρατηγική καινοτομία, ενώ η γνώση αποτελεί το βασικότερο πόρο για την επίτευξή της και για τη δημιουργία συγκριτικού πλεονεκτήματος. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 85

86 ΜΑΘΗΣΗ ΑΥΞΗΣΗ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΑΝΘΡ. ΠΟΡΩΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Με την ανάπτυξη της γνώσης στην επιχείρηση μπορεί να επιτευχθεί η αύξηση της απόδοσης των ανθρώπινων συντελεστών, αυτοί με τη σειρά τους να επηρεάσουν την απόδοση της επιχείρησης συνολικά: 1. Βελτιώνοντας τα υφιστάμενα προϊόντα 2. Επαναπροσδιορίζοντας την αγορά και τη θέση της επιχείρησης σ αυτή 3. Βελτιώνοντας τις υφιστάμενες γραμμές παραγωγής 4. Δημιουργώντας νέες γραμμές παραγωγής 5. Και τελικά παράγοντας νέα προϊόντα ή υπηρεσίες (δηλαδή καινοτομώντας!). Κατ αυτόν τον τρόπο δημιουργείται ένας επαναλαμβανόμενος κύκλος ανάπτυξης της εταιρείας (αφού η καινοτομία επιφέρει αύξηση μεριδίου αγοράς), που ξεκινάει από την γνώση, συνεχίζεται με την ανάπτυξη των ανθρώπων, την κατά συνέπεια επίτευξη καινοτομιών και επιφέρει τελικά την ανάπτυξη της επιχείρησης και την επίτευξη συγκριτικού πλεονεκτήματος και άρα αυτό που όλοι επιθυμούμε:την επικράτηση της επιχείρησής μας στον ανταγωνισμό. 86 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

87 ΘΕΜΑ 4 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Βάση και απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία της όποιας επιχειρηματικής πρωτοβουλίας είναι η φύση και η πρωτοτυπία της επιχειρηματικής ιδέας. Ποια όμως είναι η πηγή της πρωτοτυπίας, η πηγή των ιδεών; Γιατί κάποιοι άνθρωποι είναι περισσότερο «δημιουργικοί» και κάποιοι όχι; Η απάντηση έχει τη βάση της σε ένα όργανο του ανθρώπου: τον εγκέφαλο! Ο ανθρώπινος εγκέφαλος αποτελούμενος από δύο «ημισφαίρια», ελέγχει λειτουργίες με μία χιαστή συμμετρία. Το αριστερό ημισφαίριο ελέγχει το δεξί χέρι και το δεξί πόδι. Αντίθετα, το δεξιό ημισφαίριο ελέγχει τα αριστερά άκρα. Όμως ο εγκέφαλος δεν ελέγχει μόνο την κίνηση. Ελέγχει και άλλες λειτουργίες όπως είναι η φαντασία και λογική. Έτσι, η φαντασία εδράζει στο αριστερό ημισφαίριο, ενώ η λογική στο δεξιό. Αυτές οι δύο λειτουργίες, διαφορετικές από άνθρωπο σε άνθρωπο, υπόκεινται σε έναν κανόνα: ότι η ικανότητα σ αυτές εξαρτάται τόσο σε κληρονομικά, όσο και σε επίκτητα χαρακτηριστικά. Αυτό σημαίνει ότι αν και όλοι δεν είμαστε το ίδιο ικανοί, μπορούμε να βελτιώσουμε την όποια υστέρηση στη φαντασία ή τη λογική. Δεδομένης της ιδιαίτερα μεγάλης σημασίας της φαντασίας στη δημιουργία πρωτότυπων επιχειρηματικών ιδεών, είναι απαραίτητο να βελτιωθούν χαρακτηριστικά όπως προσαρμοστικότητα, ελαστικότητα, αναλυτική σκέψη, ενθουσιασμός, ανεξαρτησία, θάρρος, περιέργεια, παραγωγικότητα. Στη βελτίωση αυτών των χαρακτηριστικών ιδιαίτερο ρόλο παίζουν το περιβάλλον, η εκπαίδευση, η οργάνωση, ο προγραμματισμός και η παρώθηση. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 87

88 88 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

89 ΘΕΜΑ 5 ΤΟ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ Κάθε επιχείρηση εργάζεται σε ένα ευρέως ανταγωνιστικό περιβάλλον. Μέσα σ αυτό το περιβάλλον απαιτείται η δημιουργία συγκριτικού πλεονεκτήματος προκειμένου να μεγιστοποιηθούν οι πιθανότητες επιτυχίας. Συγκριτικό πλεονέκτημα είναι η δυνατότητα μιας επιχείρησης να περισσότερο από τις υπόλοιπες του κλάδου στον οποίο ανήκει. Βασικά χαρακτηριστικά του συγκριτικού πλεονεκτήματος είναι ότι: 1. Δημιουργεί ατελείς συνθήκες ανταγωνισμού. 2. Είναι διατηρήσιμο. 3. Ταιριάζει σε εξωστρεφή περιβάλλοντα. 4. Οδηγεί σε μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους. Το συγκριτικό πλεονέκτημα πηγάζει από ανώτερες ικανότητες της επιχείρησης: 1. Ιδιαίτερα χαμηλά κόστη εισερχόμενων πόρων (πρώτες ύλες, εργασία κλπ.). 2. Ιδιαίτερη αξία στη συνείδηση των πελατών. 3. Υψηλή παρεχόμενη ποιότητα προϊόντων / υπηρεσιών. 4. Καινοτομία και διαφοροποίηση. 5. Πρόσβαση στη γνώση και διαχείριση της. αποδίδει ΠΟΡΟΙ Υλικοί Άυλοι ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΟΡΩΝ Μεγάλη αξία Σπανιότητα Αμιμητισμός Διατηρησιμότητα ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ Η επιχείρηση αποτελεί μία δέσμη πόρων, υλικών και άυλων. Αυτοί οι πόροι μπορούν να συστήσουν συγκριτικό πλεονέκτημα εάν συντρέχουν τα ακόλουθα κριτήρια: 1. Δίνουν αξία: δηλαδή έχουν τη δυνατότητα να βελτιώσουν την απόδοση της επιχείρησης. 2. Είναι σπάνιοι: δηλαδή οι υπόλοιπες επιχειρήσεις δεν μπορούν να τους έχουν. 3. Είναι αμίμητοι: δηλαδή δεν αντιγράφονται εύκολα. 4. Είναι διατηρήσιμοι: δηλαδή τα παραπάνω κριτήρια έχουν και διατηρησιμότητα. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 89

90 90 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

91 ΘΕΜΑ 6 ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Η διατύπωση βασικών ερωτημάτων, καθώς και η αμφισβήτηση κρίσιμων υποθέσεων είναι μέρος της διαδικασίας επίλυσης προβλημάτων. Η διαδικασία αυτή αποτελείται από 4 βήματα: 1. Αναγνώριση της ύπαρξης ενός προβλήματος 2. Διατύπωσή του 3. Εύρεση της λύσης του 4. Εφαρμογή της λύσης. Και τα 4 βήματα είναι εξίσου σημαντικά, ωστόσο η διατύπωση των προβλημάτων είναι η πλέον ελλειμματική στην επιχειρησιακή πρακτική. Για να αποφευχθούν οι λάθος διατυπώσεις και κατά συνέπεια οι λάθος λύσεις στα προβλήματα των επιχειρήσεων, οι μάνατζερ καλούνται να ενεργοποιήσουν την κριτική τους σκέψη: 1. Στην επιλογή των σωστών ενδιαφερόμενων - εμπλεκομένων μερών. Θα πρέπει πάντοτε να αμφισβητείται τουλάχιστον μία υπόθεση για κάθε βασικό ενδιαφερόμενο, καθώς και να επισημαίνονται τουλάχιστον 2 ενδιαφερόμενοι. 2. Στον ορισμό του προβλήματος. Είναι σημαντικό να παράγονται τουλάχιστον 2 τελείως διαφορετικές διατυπώσεις των προβλημάτων. 3. Στη διατύπωση του προβλήματος. Θα πρέπει πάντοτε το πρόβλημα να διατυπώνεται τόσο με τεχνικές, όσο και με ανθρώπινες - φυσικές μεταβλητές. 4. Στον καθορισμό των ορίων του προβλήματος. Τα όρια του εκάστοτε προβλήματος θα πρέπει να επεκτείνονται πέρα από ασφαλείς περιοχές. 5. Στη δυνατότητα διαχείρισης παραδόξων. Δε θα πρέπει να χωρίζεται το πρόβλημα σε μικρά μέρη. Αντίθετα, θα πρέπει να εξετάζεται το ευρύτερο σύστημα στο οποίο βρίσκεται κάθε πρόβλημα. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 91

92 92 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

93 ΘΕΜΑ 7 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΙΑ Η μεγαλύτερη απειλή για την ελληνική επιχείρηση στην Ελλάδα είναι ο νέοεισερχόμενος ανταγωνισμός. Μεγάλες διεθνοποιημένες επιχειρήσεις, από όλους τους κλάδους, εγκαθίστανται στην ελληνική επικράτεια δημιουργώντας νέες συνθήκες στην αγορά. Η πλέον επίκαιρη και σύγχρονη πρόταση για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων της χώρας μας, είναι η δημιουργία επιχειρησιακών συνεργασιών με άλλες «συμπληρωματικές» επιχειρήσεις (επιχειρήσεις που οι επιμέρους υπηρεσίες τους ή προϊόντα, οδηγούν σε ένα ολοκληρωμένο έργο, π.χ. στον κατασκευαστικό κλάδο όπου πολλές εταιρείες εργάζονται παράλληλα για την υλοποίηση του μετρό). Σκοπός των συνεργασιών αυτών είναι να επιτευχθούν συνθήκες συνέργιας, δηλαδή να εκμεταλλευτούν οι επιχειρήσεις το αξίωμα ότι δρώντας όλες μαζί σαν μία, μπορούν να πετύχουν καλύτερα αποτελέσματα, από ότι θα πετύχαιναν αν η κάθε επιχείρηση εργαζόταν ξεχωριστά. Δεδομένου ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις είναι ως επί το πλείστον μικρές και η ανταγωνιστικότητά τους ανεπαρκής στη σύγχρονη πραγματικότητα, απαιτείται η δημιουργία ενός μοντέλου συνεργασίας, ώστε μέσω της επιτευχθείσης συνέργιας να μπορούν να αντιμετωπίσουν τον εισαγόμενο ανταγωνισμό. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 93

94 94 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

95 ΘΕΜΑ 8 ΟΜΑΔΑ ΚΑΙ ΗΓΕΣΙΑ ΟΜΑΔΩΝ Στο σημερινό πολύπλοκο, αβέβαιο και ευμετάβλητο επιχειρησιακό περιβάλλον, απαιτείται μία ευέλικτη και δυναμική δομή των οργανισμών. Επίσης η χρησιμοποίηση ομάδων για την επίλυση προβλημάτων και την προσαρμογή αυτών των οργανισμών στις αλλαγές. Τι είναι όμως ομάδα και ποιοι οι παράγοντες που προσδιορίζουν το πλαίσιο της ομαδικής εργασίας; Ομάδα είναι ένα σύνολο ατόμων τα οποία πρέπει να δουλέψουν με αλληλεξάρτηση και με σκοπό να επιτύχουν ένα στόχο με τον οποίο όλοι συμφωνούν. Βασικοί παράγοντες ομαδικής εργασίας είναι η εκπλήρωση ενός κοινού σκοπού και η αλληλεξάρτηση των μελών της. Στο πλαίσιο αυτό η ομάδα εκτελεί ένα συγκεκριμένο καθήκον το οποίο, όταν ολοκληρώσει, δεν έχει πλέον λόγο ύπαρξης. Η ομαδική εργασία είναι ο τρόπος με τον οποία τα άτομα πρέπει να εργαστούν και να συνεργαστούν μαζί, ούτως ώστε να παράγουν προϊόντα ή υπηρεσίες που δε θα μπορούσαν να παραχθούν από ένα μόνο άτομο. Οι ομάδες συνεπώς έχουν ένα αποτέλεσμα συνέργιας, που σημαίνει ότι το σύνολο είναι μεγαλύτερο από το άθροισμα των μερών του. Εξάλλου σύμφωνα με το μοντέλο του Michael Hammer για την ομαδική εργασία, «κάθε άτομο στην ομάδα επικεντρώνεται στο στόχο, και ενόσω λειτουργεί στην κατεύθυνση αυτού του στόχου, συνεργάζεται με τους υπόλοιπους». Το κάθε άτομο καθοδηγείται από κάποιο «προσωπικό προπονητή», του οποίου η δουλειά είναι να διασφαλίζει την ανάπτυξη στο μέγιστο των δυνατοτήτων και να συμβάλλει τα μέγιστα στη συνολική απόδοση της ομάδας. Το συγκεκριμένο μοντέλο μπορεί να παρουσιάζεται κάπως χαλαρό και ασαφές, προάγει όμως την αξιοποίηση των ιδιαίτερων δυνατοτήτων των στελεχών και χαρακτηρίζεται από μία δομή εύκολα προσαρμόσιμη σε ένα περιβάλλον συνεχών αλλαγών. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 95

96 96 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

97 ΘΕΜΑ 9 ΑΜΕΣΗ ΑΥΞΗΣΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ Η πλέον άμεση δυνατότητα για την επίλυση του προβλήματός του περιορισμού των πωλήσεων, αφορά στη βελτίωση των 2 από τα 4 στοιχεία του Μίγματος Μάρκετινγκ: την Διανομή και την Προώθηση. Η πρότασή μας έγκειται στην εφαρμογή «Στρατηγικής Εντατικής Διανομής» (την τοποθέτηση δηλαδή του προϊόντος σε όσο το δυνατόν περισσότερα σημεία πώλησης). Η διανομή αυτή θα είναι άμεση (από τον ίδιο τον επιχειρηματία) και έμμεση (μέσω τρίτων). Τα κανάλια διανομής που θα χρησιμοποιηθούν θα είναι, είτε το κατάστημα που διαθέτει η επιχείρηση, είτε άλλοι μέθοδοι που αφορούν σε λιανοπωλητές χωρίς κατάστημα. Στο κατάστημά σας θα πρέπει να δημιουργήσετε συνθήκες προσέλκυσης των πελατών με παροχή κινήτρων όπως: 1. Άμεση παροχή κινήτρου: δώρο που συνοδεύει την αγορά 2. Παροχή κινήτρου με χρονική καθυστέρηση: π.χ. συγκεντρώστε 30 κουπόνια και κερδίστε ένα επιπλέον ένδυμα ή αξεσουάρ 3. Παροχή κινήτρου τυχαία: π.χ. αγοράζοντας το τάδε προϊόν μπαίνετε στην κλήρωση για ένα ταξίδι Τα χαρακτηριστικά των πετυχημένων προωθητικών ενεργειών είναι τα κάτωθι: 1. Άμεσο όφελος: να προσφέρονται άμεσα οφέλη 2. Οικονομικό όφελος: να προσφέρονται οικονομικά οφέλη 3. Γόητρο: να ενισχύεται το γόητρο της προσωπικότητας του αγοραστή 4. Ελάχιστη απασχόληση: να απαιτούν ελάχιστη ή καθόλου προσπάθεια από τους καταναλωτές 5. Σωστός χρονισμός: οι προωθητικές ενέργειες να γίνονται στην κατάλληλη χρονική στιγμή (π.χ. αντηλιακά το καλοκαίρι) Οι πιο συνηθισμένες μορφές προωθητικών ενεργειών είναι οι κάτωθι: 1. Μείωση τιμής (οι κλασικές εκπτώσεις τιμών) 2. Προσφορά μεγαλύτερης ποσότητας (δίνεται περισσότερη ποσότητα προϊόντος) 3. Παροχή δώρων (με κάθε προϊόν δίνεται ένα δώρο) 4. Πακέτα προσφοράς πολλαπλής συσκευασίας (π.χ. στα δύο προϊόντα δίνεται ένα δώρο) 5. Εκπτωτικά κουπόνια (διανομή εκπτωτικών κουπονιών πόρτα-πόρτα, μέσω περιοδικών ή εφημερίδων, μέσω ταχυδρομείου κλπ.) 6. Συλλογή κουπονιών (π.χ. με έναν αριθμό κουπονιών από αγορές δίνεται ένα δώρο) 7. Παροχές επιβράβευσης (π.χ. με έναν αριθμό πόντων από αγορές δίνεται ένα δώρο) 8. Δειγματοδιανομή (δηλ. με τη διανομή δωρεάν δειγμάτων) SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 97

98 9. Διαγωνισμοί καταναλωτών (π.χ. με ένα ερωτηματολόγιο σχετικό με το αντικείμενο της επιχείρησής σας, στο οποίο όποιος απαντήσει σωστά να κερδίζει μία έκπτωση ή ένα δώρο) 10. Δοκιμές προϊόντων (π.χ. με ανοικτές ή κλειστές προσκλήσεις να δίνεται η δυνατότητα δοκιμής των προϊόντων) 11. Ειδικές εκδηλώσεις (π.χ. επιδείξεις κλπ.) 12. Άμεσα ρευστοποιήσιμα προγράμματα (π.χ. από τη συνεργασία με μία επιχείρηση με καλλυντικά, μπορεί να δίνεται ένα κουπόνι για έκπτωση ή κάποια άλλη παροχή στο κατάστημά σας) Λιανοπωλητής χωρίς κατάστημα Οι μέθοδοι πωλήσεων που αφορούν στους λιανοπωλητές χωρίς κατάστημα είναι: 1. Το τηλεμάρκετινγκ: πωλήσεις μέσω τηλεόρασης 2. Το άμεσο μάρκετινγκ: πωλήσεις μέσω περιοδικών, εφημερίδων ή ειδικών καταλόγων 3. Πωλήσεις μέσω ιντερνέτ: e-shops 4. Πωλήσεις πόρτα πόρτα: από εξειδικευμένους πωλητές σε σχετικές επιδείξεις 5. Οργανισμοί λιανικών πωλήσεων: όπως εταιρικές αλυσίδες, εθελοντικές αλυσίδες, συνεταιρισμοί λιανεμπόρων, συνεταιρισμοί καταναλωτών και οργανισμοί franchising. Προτάσεις 1. Αυξήσετε κατακόρυφα τις δραστηριότητές σας για βελτίωση της διανομής και της προώθησης των προϊόντων σας. 2. Δημιουργήστε κατά το δυνατόν περισσότερα σημεία πώλησης εκτός του καταστήματος όπως: μέσω ιντερνέτ (βλ. ή άλλα σημεία διαδικτυακής πώλησης), μέσω οργάνωσης δικτύου πωλήσεων (πόρτα- πόρτα επισκέψεις πωλητών), επιδείξεις σε σπίτια ή ακόμα και σε καταστήματα, εκθέσεις, τοπικά δημοτικά ή άλλα αστικά happenings (εορταστικές εκδηλώσεις κλπ.), καινοτόμες και μοντέρνες τοπικές παρεμβάσεις για την ανάδειξη των προϊόντων σας. 3. Αναπτύξτε συνεργασίες με άλλες επιχειρήσεις, ώστε στις πωλήσεις τους να σας υποστηρίζουν και εσείς στις δικές σας πωλήσεις να υποστηρίζετε αυτές 4. Δημιουργήστε ένα δίκτυο πωλήσεων με τη διοργάνωση μίνι επιδείξεων σε σπίτια. Βάζοντας μία αγγελία μπορείτε να προσελκύσετε υποψήφιους πωλητές και με μία αναλογική αμοιβή και μπόνους, μπορεί να αυξήσουν κατακόρυφα τις πωλήσεις τους. 5. Πραγματοποιήστε μικρές επιδείξεις των προϊόντων σας σε καταστήματα (π.χ. μία εκδήλωση σε ένα καφέ-μπαρ με παροχή κινήτρων για αγορές) 6. Λύστε οπωσδήποτε το θέμα της προβολής του καταστήματός σας και της προσέλκυσης πελατών. Αναδείξτε το με εμφανείς πινακίδες, παράλληλα με τα οφέλη των πελατών (π.χ. δώρα, εκπτώσεις κλπ.). Λύστε το θέμα με οποιοδήποτε τρόπο, ακόμα και τοποθετώντας πινακίδες απέναντι ώστε να δείχνουν το κατάστημά σας. 7. Κατά τη διαμόρφωση των μηνυμάτων προσέλκυσης προσέξτε να αναδεικνύετε τα οφέλη των πελατών (οικονομικά και άμεσα) 8. Προσπαθήστε να δημιουργήσετε σταδιακά ένα ανταγωνιστικό positioning στη συνείδηση του κόσμου. Αν μπορείτε συνδυάστε την επιτυχή πορεία της επιχείρησής σας με ένα ηθικό σκοπό (π.χ. μέρος των εσόδων πηγαίνουν στην υποστήριξη κάποιου κοινωνικού φορέα, ή τα ρούχα μας είναι οικολογικά, ή αποτελούμε τη μόνη λύση για ανθρώπους με κινητικά προβλήματα κλπ.) 98 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

99 9. Αναδείξτε το κοινωνικό σας πρόσωπο (π.χ. αν είστε υποστηρικτής της Action Aid, ή της Greenpeace κλπ., αναδείξτε το ως πρωτοβουλία της επιχείρησης, τόσο στο κατάστημα, όσο και σε κάθε έντυπο της επιχείρησης). 10. Κάντε οτιδήποτε μπορεί να επιφέρει πώληση. Από καμία προσπάθεια πώλησης, είναι καλύτερη, ακόμα και μία κακή προσπάθεια για πώληση. 11. Βάλτε στόχους, ότι π.χ. θα πουλάτε καθημερινά 10 τεμάχια. Δεν θα γυρνάτε σπίτι αν δεν πιάσετε τον στόχο σας. Ο στόχος σας πρέπει να ανταποκρίνεται στις ανάγκες σας και όχι στις ικανότητές σας, όπως τις νομίζετε εσείς. Οι ικανότητές σας είναι τεράστιες και θα φανούν μόνο μέσα σε συνθήκες πίεσης. 12. Κρατήστε την ψυχολογία σας ψηλά. Αποτελεί το 50% στο τελικό αποτέλεσμα της δουλειάς σας. Μεταδίδεται σε τρίτους (συνεργάτες και πελάτες) και φέρνει αισιοδοξία και αποδοτικότητα στις δραστηριότητές τους. 13. Χρησιμοποιείστε κάθε τρόπο επικοινωνίας στις προσπάθειες προώθησης των πωλήσεων (επιστολές, φαξ, , τηλέφωνα, διαφημιστικά φυλλάδια, αφίσες κλπ.). Στους οδηγούς επιχειρήσεων (χρυσός οδηγός, ιντερνετικοί οδηγοί κλπ.) υπάρχουν χιλιάδες ηλεκτρονικές διευθύνσεις για αποστολή , όπως και χιλιάδες διαθέσιμα φαξ. 14. Απευθυνθείτε σε κέντρα επιρροής (συμβούλους επιχειρήσεων, δημοτική αρχή, φορείς εκδηλώσεων κλπ.) και προτείνετε λόγους για τους οποίους πρέπει να σας συστήνουν σε πελάτες. 15. Προμηθευτείτε και διαβάζετε καθημερινά βιβλία πωλήσεων και μάρκετινγκ. Ανακαλύψτε την ευρύτερη θεματική ενότητα της διοίκησης επιχειρήσεων, αφού αποτελεί το 2 ο μισό των απαιτούμενων ικανοτήτων σας για την επιτυχή πορεία της επιχείρησής σας. Αν οι μισές γνωστικές απαιτήσεις για την επιτυχή πορεία των επιχειρήσεων αφορούν το αντικείμενο εργασιών, το άλλο μισό έχει να κάνει με τις ικανότητες διοίκησης. 16. Πριν από κάθε ενέργεια προώθησης των πωλήσεων, βεβαιωθείτε ότι μπορείτε να αντεπεξέλθετε στην περίπτωση θετικής ανταπόκρισης του κοινού, δηλαδή ότι έχετε την παραγωγική ικανότητα να ανταποκριθείτε. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 99

100 100 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

101 ΘΕΜΑ 10 ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΞΟΔΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Η υφιστάμενη κρίση δεν αποτελεί μόνο μία αρνητική συνιστώσα στην επιχειρηματική προοπτική, αλλά και μία ευκαιρία να γίνουν πράγματα που δεν μπορούσαν να γίνουν πριν. Ιστορικά, σε αντίστοιχες περιόδους, οι επιχειρήσεις που κορύφωσαν τις προσπάθειές τους σε επίπεδο μάρκετινγκ και επένδυσαν στη διαδραστική επικοινωνία με τους πελάτες τους, βελτίωσαν το περιθώριο κέρδους τους, τις πωλήσεις τους, καθώς και την ανταγωνιστικότητά τους σε σχέση με τις επιχειρήσεις που δεν εφάρμοσαν μία ανάλογη πολιτική. Η σημερινή κρίση παρέχει 7 μοναδικές ευκαιρίες ώστε η επιχείρησή σας να βγει ως ηγέτης στην παροχή υπηρεσιών και την εξυπηρέτηση του πελάτη, μετατρέποντας έτσι την ύφεση σε ανάκαμψη: 1. Επιταχύνετε και δουλέψτε συστηματικά στην αφοσίωση του πελάτη και την κερδοφορία που προκύπτει από αυτόν. Με όλο και λιγότερους πελάτες και με τον καθένα από αυτούς να ξοδεύει όλο και λιγότερα χρήματα, είναι πολύ σημαντικό για σας να διατηρήσετε τους πελάτες σας και να αυξήσετε την κερδοφορία που επιφέρει ο καθένας τους. 2. Βελτιώστε τις εμπειρίες των πελατών σας από την εξυπηρέτηση και μειώστε τα κόστη. Εστιάζοντας μία επιχείρηση στον πελάτη μειώνει τα κόστη της ως εξής: α) μειώνοντας τους μη ικανοποιημένους πελάτες, μειώνεται και το κόστος επίλυσης των διαφορών, β) καθώς περιορίζονται οι μη ικανοποιημένοι πελάτες, σταματάει η δυσφήμιση που προκαλούν και η προσέλκυση νέων πελατών γίνεται πιο εύκολη, γ) παρέχοντας τη δυνατότητα στους πελάτες να αυτοεξυπηρετούνται μέσω online εξυπηρέτησης (δυναμικές ιστοσελίδες, forums, συχνές ερωτήσεις κλπ.), μειώνεται επίσης το κόστος. 3. Ελαχιστοποιήστε τα ελλείμματα που τείνουν να μεγαλώσουν εξαιτίας της κρίσης. Αυτά συνήθως αφορούν τη χρηματοδότηση, τις καλές πρακτικές και την κερδοφορία ανά πελάτη: α) εστιάστε τις χρηματοδοτήσεις σε παράγοντες που οδηγούν στην εταιρική ανάπτυξη, όπως η ικανοποίηση του πελάτη, β) βελτιώνοντας τις πρακτικές σας αναφορικά με τις διαδικασίες εξυπηρέτησης και δημιουργώντας αξία για τον πελάτη, αποφεύγετε τη «διαρροή» πελατών, γ) τη στιγμή που οι ανταγωνιστές σας μειώνουν την ποιότητα στην εξυπηρέτηση του πελάτη, είναι ευκαιρία για σας να την αυξήσετε και να διεκδικήσετε μεγαλύτερα μερίδια αγοράς. 4. Δημιουργείστε θετική ψυχολογία στους πελάτες σας. Καθώς η οικονομική κρίση δημιουργεί αρνητική ψυχολογία σε όλους τους ανθρώπους, έχετε την ευκαιρία υποστηρίξετε θετικά τους πελάτες σας και να αυξήσετε εμμέσως την αφοσίωσή τους. 5. Βελτιώστε την εμπιστοσύνη των πελατών σας πολυδιάστατα. Η εικόνα της επιχείρησή σας αποτιμάται στο κατάστημά σας, στην ιστοσελίδα σας, στο τηλέφωνο, στα e- mail σας, στις συζητήσεις σας. Θα πρέπει να εμπνέετε εμπιστοσύνη με συνέπεια και συνέχεια. 6. Χρησιμοποιήστε μία κεντρική βάση γνώσης. Αυτό σημαίνει ότι καθώς σε μία οικονομική κρίση οι πόροι της επιχείρησης ελαχιστοποιούνται, η εκμετάλλευσή τους θα πρέπει να είναι 100% πλήρης. Στην περίπτωση αυτή η γνώση, ως πόρος της επιχείρησης, θα πρέπει να αξιοποιείται στο μέγιστο. SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 101

102 Γνωρίστε τους πελάτες σας. Γνωρίζοντας τους πελάτες σας καλύτερα από τους ανταγωνιστές σας, κερδίζετε το πλεονέκτημα να ανταποκριθείτε γρηγορότερα και καλύτερα στις προσδοκίες τους. Επιπλέον, γνωρίζοντάς τους καλύτερα θα βελτιώσετε την αποτελεσματικότητά σας σε επίπεδο σχεδιασμού και λήψης αποφάσεων, σε μία περίοδο που σχετικές αστοχίες θα επιβαρύνουν την επιχείρησή σας με επιπλέον κόστος. 102 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

103 ΠΗΓΕΣ 1. Spiral Consulting Group, WWN Newsletter, Τεύχος 1, Μάρτιος Spiral Consulting Group, WWN Newsletter, Τεύχος 2, Ιούνιος Spiral Consulting Group, WWN Newsletter, Τεύχος 3, Σεπτέμβριος Spiral Consulting Group, WWN Newsletter, Τεύχος 4, Δεκέμβριος Spiral Consulting Group, WWN Newsletter, Τεύχος 5, Μάρτιος Spiral Consulting Group, WWN Newsletter, Τεύχος 6, Ιούνιος Spiral Consulting Group, WWN Newsletter, Τεύχος 7, Σεπτέμβριος Spiral Consulting Group, WWN Newsletter, Τεύχος 8, Δεκέμβριος Spiral Consulting Group, WWN Newsletter, Τεύχος 9, Μάρτιος Spiral Consulting Group, WWN Newsletter, Τεύχος 10, Ιούνιος 2010 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 103

104 104 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

105 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 105

106 106 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

107 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΕΑΣ Σημαντικό σημείο στην διαδικασία δημιουργίας της επιχείρησής καθίσταται η αξιολόγηση της επιχειρηματικής ιδέας. Συμβαίνει συχνά, ιδέες που φαίνονται εξαιρετικές κατά τη σύλληψή τους, να καταρρέουν ολοκληρωτικά κατά την πρακτική τους εφαρμογή. Το ακόλουθο διάγραμμα είναι σχεδιασμένο για να σας βοηθήσει να επιλέξετε την επιχειρηματική δραστηριότητα που είναι κατάλληλη για σας: Επιχειρηματική Ιδέα Η γνώση σας Η Εμπειρία σας Οι ικανότητές σας Ευκολία εισόδου Μοναδικότη τα Σύνολο Για να το χρησιμοποιήσετε ακολουθήσετε αυτά τα 3 βήματα: 1. Στην πρώτη αριστερή στήλη, καταχωρίστε τις επιχειρηματικές σας ιδέες με τη σειρά που σας ενδιαφέρουν περισσότερο. Έτσι, στην πρώτη στήλη και γραμμή τοποθετείστε την ιδέα που σας ενδιαφέρει περισσότερο. Στην γραμμή από κάτω τοποθετείστε την επόμενη ιδέα που σας ενδιαφέρει περισσότερο, και συνεχίστε έτσι μέχρι την τελευταία γραμμή. 2. Τώρα πάρτε κάθε ιδέα και αξιολογήστε την, βαθμολογώντας την από 0 3. Χρησιμοποιήστε το ακόλουθο σύστημα: 0 καθόλου, 1 κάτω του μέσου όρου, 2 στο μέσο όρο, 3 πάνω από το μέσο όρο. Ακολουθεί μία σύντομη περιγραφή των κατηγοριών και κάποιων πραγμάτων που θα πρέπει να γνωρίζετε όταν αξιολογείτε τις επιχειρηματικές σας ιδέες: Η γνώση σας για το αντικείμενο εργασίας της επιχειρηματικής ιδέας. Πόσο καλά γνωρίζετε το αντικείμενο; Θα ξοδέψετε χρόνο και χρήμα για να μάθετε καλύτερα SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 107

108 την εργασία αυτή; Μήπως θα βρείτε κάποιο συνεργάτη γιατί δεν θα τα καταφέρετε αρκετά καλά μόνος/η; Αξιολογείστε: Με 0 καμία γνώση για τη εργασία, 1 κάποια γνώση για την εργασία, 2 οριακή γνώση, 3 πλήρη γνώση για την εργασία. Η εμπειρία σας στο αντικείμενο εργασίας. Σε κάποιες περιπτώσεις, μπορείτε να έχετε αρκετή γνώση του αντικειμένου εργασίας, αλλά όχι αρκετή εμπειρία. Ήσασταν ποτέ ιδιοκτήτης ή υπάλληλος σε αντίστοιχο αντικείμενο εργασίας; Σε τι ποσοστό η εμπειρία μετράει για την εν λόγω εργασία; Αξιολογείστε: Με 0 καμία εμπειρία, 1 έμμεση εμπειρία, 2 οριακή εμπειρία, 3 εξοικείωση με την εργασία. Οι ικανότητές σας. Αγνοείστε, για λίγο, τις όποιες ικανότητες θα μπορούσαν να είναι συνηθισμένες για κάθε μία από τις επιχειρηματικές σας ιδέες και προσπαθήστε να συγκεντρωθείτε στις ικανότητες, οι οποίες είναι μοναδικές για την υλοποίηση κάθε επιχειρηματικής ιδέας (δηλ. ξεχωριστές, ικανότητες που δεν τις έχουν συνήθως οι ανταγωνιστές). Σε τι ποσοστό έχετε αυτές τις ικανότητες; Αν σας λείπουν αυτές οι ικανότητες, πόσο εύκολο είναι να τις αποκτήσετε; Αξιολογείστε: Με 0 καμία ξεχωριστή ικανότητα, με 1 οριακές ικανότητες, με 2 κάποιες ικανότητες, 3 εκτεταμένες ικανότητες. Ευκολία εισόδου στην αγορά. Σκεφθείτε τα κόστη εισόδου στην αγορά, για κάθε επιχειρηματική ιδέα, καθώς και τα όποια εμπόδια. Για παράδειγμα, μία επιχείρηση παροχής υπηρεσιών που μπορείτε να την λειτουργήσετε από το σπίτι σας, μπορεί να είναι σχετικά φθηνή για να ξεκινήσει, ενώ αν πολλοί άλλοι ήδη παρέχουν τις ίδιες υπηρεσίες, η είσοδος μπορεί να είναι αρκετά δύσκολη. Αξιολογείστε: 0 πολλοί ανταγωνιστές, πολύ δύσκολη είσοδος, 1 οριακή δυνατότητα εισόδου, 2 κάποιοι μικροί και μεγάλοι ανταγωνιστές, 3 ελεύθερη είσοδος για κάθε μέγεθος επιχείρησης. Μοναδικότητα. Η μοναδικότητα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κανένας άλλος δεν παρέχει το ίδιο προϊόν ή υπηρεσία: σημαίνει ότι κανείς άλλος δεν παρέχει το προϊόν ή την υπηρεσία με τον ίδιο τρόπο, με τον οποίο προτίθεστε εσείς να τα παρέχετε. Ή ότι κανείς άλλος δεν τα παρέχει στην περιοχή σας. Έτσι, αναζητείτε κάποιο τρόπο να διακριθεί το προϊόν ή η υπηρεσία σας από τους ανταγωνιστές. Αξιολογείστε: 0 το προϊόν ή η υπηρεσία είναι ευρέως διαδεδομένα, 1 μερικοί άλλοι παρέχουν το ίδιο προϊόν ή την υπηρεσία, 2 μόνο ένας ή δύο ανταγωνιστές, 3 κανείς άλλος δεν τα παρέχει. 3. Τώρα αθροίστε τα νούμερα. Ακολουθούν κάποιες συμβουλές που δίνουν νόημα στα νούμερα και αναδεικνύουν τις καλύτερες επιχειρηματικές σας ιδέες: Αφαιρέστε όποιες από τις ιδέες σας συγκεντρώνουν λιγότερο από 10 βαθμούς. Αφαιρέστε όποιες από τις ιδέες σας δεν συγκεντρώνουν τουλάχιστον 2 βαθμούς σε κάθε κατηγορία. Αφαιρέστε όποιες από τις ιδέες σας δεν συγκεντρώνουν τουλάχιστον 3 βαθμούς στην κατηγορία της Μοναδικότητας. Πόσες ιδέες μείνανε; Αν η απάντηση είναι «καμία», τότε χρησιμοποιήστε τη λίστα για να επισημάνετε τα σημεία που πρέπει να βελτιώσετε και να αναπτύξετε μία στρατηγική ώστε τα «1» να γίνουν «2» και τα «2» να γίνουν «3». Αν η απάντηση είναι «περισσότερες από μία», τότε έχετε ένα ευχάριστο δίλημμα: την επιλογή της επιχειρηματικής ιδέας που θα ξεκινήσετε! Αν η απάντηση είναι «μία», τότε μάλλον έχετε βρει την επιχείρηση που είναι κατάλληλη για σας! 108 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

109 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑ 1. Απαντήστε στις παρακάτω ερωτήσεις με ΝΑΙ, ΙΣΩΣ, ΟΧΙ (σημειώστε δίπλα την απάντηση) ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ / ΘΕΣΕΙΣ ΑΙ Ν ΣΩΣ Ι ΧΙ Ο Εξετάζω τα λάθη μου και μαθαίνω από αυτά Μου αρέσει ο αυτοέλεγχος Είμαι θετικός άνθρωπος Συχνά μου είναι ευχάριστο να είμαι μόνος Η επιτυχία είναι μία δυνατή προσωπική μου ανάγκη Βλέπω τα προβλήματα σαν προκλήσεις Μπορώ να ξεπεράσω τα συναισθηματικά εμπόδια Όταν υπάρχει κάτι που θέλω προσπαθώ να σκεφθώ το τελικό αποτέλεσμα Αναλαμβάνω ρίσκα Ρισκάρω με μία ιδέα και αν αυτή δεν είναι κάτι σίγουρο Αισθάνομαι σίγουρος(η) για τον εαυτό μου Είμαι ευπροσάρμοστος(η) Είμαι διαισθητικός(η) Κρατώ τις αποφάσεις που παίρνω Για να μάθω κάτι καινούργιο ψάχνω σε αυτό που δε γνώριζα μέχρι σήμερα Πειραματίζομαι με νέους τρόπους για να επιτύχω κάποια πράγματα Συνήθως κάνω πράγματα με το δικό μου τρόπο Έχω νέες και διαφορετικές ιδέες Είμαι περίεργος Έχω την τάση να αντιστέκομαι σε κάτι που θεωρείται αυθεντία Είμαι επίμονος(η) «δεν εγκαταλείπω» Εάν κάτι δεν μπορεί να γίνει βρίσκω τον τρόπο να το κάνω Υπάρχει φήμη ότι είμαι πεισματάρης(η) SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 109

110 Όταν με ενδιαφέρει κάτι δεν μπορώ να κοιμηθώ Μπορώ να κάνω θυσίες για να κερδίσω πιθανές μακροπρόθεσμες αμοιβές ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΕΣ ΣΥΝΟΛΟ 2. Οι απαντήσεις είναι ενδεικτικές και δείχνουν βασικές τάσεις στα χαρακτηριστικά ενός υποψήφιου επιχειρηματία Αθροίστε τις απαντήσεις σας: Κάθε απάντηση ΝΑΙ ισοδυναμεί με 3 βαθμούς Κάθε απάντηση ΙΣΩΣ ισοδυναμεί με 2 βαθμούς Κάθε απάντηση ΟΧΙ ισοδυναμεί με 1 βαθμό Αν έχετε άθροισμα; Διαθέτετε βασικά προσόντα ενός επιχειρηματία Χρειάζεται να αναπτυχθούν οι ικανότητες στα πιο αδύνατα σημεία Απομακρυνόμαστε από το προφίλ του επιχειρηματία Πλησιάζουμε το προφίλ του μισθωτού. 110 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS

111 SPIRAL BUSINESS SOLUTIONS 111

Γενική Εισαγωγή. I. Εξώφυλλο. II. Εισαγωγική Σελίδα. III. Περιεχόμενα. IV. Executive Summary

Γενική Εισαγωγή. I. Εξώφυλλο. II. Εισαγωγική Σελίδα. III. Περιεχόμενα. IV. Executive Summary Business Plan Γενική Εισαγωγή I. Εξώφυλλο II. Εισαγωγική Σελίδα III. Περιεχόμενα IV. Executive Summary 1 Εσωτερική Ανάλυση 1.1 Περιγραφή της επιχείρησης 1.2 Προϊόντα / Υπηρεσίες 1.3 Τοποθεσία 1.4 Ανθρώπινο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΑΔΙΑ/ΒΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΝΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΑΔΙΑ/ΒΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΝΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΑΔΙΑ/ΒΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΝΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης Γενική εισαγωγή 1. Εξώφυλλο (Πρέπει να είναι καλαίσθητο, να καθιστά σαφές

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση για τη σύναψη σύμβασης έργου ορισμένου χρόνου

Ανακοίνωση για τη σύναψη σύμβασης έργου ορισμένου χρόνου ΓΝΩΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΑΣΤΙΚΗ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Καραολή & Δημητρίου 20, ΤΚ 55131 Καλαμαριά, Θεσσαλονίκη Τηλ-Φαξ: 2310 410121 E-mail: info@gnossi-ngo.org Θεσσαλονίκη, 20/03/2014 Ανακοίνωση για τη σύναψη

Διαβάστε περισσότερα

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών»

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ A ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Τι είναι η στρατηγική; «καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο προσδιορισμός των μέσων για την επίτευξη τους»

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις»

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις» ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος/συνεδρίας: Επιχειρηματικός Σχεδιασμός ΙΙ Εισηγητής: Ιωάννης Χαραλαμπίδης Σάμος, 03 07 Μαΐου 2014

Τίτλος μαθήματος/συνεδρίας: Επιχειρηματικός Σχεδιασμός ΙΙ Εισηγητής: Ιωάννης Χαραλαμπίδης Σάμος, 03 07 Μαΐου 2014 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ Ι ΕΩΝ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΟΜΕΣ ΤΟΥ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ Ι ΕΩΝ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΟΜΕΣ ΤΟΥ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ Ι ΕΩΝ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΟΜΕΣ ΤΟΥ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΕΡΓΟ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ 3.1.2.γ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΠΟΥ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΕΙΤΑΙ ΚΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Επιχειρηματικότητας

Εγχειρίδιο Επιχειρηματικότητας Εγχειρίδιο Επιχειρηματικότητας Εγχειρίδιο Επιχειρηματικότητας 3 η Αναθεωρημένη Έκδοση Θεσσαλονίκη, 2015 SPIRAL business solutions Καραβαγγέλη 54, Καλαμαριά 55134, Θεσσαλονίκη info@spiral.com.gr www.spiral.com.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΙΚΤΥΟ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΙΚΤΥΟ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΟΤΗΤΑ 3 : Επιχείρηση και διαδίκτυο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 : Το Επιχειρηµατικό Σχέδιο (Business Plan) και το διαδίκτυο ΜΑΘΗΜΑ 3.1.1 : Το Επιχειρηµατικό Σχέδιο (Business Plan) και το διαδίκτυο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΟΛΙΤΗΣ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

«ΠΟΛΙΤΗΣ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» «ΠΟΛΙΤΗΣ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ Σύμβουλος Μικρών & Μεσαίων Επιχειρήσεων Υπεύθυνος Διαχείρισης «ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ» Web: www.ya-chara.gr ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ CLUSTERS Με σκοπό τον εντοπισμό των βασικών παραγόντων επιτυχίας

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Νικόλαος Μυλωνίδης Απρίλιος 2007 1 Η έννοια του Επιχειρηματία Αναλαμβάνει δράση Συνδυάζει καινοτομικά και δημιουργικά τους συντελεστές της παραγωγής Παράγει προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. Creating my own company

ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. Creating my own company ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Creating my own company Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα με τίτλο «Δημιουργώντας την Δική μου Επιχείρηση» είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα Επιχειρηματικότητα Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Ποια είναι η «δημόσια εικόνα» της; Οπωσδήποτε δεν είναι πάντοτε μια έννοια «θετικά φορτισμένη» τουλάχιστον στη

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτομία & Επιχειρηματικότητα: επιβραβεύοντας τις καινοτόμες Επιχειρηματικές Ιδέες

Καινοτομία & Επιχειρηματικότητα: επιβραβεύοντας τις καινοτόμες Επιχειρηματικές Ιδέες 2 η Διακρατική Συνάντηση INNOVA NET Καινοτομία & Επιχειρηματικότητα: επιβραβεύοντας τις καινοτόμες Επιχειρηματικές Ιδέες Πέμπτη 10 Οκτωβρίου 2013 Επιμελητήριο Άρτας Δρ. Χρυσόστομος Στύλιος Αν. Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση

Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση (βασισμένη στο μοντέλο στρατηγικής που αναπτύχθηκε για το έργο SEED REG) Ε.Κ.Ε.Τ.Α. Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ «Επιχειρηματικό Σχέδιο ΙΙ»

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ «Επιχειρηματικό Σχέδιο ΙΙ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ «Επιχειρηματικό Σχέδιο ΙΙ» Οργάνωση της νέας Δραστηριότητας / Σχέδιο MarkeMng / Το ανθρώπινο δυναμικό / Οικονομικό Σχέδιο / Ανάλυση Κινδύνων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 1η: BUSINESS PLAN ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN Business Plan (Γραπτή Τελική Εταιρική Αναφορά) Το business plan (γραπτή αναφορά) είναι η ολοκληρωμένη και αναλυτική αποτύπωση της επιχειρηματικής σας ιδέας με τρόπο που να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΝΕΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΝΕΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΝΕΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ε.δ. αδαμίδης ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ-ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Τι είναι «Επιχειρηματικό Σχέδιο»; Ορισμός (;) Το επιχειρηματικό σχέδιο περιγράφει πως θα διοικηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ «Επιχειρηματικό Σχέδιο Ι»

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ «Επιχειρηματικό Σχέδιο Ι» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ «Επιχειρηματικό Σχέδιο Ι» Επιχειρηματικό Όραμα / Καθορισμός Αποστολής / Καθορισμός αντικειμενικών στόχων / Καθορισμός προϊόντων & υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 3: Ηλεκτρονικό Επιχειρηματικό Σχέδιο Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 3: Ηλεκτρονικό Επιχειρηματικό Σχέδιο Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Ηλεκτρονικό Εμπόριο Ενότητα 3: Ηλεκτρονικό Επιχειρηματικό Σχέδιο Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Ολοκληρωµένα Προγράµµατα, Πρωτοβουλίες και Δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων Καινοτομίας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΕΙΚΤΩΝ ΚΑΙ ΣΤΟΧΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2010-2012 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2009 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ - ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Tetris Built Environment. Consultants Construction Renewable energy Tourism Investment Finance

Tetris Built Environment. Consultants Construction Renewable energy Tourism Investment Finance Tetris Built Environment Consultants Construction Renewable energy Tourism Investment Finance Προφίλ Η TETRIS Built Environment είναι εταιρεία παροχής Συμβουλευτικών υπηρεσιών Τεχνική εταιρεία, και δραστηριοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηματικότητα. Κωνσταντίνα Ματαλιωτάκη Επιχειρηματική Σύμβουλος Επιμελητηρίου Χανίων

Επιχειρηματικότητα. Κωνσταντίνα Ματαλιωτάκη Επιχειρηματική Σύμβουλος Επιμελητηρίου Χανίων Επιχειρηματικότητα Κωνσταντίνα Ματαλιωτάκη Επιχειρηματική Σύμβουλος Επιμελητηρίου Χανίων Γραφείο Επιχειρηματικής Υποστήριξης Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων ΟΡΙΣΜΟΣ Επιχειρηματικότητα είναι η ιδιότητα ενός ατόμου

Διαβάστε περισσότερα

«Νέα Καινοτομική Επιχειρηματικότητα» 1

«Νέα Καινοτομική Επιχειρηματικότητα» 1 «Νέα Καινοτομική Επιχειρηματικότητα» ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΙ ΑΦΟΡΑ ΠΟΙΟΙ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΕΠΙΔΟΤΗΘΟΥΝ «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΣΠΑ 2007-2013 Το Πρόγραμμα «ΝΕΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι βιομηχανία. Εικόνα 1. Εικόνα 2

Τι είναι βιομηχανία. Εικόνα 1. Εικόνα 2 Τι είναι βιομηχανία Η βιομηχανία είναι ένα οργανωμένο σύστημα παραγωγής αγαθών και υπηρεσιών σε μεγάλη ποσότητα. Οι βιομηχανικές, παραγωγικές μονάδες ή μονάδες παροχής υπηρεσιών χρειάζεται να θεωρηθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ 2000 2006 Ε.Π. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 2: ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ - ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΟ 2.6 Αειφορική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2015 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑΣ, ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ, ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΗΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ/ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ

Διαβάστε περισσότερα

AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟΨΕΩΝ : ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΗ ΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΗ ΤΟΥ ΤΡΑΠΕΖΙΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

«Νέα Καινοτοµική Επιχειρηµατικότητα» 1

«Νέα Καινοτοµική Επιχειρηµατικότητα» 1 «Νέα Καινοτοµική Επιχειρηµατικότητα» Προδηµοσίευση του Προγράµµατος ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΙ ΑΦΟΡΑ ΠΟΙΟΙ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΕΠΙ ΟΤΗΘΟΥΝ «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΣΠΑ 2007-2013

Διαβάστε περισσότερα

Επενδυτικές ευκαιρίες

Επενδυτικές ευκαιρίες Επενδυτικές ευκαιρίες Αναπτυξιακός Νόμος 3908/2011 1 Περιεχόμενα 1. Επενδυτικές Δραστηριότητες & Κίνητρα 2. Ποσοστά & Ζώνες ενίσχυσης 3. Βασικοί όροι και προϋποθέσεις 4. Κριτήρια Αξιολόγησης Σημείωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ (ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ): ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ II

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ (ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ): ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ II ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ (ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ): ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ II ΙΟΥΝΙΟΣ 2013 ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Η Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας του Υπουργείου Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας προχώρησε την Τετάρτη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 6η: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση για τη σύναψη σύμβασης έργου ορισμένου χρόνου

Ανακοίνωση για τη σύναψη σύμβασης έργου ορισμένου χρόνου ΓΝΩΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΑΣΤΙΚΗ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Καραολή & Δημητρίου 20, ΤΚ 55131 Καλαμαριά, Θεσσαλονίκη Τηλ-Φαξ: 2310 410121 E-mail: info@gnossi-ngo.org Θεσσαλονίκη, 22/05/2013 Ανακοίνωση για τη σύναψη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΓΙΑ «ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ» ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΓΙΑ «ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ» ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2015 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΝΔΟ- ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ & ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 Εισαγωγή Η παρούσα παρουσίαση της στρατηγικής για την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας και την υποστήριξη της τοπικής οικονομίας του Δήμου

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2014 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με σκοπό την επίτευξη των στρατηγικών

Διαβάστε περισσότερα

Business Plan. Ένα επιχειρηµατικό πρόγραµµα περιλαµβάνει απαραίτητα τις ακόλουθες ενότητες:

Business Plan. Ένα επιχειρηµατικό πρόγραµµα περιλαµβάνει απαραίτητα τις ακόλουθες ενότητες: Business Plan Το επιχειρηµατικό πλάνο αποτελεί το πρώτο και µερικές φορές το µοναδικό έγγαφο κείµενο που παρουσιάζει ολοκληρωµένα την επενδυτική πρόταση, γι' αυτό πρέπει να είναι ρεαλιστικό και εφικτό,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΜΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΜΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ (Μ.Κ.Ε.) ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΜΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Για την ίδρυση μιας επιχείρησης (ανεξαρτήτου μορφής και νομικής υπόστασης) είναι απαραίτητα τα παρακάτω βήματα: ΒΗΜΑ 1 ο : Πριν από οποιαδήποτε άλλη ενέργεια,

Διαβάστε περισσότερα

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010 Management Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 Εισαγωγή Έννοια και Περιεχόμενο του Μάνατζμεντ Ποια είναι τα διοικητικά στελέχη και ποιος ο ρόλος τους στα διάφορα επίπεδα της ιεραρχίας Βάσικες δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 υιοθετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία

Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία Όταν το άτομο έρχεται αντιμέτωπο για πρώτη φορά με την άμεση πράξη της αναζήτησης και εξεύρεσης εργασίας, πρέπει, ουσιαστικά, να εντοπίσει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι 2014/2015 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι ΑΛΥΣΙΔΑ ΑΞΙΑΣ ΠΟΡΟΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΟΡΟΙ & ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΣΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ-ΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΣΑΝ ΠΗΓΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ALTIUS BUSINESS CONSULTANTS

ALTIUS BUSINESS CONSULTANTS ALTIUS BUSINESS CONSULTANTS COMPANY PROFILE Η εταιρεία B.C. ALTIUS Σύμβουλοι Επιχειρήσεων είναι μια ιδιωτική εταιρεία που δραστηριοποιείται στο χώρο της παροχής εξειδικευμένων συμβουλευτικών υπηρεσιών.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Αναδημοσίευση από τις παρουσιάσεις Α) Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ T SWOT ANALYSIS - Μάθημα: Πολεοδομική και Οικιστική Ανάπτυξη και Πολιτική Β) Βαγής Σαμαθρακής

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2.

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2. Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 2 Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Διοίκηση Επιχειρήσεων Β Εξάμηνο -Παραδόσεις 1 Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να κατανοηθεί από τους σπουδαστές η σημασία της Διοικητικής Επιστήμης στην λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

(Spin-off και Spin-out)»

(Spin-off και Spin-out)» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ EΙ ΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ, ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένο σχέδιο παρέμβασης για την στήριξη της επιχειρηματικότητας, των επιχειρήσεων και των εργαζομένων

Ολοκληρωμένο σχέδιο παρέμβασης για την στήριξη της επιχειρηματικότητας, των επιχειρήσεων και των εργαζομένων Προκήρυξη νέου Πρόγραμματος Ολοκληρωμένο σχέδιο παρέμβασης για τη στήριξη της επιχειρηματικότητας, των τους, μέσω δράσεων συμβουλευτικής και κατάρτισης καθώς και στήριξης της απασχόλησης σε περιοχές που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣ ΠΡΑΣΙΝΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ

ΑΣ ΠΡΑΣΙΝΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΑΣ ΠΡΑΣΙΝΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΑΞΗΣ: «ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΜΙΚΡΟ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΜΕΣΩ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ» ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΔΡΑΣΗΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Α.Π.Θ. Επιχείρησέ το! Πέμπτη 13 Δεκεμβρίου 2007. Ανάπτυξη Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan)

ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Α.Π.Θ. Επιχείρησέ το! Πέμπτη 13 Δεκεμβρίου 2007. Ανάπτυξη Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Α.Π.Θ. Επιχείρησέ το! Πέμπτη 13 Δεκεμβρίου 2007 Ανάπτυξη Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Ομιλητής: Γιάννης Nάνος Διευθύνων Σύμβουλος Κεντρικής Αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

03/03/2015. Ι. Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Επιχείρησης. Το Περιβάλλον της Επιχείρησης. Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων

03/03/2015. Ι. Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Επιχείρησης. Το Περιβάλλον της Επιχείρησης. Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2014-2015, Εαρινό Εξάµηνο Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων Μάθηµα 2ο Το Περιβάλλον της

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος

ΘΕΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος ΘΕΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος Στο μάθημα μας θα ασχοληθούμε, με τις πιο κάτω τεχνολογικές έρευνες. Έρευνες που διερευνούν: 1. Τις στάσεις των ανθρώπων έναντι τεχνολογικών έργων, συσκευών

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Προώθηση στην Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο»

Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Προώθηση στην Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο» Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Προώθηση στην Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο» * της Αναπτυξιακής Σύμπραξης «ΘΡΙΑΣΊΑ- Νέες Γυναίκες της Επιστήμης στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Έρευνα αγοράς (Ι) Ανάγκη στην αγορά (κάτι που η αγορά θέλει αλλά δεν το έχει) Σύλληψη και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Εξωστρέφεια & Επιχειρήσεις

Εξωστρέφεια & Επιχειρήσεις Εξωστρέφεια & Επιχειρήσεις ΕΠΑνΕΚ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα: Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα, Καινοτομία Το ΕΠΑνΕΚ καλύπτει γεωγραφικά το σύνολο της Χώρας με προϋπολογισμό 4,56 δις ευρώ δημόσιας δαπάνης,

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικά Εργαλεία Marketing. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών

Στρατηγικά Εργαλεία Marketing. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Στρατηγικά Εργαλεία Marketing Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Ιούνιος 2003 Περιεχόμενα ιατύπωση Οράματος Ανάλυση Αλυσίδας Αξίας

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ (BUSINESS PLAN)

ΕΠΙΧΕΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ (BUSINESS PLAN) ΕΠΙΧΕΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ (BUSINESS PLAN) Τι είναι ένα επιχειρησιακό σχέδιο Ένα επιχειρησιακό σχέδιο (business plan) είναι ένα έγγραφο το οποίο ορίζει τη βασική ιδέα για μια επιχείρηση και τα σχετικά θέματα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΝΕΑΝΙΚΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΗΜΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή

Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.) 1 Σκοπός Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Το Επιχειρηματικό Σχέδιο ΙI -IV

Το Επιχειρηματικό Σχέδιο ΙI -IV Το Επιχειρηματικό Σχέδιο ΙI -IV Εκπαίδευση για Δημιουργικότητα και Ανάπτυξη στη Σύγχρονη Ελληνική Κοινωνία (ΤΕΑΠΗ) Εκπαίδευση και Περιφερειακή Ανάπτυξη: Ευρωπαϊκές Πολιτικές και η Ελληνική Εμπειρία (ΠΤΔΕ)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 5η: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΆ ΕΡΓΑΛΕΊΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΣΥΝΟΧΉΣ 2014-2020 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Το έργο «Ολοκληρωµένα προγράµµατα, πρωτοβουλίες και δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων εξωστρέφειας» υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Θέλετε να δημιουργήσετε τη δική σας επιχείρηση;

Θέλετε να δημιουργήσετε τη δική σας επιχείρηση; Θέλετε να δημιουργήσετε τη δική σας επιχείρηση; Οπλιστείτε με επιμονή Πιστέψτε στον εαυτό σας Θέστε τους στόχους σας Και προετοιμαστείτε κατάλληλα. Η συνταγή της επιτυχίας λέει ότι αν κάποιος θέλει θα

Διαβάστε περισσότερα

ontax.gr Accounting - Taxation - Consulting

ontax.gr Accounting - Taxation - Consulting Ο ιστότοπος www.ontax.gr είναι ιδιοκτησία της εταιρίας www.etairikiaxia.gr, «ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ», που δραστηριοποιείται στην ποιοτική παροχή λογιστικών, φορολογικών, χρηματοοικονομικών και συμβουλευτικών υπηρεσιών.

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικό Μάρκετινγκ

Στρατηγικό Μάρκετινγκ Στρατηγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 7: Πρόγραμμα Μάρκετινγκ Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.) Σκοποί 7 ης

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΣΕΙΣ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΕΠ ΜΕ ΦΟΡΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

ΡΑΣΕΙΣ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΕΠ ΜΕ ΦΟΡΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΡΑΣΕΙΣ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΕΠ ΜΕ ΦΟΡΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ Σε περιφερειακό επίπεδο, αποτελεί κρίσιµης σηµασίας ζήτηµα η στήριξη, µε τη µορφή της άµεσης κεφαλαιουχικής ενίσχυσης, των µικροµεσαίων επιχειρήσεων.

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β2

Ερευνητική Εργασία Β2 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Ερευνητική Εργασία Β2 Σχολικό έτος 2014-15 Β τετράμηνο Θέμα: «Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και επαγγελματική αποκατάσταση» Ερευνητικό υποερώτημα: «Ποια τα Κριτήρια για την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΙΩΣ ASSET MANAGEMENT ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΜΟΙΒΑΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ. Βάσει των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης

ΠΕΙΡΑΙΩΣ ASSET MANAGEMENT ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΜΟΙΒΑΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ. Βάσει των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης ΠΕΙΡΑΙΩΣ ASSET MANAGEMENT ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΜΟΙΒΑΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ Ενδιάμεσες Οικονομικές Πληροφορίες 30 Ιουνίου 2007 Βάσει των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης Οι συνημμένες Ενδιάμεσες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ 2014/2015 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ: ΕΝΝΟΙΕΣ, ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ / ΤΑ ΚΥΡΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΜΟΝΤΕΛΑ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΤΑ 7S ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ / ΠΟΤΕ & ΠΩΣ ΑΛΛΑΖΕΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Φ Φ φ ΕΠΑΝ ΙΙ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Φ Φ φ ΕΠΑΝ ΙΙ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Φ Φ φ ΕΠΑΝ ΙΙ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ των ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ» ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΟΔΕ Γ ΕΠΑ.Λ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

ΑΟΔΕ Γ ΕΠΑ.Λ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΑΟ Ε-ΕΠΑΛ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΟΜΑ Α Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.10, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα του την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Μαθημάτων Συνεταιριστικής Εκπαίδευσης της Συνεταιριστικής Επιχείρησης του Mondragon (ΜCC)

Κύκλος Μαθημάτων Συνεταιριστικής Εκπαίδευσης της Συνεταιριστικής Επιχείρησης του Mondragon (ΜCC) Κύκλος Μαθημάτων Συνεταιριστικής Εκπαίδευσης της Συνεταιριστικής Επιχείρησης του Mondragon (ΜCC) προώθηση από το Δίκτυο Κ.Α.Π.Α. (Κοινωνικής Αλληλεγγύης & Περιφερειακής Ανάπτυξης) Ενότητα 1: Τα κλειδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Μεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΙΚΡΗΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΤΗΝ ΙΘΑΚΗ.

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΙΚΡΗΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΤΗΝ ΙΘΑΚΗ. ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΙΚΡΗΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΤΗΝ ΙΘΑΚΗ. Φωτεινή Ανδρέα Αναγνωστάτου Πτυχίο Οικονομικών Επιστημών, Πανεπιστημίου Πειραιώς. Υποβληθείσα για το Μεταπτυχιακό πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά σημεία διάλεξης. λογιστική. Χρηματοοικονομική λογιστική (ΧΛ) ιοικητική Λογιστική. Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.)

Βασικά σημεία διάλεξης. λογιστική. Χρηματοοικονομική λογιστική (ΧΛ) ιοικητική Λογιστική. Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.) Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.) ιοικητική Λογιστική Εισαγωγή στη διοικητική λογιστική Βασικά σημεία διάλεξης Τι είναι η διοικητική λογιστική Ο ρόλος του διοικητικού ού λογιστή Χρηματοοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ, Ημερίδα 03/04/2014 1

ΕΠΑνΕΚ, Ημερίδα 03/04/2014 1 1 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΕ ΕΣΠΑ Κατάρτιση ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 / Οργανωτική δομή ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ Κοινωνικοί Εταίροι Εμπειρογνώμονες 2 Δημιουργικές Βιομηχανίες Κλωστοϋφαντουργία - έτοιμο ένδυμα Υποδήματα-

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης

Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Ενότητα 4: Συλλογή Εμπορευμάτων Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.)

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Επιχειρηματικότητας Επιχειρηματικό Σχέδιο. Παύλος Ιωσηφίδης

Ανάπτυξη Επιχειρηματικότητας Επιχειρηματικό Σχέδιο. Παύλος Ιωσηφίδης Ανάπτυξη Επιχειρηματικότητας Επιχειρηματικό Σχέδιο Παύλος Ιωσηφίδης Επιχειρηματικότητα είναι η προσπάθεια μετατροπής της πρωτοβουλίας σε αποτέλεσμα και από αυτή τη διαδικασία να προκύψει και οικονομικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς

Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς Του Μιλτιάδη Νεκτάριου, Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Πρόεδρος INTERNATIONAL LIFE AEAZ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ, Ημερίδα, 5 Μαρτίου 2014. Η Επίδραση της Ιδιωτικής

Διαβάστε περισσότερα