NEWSLETTER. Science Technologies. Περιεχόµενα. Άσκηση. Άσκηση. εκέµβριος Έκδοση Οκτωβρίου Νοεµβρίου 2012 Τεύχος 57

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "NEWSLETTER. Science Technologies. Περιεχόµενα. Άσκηση. Άσκηση. εκέµβριος 2012. Έκδοση Οκτωβρίου Νοεµβρίου 2012 Τεύχος 57"

Transcript

1 Science Technologies Έκδοση Οκτωβρίου Νοεµβρίου 2012 Τεύχος 57 εκέµβριος 2012 NEWSLETTER Αγαπητές οί φίλες-οι, Σας παρουσιάζουµε µε µεγάλη χαρά το 57 ο ηλεκτρονικό µας περιοδικό το οποίο είναι αφιερωµένο σε µία αδικηµένη, από πλευράς αρθρογραφίας στο περιοδικό µας, επιστήµη, την κλινική και αθλητική ψυχολογία. Περιεχόµενα Άσκηση Συναισθηµατική Νοηµοσύνη και η σχέση της µε την υγεία και τη σωµατική δραστηριότητα Στεφανία Γρηγορίου M.sc Κλινικός Ψυχολόγος - Επιστηµονική Συνεργάτης του Κέντρου Έρευνας Τεχνολογίας & Ανάπτυξης Θεσσαλίας ΚΕΤΕΑΘ Εργαστήριο Κλινικής Εργοφυσιολογίας (LIVE Lab) Άσκηση ιάσπαση προσοχής και στρατηγικές διαχείρισης των κορυφαίων δεκαθλητών κατά τη διάρκεια των πιο αξέχαστων αποδόσεων τους Σε αυτό το τεύχος αποφασίσαµε να παραθέσουµε δύο άκρως ενδιαφέρονται άρθρα που καταπιάνονται το πρώτο µε την επίδραση της άσκησης στην νοηµοσύνη και τίτλο «Συναισθηµατική Νοηµοσύνη και η σχέση της µε την υγεία και τη σωµατική δραστηριότητα» της Κλινικής Ψυχολόγου Στεφανίας Γρηγορίου και το δεύτερο µε τις στρατηγικές διαχείρισης του αγωνιστικού στρες σε αθλητές υψηλού επιπέδου µε τίτλο «ιάσπαση προσοχής και στρατηγικές διαχείρισης των κορυφαίων δεκαθλητών κατά τη διάρκεια των πιο αξέχαστων αποδόσεων τους». Επίσης θα έχετε την ευκαιρία να δείτε µια σειρά από δραστηριότητες (ουκ ολίγες!), νέα, τόσο για τα τεκταινόµενα της εταιρείας µας όσο για τα τωρινά και µελλοντικά δρώµενα στη Ελληνική και Κυπριακή Επικράτεια στους χώρους της Υγείας-Άσκησης- ιατροφής-ευεξίας! Πολλές ευχές για τα Χριστούγεννα και καλή ανάγνωση Με εκτίµηση, Ο γυρολόγος Ακολουθείστε µας στο Twitter Βρείτε µας στο facebook

2 SCIENCE TECHNOLOGIES 57 ο NEWSLETTER Άσκηση Συναισθηµατική Νοηµοσύνη και η σχέση της µε την υγεία και τη σωµατική δραστηριότητα Στεφανία Γρηγορίου M.Sc. Κλινικός Ψυχολόγος Επιστημονική Συνεργάτης του Κέντρου Έρευνας Τεχνολογίας & Ανάπτυξης Θεσσαλίας ΚΕΤΕΑΘ Εργαστήριο Κλινικής Εργοφυσιολογίας (LIVE Lab) Περίληψη Η συναισθηµατική νοηµοσύνη (ΣΝ) ως η ικανότητα του ατόµου να διαχειρίζεται αποτελεσµατικά τα συναισθήµατά του κρίνεται ιδιαίτερα σηµαντική για τις διαπροσωπικές και κοινωνικές σχέσεις. Η ΣΝ στον εργασιακό χώρο και κυρίως γύρω από τους παράγοντες που την επηρεάζουν αποκτά ολοένα και περισσότερο ερευνητικό ενδιαφέρον. Στην παρούσα εργασία το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη σχέση της µε τη φυσική δραστηριότητα σε διαφορετικές ηλικίες. Ανασκοπώντας την πρόσφατη βιβλιογραφία η ΣΝ των ηλικιωµένων ατόµων φαίνεται να είναι υψηλότερη γεγονός το οποίο την ανάγει σε µία διαδικασία αναπτυσσόµενη µε την πάροδο του χρόνου, ικανή προς µάθηση η οποία δύναται να βελτιωθεί δια µέσου εµπειριών ζωής. Η ΣΝ επίσης σχετίζεται θετικά µε την καλή υγεία αλλά και µε τις συνήθειες άσκησης, ιδιαίτερα µε έντονες και µέτρια έντονες φυσικές δραστηριότητες. Τα παραπάνω ευρήµατα συνδέουν τη ΣΝ µε τις συµπεριφορές υγείας, διεγείροντας παράλληλα την ερευνητική αναζήτηση σχέσεων µεταξύ συναισθηµατικής νοηµοσύνης στο χώρο της άσκησης και της φυσικής δραστηριότητας σε διαφορετικές ηλικίες. Εισαγωγή Αρκετή σύγχυση επικρατεί, ακόµη και ανάµεσα στους ειδικούς, ως προς τους ορισµούς, τη χρήση και την εφαρµογή της, τους παράγοντες που τη διαµορφώνουν, την προβλέπουν και την ερµηνεύουν. Οι άνθρωποι δύνανται να είναι «έξυπνοι» µε διαφορετικούς τρόπους, σύµφωνα µε ψυχολόγους του 20ου αιώνα. Ο Gardner (1983) πρώτος ουσιαστικά έθεσε τα θεµέλια, εννοιολογικά, υποστηρίζοντας ότι κάθε άτοµο διαθέτει διαφορετικούς τύπους νοηµοσύνης, γεγονός που αναδεικνύει την πολλαπλή της διάσταση. Η βασική του θεωρία έχει ως αρχή την, κοινώς αποδεκτή συνειδητοποίηση, ότι ορισµένα άτοµα είναι πιο ικανά από άλλα σε ένα τοµέα και λιγότερο ικανά σε άλλο, προβάλλοντας έτσι «νοητικές δυνάµεις» που δεν αντανακλώνται σε υψηλά σκορ των τεστ νοηµοσύνης. Το 1983 εντόπισε επτά, ενώ µέχρι σήµερα έχει υιοθετήσει οκτώ τύπους νοηµοσύνης, χωρίς να θεωρεί ότι η λίστα αυτή είναι εξαντλητική ή τελική. Οι τύποι αυτοί, που εκφράζουν διαφορετικές µορφές νοηµοσύνης είναι: η γλωσσική, η λογικοµαθηµατική, η χωροταξική, η κιναισθητική, η µουσική, η διαπροσωπική, η ενδοπροσωπική και η οικολογική/φυσιογνωστική (Παπανελοπούλου, 2002). Μία πρώτη αναφορά σχετικά µε ΣΝ υπάρχει στα Ηθικά Νικοµάχεια του Αριστοτέλη όπου αναφέρει: «Ο καθένας µπορεί να θυµώσει αυτό είναι εύκολο. Αλλά το να θυµώσει κάποιος µε το σωστό άτοµο, στο σωστό βαθµό και στη σωστή στιγµή, για το σωστό λόγο και µε το σωστό τρόπο, αυτό δεν είναι εύκολο» (Κανέλλου, 2007). Πρόκειται για µία αναπτυσσόµενη διαδικασία στον πέρας του χρόνου. το 1990 η ΣΝ εισάγεται ως επιστηµονική έννοια από τους Salovey και Mayer (1990), ως µία µορφή νοηµοσύνης που εµπεριείχε δεξιότητες επεξεργασίας πληροφοριών συναισθηµατικής φύσης (Νεοφύτου & Κουτσελίνη, 2006).

3 SCIENCE TECHNOLOGIES 57 ο NEWSLETTER Αναλύοντας τους όρους που συνθέτουν τη ΣΝ το συναίσθηµα ως µία σύνθετη συγκινησιακή κατάσταση, περικλείοντας σωµατικές αντιδράσεις και γνώσεις, αποδίδει και µεταβιβάζει πληροφορίες γύρω από τις σχέσεις. Από την άλλη η έννοια της νοηµοσύνης αναφέρεται στην ικανότητα κάποιου να µπορεί να εξάγει σωστά συµπεράσµατα και να αιτιολογεί όλες τις πληροφορίες που δέχεται (Mayer, Salovey & Caruso, 2000). Τέλος η ΣΝ ορίζεται ως η ικανότητα του ατόµου να διαχειρίζεται αποτελεσµατικά τα συναισθήµατά του. Εµµένοντας στους ορισµούς που έχουν δοθεί για τη ΣΝ γίνεται αντιληπτό ότι περιλαµβάνουν στοιχεία χαρακτηρίζοντας µε ακρίβεια την ικανότητα του ίδιου του ατόµου να αναγνωρίζει συναισθήµατα «άλλων», να κατανοεί τα δικά του συναισθήµατα και να χρησιµοποιεί αποτελεσµατικά τις συναισθηµατικές πληροφορίες (Geher, 2004). Ωστόσο, ο πιο επαρκής ορισµός προκύπτει από τους Salovey και Mayer (1990) όπου ΣΝ ορίζεται ως µία µορφή νοηµοσύνης στην οποία περιλαµβάνεται η ικανότητα του ατόµου να παρακολουθεί κανείς τα δικά του συναισθήµατα και τα συναισθήµατα των άλλων, να µπορεί να τα διαχωρίσει και να χρησιµοποιεί τις πληροφορίες αυτές ως οδηγό για τις πράξεις και τις σκέψεις του». Επίσης ερευνητικό ενδιαφέρον παρουσιάζεται γύρω από τους παράγοντες που την επηρεάζουν. Γενικάη εµπειρία και η άσκηση επιδρά θετικά στη ΣΝ µέχρι τη πέµπτη δεκαετία της ζωής (Bar-On, 2000) και επηρεάζεται θετικά από την εµπειρία και την άσκηση, όπως συµβαίνει και µε τη γνωστική νοηµοσύνη (Goleman, 1998; Zeidner et al., 2003 στο Πλατσίδου, 2006). Η µείωση του στρες και η βελτίωση της διάθεσης, αποτελώντας συνιστώσες της ΣΝ, διαφαίνονται ως σηµαντικά οφέλη της άσκησης (Byrne & Byrne, 1993), τόσο σε κλινικούς όσο και σε µη κλινικούς πληθυσµούς (Yeung, 1996). Σηµαντική επίσης είναι η διερεύνηση της συναισθηµατικής νοηµοσύνης σε σχέση µε παράγοντες ηλικίας και φύλου (Fariselli, Ghini και Freedman, 2006). Σχετικές Θεωρίες Γενικά επικρατούν 3 µοντέλα περιγραφή της ΣΝ (Spielberger, 2004): (α) Το µοντέλο των Mayer & Salovey (1997) σύµφωνα µε το οποίο η ΣΝ ορίζεται ως η ικανότητα αντίληψης, κατανόησης και χειρισµού των συναισθηµάτων µε σκοπό την διευκόλυνση της σκέψης. Οι Salovey και Mayer στο θεωρητικό τους µοντέλο για τη ΣΝ περιλαµβάνουν την ενδοπροσωπική και διαπροσωπική νοηµοσύνη του Gardner. Ωστόσο αναφέρονται και σε κάποιες άλλες ικανότητες, οι οποίες αφορούν το γνωστικό και το συναισθηµατικό σύστηµα οργάνωσης της σκέψης του ανθρώπου. ίνοντας τον ορισµό της ΣΝ διαιρούν τις ικανότητές της σε πέντε βασικές κατηγορίες: 1)Αναγνώριση των συναισθηµάτων: η αυτογνωσία είναι το κλειδί της ΣΝ. Η ικανότητα του ατόµου να κατανοεί τα συναισθήµατά του, να είναι σίγουρος γι αυτά, ώστε να παίρνει τις προσωπικές του αποφάσεις για θέµατα, όπως η δουλειά του. 2) Η διαχείριση των συναισθηµάτων: το άτοµο είναι σηµαντικό να µπορεί να διαχειρίζεται τα συναισθήµατά του, όπως το άγχος και το θυµό, καθώς και τις συνέπειες ενδεχόµενης αποτυχηµένης διαχείρισης αυτών. Η κατάθλιψη αποτελεί γνώρισµα ατόµων που δεν κατέχουν τη συγκεκριµένη ικανότητα αυτή ενώ αντίθετα άτοµα που διαχειρίζονται τα συναισθήµατά τους επανέρχονται πιο γρήγορα από µια αρνητική κατάσταση. 3) Την παρακίνηση του εαυτού: το να βάλει κάποιος σε τάξη τα συναισθήµατά του µε βάση τους στόχους που έχει θέσει, η παρακίνηση του ίδιου του εαυτού, ο αυτοέλεγχος των συναισθηµάτων. Όσοι έχουν τη δεξιότητα αυτή τείνουν να είναι πιο παραγωγικοί και αποτελεσµατικοί. (β) Το µοντέλο του Goleman (1995) κατά το οποίο η ΣΝ ως µια σειρά από ικανότητες και δεξιότητες που καθοδηγούν την αποτελεσµατική διαχειριστική συµπεριφορά. Στο συγκεκριµένο µοντέλο η ΣΝ ορίζεται σαν δοµή η οποία περιλαµβάνει τις ικανότητες, τις οποίες τα άτοµα που τις κατέχουν, συνεχίζουν την επίτευξη των στόχων τους παρά τις ενδεχόµενες πιθανές δυσκολίες που µπορεί να συναντούν και ρυθµίζουν τη συµπεριφορά τους, έτσι ώστε το άγχος να µην τους επηρεάζει. Επίσης, τα άτοµα ελέγχουν ή και περιορίζουν τον αυθορµητισµό και τα θέλω τους ώστε να λειτουργούν µε οδηγό την ορθή σκέψη. Με λίγα λόγια, θα µπορούσαµε να πούµε πως για τον Goleman η ΣΝ είναι η λογική διαχείριση των συναισθηµάτων.

4 SCIENCE TECHNOLOGIES 57 ο NEWSLETTER Στο µοντέλο του η ΣΝ αποτελείται από: 1) τη διαχείριση των σχέσεων, η οποία περιλαµβάνει τη δηµιουργία δεσµών και την επιρροή από τους γύρω, 2) την κοινωνική ενηµερότητα, δηλαδή την κατανόηση των συναισθηµάτων των άλλων, 3) την αναγνώριση των συναισθηµάτων του ίδιου του εαυτού, που περιλαµβάνει την αυτοπεποίθηση, καθώς και 4) τη διαχείριση του εαυτού, που περιλαµβάνει τον αυτοέλεγχο, την ευσυνειδησία και την προσαρµοστικότητα. (γ) Το µοντέλο του Bar-On (1997a) το οποίο αποτελεί µια σύζευξη συναισθηµατικών και κοινωνικών δεξιοτήτων καθώς και των ικανοτήτων που επηρεάζουν την «έξυπνη» (intelligent) συµπεριφορά. Το θεωρητικό µοντέλο που προτείνει ο Bar-On για τη ΣΝ αναφέρεται σε µια σειρά ικανοτήτων και δεξιοτήτων, οι οποίες επηρεάζουν την ικανότητα του ατόµου να αντιµετωπίζει µε επιτυχία τις διάφορες καταστάσεις που λαµβάνουν χώρα στο περιβάλλον του. Έτσι, το µοντέλο του αποτελείται από πέντε παράγοντες ικανοτήτων κάθε ένας από τους οποίους αποτελείται από κάποιες δεξιότητες. 1) Η ενδοπροσωπική ικανότητα αποτελείται από τη δεξιότητα της συναισθηµατικής αυτογνωσίας, διαβεβαίωσης, ανεξαρτησίας, αυτοεκτίµησης και αυτοπραγµάτωσης. 2) Η διαπροσωπική ικανότητα αποτελείται από τη δεξιότητα της κοινωνικής υπευθυνότητας, των διαπροσωπικών σχέσεων και της συναισθηµατικής κατανόησης. 3) Η προσαρµοστικότητα αποτελείται από τη δεξιότητα επίλυσης προβληµάτων, από τις απαιτήσεις της καθηµερινότητας και από την ευελιξία. 4) Η ικανότητα διαχείρισης του άγχους αποτελείται από τη δεξιότητα ανεκτικότητας στο άγχος και από τον έλεγχο του αυθορµητισµού. 5) Τη γενική διάθεση αποτελούν η ευτυχία και η αισιοδοξία. Όλα τα παραπάνω έχουν σαν αποτέλεσµα την αποτελεσµατική απόδοση και διαχείριση της ζωής. Ξεφεύγουµε έτσι πλέον από την αποκλειστικότητα στην κατάταξη της νοηµοσύνης βάσει του IQ (Intelligence Quotient) και γίνεται πια λόγος για το EQ (Emotional Quotient) ή, διαφορετικά Συναισθηµατικό Πηλίκο, στο οποίο: οι νοητικές, επαγωγικές, αναλυτικές και ορθολογιστικές ικανότητες (I.Q) συµπληρώνονται από ικανότητες συναισθηµατικές, κοινωνικές, επικοινωνιακές (E.Q.), η µνηµονική ικανότητα και το λεξιλόγιο (I.Q.) συµπληρώνονται από το αγκάλιασµα των αναγκών µας µε τις ανάγκες και τις επιδιώξεις των άλλων (E.Q.), και η εκτίµηση του τρόπου µε τον οποίο κανείς αποκτά και οργανώνει τη νέα γνώση (I.Q.) έρχεται να συµπληρωθεί µε το πώς κανείς αντιµετωπίζει µε επιτυχία τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις και πιέσεις (E.Q.). Το πραγµατικό ταξίδι της ανακάλυψης δε συνίσταται στο να αναζητά κανείς νέα µέρη, αλλά στο να µπορεί να βλέπει µε νέα µάτια (Marcel Proust) (Hauss, 1996). ιεθνώς ελάχιστη έρευνα έχει διενεργηθεί µε σκοπό τη συσχέτιση ΣΝ µε την άσκηση. Αναδύεται µία αιτιώδης σχέση των συγκεκριµένων µεταβλητών, όπου τίθενται σαφή τα οφέλη της άσκησης τόσο σε σωµατικό όσο και ψυχολογικό επίπεδο τόσο των νεώτερων όσο και ηλικιωµένων ατόµων. Η σύντοµη βιβλιογραφική ανασκόπηση που ακολουθεί, στόχο έχει να αναδείξει την σηµαντικότητα της φυσική δραστηριότητας και τη θετική συµβολή της στη ΣΝ και το καινοτόµο σηµείο της είναι η εφαρµογή της στην τρίτη ηλικία. Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας Ερµηνεύοντας τη ΣΝ διαπολιτισµικά οι Sharma, Biswal, Deller, και Mandan (2009), εξέτασαν τις διαφορές και οµοιότητες µεταξύ παραγοντικών δοµών της συναισθηµατικής νοηµοσύνης έχοντας ως πλαίσιο τον διαχωρισµό των κοινωνιών σε δυτικές και ανατολικές. Απέδωσαν τις διαφορές που βρήκαν στον ατοµικισµό και την απόσταση από την εξουσία. Συναισθηµατική νοηµοσύνη και ηλικία Σε έρευνα των Fariselli, Ghini και Freedman (2006), εξετάστηκε η σχέση µεταξύ ΣΝ και ηλικίας και συµµετείχαν 405 αµερικανοί πολίτες ηλικίας 22 έως 70 ετών, µε πλειονότητα το γυναικείο φύλο. Χρησιµοποιώντας το ερωτηµατολόγιο SEI (Six Seconds Emotional Intelligence Assessment; Fariselli et al, 2006), τα αποτελέσµατα έδειξαν µία µικρή αλλά σηµαντική σχέση της ΣΝ µε την ηλικία. Η τάση αυτή παρατηρήθηκε κυρίως στα άτοµα ηλικίας ετών. Η ελαφρώς υψηλότερη ΣΝ των ηλικιωµένων ατόµων καταλήγουν στη θεώρηση της ΣΝ ως διαδικασία αναπτυσσόµενη µε την πάροδο του χρόνου και τη δυνατότητα βελτίωσης της δια µέσου εµπειριών ζωής, δηλαδή είναι ικανή προς µάθηση.

5 SCIENCE TECHNOLOGIES 57 ο NEWSLETTER Οι Phillips και Allen (2004), εξέτασαν εάν νεώτερα και ηλικιωµένα άτοµα διαφέρουν στην εκτίµηση της έντασης συναισθηµάτων των άλλων και µελέτησαν επίσης, εάν υπάρχει διαφοροποίηση των συναισθηµάτων(ευτυχία, λύπη, άγχος, φόβος) ανάλογα µε την ηλικία. Υγιείς ενήλικες(ν=90) χωρίστηκαν σε δύο οµάδες, όπου η ηλικία της πρώτης οµάδας κυµαίνονταν από έτη και η δεύτερη από έτη. Η αξιολόγηση των συµµετεχόντων έγινε δείχνοντάς τους ως ερέθισµα, φωτογραφίες µε εκφράσεις λευκών και µαύρων γυναικείων προσώπων, το κάθε ένα από τα οποία είχε προταθεί να εκφράζει ένα από τα τέσσερα συναισθήµατα: ευτυχία, θλίψη ή λύπη, φόβο, θυµό (FAB; Florida Affect Battery; Bowers, Blonder, & Heilman, 1991; 1998), εξετάζοντας δύο βασικές παραµέτρους της συναισθηµατικής νοηµοσύνης: την έκφραση του προσώπου και τον τόνο της φωνής. Τα αποτελέσµατα της έρευνας ανέδειξαν µια τάση των νεώτερων ατόµων να αντιλαµβάνονται τα αρνητικά συναισθήµατα εντονότερα, το οποίο µπορεί να αποδοθεί, σύµφωνα µε τους ερευνητές, και στο υψηλότερο αυτό-αναφερόµενο άγχος που αντιµετωπίζουν οι νεώτεροι ενήλικες. Αναφορικά µε τις διαφορετικές στρατηγικές ρύθµισης των συναισθηµάτων οι Shiota και Levenson (2009) εξέτασαν τις διαφορές που παρατηρούνται σε σχέση µε την ηλικία σε τρεις διαφορετικές στρατηγικές ρύθµισης (ανεξάρτητη επανεκτίµηση (detached reappraisal), θετική επαναξιολόγηση (positive reappraisal), συµπεριφορά συναισθηµατικής καταστολής (behavior suppression). Ενήλικες της Βόρειας Καλιφόρνια χωρίστηκαν σε τρεις ισάριθµες ηλικιακές οµάδες (20 29, και ετών) και µετρήθηκε η φυσιολογική αντίδραση τους στην προβολή 6 ταινιών µικρού µήκους. Παρατηρήθηκε ότι όσο αυξάνεται η ηλικία παρατηρείται µείωση της ικανότητας των ατόµων να εφαρµόζουν ανεξάρτητη επανεκτίµηση, ενίσχυση της ικανότητάς τους να εφαρµόζουν θετική επαναξιολόγηση και διατήρηση της ικανότητας τους να εκτελούν συµπεριφορά συναισθηµατικής καταστολής. Η διακριτική χρήση των συγκεκριµένων στρατηγικών ρύθµισης συναισθηµάτων σε περασµένη ηλικία δύναται να δώσει σηµαντικές ενδείξεις τόσο για την κατανόηση όσο και την προώθηση επιτυχούς γήρανσης. Συναισθηµατική νοηµοσύνη & άσκηση Στην προσπάθεια εξεύρεσης αιτιώδους σχέση µεταξύ άσκησης και ΣΝ, πρόσφατη έρευνα των Fong-Li, Lu, και Wang (2009), συνέκρινε τη ΣΝ, το fitness και την ποιότητα ζωής που σχετίζεται µε την υγεία. Ακόµη εξετάστηκε η προβλεψιµότητα των επιπέδων φυσικής δραστηριότητας, σωµατικής υγείας και ποιότητας ζωής σχετιζόµενης µε την υγεία. Φοιτητές και φοιτήτριες από την Ταιβάν, οι οποίοι συµπλήρωσαν µεταξύ άλλων το ερωτηµατολόγιο αυτοαναφοράς BarOn-EQ, το οποίο αξιολογούσε πέντε παράγοντες: ενδοπροσωπική ικανότητα, διαπροσωπική ικανότητα, προσαρµοστικότητα, ικανότητα διαχείρισης άγχους και γενικότερη διάθεση (BarOn, 2002). Περισσότερο δραστήριοι φοιτητές βρέθηκαν µε υψηλότερους δείκτες ΣΝ, και της ποιότητας ζωής που σχετίζεται τόσο µε την υγεία όσο και µε το fitness. Καταλήγοντας, η φυσική δραστηριότητα δύναται να βελτιώσει τη σωµατική, ψυχολογική όπως και τη συναισθηµατική υγεία των φοιτητών. Η παρούσα έρευνα επιβεβαιώνει τη συµµετοχή στην άσκηση ως παράγοντα ενίσχυσης της υγείας και ως ένα αποτελεσµατικό τρόπο αναγνώρισης και διαχείρισης της ΣΝ τους. Ακόµη, έρευνα των Solanky και Lane (2010), µελέτησε τη σχέση ΣΝ ως χαρακτηριστικό της προσωπικότητας και των πεποιθήσεων ως προς την αποτελεσµατικότητα της άσκησης ως στρατηγική ρύθµισης της διάθεσης. Οι ερευνητές υπέθεσαν ότι η υψηλή ΣΝ σχετίζεται σηµαντικά µε την χρήση της άσκησης ως στρατηγική ρύθµισης των συναισθηµάτων. Οι συµµετέχοντες συµπλήρωσαν µεταξύ άλλων την Κλίµακα Συναισθηµατικής Νοηµοσύνης, αποτελούµενη από 33 θέµατα. Η ΣΝ βρέθηκε να σχετίζεται σηµαντικά µε την πεποίθηση ότι η άσκηση θα µπορούσε να χρησιµοποιηθεί ως µέσο τροποποίησης της διάθεσης. Το Συµπερασµατικά η έρευνα κατέληξε ότι η ΣΝ σχετίζεται µε πεποιθήσεις αποτελεσµατικότητας της άσκησης στην ενίσχυση συναισθηµατικών καταστάσεων. Πιο ειδικά στο χώρο του αθλητισµού, οι Lane, Thelwell, Lowther και Devonport (2009) εξέτασαν τη σχέση µεταξύ αυτό-αναφερόµενης ΣΝ 954 και ψυχολογικών δεξιοτήτων που χρησιµοποιούν οι αθλητές από το χώρο του ποδοσφαίρου µε µέσο όρο ηλικία τα 21 έτη.

6 SCIENCE TECHNOLOGIES 57 ο NEWSLETTER Οι αθλητές συµπλήρωσαν την Κλίµακα Συναισθηµατικής Νοηµοσύνης (EIS; Schutte et al., 1998) η οποία αξιολογούσε έξι παράγοντες: αξιολόγηση των συναισθηµάτων, εκτίµηση των συναισθηµάτων, την αισιοδοξία των άλλων, τη ρύθµιση, κοινωνικές δεξιότητες και αξιοποίηση των συναισθηµάτων. Αρχικά βρέθηκε ότι οι ψυχολογικές δεξιότητες που χρησιµοποιούνταν τόσο στην προπόνηση όσο και στον αγώνα, σχετίζονταν µε τη νοηµοσύνη. Πιο συγκεκριµένα όσον αφορά στη σχέση µεταξύ εξειδικευµένων ψυχολογικών δεξιοτήτων και υπο-στοιχείων ΣΝ, η έρευνα έδειξε ότι οι αθλητές που χρησιµοποιούσαν την αυτο-οµιλία, θεωρήθηκαν πιο ικανοί στο να εκτιµήσουν τόσο τα δικά τους όσο και τα συναισθήµατα των άλλων όπως επίσης και να προβούν σε ρύθµιση αυτών. Ακόµη πιο πρόσφατα ερευνητικά δεδοµένα (Mohanan, Mokhtar, Jayan, 2011) εξέτασαν τους ατοµικούς παράγοντες ηλικία, φύλο, µη-λεκτική νοηµοσύνη και ΣΝ 304 ινδιάνων αθλητών αξιολογώντας τη θετική ψυχική υγεία των συµµετεχόντων µε την Κλίµακα Κατάστασης της Ψυχικής Υγείας (Mental Health Status Scale) ενώ τόσο η ΣΝ όσο και η µη λεκτική νοηµοσύνη αξιολογήθηκαν βάση της Κλίµακας Συναισθηµατικής Νοηµοσύνης για αθλητές και Advanced Progressive Matrices αντίστοιχα. Η ηλικία, το φύλο και ΣΝ ήταν οι σηµαντικοί προγνωστικοί παράγοντες για τη θετική ψυχική υγεία των αθλητών µε τη ΣΝ να εξηγεί το 29% της θετικής ψυχικής υγείας των αθλητών όταν η ηλικία, το φύλο και µη λεκτική νοηµοσύνη φαίνονται στατιστικά ελεγχόµενες µεταβλητές. Συνδέοντας τη φυσική δραστηριότητα και άγχους, ο McAuley και οι συνεργάτες του (2002), εξέτασαν την επίδραση εξάµηνης παρέµβασης φυσικής δραστηριότητας µε επαναµέτρηση µετά από έξι µήνες (follow-up) στο κοινωνικό σωµατικό άγχος σε ηλικιωµένους αλλά και τον βαθµό, στον οποίο γνωστικές, συµπεριφορικές και ψυχολογικές µεταβλητές συνεισφέρουν σε αλλαγές µε την πάροδο του χρόνου. Οι συµµετέχοντες στην έρευνα µε µέσο όρο ηλικίας 65 έτη, κατανεµήθηκαν τυχαία στις οµάδες φυσικής δραστηριότητας και απασχολήθηκαν σε εξάµηνα προγράµµατα άσκησης. Η έρευνα έδειξε ότι σηµαντική µείωση του κοινωνικού σωµατικού άγχους ύστερα από 12-µηνη περίοδο µαθηµάτων. Επίσης οι βελτιώσεις που παρατηρήθηκαν στην αυτόαποτελεσµατικότητα και το fitness είναι και σηµαντικός προβλεπτικός παράγοντας των αλλαγών στο κοινωνικό σωµατικό άγχος. Πρόσφατα ελληνικά ερευνητικά δεδοµένα, ενισχύουν τη σχέση µεταξύ φυσικής δραστηριότητας και στρες. Σε έρευνα των Κάµτσιου και Φυλακτακίδου (2008) εξετάστηκε µεταξύ άλλων η αναζήτηση πιθανής σχέσης µεταξύ της συµµετοχής σε φυσική δραστηριότητα και συγκεκριµένων στρατηγικών αντιµετώπισης του στρες, η σχέση της φυσικής δραστηριότητας και της αυτοαποτελεσµατικότητας για την αντιµετώπιση ερεθισµάτων άγχους σε άτοµα µε µέσο όρο ηλικίας τα 21 έτη. Η έρευνα κατέδειξε τη σχέση µεταξύ φυσικής δραστηριότητας και του στρες. Πιο συγκεκριµένα βρέθηκε ότι η συµµετοχή σε φυσική δραστηριότητα (µέτριας ή ήπιας έντασης) είναι ένας παράγοντας ελέγχου του στρες. Σηµαντικό επίσης όσον αφορά στις διαφορές µεταξύ των δύο φύλων, ότι οι φοιτήτριες χρησιµοποιούν περισσότερο τις στρατηγικές αντιµετώπισης του στρες µε θετική προσέγγιση και µε αναζήτηση κοινωνικής βοήθειας. Παρόµοια, σε έρευνά τους ο Ramesar και οι συνεργάτες του (2009) εξέτασαν εάν υπάρχει σχέση µεταξύ ΣΝ και διαχείρισης του στρες. Για το λόγο αυτό το δείγµα τους αποτέλεσαν άτοµα που εργάζονταν σε διευθυντικές θέσεις οικονοµικού ιδρύµατος στη Νότια Αφρική. Οι συµµετέχοντες συµπλήρωσαν και το ερωτηµατολόγιο αυτοαναφοράς BarOn-EQ. Η διαχείριση του στρες είναι ένα στοιχείο της ΣΝ ενώ το ίδιο το στρες θα µπορούσε να είναι είτε εισροή είτε εκροή της ΣΝ ή ακόµη και έλλειψη αυτής. Ακόµη, έχει επιβεβαιωθεί ότι η συµµετοχή σε άσκηση και σε φυσική δραστηριότητα συµβάλλει αποτελεσµατικά στην ψυχική και την ψυχολογική υγεία. Πρόσφατη έρευνα των Nguyen, Unger, Hamilton, και SpruijtMetz (2006), µε σκοπό να εξεταστεί η σχέση µεταξύ φυσικής δραστηριότητας και δύο δεικτών του στρες. Το δείγµα αποτελούσαν φοιτητές από τρία διαφορετικά πανεπιστήµια της νότιας Καλιφόρνια. Οι φοιτητές που παράλληλα ήταν και εν ενεργεία αθλητές, ανέφεραν λιγότερο αντιλαµβανόµενο στρες, περισσότερη ικανότητα να χρησιµοποιούν επιτυχώς προσαρµοσµένες στρατηγικές αντιµετώπισής του, αντιµετωπίζοντας ερεθίσµατα άγχους και βιώνοντας λιγότερα ψυχολογικά συµπτώµατα που σχετίζονται µε το στρες, σε σύγκριση µη αθλητές φοιτητές.

7 SCIENCE TECHNOLOGIES 57 ο NEWSLETTER Σύγχρονες θεωρίες τοποθετούν τα συναισθήµατα και την αυτορρύθµιση στο κέντρο των διαδικασιών του στρες. Οι Slaski και Cartwright (2002) εξέτασαν τη σχέση µεταξύ της ΣΝ, στρες, υγείας και απόδοσης σε συµµετέχοντες που επιλέχθηκαν τυχαία µεταξύ στελεχών που εργάζονταν σε εταιρεία πωλήσεων της Μεγάλης Βρετανίας. Οι εργαζόµενοι συµπλήρωσαν µία σειρά ερωτηµατολογίων αυτοαναφοράς, όπου µεταξύ άλλων ήταν και η κλίµακα του BarOn (BarOn_EQI) για την αξιολόγηση της ΣΝ, καταλήγοντας σε θετική συσχέτιση της ΣΝ µε τη σωµατική και ψυχική υγεία. Η σχέση µεταξύ της φυσικής δραστηριότητας και κάποιων όψεων της ΣΝ προτείνουν ότι για τα συγκεκριµένα στελέχη η άσκηση µπορεί να τους εξασφαλίσει µία αίσθηση ότι τα έχουν καταφέρει όπως επίσης και µία θετικής προοπτικής. Πιο συγκεκριµένα πρέπει να αναφερθεί ότι τα αποτελέσµατα της έρευνας σχετικά µε την άσκηση αλλά και µε το βάρος σώµατος στηρίζουν παλιότερα ερευνητικά δεδοµένα όπου αναφέρονται στην άσκηση και την καλή διατροφή ως καλούς συντονιστές του στρες, της υγείας και του well-being (Whatmore, Cartwright, & Cooper, 1999). Σύµφωνα µε τους Slaski και Cartwright (2002), άτοµα µε υψηλά επίπεδα ΣΝ είναι πιο πιθανό να είναι πιο υγιή και µε καλύτερα επίπεδα ευεξίας, καθώς επίσης είναι εξίσου πιθανό να αναζητήσουν βοήθεια και να ακολουθήσουν τις οδηγίες κάποιου γιατρού (Ciarrochi & Deane, 2001), αλλά και να αντισταθούν όταν βρίσκονται υπό πίεση σε µία κατάσταση επικίνδυνη για την υγεία τους, όπως για παράδειγµα το κάπνισµα (Trinidad & Johnson, 2002). Επίσης, η ΣΝ συσχετίζεται αρνητικά µε ψυχολογικές καταστάσεις που επηρεάζουν την υγεία, όπως η κατάθλιψη και το άγχος (Slaski & Cartwright, 2002). Σε µία ενδιαφέρουσα έρευνα οι Ciarrochi, Deane και Anderson (2002), επεσήµαναν τη σηµαντική αρνητική σχέση µεταξύ του άγχους και της ψυχολογικής υγείας, συµπεριλαµβανοµένου της κατάθλιψης και των τάσεων αυτοκτονίας σε νέους ανθρώπους µε τη ΣΝ. Έρευνα των Τσαούση και Νικολάου (2005) µελέτησε τη σχέση των χαρακτηριστικών ΣΝ όπως η αντίληψη, ο έλεγχος, η χρήση και η κατανόηση των συναισθηµάτων µε τη σωµατική και ψυχική υγεία. Άτοµα µε µέσο όρο ηλικίας τα 25 έτη συµπλήρωσαν µεταξύ άλλων το ερωτηµατολόγιο των Χαρακτηριστικών Συναισθηµατικής Νοηµοσύνης (TEIQ). Η µελέτη κατέληξε ότι η αύξηση των επιπέδων ΣΝ επέδρασε σηµαντικά στη γενική υγεία του ατόµου. Ήδη νωρίτερα οι Goldman, Kraemer και Salovey (1996) είχαν αναγνώρισει το µέτριο ρόλο της ρύθµισης των συναισθηµάτων στη σχέση µεταξύ στρες και σωµατικής υγείας. Γενικά παρατηρείται έντονο ερευνητικό ενδιαφέρον στη σύνδεση µεταξύ ΣΝ και γενικών συµπεριφορών υγείας. Προηγούµενες έρευνες έχουν δείξει ότι η υψηλή ΣΝ συνδέεται θετικά µε συµπεριφορές υγείας και αντίστοιχα χαµηλά επίπεδα ΣΝ σχετίζονται αρνητικές συµπεριφορές υγείας. Πρόσφατα ερευνητικά δεδοµένα, από τους Batool και Khalid (2009), ανέδειξαν τη σχέση µεταξύ ΣΝ και κατάθλιψης. Αξιολόγησαν άτοµα ηλικίας 18 έως 60 ετών µε διαγνωσµένη κατάθλιψη. Η ΣΝ τους µετρήθηκε µε εργαλείο αυτοαναφοράς (SEI;Scale Emotional Intelligence). Τα αποτελέσµατα της µελέτης έδειξαν ότι ασθενείς µε χαµηλή σχετικά ΣΝ είναι και περισσότερο επιρρεπείς στην κατάθλιψη. Κατά τη σύγκριση µεταξύ ανδρών και γυναικών οι άνδρες βρέθηκαν µε χαµηλότερα σκορ συναισθηµατικής νοηµοσύνης. Ακόµη ερευνητικά έχει µελετηθεί η σχέση µεταξύ προσωπικότητας, στρατηγικών αντιµετώπισης, εστίας ελέγχου της υγείας(health locus of control) ΣΝ και συµπεριφορών υγείας (Saklofske, Austin, Galloway & Davidson, 2007). Οι συµπεριφορές υγείας συµπεριελάµβαναν το κάπνισµα, την κατανάλωση αλκοόλ, τη διατροφή, την άσκηση, το αυτοαξιολογούµενο status υγείας και τον αριθµό επισκέψεων του συµµετέχοντα σε γιατρό. Η ΣΝ αξιολογήθηκε µε την Κλίµακα Συναισθηµατικής Νοηµοσύνης του Schutte και των συνεργατών του (1998). Τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι η ΣΝ συνδέεται θετικά µε στρατηγικές αντιµετώπισης εστιασµένες σε έργο και αρνητικά µε στρατηγικές αντιµετώπισης εστιασµένες στο συναίσθηµα. Επίσης, βρέθηκε ότι η ΣΝ συνδεόταν µόνο µε τη λήψη τακτικής άσκησης και στρατηγικών διατροφής. Ωστόσο οι τρόπο µε τους οποίους µπορεί η ΣΝ σαν πηγή αντιµετώπισης είναι ακόµη υπό έρευνα. Έρευνα του Rohr (2005) εξέτασε µεταξύ άλλων τις διαφορές φύλου στη σχέση µεταξύ συναισθηµατικής νοηµοσύνης και στάσεων ως προς την άσκηση σε φοιτητές πανεπιστηµίου του Καναδά, οι οποίοι χωρίστηκαν σε δύο οµάδες ανάλογα µε την ένταση της άσκησης στην οποία συµµετείχαν. Οι φοιτητές συµπλήρωσαν µία σύντοµη φόρµα του ερωτηµατολογίου αυτοαναφοράς BarOn-EQ.

8 SCIENCE TECHNOLOGIES 57 ο NEWSLETTER Επίσης οι στάσεις ως προς την άσκηση αξιολογήθηκαν µε το ερωτηµατολόγιο πεποιθήσεων υγείας (HBQ). Τα αποτελέσµατα έδειξαν µία αδύναµη σχέση µεταξύ ΣΝ και στάσεων ως προς την άσκηση. Γενικά επισηµάνθηκε ότι ενεργά άτοµα είχαν εντονότερες πεποιθήσεις σχετικά µε τα οφέλη της άσκησης, το οποίο ερευνητικά υποστηρίχθηκε και στην έρευνα των Craig και Cameron (2004). Επίσης οι άνδρες βρέθηκαν περισσότερο ενεργοί και οι στάσεις τους ως προς την άσκηση επιδρά περισσότερο στο κοινωνικό και συναισθηµατικό wellbeing συγκριτικά µε τις γυναίκες. Συζήτηση Η ΣΝ, εµφανίζεται να έχει πολλά υποσχόµενες εφαρµογές στον επαγγελµατικό, τον εκπαιδευτικό και τον χώρο της ψυχικής υγείας (Cherniss, 2000; Goleman, 1995; Matthews et al., 2002; Mayer et al., 2000). Στοχεύοντας στην αύξηση της ΣΝ µπορεί να επιτευχθεί µείωση του στρες και προώθηση της υγείας (Whatmore, Cartwright, & Cooper, 1999). Όσον αφορά στο χώρο του αθλητισµού, περαιτέρω έρευνα χρειάζεται προκειµένου να διευκρινιστεί εάν η ΣΝ αποτελεί πράγµατι µία πολύτιµη προσθήκη ή ένας πλεονάζων όρο στο χώρο των ψυχικών δεξιοτήτων (Zizzi, Deaner, & Ηirschhorn, 2003). Η σχέση της ΣΝ µε την καλή λειτουργία της υγείας (Τσαούσης & Νικολάου, 2005). Άτοµα µε υψηλή ΣΝ βιώνουν καλύτερη υγεία και αντιλαµβάνονται την ανάγκη αναζήτησης βοήθειας ειδικού όποτε κρίνουν απαραίτητη τη συµβολή τους (Chiarrochi & Deane, 2001). Το αυξηµένο ενδιαφέρον παρουσιάστηκε στη σύνδεση της συναισθηµατικής νοηµοσύνης και συµπεριφορών υγείας (Austin, Saklofkse, & Egan, 2005), διεγείρει την ερευνητική αναζήτηση σχέσεων µεταξύ συναισθηµατικής νοηµοσύνης στο χώρο της άσκησης και της φυσικής δραστηριότητας (Solanski & Lane, 2010), η όποια έχει εξακριβωθεί αλλά άξιο έρευνας είναι η µελέτη κατεύθυνση της συγκεκριµένης σχέσης και να εξακριβωθεί εάν η ΣΝ κατέχει θέση αιτίου ή αιτιατού. Στα πλαίσια της ψυχικής υγείας, τα άτοµα µε µειωµένη ΣΝ είναι περισσότερο επιρρεπή στην κατάθλιψη (Batool & Khalid, 2009), όπως επίσης παρατηρούνται σηµαντικά ελλείµµατα συναισθηµατικών ικανοτήτων σε άτοµα µε διαταραχές κατάχρησης ουσιών αλλά και οριακής προσωπικότητας (Mayer, Salovey, & Caruso,2002). ιαφορές φύλου στην γενική και αντιλαµβανόµενη ΣΝ ανέφεραν ότι οι γυναίκες υπερέχουν στην αναγνώριση και την κατανόηση των συναισθηµάτων, την ενσυναίσθηση, την κοινωνική προσαρµογή και τη διαπροσωπική επικοινωνία. Οι άνδρες, από την άλλη, υπερέχουν στη διαχείριση των συναισθηµάτων προσαρµόζονται καλύτερα στις νέες συνθήκες και είναι πιο θετικοί και αισιόδοξοι (Bar-On, 2000; Ciarrochi, Chan, & Caputi, 2000; Petrides & Furnham, 2000). Στις γυναίκες η ΣΝ βρέθηκε να σχετίζεται µε την εικόνα σώµατος(swami, Begum, & Petrides, 2003), τα επίπεδα άγχους αλλά και τις στάσεις τους στις διατροφικές διαταραχές (Costarelli, Demertzi, & Stamou, 2009). Τα άτοµα µε υψηλή ΣΝ παρουσιάζουν µεγαλύτερη ενσυναίσθηση και αυτό-παρακολούθηση στις κοινωνικές τους σχέσεις πιο ανεπτυγµένες κοινωνικές δεξιότητες, φαίνονται να είναι πιο συνεργάσιµοι και να έχουν στενές και συναισθηµατικές διαπροσωπικές σχέσεις δηλώνοντας περισσότερο ικανοποιηµένοι από αυτές (Austin, Saklofske & Egan, 2005; Ciarrochi & Deane 2001; Schutte, Malouff, Bobik, Coston, Greeson, Jedlicka, Rhodes & Wendorf, 2001). Τέλος, άτοµα µε αυξηµένη ΣΝ είναι πιο αισιόδοξα και πιο ικανοποιηµένα από τη συζυγική τους ζωή (Schutte et al., 1998; 2001). Εκτιµούν για τον εαυτό τους ότι διαθέτουν καλύτερους τρόπους αντιµετώπισης προβληµάτων και δυσκολιών και αναφέρουν χαµηλότερα επίπεδα άγχους, ανησυχίας και κατάθλιψης (Bastian, Burns & Nettelbeck, 2005; Salovey, Stroud, Woolery & Epel, 2002; Schutte et al., 1998). Στα εργασιακά πλαίσια η ΣΝ µπορεί να συµβάλλει στην αύξηση της αποδοτικότητας αλλά και την δηµιουργία καλού εργασιακού κλίµατος. Η ΣΝ βασιζόµενη στην εύρεση, την αναγνώριση, την δέσµευση και την αξιοποίηση των συναισθηµάτων, αποτελεί από τα σηµαντικότερα χαρακτηριστικά που πρέπει να διαθέτει κάποιος για µία αποτελεσµατική ηγεσία µέσα, αλλά και έξω από το χώρο εργασίας. Ένας εργαζόµενος µε υψηλή ΣΝ µπορεί να διαχειριστεί τις παρορµήσεις του, να επικοινωνεί µε άλλους αποτελεσµατικά να διαχειρίζεται την αλλαγή, να επιλύει προβλήµατα και να χρησιµοποιεί το χιούµορ για να αντιµετωπίσει τεταµένες καταστάσεις. ιαθέτει επίσης, ενσυναίσθηση, και παραµένει αισιόδοξος παρά τις ενδεχόµενες αντιξοότητες.

9 SCIENCE TECHNOLOGIES 57 ο NEWSLETTER Αυτή η σαφήνεια στην σκέψη και η ηρεµία στο άγχος και την χαοτική κατάσταση είναι αυτό που χωρίζει την καλύτερη απόδοση από την αδυναµία στον χώρο εργασίας (Κοπανάκης, 2010). Η ΣΝ (Goleman 2000) ως η «νοηµοσύνη της καρδιάς» αποτελεί έναν από τους κυριότερους παράγοντες στην αποτελεσµατική λεκτική και µη λεκτική επικοινωνία. Βιβλιογραφία 1. Austin, E. J., Saklofske, D. H., & Egan, V. (2005). Personality, well-being and health correlates of trait emotional intelligence. Personality and Individual Differences, 38(3), Bar-On, R. (1997a). The Emotional Quotient Inventory (EQ-i): A test of emotional intelligence. Toronto, Canada: Multi-Health Systems, Inc. 3. Bar-On, R. (2000). Emotional and social intelligence: Insights from the Emotional Quotient Inventory. In R. Bar- On & J. D. A. Parker (Eds.), The Handbook of Emotional Intelligence (pp ). San Francisco: John Willey & Sons, Inc. 4. BarOn, R. (2002). BarOn Emotional Quotient Inventory: Technical Manual. MHS, North Tonawanda, NY. 5. Bar-On, R. (2010). Emotional intelligence: an integral part of positive psychology. South African journal of Psychology, 40(1), Bastian, V. A., Burns, N. R., & Nettelbeck, T. (2005). Emotional intelligence predicts life skills, but not as well as personality and cognitive abilities. Personality and Individual Differences, 39, Batool, S., & Khalid, R. (2009). Low emotional intelligence: A risk factor for depression. JPPS, 6(2), Bowers, D., Blonder, L., & Heilman, K. (1998). Florida Affect Battery. Revised. Cognitive Neuroscience Laboratory, University of Florida. 9. Byrne, A. & Byrne, D.G. (1993). The effect of exercise on depression, anxiety and other mood states A review. Journal of Psychosomatic Research, 37, Ciarrochi, J. V., Chan, A. Y. C., & Caputi, P. (2000). A critical evaluation of the emotional intelligence construct. Personality and Individual Differences, 28, Ciarrochi, J. V. & Deane, F. P. (2001). Emotional competence and willingness to seek help from professional and nonprofessional sources. British Journal of Guidance and Counselling, 29, Ciarrochi, J., Deane, F., & Anderson, S. (2002). Emotional intelligence moderates the relationship between stress and mental health. Personality and Individual Differences, 32(2), Cooper, C., Bebbington, P., Katona, C., & Livingstone, G. (2009). Successful aging in health adversity: results from the National Psychiatric Morbidity Survey. International Psychogeriatrics, 21(5), Costarelli, V., Demertzi, M., & Stamou, D. (2009). Disordered eating attitudes in relation to body image and emotional intelligence in young women. Journal of Human Nutrition and Dietetics, 22, Craig, C. L. & Cameron, C. (2004). Increasing physical activity: Assessing trends from 1998 to Ottawa, ON: Canadian Fitness and Lifestyles Research Institute. Retrieved July 29, 2004, from 16. Fariselli, L., Ghini, M., & Freedman, J. (2006). Age and Emotional Intelligence. White Paper Research on Emotional Intelligence. Retrieved on April 2012 from nd_age.pdf 17. Fong-Li, G., Lu, F., & Wang, H. (2009). Emotional intelligence and health in Taiwan college students. Journal of Exercise Science & Fitness, 7(1), Gardner, H. (1983). Frames Of Mind: The Theory Of Multiple Intelligences. New York: Basic Books. 19. Geher, G. (2004). Measuring emotional intelligence: Common ground and controversy. New York: Nova Science Publishing. 20. Goldman, S.L., Kraemer, D.T., & Salovey, P. (1996). Beliefs about mood moderate the relationship of stress to illness and symptoms reporting. Journal of Psychosomatic Research, 41,

10 SCIENCE TECHNOLOGIES 57 ο NEWSLETTER 21. Goleman, D. (1995). Emotional Intelligence. New York: Bantam Hertel, J., Schutz, A., & Lammers, C. (2009). Emotional Intelligence and Mental Disorder. Journal of Clinical psychology, 65(9), Goleman, D. (2000). Working with emotional intelligence. New York: Bantam. 23. Κάµτσιος, Σ. & Φυλακτακίδου, Α. (2008). Σχέση Στρατηγικών Αντιµετώπισης Ερεθισµάτων Άγχους, Αυτοαποτελεσµατικότητας και Συµµετοχής σε Φυσική ραστηριότητα σε Φοιτητές του Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων. Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή και τον Αθλητισµό, 6(3), Κανέλλου, Γ. (2007). Θυµός: Ένα καταστροφικό συναίσθηµα. Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου, 2011 από 25. Κοπανάκης, Ν. (2010). Η συναισθηµατική νοηµοσύνη στο χώρο εργασίας. Αδηµοσίευτη διπλωµατική διατριβή, ΤΕΙ Κρήτης. 26. Lane, A. M.,Thelwell, R.C., Lowther, J., & Devonport, T.J. (2009). Emotional intelligence and psychological skills use among athletes. Society for Personality Research, 37(2), Mayer, J.D., Caruso, D., & Salovey, P. (2000). Selecting a measure of emotional intelligence: The case for ability scales. In R. Bar-On & J.D.A. Parker (Eds.), The handbook of emotional intelligence (pp ). San Francisco: Jossey-Bass. 28. Mayer, J.D., Salovey, P., & Caruso, D.R. (2002). Mayer-Salovey-Caruso Emotional Intelligence Test (MSCEIT) User s Manual. Toronto, Canada: MHS. 29. Mayer, J.D. & Salovey, P. (1997). What is emotional intelligence? In P. Salovey & D. Sluyter (Eds). Emotional Development and Emotional Intelligence: Implications for Educators (pp. 3-31). New York: Basic Books. 30. McAuley, Marquez, D.X. Jerome, G. J., Blissmer, B., & Katula, J. (2002). Physical activity and physique anxiety in older adults: fitness, and efficacy influences. Aging & Mental Health, 6(3), Mohanan, S.A., Mokhtar, A.H., & Jayan, C. (2011). Emotional intelligence or nonverbal intelligence: Which is a better predictor of athletes' positive mental health? Journal of the Indian Academy of Applied Psychology, 37, Νεοφύτου, Λ. & Κουτσελίνη, Μ. (2006). Συναισθηµατική νοηµοσύνη: επιστηµολογικές αµφισβητήσεις και περιορισµοί. Ανακτήθηκε στις 10 Γενάρη, 2011 από epaweb.soe.ucy.ac.cy/.../emotional_%20intelligen ce_assignment_paidagogiki%20etaireia%2006 %20(1).doc 33. Nguyen, M.S., Unger, J., Hamilton, J., & SpruijtMetz, D. (2006). Associations between physical activity and perceived stress/hassles in college students. Stress and Health, 22, Παπανελοπούλου, Ε. (2002). Πολλαπλοί τύποι νοηµοσύνης: Θεωρία- εφαρµογή και προοπτικές στην πρωτοβάθµια εκπαίδευση. Αδηµοσίευτη διδακτορική διατριβή. Τµήµα ειδικής αγωγής, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας. 35. Phillips, L.H. & Allen, R. (2004). Adult aging and the perceived intensity of emotions in faces and stories. Aging Clinical and Experimental Research, 16(3), Πλατσίδου, Μ. (2006). Ο λειτουργικός ρόλος της αντιλαµβανόµενης συναισθηµατικής νοηµοσύνης στο σύστηµα του εαυτού. Στο Ε. Συγκολλίτου (Επιµ. u904 Έκδ.), Η έννοια του εαυτού και λειτουργικότητα στο σχολείο (σ ). Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Κυριακίδη. 37. Petrides, K.V., & Furnham, A. (2003). Trait emotional intelligence: Behavioral validation in two studies of emotion recognition and reactivity to mood induction. European Journal of Personality, 17, Ramesar, S., Koortzen, P., & Oosthuinzen, R. (2009). The relationship between emotional intelligence and stress management. SA Journal of Industrial Psychology, 35(1), Rohr, Β.Α. (2005). Emotional intelligence: Correlates with exercise attitudes. Master studies Thesis. University of Saskatchewan. 40. Saklofske, D.H., Austin, E.J., Galloway, J., & Davidson, K. (2007). Individual difference correlates of health related behaviours: Preliminary evidence for links between emotional intelligence and coping. Personality and Individual Differences, 42,

11 SCIENCE TECHNOLOGIES 57 ο NEWSLETTER 41. Salovey, P. & Mayer, J.D. (1990). Emotional intelligence. Imagination, Cognition, and Personality, 9, Salovey, P., Stroud, L. R., Woolery, A., & Epel, E.S. (2002). Perceived emotional intelligence, stress reactivity, and symptom reports: Further explorations using the trait meta-mood scale. Psychology and Health, 17, Sharma, S.J.D., Biswal, R., & Mandal, M.K. (2009). Emotional Intelligence : Factorial Structure and Construct Validity across Cultures. International Journal of Cross Cultural Management, 9(2), Shiota, M. & Levinson, R. (2009). Effects of Aging on Experimentally Instructed Detached Reappraisal, Positive Reappraisal, and Emotional Behavior Suppression. Psychology & Aging, 24(4), Schutte, N.S., Malouff, J.M., Bobik, C., Coston, T.D., Greeson, C. Jedlicka, C., Rhodes, E., & Wendorf, G. (2001). Emotional intelligence and interpersonal relations. Journal of Social Psychology, 141 (4), Schutte, N. S., Malouf, J.M., Hall, L.E., Haggerty, D.J., Cooper, J.T., Golden, C.J., & Dornheim, L. (1998). Development and validation of a measure of emotional intelligence. Personality and Individual Differences, 25, Slaski, M. & Cartwright, S. (2002). Health, performance and emotional intelligence: an exploratory study of retail managers. Stress and Heath, 18, Solansky, D. & Lane, A. (2010). Relationships between exercise as a mood regulation strategy and trait emotional intelligence. Asian Journal of Sports Medicine, 1, Spielberger, C. (2004). Encyclopedia of Applied Psychology. Academic Press. 50. Swami, V., Begum, S., & Petrides, K.V. (2010). Associations between trait emotional intelligence, actual ideal weight discrepancy, and positive body image. Personality and Individual Differences, 49, Trinidad, D.R. & Johnson, C.A. (2002). The association of emotional intelligence and early adolescent tobacco and alcohol use. Personality and Individual Differences, 32(1), Tsaousis, I. & Nikolaou, I. (2005). Exploring relationship of emotional intelligence with physical and psychological health functioning. Stress and Health, 21, Whatmore, L., Cartwright, S., & Cooper, C.L. (1999). United Kingdom: Evaluation of a stress management programme in the public sector. In M.A.J. Kompier & C.L. Cooper (Eds.), Preventing stress, improving productivity: European case studies in the workplace (pp ). London: Routledge. 54. Yeung, R. (1996). The acute effects of exercise on mood state Journal of Psychosomatic Research, 40(2), Zizzi, S., Deaner, H., & Hirschhorn, D. (2003). The Relationship Between Emotional Intelligence and Performance Among College Baseball Players. Journal of Applied Sport Psychology, 15,

12 SCIENCE TECHNOLOGIES 57 ο NEWSLETTER Άσκηση ιάσπαση προσοχής και στρατηγικές διαχείρισης των κορυφαίων δεκαθλητών κατά τη διάρκεια των πιο αξέχαστων αποδόσεων τους Το άρθρο αποτελεί µετάφραση του πρωτότυπου που έχει δηµοσιευθεί ως: Gregory A. Dale (2000). Distractions and Coping Strategies of Elite Decathletes During Their Most Memorable Performances. The Sport Psychologist, 14, Το δέκαθλο είναι ένα από τα µοναδικά αγωνίσµατα του στίβου µε µεγάλη ιστορία στα χρονικά του. Παρόλα αυτά, λίγα έχουν γραφτεί στα δοκίµια της αθλητικής ψυχολογίας για το δέκαθλο και τις εµπειρίες των συµµετεχόντων του. Ο σκοπός αυτής της µελέτης ήταν να περιγράψει την εµπειρία των κορυφαίων δεκαθλητών κατά τη διάρκεια της «πιο αξέχαστης απόδοσης τους». Οι συµµετέχοντες ήταν 7 δεκαθλητές που είχαν αγωνιστεί σε εθνικό και παγκόσµιο επίπεδο. Κάθε αθλητής είχε προηγούµενο ρεκόρ 8000 ή περισσότερους βαθµούς (επίπεδο τελειότητας στο δέκαθλο) σε τουλάχιστον έναν αγώνα. Εξαιτίας της έµφασης στο συµµετέχοντα ως εξπέρ στο αντικείµενο, πραγµατοποιήθηκαν φαινοµενολογικές συνεντεύξεις µε κάθε συµµετέχοντα και τα χειρόγραφα αναλύθηκαν ως προς το περιεχόµενο τους. ύο σπουδαία ζητήµατα αναδύθηκαν από τις συνεντεύξεις: α) διάσπαση προσοχής και β) στρατηγικές διαχείρισης. Αυτά τα ζητήµατα µαζί µε τα αντίστοιχα υποζητήµατα συζητούνται σε σχέση µε άλλες έρευνες διαχείρισης στην βιβλιογραφία της αθλητικής ψυχολογίας. Θεωρώ το δέκαθλο σαν ένα µεγάλο, ψηλό τοίχο από τούβλα που κανείς ποτέ δεν πρόκειται να καταφέρει να τον ανέβει. Είναι κρύο και άκαρδο. εν έχει οίκτο. Είναι καταπληκτικό και τροµακτικό. Θα σε ρίξει κάτω πολύ γρήγορα. Κανείς ποτέ δεν κερδίζει το δέκαθλο. Μπορεί να θέσεις ένα ρεκόρ και να το συντρίψεις µια µέρα αλλά ξέρεις ότι πάντα θα βρίσκεται εκεί, θα στέκεται εκεί, περιµένοντας σε να προσπαθήσεις πάλι, λέγοντας σου «εντάξει, µάγκα, προσπάθησε να µε πιάσεις αυτή τη φορά». ( Jenner & Finch, 1977, σελ. 4) Όπως κάποιος µπορεί να υποθέσει από την περιγραφή του Μπρους Τζέννερ, αφού είχε κερδίσει το χρυσό µετάλλιο στους Ολυµπιακούς Αγώνες του Μόντρεαλ του 1976, το δέκαθλο είναι ένα εξαντλητικό αγώνισµα. Με δέκα διαφορετικά αγωνίσµατα στίβου και κονίστρας που διεξάγονται σε 2 µέρες, το δέκαθλο δοκιµάζει την αντοχή, τη δύναµη, την ικανότητα και την προσωπικότητα. Τα αγωνίσµατα είναι δοµηµένα ώστε οι αθλητές να αγωνίζονται σε 5 διαφορετικά κάθε ηµέρα. Η πρώτη ηµέρα δίνει έµφαση στην ταχύτητα, στην αλτική ικανότητα και στην εκρηκτικότητα µέσω του ανταγωνισµού στα 100 µ. ταχύτητα, άλµα εις µήκος, σφαίρα, άλµα εις ύψος και 400µ. ταχύτητα. Η δεύτερη ηµέρα περιλαµβάνει αθλήµατα που απαιτούν έµφαση στην τεχνική και τη δύναµη (110µ. µετ εµποδίων, δίσκος, άλµα επί κοντώ, ακόντιο) καθώς και την αντοχή (δρόµος 1500µ.). Η βαθµολογία βασίζεται σε ένα πίνακα βαθµολόγησης που αποδίδει ένα συγκεκριµένο αριθµό βαθµών για τους χρόνους στα δροµικά αγωνίσµατα και για τις αποστάσεις στα αθλήµατα ρίψεων και αλµάτων. Η τελική βαθµολογία βασίζεται στην συνολική συγκέντρωση βαθµών, και ο αθλητής που έχει συγκεντρώσει τους περισσότερους βαθµούς στο τέλος των 10 αγωνισµάτων ανακηρύσσεται νικητής. Το δέκαθλο ονοµάζεται το δυσκολότερο από όλα τα αθλητικά γεγονότα και ο Ολυµπιονίκης συχνά αναφέρεται ως «ο µεγαλύτερος αθλητής του κόσµου». Οι δεκαθλητές νοιώθουν µια µοναδική πρόκληση που οι αθλητές άλλων ατοµικών ή άλλων πολυαθληµάτων, όπως οι τριαθλητές, δεν χρειάζεται να αντιµετωπίσουν όταν ετοιµάζονται ή συµµετέχουν σε αγώνα. Αυτό σηµαίνει ότι πρέπει να είναι ικανοί να αγωνίζονται σε µία πληθώρα αγωνισµάτων µε µεγάλες περιόδους αναµονής ανάµεσά τους όπου η πιθανότητα εξάντλησης και οι εσωτερικοί φόβοι αποτυχίας παίρνουν το τίµηµά τους. (Zarnowski,1989)

13 Με την καταγραµµένη ιστορία του δεκάθλου σαν ένα αγώνισµα γοήτρου στους Ολυµπιακούς και τις µοναδικές προκλήσεις( ειδικά ψυχολογικές) που θέτει στους αθλητές, κάποιος µπορεί να σκεφτεί ότι θα υπήρχαν αναρίθµητα παραδείγµατα έρευνας στην αθλητική ψυχολογία. Παρόλα αυτά δεν είναι έτσι. Μία έρευνα των δοκιµίων µέσω υπολογιστή αποκάλυψε µόνο µία µελέτη (Dale,1994) που ερευνούσε την εµπειρία των δεκαθλητών καθώς ετοιµάζονταν και αγωνίζονταν στο δέκαθλο. Σε µία µελέτη φαινοµενολογικής συνέντευξης που ερευνούσε την εµπειρία ενός κορυφαίου δεκαθλητή κατά τη διάρκεια της προετοιµασίας και της συµµετοχής στην «καλύτερή του απόδοση», ο Ντέιλ (1994) συζήτησε τρία θέµατα: α) νοερή εξάσκηση β) εστίαση της προσοχής και γ) συνειδητότητα των άλλων. Ο αθλητής κατάφερε να αποδώσει καλύτερα επειδή χρησιµοποίησε αποτελεσµατικά την νοερή εξάσκηση και επικέντρωσε την προσοχή του πριν και κατά τη διάρκεια του αγώνα. Παρότι αντιλαµβανόταν έντονα τους συγγενείς, τους προπονητές, το κοινό και τους αντιπάλους του κατά τη διάρκεια του αγώνα, η συνειδητότητα των άλλων θεωρήθηκε ατού στην απόδοσή του. Η οικογένεια και οι προπονητές χρησίµευσαν ως παρηγοριά, ενώ πρόσεξε το πλήθος σε ένα µόνο αγώνισµα (επί κοντώ), το οποίο χρησίµευσε για να ανεβάσει το επίπεδο διέγερσης, καθώς φώναζε ρυθµικά το όνοµά του. Αυτός ο αθλητής υπέδειξε ότι αυτός ο αγώνας ήταν µια ιδιαίτερη στιγµή στη ζωή του και µια αξέχαστη εµπειρία γι αυτόν. Ενώ δεν έχει υπάρξει έρευνες στα δοκίµια αθλητικής ψυχολογίας, έχει διεξαχθεί έρευνα για τις πιο αξέχαστες εµπειρίες στα δοκίµια της γενικής ψυχολογίας. (π.χ. Kaslow, 1996; Tinsley, Hinson, Tinsley & Holt, 1993; Woike, 1995). Ειδικά, µια µελέτη, (Woike, 1995) ερεύνησε τη σχέση µεταξύ των υπονοούµενων (αυτά τα οποία δεν αντιλαµβανόµαστε και µοιάζουν να έχουν σχέση µε τις συναισθηµατικές εµπειρίες ) και των σαφών (τα οποία είναι ξεκάθαρα και µοιάζουν να έχουν σχέση µε την αυτο-εκτίµηση) κινήτρων στις γνωστικές διαδικασίες κατά τη διάρκεια αξέχαστων εµπειριών. Εκατόν ενενήντα πέντε προπτυχιακοί φοιτητές της ψυχολογίας ανέφεραν τις πιο αξέχαστες εµπειρίες στην καθηµερινή τους ζωή µέσω του «ερωτηµατολογίου των πιο αξέχαστων εµπειριών» που δηµιουργήθηκε από τον συγγραφέα της µελέτης. Ζητήθηκε από τους συµµετέχοντες να καταγράψουν τις πιο αξέχαστες εµπειρίες στο τέλος κάθε µέρας, για εξήντα συνεχόµενες µέρες. Οι αξέχαστες εµπειρίες τους χωρίζονται σε 4 κατηγορίες βασισµένες στους θεωρητικούς ορισµούς κοινωνικών ανησυχιών και επιτεύξεων στόχων καθώς και στη διάκριση µεταξύ υπονοούµενων και σαφών κινήτρων. Κατά την επίτευξη του στόχου, η κατηγορία συναισθηµατικών εµπειριών περιλάµβανε τις πιο αξέχαστες εµπειρίες που περιείχαν συναισθήµατα επιτυχίας και προσωπικής ικανοποίησης. Ειδικότερα, αυτές οι δηλώσεις αναφέρονταν στην ικανότητα να αντιµετωπίσουν ικανοποιητικά απαιτήσεις στόχου (π.χ. διαχείριση πίεσης σε ένα διαγώνισµα βιολογίας) και να ξεπεράσουν δύσκολες περιστάσεις (π.χ. διαχείριση νευρικότητας για ένα επικείµενο γεγονός ή η προσπάθεια ενάντια στις δυσκολίες). Παρόµοια µ αυτές τις εµπειρίες του να αντιµετωπίζεις ικανοποιητικά τις δυσκολίες οι ερευνητές στα δοκίµια γενικής ψυχολογίας (Compas,1987, Folkman & Lazarus,1985, Lazarus,1966, Lazarus & Folkman,1984) έχουν ερευνήσει τις στρατηγικές διαχείρισης που χρησιµοποιούν οι άνθρωποι για να διαχειριστούν το άγχος που συσχετίζεται µε διάφορες καταστάσεις. Η διαχείριση έχει οριστεί ως «συνεχής αλλαγή των γνωστικών και συµπεριφορικών προσπαθειών για να αντιµετωπιστούν συγκεκριµένες εσωτερικές ή/και εξωτερικές απαιτήσεις που υπερβάλλουν τις αντοχές του ανθρώπου»( Lazarus & Folkman,1984). Οι Lazarus και Folkman επεξεργάστηκαν αυτόν τον ορισµό υποδεικνύοντας ότι θεωρούν την διαχείριση σαν µία διαρκώς εναλλασσόµενη διαδικασία (δηλ. ο άνθρωπος πρέπει να χρησιµοποιήσει διαφορετικές στρατηγικές διαχείρισης ανάλογα µε την περίσταση). Θεωρούν την διαχείριση όχι ως αυτόµατη συµπεριφορά, αλλά ως µία που απαιτεί προσπάθεια από τον άνθρωπο για να διαχειριστεί το αγχογόνο γεγονός. Η διαχείριση λέγεται ότι περιλαµβάνει οποιοδήποτε µέσο που κάποιος χρησιµοποιεί για να διαχειριστεί το στρες. Επίσης δεν θεωρείται ως επιβολή στην περίσταση αλλά απλά ως αντιµετώπιση και διαχείρισή της. Η πρόσφατη επικέντρωση στην έρευνα της διαχείρισης στα δοκίµια αθλητικής ψυχολογίας (π.χ. Crocker & Graham, 1995, Eklund, Gould & Jackson, 1993, Gould, Eklund & Jackson, 1993, Gould, Finch & Jackson, 1993, Goss, 1994, Gould,Tuffey, Udry & Loehr, 1996, Madden, Kirkby & Mcdonald, 1989, Madden, Summers & Brown, 1990, Sellers, 1995, Tammen, 1996) έχει προσφέρει την απαραίτητη γνώση στις στρατηγικές που χρησιµοποιούν οι αθλητές για να διαχειριστούν διάφορους παράγοντες που µπορεί να επηρεάζουν δυσµενώς αυτούς ή/και την απόδοσή τους.

14 Παρόµοια µε την πρόσφατη µελέτη, αρκετές από αυτές τις έρευνες διεξήχθησαν µέσω ποιοτικών µεθόδων. Σε µία µελέτη από τον Gould και τους συναδέλφους του (Gould, Finch και συνάδελφοι, 1993), ζητήθηκε από τους εθνικούς πρωταθλητές του καλλιτεχνικού πατινάζ να περιγράψουν τις στρατηγικές διαχείρισης που χρησιµοποίησαν, αφού κέρδισαν το τίτλο. Επιπροσθέτως, οι ερευνητές εξέτασαν τη σχέση µεταξύ συγκεκριµένων αγχογόνων και στρατηγικών διαχείρισης που αυτοί οι αθλητές µπορεί να είχαν χρησιµοποιήσει. Οι στρατηγικές διαχείρισης που χρησιµοποιήθηκαν από αυτούς τους αθλητές περιλάµβαναν διαχείριση χρόνου και καθορισµό προτεραιοτήτων, κοινωνική υποστήριξη, λογική σκέψη και συνοµιλία µε τον εαυτό τους, θετική εστίαση, προαγωνιστική πνευµατική ετοιµασία και διαχείριση άγχους, έξυπνη και σκληρή προπόνηση, αποµόνωση και απόκλιση και να αγνοούν τους αγχογόνους παράγοντες. Τα αποτελέσµατα επίσης αποκάλυψαν ότι αυτοί οι αθλητές χρησιµοποίησαν µια ποικιλία στρατηγικών διαχείρισης ανάλογα µε το ποιον αγχογόνο παράγοντα προσπαθούσαν να διαχειριστούν. Για παράδειγµα, η πλειοψηφία των αθλητών χρησιµοποίησαν λογική σκέψη και συνοµιλία µε τον εαυτό τους καθώς και προαγωνιστική πνευµατική ετοιµασία και διαχείριση άγχους όταν αντιµετώπιζαν σωµατικές ή ψυχολογικές απαιτήσεις. Όταν αντιµετώπιζαν περιβαλλοντικές απαιτήσεις Χρησιµοποίησαν διαχείριση χρόνου και καθορισµό προτεραιοτήτων. Σε µια δεύτερη µελέτη, οι Gould, Eklund και συνεργάτες (1993) ερεύνησαν τις στρατηγικές διαχείρισης που χρησιµοποίησαν οι Αµερικανοί παλαιστές στους Ολυµπιακούς αγώνες της Σεούλ. Αυτοί οι αθλητές ανέφεραν ότι είχαν να ξεπεράσουν πολλές δυσκολίες κατά τη διάρκεια των Ολυµπιακών και συζήτησαν µια ποικιλία στρατηγικών διαχείρισης που χρησιµοποίησαν για να αντιµετωπίσουν αυτές τις δυσκολίες. Αυτές οι στρατηγικές τους επέτρεψαν να ελέγξουν τις σκέψεις τους, να εστιάσουν στον προκείµενο στόχο, να ελέγξουν το περιβάλλον τους και τα συναισθήµατά τους. ιαφορά µεταξύ των µεταλλιούχων και των µη µεταλλιούχων βρέθηκε σε σχέση µε την ικανότητα τους να αντιµετωπίζουν τη δυσκολία. Οι µεταλλιούχοι βρέθηκαν να είναι πολύ πιο αποτελεσµατικοί στη διαχείριση γιατί οι στρατηγικές τους ήταν πιο καλά εξασκηµένες και απαιτούσαν λιγότερη συνειδητή προσπάθεια. Οι µεταλλιούχοι επίσης θεωρούσαν τη δυσκολία λιγότερο απειλητική, ακόµα και θετική κάποιες φορές. Για να καθορίσει αν υπήρχαν διαφορές ανάµεσα στους µεταλλιούχους της µελέτης ο Eklund και συνεργάτες (1993) διεξήγαγε περαιτέρω ανάλυση στα σχόλια που έγιναν από αυτά τα άτοµα σχετικά µε τις στρατηγικές αντιµετώπισης δυσκολίας. Τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι ο κάθε µεταλλιούχος αντιλαµβανόταν τις εξωτερικές προσδοκίες των προπονητών, της οικογένειας και άλλων. Παρόλα αυτά, κανείς δεν τις θεωρούσε αρνητικές. Οι παλαιστές αντέδρασαν στις προσδοκίες µε διαφορετικούς τρόπους. Μερικοί από αυτούς τις θεωρούσαν θετικές και άλλοι ουδέτερες. Ακόµα κι αν οι προσδοκίες δεν θεωρούνταν αρνητικές, δεν ήταν σε µερικές περιπτώσεις ευπρόσδεκτες και έπρεπε να τις διαχειριστούν. Τα αποτελέσµατα αυτής της µελέτης απεκάλυψαν επίσης ότι οι στρατηγικές πνευµατικής προετοιµασίας ήταν ένα σηµαντικό µέρος της ικανότητας του µεταλλιούχου να διαχειρίζεται τη διάσπαση προσοχής και να ετοιµάζεται να αγωνιστεί. Ενώ όλοι οι µεταλλιούχοι χρησιµοποίησαν νοητικές ασκήσεις, υπήρχε διαφοροποίηση στις ασκήσεις αυτές ως προς την πολυπλοκότητα και τα µοτίβα σκέψης. Η παρούσα έρευνα ήταν µια προσπάθεια να διευρύνει περαιτέρω τα ευρήµατα των ερευνών στην εµπειρία των κορυφαίων δεκαθλητών, µε έµφαση στην εµπειρία τους όταν αγωνίζονταν. Ειδικότερα, ο σκοπός της µελέτης ήταν να δοθεί µια ακριβής περιγραφή των πιο αξέχαστων αποδόσεων µια µεγαλύτερης οµάδας δεκαθλητών στους αγώνες. Λέγοντας αξέχαστη, ο ερευνητής ζήτησε στους συµµετέχοντες στην µελέτη να περιγράψουν εµπειρίες που «ξεχώριζαν» στο µυαλό τους. Αυτές οι εµπειρίες δεν χρειαζόταν να είναι σηµαντικές ή ενδιαφέρουσες για άλλους ανθρώπους παρά µόνο για τους ίδιους. (Woike, 1995) Για να επιτρέψει στους συµµετέχοντες στην µελέτη να περιγράψουν καλύτερα τις εµπειρίες τους σε πρώτο πρόσωπο, ο ερευνητής ένιωσε σηµαντικό να κάνει ανοιχτές ερωτήσεις. Θεωρήθηκε ότι οι ανοιχτές ερωτήσεις θα επέτρεπαν στον ερευνητή να αποφύγει την αλληλεπίδραση «ερέθισµα-αντίδραση» µε τον συµµετέχοντα που τείνει να εµφανίζεται στα ερωτηµατολόγια ή στους περιοριστικούς οδηγούς συνεντεύξεων (Dale, 1996).

Κοινωνική Συναισθηματική Νοημοσύνη

Κοινωνική Συναισθηματική Νοημοσύνη Κοινωνική Συναισθηματική Νοημοσύνη Κυριλλίδου Αθηνά, Χυχολόγος Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer και υγγενών Διαταραχών «Ο καθένας μπορεί να θυμώσει, είναι πολύ εύκολο. Όμως να θυμώσει με το κατάλληλο

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 10 (2012), 17 29 Δημοσιεύτηκε: 5 Ιουνίου 2012

Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 10 (2012), 17 29 Δημοσιεύτηκε: 5 Ιουνίου 2012 Επισκόπησης Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 10 (2012), 17 29 Δημοσιεύτηκε: 5 Ιουνίου 2012 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 10 (2012), 17-29 Released: June 5, 2012 www.hape.gr

Διαβάστε περισσότερα

Συναισθηματική Νοημοσύνη: Ορισμός, δομή, μοντέλα, μέσα αξιολόγησης

Συναισθηματική Νοημοσύνη: Ορισμός, δομή, μοντέλα, μέσα αξιολόγησης Συναισθηματική Νοημοσύνη: Ορισμός, δομή, μοντέλα, μέσα αξιολόγησης Νοημοσύνη; Ικανότητα διεκπεραίωσης γνωστικών λειτουργιών (μνήμη, προσοχή, αντίληψη, μάθηση, αφαιρετική σκέψη, ομιλία, κλπ.) Αξιολογείται

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ποιες είναι οι ψυχολογικές Ο όρος «Εξάσκηση Ψυχολογικών Δεξιοτήτων» χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Συναισθηματική Νοημοσύνη και ακαδημαϊκή επίδοση φοιτητών. Κουτσελίνη Μαίρη

Κοινωνική Συναισθηματική Νοημοσύνη και ακαδημαϊκή επίδοση φοιτητών. Κουτσελίνη Μαίρη Κοινωνική Συναισθηματική Νοημοσύνη και ακαδημαϊκή επίδοση φοιτητών Νεοφύτου Λεύκιος Πανεπιστήμιο Κύπρου Κουτσελίνη Μαίρη Πανεπιστήμιο Κύπρου Κυριακίδης Λεωνίδας Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Στην παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Ευάγγελος Χ. Καραδήµας & Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Τοµέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών Ένα οµαδικό παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Παρουσίαση στη ιηµερίδα του

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία. Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι.

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία. Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι. Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι.- Λέκτορας Συναισθηματική Νοημοσύνη - Μια μορφή κοινωνικής νοημοσύνης, η

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που ευθύνονται για τους τραυµατισµούς ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό

Παράγοντες που ευθύνονται για τους τραυµατισµούς ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό Μάριος Γούδας ΤΙΤΛΟΙ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΑΛΕΞΗΣ περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικά. Ενότητα ΣΤ: Διαχείριση Σχολικής Τάξης. Ζαχαρούλα Σμυρναίου Σχολή Φιλοσοφίας Τμήμα Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας

Παιδαγωγικά. Ενότητα ΣΤ: Διαχείριση Σχολικής Τάξης. Ζαχαρούλα Σμυρναίου Σχολή Φιλοσοφίας Τμήμα Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας Παιδαγωγικά Ενότητα ΣΤ: Διαχείριση Σχολικής Τάξης Ζαχαρούλα Σμυρναίου Σχολή Φιλοσοφίας Τμήμα Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας Περιεχόμενα ενότητας Ψυχολογική κατάσταση Μαθησιακές Δυσκολίες, Αποκλίνουσες Συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Ο λειτουργικός ρόλος της αντιλαµβανόµενης συναισθηµατικής νοηµοσύνης στο σύστηµα του εαυτού

Ο λειτουργικός ρόλος της αντιλαµβανόµενης συναισθηµατικής νοηµοσύνης στο σύστηµα του εαυτού Πλατσίδου, Μ. (2006). Ο λειτουργικός ρόλος της αντιλαµβανόµενης συναισθηµατικής νοηµοσύνης στο σύστηµα του εαυτού. Στο Ε. Συγκολλίτου (Επιµ. Έκδ.), Η έννοια του εαυτού και λειτουργικότητα στο σχολείο (σ.

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής. Εισαγωγή. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής. Εισαγωγή. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής Εισαγωγή Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα μελετηθούν Ορισμοί σχετικοί με την ψυχολογία άσκησης, την ψυχική υγεία, κλπ. Ποια πρέπει να είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 1 ο μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Η εξελικτική πορεία της νοημοσύνης. Από το IQ στο EQ και στο SQ. Από τον Δαρβίνο στο ανερχόμενο πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982)

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982) 91 στόχους µας και εποµένως δεν µας προκαλείται διέγερση και ούτε έντονο συναίσθηµα («σε συµπαθώ, αλλά δεν είµαι ερωτευµένος µαζί σου»). Τέλος, υπάρχει και η περίπτωση του «µαζί δεν κάνουµε και χώρια δεν

Διαβάστε περισσότερα

«Η επίδραση της συναισθηματικής νοημοσύνης στη βελτίωση των ομάδων εργασίας : Η περίπτωση του Δημοσίου Τομέα (Ε.Κ.Δ.Δ.Α.)»

«Η επίδραση της συναισθηματικής νοημοσύνης στη βελτίωση των ομάδων εργασίας : Η περίπτωση του Δημοσίου Τομέα (Ε.Κ.Δ.Δ.Α.)» Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Διεθνής Διοικητική των Επιχειρήσεων «Η επίδραση της συναισθηματικής νοημοσύνης στη βελτίωση των ομάδων εργασίας : Η περίπτωση του Δημοσίου Τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή Διατριβή Το εργασιακό άγχος των κοινωνικών λειτουργών και η σχέση του με την εργασιακή δέσμευση και τη συναισθηματική νοημοσύνη

Μεταπτυχιακή Διατριβή Το εργασιακό άγχος των κοινωνικών λειτουργών και η σχέση του με την εργασιακή δέσμευση και τη συναισθηματική νοημοσύνη Μεταπτυχιακή Διατριβή Το εργασιακό άγχος των κοινωνικών λειτουργών και η σχέση του με την εργασιακή δέσμευση και τη συναισθηματική νοημοσύνη Επιμέλεια : Αγαγιώτου Σμαρώ Επιβλέποντες καθηγητές : Μ. Πλατσίδου

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ερωτηματολόγιο που θα σας βοηθήσει να γνωρίσετε καλύτερα τον αγωνιστικό σας εαυτό!

Ένα ερωτηματολόγιο που θα σας βοηθήσει να γνωρίσετε καλύτερα τον αγωνιστικό σας εαυτό! Επιμέλεια-μετάφραση: Αλέξανδρος Νικολόπουλος, Ph.D. Ένα ερωτηματολόγιο που θα σας βοηθήσει να γνωρίσετε καλύτερα τον αγωνιστικό σας εαυτό! Πόσο ψυχολογικά προετοιμασμένος μπορεί να είστε πριν από έναν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. Ρώσσιος Χρήστος

Η ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. Ρώσσιος Χρήστος Η ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Ρώσσιος Χρήστος Συναίσθηµα: Είναι µια σύνθετη συγκινησιακή κατάσταση (περιλαµβάνει και σωµατικές αντιδράσεις και γνώσεις) που αποδίδει και

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογική Προετοιμασία Αθλητών Τσορμπατζούδης Χαράλαμπος ΤΕΦΑΑ-Α.Π.Θ.

Ψυχολογική Προετοιμασία Αθλητών Τσορμπατζούδης Χαράλαμπος ΤΕΦΑΑ-Α.Π.Θ. Ψυχολογική Προετοιμασία Αθλητών Τσορμπατζούδης Χαράλαμπος ΤΕΦΑΑ-Α.Π.Θ. Προσοχή - Συγκέντρωση Η συγκέντρωση αναφέρεται στην ικανότητα συνειδητής κατεύθυνσης της προσοχής σε ένα συγκεκριμένο μέρος του πεδίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΣΤΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΣΤΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Θέµατα που θα αναπτυχθούν Οι λόγοι για τους οποίους ανέκυψε η ανάγκη χρησιµοποίησης των κοινωνικο-γνωστικών µοντέλων για την ερµηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα αναπτυχθούν Άσκηση και κατάθλιψη Άσκηση και σχιζοφρένεια Άσκηση και αλκοόλ Εισαγωγή Για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΕΣ ΓΟΝΕΩΝ: ΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ ΤΣΙΡΟΓΙΑΝΝΙΔΟΥ ΕΥΔΟΞΙΑ. Ψυχολόγος, MSc Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης

ΣΧΟΛΕΣ ΓΟΝΕΩΝ: ΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ ΤΣΙΡΟΓΙΑΝΝΙΔΟΥ ΕΥΔΟΞΙΑ. Ψυχολόγος, MSc Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης Τσιρογιαννίδου, Ε. & Πλατσίδου, Μ. (2011). Σχολές γονέων: ένα παράδειγμα βελτίωσης της συναισθηματικής νοημοσύνης. Σύγχρονη Κοινωνία, Εκπαίδευση και Ψυχική Υγεία, 4, 105-125. ΣΧΟΛΕΣ ΓΟΝΕΩΝ: ΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία απόδοσης Γνωστικές διαδικασίες

Θεωρία απόδοσης Γνωστικές διαδικασίες ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 5 Απόδοση Αιτιών & Αυτοαποτελεσµατικότητα στον Αθλητισµό και στη Φυσική Αγωγή Μάριος Γούδας

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση της συναισθηµατικής νοηµοσύνης εφήβων µε τη µέθοδο των αυτοαναφορών και της αντικειµενικής επίδοσης

ιερεύνηση της συναισθηµατικής νοηµοσύνης εφήβων µε τη µέθοδο των αυτοαναφορών και της αντικειµενικής επίδοσης Πλατσίδου, Μ. (2005). ιερεύνηση της συναισθηµατικής νοηµοσύνης εφήβων µε τη µέθοδο των αυτοαναφορών και της αντικειµενικής επίδοσης. Παιδαγωγική Επιθεώρηση, 40, 166-181. ιερεύνηση της συναισθηµατικής νοηµοσύνης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΗΓΕΣΙΑ & ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: Πολυτέλεια ή Αναγκαιότητα;

ΗΓΕΣΙΑ & ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: Πολυτέλεια ή Αναγκαιότητα; ΗΓΕΣΙΑ & ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: Πολυτέλεια ή Αναγκαιότητα; ρ. Όλγα Επιτροπάκη Eπίκουρος Καθηγήτρια Οργανωσιακής Συµπεριφοράς & ιοίκησης Ανθρωπίνων Πόρων, ALBA Επισκόπηση της παρούσας οµιλίας Έχει το

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 2 μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Ένα σύνολο μη γνωστικών ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Διάλεξη 7η Αναζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ: ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ, ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ: ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ, ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ: ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ, ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ Προσωπικότητα: Τα ιδιαίτερα και σχετικά σταθερά πρότυπα συμπεριφοράς, σκέψης και συναισθηματικής έκφρασης που παρουσιάζουν τα άτομα

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα διάλεξης. Τεχνική Καθορισµού Στόχων Αθλητών και Αθλητριών. Τι είναι οι στόχοι; Τα παρακάτω είναι στόχοι; Η ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ (Martens, 1987)

Θέµατα διάλεξης. Τεχνική Καθορισµού Στόχων Αθλητών και Αθλητριών. Τι είναι οι στόχοι; Τα παρακάτω είναι στόχοι; Η ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ (Martens, 1987) Θέµατα διάλεξης Τεχνική Καθορισµού Στόχων Αθλητών και Αθλητριών Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα Τι είναι οι στόχοι; Σηµαντικότητα στόχων Αρχές καθορισµού στόχων Πρακτικές οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΗΓΕΣΙΑ ΣΤΟΥΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ THΣ

ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΗΓΕΣΙΑ ΣΤΟΥΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ THΣ .Π.Μ.Σ. ΣΤΗ ΗΜΟΣΙΑ ΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΗΓΕΣΙΑ ΣΤΟΥΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ THΣ ΚΥΡΙΑΚΙ ΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ Α.Μ. Μ35/09

Διαβάστε περισσότερα

C A R E E R H O G A N D E V E L O P ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ. Έκθεση για: Jane Doe ID: HB290576

C A R E E R H O G A N D E V E L O P ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ. Έκθεση για: Jane Doe ID: HB290576 S E L E C T D E V E L O P L E A D H O G A N D E V E L O P C A R E E R ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Έκθεση για: Jane Doe ID: HB290576 Ημερομηνία: Αύγουστος 02, 2012 2

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής

Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής 1. Το ερευνητικό αντικείμενο της αθλητικής ψυχολογίας έχει (α) ψυχοφυσιολογική κατεύθυνση (β) γνωστικο-συμπεριφορική κατεύθυνση (γ) κοινωνικο-ψυχολογική

Διαβάστε περισσότερα

Η συναισθηματική νοημοσύνη και η προσωπικότητα των μελλοντικών επαγγελματιών της ειδικής αγωγής.

Η συναισθηματική νοημοσύνη και η προσωπικότητα των μελλοντικών επαγγελματιών της ειδικής αγωγής. ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Η συναισθηματική νοημοσύνη και η προσωπικότητα των μελλοντικών επαγγελματιών της ειδικής αγωγής. Επιμέλεια:

Διαβάστε περισσότερα

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Αναφορά Απασχολησιμότητας Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 3 Προφίλ Απασχολησιμότητας... 3 Πώς να διαβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

www.psychologyonline.gr Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι,

www.psychologyonline.gr Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι, Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι, Μετά την σύντοµη ανάπαυλα των Χριστουγεννιάτικων διακοπών µας, έφτασε ένας ορεξάτος και Ολόφρεσκος Νέος Χρόνος που κουβαλά µαζί

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Η διαδικασία εγκυροποίησης του EQ-i στην Κύπρο. Λεύκιος Νεόφυτου Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

Η διαδικασία εγκυροποίησης του EQ-i στην Κύπρο. Λεύκιος Νεόφυτου Πανεπιστήμιο Λευκωσίας Η διαδικασία εγκυροποίησης του EQ-i στην Κύπρο Λεύκιος Νεόφυτου Πανεπιστήμιο Λευκωσίας Περίληψη Η παρούσα εργασία εξετάζει την εγκυρότητα και αξιοπιστία της ελληνικής έκδοσης ενός οργάνου μέτρησης της

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή Ψυχολογία

Οργανωσιακή Ψυχολογία Οργανωσιακή Ψυχολογία Ιωάννης Νικολάου Επίκουρος Καθηγητής Οργανωσιακής Συμπεριφοράς Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα ιοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας www.inikolaou.gr inikol@aueb.gr Ιωάννης Νικολάου

Διαβάστε περισσότερα

Νοημοσύνη. Μπορεί να μετρηθεί; Βασίλειος Κωτούλας 2 η Περιφέρεια ΔΕ Καρδίτσας

Νοημοσύνη. Μπορεί να μετρηθεί; Βασίλειος Κωτούλας 2 η Περιφέρεια ΔΕ Καρδίτσας Νοημοσύνη Μπορεί να μετρηθεί; Βασίλειος Κωτούλας 2 η Περιφέρεια ΔΕ Καρδίτσας S Αμφισβήτηση S Αξιολόγηση της νοημοσύνης (Νασιάκου, (1980): Νοημοσύνη είναι ό,τι μετρούν τα τεστ νοημοσύνης) S Τρόπος αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

«Η βελτίωση της συναισθηματικής νοημοσύνης των φοιτητών μέσα από την παρακολούθηση σχετικών μαθημάτων: Αλήθεια ή Μύθος;» Ιωάννα-Έρση Περβολαράκη

«Η βελτίωση της συναισθηματικής νοημοσύνης των φοιτητών μέσα από την παρακολούθηση σχετικών μαθημάτων: Αλήθεια ή Μύθος;» Ιωάννα-Έρση Περβολαράκη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «Η βελτίωση της συναισθηματικής νοημοσύνης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Κριτήρια Επιλογής Θέματος キ キ キ キ ενδιαφέρον απόκτηση γνώσεων και πληροφοριών διαμόρφωση απόψεων για το θέμα φιλομάθεια για τη ψυχολογία των αθλητών 2. Τίτλος της έρευνας Η ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα ιάλεξης Ψυχολογικές δεξιότητες: ιαχείριση Άγχους

Περιεχόµενα ιάλεξης Ψυχολογικές δεξιότητες: ιαχείριση Άγχους Περιεχόµενα ιάλεξης Ψυχολογικές δεξιότητες: ιαχείριση Άγχους Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα Ορισµοί: Στρες & άγχος Επίδρασή του στην απόδοση Ιδέες για τη διαχείρισης άγχους Συνοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΕΦΗΒΩΝ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΤΟΥΣ. Μαρία Πλατσίδου. Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΕΦΗΒΩΝ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΤΟΥΣ. Μαρία Πλατσίδου. Πανεπιστήμιο Μακεδονίας 1 Πλατσίδου, Μ. (2005). Ατομικές διαφορές εφήβων σε σχέση με την αντιλαμβανόμενη συναισθηματική νοημοσύνη τους. Επιστημονική Επετηρίδα της Ψυχολογικής Εταιρίας Βορείου Ελλάδας, 3, 249-270. ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική ταυτότητα μεταναστών και παλιννοστούντων μαθητών: Ψυχολογικοί και κοινωνικοί παράγοντες

Εθνική ταυτότητα μεταναστών και παλιννοστούντων μαθητών: Ψυχολογικοί και κοινωνικοί παράγοντες Εθνική ταυτότητα μεταναστών και παλιννοστούντων μαθητών: Ψυχολογικοί και κοινωνικοί παράγοντες Βασίλης Παυλόπουλος (vpavlop@psych.uoa.gr) Μαρίνα Ντάλλα (marinantalla@yahoo.gr) Φρόσω Μόττη-Στεφανίδη (frmotti@psych.uoa.gr)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 1 ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το πρόγραμμα ειδίκευσης στη συστημική διάγνωση που προσφέρει το Λόγω Ψυχής Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία

Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία Όταν το άτομο έρχεται αντιμέτωπο για πρώτη φορά με την άμεση πράξη της αναζήτησης και εξεύρεσης εργασίας, πρέπει, ουσιαστικά, να εντοπίσει

Διαβάστε περισσότερα

19/11/2007. Ορισμοί. Υπερπροπόνηση & Κάψιμο. Πως φτάνουν στο κάψιμο; Μοντέλο καψίματος αθλητών και αθλητριών (Silva 1990) Στυλιανή «Ανή» Χρόνη, Ph.D.

19/11/2007. Ορισμοί. Υπερπροπόνηση & Κάψιμο. Πως φτάνουν στο κάψιμο; Μοντέλο καψίματος αθλητών και αθλητριών (Silva 1990) Στυλιανή «Ανή» Χρόνη, Ph.D. Υπερπροπόνηση & Κάψιμο Στυλιανή «Ανή» Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, ΤΕΦΑΑ 2007-2008 Ορισμοί Υπερπροπόνηση: (overtraining) Μη φυσιολογική επιβάρυνση (σε διάρκεια ή ένταση) του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία των στόχων. θεωρία στόχων - Καθορισµός. Αρχές της θεωρίας των στόχων. Θέµα διάλεξης4. Θεωρία στόχων. Επιδράσεις στην απόδοση

Θεωρία των στόχων. θεωρία στόχων - Καθορισµός. Αρχές της θεωρίας των στόχων. Θέµα διάλεξης4. Θεωρία στόχων. Επιδράσεις στην απόδοση ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης4 Καθορισµός στόχων στον Αθλητισµό Μάριος Γούδας ΤΙΤΛΟΙ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΑΛΕΞΗΣ Θεωρία στόχων -

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Ικανότητες Συναισθηµατικής Νοηµοσύνης: Θεωρία και εφαρµογή στο εργασιακό περιβάλλον

Ικανότητες Συναισθηµατικής Νοηµοσύνης: Θεωρία και εφαρµογή στο εργασιακό περιβάλλον Καφέτσιος, Κ. (2003). Ικανότητες Συναισθηµατικής Νοηµοσύνης: Θεωρία και εφαρµογή στο εργασιακό περιβάλλον. Ελληνική Ακαδηµία ιοίκησης Επιχειρήσεων, 2, 16-25 Ικανότητες Συναισθηµατικής Νοηµοσύνης: Θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Μέθοδος. Μέρη της Έρευνας. Πώς ερευνήθηκε το πρόβληµα? Μέθοδος. Ερµηνεία µετρήσεων Αξιολόγηση. Μέτρηση.

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Μέθοδος. Μέρη της Έρευνας. Πώς ερευνήθηκε το πρόβληµα? Μέθοδος. Ερµηνεία µετρήσεων Αξιολόγηση. Μέτρηση. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ιάλεξη 5. Μετρήσεις στη Φυσική Αγωγή και

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα αναλυτικών. προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Θέµατα της παρουσίασης. Μοντέλα ΑΠΦΑ. Μοντέλο της ανάπτυξης των σπορ

Μοντέλα αναλυτικών. προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Θέµατα της παρουσίασης. Μοντέλα ΑΠΦΑ. Μοντέλο της ανάπτυξης των σπορ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Μοντέλα αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής Θέµατα της παρουσίασης Τα βασικότερα µοντέλα φυσικής αγωγής. Τα χαρακτηριστικά του

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΜ: 227117 Συναισθηματική Νοημοσύνη και Σχολική

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Ιανουάριος 2011 Ψυχομετρία Η κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. 1. Η Συναισθηματική Νοημοσύνη

Εισαγωγή. 1. Η Συναισθηματική Νοημοσύνη Εισαγωγή Η αξία της διαπροσωπικής σχέσης σε κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα είναι αδιαμφισβήτητη και αποτελεί ένα πολύ ουσιαστικό μέρος κάθε ανθρώπινης διαδικασίας (Καλαντζή-Αζίζι, 1990). Ιδιαιτέρως δε κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ

Διαβάστε περισσότερα

Μια παράμετρος επιτυχίας διοίκησης έργου

Μια παράμετρος επιτυχίας διοίκησης έργου EMPATHY ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ Μια παράμετρος επιτυχίας διοίκησης έργου Εισηγητής: Νίκος Α. Χαζάπης, Μ.Μ, τεχνικός σύμβουλος Καθορισμός διαδικασιών Λειτουργικής Παραλαβής Συστημάτων Κτιρίων Μέλος ASHRAE, CIBSE,

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή Ψυχολογία

Οργανωσιακή Ψυχολογία Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα ιοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας Ο ρόλος των συναισθημάτων στο χώρο εργασίας... ΟΙ ΜΥΘΟΙ... δεν έχουν θέση στις επιχειρήσεις αποτελούν δείγμα αδυναμίας εμποδίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ Λ. Νεοφύτου & Μ. Κουτσελίνη ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ Λεύκιος Νεοφύτου, Υποψήφιος ιδάκτορας Μαίρη Κουτσελίνη, Αν. Καθηγήτρια Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών

Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών Σ. ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ (1), Ν. ΜΑΡΜΑΡΑΣ (2) (1) (2) ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ ΕΠΕ, Ελ. Βενιζέλου 63-71, 142 31 Νέα Ιωνία,

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισµός της έννοιας της µάθησης

Καθορισµός της έννοιας της µάθησης ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΑΝΑΨΥΧΗΣ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

34 ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΝΑ ΠΑΙΞΕΤΕ ΤΕΝΙΣ. Υγεία, fitness, διασκέδαση κάνουν τον αθλητισμό άριστη επιλογή.

34 ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΝΑ ΠΑΙΞΕΤΕ ΤΕΝΙΣ. Υγεία, fitness, διασκέδαση κάνουν τον αθλητισμό άριστη επιλογή. 34 ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΝΑ ΠΑΙΞΕΤΕ ΤΕΝΙΣ Υγεία, fitness, διασκέδαση κάνουν τον αθλητισμό άριστη επιλογή. Όλοι έχουμε ακούσει ότι το τένις αναφέρεται ως "άθλημα για μια ζωή". Αλλά, είναι αυτή η πραγματικότητα; Σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία»

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία» Περίληψη εισήγησης µε θέµα: Τι είναι άγχος και τι κατάθλιψη. Πώς εµφανίζονται στον εκπαιδευτικό και στον επαγγελµατικό χώρο. Το Άγχος και η Κατάθλιψη αποτελούν ίσως δύο από τις πιο πολυσυζητηµένες έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010 ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Γ. Κουλιεράκης, Ph.D. Ψυχολόγος της Υγείας SYLLABUS Ακαδηµαϊκό Έτος 2009-2010 ΒΑΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ M. Robin DiMatteo

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr Εισαγωγή Έρευνα Stedima: Ισότητα και Ισορροπία στην εργασιακή και προσωπική ζωή των ανωτάτων στελεχών Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

Προγράµµατα άσκησης και υγείας. Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας

Προγράµµατα άσκησης και υγείας. Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Προγράµµατα άσκησης και υγείας Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Θέµατα που θα αναπτυχθούν Ποια είναι τα θεωρητικά σηµεία που πρέπει να λαµβάνονται υπόψη για θέµατα παρεµβάσεων και συµπεριφορών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗN ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΛΑΣΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΡΟΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗN ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΛΑΣΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΡΟΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗN ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΛΑΣΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΡΟΜΟΙ ΣΚΟΠΟΣ Αξιόπιστη και τεκμηριωμένη γνώση σε θέμα (περιοχή) ανάλογη με το επιστημονικό ενδιαφέρον του φοιτητή. Εκμάθηση της διαδικασίας απόκτησης τεκμηριωμένης

Διαβάστε περισσότερα

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού)

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) Ετοιµάστε µια αναφορά προς τη διοίκηση, µε µέγιστο αριθµό λέξεων 3000 (+/- %), χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 1986-1990 Πτυχιούχος του Τμήματος Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής & Ψυχολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών, με ειδίκευση στην ψυχολογία

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 1986-1990 Πτυχιούχος του Τμήματος Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής & Ψυχολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών, με ειδίκευση στην ψυχολογία ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο : Μαρία Ψυχουντάκη Διεύθυνση Επικοινωνίας : Εθνικής Αντίστασης 41, Δάφνη 17237 Tηλέφωνο Επικοινωνίας : 210-727-6053 Fax : 210-727-6054 E-mail : mpsychou@phed.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Γούδας. Ηθική ανάπτυξη και εκπαίδευση. Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό. αναφορά σχετικών παραδειγµάτων αθλητών, µαθητών

Μάριος Γούδας. Ηθική ανάπτυξη και εκπαίδευση. Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό. αναφορά σχετικών παραδειγµάτων αθλητών, µαθητών ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό Μάριος Γούδας Ηθική ανάπτυξη - ορισµοί - ηθική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Έκθεση Έρευνας μεταξύ Στελεχών Οργανισμών της Περιφέρειας Ελλάδα 2015 Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία:

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Επιπτώσεις στη συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες και τις οικογένειές τους Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών vpavlop@psych.uoa.gr http://www.psych.uoa.gr/~vpavlop

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ.

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου Γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία Σειρά προτάσεων παρέµβασης

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία: Οι αναδυόμενες κοινωνικές ικανότητες

Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία: Οι αναδυόμενες κοινωνικές ικανότητες Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία: Οι αναδυόμενες κοινωνικές ικανότητες Αναστασιάδου Βασιλική Ειρήνη Εκπαιδευτικός πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης (Ελλάδα) Η σύγχρονη εναλλασσόμενη και ρευστή

Διαβάστε περισσότερα

Περίγραμμα Εισηγήσεων

Περίγραμμα Εισηγήσεων Περίγραμμα Εισηγήσεων Τίτλος Μαθήματος: Αναπτυξιακή ψυχολογία Κωδικός Μαθήματος: 724 Διάλεξη 1 Εισαγωγή στην αναπτυξιακή ψυχολογία πρέπει να γνωρίζουν: τους στόχους και το αντικείμενο της Εξελικτικής Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Εισαγωγικό Μήνυμα Καλωσορίσατε στο εξ αποστάσεως Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Δημόσια Διοίκηση. Στόχος του προγράμματος αυτού είναι παρέχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σε

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές παρεµβάσεις για πρόληψη καπνίσµατος: Σχεδιασµός και αποτελέσµατα εφαρµογών. Μαρία Χασάνδρα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, Π.Θ.

Εκπαιδευτικές παρεµβάσεις για πρόληψη καπνίσµατος: Σχεδιασµός και αποτελέσµατα εφαρµογών. Μαρία Χασάνδρα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, Π.Θ. Εκπαιδευτικές παρεµβάσεις για πρόληψη καπνίσµατος: Σχεδιασµός και αποτελέσµατα εφαρµογών Μαρία Χασάνδρα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, Π.Θ. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙ ΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙ ΕΙΑΣ Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Ορόλοςκαιησηµασίατων οµάδων αυτογνωσίας στην εκπαίδευση και εξειδίκευση των ψυχολόγων

Ορόλοςκαιησηµασίατων οµάδων αυτογνωσίας στην εκπαίδευση και εξειδίκευση των ψυχολόγων Ορόλοςκαιησηµασίατων οµάδων αυτογνωσίας στην εκπαίδευση και εξειδίκευση των ψυχολόγων 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου & Α. Καλαντζή -Αζίζι «ουλειά µε

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση Δημιουργικότητας

Διάγνωση Δημιουργικότητας Διάγνωση Δημιουργικότητας Η διάγνωση του επιπέδου δημιουργικότητας είναι το πρώτο και κύριο βήμα σε μία πρωτοβουλία καινοτομίας και χρησιμοποιείται για να παρέχει μία βάσιμη αξιολόγηση της εταιρίας ή το

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία Φυσικής Αγωγής ΜΚ208, Διάλεξη 1η. Εξάσκηση και αξιολόγηση ψυχολογικών δεξιοτήτων

Ψυχολογία Φυσικής Αγωγής ΜΚ208, Διάλεξη 1η. Εξάσκηση και αξιολόγηση ψυχολογικών δεξιοτήτων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΕΑΕΚ Ψυχολογία Φυσικής Αγωγής ΜΚ208, Διάλεξη 1η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Συγχρηματοδότηση Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (Ε.Κ.Τ.) Ευρωπαϊκό Ταμείο

Διαβάστε περισσότερα