Συντήρηση φακών επαφής: διαλύματα για τη φροντίδα των φακών και συμμόρφωση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Συντήρηση φακών επαφής: διαλύματα για τη φροντίδα των φακών και συμμόρφωση"

Transcript

1 Συντήρηση φακών επαφής: διαλύματα για τη φροντίδα των φακών και συμμόρφωση Εισαγωγή Τα διαλύματα πολλαπλής δράσης για τη φροντίδα των φακών επαφής είναι τα απλούστερα και αποτελούν την πλέον άνετη μέθοδο καθαρισμού, απολύμανσης και αποθήκευσης των μαλακών φακών επαφής 1. Παραδοσιακά, τα διαλύματα αυτά στοχεύουν στην αφαίρεση πρωτεϊνικών εναποθέσεων, αλλά κάποιες από τις πρωτεΐνες των δακρύων, όταν παραμένουν σε ενεργό κατάσταση, διαθέτουν αντιμικροβιακές ιδιότητες που μπορεί να αποδειχτούν σημαντικές στη διατήρηση της καθαριότητας των φακών επαφής 2. Οι διαφορές στη σύσταση των διαλυμάτων που διατίθενται στο εμπόριο για τη φροντίδα των φακών επαφής μπορεί να οδηγήσουν την άνεση του χρήστη και την απολύμανση των φακών σε διαφορετικά επίπεδα αλλά και στη διατήρηση κάποιων από τις πρωτεΐνες των δακρύων 6. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η αποτελεσματική αφαίρεση των μετουσιωμένων πρωτεϊνών εξακολουθεί να είναι σημαντική για τη φροντίδα των φακών, επειδή οι συγκεκριμένες πρωτεΐνες προσκολλώνται στους φακούς και όντας αδιαφανείς μειώνουν την οπτική οξύτητα 7. Οι μετουσιωμένες πρωτεΐνες μπορούν, επίσης, να επηρεάσουν την υγεία του οφθαλμού του χρήστη και την άνεσή του με τη χρήση των φακών επαφής 8. Η συμμόρφωση των χρηστών με τα συνιστώμενα πρωτόκολλα καθαρισμού των φακών επαφής είναι, επίσης, σημαντική στη μείωση των επιπλοκών που προκαλούνται από τους φακούς επαφής. Παρ όλα αυτά, ο βαθμός συμμόρφωσης σε όλες τις παραμέτρους της φροντίδας των φακών επαφής είναι χαμηλή 9. Οι εφαρμοστές μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο, βελτιώνοντας τη συμμόρφωση των χρηστών σύμφωνα με τις επιταγές της φροντίδας των φακών επαφής, με συζητήσεις για τη σημασία της φροντίδας των φακών. Μια καλύτερη εξήγηση του οπτικού για το περιεχόμενο και τη δράση των διαλυμάτων μπορεί να οδηγήσει τους χρήστες να κατανοήσουν τη σπουδαιότητα της χρήσης των διαλυμάτων των φακών επαφής. Το άρθρο αυτό ξεκινάει με μια ανασκόπηση των στοιχείων που περιέχονται στα πολλαπλής δράσης διαλύματα για τη φροντίδα των φακών επαφής και, στη συνέχεια, αναφέρεται σε σημαντικά σημεία που αφορούν τη συμμόρφωση των χρηστών. Ιδιότητες της δακρυϊκής στοιβάδας Η δακρυϊκή στοιβάδα είναι σημαντική για την καταπολέμηση των ενδεχόμενων παθογενειών και την αφαίρεση των σωματιδίων από την επιφάνεια του οφθαλμού 3. Διάφοροι φυσικοί παράγοντες επηρεάζουν τη σύσταση και τη λειτουργία της δακρυϊκής στοιβάδας, συμπεριλαμβανομένου του ph, της ωσμοτικότητας, του ιξώδους και της επιφανειακής τάσης 3. Τα υγιή δάκρυα έχουν ένα ph που κυμαίνεται από 7.3 έως 7.7 1, ενώ η ωσμοτικότητα κυμαίνεται μεταξύ 244 και 344 mosm/kg 11,12. Το ιξώδες είναι 1-10 cp 13,14, ενώ η επιφανειακή τάση είναι mn/m 15. Τα διαλύματα των φακών επαφής διαφέρουν μεταξύ τους σε αυτά (Πίνακας 1) καθώς και σε άλλα χαρακτηριστικά της σύστασής τους 3,4. Οι διαφορές των τιμών ανάμεσα στην δακρυϊκή στοιβάδα και στα διαλύματα φακών επαφής ενδέχεται να παρεμβαίνουν στην φυσική λειτουργία της δακρυϊκης στοιβάδας και να προκαλέσουν απόκριση μέσα στο μάτι, πράγμα που επιβάλει την αποκατάσταση των φυσιολογικών τιμών της δακρυϊκής στοιβάδας. Αν οι διαφορές είναι αρκετά μεγάλες μπορεί να δημιουργήσουν δυσανεξία και ερεθισμό 3. Σύσταση των διαλυμάτων για τους φακούς επαφής Τα πολλαπλής χρήσης διαλύματα των φακών επαφής περιέχουν παράγοντες ωσμοτικότητας, χηλικούς παράγοντες, παράγοντες καθαρισμού και απολύμανσης (Πίνακας 1) 3,4. Οι παράγοντες ωσμοτικότητας και οι χηλικοί παράγοντες είναι συνήθως οι ίδιοι σε όλα τα διαλύματα (Πίνακας 1) 3, απλώς διατίθενται σε ελαφρώς διαφορετικές συγκεντρώσεις. Η ωσμοτικότητα συνήθως διατηρείται με χλωριούχο νάτριο (NaCl) και παίζει σημαντικό ρόλο στην άνεση του χρήστη. Υψηλός βαθμός ωσμοτικότητας αυξάνει την ενόχληση 4,16,17. Ο χηλικός παράγων EDTA βρίσκεται στα περισσότερα διαλύματα πολλαπλής δράσης για τη φροντίδα των φακών επαφής. Πρόκειται για ένα συντηρητικό με αντιμικροβιακή δράση που προσδένεται με τα μέταλλα και ενισχύει την αντιμικροβιακή δράση των απολυμαντικών. Μπορεί επίσης να εμποδίσει τα πρωτεϊνούχα ιζήματα να επικαθήσουν στους φακούς επαφής 18,19. Η σύσταση των διαλυμάτων ποικίλει σε ό,τι αφορά το ρυθμιστικό διάλυμα, την απολύμανση, τον καθαρισμό και τους παράγοντες άνεσης που χρησιμοποιούνται 3,4. Το ρυθμιστικό διάλυμα χρησιμοποιείται για να διατηρεί το επιθυμητό ph, πράγμα που μπορεί να επηρεάσει την άνεση του χρήστη και την απολυμαντική δράση 20. Οι παράγοντες απολύμανσης λειτουργούν για να μειώσουν τον αριθμό των παθογόνων μικροβίων, έτσι ώστε να βρίσκεται σε ασφαλές επίπεδο 21. Οι παράγοντες καθαρισμού αφαιρούν τη βρωμιά και τα σωματίδια που συσσωρεύονται στους φακούς 22,23. Στα διαλύματα προστίθενται διάφοροι παράγοντες που αυξάνουν την ικανότητα διαβροχής των φακών, μειώνουν την επιφανειακή τάση και αυξάνουν την άνεση των φακών επαφής (π.χ. επιφανειοδραστικές και εφυγραντικές ουσίες) 20,24,25. Παράγοντες καθαρισμού Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, οι παράγοντες καθαρισμού αφαιρούν τη βρωμιά και τα σωματίδια από τους φακούς επαφής. Οι επιφανειοδραστικές ουσίες χρησιμοποιούνται και ως ρυθμιστικοί παράγοντες (βλέπε πιο κάτω) και μπορούν να βοηθήσουν και στον καθαρισμό των φακών επαφής 20,24,25. Αυτό το είδος των μορίων διαθέτει συστατικά υδροφιλικά και συγχρόνως υδορφοβικά και αυτό τους επιτρέπει να δεσμεύουν γρήγορα και να υγροποιούν διάφορα είδη σωματιδίων 19. Γενικά, οι επιφανειοδραστικές ουσίες είναι αποτελεσματικές για την αφαίρεση των λιπιδίων και των ανόργανων σωματιδίων, αλλά έχουν περιορισμένη δράση ενάντια στις σύνθετες ή μετουσιωμένες πρωτεΐνες 21.

2 Άνεση και ενυδατικοί παράγοντες Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που χρησιμοποιούνται για να βελτιώσουν την άνεση, επενεργώντας στην επιφάνεια του φακού. Στις συσκευασίες των φακών επαφής αυτές οι επιφανειοδραστικές ουσίες και τα συμπολυμερή χρησιμοποιούνται συχνά για να βελτιώσουν την άνεση αρχικά, κατά την είσοδο του φακού επαφής στο μάτι 20. Στα διαλύματα των φακών επαφής οι επιφανειοδραστικές ουσίες όπως POLOXAMER και TYLOXAPOL χρησιμοποιούνται για να ενισχύσουν την ικανότητα διαβροχής του φακού 20,24,25. Πώς γίνεται αυτό μέσα στο μάτι; Η υαλουρονάνη (HA) είναι μια γλυκοζαμινογλυκάνη που λειτουργεί ως φυσικό λιπαντικό στο σώμα 26, και έχει ανιχνευθεί στη δακρυϊκή στοιβάδα, στο δακρυϊκό ιστό, στον επιπεφυκότα, στο επιθήλιο του κερατοειδούς και στο υαλοειδές σώμα Εμπλέκεται σε ένα ευρύ φάσμα δράσεων και παίζει σημαντικό ρόλο στην ενυδάτωση του επιθηλίου του κερατοειδούς, στην αναγέννηση των κυττάρων και στη σταθεροποίηση της δακρυϊκής στοιβάδας 26. Σε μοριακό επίπεδο, η υαλουρονάνη λειτουργεί δεσμεύοντας τα κύτταρα του νερού, κρατώντας μέχρι και 1000 φορές το βάρος της σε νερό 30. Στους φακούς επαφής η ουσία αυτή αποδείχτηκε ότι παραμένει στους φακούς σιλικόνης και υδρογέλης μέχρι και 20 ώρες και θεωρείται χρήσιμη ως ενυδατικός παράγοντας των φακών επαφής 31. Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι η χρήση της υαλουρονάνης ως ενυδατικού παράγοντα για τους φακούς υδρογέλης βελτιώνει τα χαρακτηριστικά του υλικού των φακών και επιτρέπει βελτίωση της διατήρησης της υγρασίας του οφθαλμού και μείωση των πρωτεϊνικών εναποθέσεων 32. Παράγοντες διαχείρισης των πρωτεϊνών Παραδοσιακά, ο βασικός στόχος είναι η αφαίρεση των πρωτεϊνικών εναποθέσεων, αλλά κάποιες πρωτεΐνες της δακρυϊκης στοιβάδας διαθέτουν αντιμικροβιακές ιδιότητες στη φυσική τους κατάσταση. Η διαχείριση πρωτεϊνών σε ότι αφορά τους φακούς επαφής έχει την τάση να διατηρεί τις ευνοϊκά δρώσες πρωτεΐνες στη φυσική τους κατάσταση, ενώ αφαιρεί τα σωματίδια των μετουσιωμένων πρωτεϊνών που ενδέχεται να έχουν επίπτωση στην υγεία του οθφαλμού 2. Η συσσώρευση μετουσιωμένων πρωτεϊνών συνδέεται με τα συμπτώματα ξηροφθαλμίας και τη μείωση της άνεσης στην εφαρμογή των φακών επαφής και μπορεί να οδηγήσει σε επιπλοκές, όπως γιγαντιαία θηλώδη επιπεφυκίτιδα και φλεγμονή 5,33. Όπως έχουμε αναφέρει, η αφαίρεση των μετουσιωμένων πρωτεϊνών από τους φακούς επαφής είναι σημαντική επειδή ενδέχεται να επηρεάσουν και την οπτική οξύτητα 7. Τα διαλύματα των φακών επαφής ποικίλουν ανάλογα με την ικανότητά τους να διατηρούν τη λειτουργία των ευνοϊκών πρωτεϊνών, όπως η λυσοζύμη, σε συνθήκες μετουσιωμένης πρωτεΐνης 6. Σε μια μελέτη του Barniak et al (2010) επί πέντε διαλυμάτων φακών επαφής, περιλαμβανομένου και ενός με υπεροξείδιο του υδρογόνου, η διατήρηση της βιώσιμης λυσοζύμης κυμαίνεται από 4% μέχρι 90,1% 6. Οι παράγοντες που βοηθούν να διατηρηθεί η λειτουργία της πρωτεΐνης περιλαμβάνουν hydranate και sulfobetaine. Αν η μετουσιωμένη λυσοζύμη προκαλεί αλλεργικές αντιδράσεις,τότε τα διαλύματα των φακών επαφής που εμποδίζουν τη μετουσίωση της λυσοζύμης και της λακτοφερίνης έχουν τη δυνατότητα να μειώσουν τον κίνδυνο δημιουργίας επιπλοκών, σε σχέση με την συσσώρευση της πρωτεΐνης 6,34. Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που χρησιμοποιούνται στα διάφορα διαλύματα φακών επαφής που κυκλοφορούν στην αγορά, ειδικά για να αφαιρούν τις πρωτεϊνικές εναποθέσεις. Τα ενζυματικά καθαριστικά χρησιμοποιούνται για να μειώνουν τα επίπεδα των πρωτεϊνών στο φακό επαφής 21. Ένας άλλος παράγων, η hydranate (υδροξυαλκυλφοσφονάτη) είναι ένας χημικός παράγων που εμποδίζει την πρόσδεση της πρωτεΐνης στην επιφάνεια του φακού, παρεμποδίζοντας το σχηματισμό ιοντικών δεσμών. Κάποια ρυθμιστικοί παράγοντες βοηθούν επίσης στην παθητική αφαίρεση των πρωτεϊνικών εναποθέσεων. Για παράδειγμα, το κιτρικό νάτριο, ένα μόριο με αρνητικό φορτίο, μπορεί να σχηματίσει δεσμό με τα θετικά φορτισμένα πρωτεϊνικά μόρια και να βοηθήσει με τον τρόπο αυτό στην αφαίρεσή τους από την επιφάνεια του φακού 35. Οι επιφανειοδραστικές ουσίες επίσης παίζουν ρόλο στην αφαίρεση πρωτεϊνικών εναποθέσεων με χαλαρό δεσμό 35. Ποιος είναι ο λόγος της ύπαρξης πρωτεϊνών στη δακρυϊκή στοιβάδα. Η δακρυϊκή στοιβάδα περιέχει περισσότερες από 400 πρωτεΐνες που καλύπτουν συνεχώς την επιφάνεια του οφθαλμού - μερικές από αυτές καταστρέφουν ενδεχόμενους λοιμώδεις παράγοντες 6,36. Οι πρωτεΐνες αποτελούν την πρώτη γραμμή άμυνας του οφθαλμού ενάντια στα μικρόβια. Στην δακρυϊκή στοιβάδα υπάρχουν σε μεγάλες ποσότητες τέσσερεις βασικές πρωτεΐνες (καλύπτουν το 15% - 20% ή και περισσότερο του συνόλου των πρωτεϊνών): λυσοζύμη, λακτοφερίνη, λιποκαλίνη και εκκριτική IgA 37. Η λυσοζύμη, η λακτοφερίνη και η λιποκαλίνη έχουν αντιμικροβιακές ιδιότητες 38,39. Όταν είναι στην γηγενή μορφή τους (δηλαδή δεν είναι σε μετουσιωμένη μορφή) οι πρωτεΐνες διατηρούν τις αντιμικροβιακές τους ιδιότητες και τη διαπερατότητά τους. Η λυσοζύμη αντιστοιχεί στο 90% περίπου της συνολικής πρωτεΐνης που έχει ανιχνευθεί σε χρησιμοποιημένους φακούς επαφής 6,40,41. Οι ερευνητές έχουν καταδείξει ότι όταν η λυσοζύμη σχηματίζει δεσμό με την επιφάνεια του φακού υπόκειται σε αλλαγές της μορφής της, μετουσιώνεται και λειτουργεί πλέον ως ανοσοποιητικό ερέθισμα για αλλεργικές αντιδράσεις, όπως η θηλώδης επιπεφυκίτιδα 6,42.

3 Παράγοντες απολύμανσης Τα διαλύματα των φακών επαφής χρησιμοποιούν μικροβιοκτόνους παράγοντες για να απολυμαίνουν τους φακούς, έτσι ώστε να μπορούν να εφαρμόζουν στο μάτι με ασφάλεια, τυπικά μετά από ένα ολονύκτιο εμβαπτισμό. Υπάρχουν τρεις όροι που χρησιμοποιούνται συχνά όταν γίνεται συζήτηση για αντιμικροβιακή δράση: αποστείρωση, συντήρηση και απολύμανση. Αποστείρωση είναι η διαδικασία κατά την οποία όλοι οι οργανισμοί, περιλαμβανομένων των σπορίων, καταστρέφονται και δεν υπάρχει δυνατότητα ανάπτυξης μικροβίων 43. Είναι σημαντικό να σημειώσουμε ότι τα διαλύματα φακών επαφής είναι αποστειρωμένα, αλλά δεν αποστειρώνουν τους φακούς επαφής. Η συντήρηση αναφέρεται σε συστατικά του διαλύματος των φακών επαφής που σκοπό έχουν να εμποδίσουν την ανάπτυξη των μικροοργανισμών ενώ το διάλυμα βρίσκεται στη φιάλη. Μερικοί χρήστες φακών επαφής μπορεί να είναι ευαίσθητοι στα συντηρητικά που περιέχονται στα διαλύματα των φακών επαφής. Συμπτώματα ευαισθησίας στα συντηρητικά αποτελούν η ξηρότητα, η αίσθηση άμμου στο μάτι, το κάψιμο, η μείωση του χρόνου χρήσης του φακού και η φαγούρα 8 Απολύμανση ονομάζεται η χημική διαδικασία κατά την οποία ο αριθμός των βιώσιμων μικροοργανισμών στο φακό επαφής μειώνεται σε επίπεδα που δεν αποτελούν απειλή για την οφθαλμική υγεία, ούτε και για την ποιότητα του φακού επαφής και των εξαρτημάτων του 44. Η απολύμανση λαμβάνει χώρα στη θήκη των φακών επαφής με τους φακούς επαφής εντός αυτής. Η σύνθεση των διαλυμάτων καθαρισμού των φακών επαφής έχει βελτιστοποιηθεί για να παρέχει συντήρηση και απολύμανση. Τα απολυμαντικά έχουν τη δυνατότητα να σκοτώνουν τα βακτήρια, τους μύκητες και τις αμοιβάδες χωρίς να καταστρέφουν τα ανθρώπινα κύτταρα, επειδή τα ανθρώπινα κύτταρα διαθέτουν μεγαλύτερη σταθερότητα, λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε χοληστερόλη (μέχρι και 25%) και ενός ποσοστού κορεσμένων λιπαρών οξέων Στα διαλύματα των φακών επαφής χρησιμοποιούνται πολλοί διαφορετικοί μικροβιοκτόνοι παράγοντες απολύμανσης, περιλαμβανομένου του PHMB (πολυ-εξαμεθυλενικού διγουανιδίου/ πολυ-αμινοπροπυλικού διγουανιδίου), PQ1 (polyquaternium-1). της μυρισταμιδοπροπυλικής διμεθυλαμίνης (MAPD) και της δι-υδροχλωρικής αλεξιδίνης). Τα απολυμαντικά αυτά διαθέτουν διαφορετικά επίπεδα αποτελεσματικότητας ενάντια στα βακτήρια, τους μύκητες και τις αμοιβάδες. Η αποτελεσματικότητά τους επηρεάζεται επίσης από τη συνολική σύσταση του διαλύματος μέσα στο οποίο βρίσκονται. Το υπεροξείδιο του υδρογόνου καταστρέφει τα παθογόνα με οξείδωση, η οποία οδηγεί σε μετουσίωση των πρωτεϊνών και καταστρέφει τις κυτταρικές μεμβράνες των μικροβίων. Είναι εξαιρετικά αποτελεσματικό ενάντια σε όλους τους μικροοργανισμούς όταν χρησιμοποιείται σε συγκέντρωση 3%, αλλά η δράση του δεν είναι επιλεκτική 48. Για να αποφύγουμε τον ερεθισμό των οφθαλμών το μη εξουδετερωμένο υπεροξείδιο θα πρέπει να εξουδετερωθεί πριν χρησιμοποιηθεί ο φακός επαφής, είτε με διαδικασία δύο σταδίων (two steps), είτε με διαδικασία ενός σταδίου (one step) 48. Ένα από τα προβλήματα στη χρήση της ουσίας αυτής είναι ο κίνδυνος να χρησιμοποιηθεί ένας φακός πριν εξουδετερωθεί, καθώς και η έλλειψη αντιμικροβιακής δράσης μετά την πλήρη εξουδετέρωση (όπως σε φυσιολογικό ορό χωρίς συντηρητικά) 48 Η απολύμανση με υπεροξείδιο του υδρογόνου βασίζεται κατά μεγάλο ποσοστό στη συμμόρφωση του χρήστη, αλλά επειδή τα συστήματα που βασίζονται στο υπεροξείδιο δεν περιέχουν συντηρητικά 48, μπορεί να αποτελούν καλή επιλογή για χρήστες που παρουσιάζουν ευαισθησία στα συντηρητικά. Πώς γίνεται η δοκιμασία για τις ικανότητες απολύμανσης των διαλυμάτων φακών επαφής Για την εξέταση της ικανότητας απολύμανσης των διαλυμάτων φακών επαφής υπάρχουν συνολικές διαδικασίες δοκιμής για πέντε συγκεκριμένα στελέχη μικροβίων 21. Αυτές οι διαδικασίες παρέχουν ακριβείς εκτιμήσεις της αντιμικροβιακής δράσης με τη χρήση ελεγχόμενων και αναπαραγόμενων συνθηκών ακριβείας. Τυποποιημένες διαδικασίες δοκιμών διευκολύνουν επίσης την εισαγωγή διαλυμάτων φακών επαφής σε νέες αγορές, μια διαδικασία που παλαιότερα ήταν δύσκολη, λόγων πολλαπλών και κακώς προσδιορισμένων απαιτήσεων για τις δοκιμασίες 49. Οι απαιτήσεις των δοκιμασιών των διαλυμάτων παρέχουν, επίσης, τη βεβαιότητα ότι τα διαλύματα απολύμανσης είναι βιοσυμβατά και όχι ιδιαίτερα ισχυρά ώστε να προκαλέσουν ζημιά στο μάτι του χρήστη 49. Υπάρχουν δύο επίπεδα εξέτασης: STAND-ALONE (μεμονωμένα το διάλυμα με το παθογόνο) και REGIMEN (μέρος ενός συνολικού σχήματος αγωγής) 21. Η μικροβιακή αποτελεσματικότητα στη μεμονωμένη εξέταση (stand alone) αφορά κάθε διάλυμα ξεχωριστά, με καθαρή αντιμικροβιακή δράση ως προϊόν απολύμανσης των φακών επαφής. Τα πρότυπα για απολύμανση έχουν τεθεί από τον Διεθνή Οργανισμό Τυποποίησης (ISO) και από την Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA). Χρησιμοποιούνται τυποποιημένα στελέχη (3 βακτηριδιακά και 2 μύκητες) από την American Type Culture Collection (ATCC). Οι προδιαγραφές των μεμονωμένων δοκιμασιών(stand-alone) του ISO/FDA απαιτούν μείωση των μυκήτων κατά 1-log (90%) και των βακτηρίων κατά 3-logs (99,9%) 49. Στην εξέταση ως μέρος συνολικού σχήματος αγωγής (regimen) το σύνολο της μέσης μείωσης για τους τρεις βακτηριδιακούς οργανισμούς πρέπει να είναι τουλάχιστον 5.0 logs, με ένα ελάχιστο μέσο όρο μείωσης 1.0 log για κάθε βακτηριδιακό τύπο ξεχωριστά 49. (Πίνακας 1)

4 Οργανισμοί ελεγχθέντες από ATCC Στελέχη βακτηριδίων Pseudomonas aeruginosa Serratia marcescens Staphylococcus aureus Στελέχη μυκήτων Candida albicans Fusarium solani Απαιτήσεις μεμονωμένης διαδικασίας Οργανισμός Αναλογία εξολόθρευσης Μύκητες μείωση 90% 1 log Βακτήρια μείωση 99,9% 3 log Απαιτήσεις συνολικής διαδικασίας Οργανισμός Αναλογία εξολόθρευσης Βακτήρια Το σύνολο της μέσης μείωσης σε log για την Pseudomonas aeruginosa, τη Serratia marcesensκαι τον Sta phylococcus aureus Κατ ελάχιστο μείωση 1 log (90%) για κάθε βακτήριο Πίνακας 1: Δοκιμασία για αντιμικροβιακή αποτελεσματικότητα κατά FDA/ISO Τρία στελέχη βακτηριδίων αξιολογούνται στη μεμονωμένη διαδικασία(stand alone): Pseudomonas aeruginosa, Serratia marcescens και Staphylococcus aureus 49. Η Pseudomonas aeruginosa, κατά gram - βακτηρίδιο, είναι παράγοντας πρόκλησης κερατίτιδας από χρήση φακών επαφής, σε περιπτώσεις διαπιστωμένες με καλλιέργεια 50. Για τη S. Marcescens, επίσης, κατά gram - βακτήριο, ενοχοποιείται για μη ελκώδη κερατίτιδα και ενδοφθαλμίτιδα 51. Ο Staphylococcus aureus( gram +) είναι σημαντική αιτία για πρόκληση μικροβιακής κερατίτιδας και ενοχοποιείται για τουλάχιστον το ένα τέταρτο των βεβαιωμένων περιπτώσεων ελκώδους κερατίτιδας 52,53. Η αξιολόγηση των στελεχών μυκήτων στη μεμονωμένη δοκιμασία(stand alone) περιλαμβάνει Candida albicans and Fusarium solani. Το στέλεχος C albicans είναι ο συνηθέστερα απομονωθείς μύκητας σε περιπτώσεις ασθενειών σε ανθρώπους, περιλαμβανομένων μολύνσεων του κερατοειδούς 54,55. Ο F solani αποτελεί συνήθη αιτία κερατίτιδας που οφείλεται σε μύκητες στον αναπτυσσόμενο κόσμο 56. Παρά το ότι δεν αποτελεί συχνή αιτία πρόκλησης ασθενειών σε πιο ήπια κλίματα, περισσότερες από 250 περιπτώσεις κερατίτιδας Fusarium αναφέρθηκαν σε όλο τον κόσμο κατά τη διάρκεια των ετών , περιλαμβανομένων και των ήπιου κλίματος περιοχών των ΗΠΑ 56,57. Άλλες βακτηριδιακές προκλήσεις Εκτός από αυτούς τους συγκεκριμένους οργανισμούς που εξετάζονται σύμφωνα με τα πρότυπα του ISO/FDA, υπάρχουν και άλλοι οργανισμοί που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη, όπως ο ανθεκτικός στη μεθικιλλίνη χρυσίζων σταφυλόκοκκος (MRSA) και η ακανθαμοιβάδα. MRSA: Ο όρος χρησιμοποιείται για να περιγράψει αρκετά στελέχη βακτηριδίων του χρυσίζοντα σταφυλόκοκκου που είναι ανθεκτικά σε πολλά αντιβιοτικά, περιλαμβανομένης και της μεθικιλλίνης 58. Στα μέσα ενημέρωσης αναφέρεται ως υπερμικρόβιο και έχει πρόσφατα τραβήξει την προσοχή λόγω μιας σημαντικής αύξησης των μολύνσεων που οφείλονται στα βακτηρίδια αυτά, όχι απαραίτητα όμως σε χρήστες φακών επαφής. Το ποσοστό των οφθαλμικών μολύνσεων που βεβαιωμένα με καλλιέργεια οφείλονται σε MRSA αυξήθηκε από 29,5% το 2000 σε 41,6% το Διαθέσιμα διαλύματα φακών επαφής που κυκλοφορούν σήμερα διαθέτουν σε κάποιο βαθμό την ικανότητα καταστροφής MRSA 60 Η Ακανθαμοιβάδα είναι ένα είδος αμοιβάδας και πρόκειται για ένα κοινό στο περιβάλλον οργανισμό που μπορεί να προκαλέσει ενδεχόμενη τύφλωση μέσω κερατίτιδας 61. Σε μια μελέτη στο Ηνωμένο Βασίλειο που αφορούσε το οικιακό νερό της βρύσης το 89% των σπιτιών (24/27) περιείχαν αμοιβάδα και το ένα τρίτο εξ αυτών ήταν Ακανθαμοιβάδα 61. Η ακανθαμοιβάδα χαρακτηρίζεται από δύο στάδια κύκλου ζωής - μια τροφοζωική ενεργό κατάσταση, κατά τη διάρκεια της οποίας η αμοιβάδα κινείται ελεύθερα, τρέφεται και αναπαράγεται και μια δεύτερη φάση νάρκης, όπου μετατρέπεται σε κύστη με διπλό τοίχωμα (σαν κουκούλι) όταν βρίσκεται σε περιβαλλοντικό στρες 61. Τα διαλύματα φακών επαφής διαφέρουν σε ότι αφορά την αποτελεσματικότητά τους κατά της Ακανθαμοιβάδας στο τροφοζωικό στάδιο και το στάδιο της κύστης 62. Η σημασία της εξέτασης της αποτελεσματικότητας κάθε διαλύματος φακών επαφής κατά της Ακανθαμοιβάδας συζητήθηκε ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια μιας συνάντησης που έλαβε χώρα το 2009, χρηματοδοτούμενη από το Κέντρο Συσκευών και Ακτινολογικής Υγείας του FDA(FDA-CDRH) 63. Στην ημερίδα συμμετείχαν εκπρόσωποι της Αμερικάνικης Εταιρείας Οπτομετρίας, της Αμερικανικής Ακαδημίας Οφθαλμολογίας, της Αμερικάνικης Ακαδημίας Οπτομετρίας και της Εταιρείας Οφθαλμιάτρων για Φακούς Επαφής. Συζητήθηκαν οι παράμετροι και οι μέθοδοι δοκιμασίας και αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας των προϊόντων που στοχεύουν στη φροντίδα των φακών επαφής για την προστασία ενάντια στις μολύνσεις που οφείλονται στην Ακανθαμοιβάδα. Κατά τη διάρκεια της ημερίδας επετεύχθει συναίνεση αναφορικά με τις παραμέτρους της δοκιμασίας, καθώς και με τα κριτήρια για τις μεθόδους εξέτασης της αποτελεσματικότητας της απολύμανσης.

5 Καθορίστηκαν συγκεκριμένα τα παρασιτικά είδη της Ακανθαμοιβάδας και τα στελέχη που θα πρέπει να εξετάζονται, καθώς και ένα αποδεκτό όριο για την αποτελεσματική απολύμανση. Παρά το γεγονός ότι οι συμμετέχοντες στο εργαστήριο κατέληξαν συναινετικά στις παραμέτρους της δοκιμασίας, μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει κάποια αλλαγή στα πρότυπα εξέτασης του ISO/FDA 63 Συμμόρφωση με τις οδηγίες φροντίδας των φακών επαφής Η συμμόρφωση του χρήστη Η συμμόρφωση του χρήστη με τις κατάλληλες οδηγίες και τις κατευθυντήριες γραμμές για τη φροντίδα των φακών επαφής έχει ουσιαστική σημασία στην ελαχιστοποίηση των οφθαλμικών μολύνσεων και φλεγμονών 9. Διάφοροι παράγοντες που έχουν σχέση με τη συμμόρφωση του χρήστη έχει αποδειχτεί ότι αυξάνουν τον κίνδυνο δημιουργίας σοβαρής κερατίτιδας 9. Αυτοί περιλαμβάνουν: Το τρίψιμο των φακών που συχνά δεν περιλαμβάνεται στη φροντίδα των φακών 64 Ο χρήστης κοιμάται με τους φακούς Ο χρήστης συνεχίζει να χρησιμοποιεί τους φακούς μετά τη συνιστώμενη ημερομηνία αντικατάστασής τους Ακατάλληλη απολύμανση (οι φακοί δεν μένουν αρκετό χρόνο στο διάλυμα) Ο χρήστης δεν πλένει τα χέρια του Ο χρήστης δεν αδειάζει και πετάει το διάλυμα της θήκης Ο χρήστης δεν φροντίζει τη θήκη των φακών επαφής Άλλοι παράγοντες για τους οποίους δεν υπάρχει μεν βιβλιογραφική απόδειξη, αλλά ενδέχεται να αυξήσουν τον κίνδυνο δημιουργίας σοβαρής κερατίτιδας, είναι η χρήση προϊόντων καθαρισμού των φακών ενώ έχει παρέλθει η ημερομηνία λήξης του προϊόντος και η μη επανατοποθέτηση του στομίου των μπουκαλιών 9. Παρά τα ευρήματα, οι περισσότεροι χρήστες φακών επαφής πιστεύουν ότι συμμορφώνονται με τις οδηγίες. Υπάρχουν μελέτες που αποδεικνύουν ότι η μη συμμόρφωση στις οδηγίες φροντίδας των φακών επαφής κυμαίνεται μεταξύ του 50% και του 99% 9,60,65. Μια πρόσφατη μελέτη σε 2232 χρήστες στις ΗΠΑ και τον Καναδά, ερεύνησε τη συμμόρφωσή τους στις οδηγίες και ανέφερε ότι πολλοί χρήστες φορούν τους φακούς τους και αφού παρέλθει η ημερομηνία που συστήνεται για την αντικατάστασή τους: 12%-13% χρήστες ημερήσιων φακών, 28%-33% χρήστες των μηνιαίων φακών, 50%-52% χρήστες των φακών δεκαπενθημέρου 66. Καθώς η πολυπλοκότητα του σχήματος αγωγής για την φροντίδα των φακών επαφής αυξάνεται, το ποσοστό συμμόρφωσης των χρηστών μειώνεται 9. Παρ όλα αυτά, η σωστή και συνεκτική χρήση ακόμη και των απλών κινήσεων που αφορούν τα πολλαπλής δράσης διαλύματα για τη φροντίδα των φακών επαφής δεν φαίνεται να γίνεται πραγματικότητα μέχρι οι εφαρμοστές να εκπαιδεύσουν τους χρήστες τους σωστά στα πρωτόκολλα καθαρισμού των φακών 60. Η φροντίδα των φακών επαφής Οι χρήστες θα πρέπει να ενημερώνονται για τη σημασία της πλήρους συμμόρφωσης σε όλα τα στάδια της φροντίδας των φακών επαφής κατά τη διάρκεια της εφαρμογής των φακών, αλλά και σε όλες τις επισκέψεις που ακολουθούν, σε κάθε ευκαιρία επικοινωνίας που παρουσιάζεται 9,21. Υπάρχουν διάφορα σημαντικά σημεία στα οποία θα πρέπει να δίδεται έμφαση 67. Θα πρέπει να ενημερώνονται οι χρήστες ότι χρειάζεται να αντικαθιστούν τους φακούς τους σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και ότι ακολουθώντας τις οδηγίες δεν μειώνεται απλώς ο κίνδυνος επιπλοκών, αλλά βελτιώνεται και η άνεση και η όραση που παρέχουν οι φακοί 66. Είναι επίσης υποχρεωτικό να πλένουν οι χρήστες καλά τα χέρια τους πριν πιάσουν τους φακούς, πριν τους αφαιρέσουν από το μάτι τους και, γενικά, πριν από κινήσεις που ενδέχεται να φέρουν το φακό σε επαφή με το νερό 67. Σχετικά με το διάλυμα των φακών επαφής, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο τα διαλύματα που συστήνει ο εφαρμοστής 67. Το τρίψιμο και το ξέπλυμα των φακών με το διάλυμα, ανεξάρτητα από το αν το διάλυμα απαιτεί τη διαδικασία ή όχι, θεωρείται απαραίτητο για το καλύτερο καθάρισμα 67,68. Είναι σημαντικό να μην χρησιμοποιείται εκ νέου το ίδιο διάλυμα και να μην αδειάζουμε απλώς μέρος του διαλύματος της θήκης, όπως και να χρησιμοποιείται η σωστή ποσότητα διαλύματος σε κάθε καθαρισμό. Τα διαλύματα που έχει παρέλθει η ημερομηνία χρήσης τους θα πρέπει να πετάγονται. Οι φακοί επαφής θα πρέπει να αποθηκεύονται σε μια καθαρή θήκη, πλυμένη και στεγνή για τα διαστήματα μεταξύ των κύκλων απολύμανσης και θα πρέπει να αντικαθίσταται τουλάχιστον ανά μήνα. Συμπεράσματα Οι διαφορές μεταξύ των ιδιοτήτων της δακρυϊκής στιβάδας (δηλαδή το ph, η ωσμοτικότητα, το ιξώδες και η επιφανειακή τάση) και των διαλυμάτων φακών επαφής μπορεί να προκαλέσουν μια αντίδραση μέσα στο μάτι, η οποία ενδέχεται να προκαλέσει ενόχληση. Τα διαλύματα φακών επαφής περιέχουν παράγοντες καθαρισμού, άνεσης και απολύμανσης, αλλά η σύστασή τους διαθέτει διαφοροποιημένα φυσικά χαρακτηριστικά, ποικίλα επίπεδα άνεσης και ένα φάσμα δυνατοτήτων απολύμανσης. Η συσσώρευση σωματιδίων μετουσιωμένων πρωτεϊνών στους φακούς επαφής μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της οπτικής οξύτητας και μείωση της άνεσης. Η διατήρηση της καθαριότητας των φακών επαφής, που πρέπει να είναι απαλλαγμένοι από σωματίδια, μειώνει τις πιθανότητες μόλυνσης του οφθαλμού και, συγχρόνως, συνεισφέρει στην αντιμικροβιακή δράση. Υπάρχουν δύο σημαντικές πλευρές που θα πρέπει να λάβουμε υπόψη στη συντήρηση των φακών επαφής: (1) το διάλυμα που χρησιμοποιούμε για τον καθαρισμό των φακών (2) το βαθμό συμμόρφωσης του χρήστη με τους συνταγογραφημένους φακούς και το σχήμα της αγωγής για τη φροντίδα τους. Οι εφαρμοστές παίζουν σημαντικό ρόλο για να επιλέξουν και να συστήσουν το διάλυμα που ταιριάζει καλύτερα σε κάθε χρήστη, καθώς και για να εκπαιδεύσουν όλους τους χρήστες στην προσεκτική φροντίδα και καθαρισμό των φακών, σύμφωνα με τις οδηγίες. Όλα αυτά συνεισφέρουν στην προστασία της οφθαλμικής υγείας των χρηστών και αυξάνουν την ικανοποίηση από τη χρήση των φακών επαφής.

6 Πίνακες Πίνακας 1. Φυσικά χαρακτηριστικά των διαλυμάτων πολλαπλής χρήσης για τους φακούς επαφής 3 Διάλυμα πολλαπλής δράσης ph ±SD Ωσμομοριακότητα ±SD (mosm/kg) Ιξώδες ±SD (cp) Τάση επιφανείας ±SD (mn/m) Υγιή δάκρυα MPS A (borate / poloxamine) MPS B (borate / citrate / poloxamine) MPS C (borate / citrate / poloxamine) 7.50 ± ± ± ± ± ± ± ± ± ± ± ± 0.2 MPS D (tromethamine / phosphate / poloxamer) MPS E (borate / poloxamine) MPS F (borate / poloxamine) MPS G (phosphate / poloxamer) 7.21 ± ± ± ± ± ± ± ± ± ± ± ± ± ± ± ± 0.3 Πίνακας 2. Συστατικά των διαλυμάτων για τους φακούς επαφής και η λειτουργία τους 3,4,18-21,24,25 Συστατικό του διαλύματος Ρυθμιστικό διάλυμα: Borate, phosphate, citrate Λειτουργία Διατηρεί το ph Επηρεάζει την απόδοση απολύμανσης Έχει επίπτωση στην άνεση του χρήστη, συνήθως τη στιγμή που φοράει το φακό Παράγων ωσμοτικότητας: NaCl Ρυθμίζει την ωσμοτικότητα Υψηλό επίπεδο ωσμοτικότητας δημιουργεί ξηροφθαλμία και ενόχληση Χηλικός παράγων: EDTA Σχηματίζει χημικούς δεσμούς με πρωτεΐνες και μέταλλα Μπορεί να εμποδίσει τα σωματίδια να επικάθονται στους φακούς Αντιμικροβιακό συντηρητικό Παράγοντες άνεσης: HPMC, πολοξαμίνη, γλυκόλες, γλυκερίνη, πολυσάκχαρα, co-polymers Surfactants: Poloxamine, poloxamers Αντιμικροβιακοί παράγοντες: PHMB, PQ-1, myristamidopropyl dimethylamine (Aldox), alexidine, H2O2 Παράγοντες διαχείρισης πρωτεϊνών: Sulfobetaine, hydranate Αυξάνει τη δυνατότητα απορρόφησης υγρασίας Βελτιώνει την άνεση Μειώνει την επιφανειακή τάση Καθαροί φακοί επαφής Αυξάνει τη δυνατότητα απορρόφησης υγρασίας Αποτελεσματικό ενάντια στα λιπίδια και τα ανόργανα σωματίδια Περιορισμένη δράση ενάντια στις σύνθετες ή μετουσιωμένες πρωτεΐνες. Μειώνει το επίπεδο των μικροβιακών παθογενειών κατά τη διάρκεια της απολύμανσης και εμποδίζει την ανάπτυξη μικροοργανισμών μέσα στη φιάλη. Διατηρεί και σταθεροποιεί τη λειτουργία της πρωτεΐνης της δακρυϊκης στοιβάδας (εμποδίζει τη μετουσίωση των πρωτεϊνών)

7 Αναφορές 1. British Contact Lens Association. Contact lens solutions. Available at: Accessed January 3, Morgan P, Dobson C. Tear film proteins and soft contact lenses. Optician. 4 November 2009: Burke SE. A comparison of the physical attributes of multipurpose CL care solutions to healthy tears. Optician. March 5, 2010 Dalton K, Subbaraman LN, Rogers R, Jones L. Physical properties of soft contact lens solutions. Optom Vis Sci. 2008;85: Sindt CW. The truth about lysozyme. Rev Cornea and Contact Lens. October 18, 2010 Barniak VL, Burke SE, Venkatesh S. Comparative evaluation of multi-purpose solutions in the stabilization of tear lysozyme. Cont Lens Anterior Eye Nov 9. Gellatly KW et al. Visual decrement with deposit accumulation of HEMA contact lenses. Am J Optom Physiol Opt. 1988;65: Henry VA. The role of compliance. Rev Cornea Contact Lens. October 2009; Morgan P. Contact lens compliance and reducing the risk of keratitis. Optician. July 2007; Moses RA, Hart WMS. Adler s Physiology of the Eye, Clinical Application. St. Louis, MO: CV Mosby; Benjamin WJ, Hill RM. Tonicity of human tear fluid sampled from the cul-de-sac. Br J Ophthalmol. 1989;73: White KM, Benjamin WJ, Hill RM. Human basic tear fluid osmolality. I. Importance of sample collection strategy. Acta Ophthalmol (Copenh). 1993;71: Tiffany JM. Tears in health and disease. Eye (Lond.). 2003;17: Pandit JC, Nagyova B, Bron AJ, Tiffany JM. Physical properties of stimulated and unstimulated tears. Exp Eye Res. 1999;68: Nagyova B, Tiffany JM. Components responsible for the surface tension of human tears. Curr Eye Res. 1999;19:4-11. Tomlinson A, Khanal S. Assessment of tear film dynamics: quantification approach. Ocul Surf. 2005;3: Farris RL. Tear osmolarity--a new gold standard? Adv Exp Med Bid. 1994;350: Zigler LG. Choosing lens care wisely. Contact Lens Spectrum. July Available at: Accessed December 23, 2010 Ward MA. Soft contact lens care products. Contact Lens Spectrum. July Available at: Accessed December 23, Sindt CW. What s in your blister pack? Rev Cornea and Contact Lens. June 18, 2010 Koffler BH, Karpecki PM. Positive aspects of the use of multipurpose disinfection solutions. Arch Ophthalmol. 2009;127: Anderson B. Bio-inspired solution: Multi-purpose contact lens solution mimics eyes biology. Optometric Management. October 2010 Available at: aspx?article= Accessed February 16, Brujic M. Comparing lens care systems. CL Spectrum. November 2010 Available at: clspectrum.com/printarticle.aspx?article= Accessed February 16, Lin MC, Svitova TF Contact lenses wettability in vitro: effect of surface-active ingredients. Optom Vis Sci. 2010;87: Veys J, Meyler J, Davies I. Essential contact lens practice - Part 11 (C-8223). Available at: +practice+ +Part+11+(C-8223).html. Accessed November 12, Lerner L, Schwartz DM, Hwang DG, Howes EL, et al. Hyaluronan and CD44 in the human cornea and limbal conjunctiva. Exp Eye Res. 1998;67: Lapcik L Jr, Lapcik L, De Smedt S, Demeester J, et al. Hyaluronan: Preparation, Structure, Properties, and Applications. Chem Rev. 1998;98: Milas M et al. Characterization and properties of hyaluronic acid (hyaluronan). In Severian D, ed. Polysaccharides: Structural Diversity and Functional Versatility, 2nd ed. New York, NY: Marcel Dekker; 2005: Stuart JC, Linn JG. Dilute sodium hyaluronate (Healon) in the treatment of ocular surface disorders. Ann Ophthalmol. 1985;17: Rosenbaum D, Peric S, Holecek M, Ward HE. Hyaluronan in radiation-induced lung disease in the rat. Radiat Res. 1997;147: Scheuer CA, Fridman KM, Barniak VL, Burke SE, Venkatesh S. Retention of conditioning agent hyaluronan on hydrogel contact lenses. Cont Lens Anterior Eye Nov 10 van Beek M, Weeks A, Jones L, Sheardown H. Immobilized hyaluronic acid containing model silicone hydrogels reduce protein adsorption. J Biomater Sci Polym Ed. 2008;19(11): Skotnitsky C, Sankaridurg PR, Sweeney DF, Holden BA. General and local contact induced papillary conjunctivitis (CLPC). Clin Exp Optom. 2002;85: Wright EA, Morgan PB, Maldonado-Codina C, et al. Impact of a novel multipurpose solution on the structural and functional integrity of tear proteins. Poster presented at: Annual Meeting of the British Contact Lens Association; May 28, 2010 Watanabe RK, Rah MJ. Preventative contact lens care: Part III. Contact Lens Spectrum. August Available at: Accessed December 23, 2010 de Souza G, Godoy LMF, Mann M. Identification of 491 proteins in the tear fluid proteome reveals a large number of proteases and protease inhibitors. Genome Biology. 2006;7R72 (doi:101186/gb r72). 37 Tiffany JM. The normal tear film. Dev Ophthalmol. 2008;41:1-20 Letendre ED. The importance of iron in the pathogenesis of infection and neoplasia. Trends Biochem Sci. 1985;10: Fluckinger M, Haas H, Merschak P, et al. Human tear lipocalin exhibits antimicrobial activity by scavenging microbial sideophores. Antimicrob Agents Chemother. 2004;48: Dubin SB, Feher G, Benedek GB. Study of the chemical denaturation of lysozyme by optical mixing spectroscopy Biochemistry. 1973;12: Eckert C, Durchschlag H, Tiefenbach KJ. Thermodynamic analysis of lysozyme denaturation by surfactants. Prog Colloid Polym Sci. 2006;133: Senchyna M, Jones L, Louis D, May C, et al. Quantitative and conformational characterization of lysozyme deposited on balafilcon and etafilcon contact lens materials. Curr Eye Res. 2004;28: Dorlands Medical Dictionary for Health Consumers by Saunders, an imprint of Elsevier, Inc. Millodot. Dictionary of Optometry and Visual Science, 7th edition. Butterworth-Heinemann. Elsztein C, Scavuzzi de Menezes JA, de Morais MA Jr. Polyhexamethyl biguanide can eliminate contaminant yeasts from fuel-ethanol fermentation process. J Ind Microbiol Biotechnol. 2008;35: Glukhov E, Stark M, Burrows LL, Deber CM. Basis for selectivity of cationic antimicrobial peptides for bacterial versus mammalian membranes. J Biol Chem. 2005;280: Seal DV. Acanthamoeba keratitis update-incidence, molecular epidemiology and new drugs for treatment. Eye. 2003;17: Ward MA. Revisiting hydrogen peroxide disinfection. Contact Lens Spectrum. May Available at: Accessed November 8, 2010 Rosenthal RA, Sutton SVW, Schlech BA. Review of standard for evaluating the effectiveness of contact lens disinfectants. PDA Journal of Pharmaceutical Science and Technology. 2002;56: Schein OD, Ormerod LD, Barraquer E. Microbiology of contact lens associated keratitis. Cornea. 1989;8: Ania BJ. Serratia. Available at: Accessed December 5, 2010 Jett BD, Gilmore MS. Internalization of Staphylococcus aureus by human corneal epithelial cells: role of bacterial fibronectin-binding protein and host cell factors. Infection and Immunity. 2002;70: Asbell P, Stenson S. Ulcerative keratitis: 30 years laboratory experience. Arch Ophthalmol. 1982;100:77-80 Engelkirk PG, Duben-Engelkirk J. Introduction to medical mycology. In: Engelkirk PG, Duben- Engelkirk J, eds. Laboratory Diagnosis of Infectious Diseases: Essentials of Diagnostic Microbiology Wolters Kluwer/Lippincott Williams & Wilkins; Baltimore, MD Onyewu C, Afshari, NA, Heitman J. Calcineurin promotes infection of the cornea by Candida albicans and can be targeted to enhance fluconazole therapy. Antimicrob Agents Chemother. 2006;50: Alfonso EC, Cantu-Dibildox J, Munir WM, et al. Insurgence of Fusarium keratitis associated with contact lens wear. Arch Ophthalmol. 2006;124:E1-E7 Doi:101001/archophthalmol ecs60039) 57. Epstein AB. In the aftermath of the Fusarium keratitis outbreak: what have we learned. Clin Ophthalmol. 2007;1: Centers for Disease Control and Prevention. Definition of MRSA. Available at: Accessed November 19, 2010 Asbell PA et al. Increasing prevalence of methicillin resistance in serious ocular infections caused by Staphylococcus aureus in the United States: J Cataract Refract Surg. 2008;34: Melton R, Thomas R, Snyder C. Methicillin-resistant Staphylococcus aureus: Challenges and Risks. Contact Lens Spectrum. June 2010 (Supplement): p14. Kilvington S, Gray T, Dart J et al. Acanthamoeba keratitis: the role of domestic tap water contamination in the United Kingdom. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2004;45: David BC, Walsh P, Norton S. Evaluation of Acanthamoebicidal efficacy of multipurpose solutions using the ISO standard for bacteria and fungi. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2010;51:E-Abstract In the News/New Products. Optom Vis Sci. 2009;86: Butcko V, McMahon TT, Joslin CE, Jones L. Microbial keratitis and the role of rub and rinsing. Eye and Contact Lens. 2007;33: Yung AMS, Boost MV, Cho P, Yap M. The effect of a compliance enhancement strategy (self review) on the level of lens care compliance and contamination of contact lenses and lens care accessories. Clin Exp Optom. 2007;90: Dumbleton K, Richter D, Woods C, Jones L, et al. Compliance with contact lens replacement in Canada and the United States. Optom Vis Sci. 2010;87: British Contact Lens Association. The dos and don ts of contact lens wear. Available at: Accessed November 12, U.S. Food and Drug Administration. Guidance for Industry and Food and Drug Administration Staff: Contact Lens Care Products Labeling. August 15, 2010 Available at: htm. Accessed January 3, 2011.

Τεύχος 1 ο - Άρθρο 13 o

Τεύχος 1 ο - Άρθρο 13 o Τεύχος 1 ο - Άρθρο 13 o ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΜΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΦΑΚΟΥΣ ΕΠΑΦΗΣ; Συγγραφέας: Μαργούτα Αναστασία Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Το μάτι μας έχει τους δικούς του μηχανισμούς άμυνας απέναντι στις λοιμώξεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΦΑΚΟΙ ΕΠΑΦΗΣ Η ΣΩΣΤΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ;

ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΦΑΚΟΙ ΕΠΑΦΗΣ Η ΣΩΣΤΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ; ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΦΑΚΟΙ ΕΠΑΦΗΣ Η ΣΩΣΤΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ; Παιδιά, έφηβοι & φακοί επαφής Η ανάγκη για διόρθωση της όρασης απασχολεί πλέον παραπάνω από το μισό πληθυσμό της γης. Αυτό μπορεί να προκύψει και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ****************************************************************************** ΘΕΜΑΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ****************************************************************************** ΘΕΜΑΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ****************************************************************************** ΘΕΜΑΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Δρ Ιωάννης Θανόπουλος Οπτικές λαβίδες: Θεωρία και εφαρμογές με έμφαση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (1) ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΕΥΠ ΟΠΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ OPT 6013 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 6 o ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΦΑΚΟΙ ΕΠΑΦΗΣ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Υγρά φακών & Τεχνητά δάκρυα

Υγρά φακών & Τεχνητά δάκρυα Υγρά φακών & Τεχνητά δάκρυα Τι είναι η ξηροφθαλμία Η ξηροφθαλμία είναι η πάθηση του οφθαλμού όπου παράγονται λιγότερα δάκρυα από αυτά που χρειάζεται το μάτι για να διατηρηθεί σε μια υγρή κατάσταση.τα δάκρυα

Διαβάστε περισσότερα

Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα.

Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα. Ουδέτερα Οξέα Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα. Βάσεις Για να δείτε περίπου πως μετριέται η ποσότητα οξέος ή βάσης στα διαλύματα, σε σχέση με το ph, δείτε αυτό τον πινάκα!!!

Διαβάστε περισσότερα

Τέσσερεις ερωτήσεις με τους Joe Barr και Cheryl Donnelly

Τέσσερεις ερωτήσεις με τους Joe Barr και Cheryl Donnelly Τέσσερεις ερωτήσεις με τους Joe Barr και Cheryl Donnelly Cheryl Donnelly FDBO CL. FBCLA Ιατρικά θέματα Διευθύντρια, Τμήμα Φροντίδας της Όρασης Για την Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Αφρική 1. Αποστολή της Bausch

Διαβάστε περισσότερα

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων Ποιότητα Ορισµός Η έννοια της ποιότητας όπως αυτή ορίζεται από τον ιεθνή Οργανισµό Τυποποίησης (ISO) αναφέρεται στο σύνολο των ιδιοτήτων και των χαρακτηριστικών ενός προϊόντος τα οποία του προσδίδουν τη

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 6: Ενδογενείς Παράγοντες Ενεργότητα Ύδατος (1/2), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

ιάθεση : Klintec.Net ΑΓ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ 46, 18541 ΠΕΙΡΑΙΑΣ. Τηλ : 2104829839, 6932245887 mail:info@klintec.gr www.klintec.gr

ιάθεση : Klintec.Net ΑΓ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ 46, 18541 ΠΕΙΡΑΙΑΣ. Τηλ : 2104829839, 6932245887 mail:info@klintec.gr www.klintec.gr ιάθεση : Klintec.Net ΑΓ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ 46, 18541 ΠΕΙΡΑΙΑΣ. Τηλ : 2104829839, 6932245887 mail:info@klintec.gr www.klintec.gr 1 Η Formula Sanosil είναι µοναδική, αλλά Brilliantly απλή Sanosil πατενταρισµένη

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Εφαρμογής. Εφαρμογή σε μερικά λεπτά 2.0

Οδηγός Εφαρμογής. Εφαρμογή σε μερικά λεπτά 2.0 Οδηγός Εφαρμογής Εφαρμογή σε μερικά λεπτά 2.0 Εφαρμογή σε μερικά λεπτά 2.0 Καθημερινή επιτυχία με ευκολία! Ευχαριστούμε που εντάξατε τους Duette HD, από τη SynergEyes, στην άσκηση εφαρμογής φακών επαφής

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 15: Αντιμικροβιακή Δράση Οργανικών Οξέων, 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (1) ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΕΥΠ ΟΠΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ OPT 6012 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 6 o ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΟΦΘΑΛΜΗ ΟΡΑΣΗ- ΟΡΘΟΠΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Restoring vision. Changing lives.

Restoring vision. Changing lives. hybrid υβριδικοί contact φακοί lenses επαφής for για keratoconus κερατόκωνο Restoring vision. Changing lives. Επαναφέροντας όραση. Αλλάζοντας ζωές. πληροφορίες για ασθενείς µε κερατόκωνο Μοιράζοντας το

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 14: Εμπόδια Μικροβιακής Προέλευσης - Βακτηριοσίνες, 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

EXPRESSION SYSTEMS. 1. Bacteria E.coli B. subtilis S. lividans. 2. Yeasts S. cerevisiae Pichia pastoris. 3. Fungi Trichoderma Aspergillus

EXPRESSION SYSTEMS. 1. Bacteria E.coli B. subtilis S. lividans. 2. Yeasts S. cerevisiae Pichia pastoris. 3. Fungi Trichoderma Aspergillus EXPRESSION SYSTEMS 1. Bacteria E.coli B. subtilis S. lividans 2. Yeasts S. cerevisiae Pichia pastoris 3. Fungi Trichoderma Aspergillus 4. Insect cells ΙΑΡΡΗΞΗ ΚΥΤΤΑΡΩΝ Οι τεχνικές διάρρηξης κυττάρων διακρίνονται

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Ζήτηµα 1ο Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ιοί είναι :

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοπαθής και δευτεροπαθής αντοχή του μυκοβακτηριδίου

Πρωτοπαθής και δευτεροπαθής αντοχή του μυκοβακτηριδίου Πρωτοπαθής και δευτεροπαθής αντοχή του μυκοβακτηριδίου Γιάννης Π. Κιουμής Μονάδα Αναπνευστικών Λοιμώξεων Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ Γ. Ν. Θ. «Γ. Παπανικολάου» «H μεγαλύτερη συμφορά που μπορεί να συμβεί

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρική Παρουσίαση Νέο Φίλτρο μπάνιου

Εταιρική Παρουσίαση Νέο Φίλτρο μπάνιου Εταιρική Παρουσίαση Νέο Φίλτρο μπάνιου Κατασκευή Προϊόντος και Τεχνικά Χαρακτηριστικά Κεφαλή Προ-φίλτρο Καπάκι δαχτυλίδι κεφαλής Πλακέτα (ντους) Κάλυμμα κεφαλής Ενδιάμεσο δαχτυλίδι λαβή Κεραμικό Φίλτρο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΘΟΚΕΡΑΤΟΛΟΓΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΑΡΧΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ ΟΡΘΟΚΕΡΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΕΛΛΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΟΥ

ΟΡΘΟΚΕΡΑΤΟΛΟΓΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΑΡΧΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ ΟΡΘΟΚΕΡΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΕΛΛΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΟΥ ΟΡΘΟΚΕΡΑΤΟΛΟΓΙΑ ΣΤΕΛΛΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΟΥ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΟΠΤΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤ/ΚΟ : ΟΠTIKH ΚΑΙ ΟΡΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΟΡΘΟΚΕΡΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Η µείωση, µετριασµός ή εξάλειψη διαθλαστικών ανωµαλιών µε χρήση φακών επαφής. Μέχρι σήµερα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Εργαστήριο

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Εργαστήριο Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Εργαστήριο Ενότητα 5: Χρώση Gram Δοκιμή Καταλάσης και Οξειδάσης, 1.5ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Ευστάθιος Ζ. Πανάγου Πασχαλίτσα Τρυφινοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Ι. Ενότητα 7: Ενδογενείς Παράγοντες ph, 2ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου. Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας

Μικροβιολογία Ι. Ενότητα 7: Ενδογενείς Παράγοντες ph, 2ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου. Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Μικροβιολογία Ι Ενότητα 7: Ενδογενείς Παράγοντες ph, 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί Στόχοι Οι μαθησιακοί στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Ινσουλίνη και καρδιά. Ηλιάδης Φώτης Λέκτορας Α.Π.Θ.

Ινσουλίνη και καρδιά. Ηλιάδης Φώτης Λέκτορας Α.Π.Θ. Ινσουλίνη και καρδιά Ηλιάδης Φώτης Λέκτορας Α.Π.Θ. Επίδραση ινσουλίνης στο ήπαρ, στους μυς και στον λιπώδη ιστό : Διατήρηση ευγλυκαιμίας Nature 2001;414:799 806 Ινσουλίνη? Λειτουργικότητα Μορφολογία Βιωσιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε.

Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε. Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε. Μικρά γεγονότα της καθημερινότητάς μας, μπορεί να προκαλέσουν

Διαβάστε περισσότερα

Οι ειδικοί στην αναθεώρηση

Οι ειδικοί στην αναθεώρηση Οι ειδικοί στην αναθεώρηση COPAL ΤΕΧΝΟΓΝΩΣΙΑ. ΔΕΣΜΕΥΣΗ. ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ. Τεχνογνωσία στην αναθεώρηση της ολικής αρθροπλαστικής. Ο αποτελεσματικός συνδυασμός της τεχνικής έμπειρης γνώσης, η προοδευτική και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΩΝ. Μαρία Τσερώνη Νοσηλεύτρια ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΩΝ. Μαρία Τσερώνη Νοσηλεύτρια ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΩΝ Μαρία Τσερώνη Νοσηλεύτρια ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΕΝΔΟΣΚΟΠΗΣΕΩΝ Δεκαετία 1950: σκέψη για κατασκευή εύκαμπτων ενδοσκοπίων Δεκαετία 1960: εφαρμογή εύκαμπτων ενδοσκοπίων στη γαστρεντερολογική

Διαβάστε περισσότερα

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ******************************************************************************

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ****************************************************************************** Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ****************************************************************************** ΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ / ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΕΠΙΛΟΓΗ Οι φοιτητές που πληρούν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΧΛΩΡΙΔΑΣ ΣΕ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΝΕΟΓΝΩΝ (ΜΕΝΝ) ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΧΛΩΡΙΔΑΣ ΣΕ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΝΕΟΓΝΩΝ (ΜΕΝΝ) ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΧΛΩΡΙΔΑΣ ΣΕ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΝΕΟΓΝΩΝ (ΜΕΝΝ) ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Μ. Αναγνωστάκου 2, Π. Ευσταθίου 3, Ε. Κουσκούνη 1, Χ. Πετροπούλου 2, Κ. Καραγιώργου

Διαβάστε περισσότερα

Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών

Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών ημητριάδης Γεώργιος 2310688380 caohellas@the.forthnet.gr Λυματολάσπη Στόχοι της επεξεργασίας της

Διαβάστε περισσότερα

Οφθαλµικοί Φακοί Φακοί Επαφής

Οφθαλµικοί Φακοί Φακοί Επαφής Οπτικοί Φακοί Οφθαλµικοί Φακοί Φακοί Επαφής ιόρθωση διαθλαστικού σφάλµατος του οφθαλµού (µυωπία, υπερµετρωπία, αστιγµατισµός) Εξέταση/διάγνωση του αµφιβληστροειδή (Volk) Στην «διόρθωση» του καταρράκτη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΑ ΤΡΑΥΜΑΤΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΡΙΕΤΙΑ 2007 2009

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΑ ΤΡΑΥΜΑΤΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΡΙΕΤΙΑ 2007 2009 ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΑΠΟ ΑΣΘΕΝΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΟΥ ΤΡΙΕΤΙΑ 2007 2009 1 Μικροβιολογικό Τμήμα, Γ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά «Άγιος Παντελεήμων», 2 Ά Χειρουργική Κλινική, Γ. Ν. Νίκαιας-Πειραιά «Άγιος Παντελεήμων» Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

XHMEIA. 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ. ΘΕΜΑ 1 ο. Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις.

XHMEIA. 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ. ΘΕΜΑ 1 ο. Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις. ΘΕΜΑ ο Α ΛΥΚΕΙΟΥ-ΧΗΜΕΙΑ ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις.. Η πυκνότητα ενός υλικού είναι 0 g / cm. Η πυκνότητά του σε g/ml είναι: a. 0,00 b., c. 0,0 d. 0,000. Ποιο από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (1) ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΕΥΠ ΟΠΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ OPT 4016 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 4 o ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΟΦΘΑΛΜΙΚΗ & ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Π. Ευσταθίου 3, Ε.Κουσκούνη 1, Σ.Παπανικολάου 2, Κ. Καραγιώργου 3, Ζ.Μανωλίδου 3, Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδόν σε όλες τις ιατρικές και νοσηλευτικές δραστηριότητες τα χέρια μπορούν να επιμολυνθούν Οι επιμολύνσεις με μικροοργανισμούς δεν είναι ορατές Τα

Σχεδόν σε όλες τις ιατρικές και νοσηλευτικές δραστηριότητες τα χέρια μπορούν να επιμολυνθούν Οι επιμολύνσεις με μικροοργανισμούς δεν είναι ορατές Τα ΥΓΙΕΙΝΗ ΧΕΡΙΩΝ Επαγγελματίες Υγείας και μακριά ή τεχνητά Νύχια Χρυσούλα Παναγιώτου Π.Ν.Λ - ΝΕΛ Γ.Ν. ΠΑΦΟΥ OI ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΔΑΚΤΥΛΑ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ MAΣ Μεταφορά μικροβίων Σχεδόν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΑΠΟΛΥΜΑΝΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΣΗΠΤΙΚΩΝ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΑΠΟΛΥΜΑΝΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΣΗΠΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΑΠΟΛΥΜΑΝΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΣΗΠΤΙΚΩΝ Παρατηρητήριο Τιμών 1 28.1.2 2 28.1.44 3 28.1.16 4 28.1.33 5 28.1.31 6 Δεν ανευρέθει Είδος Σκευάσματα που απελευθερώνουν χλώριο σε στερεά

Διαβάστε περισσότερα

Άλλες λέξεις που χρησιμοποιούνται: Συμπληρώματα διατροφής, λειτουργικά τρόφιμα.

Άλλες λέξεις που χρησιμοποιούνται: Συμπληρώματα διατροφής, λειτουργικά τρόφιμα. Τι είναι τα Neutracuticals Καλυβιανάκης ηµήτρης Ουρολόγος L/O/G/O ήλωση συµφερόντων Καµία L/O/G/O Ορισμός Άλλες λέξεις που χρησιμοποιούνται: Συμπληρώματα διατροφής, λειτουργικά τρόφιμα. Προέρχεται από

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη εισήγησης σε σεµινάριο τεχνικών ασφαλείας του ΕΛΙΝΥΑΕ ΤΖΙΝΑΣ ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Βιολογικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΓΕΝΙΚΑ... 15 1.1. ΠΟΙΟΤΙΚΗ και ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ... 15 1.2. ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ των ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ... 16 1.3. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιοτητεσ και Kατηγοριεσ Φακων Επαφησ. 5.1. Υλικα φακων Επαφης

Ιδιοτητεσ και Kατηγοριεσ Φακων Επαφησ. 5.1. Υλικα φακων Επαφης 5 Ιδιοτητεσ και Kατηγοριεσ Φακων Επαφησ 5.1. Υλικα φακων Επαφης Τα υλικά των φακών επαφής είναι συνήθως πολυμερή (polymers), αποτέλεσμα διασταύρωσης απλών χημικών ενώσεων, γνωστά ως μονομερή. Η επανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ

Εργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ Εργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ Εισαγωγή Τα θρεπτικά υλικά περιέχουν τις κατάλληλες ενώσεις για την ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό των μικροοργανισμών. Οι ετερότροφοι οργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασιλική Κουλουρίδα Βιοπαθολόγος Συντ. δ/ντρια, ΓΠΝ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Λοίμωξη του διαβητικού ποδιού (DFI) Όλες οι δερματικές βλάβες, έλκη, είναι επιμολυσμένα

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Ορθή Διαχείριση Τροφίμων Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Κανόνες Ορθής Διαχείρισης των Τροφίμων Προληπτικοί κανόνες-μέτρα που απαιτούνται για να έχουμε ασφαλή τρόφιμα. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέξτε τη σωστή απάντηση, βάζοντας σε κύκλο το αντίστοιχο γράμμα:

Επιλέξτε τη σωστή απάντηση, βάζοντας σε κύκλο το αντίστοιχο γράμμα: ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 10 Οκτωβρίου 2010 ΘΕΜΑ 1 ο: Επιλέξτε τη σωστή απάντηση, βάζοντας σε κύκλο το αντίστοιχο γράμμα: 1. Ανήκουν στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς Α. το τοξόπλασμα

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία Θέματα πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Μετουσίωση είναι το φαινόμενο α. κατά το οποίο συνδέονται δύο αμινοξέα για τον σχηματισμό μιας πρωτεΐνης β. κατά

Διαβάστε περισσότερα

V G III MIC. Table 1. Methods and reporting values of antimicrobial susceptibility testing and their interpretations

V G III MIC. Table 1. Methods and reporting values of antimicrobial susceptibility testing and their interpretations Key words in vitro I II Table 1. Methods and reporting values of antimicrobial susceptibility testing and their interpretations Method Report Interpretation Difusion method Disk method Sensitive (S), Intermediate

Διαβάστε περισσότερα

Περιποίηση δέρματος νεογνού- Ιωάννα Θανοπουλου Παιδίατρος Εξειδ. στην Παιδιατρική Δερματολογία Επιστ. Συνεργάτης Α Παιδ. Κλιν.

Περιποίηση δέρματος νεογνού- Ιωάννα Θανοπουλου Παιδίατρος Εξειδ. στην Παιδιατρική Δερματολογία Επιστ. Συνεργάτης Α Παιδ. Κλιν. Περιποίηση δέρματος νεογνού- Νεώτερα δεδομένα Ιωάννα Θανοπουλου Παιδίατρος Εξειδ. στην Παιδιατρική Δερματολογία Επιστ. Συνεργάτης Α Παιδ. Κλιν. Παν/μίου Αθηνών Τι μας καθοδηγεί? No universal consensus

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Σηµειώσεις για τον καθηγητή Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Βασικές γνώσεις Ο όρος γάλα, ως βασικό τρόφιµο, χωρίς κανένα προστεθειµένο επίθετο, ισχύει συνήθως για το αγελαδινό γάλα που είναι φρέσκο, πλήρες,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ Γραφείο 211 Επίκουρος Καθηγητής: Δ. Τσιπλακίδης Τηλ.: 2310 997766 e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ Η χρήση του όζοντος για την κατεργασία νερού σε πύργους ψύξης αυξάνει σηµαντικά τα τελευταία χρόνια και αρκετές έρευνες και εφαρµογές που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακοί στόχοι Μάθημα 1: Το Σύστημα HACCP

Μαθησιακοί στόχοι Μάθημα 1: Το Σύστημα HACCP Μαθησιακοί στόχοι Εκμάθηση των βασικών αρχών της μικροβιολογικής υγιεινής στη βιομηχανία παρασκευής τροφίμων, φαρμάκων και καλλυντικών. Στοιχεία των αρμοδίων αρχών που εποπτεύουν όλο το εύρος των διαδικασιών

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονία της κοινότητας

Πνευμονία της κοινότητας Ε. Χατζηαγόρου, Χ. Ανταχόπουλος Α. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Πνευμονία της κοινότητας Ποικίλει με την ηλικία (Πιν 1) με μία επίπτωση γύρω στο 0,5% το χρόνο σε παιδιά κάτω των 15 χρόνων και συχνότερη σε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων

Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Ενότητα 3: Εφαρμογές Βιομηχανικής Βιοτεχνολογίας(1/3), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων Διδάσκων: Δρ. Σεραφείμ Παπανικολαου Μαθησιακοί Στόχοι Βιοτεχνολογικά Προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure.

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 50, October - November - December 2012, pages 18-22 ORIGINAL REVIEW ARITCLE Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού.

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού. ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ενότητας οι μαθητές θα πρέπει να μπορούν: Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών Να εξηγούν το σχηματισμό

Διαβάστε περισσότερα

Γαλακτοκομία. Ενότητα 3: Κύρια Συστατικά του Γάλακτος - Άλατα (3/3), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου

Γαλακτοκομία. Ενότητα 3: Κύρια Συστατικά του Γάλακτος - Άλατα (3/3), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Γαλακτοκομία Ενότητα 3: Κύρια Συστατικά του Γάλακτος - Άλατα (3/3), 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Καμιναρίδης Στέλιος, Καθηγητής Μοάτσου Γκόλφω, Eπ. Καθηγήτρια Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Τροφίμων

Δειγματοληψία Τροφίμων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ Δειγματοληψία Τροφίμων Ελένη Μαλισιόβα Κτηνίατρος Α.Π.Θ. MSc Food Safety, Hygiene & Management, UK MSc

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ. Γιώργος Ανωγειανάκις Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας 2310 999054 (προσωπικό) 2310 999185 (γραμματεία) anogian@auth.

ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ. Γιώργος Ανωγειανάκις Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας 2310 999054 (προσωπικό) 2310 999185 (γραμματεία) anogian@auth. Γιώργος Ανωγειανάκις Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας 2310 999054 (προσωπικό) 2310 999185 (γραμματεία) anogian@auth.gr Ενημέρωση για τον τρόπο διεξαγωγής του μαθήματος της ΓΕΝΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ (13.3.08)

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, 2000-2009 (ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ) Σημαντικά Σημεία Η Ελλάδα αποτελεί μια από τις ελάχιστες χώρες παγκοσμίως που επιτηρεί τη μηνιγγίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ι. Ντότης- Ημερίδα Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ 2013 Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ιωάννης Ντότης Παιδίατρος Εντατικολόγος Επιμελητής Α Π/Δ Κλινική Ι. Ντότης- Ημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Κωνσταντίνα Τζιά ΠΕΡΙΛΗΨΗ Συντήρηση φρούτων ή λαχανικών με χρήση εδώδιμων μεμβρανών σε συνδυασμό με ψύξη ή/και συσκευασία ΜΑΡ Προϊόντα:

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψίες ύδατος για την αναζήτηση μικροοργανισμών

Δειγματοληψίες ύδατος για την αναζήτηση μικροοργανισμών Δειγματοληψίες ύδατος για την αναζήτηση μικροοργανισμών Κουρέας Μιχάλης Μηχανικός Περιβάλλοντος Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Σπουδαιότητα Η δειγματοληψία είναι εξίσου

Διαβάστε περισσότερα

www.academyofvisioncare.gr

www.academyofvisioncare.gr Συγγραφείς: Jimmy D. Bartlett (OD. DOS. ScD) και Chris Snyder (OD, MS, FAAO) Τμήμα 1: Επισκόπηση του ανθεκτικού στη μεθικιλλίνη χρυσίζοντος σταφυλόκοκκου (ΑΜΧΣ) Η λοίμωξη από τον ανθεκτικό στη μεθικιλλίνη

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή απαντήσεων: 'Αρης Ασλανίδης Χρησιμοποιήστε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την πλοήγηση μέσα

Διαβάστε περισσότερα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα "Κλινικά αποδεδειγµένα αποτελέσµατα σε 47 ηµέρες" Αντιμετώπιση της κυτταρίτιδας Ένα από τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS).

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ Επικ. Καθηγητής Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Περιοδικό: Αισθητική Σήμερα Τεύχος: 21, Ιανουάριος Μάρτιος 2003

Περιοδικό: Αισθητική Σήμερα Τεύχος: 21, Ιανουάριος Μάρτιος 2003 Περιοδικό: Αισθητική Σήμερα Τεύχος: 21, Ιανουάριος Μάρτιος 2003 Η ΒΙΤΑΜΙΝΗ C ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΠΕΡΙΠΟΙΗΣΗΣ ΔΕΡΜΑΤΟΣ Δρ. Des Fernandes (πλαστικός χειρουργός, ιδρυτής της Environ Skin Care και δημιουργός των

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΜΕΤΑ ΟΣΗ - ΠΡΟΛΗΨΗ

ΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΜΕΤΑ ΟΣΗ - ΠΡΟΛΗΨΗ ΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΜΕΤΑ ΟΣΗ - ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Παθογόνος παράγοντας (Bacillus anthracis): Βακτήριο µε εξαιρετικά ανθεκτικούς σπόρους (θερµότητα, απολυµαντικά, αποξήρανση). Οι σπόροι σχηµατίζονται µόνο όταν οι

Διαβάστε περισσότερα

Γαλακτοκομία. Ενότητα 6: Μικροοργανισμοί του Νωπού Γάλακτος (1/3), 1.5ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου

Γαλακτοκομία. Ενότητα 6: Μικροοργανισμοί του Νωπού Γάλακτος (1/3), 1.5ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Γαλακτοκομία Ενότητα 6: Μικροοργανισμοί του Νωπού Γάλακτος (1/3), 1.5ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Καμιναρίδης Στέλιος, Καθηγητής Μοάτσου Γκόλφω, Eπ. Καθηγήτρια Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 1979-1981, Πτυχίο Οπτικής. - Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας & Πρόνοιας, Τμήμα Οπτικής του ΤΕΙ Αθήνας

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 1979-1981, Πτυχίο Οπτικής. - Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας & Πρόνοιας, Τμήμα Οπτικής του ΤΕΙ Αθήνας ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Όνομα: Αριστείδης Επίθετο: Χανδρινός Τόπος Γέννησης: Αθήνα, Ελλάδα E-Mail: achand@teiath.gr, chandria@yahoo.com ΣΠΟΥΔΕΣ 1979-1981, Πτυχίο Οπτικής. - Σχολή Επαγγελμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

4.1 Θεραπεία Λοιμώξεων Αντιβιοτικά και Φάρμακα Antibiotics and Medicine

4.1 Θεραπεία Λοιμώξεων Αντιβιοτικά και Φάρμακα Antibiotics and Medicine ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου Β Γυμνασίου Γ Γυμνασίου ΜΑΘΗΜΑ: Φυσικές Επιστήμες και Αγωγή Υγείας (π.χ. Βιολογία-Φυσική- Χημεία-Οικιακή Οικονομία- Φυσική Αγωγή, κ.α.) Προτεινόμενος χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α. Μονάδες 5. Α2. Από νηματοειδείς δομές (υφές) αποτελούνται α. τα βακτήρια. β. τα πρωτόζωα. γ. οι μύκητες. δ. οι ιοί.

ΘΕΜΑ Α. Μονάδες 5. Α2. Από νηματοειδείς δομές (υφές) αποτελούνται α. τα βακτήρια. β. τα πρωτόζωα. γ. οι μύκητες. δ. οι ιοί. ΘΕΜΑ Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 14 MAΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ομοιοστατικοί

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΛΑΜΙΑ 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ε. Παρασκάκης Επικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης Ορισμός Το άσθμα είναι μία χρόνια φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΕΙΔΗ ΡΕΥΜΑΤΩΝ. Το γαλβανικό ρεύμα είναι χαμηλής τάσης συνεχές ρεύμα. Γαλβανικό ρεύμα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΕΙΔΗ ΡΕΥΜΑΤΩΝ. Το γαλβανικό ρεύμα είναι χαμηλής τάσης συνεχές ρεύμα. Γαλβανικό ρεύμα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΕΙΔΗ ΡΕΥΜΑΤΩΝ Γαλβανικό ρεύμα Το γαλβανικό ρεύμα είναι χαμηλής τάσης συνεχές ρεύμα. Χημικές αλλαγές γίνονται σε αυτό όταν περάσει από συγκεκριμένα διαλύματα (τα οποία περιλαμβάνουν οξέα και

Διαβάστε περισσότερα

BEAUTY GUIDE ΟΦΘΑΛΜΟΓΗΡΑΝΣΗ OPHTHALMOAGING. ΤΑ ΣΗΜΑΔΙΑ ΓΗΡΑΝΣΗΣ ΤώΝ ΜΑΤΙώΝ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΜΕ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΚΙΤΡΙΝΙΖΟΥΝ, ΓΕΡΝΑΝΕ

BEAUTY GUIDE ΟΦΘΑΛΜΟΓΗΡΑΝΣΗ OPHTHALMOAGING. ΤΑ ΣΗΜΑΔΙΑ ΓΗΡΑΝΣΗΣ ΤώΝ ΜΑΤΙώΝ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΜΕ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΚΙΤΡΙΝΙΖΟΥΝ, ΓΕΡΝΑΝΕ EYE BEAUTY GUIDE T E Y X O Σ 0 2 ΟΦΘΑΛΜΟΓΗΡΑΝΣΗ OPHTHALMOAGING ΤΑ ΣΗΜΑΔΙΑ ΓΗΡΑΝΣΗΣ ΤώΝ ΜΑΤΙώΝ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΜΕ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΚΙΤΡΙΝΙΖΟΥΝ, ΓΕΡΝΑΝΕ EYE BEAUTY GUIDE 2 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΟΙ ΜΕ ΤΗΝ ΟΦΘΑΛΜΟΓΗΡΑΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. OXATREX, Οφθαλμικές σταγόνες, διάλυμα μιας δόσης 1,5mg/0,5ml (0,3%W/V ή 3mg/1ML)

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. OXATREX, Οφθαλμικές σταγόνες, διάλυμα μιας δόσης 1,5mg/0,5ml (0,3%W/V ή 3mg/1ML) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ OXATREX, Οφθαλμικές σταγόνες, διάλυμα μιας δόσης 1,5mg/0,5ml (0,3%W/V ή 3mg/1ML) 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε ml

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ. Κάθε ml διαλύματος περιέχει Sodium Diclofenac 1mg + Tobramycin 3mg

2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ. Κάθε ml διαλύματος περιέχει Sodium Diclofenac 1mg + Tobramycin 3mg TOBRAFEN Diclofenac Sodium 0.1% + Tobramycin 0.3% 1. ΟΝΟΜΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ TOBRAFEN Οφθαλμικές Σταγόνες, Διάλυμα 0,1%+0,3% 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ Κάθε ml διαλύματος

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων

Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Ενότητα 2: Στοιχεία Μικροβιολογίας και Βιοχημείας των Βιομηχανικών Ζυμώσεων(1/5), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων Διδάσκων: Δρ. Σεραφείμ Παπανικολαου Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Γαλακτοκομία. Ενότητα 4: Θερμική Επεξεργασία Γάλακτος (1/2), 1.5ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου

Γαλακτοκομία. Ενότητα 4: Θερμική Επεξεργασία Γάλακτος (1/2), 1.5ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Γαλακτοκομία Ενότητα 4: Θερμική Επεξεργασία Γάλακτος (1/2), 1.5ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Καμιναρίδης Στέλιος, Καθηγητής Μοάτσου Γκόλφω, Eπ. Καθηγήτρια Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει ορισμένες ιδιαιτερότητες σε σχέση με τη μη βιολογική που οφείλονται στη φύση των βιοκαταλυτών Οι ιδιαιτερότητες αυτές πρέπει να παίρνονται σοβαρά υπ όψη κατά το σχεδιασμό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Aβραμίδου Δέσποινα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Aβραμίδου Δέσποινα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιμέλεια: Aβραμίδου Δέσποινα ΘΕΜΑ Α 1. γ 2. α 3. β 4. β 5. δ ΘΕΜΑ Β Β1. 1. Β 2. Α 3. Α 4. Β 5. Β 6. Α 7. Α 8. Β Β2. Η απάντηση βρίσκεται στη σελίδα

Διαβάστε περισσότερα

«Άνθρωπος και Υγεία»

«Άνθρωπος και Υγεία» ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ «Άνθρωπος και Υγεία» Ημερομηνία:. Ονοματεπώνυμο:. Βαθμός: ΘΕΜΑ Α Α1. Να σημειώσετε τη σωστή απάντηση στις επόμενες προτάσεις: 1. Προκαρυωτικοί οργανισμοί είναι:

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: Α1. Ευκαρυωτικοί μικροοργανισμοί; α.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΑΛΕΛΛΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΦΡΟΥΤΑ-ΛΑΧΑΝΙΚΑ Τα φρούτα-λαχανικά δεν είναι τροφές

Διαβάστε περισσότερα