Συντήρηση φακών επαφής: διαλύματα για τη φροντίδα των φακών και συμμόρφωση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Συντήρηση φακών επαφής: διαλύματα για τη φροντίδα των φακών και συμμόρφωση"

Transcript

1 Συντήρηση φακών επαφής: διαλύματα για τη φροντίδα των φακών και συμμόρφωση Εισαγωγή Τα διαλύματα πολλαπλής δράσης για τη φροντίδα των φακών επαφής είναι τα απλούστερα και αποτελούν την πλέον άνετη μέθοδο καθαρισμού, απολύμανσης και αποθήκευσης των μαλακών φακών επαφής 1. Παραδοσιακά, τα διαλύματα αυτά στοχεύουν στην αφαίρεση πρωτεϊνικών εναποθέσεων, αλλά κάποιες από τις πρωτεΐνες των δακρύων, όταν παραμένουν σε ενεργό κατάσταση, διαθέτουν αντιμικροβιακές ιδιότητες που μπορεί να αποδειχτούν σημαντικές στη διατήρηση της καθαριότητας των φακών επαφής 2. Οι διαφορές στη σύσταση των διαλυμάτων που διατίθενται στο εμπόριο για τη φροντίδα των φακών επαφής μπορεί να οδηγήσουν την άνεση του χρήστη και την απολύμανση των φακών σε διαφορετικά επίπεδα αλλά και στη διατήρηση κάποιων από τις πρωτεΐνες των δακρύων 6. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η αποτελεσματική αφαίρεση των μετουσιωμένων πρωτεϊνών εξακολουθεί να είναι σημαντική για τη φροντίδα των φακών, επειδή οι συγκεκριμένες πρωτεΐνες προσκολλώνται στους φακούς και όντας αδιαφανείς μειώνουν την οπτική οξύτητα 7. Οι μετουσιωμένες πρωτεΐνες μπορούν, επίσης, να επηρεάσουν την υγεία του οφθαλμού του χρήστη και την άνεσή του με τη χρήση των φακών επαφής 8. Η συμμόρφωση των χρηστών με τα συνιστώμενα πρωτόκολλα καθαρισμού των φακών επαφής είναι, επίσης, σημαντική στη μείωση των επιπλοκών που προκαλούνται από τους φακούς επαφής. Παρ όλα αυτά, ο βαθμός συμμόρφωσης σε όλες τις παραμέτρους της φροντίδας των φακών επαφής είναι χαμηλή 9. Οι εφαρμοστές μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο, βελτιώνοντας τη συμμόρφωση των χρηστών σύμφωνα με τις επιταγές της φροντίδας των φακών επαφής, με συζητήσεις για τη σημασία της φροντίδας των φακών. Μια καλύτερη εξήγηση του οπτικού για το περιεχόμενο και τη δράση των διαλυμάτων μπορεί να οδηγήσει τους χρήστες να κατανοήσουν τη σπουδαιότητα της χρήσης των διαλυμάτων των φακών επαφής. Το άρθρο αυτό ξεκινάει με μια ανασκόπηση των στοιχείων που περιέχονται στα πολλαπλής δράσης διαλύματα για τη φροντίδα των φακών επαφής και, στη συνέχεια, αναφέρεται σε σημαντικά σημεία που αφορούν τη συμμόρφωση των χρηστών. Ιδιότητες της δακρυϊκής στοιβάδας Η δακρυϊκή στοιβάδα είναι σημαντική για την καταπολέμηση των ενδεχόμενων παθογενειών και την αφαίρεση των σωματιδίων από την επιφάνεια του οφθαλμού 3. Διάφοροι φυσικοί παράγοντες επηρεάζουν τη σύσταση και τη λειτουργία της δακρυϊκής στοιβάδας, συμπεριλαμβανομένου του ph, της ωσμοτικότητας, του ιξώδους και της επιφανειακής τάσης 3. Τα υγιή δάκρυα έχουν ένα ph που κυμαίνεται από 7.3 έως 7.7 1, ενώ η ωσμοτικότητα κυμαίνεται μεταξύ 244 και 344 mosm/kg 11,12. Το ιξώδες είναι 1-10 cp 13,14, ενώ η επιφανειακή τάση είναι mn/m 15. Τα διαλύματα των φακών επαφής διαφέρουν μεταξύ τους σε αυτά (Πίνακας 1) καθώς και σε άλλα χαρακτηριστικά της σύστασής τους 3,4. Οι διαφορές των τιμών ανάμεσα στην δακρυϊκή στοιβάδα και στα διαλύματα φακών επαφής ενδέχεται να παρεμβαίνουν στην φυσική λειτουργία της δακρυϊκης στοιβάδας και να προκαλέσουν απόκριση μέσα στο μάτι, πράγμα που επιβάλει την αποκατάσταση των φυσιολογικών τιμών της δακρυϊκής στοιβάδας. Αν οι διαφορές είναι αρκετά μεγάλες μπορεί να δημιουργήσουν δυσανεξία και ερεθισμό 3. Σύσταση των διαλυμάτων για τους φακούς επαφής Τα πολλαπλής χρήσης διαλύματα των φακών επαφής περιέχουν παράγοντες ωσμοτικότητας, χηλικούς παράγοντες, παράγοντες καθαρισμού και απολύμανσης (Πίνακας 1) 3,4. Οι παράγοντες ωσμοτικότητας και οι χηλικοί παράγοντες είναι συνήθως οι ίδιοι σε όλα τα διαλύματα (Πίνακας 1) 3, απλώς διατίθενται σε ελαφρώς διαφορετικές συγκεντρώσεις. Η ωσμοτικότητα συνήθως διατηρείται με χλωριούχο νάτριο (NaCl) και παίζει σημαντικό ρόλο στην άνεση του χρήστη. Υψηλός βαθμός ωσμοτικότητας αυξάνει την ενόχληση 4,16,17. Ο χηλικός παράγων EDTA βρίσκεται στα περισσότερα διαλύματα πολλαπλής δράσης για τη φροντίδα των φακών επαφής. Πρόκειται για ένα συντηρητικό με αντιμικροβιακή δράση που προσδένεται με τα μέταλλα και ενισχύει την αντιμικροβιακή δράση των απολυμαντικών. Μπορεί επίσης να εμποδίσει τα πρωτεϊνούχα ιζήματα να επικαθήσουν στους φακούς επαφής 18,19. Η σύσταση των διαλυμάτων ποικίλει σε ό,τι αφορά το ρυθμιστικό διάλυμα, την απολύμανση, τον καθαρισμό και τους παράγοντες άνεσης που χρησιμοποιούνται 3,4. Το ρυθμιστικό διάλυμα χρησιμοποιείται για να διατηρεί το επιθυμητό ph, πράγμα που μπορεί να επηρεάσει την άνεση του χρήστη και την απολυμαντική δράση 20. Οι παράγοντες απολύμανσης λειτουργούν για να μειώσουν τον αριθμό των παθογόνων μικροβίων, έτσι ώστε να βρίσκεται σε ασφαλές επίπεδο 21. Οι παράγοντες καθαρισμού αφαιρούν τη βρωμιά και τα σωματίδια που συσσωρεύονται στους φακούς 22,23. Στα διαλύματα προστίθενται διάφοροι παράγοντες που αυξάνουν την ικανότητα διαβροχής των φακών, μειώνουν την επιφανειακή τάση και αυξάνουν την άνεση των φακών επαφής (π.χ. επιφανειοδραστικές και εφυγραντικές ουσίες) 20,24,25. Παράγοντες καθαρισμού Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, οι παράγοντες καθαρισμού αφαιρούν τη βρωμιά και τα σωματίδια από τους φακούς επαφής. Οι επιφανειοδραστικές ουσίες χρησιμοποιούνται και ως ρυθμιστικοί παράγοντες (βλέπε πιο κάτω) και μπορούν να βοηθήσουν και στον καθαρισμό των φακών επαφής 20,24,25. Αυτό το είδος των μορίων διαθέτει συστατικά υδροφιλικά και συγχρόνως υδορφοβικά και αυτό τους επιτρέπει να δεσμεύουν γρήγορα και να υγροποιούν διάφορα είδη σωματιδίων 19. Γενικά, οι επιφανειοδραστικές ουσίες είναι αποτελεσματικές για την αφαίρεση των λιπιδίων και των ανόργανων σωματιδίων, αλλά έχουν περιορισμένη δράση ενάντια στις σύνθετες ή μετουσιωμένες πρωτεΐνες 21.

2 Άνεση και ενυδατικοί παράγοντες Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που χρησιμοποιούνται για να βελτιώσουν την άνεση, επενεργώντας στην επιφάνεια του φακού. Στις συσκευασίες των φακών επαφής αυτές οι επιφανειοδραστικές ουσίες και τα συμπολυμερή χρησιμοποιούνται συχνά για να βελτιώσουν την άνεση αρχικά, κατά την είσοδο του φακού επαφής στο μάτι 20. Στα διαλύματα των φακών επαφής οι επιφανειοδραστικές ουσίες όπως POLOXAMER και TYLOXAPOL χρησιμοποιούνται για να ενισχύσουν την ικανότητα διαβροχής του φακού 20,24,25. Πώς γίνεται αυτό μέσα στο μάτι; Η υαλουρονάνη (HA) είναι μια γλυκοζαμινογλυκάνη που λειτουργεί ως φυσικό λιπαντικό στο σώμα 26, και έχει ανιχνευθεί στη δακρυϊκή στοιβάδα, στο δακρυϊκό ιστό, στον επιπεφυκότα, στο επιθήλιο του κερατοειδούς και στο υαλοειδές σώμα Εμπλέκεται σε ένα ευρύ φάσμα δράσεων και παίζει σημαντικό ρόλο στην ενυδάτωση του επιθηλίου του κερατοειδούς, στην αναγέννηση των κυττάρων και στη σταθεροποίηση της δακρυϊκής στοιβάδας 26. Σε μοριακό επίπεδο, η υαλουρονάνη λειτουργεί δεσμεύοντας τα κύτταρα του νερού, κρατώντας μέχρι και 1000 φορές το βάρος της σε νερό 30. Στους φακούς επαφής η ουσία αυτή αποδείχτηκε ότι παραμένει στους φακούς σιλικόνης και υδρογέλης μέχρι και 20 ώρες και θεωρείται χρήσιμη ως ενυδατικός παράγοντας των φακών επαφής 31. Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι η χρήση της υαλουρονάνης ως ενυδατικού παράγοντα για τους φακούς υδρογέλης βελτιώνει τα χαρακτηριστικά του υλικού των φακών και επιτρέπει βελτίωση της διατήρησης της υγρασίας του οφθαλμού και μείωση των πρωτεϊνικών εναποθέσεων 32. Παράγοντες διαχείρισης των πρωτεϊνών Παραδοσιακά, ο βασικός στόχος είναι η αφαίρεση των πρωτεϊνικών εναποθέσεων, αλλά κάποιες πρωτεΐνες της δακρυϊκης στοιβάδας διαθέτουν αντιμικροβιακές ιδιότητες στη φυσική τους κατάσταση. Η διαχείριση πρωτεϊνών σε ότι αφορά τους φακούς επαφής έχει την τάση να διατηρεί τις ευνοϊκά δρώσες πρωτεΐνες στη φυσική τους κατάσταση, ενώ αφαιρεί τα σωματίδια των μετουσιωμένων πρωτεϊνών που ενδέχεται να έχουν επίπτωση στην υγεία του οθφαλμού 2. Η συσσώρευση μετουσιωμένων πρωτεϊνών συνδέεται με τα συμπτώματα ξηροφθαλμίας και τη μείωση της άνεσης στην εφαρμογή των φακών επαφής και μπορεί να οδηγήσει σε επιπλοκές, όπως γιγαντιαία θηλώδη επιπεφυκίτιδα και φλεγμονή 5,33. Όπως έχουμε αναφέρει, η αφαίρεση των μετουσιωμένων πρωτεϊνών από τους φακούς επαφής είναι σημαντική επειδή ενδέχεται να επηρεάσουν και την οπτική οξύτητα 7. Τα διαλύματα των φακών επαφής ποικίλουν ανάλογα με την ικανότητά τους να διατηρούν τη λειτουργία των ευνοϊκών πρωτεϊνών, όπως η λυσοζύμη, σε συνθήκες μετουσιωμένης πρωτεΐνης 6. Σε μια μελέτη του Barniak et al (2010) επί πέντε διαλυμάτων φακών επαφής, περιλαμβανομένου και ενός με υπεροξείδιο του υδρογόνου, η διατήρηση της βιώσιμης λυσοζύμης κυμαίνεται από 4% μέχρι 90,1% 6. Οι παράγοντες που βοηθούν να διατηρηθεί η λειτουργία της πρωτεΐνης περιλαμβάνουν hydranate και sulfobetaine. Αν η μετουσιωμένη λυσοζύμη προκαλεί αλλεργικές αντιδράσεις,τότε τα διαλύματα των φακών επαφής που εμποδίζουν τη μετουσίωση της λυσοζύμης και της λακτοφερίνης έχουν τη δυνατότητα να μειώσουν τον κίνδυνο δημιουργίας επιπλοκών, σε σχέση με την συσσώρευση της πρωτεΐνης 6,34. Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που χρησιμοποιούνται στα διάφορα διαλύματα φακών επαφής που κυκλοφορούν στην αγορά, ειδικά για να αφαιρούν τις πρωτεϊνικές εναποθέσεις. Τα ενζυματικά καθαριστικά χρησιμοποιούνται για να μειώνουν τα επίπεδα των πρωτεϊνών στο φακό επαφής 21. Ένας άλλος παράγων, η hydranate (υδροξυαλκυλφοσφονάτη) είναι ένας χημικός παράγων που εμποδίζει την πρόσδεση της πρωτεΐνης στην επιφάνεια του φακού, παρεμποδίζοντας το σχηματισμό ιοντικών δεσμών. Κάποια ρυθμιστικοί παράγοντες βοηθούν επίσης στην παθητική αφαίρεση των πρωτεϊνικών εναποθέσεων. Για παράδειγμα, το κιτρικό νάτριο, ένα μόριο με αρνητικό φορτίο, μπορεί να σχηματίσει δεσμό με τα θετικά φορτισμένα πρωτεϊνικά μόρια και να βοηθήσει με τον τρόπο αυτό στην αφαίρεσή τους από την επιφάνεια του φακού 35. Οι επιφανειοδραστικές ουσίες επίσης παίζουν ρόλο στην αφαίρεση πρωτεϊνικών εναποθέσεων με χαλαρό δεσμό 35. Ποιος είναι ο λόγος της ύπαρξης πρωτεϊνών στη δακρυϊκή στοιβάδα. Η δακρυϊκή στοιβάδα περιέχει περισσότερες από 400 πρωτεΐνες που καλύπτουν συνεχώς την επιφάνεια του οφθαλμού - μερικές από αυτές καταστρέφουν ενδεχόμενους λοιμώδεις παράγοντες 6,36. Οι πρωτεΐνες αποτελούν την πρώτη γραμμή άμυνας του οφθαλμού ενάντια στα μικρόβια. Στην δακρυϊκή στοιβάδα υπάρχουν σε μεγάλες ποσότητες τέσσερεις βασικές πρωτεΐνες (καλύπτουν το 15% - 20% ή και περισσότερο του συνόλου των πρωτεϊνών): λυσοζύμη, λακτοφερίνη, λιποκαλίνη και εκκριτική IgA 37. Η λυσοζύμη, η λακτοφερίνη και η λιποκαλίνη έχουν αντιμικροβιακές ιδιότητες 38,39. Όταν είναι στην γηγενή μορφή τους (δηλαδή δεν είναι σε μετουσιωμένη μορφή) οι πρωτεΐνες διατηρούν τις αντιμικροβιακές τους ιδιότητες και τη διαπερατότητά τους. Η λυσοζύμη αντιστοιχεί στο 90% περίπου της συνολικής πρωτεΐνης που έχει ανιχνευθεί σε χρησιμοποιημένους φακούς επαφής 6,40,41. Οι ερευνητές έχουν καταδείξει ότι όταν η λυσοζύμη σχηματίζει δεσμό με την επιφάνεια του φακού υπόκειται σε αλλαγές της μορφής της, μετουσιώνεται και λειτουργεί πλέον ως ανοσοποιητικό ερέθισμα για αλλεργικές αντιδράσεις, όπως η θηλώδης επιπεφυκίτιδα 6,42.

3 Παράγοντες απολύμανσης Τα διαλύματα των φακών επαφής χρησιμοποιούν μικροβιοκτόνους παράγοντες για να απολυμαίνουν τους φακούς, έτσι ώστε να μπορούν να εφαρμόζουν στο μάτι με ασφάλεια, τυπικά μετά από ένα ολονύκτιο εμβαπτισμό. Υπάρχουν τρεις όροι που χρησιμοποιούνται συχνά όταν γίνεται συζήτηση για αντιμικροβιακή δράση: αποστείρωση, συντήρηση και απολύμανση. Αποστείρωση είναι η διαδικασία κατά την οποία όλοι οι οργανισμοί, περιλαμβανομένων των σπορίων, καταστρέφονται και δεν υπάρχει δυνατότητα ανάπτυξης μικροβίων 43. Είναι σημαντικό να σημειώσουμε ότι τα διαλύματα φακών επαφής είναι αποστειρωμένα, αλλά δεν αποστειρώνουν τους φακούς επαφής. Η συντήρηση αναφέρεται σε συστατικά του διαλύματος των φακών επαφής που σκοπό έχουν να εμποδίσουν την ανάπτυξη των μικροοργανισμών ενώ το διάλυμα βρίσκεται στη φιάλη. Μερικοί χρήστες φακών επαφής μπορεί να είναι ευαίσθητοι στα συντηρητικά που περιέχονται στα διαλύματα των φακών επαφής. Συμπτώματα ευαισθησίας στα συντηρητικά αποτελούν η ξηρότητα, η αίσθηση άμμου στο μάτι, το κάψιμο, η μείωση του χρόνου χρήσης του φακού και η φαγούρα 8 Απολύμανση ονομάζεται η χημική διαδικασία κατά την οποία ο αριθμός των βιώσιμων μικροοργανισμών στο φακό επαφής μειώνεται σε επίπεδα που δεν αποτελούν απειλή για την οφθαλμική υγεία, ούτε και για την ποιότητα του φακού επαφής και των εξαρτημάτων του 44. Η απολύμανση λαμβάνει χώρα στη θήκη των φακών επαφής με τους φακούς επαφής εντός αυτής. Η σύνθεση των διαλυμάτων καθαρισμού των φακών επαφής έχει βελτιστοποιηθεί για να παρέχει συντήρηση και απολύμανση. Τα απολυμαντικά έχουν τη δυνατότητα να σκοτώνουν τα βακτήρια, τους μύκητες και τις αμοιβάδες χωρίς να καταστρέφουν τα ανθρώπινα κύτταρα, επειδή τα ανθρώπινα κύτταρα διαθέτουν μεγαλύτερη σταθερότητα, λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε χοληστερόλη (μέχρι και 25%) και ενός ποσοστού κορεσμένων λιπαρών οξέων Στα διαλύματα των φακών επαφής χρησιμοποιούνται πολλοί διαφορετικοί μικροβιοκτόνοι παράγοντες απολύμανσης, περιλαμβανομένου του PHMB (πολυ-εξαμεθυλενικού διγουανιδίου/ πολυ-αμινοπροπυλικού διγουανιδίου), PQ1 (polyquaternium-1). της μυρισταμιδοπροπυλικής διμεθυλαμίνης (MAPD) και της δι-υδροχλωρικής αλεξιδίνης). Τα απολυμαντικά αυτά διαθέτουν διαφορετικά επίπεδα αποτελεσματικότητας ενάντια στα βακτήρια, τους μύκητες και τις αμοιβάδες. Η αποτελεσματικότητά τους επηρεάζεται επίσης από τη συνολική σύσταση του διαλύματος μέσα στο οποίο βρίσκονται. Το υπεροξείδιο του υδρογόνου καταστρέφει τα παθογόνα με οξείδωση, η οποία οδηγεί σε μετουσίωση των πρωτεϊνών και καταστρέφει τις κυτταρικές μεμβράνες των μικροβίων. Είναι εξαιρετικά αποτελεσματικό ενάντια σε όλους τους μικροοργανισμούς όταν χρησιμοποιείται σε συγκέντρωση 3%, αλλά η δράση του δεν είναι επιλεκτική 48. Για να αποφύγουμε τον ερεθισμό των οφθαλμών το μη εξουδετερωμένο υπεροξείδιο θα πρέπει να εξουδετερωθεί πριν χρησιμοποιηθεί ο φακός επαφής, είτε με διαδικασία δύο σταδίων (two steps), είτε με διαδικασία ενός σταδίου (one step) 48. Ένα από τα προβλήματα στη χρήση της ουσίας αυτής είναι ο κίνδυνος να χρησιμοποιηθεί ένας φακός πριν εξουδετερωθεί, καθώς και η έλλειψη αντιμικροβιακής δράσης μετά την πλήρη εξουδετέρωση (όπως σε φυσιολογικό ορό χωρίς συντηρητικά) 48 Η απολύμανση με υπεροξείδιο του υδρογόνου βασίζεται κατά μεγάλο ποσοστό στη συμμόρφωση του χρήστη, αλλά επειδή τα συστήματα που βασίζονται στο υπεροξείδιο δεν περιέχουν συντηρητικά 48, μπορεί να αποτελούν καλή επιλογή για χρήστες που παρουσιάζουν ευαισθησία στα συντηρητικά. Πώς γίνεται η δοκιμασία για τις ικανότητες απολύμανσης των διαλυμάτων φακών επαφής Για την εξέταση της ικανότητας απολύμανσης των διαλυμάτων φακών επαφής υπάρχουν συνολικές διαδικασίες δοκιμής για πέντε συγκεκριμένα στελέχη μικροβίων 21. Αυτές οι διαδικασίες παρέχουν ακριβείς εκτιμήσεις της αντιμικροβιακής δράσης με τη χρήση ελεγχόμενων και αναπαραγόμενων συνθηκών ακριβείας. Τυποποιημένες διαδικασίες δοκιμών διευκολύνουν επίσης την εισαγωγή διαλυμάτων φακών επαφής σε νέες αγορές, μια διαδικασία που παλαιότερα ήταν δύσκολη, λόγων πολλαπλών και κακώς προσδιορισμένων απαιτήσεων για τις δοκιμασίες 49. Οι απαιτήσεις των δοκιμασιών των διαλυμάτων παρέχουν, επίσης, τη βεβαιότητα ότι τα διαλύματα απολύμανσης είναι βιοσυμβατά και όχι ιδιαίτερα ισχυρά ώστε να προκαλέσουν ζημιά στο μάτι του χρήστη 49. Υπάρχουν δύο επίπεδα εξέτασης: STAND-ALONE (μεμονωμένα το διάλυμα με το παθογόνο) και REGIMEN (μέρος ενός συνολικού σχήματος αγωγής) 21. Η μικροβιακή αποτελεσματικότητα στη μεμονωμένη εξέταση (stand alone) αφορά κάθε διάλυμα ξεχωριστά, με καθαρή αντιμικροβιακή δράση ως προϊόν απολύμανσης των φακών επαφής. Τα πρότυπα για απολύμανση έχουν τεθεί από τον Διεθνή Οργανισμό Τυποποίησης (ISO) και από την Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA). Χρησιμοποιούνται τυποποιημένα στελέχη (3 βακτηριδιακά και 2 μύκητες) από την American Type Culture Collection (ATCC). Οι προδιαγραφές των μεμονωμένων δοκιμασιών(stand-alone) του ISO/FDA απαιτούν μείωση των μυκήτων κατά 1-log (90%) και των βακτηρίων κατά 3-logs (99,9%) 49. Στην εξέταση ως μέρος συνολικού σχήματος αγωγής (regimen) το σύνολο της μέσης μείωσης για τους τρεις βακτηριδιακούς οργανισμούς πρέπει να είναι τουλάχιστον 5.0 logs, με ένα ελάχιστο μέσο όρο μείωσης 1.0 log για κάθε βακτηριδιακό τύπο ξεχωριστά 49. (Πίνακας 1)

4 Οργανισμοί ελεγχθέντες από ATCC Στελέχη βακτηριδίων Pseudomonas aeruginosa Serratia marcescens Staphylococcus aureus Στελέχη μυκήτων Candida albicans Fusarium solani Απαιτήσεις μεμονωμένης διαδικασίας Οργανισμός Αναλογία εξολόθρευσης Μύκητες μείωση 90% 1 log Βακτήρια μείωση 99,9% 3 log Απαιτήσεις συνολικής διαδικασίας Οργανισμός Αναλογία εξολόθρευσης Βακτήρια Το σύνολο της μέσης μείωσης σε log για την Pseudomonas aeruginosa, τη Serratia marcesensκαι τον Sta phylococcus aureus Κατ ελάχιστο μείωση 1 log (90%) για κάθε βακτήριο Πίνακας 1: Δοκιμασία για αντιμικροβιακή αποτελεσματικότητα κατά FDA/ISO Τρία στελέχη βακτηριδίων αξιολογούνται στη μεμονωμένη διαδικασία(stand alone): Pseudomonas aeruginosa, Serratia marcescens και Staphylococcus aureus 49. Η Pseudomonas aeruginosa, κατά gram - βακτηρίδιο, είναι παράγοντας πρόκλησης κερατίτιδας από χρήση φακών επαφής, σε περιπτώσεις διαπιστωμένες με καλλιέργεια 50. Για τη S. Marcescens, επίσης, κατά gram - βακτήριο, ενοχοποιείται για μη ελκώδη κερατίτιδα και ενδοφθαλμίτιδα 51. Ο Staphylococcus aureus( gram +) είναι σημαντική αιτία για πρόκληση μικροβιακής κερατίτιδας και ενοχοποιείται για τουλάχιστον το ένα τέταρτο των βεβαιωμένων περιπτώσεων ελκώδους κερατίτιδας 52,53. Η αξιολόγηση των στελεχών μυκήτων στη μεμονωμένη δοκιμασία(stand alone) περιλαμβάνει Candida albicans and Fusarium solani. Το στέλεχος C albicans είναι ο συνηθέστερα απομονωθείς μύκητας σε περιπτώσεις ασθενειών σε ανθρώπους, περιλαμβανομένων μολύνσεων του κερατοειδούς 54,55. Ο F solani αποτελεί συνήθη αιτία κερατίτιδας που οφείλεται σε μύκητες στον αναπτυσσόμενο κόσμο 56. Παρά το ότι δεν αποτελεί συχνή αιτία πρόκλησης ασθενειών σε πιο ήπια κλίματα, περισσότερες από 250 περιπτώσεις κερατίτιδας Fusarium αναφέρθηκαν σε όλο τον κόσμο κατά τη διάρκεια των ετών , περιλαμβανομένων και των ήπιου κλίματος περιοχών των ΗΠΑ 56,57. Άλλες βακτηριδιακές προκλήσεις Εκτός από αυτούς τους συγκεκριμένους οργανισμούς που εξετάζονται σύμφωνα με τα πρότυπα του ISO/FDA, υπάρχουν και άλλοι οργανισμοί που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη, όπως ο ανθεκτικός στη μεθικιλλίνη χρυσίζων σταφυλόκοκκος (MRSA) και η ακανθαμοιβάδα. MRSA: Ο όρος χρησιμοποιείται για να περιγράψει αρκετά στελέχη βακτηριδίων του χρυσίζοντα σταφυλόκοκκου που είναι ανθεκτικά σε πολλά αντιβιοτικά, περιλαμβανομένης και της μεθικιλλίνης 58. Στα μέσα ενημέρωσης αναφέρεται ως υπερμικρόβιο και έχει πρόσφατα τραβήξει την προσοχή λόγω μιας σημαντικής αύξησης των μολύνσεων που οφείλονται στα βακτηρίδια αυτά, όχι απαραίτητα όμως σε χρήστες φακών επαφής. Το ποσοστό των οφθαλμικών μολύνσεων που βεβαιωμένα με καλλιέργεια οφείλονται σε MRSA αυξήθηκε από 29,5% το 2000 σε 41,6% το Διαθέσιμα διαλύματα φακών επαφής που κυκλοφορούν σήμερα διαθέτουν σε κάποιο βαθμό την ικανότητα καταστροφής MRSA 60 Η Ακανθαμοιβάδα είναι ένα είδος αμοιβάδας και πρόκειται για ένα κοινό στο περιβάλλον οργανισμό που μπορεί να προκαλέσει ενδεχόμενη τύφλωση μέσω κερατίτιδας 61. Σε μια μελέτη στο Ηνωμένο Βασίλειο που αφορούσε το οικιακό νερό της βρύσης το 89% των σπιτιών (24/27) περιείχαν αμοιβάδα και το ένα τρίτο εξ αυτών ήταν Ακανθαμοιβάδα 61. Η ακανθαμοιβάδα χαρακτηρίζεται από δύο στάδια κύκλου ζωής - μια τροφοζωική ενεργό κατάσταση, κατά τη διάρκεια της οποίας η αμοιβάδα κινείται ελεύθερα, τρέφεται και αναπαράγεται και μια δεύτερη φάση νάρκης, όπου μετατρέπεται σε κύστη με διπλό τοίχωμα (σαν κουκούλι) όταν βρίσκεται σε περιβαλλοντικό στρες 61. Τα διαλύματα φακών επαφής διαφέρουν σε ότι αφορά την αποτελεσματικότητά τους κατά της Ακανθαμοιβάδας στο τροφοζωικό στάδιο και το στάδιο της κύστης 62. Η σημασία της εξέτασης της αποτελεσματικότητας κάθε διαλύματος φακών επαφής κατά της Ακανθαμοιβάδας συζητήθηκε ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια μιας συνάντησης που έλαβε χώρα το 2009, χρηματοδοτούμενη από το Κέντρο Συσκευών και Ακτινολογικής Υγείας του FDA(FDA-CDRH) 63. Στην ημερίδα συμμετείχαν εκπρόσωποι της Αμερικάνικης Εταιρείας Οπτομετρίας, της Αμερικανικής Ακαδημίας Οφθαλμολογίας, της Αμερικάνικης Ακαδημίας Οπτομετρίας και της Εταιρείας Οφθαλμιάτρων για Φακούς Επαφής. Συζητήθηκαν οι παράμετροι και οι μέθοδοι δοκιμασίας και αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας των προϊόντων που στοχεύουν στη φροντίδα των φακών επαφής για την προστασία ενάντια στις μολύνσεις που οφείλονται στην Ακανθαμοιβάδα. Κατά τη διάρκεια της ημερίδας επετεύχθει συναίνεση αναφορικά με τις παραμέτρους της δοκιμασίας, καθώς και με τα κριτήρια για τις μεθόδους εξέτασης της αποτελεσματικότητας της απολύμανσης.

5 Καθορίστηκαν συγκεκριμένα τα παρασιτικά είδη της Ακανθαμοιβάδας και τα στελέχη που θα πρέπει να εξετάζονται, καθώς και ένα αποδεκτό όριο για την αποτελεσματική απολύμανση. Παρά το γεγονός ότι οι συμμετέχοντες στο εργαστήριο κατέληξαν συναινετικά στις παραμέτρους της δοκιμασίας, μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει κάποια αλλαγή στα πρότυπα εξέτασης του ISO/FDA 63 Συμμόρφωση με τις οδηγίες φροντίδας των φακών επαφής Η συμμόρφωση του χρήστη Η συμμόρφωση του χρήστη με τις κατάλληλες οδηγίες και τις κατευθυντήριες γραμμές για τη φροντίδα των φακών επαφής έχει ουσιαστική σημασία στην ελαχιστοποίηση των οφθαλμικών μολύνσεων και φλεγμονών 9. Διάφοροι παράγοντες που έχουν σχέση με τη συμμόρφωση του χρήστη έχει αποδειχτεί ότι αυξάνουν τον κίνδυνο δημιουργίας σοβαρής κερατίτιδας 9. Αυτοί περιλαμβάνουν: Το τρίψιμο των φακών που συχνά δεν περιλαμβάνεται στη φροντίδα των φακών 64 Ο χρήστης κοιμάται με τους φακούς Ο χρήστης συνεχίζει να χρησιμοποιεί τους φακούς μετά τη συνιστώμενη ημερομηνία αντικατάστασής τους Ακατάλληλη απολύμανση (οι φακοί δεν μένουν αρκετό χρόνο στο διάλυμα) Ο χρήστης δεν πλένει τα χέρια του Ο χρήστης δεν αδειάζει και πετάει το διάλυμα της θήκης Ο χρήστης δεν φροντίζει τη θήκη των φακών επαφής Άλλοι παράγοντες για τους οποίους δεν υπάρχει μεν βιβλιογραφική απόδειξη, αλλά ενδέχεται να αυξήσουν τον κίνδυνο δημιουργίας σοβαρής κερατίτιδας, είναι η χρήση προϊόντων καθαρισμού των φακών ενώ έχει παρέλθει η ημερομηνία λήξης του προϊόντος και η μη επανατοποθέτηση του στομίου των μπουκαλιών 9. Παρά τα ευρήματα, οι περισσότεροι χρήστες φακών επαφής πιστεύουν ότι συμμορφώνονται με τις οδηγίες. Υπάρχουν μελέτες που αποδεικνύουν ότι η μη συμμόρφωση στις οδηγίες φροντίδας των φακών επαφής κυμαίνεται μεταξύ του 50% και του 99% 9,60,65. Μια πρόσφατη μελέτη σε 2232 χρήστες στις ΗΠΑ και τον Καναδά, ερεύνησε τη συμμόρφωσή τους στις οδηγίες και ανέφερε ότι πολλοί χρήστες φορούν τους φακούς τους και αφού παρέλθει η ημερομηνία που συστήνεται για την αντικατάστασή τους: 12%-13% χρήστες ημερήσιων φακών, 28%-33% χρήστες των μηνιαίων φακών, 50%-52% χρήστες των φακών δεκαπενθημέρου 66. Καθώς η πολυπλοκότητα του σχήματος αγωγής για την φροντίδα των φακών επαφής αυξάνεται, το ποσοστό συμμόρφωσης των χρηστών μειώνεται 9. Παρ όλα αυτά, η σωστή και συνεκτική χρήση ακόμη και των απλών κινήσεων που αφορούν τα πολλαπλής δράσης διαλύματα για τη φροντίδα των φακών επαφής δεν φαίνεται να γίνεται πραγματικότητα μέχρι οι εφαρμοστές να εκπαιδεύσουν τους χρήστες τους σωστά στα πρωτόκολλα καθαρισμού των φακών 60. Η φροντίδα των φακών επαφής Οι χρήστες θα πρέπει να ενημερώνονται για τη σημασία της πλήρους συμμόρφωσης σε όλα τα στάδια της φροντίδας των φακών επαφής κατά τη διάρκεια της εφαρμογής των φακών, αλλά και σε όλες τις επισκέψεις που ακολουθούν, σε κάθε ευκαιρία επικοινωνίας που παρουσιάζεται 9,21. Υπάρχουν διάφορα σημαντικά σημεία στα οποία θα πρέπει να δίδεται έμφαση 67. Θα πρέπει να ενημερώνονται οι χρήστες ότι χρειάζεται να αντικαθιστούν τους φακούς τους σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και ότι ακολουθώντας τις οδηγίες δεν μειώνεται απλώς ο κίνδυνος επιπλοκών, αλλά βελτιώνεται και η άνεση και η όραση που παρέχουν οι φακοί 66. Είναι επίσης υποχρεωτικό να πλένουν οι χρήστες καλά τα χέρια τους πριν πιάσουν τους φακούς, πριν τους αφαιρέσουν από το μάτι τους και, γενικά, πριν από κινήσεις που ενδέχεται να φέρουν το φακό σε επαφή με το νερό 67. Σχετικά με το διάλυμα των φακών επαφής, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο τα διαλύματα που συστήνει ο εφαρμοστής 67. Το τρίψιμο και το ξέπλυμα των φακών με το διάλυμα, ανεξάρτητα από το αν το διάλυμα απαιτεί τη διαδικασία ή όχι, θεωρείται απαραίτητο για το καλύτερο καθάρισμα 67,68. Είναι σημαντικό να μην χρησιμοποιείται εκ νέου το ίδιο διάλυμα και να μην αδειάζουμε απλώς μέρος του διαλύματος της θήκης, όπως και να χρησιμοποιείται η σωστή ποσότητα διαλύματος σε κάθε καθαρισμό. Τα διαλύματα που έχει παρέλθει η ημερομηνία χρήσης τους θα πρέπει να πετάγονται. Οι φακοί επαφής θα πρέπει να αποθηκεύονται σε μια καθαρή θήκη, πλυμένη και στεγνή για τα διαστήματα μεταξύ των κύκλων απολύμανσης και θα πρέπει να αντικαθίσταται τουλάχιστον ανά μήνα. Συμπεράσματα Οι διαφορές μεταξύ των ιδιοτήτων της δακρυϊκής στιβάδας (δηλαδή το ph, η ωσμοτικότητα, το ιξώδες και η επιφανειακή τάση) και των διαλυμάτων φακών επαφής μπορεί να προκαλέσουν μια αντίδραση μέσα στο μάτι, η οποία ενδέχεται να προκαλέσει ενόχληση. Τα διαλύματα φακών επαφής περιέχουν παράγοντες καθαρισμού, άνεσης και απολύμανσης, αλλά η σύστασή τους διαθέτει διαφοροποιημένα φυσικά χαρακτηριστικά, ποικίλα επίπεδα άνεσης και ένα φάσμα δυνατοτήτων απολύμανσης. Η συσσώρευση σωματιδίων μετουσιωμένων πρωτεϊνών στους φακούς επαφής μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της οπτικής οξύτητας και μείωση της άνεσης. Η διατήρηση της καθαριότητας των φακών επαφής, που πρέπει να είναι απαλλαγμένοι από σωματίδια, μειώνει τις πιθανότητες μόλυνσης του οφθαλμού και, συγχρόνως, συνεισφέρει στην αντιμικροβιακή δράση. Υπάρχουν δύο σημαντικές πλευρές που θα πρέπει να λάβουμε υπόψη στη συντήρηση των φακών επαφής: (1) το διάλυμα που χρησιμοποιούμε για τον καθαρισμό των φακών (2) το βαθμό συμμόρφωσης του χρήστη με τους συνταγογραφημένους φακούς και το σχήμα της αγωγής για τη φροντίδα τους. Οι εφαρμοστές παίζουν σημαντικό ρόλο για να επιλέξουν και να συστήσουν το διάλυμα που ταιριάζει καλύτερα σε κάθε χρήστη, καθώς και για να εκπαιδεύσουν όλους τους χρήστες στην προσεκτική φροντίδα και καθαρισμό των φακών, σύμφωνα με τις οδηγίες. Όλα αυτά συνεισφέρουν στην προστασία της οφθαλμικής υγείας των χρηστών και αυξάνουν την ικανοποίηση από τη χρήση των φακών επαφής.

6 Πίνακες Πίνακας 1. Φυσικά χαρακτηριστικά των διαλυμάτων πολλαπλής χρήσης για τους φακούς επαφής 3 Διάλυμα πολλαπλής δράσης ph ±SD Ωσμομοριακότητα ±SD (mosm/kg) Ιξώδες ±SD (cp) Τάση επιφανείας ±SD (mn/m) Υγιή δάκρυα MPS A (borate / poloxamine) MPS B (borate / citrate / poloxamine) MPS C (borate / citrate / poloxamine) 7.50 ± ± ± ± ± ± ± ± ± ± ± ± 0.2 MPS D (tromethamine / phosphate / poloxamer) MPS E (borate / poloxamine) MPS F (borate / poloxamine) MPS G (phosphate / poloxamer) 7.21 ± ± ± ± ± ± ± ± ± ± ± ± ± ± ± ± 0.3 Πίνακας 2. Συστατικά των διαλυμάτων για τους φακούς επαφής και η λειτουργία τους 3,4,18-21,24,25 Συστατικό του διαλύματος Ρυθμιστικό διάλυμα: Borate, phosphate, citrate Λειτουργία Διατηρεί το ph Επηρεάζει την απόδοση απολύμανσης Έχει επίπτωση στην άνεση του χρήστη, συνήθως τη στιγμή που φοράει το φακό Παράγων ωσμοτικότητας: NaCl Ρυθμίζει την ωσμοτικότητα Υψηλό επίπεδο ωσμοτικότητας δημιουργεί ξηροφθαλμία και ενόχληση Χηλικός παράγων: EDTA Σχηματίζει χημικούς δεσμούς με πρωτεΐνες και μέταλλα Μπορεί να εμποδίσει τα σωματίδια να επικάθονται στους φακούς Αντιμικροβιακό συντηρητικό Παράγοντες άνεσης: HPMC, πολοξαμίνη, γλυκόλες, γλυκερίνη, πολυσάκχαρα, co-polymers Surfactants: Poloxamine, poloxamers Αντιμικροβιακοί παράγοντες: PHMB, PQ-1, myristamidopropyl dimethylamine (Aldox), alexidine, H2O2 Παράγοντες διαχείρισης πρωτεϊνών: Sulfobetaine, hydranate Αυξάνει τη δυνατότητα απορρόφησης υγρασίας Βελτιώνει την άνεση Μειώνει την επιφανειακή τάση Καθαροί φακοί επαφής Αυξάνει τη δυνατότητα απορρόφησης υγρασίας Αποτελεσματικό ενάντια στα λιπίδια και τα ανόργανα σωματίδια Περιορισμένη δράση ενάντια στις σύνθετες ή μετουσιωμένες πρωτεΐνες. Μειώνει το επίπεδο των μικροβιακών παθογενειών κατά τη διάρκεια της απολύμανσης και εμποδίζει την ανάπτυξη μικροοργανισμών μέσα στη φιάλη. Διατηρεί και σταθεροποιεί τη λειτουργία της πρωτεΐνης της δακρυϊκης στοιβάδας (εμποδίζει τη μετουσίωση των πρωτεϊνών)

7 Αναφορές 1. British Contact Lens Association. Contact lens solutions. Available at: Accessed January 3, Morgan P, Dobson C. Tear film proteins and soft contact lenses. Optician. 4 November 2009: Burke SE. A comparison of the physical attributes of multipurpose CL care solutions to healthy tears. Optician. March 5, 2010 Dalton K, Subbaraman LN, Rogers R, Jones L. Physical properties of soft contact lens solutions. Optom Vis Sci. 2008;85: Sindt CW. The truth about lysozyme. Rev Cornea and Contact Lens. October 18, 2010 Barniak VL, Burke SE, Venkatesh S. Comparative evaluation of multi-purpose solutions in the stabilization of tear lysozyme. Cont Lens Anterior Eye Nov 9. Gellatly KW et al. Visual decrement with deposit accumulation of HEMA contact lenses. Am J Optom Physiol Opt. 1988;65: Henry VA. The role of compliance. Rev Cornea Contact Lens. October 2009; Morgan P. Contact lens compliance and reducing the risk of keratitis. Optician. July 2007; Moses RA, Hart WMS. Adler s Physiology of the Eye, Clinical Application. St. Louis, MO: CV Mosby; Benjamin WJ, Hill RM. Tonicity of human tear fluid sampled from the cul-de-sac. Br J Ophthalmol. 1989;73: White KM, Benjamin WJ, Hill RM. Human basic tear fluid osmolality. I. Importance of sample collection strategy. Acta Ophthalmol (Copenh). 1993;71: Tiffany JM. Tears in health and disease. Eye (Lond.). 2003;17: Pandit JC, Nagyova B, Bron AJ, Tiffany JM. Physical properties of stimulated and unstimulated tears. Exp Eye Res. 1999;68: Nagyova B, Tiffany JM. Components responsible for the surface tension of human tears. Curr Eye Res. 1999;19:4-11. Tomlinson A, Khanal S. Assessment of tear film dynamics: quantification approach. Ocul Surf. 2005;3: Farris RL. Tear osmolarity--a new gold standard? Adv Exp Med Bid. 1994;350: Zigler LG. Choosing lens care wisely. Contact Lens Spectrum. July Available at: Accessed December 23, 2010 Ward MA. Soft contact lens care products. Contact Lens Spectrum. July Available at: Accessed December 23, Sindt CW. What s in your blister pack? Rev Cornea and Contact Lens. June 18, 2010 Koffler BH, Karpecki PM. Positive aspects of the use of multipurpose disinfection solutions. Arch Ophthalmol. 2009;127: Anderson B. Bio-inspired solution: Multi-purpose contact lens solution mimics eyes biology. Optometric Management. October 2010 Available at: aspx?article= Accessed February 16, Brujic M. Comparing lens care systems. CL Spectrum. November 2010 Available at: clspectrum.com/printarticle.aspx?article= Accessed February 16, Lin MC, Svitova TF Contact lenses wettability in vitro: effect of surface-active ingredients. Optom Vis Sci. 2010;87: Veys J, Meyler J, Davies I. Essential contact lens practice - Part 11 (C-8223). Available at: +practice+ +Part+11+(C-8223).html. Accessed November 12, Lerner L, Schwartz DM, Hwang DG, Howes EL, et al. Hyaluronan and CD44 in the human cornea and limbal conjunctiva. Exp Eye Res. 1998;67: Lapcik L Jr, Lapcik L, De Smedt S, Demeester J, et al. Hyaluronan: Preparation, Structure, Properties, and Applications. Chem Rev. 1998;98: Milas M et al. Characterization and properties of hyaluronic acid (hyaluronan). In Severian D, ed. Polysaccharides: Structural Diversity and Functional Versatility, 2nd ed. New York, NY: Marcel Dekker; 2005: Stuart JC, Linn JG. Dilute sodium hyaluronate (Healon) in the treatment of ocular surface disorders. Ann Ophthalmol. 1985;17: Rosenbaum D, Peric S, Holecek M, Ward HE. Hyaluronan in radiation-induced lung disease in the rat. Radiat Res. 1997;147: Scheuer CA, Fridman KM, Barniak VL, Burke SE, Venkatesh S. Retention of conditioning agent hyaluronan on hydrogel contact lenses. Cont Lens Anterior Eye Nov 10 van Beek M, Weeks A, Jones L, Sheardown H. Immobilized hyaluronic acid containing model silicone hydrogels reduce protein adsorption. J Biomater Sci Polym Ed. 2008;19(11): Skotnitsky C, Sankaridurg PR, Sweeney DF, Holden BA. General and local contact induced papillary conjunctivitis (CLPC). Clin Exp Optom. 2002;85: Wright EA, Morgan PB, Maldonado-Codina C, et al. Impact of a novel multipurpose solution on the structural and functional integrity of tear proteins. Poster presented at: Annual Meeting of the British Contact Lens Association; May 28, 2010 Watanabe RK, Rah MJ. Preventative contact lens care: Part III. Contact Lens Spectrum. August Available at: Accessed December 23, 2010 de Souza G, Godoy LMF, Mann M. Identification of 491 proteins in the tear fluid proteome reveals a large number of proteases and protease inhibitors. Genome Biology. 2006;7R72 (doi:101186/gb r72). 37 Tiffany JM. The normal tear film. Dev Ophthalmol. 2008;41:1-20 Letendre ED. The importance of iron in the pathogenesis of infection and neoplasia. Trends Biochem Sci. 1985;10: Fluckinger M, Haas H, Merschak P, et al. Human tear lipocalin exhibits antimicrobial activity by scavenging microbial sideophores. Antimicrob Agents Chemother. 2004;48: Dubin SB, Feher G, Benedek GB. Study of the chemical denaturation of lysozyme by optical mixing spectroscopy Biochemistry. 1973;12: Eckert C, Durchschlag H, Tiefenbach KJ. Thermodynamic analysis of lysozyme denaturation by surfactants. Prog Colloid Polym Sci. 2006;133: Senchyna M, Jones L, Louis D, May C, et al. Quantitative and conformational characterization of lysozyme deposited on balafilcon and etafilcon contact lens materials. Curr Eye Res. 2004;28: Dorlands Medical Dictionary for Health Consumers by Saunders, an imprint of Elsevier, Inc. Millodot. Dictionary of Optometry and Visual Science, 7th edition. Butterworth-Heinemann. Elsztein C, Scavuzzi de Menezes JA, de Morais MA Jr. Polyhexamethyl biguanide can eliminate contaminant yeasts from fuel-ethanol fermentation process. J Ind Microbiol Biotechnol. 2008;35: Glukhov E, Stark M, Burrows LL, Deber CM. Basis for selectivity of cationic antimicrobial peptides for bacterial versus mammalian membranes. J Biol Chem. 2005;280: Seal DV. Acanthamoeba keratitis update-incidence, molecular epidemiology and new drugs for treatment. Eye. 2003;17: Ward MA. Revisiting hydrogen peroxide disinfection. Contact Lens Spectrum. May Available at: Accessed November 8, 2010 Rosenthal RA, Sutton SVW, Schlech BA. Review of standard for evaluating the effectiveness of contact lens disinfectants. PDA Journal of Pharmaceutical Science and Technology. 2002;56: Schein OD, Ormerod LD, Barraquer E. Microbiology of contact lens associated keratitis. Cornea. 1989;8: Ania BJ. Serratia. Available at: Accessed December 5, 2010 Jett BD, Gilmore MS. Internalization of Staphylococcus aureus by human corneal epithelial cells: role of bacterial fibronectin-binding protein and host cell factors. Infection and Immunity. 2002;70: Asbell P, Stenson S. Ulcerative keratitis: 30 years laboratory experience. Arch Ophthalmol. 1982;100:77-80 Engelkirk PG, Duben-Engelkirk J. Introduction to medical mycology. In: Engelkirk PG, Duben- Engelkirk J, eds. Laboratory Diagnosis of Infectious Diseases: Essentials of Diagnostic Microbiology Wolters Kluwer/Lippincott Williams & Wilkins; Baltimore, MD Onyewu C, Afshari, NA, Heitman J. Calcineurin promotes infection of the cornea by Candida albicans and can be targeted to enhance fluconazole therapy. Antimicrob Agents Chemother. 2006;50: Alfonso EC, Cantu-Dibildox J, Munir WM, et al. Insurgence of Fusarium keratitis associated with contact lens wear. Arch Ophthalmol. 2006;124:E1-E7 Doi:101001/archophthalmol ecs60039) 57. Epstein AB. In the aftermath of the Fusarium keratitis outbreak: what have we learned. Clin Ophthalmol. 2007;1: Centers for Disease Control and Prevention. Definition of MRSA. Available at: Accessed November 19, 2010 Asbell PA et al. Increasing prevalence of methicillin resistance in serious ocular infections caused by Staphylococcus aureus in the United States: J Cataract Refract Surg. 2008;34: Melton R, Thomas R, Snyder C. Methicillin-resistant Staphylococcus aureus: Challenges and Risks. Contact Lens Spectrum. June 2010 (Supplement): p14. Kilvington S, Gray T, Dart J et al. Acanthamoeba keratitis: the role of domestic tap water contamination in the United Kingdom. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2004;45: David BC, Walsh P, Norton S. Evaluation of Acanthamoebicidal efficacy of multipurpose solutions using the ISO standard for bacteria and fungi. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2010;51:E-Abstract In the News/New Products. Optom Vis Sci. 2009;86: Butcko V, McMahon TT, Joslin CE, Jones L. Microbial keratitis and the role of rub and rinsing. Eye and Contact Lens. 2007;33: Yung AMS, Boost MV, Cho P, Yap M. The effect of a compliance enhancement strategy (self review) on the level of lens care compliance and contamination of contact lenses and lens care accessories. Clin Exp Optom. 2007;90: Dumbleton K, Richter D, Woods C, Jones L, et al. Compliance with contact lens replacement in Canada and the United States. Optom Vis Sci. 2010;87: British Contact Lens Association. The dos and don ts of contact lens wear. Available at: Accessed November 12, U.S. Food and Drug Administration. Guidance for Industry and Food and Drug Administration Staff: Contact Lens Care Products Labeling. August 15, 2010 Available at: htm. Accessed January 3, 2011.

Τεύχος 1 ο - Άρθρο 13 o

Τεύχος 1 ο - Άρθρο 13 o Τεύχος 1 ο - Άρθρο 13 o ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΜΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΦΑΚΟΥΣ ΕΠΑΦΗΣ; Συγγραφέας: Μαργούτα Αναστασία Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Το μάτι μας έχει τους δικούς του μηχανισμούς άμυνας απέναντι στις λοιμώξεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ****************************************************************************** ΘΕΜΑΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ****************************************************************************** ΘΕΜΑΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ****************************************************************************** ΘΕΜΑΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Δρ Ιωάννης Θανόπουλος Οπτικές λαβίδες: Θεωρία και εφαρμογές με έμφαση

Διαβάστε περισσότερα

Υγρά φακών & Τεχνητά δάκρυα

Υγρά φακών & Τεχνητά δάκρυα Υγρά φακών & Τεχνητά δάκρυα Τι είναι η ξηροφθαλμία Η ξηροφθαλμία είναι η πάθηση του οφθαλμού όπου παράγονται λιγότερα δάκρυα από αυτά που χρειάζεται το μάτι για να διατηρηθεί σε μια υγρή κατάσταση.τα δάκρυα

Διαβάστε περισσότερα

Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα.

Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα. Ουδέτερα Οξέα Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα. Βάσεις Για να δείτε περίπου πως μετριέται η ποσότητα οξέος ή βάσης στα διαλύματα, σε σχέση με το ph, δείτε αυτό τον πινάκα!!!

Διαβάστε περισσότερα

ιάθεση : Klintec.Net ΑΓ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ 46, 18541 ΠΕΙΡΑΙΑΣ. Τηλ : 2104829839, 6932245887 mail:info@klintec.gr www.klintec.gr

ιάθεση : Klintec.Net ΑΓ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ 46, 18541 ΠΕΙΡΑΙΑΣ. Τηλ : 2104829839, 6932245887 mail:info@klintec.gr www.klintec.gr ιάθεση : Klintec.Net ΑΓ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ 46, 18541 ΠΕΙΡΑΙΑΣ. Τηλ : 2104829839, 6932245887 mail:info@klintec.gr www.klintec.gr 1 Η Formula Sanosil είναι µοναδική, αλλά Brilliantly απλή Sanosil πατενταρισµένη

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 6: Ενδογενείς Παράγοντες Ενεργότητα Ύδατος (1/2), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Restoring vision. Changing lives.

Restoring vision. Changing lives. hybrid υβριδικοί contact φακοί lenses επαφής for για keratoconus κερατόκωνο Restoring vision. Changing lives. Επαναφέροντας όραση. Αλλάζοντας ζωές. πληροφορίες για ασθενείς µε κερατόκωνο Μοιράζοντας το

Διαβάστε περισσότερα

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ******************************************************************************

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ****************************************************************************** Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ****************************************************************************** ΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ / ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΕΠΙΛΟΓΗ Οι φοιτητές που πληρούν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΘΟΚΕΡΑΤΟΛΟΓΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΑΡΧΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ ΟΡΘΟΚΕΡΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΕΛΛΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΟΥ

ΟΡΘΟΚΕΡΑΤΟΛΟΓΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΑΡΧΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ ΟΡΘΟΚΕΡΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΕΛΛΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΟΥ ΟΡΘΟΚΕΡΑΤΟΛΟΓΙΑ ΣΤΕΛΛΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΟΥ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΟΠΤΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤ/ΚΟ : ΟΠTIKH ΚΑΙ ΟΡΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΟΡΘΟΚΕΡΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Η µείωση, µετριασµός ή εξάλειψη διαθλαστικών ανωµαλιών µε χρήση φακών επαφής. Μέχρι σήµερα,

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Εργαστήριο

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Εργαστήριο Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Εργαστήριο Ενότητα 5: Χρώση Gram Δοκιμή Καταλάσης και Οξειδάσης, 1.5ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Ευστάθιος Ζ. Πανάγου Πασχαλίτσα Τρυφινοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρική Παρουσίαση Νέο Φίλτρο μπάνιου

Εταιρική Παρουσίαση Νέο Φίλτρο μπάνιου Εταιρική Παρουσίαση Νέο Φίλτρο μπάνιου Κατασκευή Προϊόντος και Τεχνικά Χαρακτηριστικά Κεφαλή Προ-φίλτρο Καπάκι δαχτυλίδι κεφαλής Πλακέτα (ντους) Κάλυμμα κεφαλής Ενδιάμεσο δαχτυλίδι λαβή Κεραμικό Φίλτρο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οφθαλµικοί Φακοί Φακοί Επαφής

Οφθαλµικοί Φακοί Φακοί Επαφής Οπτικοί Φακοί Οφθαλµικοί Φακοί Φακοί Επαφής ιόρθωση διαθλαστικού σφάλµατος του οφθαλµού (µυωπία, υπερµετρωπία, αστιγµατισµός) Εξέταση/διάγνωση του αµφιβληστροειδή (Volk) Στην «διόρθωση» του καταρράκτη

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδόν σε όλες τις ιατρικές και νοσηλευτικές δραστηριότητες τα χέρια μπορούν να επιμολυνθούν Οι επιμολύνσεις με μικροοργανισμούς δεν είναι ορατές Τα

Σχεδόν σε όλες τις ιατρικές και νοσηλευτικές δραστηριότητες τα χέρια μπορούν να επιμολυνθούν Οι επιμολύνσεις με μικροοργανισμούς δεν είναι ορατές Τα ΥΓΙΕΙΝΗ ΧΕΡΙΩΝ Επαγγελματίες Υγείας και μακριά ή τεχνητά Νύχια Χρυσούλα Παναγιώτου Π.Ν.Λ - ΝΕΛ Γ.Ν. ΠΑΦΟΥ OI ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΔΑΚΤΥΛΑ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ MAΣ Μεταφορά μικροβίων Σχεδόν

Διαβάστε περισσότερα

Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών

Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών ημητριάδης Γεώργιος 2310688380 caohellas@the.forthnet.gr Λυματολάσπη Στόχοι της επεξεργασίας της

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιοτητεσ και Kατηγοριεσ Φακων Επαφησ. 5.1. Υλικα φακων Επαφης

Ιδιοτητεσ και Kατηγοριεσ Φακων Επαφησ. 5.1. Υλικα φακων Επαφης 5 Ιδιοτητεσ και Kατηγοριεσ Φακων Επαφησ 5.1. Υλικα φακων Επαφης Τα υλικά των φακών επαφής είναι συνήθως πολυμερή (polymers), αποτέλεσμα διασταύρωσης απλών χημικών ενώσεων, γνωστά ως μονομερή. Η επανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασιλική Κουλουρίδα Βιοπαθολόγος Συντ. δ/ντρια, ΓΠΝ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Λοίμωξη του διαβητικού ποδιού (DFI) Όλες οι δερματικές βλάβες, έλκη, είναι επιμολυσμένα

Διαβάστε περισσότερα

Άλλες λέξεις που χρησιμοποιούνται: Συμπληρώματα διατροφής, λειτουργικά τρόφιμα.

Άλλες λέξεις που χρησιμοποιούνται: Συμπληρώματα διατροφής, λειτουργικά τρόφιμα. Τι είναι τα Neutracuticals Καλυβιανάκης ηµήτρης Ουρολόγος L/O/G/O ήλωση συµφερόντων Καµία L/O/G/O Ορισμός Άλλες λέξεις που χρησιμοποιούνται: Συμπληρώματα διατροφής, λειτουργικά τρόφιμα. Προέρχεται από

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΓΕΝΙΚΑ... 15 1.1. ΠΟΙΟΤΙΚΗ και ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ... 15 1.2. ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ των ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ... 16 1.3. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού.

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού. ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ενότητας οι μαθητές θα πρέπει να μπορούν: Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών Να εξηγούν το σχηματισμό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων

Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Ενότητα 3: Εφαρμογές Βιομηχανικής Βιοτεχνολογίας(1/3), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων Διδάσκων: Δρ. Σεραφείμ Παπανικολαου Μαθησιακοί Στόχοι Βιοτεχνολογικά Προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψίες ύδατος για την αναζήτηση μικροοργανισμών

Δειγματοληψίες ύδατος για την αναζήτηση μικροοργανισμών Δειγματοληψίες ύδατος για την αναζήτηση μικροοργανισμών Κουρέας Μιχάλης Μηχανικός Περιβάλλοντος Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Σπουδαιότητα Η δειγματοληψία είναι εξίσου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 15/04/2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ. Κάθε ml διαλύματος περιέχει Sodium Diclofenac 1mg + Tobramycin 3mg

2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ. Κάθε ml διαλύματος περιέχει Sodium Diclofenac 1mg + Tobramycin 3mg TOBRAFEN Diclofenac Sodium 0.1% + Tobramycin 0.3% 1. ΟΝΟΜΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ TOBRAFEN Οφθαλμικές Σταγόνες, Διάλυμα 0,1%+0,3% 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ Κάθε ml διαλύματος

Διαβάστε περισσότερα

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Σηµειώσεις για τον καθηγητή Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Βασικές γνώσεις Ο όρος γάλα, ως βασικό τρόφιµο, χωρίς κανένα προστεθειµένο επίθετο, ισχύει συνήθως για το αγελαδινό γάλα που είναι φρέσκο, πλήρες,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

4.1 Θεραπεία Λοιμώξεων Αντιβιοτικά και Φάρμακα Antibiotics and Medicine

4.1 Θεραπεία Λοιμώξεων Αντιβιοτικά και Φάρμακα Antibiotics and Medicine ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου Β Γυμνασίου Γ Γυμνασίου ΜΑΘΗΜΑ: Φυσικές Επιστήμες και Αγωγή Υγείας (π.χ. Βιολογία-Φυσική- Χημεία-Οικιακή Οικονομία- Φυσική Αγωγή, κ.α.) Προτεινόμενος χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες παραγόντων. Μικροβιολογία Τροφίµων. Μικροβιακή αύξηση. Παράγοντες ανάπτυξης. Επίδραση της θερµοκρασίας. Θεµελιώδεις Θερµοκρασίες

Κατηγορίες παραγόντων. Μικροβιολογία Τροφίµων. Μικροβιακή αύξηση. Παράγοντες ανάπτυξης. Επίδραση της θερµοκρασίας. Θεµελιώδεις Θερµοκρασίες Κατηγορίες παραγόντων Μικροβιολογία Τροφίµων Παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη και την επιβίωση των µικροοργανισµών στα τρόφιµα. Η ανάπτυξη και η επιβίωση των µικροοργανισµών στα τρόφιµα εξαρτάται

Διαβάστε περισσότερα

www.academyofvisioncare.gr

www.academyofvisioncare.gr Συγγραφείς: Jimmy D. Bartlett (OD. DOS. ScD) και Chris Snyder (OD, MS, FAAO) Τμήμα 1: Επισκόπηση του ανθεκτικού στη μεθικιλλίνη χρυσίζοντος σταφυλόκοκκου (ΑΜΧΣ) Η λοίμωξη από τον ανθεκτικό στη μεθικιλλίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 1979-1981, Πτυχίο Οπτικής. - Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας & Πρόνοιας, Τμήμα Οπτικής του ΤΕΙ Αθήνας

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 1979-1981, Πτυχίο Οπτικής. - Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας & Πρόνοιας, Τμήμα Οπτικής του ΤΕΙ Αθήνας ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Όνομα: Αριστείδης Επίθετο: Χανδρινός Τόπος Γέννησης: Αθήνα, Ελλάδα E-Mail: achand@teiath.gr, chandria@yahoo.com ΣΠΟΥΔΕΣ 1979-1981, Πτυχίο Οπτικής. - Σχολή Επαγγελμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 10 2011 ΘΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Όλα τα βακτήρια: Α. διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Ορθή Διαχείριση Τροφίμων Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Κανόνες Ορθής Διαχείρισης των Τροφίμων Προληπτικοί κανόνες-μέτρα που απαιτούνται για να έχουμε ασφαλή τρόφιμα. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΟΙ ΕΠΑΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΡΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΦΑΚΩΝ ΕΠΑΦΗΣ

ΦΑΚΟΙ ΕΠΑΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΡΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΦΑΚΩΝ ΕΠΑΦΗΣ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΜΑΣ ΘΑ ΤΑ ΒΡΕΙΤΕ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΣΕ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ ΟΠΤΙΚΩΝ www.optimax.gr ID ΦΑΚΟΙ ΕΠΑΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΡΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΦΑΚΩΝ ΕΠΑΦΗΣ ΓΙΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΠΙΣΚΕΦΤΕΙΤΕ ΤΗΝ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ WWW.OPTIMAX.GR

Διαβάστε περισσότερα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα "Κλινικά αποδεδειγµένα αποτελέσµατα σε 47 ηµέρες" Αντιμετώπιση της κυτταρίτιδας Ένα από τα

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία Θέματα πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Μετουσίωση είναι το φαινόμενο α. κατά το οποίο συνδέονται δύο αμινοξέα για τον σχηματισμό μιας πρωτεΐνης β. κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΘΟΚΕΡΑΤΟΛΟΓΙΑ Σ. ΓΕΩΡΓΙΑ ΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΟΡΘΟΚΕΡΑΤΟΛΟΓΙΑ Σ. ΓΕΩΡΓΙΑ ΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΟΡΘΟΚΕΡΑΤΟΛΟΓΙΑ Σ. ΓΕΩΡΓΙΑ ΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις µέρες µας γίνονται συνεχώς προσπάθειες και έρευνες για την αντιµετώπιση των αµετρωπιών του οφθαλµού µε τις λιγότερες δυνατόν αρνητικές επιδράσεις στην µετέπειτα

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακοί στόχοι Μάθημα 1: Το Σύστημα HACCP

Μαθησιακοί στόχοι Μάθημα 1: Το Σύστημα HACCP Μαθησιακοί στόχοι Εκμάθηση των βασικών αρχών της μικροβιολογικής υγιεινής στη βιομηχανία παρασκευής τροφίμων, φαρμάκων και καλλυντικών. Στοιχεία των αρμοδίων αρχών που εποπτεύουν όλο το εύρος των διαδικασιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. OXATREX, Οφθαλμικές σταγόνες, διάλυμα μιας δόσης 1,5mg/0,5ml (0,3%W/V ή 3mg/1ML)

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. OXATREX, Οφθαλμικές σταγόνες, διάλυμα μιας δόσης 1,5mg/0,5ml (0,3%W/V ή 3mg/1ML) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ OXATREX, Οφθαλμικές σταγόνες, διάλυμα μιας δόσης 1,5mg/0,5ml (0,3%W/V ή 3mg/1ML) 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε ml

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΙΣ ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ

ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΙΣ ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΙΣ ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ ΦΑΣΕΙΣ ΕΠΟΥΛΩΣΗΣ 1 2 3 Αποτροπή μόλυνσης Καθαρισμός (εξίδρωση) Κοκκιοποίηση - Προστασία της κοκκιοποίησης (κοκκίδωσης) Επιθηλίωση 1η ΦΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Κωνσταντίνα Τζιά ΠΕΡΙΛΗΨΗ Συντήρηση φρούτων ή λαχανικών με χρήση εδώδιμων μεμβρανών σε συνδυασμό με ψύξη ή/και συσκευασία ΜΑΡ Προϊόντα:

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέξτε τη σωστή απάντηση, βάζοντας σε κύκλο το αντίστοιχο γράμμα:

Επιλέξτε τη σωστή απάντηση, βάζοντας σε κύκλο το αντίστοιχο γράμμα: ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 10 Οκτωβρίου 2010 ΘΕΜΑ 1 ο: Επιλέξτε τη σωστή απάντηση, βάζοντας σε κύκλο το αντίστοιχο γράμμα: 1. Ανήκουν στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς Α. το τοξόπλασμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΕΙΔΗ ΡΕΥΜΑΤΩΝ. Το γαλβανικό ρεύμα είναι χαμηλής τάσης συνεχές ρεύμα. Γαλβανικό ρεύμα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΕΙΔΗ ΡΕΥΜΑΤΩΝ. Το γαλβανικό ρεύμα είναι χαμηλής τάσης συνεχές ρεύμα. Γαλβανικό ρεύμα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΕΙΔΗ ΡΕΥΜΑΤΩΝ Γαλβανικό ρεύμα Το γαλβανικό ρεύμα είναι χαμηλής τάσης συνεχές ρεύμα. Χημικές αλλαγές γίνονται σε αυτό όταν περάσει από συγκεκριμένα διαλύματα (τα οποία περιλαμβάνουν οξέα και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει''

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 121 Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΡΟΣΟΜΑΝΙΔΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΟντΛΗΣ Το Τραύμα αποτελεί μια από τις συχνότερες αιτίες θανάτου (5η

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ 1 ΑΝΟΙΞΗ 2012. ΝΕΟΣ Φακός Επαφής PureVision 2 HD for Astigmatism

ΤΕΥΧΟΣ 1 ΑΝΟΙΞΗ 2012. ΝΕΟΣ Φακός Επαφής PureVision 2 HD for Astigmatism ΤΕΥΧΟΣ 1 ΑΝΟΙΞΗ 2012 ΝΕΟΣ Φακός Επαφής PureVision 2 HD for Astigmatism See better. Live better. PureVision 2 HD και Biotrue. Ο ιδανικός συνδυασμός για καθαρή, διαυγή και άνετη όραση όλη την ημέρα! Οι φακοί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 23/2/2014 Mainalon Resort, Τρίπολη ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ _

Κυριακή, 23/2/2014 Mainalon Resort, Τρίπολη ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ _ Κυριακή, 23/2/2014 Mainalon Resort, Τρίπολη ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ _ Σοφία Χατζηαντωνίου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργαστήριο Φαρμακευτικής Τεχνολογίας, Τμήμα Φαρμακευτικής Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους.

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. Διαλύτης: η ουσία που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αναλογία

Διαβάστε περισσότερα

BEAUTY GUIDE ΟΦΘΑΛΜΟΓΗΡΑΝΣΗ OPHTHALMOAGING. ΤΑ ΣΗΜΑΔΙΑ ΓΗΡΑΝΣΗΣ ΤώΝ ΜΑΤΙώΝ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΜΕ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΚΙΤΡΙΝΙΖΟΥΝ, ΓΕΡΝΑΝΕ

BEAUTY GUIDE ΟΦΘΑΛΜΟΓΗΡΑΝΣΗ OPHTHALMOAGING. ΤΑ ΣΗΜΑΔΙΑ ΓΗΡΑΝΣΗΣ ΤώΝ ΜΑΤΙώΝ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΜΕ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΚΙΤΡΙΝΙΖΟΥΝ, ΓΕΡΝΑΝΕ EYE BEAUTY GUIDE T E Y X O Σ 0 2 ΟΦΘΑΛΜΟΓΗΡΑΝΣΗ OPHTHALMOAGING ΤΑ ΣΗΜΑΔΙΑ ΓΗΡΑΝΣΗΣ ΤώΝ ΜΑΤΙώΝ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΜΕ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΚΙΤΡΙΝΙΖΟΥΝ, ΓΕΡΝΑΝΕ EYE BEAUTY GUIDE 2 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΟΙ ΜΕ ΤΗΝ ΟΦΘΑΛΜΟΓΗΡΑΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS).

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ Επικ. Καθηγητής Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Στην συγκεκριμένη εργαστηριακή δραστηριότητα θα μετρήσουμε 4 παραμέτρους για την ποιότητα του νερού που προέρχεται από το δίκτυο του σχολείου μας,

Στην συγκεκριμένη εργαστηριακή δραστηριότητα θα μετρήσουμε 4 παραμέτρους για την ποιότητα του νερού που προέρχεται από το δίκτυο του σχολείου μας, Σχολείο: Ημερομηνία Δειγματοληψίας.. Φύλλο Εργασίας Έλεγχος της Ποιότητας του Πόσιμου Νερού του Σχολείου μας Γενικές πληροφορίες Τα φυσικά νερά περιέχουν διάφορες ουσίες οι οποίες είναι διαλυμένες και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ TOBREX Οφθαλµική αλοιφή 0,3% 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1 g αλοιφής περιέχει 3 mg τοµπραµυκίνης. Για τα έκδοχα,

Διαβάστε περισσότερα

Σχέσεις εδάφους νερού Σχέσεις μάζας όγκου των συστατικών του εδάφους Εδαφική ή υγρασία, τρόποι έκφρασης

Σχέσεις εδάφους νερού Σχέσεις μάζας όγκου των συστατικών του εδάφους Εδαφική ή υγρασία, τρόποι έκφρασης Γεωργική Υδραυλική Αρδεύσεις Σ. Αλεξανδρής Περιγραφή Μαθήματος Σχέσεις εδάφους νερού Σχέσεις μάζας όγκου των συστατικών του εδάφους Εδαφική ή υγρασία, τρόποι έκφρασης Χαρακτηριστική Χ ή καμπύλη υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2012 ΤΕΥΧΟΣ 2. ΤΟ Νο 1 ΥΓΡΟ ΦΑΚΩΝ ΕΠΑΦΗΣ ΚΛΕΙΝΕΙ 25 ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΜΕ ΔΩΡΑ!

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2012 ΤΕΥΧΟΣ 2. ΤΟ Νο 1 ΥΓΡΟ ΦΑΚΩΝ ΕΠΑΦΗΣ ΚΛΕΙΝΕΙ 25 ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΜΕ ΔΩΡΑ! ΤΕΥΧΟΣ 2 ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2012 ΤΟ Νο 1 ΥΓΡΟ ΦΑΚΩΝ ΕΠΑΦΗΣ ΚΛΕΙΝΕΙ 25 ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΜΕ ΔΩΡΑ! 3 E D I T O R I A L Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Αγαπητοί Συνεργάτες, Μπήκαμε στο καλοκαίρι και το eyecare είναι

Διαβάστε περισσότερα

Σ Υ Γ Χ Α Ρ Η Τ Η Ρ Ι Α! DuetteTM. υβριδικός φακός επαφής για αστιγµατισµό

Σ Υ Γ Χ Α Ρ Η Τ Η Ρ Ι Α! DuetteTM. υβριδικός φακός επαφής για αστιγµατισµό Σ Υ Γ Χ Α Ρ Η Τ Η Ρ Ι Α! DuetteTM υβριδικός φακός επαφής για αστιγµατισµό Μόλις σας συνταγογράφησαν τους πιο τεχνολογικά προηγµένους φακούς επαφής για να διορθώσετε την όραση σας! Χειρισµός Φακών και Φροντίδα

Διαβάστε περισσότερα

Η θεραπεία εξατοµικεύτεται κατά την κρίση του θεράποντος οφθαλµιάτρου.

Η θεραπεία εξατοµικεύτεται κατά την κρίση του θεράποντος οφθαλµιάτρου. ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ TOY ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ TΟΒREX οφθαλµικές σταγόνες, διάλυµα 0,3% 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1 ml διαλύµατος περιέχει 3 mg τοµπραµυκίνης.

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις & Απαντήσεις

Ερωτήσεις & Απαντήσεις Ερωτήσεις & Απαντήσεις Μεσοδόντιo Ζελέ (Gel) με Φθόριο της TePe www.placcontrol.gr/interdentalgel Ερωτήσεις & Απαντήσεις Μεσοδόντιo Ζελέ (Gel) με Φθόριο της TePe 1. Τι είναι το Μεσοδόντιο Ζελέ (Gel) της

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΝΖΥΜΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ 1. Να εξηγήσετε γιατί πολλές βιταμίνες, παρά τη μικρή συγκέντρωσή τους στον οργανισμό, είναι πολύ σημαντικές για

Διαβάστε περισσότερα

MINIMAL PROCESSING ΣΑΛΑΤΕΣ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

MINIMAL PROCESSING ΣΑΛΑΤΕΣ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ MINIMAL PROCESSING ΣΑΛΑΤΕΣ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ, ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ, ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ, ΓΡΑΜΜΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ, ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΝΙΚΟΣ ΠΕΝΤΑΡΗΣ Ορισμός Τα minimally processed τρόφιμαείναιγνωστάκαι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΑ ΓΙΑ ΛΕΓΕΩΝΕΛΛΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗΣ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ

ΟΡΙΑ ΓΙΑ ΛΕΓΕΩΝΕΛΛΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗΣ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑI ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΛΕΩΦ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ 196 115 21 ΑΘΗΝΑ TΗΛ: 210 6422278 210 6456359 FAX: 210 6454002 E-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

Γ) ΑΠΟΛΥΜΑΝΤΙΚΑ: προϋπολογισμός 20.155,71 συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α. (CPV 24455000-8)

Γ) ΑΠΟΛΥΜΑΝΤΙΚΑ: προϋπολογισμός 20.155,71 συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α. (CPV 24455000-8) Γ) ΑΠΟΛΥΜΑΝΤΙΚΑ: προϋπολογισμός 20.155,71 συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α. (CPV 24455000-8) ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟ ΜΗΘΕΙΑ ΑΠΟ ΛΥΜΑΝΤΙΚΩΝ - ΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΏΝ ΓΕΝΙΚΟ Ι Ο ΡΟ Ι ΓΙΑ Ο ΛΑ ΤΑ ΠΡΟ ΪΟ ΝΤΑ 1. Πιστοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ:

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ: ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ Garamat 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ: Κάθε ml στείρου ωτικού-οφθαλμικού διαλύματος Garamat περιέχει θειική γενταμικίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΠΑΝΩ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ

ΕΚΘΕΣΗ ΠΑΝΩ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΕΚΘΕΣΗ ΠΑΝΩ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ Mέθοδος μέτρησης: ATP - bioluminescence Έρευνα: Altach, Αυστρία 03.12.2007 Ομοσπονδιακό Υπουργείο Υγείας Τμήμα Υπουργείου Υγείας της Αυστρίας Vorarlberg,

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Τσοπανοµίχαλου PhD. Μοριακής Βιολογίας. ΝΕΕΣ Κοργιαλένειο Μπενάκειο

Μαρία Τσοπανοµίχαλου PhD. Μοριακής Βιολογίας. ΝΕΕΣ Κοργιαλένειο Μπενάκειο Μαρία Τσοπανοµίχαλου PhD. Μοριακής Βιολογίας ΝΕΕΣ Κοργιαλένειο Μπενάκειο Καταφεύγουµε στις µοριακές τεχνικές Συλλέγουµε το δείγµα για µοριακές τεχνικές ιάσπαση ιστικών δοµών ιαχωρισµός των κυττάρων ιάσπαση

Διαβάστε περισσότερα

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει ορισμένες ιδιαιτερότητες σε σχέση με τη μη βιολογική που οφείλονται στη φύση των βιοκαταλυτών Οι ιδιαιτερότητες αυτές πρέπει να παίρνονται σοβαρά υπ όψη κατά το σχεδιασμό

Διαβάστε περισσότερα

Χλωρίδα των χεριών Μόνιμη Παροδική Σκοπός της η μείωση της μικροβιακής χλωρίδας των χεριών Υγιεινό πλύσιμο (απομάκρυνση των ρύπων και της παροδικής χλωρίδας) Υγιεινή με αντισηπτικό (απομάκρυνση ή καταστροφή

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ομοιοστατικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Εργαστήριο Μικροβιολογίας Διευθυντής: Καθηγητής A. Τσακρής Μικράς Ασίας 7, Γουδή Αθήνα 11 27 URL: http://www.uoa.gr Αριστέα Βελεγράκη, PhD, cbiol,

Διαβάστε περισσότερα

Μείωση της δυσφορίας Διατήρηση της ομαλής οπτικής επιφάνειας του κερατοειδούς Αποτροπή της καταστροφής της δομής του κερατοειδή.

Μείωση της δυσφορίας Διατήρηση της ομαλής οπτικής επιφάνειας του κερατοειδούς Αποτροπή της καταστροφής της δομής του κερατοειδή. ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ/ ΣΕΥΠ ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΠΤΙΟΜΕΤΡΙΑ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Στόχος θεραπευτικής αντιμετώπισης Μείωση της δυσφορίας Διατήρηση της ομαλής οπτικής επιφάνειας του κερατοειδούς Αποτροπή της καταστροφής της δομής του

Διαβάστε περισσότερα

Σήμερα η hyaluronan αναφέρεται ως υαλουρονικό οξύ.

Σήμερα η hyaluronan αναφέρεται ως υαλουρονικό οξύ. Μαρία Καρδάση Το 1934 ο Κάρλ Μάγιερ απομόνωσε από το υαλώδες υγρό του βόειου οφθαλμού μια άγνωστη μέχρι τότε μη θεϊκή γλυκοζαμινογλυκάνη και την ονόμασε hyaluronan. Σήμερα η hyaluronan αναφέρεται ως υαλουρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Τροφίμων

Δειγματοληψία Τροφίμων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ Δειγματοληψία Τροφίμων Ελένη Μαλισιόβα Κτηνίατρος Α.Π.Θ. MSc Food Safety, Hygiene & Management, UK MSc

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο ομάδας εργασίας 2010 Τι είναι μεταφραστική έρευνα ιονύσιος Φ. Κόκκινος

Σεμινάριο ομάδας εργασίας 2010 Τι είναι μεταφραστική έρευνα ιονύσιος Φ. Κόκκινος Σεμινάριο ομάδας εργασίας 2010 Τι είναι μεταφραστική έρευνα ιονύσιος Φ. Κόκκινος Οόρος«μεταφραστική επιστήμη» νωρίς δεκαετία 1990 αφορούσε προσπάθειες για την ανεύρεση νέων αντικαρκινικών γονιδίων Karp

Διαβάστε περισσότερα

3. Αποικισμός του τριχοσμηγματογόνου πόρου από μικροβιακούς παράγοντες

3. Αποικισμός του τριχοσμηγματογόνου πόρου από μικροβιακούς παράγοντες Οι κύριοι παθογενετικοί παράγοντες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη ακμής 1. Υπερέκκριση Σμήγματος 2. Απόφραξη του τριχοσμηγματογόνου πόρου 3. Αποικισμός του τριχοσμηγματογόνου πόρου από μικροβιακούς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 11: Εξωγενείς Παράγοντες Θερμοκρασία, 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΩΤΗΡΗΣ ΚΟΛΟΣΚΟΠΗΣ EyeDayClinic Case Study από την πρώτη πιστοποιημένη μονάδα Υγείας βάσει του ΕΝ 15224. Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2015

ΣΩΤΗΡΗΣ ΚΟΛΟΣΚΟΠΗΣ EyeDayClinic Case Study από την πρώτη πιστοποιημένη μονάδα Υγείας βάσει του ΕΝ 15224. Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2015 x ΣΩΤΗΡΗΣ ΚΟΛΟΣΚΟΠΗΣ EyeDayClinic Case Study από την πρώτη πιστοποιημένη μονάδα Υγείας βάσει του ΕΝ 15224 Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2015 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ x ΕyeDayClinic: Ποιοι είμαστε Περιγραφή Τα τμήματα Οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Τα σπυράκια στο πρόσωπο, το λαιμό και την πλάτη σχηματίζονται ως εξής:

Τα σπυράκια στο πρόσωπο, το λαιμό και την πλάτη σχηματίζονται ως εξής: Περιοδικό: Vivere Τεύχος: 3, Μάρτιος 2004 ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΟ ΔΕΡΜΑ Δρ. Des Fernandes (πλαστικός χειρουργός, ιδρυτής της Environ Skin Care και δημιουργός των φαρμακοκαλλυντικών Environ ) Η ακμή είναι μια ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. σύγχρονο ΜΑΪΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Θέμα Α.. Α.1. δ Α.2. β Α.3. γ Α.4. β Α.5. α. Θέμα Β. ασθενειών. ν. περιβάλλον. βλαπτικές

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. σύγχρονο ΜΑΪΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Θέμα Α.. Α.1. δ Α.2. β Α.3. γ Α.4. β Α.5. α. Θέμα Β. ασθενειών. ν. περιβάλλον. βλαπτικές Θέμα Α.. Α.1. δ Α.2. β Α.3. γ Α.4. β Α.5. α Θέμα Β. ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του.

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του. Ερωτήσεις στο 2o κεφάλαιο από τράπεζα θεμάτων 1. α) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που μπορεί να πάρει κάθε μία από τις στιβάδες: K, L, M, N. β) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 1 Ποιότητα και Ποιοτικός Έλεγχος Ο όρος «ποιότητα» συχνά χρησιµοποιείται χωρίς την πραγµατική της έννοια. ηλαδή δεν προσδιορίζεται αν το προϊόν στο οποίο αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Yγιεινή Βιομηχανιών τροφίμων & φαρμάκων

Yγιεινή Βιομηχανιών τροφίμων & φαρμάκων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ HACCP 12 Γενικό μέρος 12 Η Ευρωπαϊκή πολιτική για την ασφάλεια στα τρόφιμα 13 Το Σύστημα HACCP 14 Ιστορική εξέλιξη της HACCP 16 Στάδια ανάπτυξης μελέτης HACCP 20 Πυραμίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΑΝΑΛΩΣΙΜΟΥ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΑΝΑΛΩΣΙΜΟΥ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ 2ης Υ.ΠΕ. ΠΕΙΡΑΙΩΣ & ΑΙΓΑΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΝΙΚΑΙΑΣ-ΠΕΙΡΑΙΑ "ΑΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ" -Γ.Ν.ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ "Η ΑΓΙΑ ΒΑΡΒΑΡΑ" ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ/ΕΞΩΣΥΜΒΑΤΙΚΑ ΑΝΑΡΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η διατροφική αξία των ψαριών και άλλων αλιευτικών προϊόντων

Η διατροφική αξία των ψαριών και άλλων αλιευτικών προϊόντων Η διατροφική αξία των ψαριών και άλλων αλιευτικών προϊόντων Χριστίνα Οικονομίδου Πιερίδου Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος M.Sc. Nutritional Medicine Μέλος του Συνδέσμου Διαιτολόγων Κύπρου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

SELF DIAGNOSIS METHOD

SELF DIAGNOSIS METHOD SELF DIAGNOSIS METHOD Benefits from adopting an EMS Cost saving and improved management control, Compliance with legislation and good relations with stakeholders, Meeting customer expectations, Demonstration

Διαβάστε περισσότερα

Η ανόργανη θρέψη των φυτών

Η ανόργανη θρέψη των φυτών Η ανόργανη θρέψη των φυτών Οργανικά θρεπτικά στοιχεία σάκχαρα που προέρχονται από τη διαδικασία της φωτοσύνθεσης με τις επακόλουθες μετατροπές Ανόργανα θρεπτικά στοιχεία προέρχονται από το έδαφος, με τη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗΣ Φλώρα Κοντοπίδου Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος (Phd) Υπεύθυνη Γραφείου Μικροβιακής Αντοχής ΚΕΕΛΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Η επιδηµιολογία των νοσοκοµειακών λοιµώξεων παρουσιάζει πολλές ιδιαιτερότητες σε σχέση µε αυτήν των λοιµωδών νοσηµάτων που εκδηλώνονται στην κοινότητα. Αφορά ένα ευρύ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η σιγκέλλωση; Η σιγκέλλωση είναι ένα λοιμώδες νόσημα που προκαλείται από μια ομάδα βακτηρίων με το

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών

Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών Γυμνάσιο Κερατέας Κόλλια Γεωργία Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών 1 Τι είναι το αντιβιοτικό; Αρχικά, ως Αντιβιοτικά ορίστηκαν τα Χημειοθεραπευτικά φάρμακα που παράγονται με βιοσυνθετική μέθοδο

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση του αυγού Λευκό Κρόκος Βάρος 38 g 17 g Πρωτείνη 3,9 g 2,7 g Υδατάνθρακες 0,3 g 0,3 g Λίπος 0 6 g Χοληστερόλη 0 213 mg

Σύσταση του αυγού Λευκό Κρόκος Βάρος 38 g 17 g Πρωτείνη 3,9 g 2,7 g Υδατάνθρακες 0,3 g 0,3 g Λίπος 0 6 g Χοληστερόλη 0 213 mg Αυγό Τα αυγά αποτελούνται από το κέλυφος (10 %), το ασπράδι ή λευκό (50-60 %), τον κρόκο ή κίτρινο (30 %). Το κέλυφος αποτελείται κατά 95 % από ανόργανα συστατικά όπως ανθρακικό ασβέστιο, ανθρακικό μαγνήσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΝΕΑΣ ΣΕΙΡΑΣ Ac-Norm

ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΝΕΑΣ ΣΕΙΡΑΣ Ac-Norm 31 Οκτωβρίου 2014 ΑΡ. ΠΡΩΤ. Α1Φ5/591 ΠΡΟΣ: ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΕΣ ΥΠΟΨΗ: ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΝΕΑΣ ΣΕΙΡΑΣ Ac-Norm Αγαπητοί Συνεργάτες, Σας ενημερώνουμε ότι από 15 Σεπτεμβρίου 2014 η εταιρία FREZYDERM

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΕΥΘ. ΚΑΡΑΟΥΛΗ Πολ. Μηχανικός ΕΜΠ, ΜSc Υγιεινολόγος Μηχ. EPFL, Lausanne ΜSc Υγιεινής & Ασφάλειας Εργασίας RWTH- Aachen Πρ/μένη Δ/νσης Δημόσιας Υγείας Υπ. Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Imperial Tech. Health Washer Machine % αποµάκρυνση 98.9 99.8 99.3 98.9 99.8 98.8 99.9 99.8 99.4 99.9 99.6 99.7

Imperial Tech. Health Washer Machine % αποµάκρυνση 98.9 99.8 99.3 98.9 99.8 98.8 99.9 99.8 99.4 99.9 99.6 99.7 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ TMHMA XHMEIAΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Κ. ΦΥΤΙΑΝΟΣ ARISTOTLE UNIVERSITY OF THESSALONIKI DEPARTMENT OF CHEMISTRΥ ENVIRONMENTAL POLLUTION

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα