Gender dimensions of policy against crime Foteini Milioni, Athens Law School

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Gender dimensions of policy against crime Foteini Milioni, Athens Law School"

Transcript

1 Κοινωνική Συνοχή και Ανάπτυξη (2), Social Cohesion and Development (2), Έμφυλες διαστάσεις της αντεγκληματικής πολιτικής Φωτεινή Α. Μηλιώνη, Νομική Σχολή Αθηνών Gender dimensions of policy against crime Foteini Milioni, Athens Law School ΠΕΡIΛΗΨΗ Η μελέτη αυτή έχει στόχο να καταγράψει τις έμφυλες διαστάσεις της αντεγκλη-ματικής πολιτικής και να αναδείξει, τυχόν, έμφυλες ασυμβατότητες και ασυμφωνίες. Ειδικότερα η παρούσα προκειμένου να αναδείξει την έμφυλη ταυτότητα της αντε-γκληματικής πολιτικής ασχολείται με εννοιολογήσεις όπως η γυναικεία εγκληματικότητα, η θυματοποίηση των γυναικών και η έμφυλη διάσταση του ποινικού νόμου. Οι χαμηλοί δείκτες της γυναικείας εγκληματικότητας, ο υψηλός κίνδυνος θυματοποίη-σης των γυναικών, οι διαφορετικές ρυθμίσεις κάποιων εγκλημάτων- από τον ποινι-κό νόμο με βάση το «φύλο» αποτελούν παράγοντες που καθορίζουν τη χάραξη της αντεγκληματικής πολιτικής. Έως τώρα η αντεγκληματική πολιτική τόσο σε επίπεδο πρόληψης όσο και σε επίπεδο καταστολής δεν ελάμβανε σοβαρά υπόψη τον παράγο-ντα «φύλο» με εξαίρεση την πολιτική για τη βία κατά των γυναικών. ΛΕΞΕΙΣ-ΚΛΕΙΔΙA: Αντεγκληματική πολιτική, φύλο, εγκληματικότητα, θυματοποίηση ABSTRACT This article intends to describe gender dimensions of policy against crime. It also aims to demonstrate possible policy differences due to gender. More specifically, with concepts such as female criminality, women s victimization and gender dimension of penal law. The low numbers of female criminality, the high risk of women s victimization, the different law provisions due to gender are factors that indicate the planning of policy against crime. Up to now, policy against crime both in terms of preventive and executive measures) did not take into consideration the gender factor with the exception of policy for violence against women. All these themes are shortly discussed in this article. KEYWORDS: Policy against crime, gender, criminality, victimization. 1. Γυναικεία Εγκληματικότητα 1 Η γυναικεία εγκληματικότητα αποτελεί ένα μικρό ποσοστό της συνολικής εγκληματικότητας περίπου το 14% του συνόλου των γνωστών δραστών σύμφωνα με την Αστυνομική Στατιστική της ΕΛ.ΑΣ. Όμως παρουσιάζει μία συνεχή αυξητική τάση. Έχει σχεδόν διπλασιασθεί τα τελευταία 30 χρόνια η δε τάση αυτή είναι μεγαλύτερη από εκείνη που διαγράφει η εγκληματικότητα των ανδρών. Τα παραπάνω χαρακτηριστικά δεδομένα δε διεκδικούν ελληνική πρωτοτυπία. Ανάλογα ισχύουν και στο εξωτερικό. Για παράδειγμα στη Γαλλία το 1986 το 81,27% των γνωστών δραστών ήταν άνδρες και το 18,73% γυναίκες, στη Γερμανία η κατανομή των εγκλημάτων κατά φύλο ήταν 78,5% άνδρες και 20,5% γυναίκες ενώ, εν γένει, από τις διεθνείς στατιστικές προκύπτει ότι τα τελευταία τριάντα χρόνια ο αριθμός των εγκλημάτων που έχουν διαπραχθεί από γυναίκες έχει αυξηθεί κατά 150%.

2 [190] ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η διαφοροποίηση της γυναικείας εγκληματικότητας δεν είναι μόνον ποσοτική αλλά και ποιοτική. Στην ποιοτική εκτίμηση της γυναικείας εγκληματικότητας ιδιαίτερα σημαντικές είναι οι παρακάτω συνιστώσες: α) Οι γυναίκες διαπράττουν λιγότερες ανθρωποκτονίες αλλά διαπράττουν κυρίως ληστείες, κλοπές, διαρρήξεις, παραβάσεις του νόμου για τα ναρκωτικά ενώ τελευταία εμπλέκονται συχνότερα σε υποθέσεις οργανωμένου εγκλήματος δηλαδή σε υποθέσεις κυκλωμάτων κλεπταποδοχής και αρχαιοκαπηλίας. Από τα διεθνή στατιστικά δεδομένα προκύπτει ότι οι γυναίκες διαπράττουν το 15% των εγκλημάτων βίας και το 28% των εγκλημάτων κατά της περιουσίας, β) στις ανθρωποκτονίες τα θύματα των γυναικών δραστών είναι διαφορετικά από των ανδρών δραστών αφού είναι κυρίως γνωστά και άτομα του ευρύτερου συγγενικού τους περιβάλλοντος (σύζυγοι, παιδιά, εραστές) και γ) οι μελέτες δείχνουν ότι, ενώ οι περισσότεροι γνωστοί δράστες είναι άνδρες, λιγότερες γυναίκες από τους άνδρες παραδέχονται ότι διέπραξαν οι ίδιες κάποιο αδίκημα. 2 Οι ερμηνευτικές υποθέσεις που έχουν διατυπωθεί για την κατανόηση του φαινομένου της γυναικείας εγκληματικότητας ποικίλουν από τις ακραίες βιολογικές έως τις κοινωνιολογικές ή τις φεμινιστικές. Οι βιολογικές προσεγγίσεις απέδωσαν την εγκληματική συμπεριφορά των γυναικών είτε στον αταβισμό είτε σε βιολογικά ένστικτα τα οποία ευθύνονται για τις πρωτόγονες επιθυμίες των νεαρών γυναικών. Η σύγχρονη εγκληματολογία ενασχολούμενη με τη γυναικεία εγκληματικότητα περιορίζεται σε πολύ λίγες κατηγορίες εγκλημάτων οι οποίες έχουν σεξιστικά στερεότυπα (π.χ. συμπεριφορές σχετικές με τη γυναικεία σεξουαλικότητα ή το γυναικείο ψυχισμό κυρίως την υποτιθέμενη έλλειψη ικανότητας ελέγχου των συναισθημάτων τους αποδιδόμενη σε ψυχοπνευματικές ασθένειες, εξάρτηση κ.λ.π). Οι φεμινιστικές προσεγγίσεις εδράζονται σε έναν συνδυασμό κοινωνικοπολιτισμικών παραγόντων όπως τους μηχανισμούς του κοινωνικού ελέγχου και τις κανονιστικές διαφορές που υπαγορεύονται από το φύλο για την πρέπουσα συμπεριφορά. 3 Όμως, αυτές οι θεωρητικές υποθέσεις δεν ασχολήθηκαν αμιγώς με το φαινόμενο της γυναικείας εγκληματικότητας. Αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο ενός ευρύτερου εγκληματολογικού προβληματισμού ο οποίος κλήθηκε να ερμηνεύσει παράλληλα με άλλα ζητήματα (όπως το έγκλημα της πόλης, τις υποκουλτούρες, την παραβατικότητα ανηλίκων) και την εγκληματικότητα των γυναικών. Ως εκ τούτου, η οπτική του φύλου εισάγεται στην εγκληματολογική μελέτη και έρευνα μόλις την τελευταία δεκαετία με την F. Ηeidensohn (2002) να σχολιάζει εύστοχα ότι από την Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων έχουμε περάσει στον Κόσμο μέσα από τον καθρέφτη δίνοντας έμφαση σε αναλύσεις οι οποίες εισάγουν μεταβλητές όπως ταυτότητα, εικόνα κλπ. 4 Με βάση αυτή την οπτική τα ερωτήματα που αφορούν τη γυναικεία εγκληματικότητα αναπλαισιώνονται με άξονες της αναπλαισίωσης τις εννοιολογικές διαφοροποιήσεις θηλυκότητας αρρενωπότητας, την αιτιολόγηση της ανδρικής εγκληματικότητας, την επίδραση του ανδρισμού στην εγκληματικότητα. Στη σύγχρονη εγκληματολογική ανάλυση «το φύλο» αποτελεί σημαντικό παράγοντα. Ειδικότερα, απασχολεί η συμβολή του «φύλου» στην οργάνωση της σύγχρονης ζωής, η αναγνώριση του σημαντικού ρόλου που διαδραματίζουν οι σχέσεις εξουσίας και το περιβάλλον στο οποίο τα παραπάνω αναπτύσσονται. Σημαντική υπήρξε η συμβολή της φεμινιστικής σκέψης στην εγκληματολογία τόσο σε επίπεδο προσέγγισης του φαινομένου (π.χ η συσχέτιση της εγκληματικότητας των γυναικών με παραδοσιακούς στερεοτυπικούς γυναικείους ρόλους όπως οι κλοπές στα καταστήματα) όσο και σε επίπεδο έρευνας, με την υιοθέτηση ερευνητικών μεθόδων και εργαλείων τα οποία πρώτα χρησιμοποίησε η φεμινιστική έρευνα (π.χ ανάλυση περιεχομένου). Εξάλλου, σημαντική υπήρξε η συμβολή της οπτικής του φύλου στην εγκληματολογία για την ανάδειξη και άλλων πτυχών του φαινομένου. Από αυτή την προσέγγιση προέκυψε αφενός ο συσχετισμός της γυναικείας εγκληματικότητας με παράγοντες όπως ο νόμος, η δικαιοσύνη, η τιμωρία αφετέρου η απομυθοποίηση και αποψυχιατρικοποίηση του φαινομένου γυναίκα εγκληματίας το οποίο για πολλές δεκαετίες ήταν ταυτόσημο με την ψυχική νόσο.

3 SOCIAL COHESION AND DEVELOPMENT [191] 2. Η γυναίκα θύμα Π αρόλο που η γυναίκα δεν είναι ιδιαίτερα γνωστή ως δράστις είναι πολύ συχνά απαντώμενη ως θύμα εγκληματικών πράξεων. Από όλα τα δεδομένα προκύπτει ότι η γυναίκα είναι θύμα κυρίως εγκλημάτων ενδοοικογενειακής βίας ή εμπορίας και διακίνησης. Η ενδοοικογενειακή βία αποτελεί τη συνηθέστερη μορφή βίας κατά των γυναικών. Έρευνες δείχνουν ότι στην Ευρώπη το 98% των θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας είναι γυναίκες και ότι η μία στις 5 γυναίκες έχει πέσει θύμα ξυλοδαρμού από το σύζυγο ή το σύντροφό της τουλάχιστον μία φορά. Ανάλογα στην Ελλάδα σε πανελλήνια επιδημιολογική έρευνα επί 1200 γυναικών το 56% των ερωτωμένων γυναικών του δείγματος δήλωσαν ότι δέχονται μερικές φορές ή/ και καταχρηστικές συμπεριφορές του συζύγου/ συντρόφου τους, οι οποίες συνδέονται με τη λεκτική ή και την ψυχολογική βία ενώ ένα μικρότερο ποσοστό, πλην όμως σημαντικό, της τάξης του 3,6% παραδέχτηκε ότι εξαναγκάζεται μερικές φορές ή/και συχνά σε σεξουαλική επαφή. 5 Επίσης, η εμπορία και διακίνηση γυναικών με σκοπό την εκπόρνευση, τη δουλεμπορία και τη σεξουαλική εκμετάλλευση έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις και αποτελεί σύγχρονη μάστιγα. Είναι γεγονός ότι η εμπορία ανθρώπων αποτελεί μία κερδοφόρα επιχείρηση. Εκτιμάται ότι αποτελεί την τρίτη μεγαλύτερη «εγκληματική επιχείρηση» μετά την παράνομη εμπορία ναρκωτικών και όπλων. Στην αιτιολογική έκθεση του ν. 3064/2002 για την εμπορία ανθρώπων σημειώνεται χαρακτηριστικά ότι «από τις παράνομες αυτές επιχειρήσεις υπολογίζεται ότι το έτος 2000 προέκυψαν σε παγκόσμιο επίπεδο οικονομικά έσοδα ύψους περίπου 7 δισεκατομμυρίων ευρώ». 6 Σήμερα παρά το γεγονός ότι πολλά πράγματα έχουν προχωρήσει, όπως η αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου, η αναδιάρθρωση των υπηρεσιών για την υποστήριξη των θυμάτων, η εκπόνηση προγραμμάτων ή δράσεων το φαινόμενο αυτό το οποίο πλήττει κυρίως τις γυναίκες δεν έχει ακόμη αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά. Στα καταληκτικά σχόλια της «Επιτροπής για την εξάλειψη των διακρίσεων κατά των γυναικών» του ΟΗΕ της 2/2/2007 αφενός εκφράζεται η ικανοποίηση για τα ελληνικά μέτρα κατά της εμπορίας ανθρώπων αφετέρου, όμως, διατυπώνεται ανησυχία για την εμμονή του προβλήματος και την ανεπαρκή εφαρμογή της νομοθεσίας, ιδιαιτέρως στους τομείς της πρόληψης, αρωγής των θυμάτων, δίωξης και τιμωρίας των δραστών. 7 Είναι ενδεικτικό των παραπάνω το γεγονός ότι, σε διάστημα τριών χρόνων, από τους 284 δράστες εγκλημάτων εμπορίας και διακίνησης που συνελήφθησαν και καταδικάστηκαν πρωτοδίκως, μόνον δύο εκτίουν ποινή φυλάκισης. Η συσχέτιση εγκληματικότητας και θυματοποίησης είναι αναγκαία και συχνά εμφανίζει την πορεία ενός φαύλου κύκλου με πορεία μεταξύ εγκληματικότητας θυματοποίησης καθόσον πολλές εγκληματικές συμπεριφορές μπορούν να αποδοθούν σε προγενέστερα βιώματα μακρόχρονης θυματοποίησης. Δεν είναι συμπτωματικό, αλλά μάλλον ενισχυτικό της παραπάνω άποψης, το γεγονός ότι στις ανθρωποκτονίες με δράστιδα γυναίκα τα θύματα είναι κυρίως άτομα του συγγενικού τους περιβάλλοντος όπως σύζυγος, παιδί, σύντροφος, εν πάση δε περιπτώσει, με την ευρύτερη έννοια άτομο το οποίο είναι «γνωστό» στη δράστιδα πριν τη διάπραξη του εγκλήματος. 8 Η απελπισμένη φωνή της συζυγοκτόνου Rosemary συμπυκνώνει στο μεστό της λόγο τα παραπάνω. Η ίδια εξομολογείται: «Η σεξουαλική κακοποίηση ξεκίνησε τα τελευταία δύο χρόνια. Είχε ένα βίντεο. Είχε αρχίσει να βλέπει τρισδιάστατες ταινίες. Ήθελε ζωηρές αναπαραστάσεις. Η σεξουαλική κακοποίηση γινόταν όλο και χειρότερη. Άρχισε να χρησιμοποιεί ξένα αντικείμενα. Χρησιμοποίησε επάνω μου πρωκτικά ένα όπλο. Τη νύχτα που πέθανε (τον σκότωσε η αφηγούμενη) ξέσκισε το νυχτικό μου και άρχιζε να με βιάζει και πάλι με το όπλο. Πρώτα με χτύπησε με το πίσω μέρος του όπλου και μετά το χρησιμοποίησε επάνω μου. Με έβριζε, με έβριζε χυδαία Ευχόμουν να μη ζούσα. Θυμάμαι ότι τον εκλιπαρούσα να τραβήξει τη σκανδάλη, έτσι ώστε να μη χρειάζεται να υποφέρω άλλο. Είπε

4 [192] ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ότι αυτό θα ήταν πολύ εύκολο. Μου είπε ότι ήταν πολύ εύκολο». 9 Η προσφυγή των γυναικών στο έγκλημα αποτελεί μία δύσκολη απόφαση. Όπως υποστηρίζεται (Steffensmeider Allan: 1998) 10 οι γυναίκες σύζυγοι είναι πολύ πιθανόν να έχουν υπάρξει θύματα από το σύζυγό τους και να στραφούν στο έγκλημα μόνο όταν βρεθούν σε θανάσιμο κίνδυνο, αφού έχουν εξαντλήσει κάθε άλλη εναλλακτική διέξοδο. Το παράδειγμα της Αντιγόνης επικαλείται εύστοχα η Ε. Βαρίκα (2000: 377) 11 για την ερμηνεία της προσφυγής των γυναικών στο έγκλημα ως μορφή σύγκρουσης με την ιδιωτική τυραννία σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Ο φόνος (με την έννοια της σύγκρουσης) είναι απαραίτητος, αν θέλουμε το συγκεκριμένο και άναρθρο όχι, που αντιπαραθέτουμε στην τυραννία του ιδιωτικού χώρου, να μην εκφυλίζεται σε ηθικοπλαστική καρτερία ή επιθυμία για εξουσία θαμμένη στον οίκο. Αν θέλουμε να μεταφράζεται σε αρχή δικαιοσύνης που διατυπώνεται με τη μορφή: δεν θα έπρεπε να υφίσταται κανείς τέτοια μεταχείριση». 3. Το «φύλο» του νόμου Η γυναίκα για μεγάλο χρονικό διάστημα ήταν αγνοημένη από το νόμο. Η McΚinnon (1991: ) σημειώνει χαρακτηριστικά ότι «αυτοί που έχουν την εξουσία στην αστική κοινωνία, όχι οι γυναίκες, σχεδιάζουν τους κανόνες της και τους θεσμούς της που αποτελούν το status quo. 12 Εκείνοι που έχουν τη δύναμη συνήθως όχι οι γυναίκες γράφουν τους καταστατικούς χάρτες, οι οποίοι αποτελούν το πρότυπο των νόμων..αλλά ο νόμος απαιτεί σε μία άνιση κοινωνία ότι πριν τη νομική ισότητα θα υπάρχει κοινωνική ισότητα». Ένα παράδειγμα από την ελληνική νομική πραγματικότητα μπορεί να επιβεβαιώσει «του λόγου το αληθές» της Mckinnon. Έως πρόσφατα και μόλις το 2006 με το ν. 3500/06 «Για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας και άλλες διατάξεις» ποινικοποιήθηκε ο βιασμός στο γάμο. Μέχρι τότε δεν συνιστούσε ποινικό αδίκημα και ρυθμίζονταν με τις διατάξεις της παράνομης βίας. Από το νομολογιακό υλικό παρουσιάζουμε μία ενδεικτική περίπτωση: «Κατηγορήθη ο σύζυγος κατόπιν εγκλήσεως της συζύγου του, μετά ολιγόμηνον συμβίωσιν από του γάμου των, ότι εσπέραν τινά κραδαίνων τραπεζομάχαιραν υπεχρέωσεν αυτήν εις κατάποσιν υπνωτικού δισκίου, ίνα, καμπτομένην αφ ενός εκ του φόβου κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητός της, αφετέρου δε εκ της υπνώσεως, καταστή έρμαιον της διαστρόφου επιθυμίας του και υποστή παρά φύσιν ασέλγειαν. Το κακουργιοδικείον, μετά εμπεριστατωμένην έρευνα της υποθέσεως ήχθη τελικώς εις έκδοσιν λίαν επιεικούς καταδικαστικής αποφάσεως (φυλάκισις ενός έτους μετά τριετούς αναστολής), ουσιαστικώς υιοθετήσαν την Εισαγγελικήν άποψιν περί του ότι ενταύθα δεν πρόκειται αυτοχρήμα περί εξαναγκασμού εις παρά φύσιν ασέλγειαν κατά τους όρους του αρ. 337 Ποινικού Κώδικα (Π.Κ) αλλά περί παρανόμου βίας του άρ. 330 Π.Κ, εφόσον ως εκ της ακροαματικής διαδικασίας προέκυψεν ούτε η απειλή δια τραπεζομαχαίρας ούτε η χρήσις υπνωτικού ήσαν τα κάμψαντα την βούλησιν της παθούσης μέσα αλλά κυρίως ο φόβος ότι ο σύζυγός της αν αύτη τελικώς δεν ενέδιδε θα την εξεδίωκε της οικίας των και θα διέκοπτε την μετ αυτής έγγαμον συμβίωσιν.» Ιδιαίτερα δε ενδιαφέρον ως έκφραση των αντανακλαστικών της εποχής παρουσιάζει ο σχολιασμός της απόφασης «η σύζυγος δεν έχει ούτε νομικήν ούτε ηθικήν υποχρέωσιν να επιτρέψη ασελγείς πράξεις εις βάρος της αλλά άπαξ τελεσθείσης εις βάρος της το πρώτον και παρά την ρητήν και ανένδοτον άρνησίν της, οπωσδήποτε αποδεικνυομένην ή συναγομένην, δεν νομίζομεν ότι θα ήτο το ποινικόν δικαστήριον το αρμοδιώτερον να κρίνη, να αξιολογήση και να τιμωρήση την επίμεμπτον γενετήσιον συμπεριφοράν του συζύγου την αναγομένην εις την σφαίραν της φυσιολογικής ή της ανωμάλου ικανοποιήσεως του επί του σώματος της συζύγου του, αλλά περισσότερον και κυρίως το πολιτικόν τοιούτον κατόπιν εγέρσεως της σχετικής περί διαζυγίου αγωγής λόγω επελθόντος ισχυρού κλονισμού εις την σχέσιν του γάμου συνεπεία της ανηθίκου ή αντιχριστιανικής ή απολιτίστου

5 SOCIAL COHESION AND DEVELOPMENT [193] ή απανθρώπου διαγωγής του συζύγου, ουχί όμως και ως δράστου του αδικήματος του άρθρου 337 Π.Κ ή του 330 Π.Κ περί παρανόμου βίας, είτε των 308, 309 και 310 Π.Κ περί απλής, επικινδύνου ή βαρείας σωματικής βλάβης είτε και του 361 Π.Κ περί έργω εξυβρίσεως, δεδομένης της υψηλής σκοπιμότητος όπως τα εν τω κλειστώ οικογενειακώ οίκω συμβαίνοντα μη καταστώσι βορά του ακορέστως σκανδοληθούροντος δήμου, δ.α. του διασυρμού της ποινικής δίκης, προεχόντως δημοσίως και προφορικώς διεξαγομένης, καταρρακούσης δε κυριολεκτικώς τον θεσμόν του γάμου, υπό τα χαιρέκακα όμματα των εχθρών του». 13 Ανάλογα η εγκληματικότητα ήταν για χρόνια το αντικείμενο ενασχόλησης των ανδρών. Πρώτος ο Η. Mannheim στο βιβλίο του Comparative Criminology (1965), υπογράμμισε ότι η εγκληματικότητα ήταν αντικείμενο ενασχόλησης των ανδρών όπως οι νομοθέτες, οι δικαστές, οι αστυνομικοί, οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι και χάραξε την τομή εισάγοντας την παράμετρο δράστης/ις στη μελέτη του εγκληματικού φαινομένου. 14 Είναι, επίσης, γεγονός ότι η εγκληματολογία όταν ασχολείται με τη μελέτη του εγκληματικού φαινομένου εισάγει λίγες φορές την παράμετρο «φύλο» και συνήθως, είτε για να μελετήσει τη γυναίκα ως δράστιδα εγκλημάτων είτε για να μελετήσει συγκεκριμένες συμπεριφορές με εγκληματολογικό ενδιαφέρον οι οποίες συνδέονται κυρίως με τη σεξουαλικότητα των γυναικών (όπως η πορνεία, η ψυχική ασθένεια κλπ). Το «φύλο» θα πρέπει να διατρέχει ως θεωρητική και ερευνητική παράμετρος όλα τα δεδομένα εγκληματολογικού ενδιαφέροντος γεγονός που σημαίνει ότι ακόμη και έρευνες οι οποίες εστιάζουν στη μελέτη του ανδρικού πληθυσμού θα πρέπει να εισάγουν και να αναλύουν την παράμετρο «φύλο». Ως εκ τούτου, η αντεγκληματική πολιτική θα πρέπει να επικεντρώσει σε πολιτικές στην οποία η γυναίκα δράστις / θύμα αποτελούν ιδιαίτερη κατηγορία. Αυτό δε σημαίνει ότι θα διευκολυνθούν διχοτομήσεις τύπου άνδρας / γυναίκα δράστις / θύμα αλλά, ότι οι αντιστίξεις αυτές με το ειδικό βάρος που συνεπάγονται θα οδηγήσουν, στην καλύτερη και αποτελεσματικότερη χάραξη μίας αντεγκληματικής πολιτικής. Η μελέτη των ιδιαιτεροτήτων του δρώντος υποκειμένου αλλά και των συνθηκών της δραστηριοποίησής του στο πλαίσιο της εξατομικευμένης προσέγγισης και της πολυπαραγοντικής παρέμβασης θα αναδείξουν πτυχές πολιτικής οι οποίες θα ανταποκρίνονται καλύτερα στους όρους του συγκεκριμένου δρώντος υποκειμένου. Η αλλαγή των κοινωνικών συνθηκών συμπαρασύρει το νομικό πλαίσιο υπαγορεύοντας τη συμπόρευσή του με τις ισχύουσες κάθε φορά κοινωνικές συνθήκες. Σε όρους αντεγκληματικής πολιτικής αυτό ερμηνεύεται ως εγκληματοποίηση ή απεγκληματοποίηση κάποιων συμπεριφορών. Ως εκ τούτου, συμπεριφορές οι οποίες άλλοτε θεωρούνταν εγκληματικές μπορεί να αναχθούν εκτός της σφαίρας ρύθμισης του ποινικού δικαίου ενώ άλλες οι οποίες κάποτε δεν είχαν ποινικές διαστάσεις σε άλλη χρονική στιγμή αποκτούν ειδικό ποινικό βάρος. Για παράδειγμα, στο πλαίσιο του ελληνικού ποινικού νόμου εγκλήματα όπως η μοιχεία απεγκληματοποιήθηκαν ενώ άλλες συμπεριφορές όπως η τεχνητή διακοπή της εγκυμοσύνης ή ο βιασμός στο γάμο εγκληματοποιήθηκαν υπό την πίεση των κοινωνικών συνθηκών ή των κοινωνικών κινημάτων (πχ του φεμινιστικού). Στο ποινικό μας δίκαιο δε δίνεται ο ορισμός του «άνδρα» και της «γυναίκας» αλλά όπως υποστηρίζεται (Συκιώτου, 2008) ο ποινικός νομοθέτης δέχεται τη βιολογικά οριζόμενη έννοια του φύλου. 15 Η σημερινή κοινωνική πραγματικότητα (με τις δυνατότητες της ιατρικής επιστήμης για αλλαγή φύλου κλπ) οδηγεί στον αναπροσδιορισμό των βιολογικών κριτηρίων με την θεωρία να κινείται προς τη σφαίρα της «κοινωνικής καταγραφής». Σύμφωνα με αυτή θεωρούνται επίσημα ως άνδρες ή γυναίκες όσοι έχουν υποστεί αλλαγή φύλου και έχουν ακολουθήσει τη νόμιμη διαδικασία αλλαγής της νομικής τους ταυτότητας. (Συμεωνίδου Καστανίδου, 2006). 16 Τα περισσότερα εγκλήματα είναι «άφυλα» χωρίς ιδιαίτερη αναφορά στο φύλο του δράστη ή του θύματος. Η συνήθης γραμματική διατύπωση του νόμου γίνεται με τη χρήση της αόριστης αντωνυμί-

6 [194] ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ας όποιος. Παρά τον άφυλο χαρακτήρα του ποινικού δικαίου δεν υπάρχει αμφιβολία ότι υπάρχουν διατάξεις με έμφυλο χαρακτήρα που στηρίζονται στη βιολογική έννοια του φύλου. Οι διατάξεις αυτές έχουν έμφυλη διάσταση είτε σαφώς (κατά τη διατύπωση του νόμου: μητέρα, γυναίκα, άνδρας) είτε εμμέσως δηλαδή αυτή προκύπτει από την κοινωνική τους εφαρμογή (όπως οι διατάξεις οι οποίες χρησιμοποιούν την αόριστη αντωνυμία «όποιος» αλλά από την περιγραφή του αδικήματος προκύπτει ότι αυτό αφορά άνδρα ή γυναίκα). Για παράδειγμα η παιδοκτονία είναι έγκλημα με αποκλειστικό δράστη τη γυναίκα ενώ άλλα εγκλήματα, όπως τα εκκλησιαστικά ή τα σχετικά με τη στρατιωτική υπηρεσία, έχουν αποκλειστικό δράστη άνδρα (αφού δεν υπάρχουν άνδρες κληρικοί). Το φύλο ως κοινωνική κατασκευή πλέον, ανιχνεύεται αργότερα και αποτελεί ιδιαίτερη παράμετρο ρύθμισης κάποιων συμπεριφορών. Για παράδειγμα, ο έλληνας νομοθέτης ανήγαγε ορισμένες συμπεριφορές στη σφαίρα της ρύθμισής τους από το ποινικό δίκαιο με βάση το φύλο. Έτσι ο βιασμός έως την τελευταία εικοσαετία κατά τον ποινικό νόμο τελούνταν αποκλειστικά σε βάρος της γυναίκας και μόνον μετά το ν. 1419/1984 είναι έγκλημα με άφυλο χαρακτήρα. Όμως η νομική ρύθμιση δεν αρκεί. Εξυπακούεται ότι θα πρέπει να συνοδεύεται από ανάλογες αλλαγές σε αντιλήψεις και στερεοτυπικές ιδεολογίες του κοινωνικού συνόλου. Σε ενίσχυση των παραπάνω και με αφορμή το παράδειγμα του βιασμού, από την ανάγνωση του νομολογιακού υλικού διαπιστώνεται ότι παρά την εικοσαετή και πλέον ρύθμιση του βιασμού ως εγκλήματος κατά της γενετήσιας ελευθερίας και όχι κατά των ηθών, όπως ήταν στο παρελθόν, ακόμη η νομολογία αιτιολογεί το έγκλημα του βιασμού προσφεύγοντας συχνά στην αξιολογική νομική έννοια των ηθών. Παραταύτα ακόμη και σήμερα, υπάρχουν διατάξεις οι οποίες απηχούν ανδροκρατικές αντιλήψεις. Ειδικότερα, οι διατάξεις που ρυθμίζουν τα εγκλήματα της απατηλής επίτευξης συνουσίας αλλά και της ακούσιας απαγωγής με σκοπό το γάμο συναρτούν τη συνουσία με το γάμο. Συγκεκριμένα, το αρ. 341 Π.Κ για την απατηλή επίτευξη συνουσίας ορίζει ότι «όποιος επιτύχει να έλθει σε συνουσία με γυναίκα προκαλώντας ή χρησιμοποιώντας πλάνη εξαιτίας της οποίας η παθούσα θεώρησε ότι η συνουσία πραγματοποιήθηκε σε γάμο» ενώ το αρ. 327 Π.Κ για την ακούσια απαγωγή προβλέπει ότι «όποιος με σκοπό το γάμο ή την ακολασία απάγει ή κατακρατεί παράνομα γυναίκα χωρίς τη θέλησή της ή γυναίκα που έχει διαταραγμένην νόηση ή είναι ανίκανη να αντισταθεί λόγω απώλειας της συνείδησης ή διανοητικής ατέλειας ή για άλλο λόγο». Επίσης οι διατάξεις που ρυθμίζουν την εκμετάλλευση πόρνης προστατεύουν τον άνδρα του οποίου καταρρακώνεται ο ανδρισμός με τη συντήρησή του από πορνικά κέρδη ενώ με άλλες διατάξεις ο νομοθέτης τιμωρεί την εκπόρνευση των ανδρών. Παρά το γεγονός ότι το «φύλο» έχει αναχθεί σε παράγοντα εκσυγχρονισμού του δικαίου, ακόμη, δεν έχουμε φθάσει σε επίπεδο τέτοιο ώστε να μπορούμε να κάνουμε λόγο για την πλήρη εμφυλοποίησή του. 4. Εμφυλες πολιτικές για τα θύματα εγκλημάτων Σ ε θεσμικό πλαίσιο η αντεγκληματική πολιτική δεν έχει χαράξει ειδικό πλαίσιο για τη γυναίκα. Όμως, υπάρχουν ιδιαίτερα μέτρα και πολιτικές για τη γυναίκα οι οποίες θα μπορούσαν να ενταχθούν στο πλαίσιο του σχεδιασμού μίας έμφυλης αντεγκληματικής πολιτικής. Ως εκ τούτου, σε επίπεδο αποκατάστασης γυναικών θυμάτων βίας τα επίσημα θεσμικά μέτρα τα οποία θα μπορούσαν να ενταχθούν σε αυτό το πλαίσιο αφορούν είτε τις δράσεις πολιτικού χαρακτήρα είτε την παροχή υπηρεσιών. Σε Εθνικό επίπεδο σχεδιασμού το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών συναρτάται με τις Εθνικές Προτεραιότητες Πολιτικής και Αξόνων Δράσης των φύλων της περιόδου ενώ τα θύματα ενδοοικογενειακής βίας αποτελούν ομάδα προτεραιότητας και εντάσσονται σε διάφορες πρωτοβουλίες και προγράμματα όπως είναι οι «Ολοκληρω-

7 SOCIAL COHESION AND DEVELOPMENT [195] μένες Παρεμβάσεις υπέρ των γυναικών», οι «Βασικές Προτεραιότητες Ανάπτυξης » και άλλα ανάλογου περιεχομένου. Τέλος, η αξιολόγηση της προόδου της εθνικής πολιτικής σε αυτόν τον τομέα πραγματοποιείται με βάση τους ευρωπαϊκούς δείκτες της Δανικής Προεδρίας. 17 Σε εθνικό επίπεδο ο έλεγχος της προόδου και της ανταποκρισιμότητας των πολιτικών κατά της ενδοοικογενειακής βίας ασκείται από το Εθνικό Παρατηρητήριο για τον έλεγχο της προόδου στον τομέα του αγώνα της βίας κατά των γυναικών. 18 Η παροχή υπηρεσιών σε γυναίκες θύματα βίας σε θεσμικό επίπεδο υλοποιείται από τα Κέντρα Υποδοχής για τη βία κατά των γυναικών της Γενικής Γραμματείας Ισότητας και τα Συμβουλευτικά Κέντρα του Κέντρου Ερευνών για Θέματα Ισότητας, τον Ξενώνα του Δήμου Αθηναίων, τις υπηρεσίες του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης και τα Γραφεία Ισότητας του Δήμου Αθηναίων. Οι φορείς αυτοί φαίνεται να έχουν εξειδικευμένο χαρακτήρα χρειάζεται, όμως, η ενίσχυσή τους και η αναβάθμισή τους σε επίπεδο υποδομής και ανθρώπινου δυναμικού προκειμένου να ανταποκριθούν στην πολυδιάσταση και την μεταβλητότητα των όρων του φαινομένου. 19 Ανάλογα ισχύουν και για τις γυναίκες θύματα εμπορίας και διακίνησης. Για την αποτελεσματική αντεγκληματική πολιτική απαιτείται η δημιουργία εξειδικευμένων Κέντρων, ειδικών αστυνομικών τμημάτων επιφορτισμένων με την έρευνα και την καταπολέμηση εγκλημάτων βίας στελεχωμένων με ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό αλλά και εξοπλισμένων με όλα τα μέσα για τη διασφάλιση συνθηκών ανάκρισης φιλικών προς το θύμα οι οποίες θα ελαχιστοποιούν τις παρεπόμενες συνέπειες της διαδικασίας της ανάκρισης, η ανάληψη των υποθέσεων σωματεμπορίας από ειδικούς δικαστές, η ίδρυση εθνικού οργανισμού με αρμοδιότητα το σχεδιασμό και την παρακολούθηση των δράσεων σε θέματα εμπορίας αλλά και το συντονισμό των αρμοδίων υπηρεσιών. Επίσης, συνιστάται η εκπόνηση ενός Εθνικού Σχεδίου Δράσης το οποίο θα επικεντρώνεται στην πρόληψη, προστασία και υποστήριξη των θυμάτων, την εθελοντική επιστροφή και ενσωμάτωσή τους στις χώρες προορισμού, την ενίσχυση των προβλεπομένων μέτρων από τη νομοθεσία για τη σωματεμπορία, τον καθορισμό των αρμοδιοτήτων των αρμοδίων φορέων. Σε άλλες χώρες του εξωτερικού έχουν δημιουργηθεί Περιφερειακά Γραφεία Παρακολούθησης θεμάτων σωματεμπορίας όπως στην Ιταλία, στη Γερμανία έχουν συσταθεί επιτροπές και στη Σουηδία υλοποιείται Εθνικό Σχέδιο Δράσης του Εθνικού Γραφείου Ανακρίσεων. Έμφυλες πολιτικές για δράστες εγκλημάτων. Η αντεγκληματική πολιτική περιλαμβάνει τους όρους και τους κανόνες της σωφρονιστικής πολιτικής και ειδικότερα την πρόβλεψη και το σχεδιασμό ειδικών μέτρων και πολιτικών για τη γυναίκα. Οι πολιτικές αυτές αφορούν αφενός το ποινικό οπλοστάσιο και την εφαρμοσιμότητά στη γυναίκα και αφετέρου το καθεστώς κράτησης και αποκατάστασης των γυναικών. Η πρώτη παράμετρος κινείται γύρω από ζητήματα εφαρμογής εναλλακτικών ποινών ειδικά για τη γυναίκα μητέρα. Η έκθεση της Επιτροπής Δικαιωμάτων γυναικών και φύλων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την ιδιαιτερότητα της θέσης των φυλακισμένων γυναικών και τον αντίκτυπο της φυλάκισης των γονέων στην κοινωνική και οικογενειακή ζωή (2007/2116 (INI) συνιστά αντί της φυλάκισης να προτιμώνται οι εναλλακτικές ποινές, και ειδικότερα λύσεις με τις οποίες διατηρείται η επαφή με την κοινωνία, ιδίως για τις μητέρες, εφόσον ο κίνδυνος για τη δημόσια ασφάλεια από την εκτιόμεενη ποινή είναι περιορισμένος, στο βαθμό που η φυλάκισή τους μπορεί να διαταράξει σημαντικά την οικογενειακή ζωή. Η δεύτερη παράμετρος στρέφεται γύρω από την προβληματική που αφορά τη σχέση της γυναίκας με τη φυλακή και ειδικότερα ερωτήματα τύπου: τα σωφρονιστικά καταστήματα για τις γυναίκες πρέπει να έχουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, οι γυναίκες κρατούμενες επειδή είναι αριθμητικά λιγότερες έχουν τη θέση που τους αναλογεί στο σωφρονιστικό σύστημα, οι γυναίκες αντιδρούν διαφορετικά στα δεινά της φυλάκισης, δηλ. ο πόνος της φυλάκισης είναι μεγαλύτερος για τις γυναίκες κρατούμενες.

8 [196] ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η ιστορική αναδρομή των σωφρονιστικών καταστημάτων δείχνει ότι τα σωφρονιστικά καταστήματα για τις γυναίκες κρατούμενες σχεδιάζονται με γνώμονα την αναμόρφωση της «ανηθίκου γυναικός» και τις αρχές της φροντίδας της γυναίκας κρατούμενης. Επίσης, άλλη σημαντική παράμετρος αποτελεί η αναπαραγωγική φύση της γυναίκας και οι επικρατούσες σε παλαιότερες εποχές θεωρητικές απόψεις περί σωματικής και ηθικής κατωτερότητας της γυναίκας δράστιδας εγκληματικών πράξεων. Ως εκ τούτου, τα καταστήματα επεφύλασσαν στις γυναίκες κρατούμενες ιδιαίτερα καταπιεστικά καθεστώτα και προγράμματα με στόχο της συγκράτησή τους από την ανηθικότητα. Με αυτό τον τρόπο εκπληρώνονταν οι προσδοκίες του ποινικού συστήματος το οποίο θεωρούσε σχεδόν ταυτόσημη την εγκληματική συμπεριφορά της γυναίκας με την ανηθικότητα. Η ελληνική κινηματογραφική ταινία «ΣΤΕΦΑΝΙΑ» αποτελεί χαρακτηριστική σύνοψη του παραπάνω προβληματισμού. Οι όροι ανάλυσης οι οποίοι τίθενται από τη μελετητήρια Ε. Στεφανή παρά το γεγονός ότι αναφέρονται σε κινηματογραφική ταινία 20 θα μπορούσαν να αναφέρονται σε όρους επιστημονικής ανάλυσης της σωφρονιστικής προβληματικής και πραγματικότητας. Οι παράμετροι αυτοί συνοψίζονται στο τετράπτυχο η φυλακή ως τόπος συνεχούς σεξουαλικής δραστηριότητας, ως προστάτιδα της γυναίκας από τον εαυτό της, ως τόπος αναμόρφωσης της γυναίκας, ως συμβολικός τρόπος τιμωρίας της γυναικείας σεξουαλικότητας, ως χώρος νοσοκομείο πεδίο αποπροσανατολισμού του θεατή από την κοινωνική τους πραγματικότητα. 21 Η φυλακή προκαλεί τον ίδιο πόνο στις γυναίκες και τους άνδρες. Οι κρατούμενοι άνδρες και γυναίκες αντιμετωπίζουν κοινά προβλήματα όπως προβλήματα υγείας. Ο Γάλλος γιατρός των φυλακών Daniel Gonin περιγράφει περίπου το ένα τέταρτο αυτών που μπαίνει φυλακή, από τις πρώτες κιόλας ημέρες υποφέρει από ιλίγγους, η όσφρηση αρχικά παρουσιάζει σύγχυση και στη συνέχεια εκμηδενίζεται στο 30% των φυλακισμένων τους τέσσερις πρώτους μήνες, το ένα τρίτο αυτών που έρχονται από την κατάσταση ελευθερίας παρουσιάζει επιδείνωση της όρασης και με τον καιρό αυτή μεταρτρέπεται σε μυωπική σκιά διότι το βλέμμα χάνει προοδευτικά τη λειτουργία υποστήριξης του λόγου, το μάτι δεν συντονίζεται πια με το στόμα το 60% των έγκλειστων, τους πρώτους οκτώ μήνες, πάσχει από διαταραχές της ακοής λόγω ενοχλητικής υπερευαισθησίας το 60% από τις πρώτες κιόλας μέρες πάσχει από μια αίσθηση ατονίας ενώ το 28% υποφέρει από αίσθηση κρύου ακόμη και τους καλοκαιρινούς μήνες. 22 Όμως, παρά το γεγονός ότι οι κρατούμενοι και των δύο φύλων αντιμετωπίζουν κοινά προβλήματα κατά τη διάρκεια της κράτησής τους υπάρχει διαφορά ως προς τη φύση, την ένταση και τον πολυπαραγοντικό χαρακτήρα των προβλημάτων. Η διαφορά έγκειται στο γεγονός ότι οι γυναίκες κρατούμενες κατά τη διάρκεια της κράτησής τους είναι πολύ πιθανόν να μη λάβουν ποιοτική μόρφωση ή εργασιακές ευκαιρίες ανάλογες με τους άνδρες ως αποτέλεσμα μία ευρύτερης πολιτικής η οποία θεωρεί τις γυναίκες διπλά παρεκκλίνουσες που χρειάζονται επιπλέον πίεση για να συμμορφωθούν και να αναμορφωθούν. Επίσης, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το παρελθόν της γυναίκας κρατούμενης (θύμα κακοποίησης από το σύζυγο ή σύντροφό της), η εξάρτησή της από τις ουσίες αλλά και η μεγάλη χρήση ηρεμιστικών κατά τη διάρκεια της κράτησή ςτης. Ως συνέπεια των παραπάνω, μία σωφρονιστική πολιτική με γνώμονα τη γυναίκα θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη της σε επίπεδο σχεδιασμού τα παρακάτω χαρακτηριστικά: τους χαμηλούς δείκτες που καταγράφει η γυναικεία εγκληματικότητα, την ποιοτική διαφοροποίηση των εγκλημάτων που διαπράττουν οι γυναίκες, το ρόλο των γυναικών ως παροχέων φροντίδας και κατά συνέπεια το υψηλό κόστος της φυλάκισης των γυναικών, το ιστορικό των ψυχιατρικών ασθενειών και προηγούμενων κακοποιήσεων των γυναικών. Η δε πολιτική, σε όρους εφαρμογής, θα πρέπει να εστιάζει κυρίως την προσοχή της στους παρακάτω άξονες: την εγγύτητα του καταστήματος κράτησης και του τόπου διαμονής των γυναικών, το μέγεθος των καταστημάτων, την ασφάλειά τους, τις ειδικότερες συν-

9 SOCIAL COHESION AND DEVELOPMENT [197] θήκες για τις μητέρες κρατούμενες με παιδιά, το επισκεπτήριο, την υγειονομική περίθαλψη, την αρχιτεκτονική των φυλακών, το κόστος της κράτησης και το καθεστώς κράτησης των γυναικών. Μάλιστα η Ευρωπαϊκή Ένωση καλεί τα κράτη μέλη να ενσωματώσουν τη διάσταση της ισότητας ανδρών και γυναικών με τους εξής τρόπους α) ενσωματώνοντας τη διάσταση του φύλου στη συγκέντρωση στοιχείων σε όλους τους τομείς όπου τούτο είναι εφικτόπροκειμένου να καταδειχθούν τα προβλήματα και οι ανάγκες των γυναικών, β) δημιουργώντας σε κάθε κράτος επιτροπή μελέτης και συστήματα μόνιμης διαμεσολάβησης για την ουσιαστική παρακολούθηση των συνθηκών κράτησης προκειμένου να αποκαλυφθούν και να διορθωθούν οι παράγοντες διάκρισης που εξακολουθούν να πλήττουν τις γυναίκες στο σωφρονιστικό σύστημα και γ) ανακινώντας το θέμα των αναγκών των κρατουμένων γυναικών στο πλαίσιο τοπικών, περιφερειακών και εθνικών συζητήσεων προκειμένου να υποστηριχθεί η έγκριση θετικών μέτρων σχετικά με τους κοινωνικούς πόρους, τις συνθήκες στέγασης, την εκπαίδευση κλπ. 23 Ας μεταφερθούμε στους όρους της ελληνικής πραγματικότητας. Στη χώρα μας οι γυναίκες κρατούνται στο Τμήμα Γυναικών του Καταστήματος Κράτησης Κορυδαλλού και στο νέο Κατάστημα Κράτησης γυναικών στον Ελαιώνα Θηβών ενώ κάποιες γυναίκες (κυρίως υπόδικες ή υπό απέλαση) κρατούνται σε παραρτήματα των φυλακών Διαβατών Θεσσαλονίκης και Νεάπολης Κρήτης. 24 Στο νέο κατάστημα στον Ελαιώνα Θηβών κρατούνται: οι ενήλικες γυναίκες κατάδικες, οι ενήλικες γυναίκες υπόδικες ή κατάδικες με τα ανήλικα παιδιά τους, οι ανήλικες υπόδικες ή κατάδικες. Η ίδρυση του νέου καταστήματος κράτησης μπορεί να θεωρηθεί ως ένα βήμα πολιτισμού στις συνθήκες κράτησης των γυναικών. Όμως, όπως έχει αποδείξει η διεθνής εμπειρία, η κατασκευή μόνον νέων κτιριακών μονάδων δεν αρκεί. Απαιτείται μία καλά σχεδιασμένη πολιτική η οποία να ανταποκρίνεται στα παραπάνω υποδεικνυόμενα κριτήρια. Όντως, ο μεστός λόγος του κρατούμενου στις τελευταίες κινητοποιήσεις αποδεικνύει του λόγου το αληθές. «Είμαστε άνθρωποι κρατούμενοι. Άνθρωποι, λεω».. «Δεν θέλουμε νέες φυλακές ξενοδοχεία για να περάσουμε άνετα εκεί. Επιλέγουμε να ζήσουμε όσο λιγότερο γίνεται στη φυλακή». 25 Σε ανάλογο μήκος κύματος και η καταγγελία της Αφροδίτης, κρατούμενης στον Ελαιώνα Θηβών η οποία χαρακτηριστικά καταγγέλλει: «Τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα για μας στη Θήβα από ό, τι ήταν στον Κορυδαλλό. Κατ αρχάς δεν έχουμε ζεστό νερό. Αναγκαζόμαστε να πλενόμαστε με κρύο. Μετά, άντε και κρύωσες: δεν υπάρχουν γιατροί. Πριν από λίγες μέρες είχαν κρυώσει όλες οι κρατούμενες Ούτε κελιά δεν έχουμε. Ζούμε όλες σε θαλάμους οκτώ μέχρι δεκαεπτά ατόμων. Για σκεφτείτε μια μεγάλη γυναίκα ή ισοβίτισσα να πρέπει να μένει με τόσους ανθρώπους μαζί. Ή μια εργαζόμενη να θέλει να κοιμηθεί νωρίς Όμως το πιο μεγάλο πρόβλημα είναι ότι είμαστε μακριά από την πόλη. Και δεν έχουμε συχνό επισκεπτήριο από τους συγγενείς μας ή από τους δικηγόρους μας.» 26 Οι γυναίκες οι οποίες κρατούνται στις ελληνικές φύλακες αποτελούν έναν μικρό πληθυσμού του συνολικού πληθυσμού των κρατουμένων των ελληνικών φυλακών. Τον Οκτώβριο του 2008 κρατούνταν 744 γυναίκες έναντι των κρατουμένων. Αυτό δεν αποτελεί ελληνική πρωτοτυπία. Σε διεθνές επίπεδο οι γυναίκες κρατούμενες αποτελούν έναν πολύ μικρό πληθυσμό του συνολικού αριθμού των κρατουμένων. Ο αριθμός αυτός κυμαίνεται από 3,7% στη Γαλλία έως το 9,1% στις ΗΠΑ. Ειδικότερα στην Αγγλία επί συνόλου κρατουμένων οι γυναίκες κρατούμενες είναι μόλις 4.433, στη Γαλλία επί συνολικού αριθμού κρατουμένων οι γυναίκες ανέρχονται ενώ στη Φιλανδία οι 252 γυναίκες αντιστοιχούν σε συνολικό αριθμό κρατουμένων. 27 Η διακύμανση αυτή μπορεί να ερμηνευθεί με αναγωγή αφενός στις στάσεις αφετέρου στις εθνικές πολιτικές για τη γυναίκα δράστιδα κάποιες από τις οποίες προβλέπουν πιο επιφυλακτική χρήση χρήση της φυλάκισης για τις γυναίκες από ότι για τους άνδρες.

10 [198] ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η ελληνίδα κρατούμενη είναι κατά μέσο όρο ηλικίας έως 37 χρονών γεννημένη κυρίως σε αστικά κέντρα. Το 40% περίπου των γυναικών είναι παντρεμένες ενώ η συντριπτική τους πλειονότητα (68%) μητέρες κατά μέσο όρο 2 ανηλίκων παιδιών τα οποία βρίσκονται στην εφηβική και μετεφηβική ηλικία. Το εκπαιδευτικό επίπεδο των γυναικών εμφανίζει μεγάλη ανομοιογένεια με το 26,7% των γυναικών να είναι αγράμματες ποσοστό τριπλάσιο του αντίστοιχου αριθμού των αγραμμάτων γυναικών του γενικού πληθυσμού ενώ στα επόμενα στάδια της εκπαίδευσης δεν παρατηρούνται σημαντικές αποκλίσεις από τη μέση ελληνίδα γυναίκα. Η γυναίκα κρατούμενη πριν τον εγκλεισμό της απασχολούνταν κυρίως ως ελεύθερη επαγγελματίας ενώ ποσοστό της τάξης του 25% ήταν άνεργη ή ασχολούνταν με οικιακές εργασίες. Η γυναίκα κρατούμενη κρατείται κατά μέσο όρο 22,6 μήνες με καταδικαστική απόφαση δικαστηρίου κυρίως για ανθρωποκτονία από πρόθεση (25,2%), και για παράβαση του νόμου για τα ναρκωτικά (13,5%) ενώ σε μικρότερα ποσοστά είναι οι κατάδικες για υπεξαιρέσεις (4,9%), απάτες σε βάρος του Δημοσίου (2,9%), ακάλυπτες επιταγές (5,9%). Οι περισσότερες γυναίκες δηλώνουν ότι ωθήθηκαν στην εγκληματική πράξη από συναισθηματικούς ή οικογενειακούς λόγους ή γιατί προϋπήρξαν θύματα κακοποίησης όπως επίσης ότι το αδίκημά τους το έκαναν υπό την επίδραση ναρκωτικών ουσιών ή για την απόκτησή τους. 28 Για την υποστήριξη των γυναικών που έχουν βρεθεί στο έσχατο στάδιο του κατασταλτικού μηχανισμού δηλ. των κρατουμένων και των αποφυλακισμένων γυναικών υπάρχουν ιδιαίτερες προβλέψεις και ρυθμίσεις. Κατ αρχάς ο ίδιος ο Σωφρονιστικός μας Κώδικας περιλαμβάνει ξεχωριστές διατάξεις για τη γυναίκα κρατούμενη. Απαγορεύει τη δυσμενή διακριτική μεταχείριση των κρατουμένων, ιδίως εκείνη που βασίζεται στη φυλή, το χρώμα, την εθνική ή κοινωνική καταγωγή, το θρήσκευμα, την περιουσία ή τις ιδεολογικές πεποιθήσεις (Ν.2776/99 αρ. 3). Επίσης προβλέπει τη διαβίωση των γυναικών κρατουμένων σε ειδικά καταστήματα κράτησης γυναικών ή σε ιδιαίτερα τμήματα άλλων καταστημάτων ενώ ειδικός χώρος του καταστήματος προορίζεται για τη διαβίωση μητέρων που έχουν μαζί τα παιδιά τους ηλικίας μέχρι 3 ετών οι οποίες κρατούνται σε κατάλληλα διαρρυθμισμένα ατομικά κελιά, χωρητικότητας 40 κυβικών μέτρων (Ν. 2776/99 αρ. 3 και αρ. 21). Τέλος, προβλέπει ότι η νεοεισαγόμενη κρατούμενη υποβάλλεται πάντα σε έρευνα από δύο υπαλλήλους του ίδιου φύλου (αρ. 23 Ν. 2776/99). Όμως, παρόλες τις ειδικές προβλέψεις του Σωφρονιστικού Κώδικα, η πραγματικότητα είναι θλιβερή για τις γυναίκες κρατούμενες που διαβιούν σε ασφυκτικές συνθήκες, χωρίς ιδιαίτερες εγγυήσεις υγιεινής και καθαριότητας, με ελλιπή ιατροφαρμακευτική κάλυψη και πολύ λίγες ευκαιρίες εργασίας και κατάρτισης και άρα διαφυγής από την παρανομία. O πρόσφατος ενδοσωματικός έλεγχος κρατούμενης, η καταγγελία του και ο θάνατος της κρατούμενης ανακίνησε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. «Αν η σεξουαλική παρενόχληση είναι αδίκημα, τότε τι συνιστά ο αυθαίρετος ενδοσωματικός έλεγχος και για να λέμε τα πράγματα με το αποκρουστικό όνομά τους, η κολπική εξέταση; Και μάλιστα όχι από γιατρό αλλά από υπαλλήλους ανθρωποφύλακες. Η γύμνωση μπροστά σε αγνώστους και το ψηλάφισμα των γεννητικών σου οργάνων. Και στη συνέχεια η απομόνωση...που συμβαίνουν όλα αυτά; Στο ελληνικό Γκουαντάναμο: τις γυναικείες φυλακές». 29 Το ζήτημα του ελέγχου -ο οποίος είναι παράνομος σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αφού συνιστά παραβίαση των άρθρων 3, 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου είναι ζωντανό, η Κ.Γ, όμως, η οποία ανακίνησε το θέμα βρέθηκε νεκρή. Βέβαια το αίτημά της για την κατάργηση του κολπικού ελέγχου παραμένει ζωντανό και επίκαιρο. Η συμφιλίωση μητρότητας και κράτησης είναι ιδιαίτερα δύσκολη στην ελληνική σωφρονιστική πραγματικότητα. Το νόμισμα μητέρα και εγκλεισμός έχει μεν δύο όψεις τη μητέρα με το νήπιο στη φυλακή και τη μητέρα με το παιδί εκτός φυλακής αλλά το ίδιο αποτέλεσμα τον κλονισμό της σχέσης μητέρας παιδιού. Οι ανησυχίες είναι πολλές και συνήθως αποτυπώνονται

11 SOCIAL COHESION AND DEVELOPMENT [199] στα παρακάτω ερωτήματα: Είναι κατάλληλος ο χώρος της φυλακής για να μεγαλώσει ένα παιδί έως την ηλικία των τριών ετών, Μετά την ηλικία αυτή πόσο εύκολος είναι ο αποχωρισμός τόσο για τη μητέρα όσο και για το παιδί, Διευκολύνουν οι συνθήκες φύλαξης τη διατήρηση των οικογενειακών δεσμών, Ποιες είναι οι δυνατότητες για όσα παιδιά στερούνται τη μητρική παρουσία και ζουν μόνα εκτός φυλακής, όταν μάλιστα αυτά τα παιδιά δεν έχουν τον άλλο γονέα ή άλλους συγγενείς που να τα φροντίζουν; Οι παραπάνω σκέψεις είναι δύσκολο να απαντηθούν και μάλλον δεν έχουν μόνο μία απάντηση. Γιατί είναι μεν σημαντικός ο σύνδεσμος μητέρας παιδιού αλλά είναι κατάλληλο το περιβάλλον της φυλακής για την ανατροφή του παιδιού; Γιατί είναι σημαντικό το επισκεπτήριο για την υποστήριξη των σχέσεων μητέρας παιδιού αλλά είναι κατάλληλος ο χώρος και οι συνθήκες του επισκεπτηρίου για να έρθουν κοντά η μητέρα και το παιδί της; Οι σημερινές συνθήκες κράτησης των γυναικών μητέρων μικρή σημασία έχουν δώσει σε αυτό το μεγάλο πρόβλημα. Οι συνθήκες του επισκεπτηρίου δεν ευνοούν τη διατήρηση ή την αναθέρμανση των σχέσεων μητέρας παιδιού. Η μητρότητα θα πρέπει να οδηγεί στην εφαρμογή εναλλακτικών μέτρων κράτησης σε όσες περιπτώσεις είναι δυνατόν. Σε όσες δε περιπτώσεις ο εγκλεισμός είναι επιβεβλημένος τότε για τη διευκόλυνση της συμφιλίωσης κράτησης και οικογενειακής ζωής προτείνεται η εφαρμογή προγραμμάτων παρέμβασης μέσα στη φυλακή για τη διατήρηση της επαφής γυναίκας παιδιού, όπως: η δωρεάν μεταφορά των παιδιών στις φυλακές, η διαμόρφωση ιδιαίτερου χώρου επισκεπτηρίου παιδιών και συζύγων, η οικογενειακή συμβουλευτική και ενίσχυση, η ίδρυση σώματος οικογενειακού μεσολαβητή. Το πρόβλημα της ουσιοεξάρτησης των γυναικών είναι μείζονος σημασίας. Μεγάλο ποσοστό των γυναικών που βρίσκονται στις φυλακές, όπως προκύπτει από τα στοιχεία, έχει καταδικαστεί για παραβάσεις που σχετίζονται με τα ναρκωτικά. Στην ετήσια έκθεση του έτους 2006 το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας υπογραμμίζει ότι η κατανόηση των διαφορών των φύλων ως προς τις συμπεριφορές που συνδέονται με τα ναρκωτικά είναι ζωτική προϋπόθεση για την ανάπτυξη ουσιαστικών απαντήσεων και ότι η εξασφάλιση ισότιμης πρόσβασης σε υπηρεσίες και η ευαισθησία ως προς τα θέματα φύλου στις υπηρεσίες είναι δύο θέματα κλειδιά για την ανάπτυξη μέριμνας υψηλού επιπέδου στον τομέα αυτό. Στη ζοφερή ελληνική πραγματικότητα βήμα σύγχρονης και πολιτισμένης πολιτικής για τις γυναίκες εξαρτημενες κρατούμενες αποτελεί το πρόγραμμα «Εν δράσει» το οποίο υλοποιείται από το ΚΕΘΕΑ και το οποίο είναι σχεδιασμένο ώστε να ανταποκρίνεται στις ιδιαιτερότητες των κρατουμένων χρηστριών γυναικών. Αναφορικά με την υποστήριξη των αποφυλακισμένων γυναικών ακολουθείται μία παλαιομοδίτικη πολιτική χωρίς όραμα και φαντασία η οποία δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες και τις προσδοκίες των γυναικών. «Που θα βρω δουλειά με τη ρετσινιά;» Η Αθηνά κρατούμενη στον Ελαιώνα η οποία πρόκειται σε λίγο να αποφυλακιστεί εξομολογείται. «Περιμένω να βγω και αυτό που κυριαρχεί είναι το αίσθημα του φόβου, παρά το αίσθημα της χαράς. Κοντεύω τέσσερα χρόνια μέσα, δεν ξέρω, μπορεί να έχω ιδρυματοποιηθεί, αλλά φοβάμαι να βγω έξω. Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνω, να βρω δουλειά, φαντάζει τεράστιο στα μάτια μου: ούτε για καθαρίστρια δεν πρόκειται να με πάρουν. Που θα βρω δουλειά έχοντας τη ρετσινιά της φυλακής πάνω μου;» 30 Η γυναίκα κρατούμενη έρχεται στη φυλακή με ένα χαμηλό προσόντων βιογραφικό. Το βιογραφικό αυτό δεν εμπλουτίζεται κατά τη διάρκεια της κράτησής της δεδομένου ότι οι ευκαιρίες απόκτησης δεξιοτήτων, αναβάθμισης προσόντων αλλά και οι δυνατότητες επιμόρφωσης, επαγγελματικής εξειδίκευσης είναι πολύ λίγες και αν ακόμη υπάρξουν αποσπασματικά και με περιοδικό χαρακτήρα στο πλαίσιο κυρίως ευρωπαϊκών προγραμμάτων αναπαράγουν τις ισχύουσες κοινωνικές αναπαραστάσεις για το γυναικείο φύλο και δίνουν έμφαση στην ενίσχυση των παραδοσιακών στερεοτυπικών ρόλων του φύλου. Επίσης, οι δυνατότητες εκπαίδευσης είναι μικρής εμβέλειας. Όλα αυτά αν προστεθούν σε συσσωρευμένα προ-

12 [200] ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ βλήματα που έχει η γυναίκα κρατούμενη όπως η ουσιοεξάρτηση, η ιδρυματοποίηση από την πολύμηνη παρουσία της στη φυλακή σε συνδυασμό με το στίγμα της καταδίκης, τις σημερινές συνθήκες εργασίας και τα αυξημένα ποσοστά ανεργίας των γυναικών θέτουν την γυναίκα αποφυλακισμένη εκτός εργασιακού ανταγωνισμού. Η προετοιμασία για την αποφυλάκιση ένα μέτρο το οποίο κατά κόρον εφαρμόζεται στο εξωτερικό μπορεί να εντοπίσει τους παράγοντες της δυσκολίας της επανένταξης και να συμβάλλει στην άρση των δυσκολιών. Οι νέοι φορείς της επανένταξης των κρατουμένων τόσο η ΕΠΑΝΟΔΟΣ Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου το οποίο λειτουργεί υπό την εποπτεία του Υπουργείου Δικαιοσύνης 31 όσο και οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Αρωγής 32 μπορούν να επεξεργασθούν ένα πλαίσιο για την ομαλή επανένταξη των υπό αποφυλάκιση γυναικών το οποίο να ανταποκρίνεται στις προσδοκίες τους και να διασφαλίζει τους όρους της ομαλής επανένταξής τους. Για τη σημερινή εποχή όπου η κοινωνική συνοχή αποτελεί ευκτέο και ζητούμενο η αντεγκληματική πολιτική φαίνεται να δοκιμάζει τα όρια της και την αντοχή της σε συνθήκες νομοθετικού και πολιτικού περιβάλλοντος χωρίς γνώμονα και πυξίδα και με όρους φτώχειας, ανεργίας και εγκληματικότητας. Το «φύλο» ας αποτελέσει νέο παράγοντα προσανατολισμού και αναπλαισίωσης των δεδομένων. Σημειώσεις 1. Διευκρινίζεται ότι, ως αντεγκληματική πολιτική ορίζεται το σύνολο των μεθόδων και διαδικασιών πρόληψης και απάντησης στο έγκλημα. Ο τρόπος της διάρθρωσης των μέτρων της αντεγκληματικής πολιτικής εξαρτάται από το χαρακτήρα της κοινωνίας (πολιτικό, πολιτισμικό κλπ) αλλά και από τον τρόπο διαχείρισης των προβλημάτων της. Για την προβληματική γύρω από ζητήματα αντεγκληματικής πολιτικής β. το έργο του Ν. Κουράκη (επιμ.), Αντεγκληματική Πολιτική, Ι, ΙΙ, ΙΙΙ, ΙV, εκδ. Α. Σάκκουλα, Αθήνα Κομοτηνή, Μ. Βρετανία μελέτες του Home Office (2000, 2001). 3. Περισσότερα για την ερμηνεία της γυναικείας εγκληματικότητας βλ. Ε. Αποσπόρη «Εγκληματολογική προσέγγιση του φύλου», στο: Ν. Κουράκης, (επιμ. προλεγόμενα), Έμφυλη Εγκληματικότητα. Ποινική και Εγκληματολογική προσέγγιση του φύλου, εκδ. Α. Σάκκουλα, Αθήνα Κομοτηνή F. Heidensohn, Gender and Crime, The Oxford Handbook of Criminology, 3rd ed, Oxford 2002, pp Βλ. περισσότερα σε Φ. Μηλιώνη «Ενδοοικογενειακή βία: Η γυναίκα θύμα», στο: Ν. Κουράκης, (επιμ. προλεγόμενα), Έμφυλη Εγκληματικότητα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα-Κομοτηνή 2006 σ.σ , ιδία, σελ. 381 επ. όπου και οι εκεί παραπομπές. Για δε την πολλή ενδιαφέρουσα επιδημιολογική έρευνα για την ενδοοικογενειακή κακοποίηση των γυναικών βλ. σε Β. Αρτινοπούλου, Ενδοοικογενειακή κακοποίηση γυναικών, Νομική Βιβλιοθήκη, Αθήνα Σε ΚοΝΒ, τ. 50, σ.σ Βλ. σχετικά «Δυο φορές θύματα οι γυναίκες» σε «Σωματέμποροι, καταδίκες χωρίς αντίκρισμα. Σε διάστημα τριών χρόνων, από τους 284 που συνελήφθησαν και καταδικάστηκαν πρωτοδίκως, μόνον δύο εκτίουν ποινή φυλάκισης», Καθημερινή, 25/2/ Βλ. σχετικά Ε. Αποσπόρη «Εγκληματολογική προσέγγιση του φύλου», στο: Ν. Κουράκης, (επιμ. προλεγόμενα), Έμφυλη Εγκληματικότητα. Ποινική και Εγκληματολογική προσέγγιση του φύλου, εκδ. Α. Σάκκουλα, Αθήνα Κομοτηνή, 2006 σ.σ ιδία σελ. 57 επ. όπου και οι σχετικές αναφορές στις ποιοτικές διαφοροποιήσεις του τρόπου διάπραξης των εγκλημάτων ανδρών και γυναικών.

13 SOCIAL COHESION AND DEVELOPMENT [201] 9. Ε.D. Leonard, «Ενδοοικογενειακή βία: Πότε τα θύματα γίνονται δράστες;», ομιλία η οποία παρουσιάστηκε στο Πάντειο Πανεπιστήμιο στις 22/5/2007, κείμενο πολυγραφημένο στα χέρια της γράφουσας. 10. D. Steffensmeider E. Allan, The nature of Female Offending: Patterns and Explanation, in: Ruth T. Zaplin (ed.), Female offenders: Official Perspectives and Effective Interventions, Gaithersburg, MD: Aspen, Ε. Βαρίκα, Με διαφορετικό πρόσωπο. Φύλο, διαφορά και οικουμενικότητα, εκδ. Κατάρτι, K. Mckinnon, Toward a feminist Theory of the state, Harvard University Press, Cambridge, Massachusetts, Βλ. περισσότερα σε Κ. Αβράμ, Εξαναγκασμός συζύγου εις παρά φύσιν ασέλγειαν,εεν, 1976, σ.σ H. Mannheim, Comparative Criminology, London Routledge & Kegan Paul, Το θέμα ακόμη και σήμερα είναι εξαιρετικά επίκαιρο βλ. σχετικά C. Pinnick «Έχει φύλο η επιστήμη; Φεμινιστική θεωρία της επιστήμης και γιατί οι (άντρες) επιστήμονες πρέπει να προσέχουν», Φεμινιστικές παρεμβάσεις στις σύγχρονες επιστήμες: μωσαϊκό παραδειγμάτων, Επιστημονική σειρά ΘΕ.ΦΥΛ.ΙΣ, εκδ. ΕΚΠΑ & Πρόγραμμα σπουδών για θέματα Φύλου και Ισότητας, Αθήνα βλ. Έμφυλη εγκληματικότητα, ό.π. ιδία, σ.σ Ε. Συμεωνίδου Καστανίδου, Εγκλήματα κατά προσωπικών αγαθών, Νομική Βιβλιοθήκη, 2006, ιδία σ.σ Οι δείκτες αυτοί αφορούν: α) την εικόνα των γυναικών θυμάτων (ποσοτική και ποιοτική καταγραφή), β) την εικόνα των ανδρών δραστών, γ) την υποστήριξη των θυμάτων, δ) τα ειδικότερα μέτρα για τον άνδρα δράστη, ε) την εκπαίδευση των επαγγελματιών και εθελοντών για τη συνέργεια και συμπληρωματικότητα των υπηρεσιών, στ) τα κρατικά μέτρα νομοθετικά και πολιτικά μέτρα για τη μείωση της ενδοοικογενιακής βίας και ζ) την αξιολόγηση με βάση τους δείκτες. 18. Το Εθνικό Παρατηρητήριο αποτελείται από θεσμικούς φορείς αρμόδιους για θέματα ισότητας όπως τη Γενική Γραμματεία Ισότητας και το Κέντρο Ερευνών για θέματα Ισότητας και από Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις που συμμετέχουν στο «Δίκτυο για την καταπολέμηση της ανδρικής βίας κατά των γυναικών». 19. Βλ. περισσότερα σε Μ. Στρατηγάκη, Το φύλο της κοινωνικής πολιτικής, εκδ. Μεταίχμιο, Αθήνα 2006 ιδία σ.σ Επίσης για τη συμβουλευτική των γυναικών βλ. Λ. Τατά Αρσέλ, Μ. Χαρίτου Φατούρου, Θ. Αδαμάκη (επιμ.), Καταργώντας τα εμπόδια. Συμβουλευτική και ενδυνάμωση γυναικών, εκδ. Ελληνικά γράμματα, Αθήνα Για την αναπαράσταση του εγκληματικού φαινομένου στην κινηματογραφία και τη χρησιμότητά της στην εγκληματολογική θεωρία και έρευνα βλ. άρθρο της γράφουσας «Έμφυλες αναπαραστάσεις της εγκληματικότητας στον κινηματογράφο» σε 21. Ειδικότερα σε Ε. Στεφανή «Γυναικεία σεξουαλικότητα και φυλακή στον ελληνικό εμπορικό κινηματογράφο: Το παράδειγμα της Στεφανίας», στο: Α. Κουκουτσάκη (εισαγωγή - επιμ.), Εικόνες φυλακής, εκδ. Πατάκη, Αθήνα ό.π. 23. ό.π. σελ. 12 η εκεί αναφερόμενη έκθεση 2007/ Ειδικότερα σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Δικαιοσύνης την 16η Οκτωβρίου 2008 κρατούνταν στο Κατάστημα Κράτησης Διαβατών Θεσσαλονίκης 37 κρατούμενες (εκ των οποίων 5 αλλοδαπές και 32 ημεδαπές), στο Κατάστημα Κορυδαλλού 229 (εκ των οποίων 95 αλλοδαπές και 134 ημεδαπές), στη Νεάπολη 11 (6 αλλοδαπές και 5 ημεδαπές) και στο κατάστημα των Θηβών οι περισσότερες γυναίκες κρατούμενες 467 (181 αλλοδαπές και 286 ημεδαπές).

14 [202] ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 25. «Είμαστε άνθρωποι κρατούμενοι. Άνθρωποι, λέω», 26. «Θήβα οι φυλακές της ντροπής» Επίσης για τον αναλυτικό σχολιασμό των διεκδικήσεων και την ανταπόκριση του Υπουργείου Δικαιοσύνης βλ. Κ. Κοσμάτου «Οι πρόσφατες εξεγέρσεις στις ελληνικές φυλακές. Τα αιτήματα των κρατουμένων και η απάντησή τους από το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Παρατηρήσεις στις διατάξεις του Γ Κεφαλαίου του Ν. 3727/2008 σχετικά με τα μέτρα για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης στα καταστήματα κράτησης», ΠοινΔικ 12/2008, (έτος 11ο) σελ Τα στοιχεία έχουν αντληθεί από την έκθεση Απριλίου 2008 του London King s College International Centre for prison Studies International profile of women s prisons στα χέρια της γράφουσας. 28. Βλ περισσότερα σε Ν. Κουράκη (επιμ.) Έμφυλη Εγκληματικότητα. Ποινική και Εγκληματολογική προσέγγιση του φύλου, ιδία, σ.σ «Να σταματήσει ο Βιασμός», ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 6/3/2009. Επίσης για το ίδιο θέμα «Ιδού το ελληνικό εξπρές του μεσονυχτίου, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 6/3/2009, «Να μπει τέρμα στο βιασμό των κολπικών ελέγχων», ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 23/3/ «Πού θα βρω δουλειά με τη ρετσινιά;», www. enet.gr. 31. Η ΕΠΑΝΟΔΟΣ NΠΙΔ του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων που συστάθηκε με το ΠΔ 330/2003 (ΦΕΚ α 256) και συγκροτήθηκε σε σώμα με τη με αρ /07 απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης έχει κύρια αρμοδιότητα την επαγγελματική κατάρτιση, οικονομική συμπαράσταση, προετοιμασία και προώθηση της εν γένει κοινωνικής επανένταξης των κρατουμένων και αποφυλακιζομένων. 32. Οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Αρωγής επικουρούν και εποπτεύουν: α) αυτούς που καταδικάζονται με αναστολή εκτέλεσης της ποινής υπό επιτήρηση (αρ. 100 ΠΚ), β) όσους καταδικάζονται σε ποινή η οποία έχει μετατραπεί σε υποχρέωση παροχής κοινωφελούς εργασίας (αρ. 82 Π.Κ) και γ) εκείνους που απολύονται υπό όρους (αρ. 105 επ. Π.Κ). Βιβλιογραφικές αναφορές Αβράμ Κ., (1976), Εξαναγκασμός συζύγου εις παρά φύσιν ασέλγειαν, ΕΕΝ, σ.σ Αποσπόρη Ε., (2009), «Εγκληματολογική προσέγγιση του φύλου», στο Ν. Κουράκης (επιμ.), Έμφυλη Εγκληματικότητα. Ποινική και Εγκληματολογική προσέγγιση του φύλου, σ.σ , Αθήνα Κομοτηνή: Α. Σάκκουλα. Αρτινοπούλου Β., (2006), Ενδοοικογενειακή κακοποίηση γυναικών, Αθήνα: Νομική Βιβλιοθήκη. Βαρίκα Ε., (2000), Με διαφορετικό πρόσωπο. Φύλο, διαφορά και οικουμενικότητα, Αθήνα: Κατάρτι. Heidensohn F., (2002), Gender and Crime The Oxford Handbook of Criminology, 3rd ed., p.p , Oxford. Κοσμάτος Κ., (2008), «Οι πρόσφατες εξεγέρσεις στις ελληνικές φυλακές. Τα αιτήματα των κρατουμένων και η απάντησή τους από το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Παρατηρήσεις στις διατάξεις του Γ Κεφαλαίου του Ν. 3727/2008 σχετικά με τα μέτρα για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης στα καταστήματα κράτησης», ΠοινΔικ 12/2008, (έτος 11ο): Κουράκης Ν. (επιμ), ( ), Αντεγκληματική Πολιτική, Ι, ΙΙ, ΙΙΙ, ΙV, Αθήνα Κομοτηνή: Α. Σάκκουλα.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Σελ. Νέστορα Κουράκη, Καθηγητή Εγκληματολογίας, Τμήμα Νομικής Πανεπιστημίου Αθηνών: Προλεγόμενα 15

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Σελ. Νέστορα Κουράκη, Καθηγητή Εγκληματολογίας, Τμήμα Νομικής Πανεπιστημίου Αθηνών: Προλεγόμενα 15 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. Νέστορα Κουράκη, Καθηγητή Εγκληματολογίας, Τμήμα Νομικής Πανεπιστημίου Αθηνών: Προλεγόμενα 15 Ελένης Αποσπόρη, Επικ. Καθηγήτριας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών: Εγκληματολογική Προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

στήριξε το «φύλο» σου!

στήριξε το «φύλο» σου! απο την εκπαίδευση στην πρόληψη στήριξε το «φύλο» σου! Ανθρώπινα δικαιώματα και ισότητα των φύλων: από την εκπαίδευση στην πρόληψη Το Σχέδιο Δράσης με τίτλο: «Ανθρώπινα δικαιώματα και ισότητα των φύλων:

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός της ΓΓΙΦ, Φωτεινής Κούβελα

Χαιρετισμός της ΓΓΙΦ, Φωτεινής Κούβελα Χαιρετισμός της ΓΓΙΦ, Φωτεινής Κούβελα Ημερίδα για το Παρατηρητήριο «Οργάνωση υπηρεσιών για την ενσωμάτωση, παρακολούθηση και αξιολόγηση των πολιτικών ισότητας σε όλο το εύρος της δημόσιας δράσης» Κύριες

Διαβάστε περισσότερα

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ιανουαριος 2015 Κωνσταντίνα Μοσχοτά Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ανεξάρτητη, µη κυβερνητική, µη κερδοσκοπική οργάνωση. Όραµά µας η καταπολέµηση κάθε µορφής κακοποίησης εις βάρος των γυναικών. Λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις «Βία κατά των γυναικών: Ένα πρόβλημα, πολλές όψεις» Συνέδριο ΓΓΙΦ - ΥΠΕΣ Αθήνα 25/11/2014 Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις Θεοδώρα Κατσιβαρδάκου Προϊστάμενη Διεύθυνσης Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα των Θυμάτων. Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων

Δικαιώματα των Θυμάτων. Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων Δικαιώματα των Θυμάτων Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων Η εμπορία ανθρώπων παραβιάζει τα δικαιώματα και επηρεάζει τις ζωές αμέτρητων ανθρώπων τόσο στην Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900

Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900 Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900 Καμηλέρη Ράνια: Ψυχολόγος, Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια, MSc, Στέλεχος/Σύμβουλος Γραμμής SOS 15900 Υποέργο 5 με τίτλο: «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ (SOS)

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Ποινικό Δίκαιο

Οικονομικό Ποινικό Δίκαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 5: Το θύμα του οικονομικού εγκλήματος Αγγελική Πιτσελά, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Εγκληματολογίας- Σωφρονιστικής Σχολή Νομικής ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...17 Α. Ελληνικές...17 Β. Ξενόγλωσσες...19

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...17 Α. Ελληνικές...17 Β. Ξενόγλωσσες...19 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...17 Α. Ελληνικές...17 Β. Ξενόγλωσσες...19 Α. ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Ι. Εισαγωγή...25 ΙΙ. Ιστορική επισκόπηση του θεσμού της ασφάλισης και των νομοθετικών μέτρων που τιμωρούν την απάτη

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Ι. ΣΩΦΡΟΝΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Α. ΒΑΣΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Σελίδα [1] Ν 2776/1999 Σωφρονιστικός Κώδικας...69 ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Σωφρονιστικός Κώδικας»... 134 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη και αντιμετώπιση της εγκληματικότητας

Πρόληψη και αντιμετώπιση της εγκληματικότητας Πρόληψη και αντιμετώπιση της εγκληματικότητας Ειδικότερα η Γενική Διεύθυνση Σωφρονιστικής Πολιτικής χαράσσει τις γραμμές της σωφρονιστικής πολιτικής του Υπουργείου στον τομέα της πρόληψης και της καταστολής

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου Θέµα: ΚΩΛΥΜΑ ΙΟΡΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΛΟΓΩ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑ ΙΚΗΣ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήµονας: Ευτύχης Φυτράκης ΜΑΡΤΙΟΣ 2005 Ο Συνήγορος του Πολίτη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ. Ευαγγελία Ανδρουλάκη Χριστίνα Κατάκη Χρήστος Παπαδόπουλος. Επιστημονικά Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Χριστίνα Ζαραφωνίτου

ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ. Ευαγγελία Ανδρουλάκη Χριστίνα Κατάκη Χρήστος Παπαδόπουλος. Επιστημονικά Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Χριστίνα Ζαραφωνίτου ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Ευαγγελία Ανδρουλάκη Χριστίνα Κατάκη Χρήστος Παπαδόπουλος ΠΜΣ «Η σύγχρονη εγκληματικότητα και η αντιμετώπισή της» Πάντειο Πανεπιστήμιο Επιστημονικά Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Χριστίνα Ζαραφωνίτου

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΓΚΛΕΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΥΛΑΚΙΣΗ»

«ΕΓΚΛΕΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΥΛΑΚΙΣΗ» «ΕΓΚΛΕΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΥΛΑΚΙΣΗ» Μουδάτσου Μαρία, Ψυχολόγος, PRAKSIS, m.moudatsou@praksis.gr Λίγα λόγια για την PRAKSIS Η Praksis (Προγράμματα Ανάπτυξης, Κοινωνικής Στήριξης και Ιατρικής Συνεργασίας), είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 4/2014 ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΤΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 4/2014 ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΤΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 4/2014 ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΤΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ Αλεξανδρούπολη 24.2.2014 Προς -Δήμαρχο Αλεξανδρούπολη κ. Ευάγγελο Λαμπάκη -Προϊσταμένη Διεύθυνσης

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΓΓΙΦ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΚΟΥΒΕΛΑ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΔΕΘ 6/9/2015

ΟΜΙΛΙΑ ΓΓΙΦ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΚΟΥΒΕΛΑ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΔΕΘ 6/9/2015 ΟΜΙΛΙΑ ΓΓΙΦ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΚΟΥΒΕΛΑ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΔΕΘ 6/9/2015 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΣΤΗΝ 7ΜΗΝΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ Φίλες και φίλοι, Με μεγάλη χαρά σας υποδεχόμαστε στη

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος µας. η ουσιαστική. ισότητα των φύλων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ

Στόχος µας. η ουσιαστική. ισότητα των φύλων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ Στόχος µας η ουσιαστική ισότητα των φύλων ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ 2010-2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ α) Μια µικρή ιστορική αναδροµή Είναι χρήσιµο να καταγράψουµε τις αξιόλογες δράσεις και πρωτοβουλίες που αναπτύχθηκαν στο παρελθόν. Το «Σπίτι των Γυναικών»,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΒΙΑ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ: ΕΝΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΠΟΛΛΕΣ ΟΨΕΙΣ» ΑΘΗΝΑ 25.11.2014

ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΒΙΑ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ: ΕΝΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΠΟΛΛΕΣ ΟΨΕΙΣ» ΑΘΗΝΑ 25.11.2014 ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΒΙΑ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ: ΕΝΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΠΟΛΛΕΣ ΟΨΕΙΣ» ΑΘΗΝΑ 25.11.2014 «Πολιτικές και δράσεις της ΓΓΙΦ για την πρόληψη και καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών» Έλλη Μπούκη Στέλεχος Μονάδας Β'

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού με απλά λόγια Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα που προβλέπονται από νόμους και διεθνείς συμβάσεις. Το σημαντικότερο κείμενο για τα δικαιώματα των παιδιών,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΟ ΞΕΠΛΥΜΑ ΒΡΟΜΙΚΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΩΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 1. Εισαγωγή...5 2. Η επιρροή του αμερικανικού

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Γεράσιμος Νοταράς, πρόεδρος του Δ.Σ. του ΚΕΘΕΑ Η διεθνής οικονομική κρίση και τα μέτρα λιτότητας που εφαρμόζονται σε πολλές χώρες

Διαβάστε περισσότερα

INDEPENDENT ACADEMIC RESEARCH STUDIES

INDEPENDENT ACADEMIC RESEARCH STUDIES INDEPENDENT ACADEMIC RESEARCH STUDIES ΡΟΤΑΡΙΑΝΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΒΟΛΟΥ ΑΡΓΩ Η οικονομική κρίση και η νεανική εγκληματικότητα: Εναλλακτικές Λύσεις 6/11/2011 Dr. Theo Gavrielides, Ιδρυτής και ιευθυντής Ξεκινώντας

Διαβάστε περισσότερα

Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους!

Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους! Πόσο καλά ξέρεις τα δικαιώματά σου; Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους! Στις 20 Νοεμβρίου 2015 η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού γίνεται 26 χρονών. Πόσο την χρησιμοποιούμε για να διεκδικούμε

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσίες Επιμελητών Ανηλίκων και Ανήλικοι παραβάτες. Αδιέξοδα και προοπτικές

Υπηρεσίες Επιμελητών Ανηλίκων και Ανήλικοι παραβάτες. Αδιέξοδα και προοπτικές Υπηρεσίες Επιμελητών Ανηλίκων και Ανήλικοι παραβάτες. Αδιέξοδα και προοπτικές Κογιαννάκη Ευαγγελία: Νομικός, Προϊσταμένη Τμήματος Δικασίμου, Υπηρεσίας Επιμελητών Ανηλίκων Αθήνας Πυκνή Μυρσίνη: Κοινωνιολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ.. ΧΙ ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ Ι. ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ... ΧXI II. ΞΕΝΕΣ... XXI 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 1.1. Έννοια και αποστολή της Δικαστικής Ψυχιατρικής. Υπευθυνότητα του

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 4 Iουνίου 2010 Αρ. Πρωτ. : 122406/14910/2010 Χειριστές: Μαρία Βουτσίνου

Αθήνα, 4 Iουνίου 2010 Αρ. Πρωτ. : 122406/14910/2010 Χειριστές: Μαρία Βουτσίνου Αθήνα, 4 Iουνίου 2010 Αρ. Πρωτ. : 122406/14910/2010 Χειριστές: Μαρία Βουτσίνου Προς Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας & Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Γενική Διεύθυνση Σωφρονιστικής Πολιτικής Μεσογείων 96 115

Διαβάστε περισσότερα

Βία στην οικογένεια και βία στο σχολείο ΑΡΤΙΝΟΠΟΥΛΟΥ Β. Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας Παντείου Πανεπιστημίου

Βία στην οικογένεια και βία στο σχολείο ΑΡΤΙΝΟΠΟΥΛΟΥ Β. Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας Παντείου Πανεπιστημίου Βία στην οικογένεια και βία στο σχολείο ΑΡΤΙΝΟΠΟΥΛΟΥ Β. Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας Παντείου Πανεπιστημίου *Εισήγηση με τη μορφή διαφανειών (powerpoint) Παιδιά θύματα βίας-ανήλικοι παραβάτες Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ημερομηνία: ευτέρα, 28 Φεβρουαρίου 2011 Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

Δήμητρα Ηλιάδου MD, MSc Ψυχίατρος

Δήμητρα Ηλιάδου MD, MSc Ψυχίατρος Δήμητρα Ηλιάδου MD, MSc Ψυχίατρος Οικονομική κρίση «Δεν πρέπει να υποτιμήσουμε την αναστάτωση και τις πιθανές συνέπειες της οικονομικής κρίσης, δεν πρέπει να ξαφνιαστούμε αν δούμε περισσότερες αυτοκτονίες

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε.Παρ.Ι(Ι) 1221 Ν. 51(Ι)/97 Αρ. 3156,13.6.97

Ε.Ε.Παρ.Ι(Ι) 1221 Ν. 51(Ι)/97 Αρ. 3156,13.6.97 Ε.Ε.Παρ.Ι(Ι) 1221 Ν. 51(Ι)/97 Αρ. 3156,13.6.97 Ο περί Αποζημίωσης Θυμάτων Βίαιων Εγκλημάτων Νόμος του 1997 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο 52

Διαβάστε περισσότερα

Το φαινόμενο της βίας

Το φαινόμενο της βίας Το φαινόμενο της βίας Στη φετινή σχολική χρονιά ασχοληθήκαμε στο μάθημα του project με το φαινόμενο της βίας και ειδικότερα με τη βία στις γυναίκες, τη ψυχολογική βία και τη βία στα video games. Εξετάσαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 27 Φεβρουαρίου, 2014 Παναγιώτα Χριστοδούλου Κοινωνική Λειτουργός ΜΑ, Υπ. Διδάκτορας Ορισμός Εμπορίας Προσώπων Σύμφωνα με τον περί Καταπολέμησης της Εμπορίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ

ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ Μ Ε Τ Α Ρ Ρ Υ Θ Μ Ι Σ Τ Ι Κ Ε Σ Δ Ρ Α Σ Ε Ι Σ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ & ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ Αθήνα, 14 Φεβρουαρίου 2013 Υφιστάμενο Οργανόγραμμα Κ.Υ. ΥΔΔΑΔ

Διαβάστε περισσότερα

«Πολιτικές διαχείρισης της διεθνικής σωματεμπορίας υπό την οπτική του φύλου»

«Πολιτικές διαχείρισης της διεθνικής σωματεμπορίας υπό την οπτική του φύλου» «Πολιτικές διαχείρισης της διεθνικής σωματεμπορίας υπό την οπτική του φύλου» Ματίνα Παπαγιαννοπούλου Κοινωνιολόγος-Εγκληματολόγος Ημερίδα: «Μετανάστευση και φύλο. Από την αδήλωτη εργασία στην ένταξη» Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΔΔ_ΒΕΡΝΑΡΔΑΚΗΣ_001_ΑδικηματαΠ

ΓΕΔΔ_ΒΕΡΝΑΡΔΑΚΗΣ_001_ΑδικηματαΠ ΑΔΙΚΗΜΑΤΑ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΔΙΩΞΗΣ ΠΛΗΘΟΣ ΔΙΑΤΑΞΗ ΦΥΣΗ ΑΔΙΚΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΒΑΣΗ ΚΑΘΗΚΟΝΤΟΣ 231 259 ΠΚ ΠΛΗΜΜΕΛΗΜΑ ΨΕΥΔΗΣ ΒΕΒΑΙΩΣΗ 113 220 ΠΚ ΠΛΗΜΜΕΛΗΜΑ ΠΑΡΑΒΑΣΗ ΚΑΘΗΚΟΝΤΟΣ ΚΑΤ' ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ 69 259 ΠΚ ΠΛΗΜΜΕΛΗΜΑ ΑΝΘΡΩΠΟΚΤΟΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Ακαδ.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Ακαδ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Ακαδ. Έτος 2003-2004 Ο σκοτεινός αριθμός. Λόγοι ύπαρξης και συνέπειες στην εγκληματολογική

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικές έρευνες-έγκαιρη παρέμβαση-γνωμοδοτικός ρόλος της ΥΕΑ 17

Κοινωνικές έρευνες-έγκαιρη παρέμβαση-γνωμοδοτικός ρόλος της ΥΕΑ 17 Κοινωνικές έρευνες-έγκαιρη παρέμβαση-γνωμοδοτικός ρόλος της ΥΕΑ Προληπτική παρέμβαση Η ποινική δικαιοσύνη ασχολείται με τον ανήλικο παραβάτη κυρίως εφόσον έχει προβεί σε παράβαση του ποινικού κώδικα ή

Διαβάστε περισσότερα

Νο 85 (XLIX) Διεθνής Προστασία των Προσφύγων *

Νο 85 (XLIX) Διεθνής Προστασία των Προσφύγων * Νο 85 (XLIX) Διεθνής Προστασία των Προσφύγων * Η Εκτελεστική Επιτροπή, Η κατάσταση προστασίας των προσφύγων α) Καλωσορίζει τα κράτη που, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τις διεθνώς αναγνωρισμένες αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Για μια Ευρώπη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων

Για μια Ευρώπη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Για μια Ευρώπη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Μανιφέστο της AEDH και των μελών της ενόψει των εκλογών του 2014 για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Βρυξέλλες, 11 Νοεμβρίου 2013 1. Ιθαγένεια, δημοκρατία και σεβασμός

Διαβάστε περισσότερα

Ισότητα των φύλων. http://www.esfhellas.gr/images/upcontent/documents/new/odefarm.zip

Ισότητα των φύλων. http://www.esfhellas.gr/images/upcontent/documents/new/odefarm.zip Ισότητα των φύλων Πηγή: http://www.esfhellas.gr/index.asp?node=111 ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ - ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΙΑ ΡΟΜΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΟΙ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΟ Γ' ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτησιογόνες ουσίες

Εξαρτησιογόνες ουσίες Ναρκωτικά Ναρκωτικά-Εξάρτηση Ο όρος ναρκωτικά χρησιµοποιείται για να χαρακτηρίσει όλες τις τοξικές ψυχοτρόπες ουσίες που διακινούνται παρανόµως και προκαλούν σοβαρή διαστρέβλωση της προσωπικότητας του

Διαβάστε περισσότερα

Το κείμενο αναφέρεται στη μειονεκτική θέση της γυναίκας στην ινδική κοινωνία. Η ινδική

Το κείμενο αναφέρεται στη μειονεκτική θέση της γυναίκας στην ινδική κοινωνία. Η ινδική ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 25/01/2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Περίληψη Το κείμενο αναφέρεται στη μειονεκτική θέση της γυναίκας στην ινδική κοινωνία. Η ινδική κυβέρνηση έχει υποσχεθεί

Διαβάστε περισσότερα

Λέμε ΟΧΙ στις διακρίσεις στο σχολείο

Λέμε ΟΧΙ στις διακρίσεις στο σχολείο πρόγραμμα Ίρις καταπολεμώντας τα στερεότυπα και τις διακρίσεις: Δράσεις για τη συμμετοχή, την ένταξη και την εκπαίδευση Λέμε ΟΧΙ στις διακρίσεις στο σχολείο Όλοι έχουν δικαιώματα Είμαστε όλοι μοναδικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ;

ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ; ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ; Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΩΘΗΣΕΙ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ; ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική Μελέτη για την Διερεύνηση Αναγκών των Μεταναστών. Τμήμα Έρευνας

Ποσοτική Μελέτη για την Διερεύνηση Αναγκών των Μεταναστών. Τμήμα Έρευνας Ποσοτική Μελέτη για την Διερεύνηση Αναγκών των Μεταναστών Τμήμα Έρευνας Κοινωνιοδημογραφικά Χαρακτηριστικά ΕΘΝΙΚΟΤΗΤΑ 2 1,6 % 1 8,9 2 % 1 4,8 6 % 1 2,1 6 % 6,7 6 % 8,1 1 % 8,1 1 % 1,3 5 % 2,7 % 1,3 5 %

Διαβάστε περισσότερα

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ 2015 Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Η ΚΛΙΜΑΚΑ είναι

Διαβάστε περισσότερα

μεταναστευτικό ζήτημα θετικό βήμα το εγχείρημα της συγκέντρωσης της σχετικής νομοθεσίας σε ενιαίο κείμενο νόμου.

μεταναστευτικό ζήτημα θετικό βήμα το εγχείρημα της συγκέντρωσης της σχετικής νομοθεσίας σε ενιαίο κείμενο νόμου. Ομιλία της Συνηγόρου του Πολίτη Καλλιόπης Σπανού στη Διεθνή Συνδιάσκεψη της ΟΚΕ στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης με θέμα: «Μια ολοκληρωμένη και κοινή μεταναστευτική

Διαβάστε περισσότερα

24η ιδακτική Ενότητα ΠΟΙΝΙΚΟ ΙΚΑΙΟ- ΕΓΚΛΗΜΑ. Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις

24η ιδακτική Ενότητα ΠΟΙΝΙΚΟ ΙΚΑΙΟ- ΕΓΚΛΗΜΑ. Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις 24η ιδακτική Ενότητα ΠΟΙΝΙΚΟ ΙΚΑΙΟ- ΕΓΚΛΗΜΑ Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις ιακρίσεις των ποινών Οι ποινές διακρίνονται σε κύριες και παρεπόµενες. Κύριες ποινές είναι εκείνες που µπορούν να επιβληθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2011-2012 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Α. Τα γνωστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΚΕΘΕΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΚΕΘΕΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ ΚΩΔΙΚΑΣ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΚΕΘΕΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ Μετά από χρόνια προσπαθειών για προσανατολισμό της νομοθεσίας που αφορά τους εξαρτημένους στη θεραπεία και όχι τον εγκλεισμό,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 2009 Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων 2008/0047(COD) 30.6.2008 ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων προς

Διαβάστε περισσότερα

«Πλαίσιο. Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής. Ηνωμένο Βασίλειο» Ηνωμένο Βασίλειο ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

«Πλαίσιο. Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής. Ηνωμένο Βασίλειο» Ηνωμένο Βασίλειο ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ «Πλαίσιο Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής από την Τοπική Αυτοδιοίκηση στο Ηνωμένο Βασίλειο» ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Διακίδης Ισίδωρος, Αντιδήμαρχος Haringey Λονδίνο Ηνωμένο Βασίλειο

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση: «Παρενόχληση στην εργασία και διακρίσεις λόγω φύλου: οι επιπτώσεις στο εργασιακό περιβάλλον»

Εισήγηση: «Παρενόχληση στην εργασία και διακρίσεις λόγω φύλου: οι επιπτώσεις στο εργασιακό περιβάλλον» ΗΜΕΡΙΔΑ ΣΕΠΕ «ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ» Αθήνα,, 22 Μαρτίου 2012 Εισήγηση: «Παρενόχληση στην εργασία και διακρίσεις λόγω φύλου: οι επιπτώσεις στο εργασιακό περιβάλλον» Σταματίνα Γιαννακούρου

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ. Αρ. Πρωτ. οικ. 6250

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ. Αρ. Πρωτ. οικ. 6250 EΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Αρ. Πρωτ. οικ. 6250 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΜΙΑΣ (1) ΘΕΣΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΜΕ ΤΡΙΕΤΗ ΘΗΤΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 1. Ταυτότητα, Παιδική Ηλικία, Ελευθερία Έκφρασης. Άρθρο 1 : Ορισμός του Παιδιού Άρθρο 7 : Όνομα και εθνικότητα Άρθρο 8 : Κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

Προς τον Υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Καθηγητή κ. Νίκο Παρασκευόπουλο

Προς τον Υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Καθηγητή κ. Νίκο Παρασκευόπουλο Αθήνα, 14/ 04/2015 Αρ. Πρωτ.: 170 Δέγλερη 2 Αμπελόκηποι Τ.Κ. 11522 Τηλ.: 210 8701340, 332, 305 Fax: 210 8701329 Email: sedaepimelites@hotmail.com Προς τον Υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου 2013 «Connect with Respect!»

Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου 2013 «Connect with Respect!» «Connect with Respect!» Τα Δικαιώματα του παιδιού και οι προτάσεις της UNICEF για την προστασία τους μέσα και δια μέσου των εικονικών κόσμων Ηλίας Λυμπέρης Γενικός Διευθυντής Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

1. Γυναίκα & Απασχόληση

1. Γυναίκα & Απασχόληση 1. Γυναίκα & Απασχόληση Παρά τα βήματα προόδου τα οποία έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, τόσο σε θεσμικό επίπεδο (νομοθετικό έργο), όσο και στην ανάπτυξη «ειδικευμένων πολιτικών και δράσεων» καταπολέμησης

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Ελένη Δημητρίου Ψυχολόγος Λειτουργός Έγκαιρης Παιδικής Παρέμβασης Επιτροπή Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Νοητική Αναπηρία Επιτροπή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

κακουργηματική παράβαση του ΚΝΝ δηλ. για αγορά, κατοχή κ.λπ. ναρκωτικών με σκοπό την εμπορία

κακουργηματική παράβαση του ΚΝΝ δηλ. για αγορά, κατοχή κ.λπ. ναρκωτικών με σκοπό την εμπορία Στοιχεία της Υπηρεσίας Επιμελητών Ανηλίκων Δικαστηρίου Ανηλίκων Αθηνών σχετικά με χρήστες ουσιών και υποθέσεις ναρκωτικών που εκδικάσθηκαν κατά το δικαστικό έτος 2010-2011 (Σεπτέμβριος 2010-Ιούλιος 2011).

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α. ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΟΣΜΟΣ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α. ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΟΣΜΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ... 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 19 Α. ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΟΣΜΟΣ... 25 Ι. Γενικά περί γλωσσικής έκφρασης και επικοινωνίας των μελών του υποκόσμου... 25 1. Γένεση της γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4188, 31/12/2008 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΦΥΛΑΚΩΝ ΝΟΜΟ -----------------------------------

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4188, 31/12/2008 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΦΥΛΑΚΩΝ ΝΟΜΟ ----------------------------------- ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΦΥΛΑΚΩΝ ΝΟΜΟ ----------------------------------- H Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. 62(Ι) του 1996 12(Ι) του 1997 96(Ι) του 2005. 1. Ο παρών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΧΗ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΣΕ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΠΑΡΟΧΗ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΣΕ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΟΧΗ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΣΕ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Αποτελέσματα από την παρέμβαση των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στα κέντρα κράτησης μεταναστών ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 www.msf.gr Εισαγωγή Οι

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Στρατηγική για την κοινωνική ένταξη (ΠΕΣΚΕ) Μονάδα Α1 Προγραμματισμού & Αξιολόγησης Προγράμματος

Περιφερειακή Στρατηγική για την κοινωνική ένταξη (ΠΕΣΚΕ) Μονάδα Α1 Προγραμματισμού & Αξιολόγησης Προγράμματος Περιφερειακή Στρατηγική για την κοινωνική ένταξη (ΠΕΣΚΕ) Μονάδα Α1 Προγραμματισμού & Αξιολόγησης Προγράμματος Δημήτρης Κοντογιαννόπουλος τι είναι η ΠΕΣΚΕ; προώθηση κοινωνικής ένταξης καταπολέμηση της φτώχειας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος VΙΙ Ι. Γενικό Μέρος Α. Βασικές έννοιες... 1 1. Θέματα ορολογίας... 1 1.1. Οι χρησιμοποιούμενοι όροι... 1 1.2. Οι βασικές έννοιες... 2 1.3. «Εγγυήσεις θεσμών» και «εγγυήσεις θεσμικές»...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Α. Γενικό μέρος

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Α. Γενικό μέρος 1 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Α. Γενικό μέρος 1. - Αποτελεί σταθερή επιλογή της Ελληνικής δημοκρατικής Πολιτείας η ουσιαστική προώθηση της ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Κοινωνικής Υποστήριξης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στην Ελλάδα

Δομές Κοινωνικής Υποστήριξης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στην Ελλάδα Δομές Κοινωνικής Υποστήριξης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στην Ελλάδα Σίμος Δανιηλίδης, Δήμαρχος Συκεών Πρόεδρος Επιτροπής Κοινωνικής Πολιτικής Αλληλεγγύης και Απασχόλησης της Κεντρικής Ένωσης Δήμων και

Διαβάστε περισσότερα

Α ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΚΕΝΤΡΟ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΑΜΟΥ

Α ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΚΕΝΤΡΟ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΑΜΟΥ Α ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΚΕΝΤΡΟ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΑΜΟΥ «Ενίσχυση της λειτουργίας των Κινητών Μονάδων Πρώτης Υποδοχής, για τις διαδικασίες πρώτης υποδοχής, σε περιοχές υπό υψηλή πίεση μεταναστευτικών ροών» Καλές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ, ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ Α.Ε. («ΝΕΡΙΤ») ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ, ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ Α.Ε. («ΝΕΡΙΤ») ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Αθήνα, 24 Φεβρουαρίου 2014 Αρ. Πρωτ. : 97 ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ, ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ Α.Ε. («ΝΕΡΙΤ») ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΤΕΣΣΑΡΩΝ (4) ΘΕΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΙ ΙΣΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ Ανακοίνωση προς τα Μέλη Θέµα: Πρόγραµµα της ελληνικής προεδρίας - Πρώτο εξάµηνο 2003 Επισυνάπτεται το πρόγραµµα δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

eλiza www.eliza.org.gr

eλiza www.eliza.org.gr eλiza www.eliza.org.gr H ιστορία της ΕΛΙΖΑΣ είναι η αληθινή ιστορία ενός παιδιού που δεν πρόλαβε να ανοίξει τα φτερά του. Χωρισμένοι γονείς. Ένας πατέρας που της στάθηκε αλλά χάθηκε νωρίς. Μια άρρωστη

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΜΕΝΕΙ ΕΚΤΟΣ»

«ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΜΕΝΕΙ ΕΚΤΟΣ» «Κ Α Ν Ε Ι Σ Δ Ε Ν Μ Ε Ν Ε Ι Ε Κ Τ Ο Σ» π ρ ό γ ρ α μ μ α π ρ ό λ η ψ η ς κ α ι π α ρ έ μ β α σ η ς γ ι α ν έ ο υ ς σ ε κ ί ν δ υ ν ο έ λ λ ε ι ψ η ς σ τ έ γ η ς φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς με την

Διαβάστε περισσότερα

«Το έγκλημα, οι νέοι και το μαστίγιο του νόμου.»

«Το έγκλημα, οι νέοι και το μαστίγιο του νόμου.» «Το έγκλημα, οι νέοι και το μαστίγιο του νόμου.» Η παιδική αθωότητα είναι ένας μύθος που έχει καταρριφθεί προ πολλού. Αντίθετα η παιδική εγκληματικότητα έχει αυξηθεί σε τόσο μεγάλο βαθμό που προκαλεί απογοήτευση

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια Θέση του ENOC για τα «Παιδιά που µετακινούνται» Τα παιδιά που µετακινούνται θα πρέπει να αντιµετωπίζονται πρώτα από όλα ως παιδιά

ηµόσια Θέση του ENOC για τα «Παιδιά που µετακινούνται» Τα παιδιά που µετακινούνται θα πρέπει να αντιµετωπίζονται πρώτα από όλα ως παιδιά ηµόσια Θέση του ENOC για τα «Παιδιά που µετακινούνται» Τα παιδιά που µετακινούνται θα πρέπει να αντιµετωπίζονται πρώτα από όλα ως παιδιά Υιοθετήθηκε στο 17 ο Ετήσιο Συνέδριο του ENOC στις 27.9.2013 στις

Διαβάστε περισσότερα

Oπου υπάρχουν άνθρωποι

Oπου υπάρχουν άνθρωποι Oπου υπάρχουν άνθρωποι Η Ταυτότητα Η ACT4 PEOPLE αποτελεί μια νέα Ελληνική Μη Κυβερνητική οργάνωση που παρέχει ανθρωπιστική βοήθεια σε όλους εκείνους «που δεν έχουν δικαίωμα στη Ζωή» όποιοι και αν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Θοδωρής Καλίτσης ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ: ΜΙΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΠΟΣΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Θοδωρής Καλίτσης ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ: ΜΙΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΠΟΣΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών, 129 Β' 2009, 101-109 Θοδωρής Καλίτσης ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ: ΜΙΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΠΟΣΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η επιβεβαίωση ή η διάψευση μιας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Σε όλα τα φιλοξενούμενα παιδιά και έφηβους παρέχονται υπηρεσίες: o Στέγασης, σίτισης και ολοκληρωμένης καθημερινής φροντίδας o Φροντίδας της Υγείας o Κοινωνικής συμβουλευτικής, ψυχολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική διακίνηση για τους αποδέκτες που είναι συνδεδεμένοι στο δίκτυο POL.

Ηλεκτρονική διακίνηση για τους αποδέκτες που είναι συνδεδεμένοι στο δίκτυο POL. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΤΑΞΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΡΧΗΓΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ ΚΛΑΔΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΕΑ/ΔΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΣ Δ/νση: ΑΘΗΝΑ 10177

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Ημερίδα με θέμα «Η αγορά εργασίας σε κρίση». Συνεδρία: Οι συνέπειες της κρίσης σε διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΟΡΕΣΤΙΑΔΑΣ

ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΟΡΕΣΤΙΑΔΑΣ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ Μέλος της Π.Ο.ΑΣ.Υ & EYROCOP ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΟΡΕΣΤΙΑΔΑΣ Πρόεδρος: Ακίδης Ηλίας τηλ. 6945828100 Γ. Γραμματέας : Τζιαμπαζάκης Βασίλειος τηλ. 6932583211 Τηλ & Fax :25520-28141 Δικτυακός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις» Παρατηρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου «Προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9 ης Μαρτίου 2011 περί εφαρμογής των δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα