Η ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΤΟΠΑΛΟΝ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ" ΤΟΥ ΡΗΓΑ ΒΕΛΕΣΤΙΝΛΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΤΟΠΑΛΟΝ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ" ΤΟΥ ΡΗΓΑ ΒΕΛΕΣΤΙΝΛΗ"

Transcript

1 ΟΜΙΛΟΣ ΜΕΛΕΤΙΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ Η ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΤΟΠΑΛΟΝ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ" ΤΟΥ ΡΗΓΑ ΒΕΛΕΣΤΙΝΛΗ Λούκια Δροΰλια Πρακτικά Επιστημονικού Συμποσίου Αθήνα, Μαίου 1995 ΛΕΑΝΔΡΟΥ ΜΝΗΜΗ ΒΡΑΝΟΥΣΗ ΑΘΗΝΑ 1997

2

3 Η ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΟ "ΡΟΠΑΛΟΝ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ" ΤΟΥ ΡΗΓΑ Λουκία Δροΰλια

4

5 Η ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΟ "ΡΟΠΑΛΟΝ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ" ΤΟΥ ΡΗΓΑ Λούκια Δρουλια ΣΕ ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΐσως ήταν καί ή τελευταία πού δημοσίευσε ό Λέανδρος Βρανούσης, τοϋ όποιου τιμούμε σήμερα τη μνήμη και την ανεκτίμητη προσφορά στη νεοελληνική ιστορική επιστήμη, παρουσίασε τα σύμβολα πού είχε επιλέξει ό Ρήγας για να δώσει το στίγμα των πολιτικοϊδεολογικών του θέσεων και των οραμάτων του. 1 Βαθύς γνώστης της εποχής, άλλα καί των πηγών και της βιβλιογραφίας, ό Βρανούσης, στή μελέτη αυτή, συγκέντρωσε, διερεύνησε καί σχολίασε με εμβρίθεια, απόρροια πολλών προηγουμένων προσεγγίσεων του στο θέμα, δλη τήν πληροφόρηση πού μπορούσαν να προσφέρουν τα μέχρι σήμερα γνωστά στην νεοελληνική ιστοριογραφία στοιχεία. Παρέμεινε, ωστόσο, ώς αίτημα τοΰ συγγραφέα ό εντοπισμός των εικονογραφικών προτύπων πού χρησιμοποίησε ο Ρήγας: «Οί παραπέρα έρευνες γύρω σ' αυτό το θέμα», σημειώνει, «θά μας δείξουν κάποτε ποϋ ακριβώς (σε ποια βιβλία ή γκραβούρες της εποχής) βρήκε ο Ρήγας τα εικονογραφικά πρότυπα των αρχαιοελληνικών παραστάσεων πού περιβάλλουν τον τίτλο της μεγάλης Χάρτας (σκηνές άπα τους 'Ολυμπιακούς 'Αγώνες, μια αναπαράσταση θυσίας στο βωμό τοϋ 'Ολυμπίου Διός, Άμαζονομαχία κ.ά.) εικονογραφικά πρότυπα πού εκείνος ασφαλώς τα διάλεξε...». Καί καταλήγει στον συλλογισμό πώς «"Οταν επισημάνουμε ποια ακριβώς ήταν τα εικονογραφικά πρότυπα πού είχε υπ' οψη του ό Ρήγας, ίσως να βρούμε έκεΐ μέσα καί κάτι σχετιζόμενο είδικώτερα με το Ρόπαλον τοϋ Ηρακλέους». 2 Είναι φυσικά γνωστό ότι το Ρόπαλον τοϋ 'Ηρακλέους ήταν το σύμβολο πού διάλεξε ώς έμβλημα ό Ρήγας' το είχε, καθώς αποδεικνύεται, τυπώσει ώς ξυλογραφία στην αρχή τοϋ επαναστατικού του εντύπου Νέα 1. Λ. Βρανούσης, «Ή σημαία, το εθνόσημο καί ή σφραγίδα της '"Ελληνικής Δημοκρατίας" τοϋ Ρήγα», Δελτίον 'Εραλδικής καί Γενεαλογικής 'Εταιρίας 'Ελλάδος, is. 8. Πρακτικά Α' Πανελ/.ηνίου Συμποσίου Γενεα?.ογικής και 'Εραλδικής 'Επιστήμης (24-26 Νοεμβρίου 1986), ΆΘήνα 1992, σ Αντ., σ. 365,

6 130 Ο Ε Ρ Α Ν Ι Σ Τ Η Σ, 21 (1997) πολιτική διοίκησις των κατοικούν της Ρούμελης, της Μικρός 'Ασίας, των Μεσογείων Νήσων και της Βλάχομπογδανίας πού, όμως, δεν διασώθηκε παρά μόνο σέ χειρόγραφη μορφή, σε αντίγραφα ή μεταφράσεις. 3 Το ρόπαλο παριστάνεται εδώ σε οριζόντια Θέση, άπο επάνω του φέρει τρεις σταυρούς και στο εσωτερικό του τήν επιγραφή Ελευθερία - 'Ισοτιμία - 'Αδελφότης, ενώ στην εξωτερική περιφέρεια σημειώνεται ή επιγραφή 'Υπέρ των νόμων και της πατρίδος.*' Το έμβλημα αύτο όριζε ό Ρήγας ότι ήταν «η σημαία 5 δπον βάνεται ε'ις τα μπαϊράκια και παντιέρες της 'Ελληνικής Δημοκρατίας». Στο ΐδιο Παράρτημα τοϋ Συντάγματος, το όριζε επίσης ώς υποχρεωτικό σήμα, το όποιο έπρεπε νά φορούν όλοι οι πολίτες. Κατά τον Βρανούση, το σχετικό άρθρο: «Κάθε "Ελλην καϊ Έλληνίς, ομοίως και κάθε κάτοικος της Δημοκρατίας ταύτης, πρέπει va φορη είς την περικεφαλαίαν τον η εις την σκονφιαν τον εν παρόμοιον ρόπαλον, καθώς είναι εις την αρχήν, γραμμένον ή κεντημένον εις ασπρσν πανί, ή ας είναι και άπα πάφιλον. Τοντο είναι το σημεϊον τον να γνωρίζωνται οι ε?χνθεροι δημοκράται και ισότιμοι αδελφοί», 6 αποτελεί, μέ κάποιες παραλλαγές, μετάφραση τών αντίστοιχων γαλλικών διατάξεων πού είχαν επίβαλε, τήν τρίχρωμη κοκάρδα. 7 'Αλλά τί ακριβώς συμβολίζει για τον Ρήγα το Ρόπαλον τοΰ Ηρακλέους, το όποιο επέλεξε ώς εθνόσημο; Στο Παράρτημα τοϋ Συντάγματος δέν δίνει καμιά σχετική εξήγηση, όπως είχε κάνει για τα τρία χρώματα της σημαίας του. 8 Για τήν απάντηση στο ερώτημα αυτό ό Βρανούσης 3. Αύτ., σ Αύτ., σ. 357 κ.έ. 5. "Ο ως διευκρινίζει και ό Βρανούσης, ή λ. «σημαία» χρησιμοποιείται άπο τον Ρήγα στη σημασία τοϋ εμβλήματος, «αύτο πού λέμε σήμερα εθνόσημο», ο.π., σ. 357 και σημ Αύτ. 7. Ό Βρανούσης (ÖJI., σ. 36S) αμφισβητεί την ακρίβεια της περιγραφής πού διασώζει ό 'Ιωάννης Φιλήμων, Δοκίμιον ιστορικόν περί της Φιλικής 'Εταιρεία;, Ναύπλιο 1S34, σ. 91, σημ. β', πώς ό Ρήγας «ώς 'Αρχηγός τοϋ μέλλοντος Κινήματος έφερε και Σφραγίδα Έθνικήν, σημειώνουσαν τρία Ρόπαλα, φέροντα το καθέν άνα τρία σημεία τοΰ Σταυρού» και στην περιφέρεια της τήν επιγραφή: 'Υπέρ Πίστεως, Πατρίδος, Νόμων και Ελευθερίας. 8. Πρβ. Βρανούσης, δ.π., σ. 354: «Το κόκκινον σημαίνει την αύτοκρατορικην πορφύραν και αύτεξονσιότητα τοϋ Έλΐ.ηνιχοΰ Λαοϋ. Το έμεταχειρίζοντο οι προπάτορές μας ώς ένδυμα τον πολέμου, θέλοντες να μη φαίνωνται ai πληγαί δπον έτρεχαν αίμα, δια να μη δει&ώσιν οι στρατιώται. Το ασπρον σημαίνει την αθωότητα της δικαίας ημών αφορμής κατά της Τυραννίας. Το μανρον σημαίνει τον υπέρ της πατρίδος και 'Ελευθερίας ημών θάνατον...η.

7 Λουκία Δρούλια, Η ΠΟΛΤΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΤΜΒΟΛΩΝ 131 μας παραπέμπει στην Χάρτα πού τυπώθηκε το 1797 και στην επεξήγηση πού δίνεται εκεί. Στην Χάρτα ό 'Ηρακλής εμφανίζεται σε μια εικόνα Ά- μαζονομαχίας και ένδεκα φορές σε απεικονίσεις αρχαίων νομισμάτων. Το ρόπαλο, δμως, έκτος άπα τις παραστάσεις του με τον Ηρακλή πέντε φορές μία στην Άμαζονομαχία και τέσσερις σε απεικονίσεις νομισμάτων εμφανίζεται και σε άλλους συνδυασμούς: σέ νομίσματα τρεις φορές (τη μια φορά τοποθετημένο οριζόντια, θυμίζοντας το έμβλημα του Ρήγα), και το σημαντικότερο, χρησιμοποιείται ώς αυτοτελές σύμβολο πάνω στον ίστορικογεωγραφικο αυτό χάρτη. 9 Σύμφωνα μέ την Έξηγησι τών εν τω χάρτχ) σημείων, το ρόπαλο συμβολίζει την Έλλιγνική δνναμί, δπως λόγου χάρη ή σάγαρις (ένας αμφίστομος πέλεκυς στην άκρη ένας κοντού δόρατος) συμβολίζει την περσική δύναμη. Τα σύμβολα αυτά τοποθετούνται πάνω στην Χάρτα κοντά σέ τοπωνύμια γνωστά στην Ιστορία άπο τις μάχες ανάμεσα στους αρχαίους "Ελληνες και τους Πέρσες. Το ρόπαλο χρησιμοποιείται ακόμα ώς σύμβολο στον κατάλογο των μεγάλων ανδρών της Ιστορίας πού παραθέτει ό Ρήγας: εδώ μπαίνει πριν άπο τα ονόματα τών αρχαίων 'Ελλήνων, ενώ πριν άπο τα ονόματα τών χριστιανών αυτοκρατόρων της Ρώμης και τοϋ Βυζαντίου σημειώνεται ένας σταυρός και μπρος άπο τά ονόματα τών 'Οθωμανών σουλτάνων ή ημισέληνος. 'Αλλά πράγματι αντιπροσωπεύει το ρόπαλο τοϋ Ρήγα μόνο την αρχαία ελληνική δύναμη σέ αντιπαράθεση μέ την περσική ή φορτίζεται και μέ άλλους συμβολισμούς; Ό Βρανούσης, αναζητώντας τις πηγές άπ' ο πού εμπνεύσθηκε ό Ρήγας την έξεικόνιση τοϋ Ροπάλου, θα περιγράψει τις απεικονίσεις του στή μεγάλη Χάρτα της 'Ελλάδας προσθέτοντας ταυτόχρονα δτι πολλά νομίσματα της αρχαιότητας, και ιδιαίτερα τών βασιλέων της Μακεδονίας, έφεραν την παράσταση τοΰ 'Ηρακλή στή μια Οψη και του ροπάλου στην άλλη, γεγονός πού σημαίνει δτι ό Ρήγας είχε, ή μπορούσε νά έχει, υπόψη του πολλές εικονογραφικές παραστάσεις άπ' ο πού να αντλήσει τήν έμπνευση του. 10 Εννοεί, φυσικά, εικονογραφικές πα- 9. Βλ. αναλυτικό κατάλογο τών νομισμάτων στοΰ Γ. Λάιου, «Οι χάρτες τοΰ Ρήγα», ΔΙΕΕΕ 14 (1960) Λ. Βρανούσης, δ.π., σ Γενικότερα, για τίς παραστάσεις αρχαϊκών θεμάτων πού είχε ό Ρήγας υπόψη του, βλ. τήν εργασία της "Ολγας Γκράτζιου, «Το μονόφυλλο τοϋ Ρήγα τοΰ Παρατηρήσεις στή νεοελληνική εικονογραφία τοΰ Μεγάλου 'Αλεξάνδρου», Μνήμων 8 ( ) 'Εντοπίζονται εδώ τά εικονιστικά πρότυπα πού ακολούθησε ό Ρήγας για τη σύνθεση της εικονογραφίας αύτης, πρότυπα πού όδηγοΰν, μέσω χαρακτικών Ιργων, στή μεγάλη ζωγραφική της εποχής καΐ τοΰ περιβάλλοντος τοΰ Λουδοβίκου ΙΔ'.

8 132 Ο Ε Ρ Α Ν Ι Σ Τ Η Σ, 21 (1997) ραστάσεις άπο την ελληνική αρχαιότητα, οπού δ 'Ηρακλής και οί άθλοι του αποτελούν πολύ συχνά θέμα εικαστικής και λογοτεχνικής αναφοράς. Ταυτόχρονα, ως προς τον 'Ηρακλή και το ρόπαλο, σημειώνει ότι είναι φανερό πώς συμβολίζουν «την αδάμαστη αλκή των Ελλήνων και τήν ίδια τήν Ελλάδα, ενώ ή άσιάτισσα 'Αμαζόνα, πού έχει τραπεϊ σε φυγή, και ό λογχοφόρος διπλός πέλεκυς τών Περσών, τον όποιο κρατάει στο δεξί της χέρι, συμβολίζουν τήν 'Ασία. Σύμβολα και αλληγορίες», καθώς σημειώνει, «με πολύ εύγλωττο το έθνεγερτικό τους μήνυμα». 11 Κρατόίμε, λοιπόν, το έθνεγερτικό μήνυμα πού προσφέρει κατ' αρχάς το Ρόπαλον τοϋ 'Ηρακλέους, το σύμβολο αυτό της «ελληνικής αλκής, τής ιδίοις τής Ελλάδας», στή σύγκρουση της με τήν 'Ασία, με τήν 'Οθωμανική αυτοκρατορία στή μεταγενέστερη αυτή εποχή. Συχνά συναντάμε, άλλωστε, αυτήν τήν παραβολή: να αποκαλούνται Πέρσες οι 'Οθωμανοί Τούρκοι, ουσιαστικά να ταυτίζονται στις συνειδήσεις οί ασιατικοί αυτοί αντίπαλοι τοϋ ελληνισμού. Ωστόσο δεν πρέπει να ξεχνάμε δτι το Ρόπαλον τοΰ Ηρακλέους δέν εκπροσωπεί μόνο τους "Ελληνες* κάθε «κάτοικος τής Δημοκρατίας ταύτης» πρέπει, όπως είδαμε παραπάνω, νά φορεί το σήμα. Με αυτήν τήν έννοια το ρόπαλο αποτελεί σύμβολο μιας ευρύτερης κοινότητας ανθρώπων, τών κατοίκων τής Δημοκρατίας, τής 'Ελληνικής Δημοκρατίας, εΐτε πρόκειται για "Ελληνες, για Βουλγάρους, για 'Αλβανούς, Βλάχους, Άρμένηδες, Τούρκους ή για κάθε άλλο γένος πού συναποτελοΰν τον «.αυτοκράτορα», τον αυτεξούσιο, δηλαδή, λαό για τον όποιο το ριζοσπαστικό κίνημα τοϋ Ρήγα οργανώνει τήν απελευθέρωση άπα τον τυραννικό ζυγό και προετοιμάζει τήν Πολιτική του Διοίκηση σύμφωνα με τα Δίκαια του 'Ανθρώπου. Φυσικά δέν γνωρίζουμε άν ό Ρήγας είχε αυτόν τον προβληματισμό. Αυτό, όμως, πού γνωρίζουμε με ασφάλεια είναι δτι, όραματιζόμενος μια φιλελεύθερη κοινωνία, καταστρώνει τά επαναστατικά και απελευθερωτικά του σχέδια έχοντας ώς πρότυπα, πέρα άπο το πολιτικοϊδεολογικο περιεχόμενο τοΰ ριζοσπαστικού Διαφωτισμού, τήν οργάνωση τής Δημοκρατικής Γαλλίας πού βγήκε μέσα άπο τήν μεγάλη 'Επανάσταση* εννοούμε τά γαλλικά Συντάγματα τοΰ 1793 και τοΰ 1795 και ακόμα τά νέα γαλλικά σύμβολα, τήν τρίχρωμη σημαία και τήν τρίχρωμη κοκάρδα. "Αν, όμως, για τή σημαία του επηρεάζεται απόλυτα άπο τή γαλλική και άλλες άλλωστε νεοσύστατες δημοκρατίες μιμήθηκαν τότε τήν τριχρωμία τής γαλλικής σημαίας, ή όποια αντικατέστησε τή λευκή στις 21 Όκτω- 11. Βρανούσης, ÔJI., σ. 364.

9 Λουκία Δρούλια, Η ΠΟΛΤΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΪΜΒΟΛΩΝ 133 βρίου 1790, δεν συμβαίνει το ΐδιο με το σήμα πού έπρεπε να φοροϋν οι κάτοικοι της Δημοκρατίας για να κγνωρίζωνται οί ελεύθεροι πολϊται και Ισότιμοι αδελφοί». 12 ΙΥ αυτόν τον σκοπό, δπως είπαμε, è Ρήγας επιλέγει το Ρόπαλον τοϋ Ηρακλέους. Πώς, δμως, οδηγείται σ' αυτήν τήν επιλογή ; Είναι δική του πρωτότυπη σκέψη, συμφυής με τον πόθο του να διασυνδέσει τον νεότερο ελληνισμό με τους αρχαίους προγόνους, να επαναφέρει δηλαδή στή μνήμη τών νεοτέρων το άρχαϊο κλέος" προσπάθεια πού αναδύεται τόσο ανάγλυφα μέσα άπο τα έργα του και ιδιαίτερα άπο τις παραστάσεις με τις όποιες εμπλούτισε τή μεγάλη Χάρτα ή ακόμα τήν εικόνα τοϋ Μεγάλου 'Αλεξάνδρου, πού τύπωσε; Φυσικό είναι ή σκέψη μας να οδηγηθεί προς αυτήν τήν κατεύθυνση. Ωστόσο, σ' ενα κλίμα τόσο βαθιά φορτισμένο άπο τή μεγάλη γαλλική «μεταβολή», θα ήταν εξίσου φυσικό να αναζητηθεί και σ' εκείνο το περιβάλλον και αύτοϋ τοϋ εμβλήματος το πρότυπο, το όποιο να συνδέει ενδεχομένως πολλαπλές τάσεις, πολλαπλούς συμβολισμούς. Μια συστηματική έρευνα στο χώρο τών συμβόλων της Γαλλικής 'Επανάστασης στην τελευταία δεκαετία τοϋ 18ου αιώνα μας φέρνει κατευθείαν στον 'Ηρακλή και το ρόπαλο του. Θέμα πού χρησιμοποιήθηκε εύρύ-. τατα στή Δύση άπο τήν 'Αναγέννηση ώς τον 20ο αιώνα,, ό.'ηρακλής και οί άθλοι του αποτέλεσαν έμπνευση της μεγάλης τέχνης, άλλα και ταυτόχρονα αποτυπώθηκαν επανειλημμένα σε μετάλλια, σε σήματα, σε νομίσματα και σε σφραγίδες. Είναι πολύ ενδιαφέρον νά παρακολουθήσει κανείς στις αποτυπώσεις αυτές τήν πολυσημία τών παραστάσεων τοϋ 'Ηρακλή οί εκάστοτε συμβολισμοί τους γίνονται κατανοητοί άπο τά πρόσωπα ή τά γεγονότα στα όποια αναφέρονται με τήν επιβοήθεια, ωστόσο, τών λέξεων και τών επιγραφών πού χαράσσονταν στην περιφέρεια. Ό μύθος του ήρωα προσφερόταν για αλληγορικές παραστάσεις, άφοϋ παρουσιάζεται ως ό νικητής τοϋ κακοΰ, εκείνος πού με πολλές ταλαιπωρίες, άλλα και με τή ρώμη και το θάρρος του κατατροπώνει τις δυνάμεις τοϋ κακοΰ εξυπηρετώντας τά δίκαια αιτήματα, δαμάζει τήν φύση ύπο- 12. Ή επαναστατική κοκάρδα καί ή γαλλική σημαία πήραν τα χρώματα τους άπο το λευκό τής βασιλικής σημαίας καθώς καί άπο το ερυθρό καί το κυανό τής πόλης τοϋ Παρισιού. Θυμίζουμε επίσης ότι, δπως αναφέρει αργότερα, στις 15 frimaire an VII (5 Δεκεμβρίου 1798), ή εφημερίδα Moniteur, το Συμβούλιο τών Πεντακοσίων αντιμετώπιζε τη δυνατότητα να τιμωρούνται όσοι [Γάλλοι] δέν φορούσαν τήν [τρίχρωμη] εθνική κοκάρδα ενώ, αντίθετα, να απαγορεύεται να τήν φοροΰν οί ξένοι, βλ. σχετικά Lynn Hunt, Politics, Culture and Class in the French Revolution, University of California Press, 1984, σ. 81.

10 134 Ο ΕΡΑΝΙΣΤΗΣ, 21 (1997) χρεώνοντας την να εξυπηρετεί τον άνθρωπο καΐ φθάνει να καταλάβει, ώς ημίθεος, μια θέση στο πάνθεον της αθανασίας. Σε άλλες περιπτώσεις τον παρουσιάζουν και ώς άνθρωπο τοϋ διαλόγου με ευρεία καλλιέργεια καί ώς μουσαγέτη* φθάνει, μάλιστα, να παραλληλιστεί με τον Χριστό. 13 Φυσικά δεν πρέπει να ξεχνάμε δτι ό Θηβαίος 'Ηρακλής καί το ρόπαλο του δεν ανήκουν αποκλειστικά στην αρχαία ελληνική μυθολογία. Ό μύθος και ή λατρεία του κατά την αρχαιότητα ήταν πολύ διαδεδομένα στην 'Ανατολή καί τη Δύση, δπου συχνά συγχωνεύθηκαν με τοπικούς μύθους καί θεούς. Ό 'Ηρακλής, λόγου χάρη, θεωρήθηκε πατέρας τοϋ Κέλτου, τοϋ γενάρχη των Κελτών, 14 ενώ στή Γαλλία σε δλη τήν ιστορική διαδρομή της άπα τήν αρχαιότητα καί μετέπειτα είναι παρών ό «γαλατικος» Ηρακλής ή Hercule gaulois, δπως ονομάζεται ό ήρωας, δταν γίνεται λόγος για τήν παρουσία του στή Γαλλία. 15 "Ομως εδώ, στή σύντομη αυτή αναδρομή, δεν θα έπεκταθοΰμε αναλυτικά σε δλες τις μαρτυρίες πού στοιχειοθετούν αυτήν τήν παρουσία. Μας ενδιαφέρει μόνο ή μεταγενέστερη δεξίωση του καί οι προσαρμογές κάθε φορά στις ανάγκες της στιγμής. Ό 'Ηρακλής ήδη άπο τήν περίοδο της 'Αναγέννησης χρησιμοποιήθηκε ώς κατάλληλο υπόδειγμα για τους κατέχοντες εξουσία ηγεμόνες καί το ρόπαλο του ήταν σύμβολο τής δύναμης καί της εξουσίας. "Ετσι, καθώς έχει κιόλας διαπιστωθεί, 16 επιβιώνει ή αρχαϊκή παράδοση. Μόνο πού ό συσχετισμός άλλαζε κάθε φορά, ανάλογα με τις καταστάσεις, τά ιστορικά 13. J.-B. Gaignebet, «Essai sur le cheminement d'hercule au cours de l'histoire de France», Provence historique 99 (1975) 119, δπου αναφέρεται δτι ό γάλλος ποιητής τοΰ 16ου αι. Ronsard βρίσκει δτι υπάρχουν 18 χτυπητές ομοιότητες ανάμεσα στον 'Ηρακλή καί τον Χριστό. "Έτσι μπορ ει. να μιλήσει, κανείς στην 'Αναγέννηση για έναν Ηρακλή χριστιανό. 14. Αντ., α Το θέμα τοϋ Ηρακλή γενικότερα, άλλα καί των συμβολισμών του στα μεταγενέστερα χρόνια, απασχολεί ολοένα καί περισσότερο τήν Ιστορική έρευνα. Βλ. ενδεικτικά το ακόλουθο πρόσφατο έργο πού αποτυπώνει την δλη πορεία τοϋ 'Ηρακλή άπο τήν αρχαιότητα ώς τις μέρες μας καί πού απαρτίζεται άπο σχετικές μελέτες καί ειδολογική καί χρονολογική καταγραφή τών λογοτεχνικών, φιλολογικών, ιστορικών καί εικαστικών έργων πού άφοροϋν στον ημίθεο ήρωα: Herakles / Herkules, hrsg. von Ralph Ktay und Stephen Oettermann, in Verbindung mit Karl Riha und Carsten Zelle, Basel-Frankfurt am Main, Stroemfeld /Roter Stern, 1994, τ. 1: Metamorphosen des Heros in ihrer medialen Vielfalt, τ. 2: Medienhistorisches Aufriss Repertorium zur intermedialen Stoff- und Motivgeschichte. 16. J. Jacquiot, «Hercule aux revers de médailles et de jetons de la Renaissance au début du XTXe siècle», Revue belge de numismatique CXVn (1971) 247.

11 Λουκία Δρούλια, Η ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ 135 γεγονότα και τα πρόσωπα, δπως αυτά τα ΐδια ήθελαν να παρουσιάσουν τήν εικόνα τους, εΐτε δπως τα σηματοδοτοΰσε ή κοινή συνείδηση. "Αλλαζε, βέβαια, και ή παράσταση τοϋ Ηρακλή. "Αλλοτε χρησιμοποιόταν κάποιο άπα τα επεισόδια της ζωής του καί, άλλοτε, ενα ή περισσότερα άπα τά σύμβολα του. 17 Ειδικότερα, ό άθλος τοΰ 'Ηρακλή για να εξοντώσει τήν Λερναία "Ύδρα φορτίζεται καί ερμηνεύεται με ποικίλους τρόπους, άφοϋ δια μέσου των αιώνων θεωρείται ή ιδανική παράσταση για να εκφράσει τον ανθρώπινο αγώνα σε πολλά επίπεδα: της ηθικής, τής θρησκείας, της πολιτικής, τοΰ πολέμου. Μάλιστα ή παράσταση αυτή αποτέλεσε προσφιλές θέμα στους θρησκευτικούς πολέμους τής Γαλλίας* σε αναμνηστικό μετάλλιο για τή νύκτα τοϋ Αγίου Βαρθολομαίου εμφανίζεται ό Κάρολος Θ' ως 'Ηρακλής με τη λεοντή και το ρόπαλο, έτοιμος να κτυπήσει τήν "Ύδρα με τέσσερα μόνο κεφάλια, τους τέσσερις δηλαδή προτεστάντες ηγέτες πού δολοφονήθηκαν. 18 Οι βασιλείς τής Γαλλίας άπα νωρίς θα χρησιμοποιήσουν τις παραστάσεις τοϋ 'Ηρακλή ή τά σύμβολα του για να έξεικονίσουν τήν εξουσία καί τή σοφία τους, ενώ συχνά, ήδη άπο τον 16ο αιώνα, οι ποιητές τους εξυμνούν παραλληλίζοντας τους με τον αρχαίο ήρωα. Ώς χαρακτηριστικό παράδειγμα ας αναφερθεί ή βασιλεία τοΰ Ερρίκου Δ' ( ) πού διακρίνεται για τήν έντονη παρουσία τοΰ 'Ηρακλή καί των συμβόλων του σε μνημεία, σέ απεικονίσεις τοΰ βασιλέα, σε προσωπογραφίες καί μετάλλια. Σημαντική παρουσία έχει ειδικότερα το ρόπαλο τοΰ Ηρακλή" σύμφωνα με τον επικήδειο λόγο τοΰ Père André Valladier στον 'Ερρίκο Δ', 19 «δεν υπήρχε τίποτε πιο κοινό άπο το ρόπαλο τοϋ 'Ηρακλή, ζωγραφισμένο στις πινακοθήκες του, κεντημένο στους χιτώνες των φρουρών του, χαραγμένο στα μετάλλια του, διακοσμημένο με σμάλτο στα όπλα, δπως ό Μέγας 'Αλέξανδρος έμιμεΐτο δσο μποροΰσε τον μεγάλο Ηρακλή». "Ενα άλλο παράδειγμα, πού αξίζει να μνημονευθεί, είναι τοΰ Λουδο- 17. Αύτ., σ. 244, όπου αναφέρεται δτι τα πιο συχνά απεικονιζόμενα επεισόδια στα γαλλικά μετάλλια καί νομίσματα ήταν ό 'Ηρακλής βρέφος πού πνίγει τά δύο φίδια, ή εξόντωση της Λερναίας "Υδρας, το πνίξιμο τοΰ 'Ανταίου καί δ Ηρακλής με τον "Ατλαντα. Σύμβολο τοΰ 'Ηρακλή πλην τοΰ ροπάλου ήταν ή λεοντή. 18. Αύτ., σ Harangue funèbre de Henry le Grand, quatriesme de ce nom, très invincible et incomparable Roy de France.., Paris 1610, βλ. το χωρίο στης J. Jacquiot, δ.π., σ. 262: «qui n'avoit rien de plus commun que la massue d'hercules, dépeinte en ses galeries, brodées aux hocquettons de ses gardes, gravées en ses médailles, esmaillés sur ses armes, comme le grand Alexandre imitoit tant qu'il pouvoit le grand Héraclès».

12 136 Ο ΕΡΑΝΙΣΤΗΣ, 21 (1997) βίκου ΙΔ\ Στην περίπτωση αύτη ό βασιλιάς δέν αρκείται να παραλληλιστεί με τον Ηρακλή" επιδιώκει να δείξει την υπεροχή του. Αυτό φανερώνει ή επιγραφή ERIT HERCULE MAJOR στο σχετικό μετάλλιο τοϋ 1648, μετά τή συνθήκη ειρήνης τοϋ Münster, όπου εμφανίζεται ό Λουδοβίκος νικητής ώς 'Ηρακλής με τή λεοντή και το ρόπαλο στο ανασηκωμένο δεξί χέρι, ενώ με το πόδι του καταβάλλει τήν ΰδρα. Δεν χρειάζεται να απαριθμήσουμε άλλα παραδείγματα. "Εχει γίνει ώς έδώ φανερό δτι ή παράσταση τοϋ 'Ηρακλή συμβολίζει δια μέσου των αιώνων τήν εξουσία και τις αρετές των ηγεμόνων. "Ομως, καθώς αλλάζουν οί καιροί, οί ιδέες και οι νοοτροπίες, αλλάζουν και τα σύμβολα ή τα ϊδια σύμβολα χρησιμοποιοΰνται σε διαφορετικούς συνδυασμούς, οπότε και παρουσιάζουν διαφορετικές σηματοδοτήσεις. Στον αιώνα τοϋ Διαφωτισμού ό -συμβολισμός τοϋ πολέμου και της δύναμης δεν αποτελεί πια κυρίαρχο ιδανικό, ούτε για τον βασιλιά της Γαλλίας* βρίσκουμε τότε τήν παράσταση τοϋ Λουδοβίκου Ιζ', περιτριγυρισμένου άπο τήν Ήδύτητα, τήν καλή Πίστη, τή Δικαιοσύνη και τήν 'Αγαθοεργία, ενώ ή 'Αποκοιμισμένη Δύναμη και ή 'Αγάπη της Ειρήνης αλυσοδένουν τον 'Ηρακλή, δηλαδή τον Πόλεμο. 20 Παρ' όλα αυτά, σύμφωνα με πολύ πρόσφατες μελέτες, έχει δειχθεί δτι ό 'Ηρακλής και τά σύμβολα του δέν έπαψαν ποτέ να συμβολίζουν τήν εξουσία, μόνο πού δέν περιορίζονταν αποκλειστικά πια στο συμβολισμό της βασιλικής εξουσίας. Γενικεύοντας, θα μπορούσαμε να ποΰμε Οτι ό 'Ηρακλής εξακολουθεί να συμβολίζει τήν εξουσία, δποια και άν είναι αυτή. Στην περίοδο τής Γαλλικής 'Επανάστασης οί ποικίλες εναλλαγές ε ξουσίας καί κυρίαρχης ιδεολογίας, με τις πολύ λεπτές, κάθε φορά, αποχρώσεις τους, βρίσκουν καί τήν ανάλογη εικαστική τους έκφραση. "Οπως έχει επισημάνει ό Jean Starabinski, «οί επαναστάσεις δέν έπινοοΰν αμέσως τήν εικαστική τους γλώσσα. Χρησιμοποιοΰν για αρκετό καιρό ακόμα μορφές πού κληρονομούν άπο τά παλιά, τήν ϊδια στιγμή ακριβώς πού επιθυμούν να κηρύξουν τήν κατάπτωση τοϋ παλαιού κόσμου». 21 τοϋ «έπαναστατικοΰη 'Ηρακλή ή τών διαδοχικών μεταβολών της Τήν πορεία Επανάστασης, μέσα άπο τήν εμβληματική παράσταση τοϋ 'Ηρακλή καί τοϋ ροπάλου του ώς τήν τελική τους ταύτιση με τήν νέα έννοια τοϋ λαοϋ καί τής δύναμης του, μπορούμε να παρακολουθήσουμε ανάγλυφα σε χαλκο- 20. Jean-Charles Benzaken, «Hercule dans la Révolution française ( ) ou les "Nouveaux travaux d'hercule"», στον τόμο Les Images de la Révolution Française, Volume présenté par Michel Vovelle, Pubications de la Sorbonne, 1988, σ Les emblèmes de la raison, Flammarion, 1976, a. 6.

13 Λουκία Δρούλια, Η ΠΟΛΤΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ 137?3»βα ο βα9 ο οβ9ο Μά UEEMiEÄ ~ îg^î^fjggg^ri^^gsiy^g^iimwmr.va^l Είκ. 1. «Ή 'Ελευθερία». Σχέδιο τοϋ J.-G. Moitte, χαραγμένο άπο τον J. Fr. Janinet, Μουσείο Carnavalet, Παρίσι. ('Arto το βιβλίο Claudette Hould, L'image de la Révolution française, Musée du Québec, 1989, σ. 360.)

14 138 ΟΕΡΑΝΙΣΤΗΣ, 21 (1997) γραφίες και άλλα ίχνογραφήματα καί ιδίως πάνω στα μετάλλια, τα σήματα, τα νομίσματα και τα χαρτονομίσματα, αυτά πού κυκλοφόρησαν στα τέλη τοϋ 18ου αιώνα και έχουν γίνει αντικείμενο επισταμένων μελετών ώς προς τις παραστάσεις και την εμβληματική τους έννοια. Για τον 'Ηρακλή ειδικότερα ή βιβλιογραφία εϊναι πολύ πλούσια. Βλέπουμε, λοιπόν, δτι αμέσως μετά την άλωση της Βαστίλλης στις 14 'Ιουλίου 1789 κυκλοφορεί ενα προσιτό σε δλους μετάλλιο άπο κασσίτερο με την απεικόνιση δύο ροπάλων τοΰ 'Ηρακλή δεμένων μαζί χιαστί" συμβολίζουν τήν ενότητα τοϋ "Εθνους πού αποτελεί και τή δύναμη του. Κατά συνεκδοχή, λοιπόν, ό 'Ηρακλής εκπροσωπώντας τη δύναμη τοϋ "Εθνους καταβάλλει το σύμβολο τοϋ δεσποτισμού και τής τυραννίας, το φρούριο τής Βαστίλλης. "Οπως είναι φανερό, πρόκειται για μια λαϊκή προσαρμογή τοϋ άθλου τής Λερναίας Τδρας. Ό συμβολισμός αυτός ό μως δέν φαίνεται να επιβλήθηκε αμέσως, άλλα χρησιμοποιόταν παράλληλα με άλλες παραστάσεις με επιγραφές, πού αναφέρονται στή δύναμη, τήν ενότητα καΐ τήν ελευθερία. 22 Θα μπορούσαμε να ποΰμε εδώ δτι ισχυρότερη θέση αρχίζει να έχει το ρόπαλο. Το βρίσκουμε τώρα και σε συνδυασμό με τήν παράσταση της Ελευθερίας (είκ. 1). Ή Ελευθερία έχει αντικαταστήσει τήν προσωπογραφία τοΰ Λουδοβίκου Ιζ' στή σφραγίδα τοΰ κράτους μετά τις 10 Αυγούστου και συνεχίζει με διαφορετικές έξεικονίσεις να κατέχει αυτήν τή θέση ώς τήν Αυτοκρατορική περίοδο. "Αλλοτε με τή λόγχη πού έφερε στην άκρη τον φρυγικό σκοϋφο, σύμβολο των απελεύθερων σκλάβων, άλλοτε με το πηδάλιο τοΰ όποιου ό άξονας αποτελείτο άπο τή δέσμη καί τέλος πιο στρατευμένη, οπλισμένη με το ρόπαλο ή περιτριγυρισμένη άπο διάφορα δπλα. Τέσσερις μήνες, μάλιστα, πριν άπο τήν κατάργηση της μοναρχίας παριστάνεται καθιστή σε άρμα με το ρόπαλο στο χέρι, ενώ ταυτόχρονα συνεχίζονται οί παραστάσεις τοϋ 'Ηρακλή μέ το ρόπαλο. 'Από βοηθός τοϋ βασιλιά τρέπεται τώρα σε υποστηρικτή τής λαϊκής θέλησης: ή παράσταση του βρίσκεται σε χαλκογραφίες της άλωσης της Βαστίλλης, σε ποικίλα διπλώματα καί στις σημαίες της Εθνοφρουράς" ακόμα ό άθλος του με τή Λερναία Τδρα χρησιμοποιήθηκε ώς σφραγιοα που επικύρωνε τα χαρτονομίσματα. " 22. J.-Ch. Benzaken, δ.τι., σ Σ' αυτά τα χρόνια ό 'Ηρακλής, ώς βρέφος πού στραγγαλίζει τους δύο δφεις, πρωτοεμφανίζεται σέ μετάλλιο πού χαράχθηκε το 1782 μέ την έμπνευση και παραγγελία τοϋ Βενιαμίν Φραγκλίνου συμβολίζει, στα πλαίσια της αμερικανικής επανάστασης, τις Ηνωμένες Πολιτείες τής 'Αμερικής καί τις ήττες τών "Αγγλων. 23. James Α. Leith, Le symbolisme Montagnard en l'an II, L'Image de

15 Λουκία Δρούλια, Η ΠΟΛΤΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΎΜΒΟΛΩΝ 139 "Ομως, καθώς αναδεικνύεται ολοένα περισσότερο ή λαϊκή δύναμη, χρειαζόταν και αύτη τον συμβολισμό της. Τότε ακριβώς ο 'Ηρακλής θά φθάσει να προσωποποιήσει τή νέα εξουσία, τον ϊδιο τον Λαό. Ή εικόνα του θα τεθεί στο πιο αντιπροσωπευτικό κείμενο της Επανάστασης: στή Διακήρυξη των Δικαιωμάτων τοϋ Άνθρωπου και ακόμα στα καλενδάρια πού είχαν ευρύτατη διάδοση, στα παιδικά βιβλία καί στις διακοσμήσεις τών διαφόρων εορτών. 24 Καθώς τα πράγματα τρέπονται δλο και περισσότερο προς τον ριζοσπαστισμό καί ή στάση τών επαναστατών σκληραίνει θυμίζουμε τη 10 brumaire (30-31 'Οκτωβρίου 1793), όταν δικάζονται καί εκτελούνται οι μετριοπαθέστεροι Γιρονδίνοι θά μπορούσαμε να ποϋμε σχηματικά δτι ό συμβολισμός τοϋ 'Ηρακλή με το ρόπαλο του ισχυροποιείται και επιβάλλεται. Τότε ό καλλιτέχνης-βουλευτής Jacques- Louis David προτείνει στη Συνέλευση την ανέγερση ενός κολοσσιαίου Είκ. 2. Χαρακτικό έπιγραφόμενο «Le Peuple mangeur de Rois» (Ο βασλοφάγος Λαός), Μουσείο Carnavalet, Παρίσι. (Φωτογραφία της Lynn Hunt στο βιβλίο της Politics, Culture and Class in the French Reçolution, Univ. of California Press, 1984, σ. 108.) la Révolution Française, dirigé par Michel Vovelle, vol. I, Pergamon Press, 1989, σ "Ας σημειωθεί δτι πρόκειται για χαρτονομίσματα (assignats) πού κυκλοφόρησαν κατά τή Γαλλική επανάσταση με εγγύηση τις εθνικές γαίες. 24. Αυτόθι.

16 140 ΟΕΡΑΝΙΣΤΗΣ, 21 (1997) αγάλματος πού θα αντιπροσώπευε τον γαλλικό λαό. Δέκα μέρες αργότερα ή Συνέλευση ψηφίζει το άγαλμα αυτό να αποτελέσει το θέμα της σφραγίδας τοΰ κράτους. Με αυτήν την απόφαση είχαν, δηλαδή, επιλέξει ώς σύμβολο της ριζοσπαστικής Δημοκρατίας ròv 'Ηρακλή, 0 πού κατακτά πια δυναμικά τον χώρο τής γαλλικής εμβληματικής. Ό γιγαντόσωμος 'Ηρακλής συμβολίζει τον γαλλικό λαό, πού έχει καταλύσει τον δεσποτισμό και την τυραννία, το ρόπαλο του τη λαϊκή δύναμη καί εξουσία (είκ. 2). "Εχουμε να κάνουμε τώρα με ένα σύμβολο κοινωνικών αγώνων, ένα σύμβολο πού εκπροσωπούσε τη συλλογική λαϊκή δύναμη και συνάμα εξέφραζε τή θέληση των ριζοσπαστών να αποκτήσουν ενα καινούριο πολιτισμικό πλαίσιο πού θα απέρριπτε κάθε προηγούμενο χριστιανικό. 26 Δεν είναι δυνατό να μεταφέρουμε εδώ τήν αναλυτική παρουσίαση τής επιλογής αυτής καί τήν σχετική τεκμηρίωση πού προσφέρουν οί μελέτες τής Lynn Hunt καί τοΰ James Leith, πού έχουν ασχοληθεί με το θέμα τής ριζοσπαστικής εικονιστικής στή Γαλλική επανάσταση καί των συμβολισμών πού υιοθέτησαν οί 'Ορεινοί το έτος II. "Αν καί οί δύο συγγραφείς στις πλούσιες πληροφοριακές καί ερμηνευτικές εργασίες τους, σχετικά με τή διαμόρφωση, εξέλιξη καί τύχη τοΰ νέου συμβόλου, το δέχονται απόλυτα ώς έκφραση τοΰ ριζοσπαστισμού, δεν έχουν ταυτότητα απόψεων σε ολα τα σημεία." Ό Leith διαφωνεί με τις θέσεις τής Hunt στα ερμηνευτικά τοΰ αγάλματος καί ειδικότερα με τήν ερμηνεία τής φύσης τοΰ 'Ηρακλή, όπως επρόκειτο νά παρασταθεί σύμφωνα με τα ίχνογραφήματα τοΰ Δαβίδ, καθώς καί ώς προς τις λέξεις «Φώτα» (Lumières), «Φύση», «'Αλήθεια», «Δύναμη», «Θάρρος» καί «Εργασία», πού είχε ορίσει ό καλλιτέχνης νά χαραχθούν πάνω στο άγαλμα. Για τήν Hunt ό 'Ηρακλής τοΰ Δαβίδ είναι ένα άτομο δυνατό, άλλα ηλίθιο, πού φέρνει τα φώτα καί τήν αλήθεια δχι μέσα άπο τή διανόηση καί εξυπνάδα, άλλα μέσα άπο τή δύναμη, το θάρρος καί τήν εργασία. "Οπως καί νά έχουν τα πράγματα, έ χουμε νά κάνουμε μ' ένα παλαιό σύμβολο, το όποιο ξαναπήρε ζωή καί μεταμορφώθηκε σε ένα νέο ισχυρό έμβλημα τοΰ έπαναστατικοΰ ρεπερτορίου. 27 Ή επιλογή αυτή δέν φαίνεται νά ξένιζε τους επαναστάτες, ούτε λί- 25. Lynn Hunt, «Hercules and the Radical Image in the French Revolution», Representations 1 /2 ("Ανοιξη 1983) Αντ., σ Στο μεγάλο λεξικό της εικονολογίας Iconologie ou Traité de la Science des Allégories à l'usage des Artistes en 350 Figures, Gravées d'après les dessins de M.M. Gravelol et Cochin; avec les explications relatives à chaque sujet,

17 Λούκια Δρούλια, Η ΠΟΛΤΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΤΜΒΟΛΩΝ 141 γο αργότερα τους πιο ριζοσπαστικούς αν και σύμβολο της βασιλικής ε ξουσίας, ή ηράκλεια μεταφορά φαίνεται να διατήρησε στη συνείδηση των καλλιεργημένων ανθρώπων την εικόνα της δύναμης. 28 Και αυτήν τή δύναμη τήν κατείχε τώρα ό Λαός. Στή μεταριζοσπαστική περίοδο, μετά τήν πτώση τοϋ Ροβεσπιέρου, οί βουλευτές αναζήτησαν άλλα σύμβολα, πιο αφηρημένα. Ό Ηρακλής, παρόλο πού δεν κατέλαβε ποτέ τή θέση του στην κρατική σφραγίδα, δεν ατόνησε εντελώς ώς σύμβολο. Τον βρίσκουμε στα αργυρά νομίσματα με τήν επιγραφή «"Ενωση και Δύναμη». Με τον καιρό αλλάζει και ή εικόνα του* δεν κραδαίνει πια το απειλητικό ρόπαλο τής λαϊκής δύναμης, οΰτε βαστάει στο στιβαρό του χέρι τα αγαλματίδια πού απεικονίζουν τήν 'Ελευθερία καί τήν 'Ισότητα. Τις παραστέκεται τώρα προστατευτικά και σιγά σιγά ή εικόνα του μεταμορφώνεται, καθώς επιζητείται μια παράσταση πιο ή ρεμη, πιο ειρηνική τής 'Ελευθερίας-Εύημερίας. 29 Άπα μια στατιστική πού έγινε στα νομίσματα τής εποχής, όπου καταγράφονται χρονολογικά οί απεικονίσεις τοϋ Ηρακλή «ήρεμου» καί τοΰ 'Ηρακλή «δραστήριου», συμπεραίνονται τα ακόλουθα: στή ριζοσπαστική περίοδο κυκλοφόρησαν δύο νομίσματα για τήν πρώτη περίπτωση καί εξι για τή δεύτερη, ένώ μετά τήν Θερμιδόρ, δηλαδή μετά τήν πτώση τοΰ Ροβεσπιέρου τον 'Ιούλιο τοϋ 1794, κυκλοφόρησαν 5 με θέμα τον 'Ηρακλή ήρεμο καί 2 με τον 'Ηρακλή ενεργητικό. 30 Είναι φανερό δτι οί αναλογίες αντιστράφηκαν. "Ας σημειωθεί, τέλος, δτι ό άθλος τοϋ ήρωα (ή τοΰ στρατηλάτη) με τή Λερναία Τδρα ξαναζωντανεύει προς στιγμήν για νά μνημονεύσει τή νίκη τοϋ Βοναπάρτη, ουσιαστικά τοΰ γαλλικοΰ δημοκρατικοΰ στρατοΰ, στο Millesimo τής 'Ιταλίας. 31 "Αν αναφερθήκαμε με τόσες λεπτομέρειες στην πορεία τοΰ 'Ηρακλή καί τοΰ ροπάλου του στην επαναστατική περίοδο τής Γαλλίας είναι γιατί αναζητήσαμε σ' αυτόν τον χώρο τον χώρο δηλαδή άπο τον όποιο είχε αντλήσει ό Ρήγας καί τις ιδέες του καί τα άλλα πρότυπα του, κείμενα ή σύμβολα το πρότυπο τοϋ σήματος πού θέλησε νά διαδώσει σε όλον τον Παρίσι [1791], ό 'Ηρακλής εμφανίζεται στα λήμματα «Θάρρος» καί «Δύναμη», βλ. L. Hunt, «Hercules and the Radical Image...», OJI., σ. 105 καί 115 σημ Ain., σ. 104, Αντ., σ Βλ. J.-Ch. Benzaken, δ.π., σ Αντ., σ. 212 καί J. Jacquiot, ÔJI., σ , όπου αναφέρεται δτι στην πίσω δψη του το νόμισμα φέρει την επιγραφή LE PEUPLE FRANÇAIS A L'ARMÉE D'ITALIE.

18 142 ΟΕΡΑΝΙΣΤΗΣ, 21 (1997) ελληνισμό. Βλέπουμε τώρα πια οτι το ρόπαλο στην εποχή αυτή δεν συμβολίζει μόνο τήν ελληνική αλκή, τους εθνικούς πόθους. Παράλληλα με τον εθνικό συμβολισμό, έχει αποκτήσει μια νέα φόρτιση, κοινωνική, πού ασφαλώς θα γνώριζε ό Ρήγας δταν το επέλεξε ώς έμβλημα τοϋ ριζοσπαστικού του κινήματος στον βαλκανικό χώρο. Πρώιμος αναγνώστης του Montesquieu και ασφαλώς θαυμαστής του, άφοϋ είχε κιόλας αρχίσει να μεταφράζει το Πνενμα τών Νόμων ιαιρος ό φελος τον γένους», ό Ρήγας άπα νωρίς φαίνεται να οδηγήθηκε ιδεολογικά προς τον ίακωβινικο ριζοσπαστισμό. 32 Το δείχνει ή αγάπη του προς την ελευθερία και το δημοκρατικό πολίτευμα, το αποδεικνύουν οί πράξεις του για τήν πραγμάτωση αυτών τών προσδοκιών. Οί ιστορικά τεκμηριωμένες διασυνδέσεις, γνωριμίες και φιλίες του, άλλωστε, με τους επαναστατικούς κύκλους της διασποράς, με Γάλλους πράκτορες στις παραδουνάβιες ηγεμονίες καί με βαλκάνιους ή άλλους κεντροευρωπαίους «ΐακωβίνους» Ιτσι δεν αποκαλούσαν οί αρχές όσους ήταν ύποπτοι για φιλογαλλικά αισθήματα; καί επιπρόσθετα ή άρτια ενημέρωση για τα γεγονότα της γαλλικής «μεταβολής», οί μαρτυρίες ότι γνώριζε τα κείμενα της Διακήρυξης τών Δικαιωμάτων τοϋ Άνθρωπου καί τών γαλλικών συνταγμάτων τοϋ 1793 καί.τοΰ 1795, άφοϋ τα μιμήθηκε ή τα χρησιμοποίησε τόσο πιστά, τα τραγούδια καί εμβατήρια της νέας Γαλλίας καί δ,τι άλλο σχετικό, δεν αφήνουν, πιστεύω, καμιά αμφιβολία δτι ό Ρήγας θα είχε πληροφορηθεί για το νέο σύμβολο πού εκπροσώπησε κυρίως στα χρόνια τον γαλλικό Λαό καί τήν εξουσία του, τον 'Ηρακλή με το ρόπαλο του. Σ' αυτόν τον ιδεολογικό χώρο, σ' αυτά τα κείμενα πρέπει να βρήκε τά εικονογραφικά του πρότυπα. Παραμένει, ωστόσο, ενα τελευταίο ζητούμενο: πότε καί άπο ποια πηγή ακριβώς άντλησε τη δική του έμπνευση. Λείπει ακόμα αυτός ό μικρός κρίκος τής αλυσίδας για να συμπληρωθεί ό κύκλος τών αναζητήσεων μας. ΛΟΤΖΙΑ ΔΡΟΤΛΙΑ 32. Βλ. στοϋ Πασχάλη Μ. Κιτρομηλίδη, Ή Γαλλική επανάσταση aal ή Νοτιοανατολιχη Ευρώπη, Διάττων [1990], το κεφ. Γ' «0 βαλκανικός ριζοσπαστισμός» καί ειδικότερα τις σ

19

20

ΣΕ ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ίσως ήταν και ή τελευταία πού δημοσίευσε

ΣΕ ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ίσως ήταν και ή τελευταία πού δημοσίευσε Η ΠΟΛΥΣΗΜΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΟ "ΡΟΠΑΛΟΝ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ" ΤΟΥ ΡΗΓΑ ΣΕ ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ίσως ήταν και ή τελευταία πού δημοσίευσε ό Λέανδρος Βρανούσης, του οποίου τιμούμε σήμερα τή μνήμη και την ανεκτίμητη

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων 1 Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων Αθήνα --- ευτέρα 16 Σε τεµβρίου 2013 2 Κύριε ήµαρχε, Κυρία Πρόεδρε του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Φιλική Εταιρεία. Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά. Οδησσός. 14 Σεπτεµβρίου 1814. Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος

Φιλική Εταιρεία. Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά. Οδησσός. 14 Σεπτεµβρίου 1814. Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος Φιλική Εταιρεία Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά µέλη Οδησσός 14 Σεπτεµβρίου 1814 Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος Σφραγίδα οργάνου Σφραγίδα της Μυστικής Αρχής Σφραγίδες Ελευθερίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 Εξάμηνο: 8 ο (εικ.1) Νίκη της ΣαμοθράκηςParis, Musée du Louvre Φθορά:

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

1 E ANA H TIKA EMATA Kεφάλαιο Πρώτο

1 E ANA H TIKA EMATA Kεφάλαιο Πρώτο 1 Kεφάλαιο E ANA H TIKA EMATA Πρώτο 2 IΣTOPIA Γ ΓYMNAΣIOY Επαναληπτικά θέµατα Α. Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις ως σωστές ή λανθασµένες σηµειώνοντας Χ στο αντίστοιχο τετραγωνάκι. Ενότητα 1 Σ

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Το 274π.Χ. ο βασιλιάς της Ηπείρου Πύρρος κατέλαβε αιφνιδιαστικά τη Μακεδονία, όταν βασίλευε σ αυτήν

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Νομισματική Συλλογή Alpha Bank, Πανεπιστημίου 41, 102 52, Αθήναι, Τηλ. 210 326 2460-1 www.alphanumismatics.gr, numismatic@alpha.gr εκέμβριος 2014 Νέα Έκθεση: Η

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Τάσος ΜΑΡΓΑΡΙΤΩΦ Δελτίον XAE 1 (1959), Περίοδος Δ'. Στη μνήμη του Νίκου Βέη (1883-1958) Σελ. 144-148 ΑΘΗΝΑ 1960 ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ Μιχάλης Αρφαράς «ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΓΕΝΝΑΕΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΙΕΣ, Ο ΗΛΙΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΜΟΝΕΣ.» Η προσωπική διαδροµή του Μιχάλη Αρφαρά έχει να κάνει µε τη ΣΚΙΑ. Η γέννησή του σε µια χώρα σαν την Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ ψ Ρ ' '.'."» *?' Ρ -N^ ->5^ ι"*** **' "HSf % ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας» Δράμα 29-10-2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Η Νίκη της Δράμας» Πραγματοποιήθηκαν στις 28 Οκτώβρη 2013 τα αποκαλυπτήρια του μνημείου - σύμβολο για την επέτειο των 100 χρόνων από την απελευθέρωση του τόπου μας, που γιορτάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΟΥ Τακτικής Συνεδρίασης Δημοτικού Συμβουλίου Αιγιαλείας 11 Δεκεμβρίου 2013

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΟΥ Τακτικής Συνεδρίασης Δημοτικού Συμβουλίου Αιγιαλείας 11 Δεκεμβρίου 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΧΑΪΑΣ ΔΗΜΟΣ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΟΥ Τακτικής Συνεδρίασης Δημοτικού Συμβουλίου Αιγιαλείας 11

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 1.α. Από τον Πρόλογο στο Επεισόδιο: Η Ελένη, μαζί με τις γυναίκες που αποτελούν το Χορό του δράματος, μπαίνουν μέσα στο παλάτι προκειμένου να ζητήσουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Π ρ ό γ ρ α μ μ α Ε κ δ η λ ώ σ ε ω ν ΕΠΙΓΡΑΦΙΚΟ & ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ, ΑΘΗΝΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2015

Π ρ ό γ ρ α μ μ α Ε κ δ η λ ώ σ ε ω ν ΕΠΙΓΡΑΦΙΚΟ & ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ, ΑΘΗΝΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2015 Π ρ ό γ ρ α μ μ α Ε κ δ η λ ώ σ ε ω ν ΕΠΙΓΡΑΦΙΚΟ & ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ, ΑΘΗΝΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2015 20η Νοεμβρίου Με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Παιδιού παρουσιάζεται στο Μουσείο το νόμισμα του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ;

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΝΑ ΗΛΙΟΛΟΥΣΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΠΡΩΙΝΟ ΤΟΥ 490 Π.Χ., ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΡΟΜΑΚΙ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. TAK TAK Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! ΛΕΝΕ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΠΕΛΩΡΙΟΙ ΣΑΝ ΤΟΥΣ ΚΥΚΛΩΠΕΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Kλασική Εποχή. Οι Τέχνες και τα Γράμματα

Κεφάλαιο 7. Kλασική Εποχή. Οι Τέχνες και τα Γράμματα Κεφάλαιο 7 Kλασική Εποχή Οι Τέχνες και τα Γράμματα Στόχοι: Mε το τέλος της ενότητας οι μαθητές να είναι σε θέση να διαπιστώσουν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της ελληνικής τέχνης σε συνδυασμό με τις πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ. 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6. 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ. 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6. 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160 ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160 3. Μετάλλια Ευδοκίμου Υπηρεσίας τεμάχια 160 4. Μετάλλια Αξίας και Τιμής

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Κηπουρός ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΝΑΚΤΟΡΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ Θράκη 2006, Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου

Χρήστος Κηπουρός ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΝΑΚΤΟΡΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ Θράκη 2006, Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου 1 ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΝΑΚΤΟΡΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ Copyright 2006, Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΥΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ΔΗΛΩΤΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ (ΕΜΒΛΗΜΑΤΟΣ) ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΜΥΚΗΣ

ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΥΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ΔΗΛΩΤΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ (ΕΜΒΛΗΜΑΤΟΣ) ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΜΥΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΞΑΝΘΗΣ ΔΗΜΟΣ ΜΥΚΗΣ Σμίνθη 15 09-2015 Αριθ. Πρωτ.: - 19003 - Ταχ. Δ/νση : Σμίνθη Ξάνθης Τηλ. 2541 3 52300 Φαξ. 2541 3 52330 Τ.Κ. : 671 00 ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 1821 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 194 ΧΡΟΝΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΥΘΗΡΑ, 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ..

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 7 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας ΥΠΟΥΡΓΕΊΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΎ ΓΕΝΙΚΉ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΉΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΉΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΆΣ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΊΩΝ/ΤΜΉΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΏΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΆΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΊΑΣ Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 «Αθανασάκειο» Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης 1 ηµ. Τζωρτζόπουλος ρ. Φιλοσοφίας Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ02 Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης Αριστοτέλης Ενότητα 15η 1. Μετάφραση Γι αυτόν που ασχολείται µε το σύστηµα διακυβέρνησης, πιο ειδικά µε

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή επανάληψη: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για υποψηφίους διδάκτορες στο πλαίσιο της χρηµατοδοτούµενης Πράξης Κύρτου Πλέγµατα

Ορθή επανάληψη: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για υποψηφίους διδάκτορες στο πλαίσιο της χρηµατοδοτούµενης Πράξης Κύρτου Πλέγµατα Ορθή επανάληψη: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για υποψηφίους διδάκτορες στο πλαίσιο της χρηµατοδοτούµενης Πράξης Κύρτου Πλέγµατα Αθήνα, 22/7/2013 To Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύµατος

Διαβάστε περισσότερα

http://www.namuseum.gr/object-month/2012/jul/jul12-en.html

http://www.namuseum.gr/object-month/2012/jul/jul12-en.html Ο Οινοπίωνας, ήταν γιος του θεού Διόνυσου και της Αριάδνης, κόρης του Μίνωα και θεωρείται ο πρώτος μυθικός βασιλιάς της Χίου. Δίδαξε στους κατοίκους την τέχνη της αμπελουργίας και την παραγωγή του καλύτερου

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 2/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνω για την Ευρώπη

Μαθαίνω για την Ευρώπη Όνομα: ΤΑΞΗ: Β 3 Μαθαίνω για την Ευρώπη Η Ευρώπη είναι μια από τις πέντε ηπείρους. Άσκηση: Βάλε σε κύκλο την Ευρώπη στον πιο πάνω χάρτη. Ο μύθος της Ευρώπης Κάποτε στη Φοινίκη, τη σημερινή Συρία, ζούσε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης 6ο Γυµνάσιο Νέας Ιωνίας Τάξη:Α Τµήµα:2 Μάθηµα:Αρχαία Ιστορία ιδάσκουσα:ελ.σάρδη Η ΘΕΑ ΑΘΗΝΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:ΣΕΒΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΪΟΣ 2015 Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ζώα στη ζωγραφική» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν.

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν. Είναι γνωστή σε όλους η σειρά επιστημονικής φαντασίας Star Trek η οποία έχει φανατικούς θαυμαστές σε όλο τον κόσμο. Οι τεχνολογικές καινοτομίες και οι «φανταστικές» τεχνολογίες που είχε συμπεριλάβει στο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ

Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ 1. Ιστορία της έρευνας 2. Ο Μελχισεδέκ στην Παλαιά Διαθήκη 3. Ο Μελχισεδέκ στην απόκρυφη γραμματεία 4. Ο Μελχισεδέκ στα χειρόγραφα του Κουμράν 5. Ο Μελχισεδέκ στους Φίλωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Γ. Φραντζή: Χρονικό (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 38-41)

Γ. Φραντζή: Χρονικό (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 38-41) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γ. Φραντζή: Χρονικό (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 38-41) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Εάν συγκρίνετε τον λόγο του Μωάµεθ µε αυτόν του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου,

Διαβάστε περισσότερα

Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας.

Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας. ΜΕΓΑΛΗ ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΣΤΙΣ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΩΡΓΟΥ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΓΙΑ ΤΗ ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΣΤΙΣ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας. Φωνή δυνατή. Φωνή

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων»

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» ΤΑ ΝΕΑ, 24/01/2007 ΤΖΟΑΝ ΜΠΡΕΤΟΝ ΚΟΝΕΛΙ «Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» Πρόδροµοι της ισότητας των φύλων ήσαν οι ιέρειες στην αρχαία Ελλάδα, αποδεικνύει η καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία

Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία Μεταλλικά νομίσματα αρχίζουμε να συναντάμε από το 2000 π.χ. στην Μεσόγειο. Συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΗΝ 1. ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2. ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΘΕΑΤΕΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα FARRINGTON ANDREW 2 09:00-12:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ιστορική Γεωγραφία και ηµογραφία του Ρωµαϊκού Κράτους Η Ελληνική Αναγέννηση Οικονοµική και Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 3. Ξενοφών Γρύλλου Ερχιεύς Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 1. Η ΖΩΗ ΤΟΥ 1. Να δώσετε βασικές πληροφορίες για την καταγωγή του Ξενοφώντα και για το οικογενειακό περιβάλλον µέσα στο οποίο µεγάλωσε. 2. Σε ποια εποχή

Διαβάστε περισσότερα

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα)

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα) «Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015 Έλληνες ζωγράφοι (19 ου -20 ου αιώνα) Της Μπιλιούρη Αργυρής Η ιστορία της ζωγραφικής στην νεοελληνική ζωγραφική Η Ελληνική ζωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Αφού μελετήσετε το κείμενο που ακολουθεί και με βάση τις ιστορικές σας γνώσεις, να αποτιμήσετε τον χαρακτήρα του συντάγματος της Κρητικής Πολιτείας.

Αφού μελετήσετε το κείμενο που ακολουθεί και με βάση τις ιστορικές σας γνώσεις, να αποτιμήσετε τον χαρακτήρα του συντάγματος της Κρητικής Πολιτείας. ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑ 06.04.2014 Επώνυμο: Όνομα: Βαθμός: ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α 1 Α 1.1 Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με τις προτάσεις της στήλης Β. Α Β 1. 1904 α. Αναλαμβάνει καθήκοντα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ ΘΡΗΣΚΕΙΕΣ ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ Ιδρυτής του Ισλάμ είναι ο Μωάμεθ (ο οποίος θεωρείται απ τους μουσουλμάνους ο τελευταίος και μεγαλύτερος προφήτης) Το ιερό βιβλίο της θρησκείας

Διαβάστε περισσότερα

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο;

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Πάμπλο Πικάσο (25 Οκτωβρίου, 1881-8 Απριλίου, 1973) ήταν και είναι ένας από τους κυριότερους Ισπανούς εκπροσώπους της τέχνης του 20ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53)

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα