ΒΟΥΚΕΦΑΛΑΣ, Ο ΜΕΓΕΘΕΙ ΜΕΓΑΣ ΚΑΙ ΤΩ ΘΥΜΩ ΓΕΝΝΑΙΟΣ Αρχαιοελληνικά έθιµα κοινής ταφής ίππων και ηρώων Θ. Γ. Αντίκας, DVM, PhD.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΒΟΥΚΕΦΑΛΑΣ, Ο ΜΕΓΕΘΕΙ ΜΕΓΑΣ ΚΑΙ ΤΩ ΘΥΜΩ ΓΕΝΝΑΙΟΣ Αρχαιοελληνικά έθιµα κοινής ταφής ίππων και ηρώων Θ. Γ. Αντίκας, DVM, PhD."

Transcript

1 ΒΟΥΚΕΦΑΛΑΣ, Ο ΜΕΓΕΘΕΙ ΜΕΓΑΣ ΚΑΙ ΤΩ ΘΥΜΩ ΓΕΝΝΑΙΟΣ Αρχαιοελληνικά έθιµα κοινής ταφής ίππων και ηρώων Θ. Γ. Αντίκας, DVM, PhD Πρόλογος Οι αρχαίες πηγές τεκµηρίωσαν το ελληνικό έθιµο ταφής ίππων µε τους ήρωες-ιδιοκτήτες τους, ατοµικά ή συλλογικά, σε νεκροταφεία ανθρώπων. Ο Ευαγόρας της Σπάρτης (Παυσαν. VI.108) κι ο Κίµων ο Αθηναίος (Ηρόδ. VI.103, Πλούταρχ. Κάτων 5), οι ίπποι των οποίων χάρισαν στον καθένα τρεις κότινους στο τέθριππον της Ολυµπίας, θέλησαν να ταφούν µε τ αγαπηµένα τους ζώα, πράγµα ανήκουστο στις τωρινές θρησκείες (Antikas T, Olympica Hippica, 2004). Εξ άλλου η καύση ηρώων µε ίππους και σκύλους σε πυρά πριν την ταφή, αναφέρθηκε για πρώτη φορά στην παγκόσµια ιστορία απο τον Όµηρο (Ιλιάς Ψ : ΠΙΣΥΡΑΣ ΕΡΙΑΥΧΕΝΑΣ ΙΠΠΟΥΣ / ΕΣΣΥΜΕΝΩΣ ΕΝΕΒΑΛΛΕ ΠΥΡΗι ΜΕΓΑΛΑ ΣΤΕΝΑΧΙΖΩΝ/ ΕΝΝΕΑ ΤΩι ΓΕ ΑΝΑΚΤΙ ΤΡΑΠΕΖΗΕΣ ΚΥΝΕΣ ΗΣΑΝ / ΚΑΙ ΜΕΝ ΤΩΝ ΕΝΕΒΑΛΛΕ ΠΥΡΗι ΥΟ ΕΙΡΟΤΟΜΗΣΑΣ). Το Μυκηναϊκό αυτό έθιµο θεωρήθηκε σπάνιο, κυρίως γιατί δεν υπήρξαν σχετικά αρχαιολογικά και αρχαιοζωολογικά ευρήµατα στον τόπο µας. Την τελευταία εικοσαετία όµως, Τύχη Αγαθή, η αρχαιολογική σκαπάνη αποκάλυψε πληθώρα τέτοιων ταφών σ όλη τη χώρα, απο τη οξιπάρα της Θράκης, Άκανθο, Θέρµη, Σίνδο, Λαγυνά, Βέροια, Πολύστυλο και Κιλκίς στο βορρά, ως τη Νεµέα και τη Μηδέα στο νότο. Το τελικό χτύπηµα ήρθε απ την ανακάλυψη καµµένων ίππων και ιπποσκευής, καθώς και οστών σκύλων στις πυρές του Βασιλικού Τάφου ΙΙ, αλλά και ίππων, σκύλων και θηραµάτων (τοιχογραφία του Τάφου ΙΙ) απ το Μανόλη Ανδρόνικο στις Αιγές, το 1977 (Εικ. 1). Τούτο γιατί το σπάνιο Οµηρικό έθιµο χιλιετιών τεκµηριώθηκε µε οστεολογικά ευρήµατα για πρώτη φορά στην ελληνική αρχαιολογία. Η τεράστια σηµασία του ευρήµατος στην ανάλυση του οποίου είχα την τύχη να συµµετάσχω, παρηγόρησε κάθε αρχαιοζωολόγο για τη µέχρι τώρα µη ανεύρεση σκελετών ίππων του Κίµωνα ή του Ευαγόρα. Εις πείσµα όµως της τύχης, ο πιο οξύνους και ωκύπους ίππος της ιστορίας που απέθανεν...ου βληθείς προ ουδενός αλλ υπό καµάτου τε και ηλικίας, ήν γαρ αµφί τα τριάκοντα έτη (Αρριαν. Ανάβασις Ε.19.4) και θάφτηκε µε τιµές στην οµώνυµη πόλη δίπλα στον ποταµό Υδάσπι το 326 πχε, µας αφήνει όλους απαρηγόρητους για τη µη εύρεση του ίδιου και του κυρίου του... Ελπίζεται πως αυτό το άρθρο θ απαλύνει τη θλίψη για την εξαφάνιση των δυο µέγιστων Ελλήνων ηρώων, Αλέξανδρου και Βουκεφάλα, και θα λύσει το µύθο της ταφής, της παρερµηνείας του ονόµατος, της καταγωγής, της εξηµέρωσης, και της µεγάλης αξίας του πιό επώνυµου ίππου της παγκόσµιας ιστορίας. 1.Σκηνή κυνηγίου στον προθάλαµο του Βασιλικού Τάφου ΙΙ των Αιγών Βουκεφάλας: η καταγωγή, ο Θεσσαλός ιπποτροφών κι η τιµή πώλησης Στην αρχαιότητα το τρέφειν ωκύποδες ίππους απαιτούσε πλούτο, καλό κριθάρι και γνώση µάρκετινγκ, όπως ακριβώς και σήµερα. Ο Πλάτων έβαλε στο στόµα του Σωκράτη (Μένων 70.a) µια σηµαντική φράση για τους Θεσσαλούς που αντανακλά τα παραπάνω λέγοντας ως τις µέρες µας, Μένων, οι Θεσσαλοί φηµίζονται και θαυµάζονται για την ιππική τέχνη και τον πλούτο τους... Όντως έτσι ήταν. Οι φοράδες του ιοµήδη (8 ος άθλος του Ηρακλή) αφέθηκαν ελεύθερες απ τον Ευρυσθέα, έφτασαν στο βορρά κι η γενιά τους κράτησε ως τη βασιλεία του Αλέξανδρου ( ιόδωρος 4.15: ΕΠΙΓΟΝΗΝ ΣΥΝΕΒΗ ΙΑΜΕΙΝΑΙ ΜΕΧΡΙ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑΣ). Ιπποι της Τρίκκης (Ιλιάς.202: ΤΡΙΚΚΗΣ ΕΞ ΙΠΠΟΒΟΤΟΙΟ) έφτασαν στην Τροία τη 2 η χιλιετία. Οι ίπποι του Κράννωνα κέρδισαν τον πρώτο Θεσσαλικό κότινο για το ιδιοκτήτη τους Κραυξίδα στο τέλειο τέθριππο των 33 ων Ολύµπιων, το 648 πχε. Θεσσαλοί ιππείς πήραν µέρος στον ιερό πόλεµο στους ελφούς το 592 πχε, και το 480 πχε ανάγκασαν το στρατό του Ξέρξη σε υποχώρηση στην κοιλάδα των Τεµπών. Γύρω στα µέσα του 4 ου αι., ένας έξυπνος Θεσσαλός ιπποτρόφος µε το συµβολικό όνοµα Φιλόνεικος έκανε ίσως την πιό πετυχηµένη διαφήµιση και µάρκετινγκ στα ελληνικά δεδοµένα ιπποπαραγωγής. Το κάλλιστο προϊόν αυτού του αρχαίου τσαµπάζη δεν ήταν άλλο απο ένα επιβήτορα, το Βουκεφάλα, που κάλπασε µε το νέο κύρη του Αλέξανδρο απ την Πέλλα στο ούναβι, τη Θήβα, το Νείλο, τη Σίουα, τον Καύκασο και τον Ινδό νικητήρια επι δεκαπέντε χρόνια... Το 341 πχε, ο πενταετής επιβήτορας ήχθη εις ώνιον απ το Φιλόνεικο στο 1

2 Φίλιππο για το αµύθητο ποσό των δεκατριών ταλάντων (Πλούταρχος Αλέξανδρος, 6.2: ΦΙΛΟΝΕΙΚΟΥ ΤΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΥ ΤΟΝ ΒΟΥΚΕΦΑΛΑΝ ΑΓΟΝΤΟΣ ΩΝΙΟΝ ΤΩι ΦΙΛΙΠΠΩι ΤΡΙΣΚΑΙ ΕΚΑ ΤΑΛΑΝΤΩΝ). Η τιµή ήταν εξοργιστική, αφού ισοδυναµεί µε κάπου µισό εκατοµµύριο τωρινά ευρώ. Τέτοιο ποσό όµως ήταν ασήµαντο για το βασιλιά (πράγµα που γνώριζε ο Θεσσαλός), αφού µόνο απ τα χρυσωρυχεία του Παγγαίου το ετήσιο εισόδηµα του ήταν πάνω απο χίλια τάλαντα. Με λίγα λόγια ο πολεµικός ίππος θα του στοίχιζε κάπου τέσσερα µεροκάµατα. Όποιο προϊόν ιπποπαραγωγής, όταν προωθείται σωστά, πληρώνεται πολύ καλά και έχω την εντύπωση πως ο Φιλόνεικος έκανε σωστή δουλειά. Ακόµα και σήµερα δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος προώθησης/πώλησης αλόγου απο εκείνο της απαίτησης τεράστιου ποσού για το προϊόν-- φοράδα ή βαρβάτο. Όσο για το Φίλιππο, η βιογραφία του τρις Ολυµπιονίκη στα Ιππικά δε θάταν πλήρης χωρίς αναφορά στο πολύ σπάνιο προτέρηµα του να διαλέγει καλά άλογα, αγωνιστικά ή πολεµικά. Μόνο το ότι τα επτά άλογα που έστειλε στην Ολυµπία κέρδισαν σε κάθε αγώνα, τα λέει όλα. εν υπάρχει παράδειγµα στην παγκόσµια ιστορία, όπου κάποιος ιπποτροφών διάλεξε ή εξέθρεψε επτά ίππους Ολυµπιονίκες. Είναι βέβαιο πως αν ο Μ. Αλέξανδρος οδηγούσε τον Βουκεφάλα στα Ολύµπια, η εκτιµητική του Φιλίππου Β θα πετύχαινε το απόλυτο: οκτώ ίπποι, τέσσερις κότινοι. Αρκεί το ότι ο Θεσσαλός επιβήτωρ, µεγέθει µέγας και τω θυµώ γενναίος (µεγαλόσωµος µε γενναία ψυχή) κατά τον Αρριανό (Αλεξάνδρου Ανάβασις ) είχε διασχίσει τρείς ηπείρους, ποτάµια, βουνά και ερήµους πριν πεθάνει στα βαθειά γεράµατα στα είκοσι του χρόνια. Βουκεφάλας: άµασε ή απλά κάτεχε την ιππική τέχνη ο Αλλέξανδρος; Η πιο ζωντανή περιγραφή της δοκιµασίας του Βουκεφάλα και η εξηµέρωση του ζωηρού επιβήτορα οφείλεται στο Μνασύα, εταίρο του Αλέξανδρου, που έγραψε το Αλεξάνδρου Αγωγή, το οποίο έχει χαθεί αλλ ασφαλώς ανήκε στις πηγές του Πλούταρχου. Ο ιστορικός συνόψισε τη συναρπαστική σκηνή της συνάντησης Αλέξανδρου και Βουκεφάλα µε τρόπο που διαλύει το µύθο δαµάσµατος άγριου ζώου (Βίοι, ): ΕΠΕΙ Ε ΦΙΛΟΝΕΙΚΟΥ ΤΟΝ ΒΟΥΚΕΦΑΛΑΝ ΑΓΑΓΟΝΟΤΟΣ ΩΝΙΟΝ ΤΩι ΦΙΛΙΠΠΩι ΤΡΙΣΚΑΙ ΕΚΑ ΤΑΛΑΝΤΩΝ ΚΑΤΕΒΗΣΑΝ ΕΙΣ ΤΟ ΠΕ ΙΟΝ ΟΚΙΜΑΣΟΝΤΕΣ ΤΟΝ ΙΠΠΟΝ, Ε ΟΚΕΙ ΤΕ ΧΑΛΕΠΟΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΚΟΜΙ Η ΥΣΧΡΗΣΤΟΣ, ΟΥΤΕ ΑΝΑΒΑΤΗΝ ΠΡΟΣΙΕΜΕΝΟΣ ΟΥΤΕ ΦΩΝΗΝ ΥΠΟΜΕΝΩΝ ΤΙΝΟΣ ΤΩΝ ΠΕΡΙ ΤΟΝ ΦΙΛΙΠΠΟΝ, ΑΛΛ ΑΠΑΝΤΩΝ ΚΑΤΕΞΑΝΙΣΤΑΜΕΝΟΣ, ΥΣΧΕΡΑΙΝΟΝΤΟΣ Ε ΤΟΥ ΦΙΛΙΠΠΟΥ ΚΑΙ ΚΕΛΕΥΟΝΤΟΣ ΑΠΑΓΕΙΝ ΩΣ ΠΑΝΤΑΠΑΣΙΝ ΑΓΡΙΟΝ ΚΑΙ ΑΚΟΛΑΣΤΟΝ... ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΕΙΠΕΝ «ΟΙΟΝ ΙΠΠΟΝ ΑΠΟΛΛΥΟΥΣΙ Ι ΑΠΕΙΡΙΑΝ ΚΑΙ ΜΑΛΑΚΙΑΝ ΧΡΗΣΑΣΘΑΙ ΜΗ ΥΝΑΜΕΝΟΙ»... ΠΡΩΤΟΝ Ο ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΕΣΙΩΠΗΣΕ. ΠΟΛΛΑΚΙΣ Ε ΑΥΤΟΥ ΠΑΡΑΦΘΕΓΓΟΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙΠΑΘΟΥΝΤΟΣ «ΕΠΙΤΙΜΑΣ ΣΥ» ΕΦΗ «ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΙΣ ΩΣ ΤΙ ΠΛΕΟΝ ΑΥΤΟΣ ΕΙ ΩΣ Η ΜΑΛΛΟΝ ΙΠΠΩΙ ΧΡΗΣΑΣΘΑΙ ΥΝΑΜΕΝΟΣ;» «ΤΟΥΤΟ ΓΟΥΝ» ΕΦΗ «ΧΡΗΣΑΙΜΗΝ ΑΝ ΕΤΕΡΟΝ ΒΕΛΤΙΟΝ». «ΑΝ Ε ΜΗ ΧΡΗΣΗι, ΤΙΝΑ ΙΚΗΝ ΤΗΣ ΠΡΟΠΕΤΕΙΑΣ ΥΦΕΞΕΙΣ;» «ΕΓΩ, ΝΗ Ι» ΕΙΠΕΝ «ΑΠΟΤΙΣΩ ΤΟΥ ΙΠΠΟΥ ΤΗΝ ΤΙΜΗΝ». ΓΕΝΟΜΕΝΟΥ Ε ΓΕΛΩΤΟΣ, ΕΙΤΑ ΟΡΙΣΜΟΥ ΠΡΟΣ ΑΛΛΗΛΟΥΣ ΕΣ ΤΟ ΑΡΓΥΡΙΟΝ, ΕΥΘΥΣ ΠΡΟΣ ΡΑΜΩΝ ΤΩι ΙΠΠΩι ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΑΒΩΝ ΤΗΝ ΗΝΙΑΝ ΕΠΕΣΤΡΕΨΕ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΗΛΙΟΝ...ΕΝΝΟΗΣΑΣ ΟΤΙ ΤΗΝ ΣΚΙΑΝ ΠΡΟΠΙΠΤΟΥΣΑΝ... ΣΑΛΕΥΟΜΕΝΗΝ ΟΡΩΝ ΠΡΟ ΑΥΤΟΥ ΙΑΤΑΡΑΤΤΟΙΤΟ. ΜΙΚΡΑ Ε ΟΥΤΩ ΠΑΡΑΚΑΛΠΑΣΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΨΗΣΑΣ, ΩΣ ΕΩΡΑ ΠΛΗΡΟΥΜΕΝΟΝ ΘΥΜΟΥ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ, ΑΠΟΡΡΙΨΑΣ ΗΣΥΧΗι ΤΗΝ ΧΛΑΜΥ Α ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΙΣΑΣ ΑΥΤΟΝ ΑΣΦΑΛΩΣ ΠΕΡΙΕΒΗ. ΚΑΙ...ΠΕΡΙΛΑΒΩΝ ΤΑΙΣ ΗΝΙΑΙΣ ΤΟΝ ΧΑΛΙΝΟΝ ΑΝΕΥ ΠΛΗΓΗΣ ΚΑΙ ΣΠΑΡΑΓΜΟΥ ΠΡΟΣΑΝΕΣΤΕΙΛΕΝ. ΩΣ ΕΩΡΑ ΤΟΝ ΙΠΠΟΝ ΑΦΕΙΚΟΤΑ ΤΗΝ ΑΠΕΙΛΗΝ, ΟΡΓΩΝΤΑ Ε ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΡΟΜΟΝ, ΕΦΕΙΣ Ε ΙΩΚΕΝ Η Η ΦΩΝΗι ΘΡΑΣΥΤΕΡΑι ΚΑΙ ΠΟ ΟΣ ΚΡΟΥΣΕΙ ΧΡΩΜΕΝΟΣ. ΤΩΝ Ε ΠΕΡΙ ΤΟΝ ΦΙΛΙΠΠΟΝ ΗΝ ΑΓΩΝΙΑ ΚΑΙ ΣΙΓΗ ΤΟ ΠΡΩΤΟΝ. ΩΣ Ε ΚΑΜΨΑΣ ΕΠΕΣΤΡΕΨΕΝ ΟΡΘΩΣ...ΚΑΙ ΓΕΓΗΘΩΣ, ΟΙ ΜΕΝ ΑΛΛΟΙ ΠΑΝΤΕΣ ΗΛΑΛΑΞΑΝ, Ο Ε ΠΑΤΗΡ ΚΑΙ ΑΚΡΥΣΑΙ ΤΙ ΛΕΓΕΤΑΙ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΧΑΡΑΝ, ΚΑΙ ΚΑΤΑΒΑΝΤΟΣ ΑΥΤΟΥ ΤΗΝ ΚΕΦΑΛΗΝ ΦΙΛΙΣΑΣ «Ω ΠΑΙ» ΦΑΝΑΙ «ΖΗΤΕΙ ΣΕΑΥΤΩι ΒΑΣΙΛΕΙΑΝ ΙΣΗΝ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ ΓΑΡ ΟΥ ΣΕ ΧΩΡΕΙ». Οι ηνίες ή χαλινός που έφερε ο επιβήτορας δεν περιγράφτηκε δυστυχώς απ τον Πλούταρχο, αλλά είναι βέβαιο πως ο 5ετής Βουκεφάλας είχε δαµαστεί απ τον Θεσσαλό ιπποτρόφο και δέχονταν το χαλινό, όπως κάθε ίππος της ηλικίας του. Απλά είχε ένα µικροπρόβληµα, τη σκιοφοβία, όπως πολλά ιπποειδή απο τότε µέχρι τώρα. Τα απλοϊκά αυτά ζώα επέζησαν µε την αρχή Να τρως και να Μη Τρώγεσαι, δηλ. να το βάζουν στα πόδια στον παραµικρό κίνδυνο (σκιά, νερό, ήχους, σκοτεινά χαντάκια, κοκ). Ο καλός τσαµπάζης Φιλόνεικος ήταν σίγουρο πως θ απέκρυπτε το κουσούρι του πανάκριβου επιβήτορα, γιατί αλλιώς δεν θα του ζήταγε κανείς να τον αγάγει προς ώνιον--και σίγουρα όχι ο Φίλιππος. Η σκιοφοβία πέρασε απαρατήρητη απ τους αξιωµατούχους του, που επιχείρησαν να τον ιππεύσουν µε απειρίαν και µαλακίαν, όχι όµως απ το δεκαπεντάχρονο Αλέξανδρο, που φαίνεται είχε διδαχθεί το Περί Ιππικής του Ξενοφώντα, ίσως απ το δάσκαλο Αριστοτέλη. Αυτό φαίνεται απο τις εξής φράσεις-κλειδιά στην περιγραφή του Πλούταρχου: 1 ον. Ο νεαρός παρατήρησε πως ο Βουκεφάλας ήταν σπουδαίο ζώο (οίον ίππον), αλλά λίγο νευρικό όταν έβλεπε τη σκιά του να χοροπηδά µπροστά του (σκιάν προσπίπτουσαν και σαλευοµένην διαταράττοιτο) και τον έστρεψε απλά στον ήλιο. 2 ον. εν επιχείρησε να τον ιππεύσει αµέσως αλλά έτρεξε δίπλα του, κρατώντας ηνίες και θωπεύοντας τον (παρακαλπάσας και καταψήσας). 3 ον. Όταν είδε πως το ζώο ηρέµησε κι ήθελε να καλπάσει, έβγαλε ήσυχα τη χλαµύδα, πήδησε στη ράχη, τράβηξε ελαφρά το χαλινό και έβαλε πόδια και φωνή (βοηθήµατα που εξωθούν τον ίππο να καλπάσει), αλλά άνευ πληγής και σπαραγµού. Το τελευταίο είναι πιστή αντιγραφή της πιο αθάνατης φράσης που λέχθηκε ποτέ για την ιππική τέχνη απ τον Ξενοφώντα και έχει ισχύ µέχρι σήµερα, ακόµα και για τον γητευτή αλόγων Μόντυ Ρόµπερτς, (Περί Ιππικής, VI.13: ΤΟ Ε ΜΗΠΟΤΕ ΣΥΝ ΟΡΓΗι ΙΠΠΩι 2

3 ΠΡΟΣΦΕΡΕΣΘΑΙ... ΟΙ Ε ΠΛΗΓΑΙΣ ΑΝΑΓΚΑΖΟΝΤΕΣ ΕΤΙ ΠΛΕΙΩ ΦΟΒΟΝ ΠΑΡΕΧΟΥΣΙΝ). Ο Βουκεφάλας ούτε ήταν παντάπασιν άγριος και ακόλαστος όπως νόµιζε ο Φίλιππος κι οι στρατηγοί του, ούτε δαµάσθηκε απο τον Αλέξανδρο. Απλώς ιππεύθηκε σωστά, µε όλους τους κανόνες της αρχαίας ιππικής τέχνης, µέχρι να βρει ένα άλλο, ισάξιο βασίλειο, µια και η Μακεδονία ήταν πολύ µικρή για να τον χωρέσει, όπως σωστά πρόβλεψε ο κατασυγκινηµένος πατέρας του. Βουκεφάλας: η ερµηνεία του ονόµατος και η ταφή του Το όνοµα του επιβήτορα ίσως να µήν έχει σχέση µε τις λέξεις βούς και κεφαλή, όπως συχνά προτάθηκε. Εχω τη γνώµη πως ο Φιλόνεικος τηρώντας πιστά τις Θεσσαλικές και Θρακικές συνήθειες εγχάραξης (τατουάζ) των ίππων µε γράµµατα ή σήµατα στο µηρό, τον τράχηλο ή το κεφάλι, µάρκαρε το προϊόν του µε το γράµµα Β για να δείξει την προέλευση του σταύλου και να το προωθήσει ανάλογα. Το Β σε πλάγια γραφή, ήταν υποκατάστατο του Φ και χειλεόφωνο (λ.χ. Φρύγες-Βρύγες, Φερενίκη-Βερενίκη κ.ο.κ). Αυτό τεκµηριώνεται απο τα στοιχεία ιππολογίας αρχαίων πηγών, που λένε ότι οι Θεσσαλοί ιπποτρόφοι εγχάραζαν στ άλογα τους σηµεία απ τους αρχαϊκούς χρόνους. Έτσι το Σ σήµαινε ίππος σαµφόρος (φέρων εγκεκαυµένον σήµα µε το αρχαίο σαν ) και το κόππα ọ κοππατίας (µεταξύ π και ρ, όπως το λατινικό q και δεν περιλήφθηκε στο υστερώτερο αλφάβητο). Την ίδια συνήθεια είχαν και οι Αθηναίοι, που σήµαιναν τα ζώα τους µε σύµβολα, λ.χ. κένταυρους, τρίαινες ή όφεις (!), οι Θράκες, ακόµα και οι Ρωµαίοι (Εικ. 2), που συνέχισαν τα έγκαυστα άγνωστο µέχρι πότε. Αυτό το µαρκάρισµα συνεχίζεται ως γνωστόν και σήµερα σε στάβλους της Ισπανίας, Γαλλίας, Γερµανίας, ΗΠΑ και αλλού. Εαν λοιπόν ο Φιλόνεικος είχε βάλει το αρχικό του στο πλέον ορατό σηµείο του επιβήτορα, δηλ. στο κεφάλι, τότε Βουκεφάλας σηµαίνει απλά εκτροφής Φιλόνεικου και όχι βοϊδοκέφαλος ή άλογο που οµοιάζει µε βόδι. Βέβαια υπάρχει η εξήγηση του Αρριανού, που διαψεύδει το...βοϊδοκέφαλο παρουσιαστικό του επιβήτορα, αφού άκουσε πως ο Βουκεφάλας είχε χαραγµένο στο κεφάλι σήµα βοδιού, ή έφερε λευκή ανθυλίδα σε σχήµα βοδιού (Ανάβασις 18.4: ΣΗΜΕΙΟΝ Ε ΟΙ ΗΝ ΒΟΟΣ ΚΕΦΑΛΗ ΕΓΚΕΧΑΡΑΓΜΕΝΗ, ΕΦ ΟΤΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥΤΟ ΛΕΓΟΥΣΙΝ ΟΤΙ ΕΦΕΡΕΝ. ΟΙ Ε ΛΕΓΟΥΣΙΝ ΟΤΙ ΛΕΥΚΟΝ ΣΗΜΑ ΕΙΧΕΝ ΕΠΙ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΗΣ, ΜΕΛΑΣ ΩΝ ΑΥΤΟΣ, ΕΣ ΒΟΟΣ ΚΕΦΑΛΗΝ ΜΑΛΙΣΤΑ ΕΙΚΑΣΜΕΝΟΝ). 2. Ρωµαϊκό χάλκινο εργαλείο σήµανσης ίππων µε έγκαυστον. Ιδιωτ. Συλλογή J.D Cahn, Basel Πάνω απ όλα ξέρουµε πως δεν υπάρχει πουθενά άγαλµα, ανάγλυφο ή µωσαϊκό, που εικονίζει το Βουκεφάλα βοϊδοκέφαλο (Εικ. 3). Αυτό είναι τεκµήριο υπέρ της θεωρίας µας, όπως κι αυτή που άκουσε ο Αρριανός. υστυχώς δεν θα αποδειχτεί ποτέ, ακόµα και αν η σκαπάνη κάποιου υπερτυχερού ερευνητή αποκαλύψει την ταφή (σε µαυσωλείο;) του ίππου κάπου στον ποταµό Υδάσπι (σηµερ. Jhalum), όπου έσβυσε ο Θεσσαλός ίππος µετά τη µάχη της Λαχώρης, το Μάϊο του 326 πχε. Τότε ο τριαντάρης Αλέξανδρος κι ο εικοσάχρονος επιβήτορας (λάθεψαν οι Αρριανός-Πλούταρχος που τον έκαναν 30 χρονών, παρασυρµένοι απ την ηλικία του Αλέξανδρου) ήταν καθ οδόν προς την άκρη του κόσµου πέρα απο το Γάγγη, στον Ινδικό. Τούτο µάλιστα παρά το ότι είχε µαθευτεί πως το ποτάµι είχε πλάτος 32 στάδια (κάπου 6 χλµ.) κι απέναντι υπήρχαν ιππείς, πεζοί, άρµατα και ελέφαντες (Πλούταρχος Βίοι, 62.28:...ΚΑΙ ΤΟΝ ΓΑΓΓΗΝ ΠΕΡΑΣΑΙ ΠΟΤΑΜΟΝ, ΕΥΡΟΣ ΜΕΝ ΑΥΤΟΥ ΥΟ ΚΑΙ ΤΡΙΑΚΟΝΤΑ ΣΤΑ ΙΩΝ ΕΙΝΑΙ...ΑΝΤΙΠΕΡΑΣ Ε ΤΑΣ ΟΧΘΑΣ...ΟΚΤΩ ΜΕΝ ΜΥΡΙΑ ΑΣ ΙΠΠΟΤΩΝ, ΕΙΚΟΣΙ Ε ΠΕΖΩΝ, ΑΡΜΑΤΑ Ε ΟΚΤΑΚΙΣΧΙΛΙΑ ΚΑΙ...ΕΛΕΦΑΝΤΑΣ ΕΞΑΚΙΣΧΙΛΙΟΥΣ). 3

4 3 αριστ., Τµήµα του ψηφιδωτού της Ποµπηίας (αντίγραφο τοιχογραφίας του Ερετριέα ιλόξενου), Νεάπολη, Αρχαιολογικό Μουσείο. Ο Αλέξανδρος ιππεύων το Βουκεάλα στα Γαυγάµηλα επιτίθεται µε δόρυ στο αρείο. Η λεπτή κεφαλή, το τυπικό ελληνικό ψάλλιον και τα διακοσµητικά φάλαρα του ίππου είναι σαφή. εξιά, ανάγλυφο της σαρκοφάγου του Αλέξανδρου (Σιδών, 4 ος αι.) που εκτίθεται στην Κων/πολη. Ο Αλέξανδρος που φέρει λεοντή στο κεφάλι ιππεύει το Βουκεφάλα σε κάποια µάχη µε τους Πέρσες. Ο επιβήτωρ έχει χαρακτηριστικά Άραβα επιβήτορα µε λεπτή κεαλή κι εκφραστικά µάτια, που δεν µοιάζουν καθόλου µε κείνα των βοοειδών... Αυτό το όραµα δεν έγινε ποτέ πράξη ούτε για τον Αλέξανδρο ούτε για τον οξύνου Βουκεφάλα, του οποίου τα γηρατειά και πολλαπλά τραύµατα στο παρελθόν µαζί µε κείνα της Λαχώρης, παρότι επιχειρήθηκε να γιατρευτούν (απο ποιόν ιππίατρο άραγε;), έφεραν το θάνατο. Ο χαµός του πιστού του ζώου λύπησε κατάβαθα το βασιλιά, σαν νάχε χάσει ένα γνωστό και φίλο (61.12: Ο ΒΟΥΚΕΦΑΛΑΣ ΕΤΕΛΕΥΤΗΣΕΝ, ΟΥΚ ΕΥΘΥΣ, ΑΛΛ ΥΣΤΕΡΟΝ...ΑΠΟ ΤΡΑΥΜΑΤΩΝ... ΙΑ ΓΗΡΑΣ ΥΠΕΡΠΟΝΟΣ ΓΕΝΟΜΕΝΟΣ..Ε ΗΧΘΗ ΙΣΧΥΡΩΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΟΥ ΕΝ ΑΛΛΟ ΣΥΝΗΘΗ ΚΑΙ ΦΙΛΟΝ ΑΠΟΒΕΒΛΗΚΕΝΑΙ ΝΟΜΙΖΩΝ). Έτσι, όπως είχε παραδώσει στην πυρά πριν µια δεκαετία ίππους και σκύλους του Ολυµπιονίκη πατέρα του, έθαψε µε µεγαλοπρέπεια το Βουκεφάλα και το σκύλο του Περίτα στις όχθες του Υδάσπι κι έδωσε τα ονόµατα τους σε πόλεις που έχτισε στη µνήµη τους. (61.18: ΚΑΙ ΠΟΛΙΝ ΟΙΚΙΣΑΣ ΕΠ ΑΥΤΩΙ ΠΑΡΑ ΤΟΝ Υ ΑΣΠΗΝ ΒΟΥΚΕΦΑΛΙΑΝ ΠΡΟΣΗΓΟΡΕΥΣΕΝ...ΚΑΙ ΚΥΝΑ ΠΕΡΙΤΑΝ ΟΝΟΜΑ ΤΕΘΡΑΜΜΕΝΟΝ ΥΠ ΑΥΤΟΥ...ΣΤΕΡΓΟΜΕΝΟΝ ΑΠΟΒΑΛΩΝ ΚΤΙΣΑΙ ΠΟΛΙΝ ΕΠΩΝΥΜΟΝ). Με λίγα λόγια ο Αλέξανδρος που ήταν λάτρης της Ιλιάδος και ήξερε απο νάρθηκος τη διορθωµένη έκδοση της απ τον Αριστοτέλη (Πλούταρχος, Βίοι 8.19: ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΕΝ ΙΛΙΑ Α...ΕΛΑΒΕ ΜΕΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ ΙΟΡΘΩΣΑΝΤΟΣ ΗΝ ΕΚ ΤΟΥ ΝΑΡΘΗΚΟΣ ΚΑΛΟΥΣΙΝ, ΕΙΧΕ Ε ΑΕΙ ΜΕΤΑ ΤΟΥ ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟΥ ΚΕΙΜΕΝΗΝ ΥΠΟ ΤΟ ΠΡΟΣΚΕΦΑΛΑΙΟΝ), µιµήθηκε αυτό που έπραξε το ίνδαλµα του ο Αχιλλέας για τον Πάτροκλο τόσο στην ταφή του πατέρα του, όσο και σε κείνη του Βουκεφάλα και του Περίτα... Πρόσφατα ευρήµατα σε τάφους ανθρώπων και ίππων της Μακεδονίας Όπως προαναφέρθηκε, κατάλοιπα ίππων και σκύλων, ιπποσκευές κι άλλα όµοια ευρήµατα έχουν βρεθεί στη Μακεδονία, Θράκη και Θεσσαλία της κλασσικής κι ελληνιστικής εποχής. Τη µνηµειώδη ανασκαφή του Βασιλικού Τάφου ΙΙ µε τ αριστουργήµατα τέχνης και το σκελετό του βασιλιά που είναι παγκοσµίως γνωστή ακολούθησαν λιγώτερες, άγνωστες στο ευρύ κοινό. Συγκεκριµένα ο Ανδρόνικος µάζεψε απ τους εναγισµούς και στάχτες των πυρών στο θόλο του τάφου εκατοντάδες καµµένα οστά, τα έβαλε σε σάκους, και έγραψε πάνω οστά ζώων µε προνοητικότητα. Οι σάκοι ήταν απείραχτοι ως το 1997, που προγραµµατίστηκαν τα εγκαίνια του νέου Μουσείου της Βεργίνας για τον εορτασµό 20ετίας απο τη µεγάλη ανακάλυψη του. Εν τω µεταξύ τόσο ο ίδιος όσο και ο καθ. Π. Φάκλαρης δηµοσίευσαν τα της ιπποσκευής (Ιπποσκευές απο τη Βεργίνα. Αρχ. ελτίο 41: 1-57, 1986), όχι όµως τα των οστών που δεν είχαν ταυτιστεί. Έτσι ήλθε η ώρα πραγµάτωσης του ονείρου κάθε αρχαιοζωολόγου, δηλαδή η συντήρηση, ταύτιση και καταγραφή των άγνωστων ως τότε καταλοίπων που θάφτηκαν µε το Μακεδόνα βασιλιά. Ο κλήρος για τη δύσκολη αυτή µελέτη, που απαίτησε κάπου τρία χρόνια, αναλύσεις καµµένων οστών ή δοντιών και πολλή φαντασία, έπεσε στον υπογράφοντα. Γενικά, µέχρι εκείνη τη στιγµή, είχαν µελετηθεί µόνο τα ευρήµατα του Πίνακα Ι, ενώ τα αρχαιοζωολογικά κατάλοιπα που ταυτίστηκαν πρόσφατα είναι τα του Πίνακα ΙΙ. Πίναξ Ι: Μεταλλικά και ερµάτινα Είδη Ιπποσκευής 1 Πλήρης σιδερένιος χαλινός, τµήµα δεύτερου, στοιχεία απο άλλους δύο (σύνολο 4 χαλινοί) 2 Ζεύγος αριστουργηµατικών µυώπων (όρος του Ξενοφώντα για τα σπηρούνια) 3 Τµήµατα 4 φορβειών (όρος του Ξενοφώντα για το καπίστρι-capistrum), που στολίζονταν µε 4 χάλκινα φάλαρα και ρόδακες, ως και 16 σιδηρά καλύµµατα απο προµετωπίδες, επιρίνια και άλλα δερµάτινα µέρη της φορβειάς 4 16 σιδερένια και έξι χάλκινα καρφιά µε ίχνη δέρµατος το οποίο συγκρατούσαν Συµπεράσµατα: Η ύπαρξη τεσσάρων χαλινών µε ένα µόνο ζεύγος σπηρουνιών δείχνει, έστω και έµµεσα, την ταφή τεσσάρων ίππων (τεθρίππου;) που ανήκαν σε ένα µόνο άνδρα. Η Εικ. 5α του σπάνιου, κάπως σκληρού χαλινού φωτογραφίζει αυτόν που φαίνεται στο στόµα του Βουκεφάλα στο µωσαϊκό της Ποµπηίας. Είναι επίσης πιστή απεικόνιση του χαλινού που περιέγραψε µε λεπτοµέρεια ο Ξενοφών (Περί Ιππικής, x.6-11), και του χαλινού που εξέχει απο το στόµα του κυνηγετικού ίππου του Φιλίππου (Εικ. 5β). Απο την άλλη µεριά, όλα τα µεταλλικά στοιχεία, όπως ψάλλια, καρφιά, σπηρούνια και καλύµµατα φορβειάς ήταν γνωστά βοηθήµατα των Μακεδόνων για τον έλεγχο των ζωηρών πολεµικών ίππων, όπως µαρτυρούν ο Ξενοφών κι ο Θεόφραστος (Χαρακτήρες, XXI) αλλά και νεώτεροι ιστορικοί (Anderson JK, Ancient Greek horsemanship. U. of California Press, Berkeley 1961). 4

5 5α. Ο σπάνιος σιδερένιος χαλινός απο τον τάφο του Φιλίππου µε τα ψάλλια σε σχήµα S και τους εχίνους στα πλάγια (απο χαλκό), όπως τα περιγράφει ο Ξενοφών. 5β. Λεπτοµέρεια υδατογραφίας (δες Εικ.1) µε τον έφιππο Φίλιππο να φονεύει λέοντα. Απο το στόµα του ίππου εξέχει ψάλλιον σχήµατος S. ΠΙΝΑΞ IΙ: Σκελετικά Κατάλοιπα Ίππων στο Βασιλικό Τάφο ΙΙ των Αιγών Αρ Ηµεροµηνία και στοιχεία ταφής Ηµεροµηνία και στοιχεία ταυτοποίησης : Μ. Τούµπα, 3.8 µ. Β Ταφ. I, 3.7 µ. Α Τάφου II. Βάθος 0.5 µ. Πιο ψηλά του Τάφου I 6 Ιουλ. 96: θραύσµα µακρού οστού E.caballus µε τεµ. οστών βοοειδούς και λαγοµόρφων, πτηνών, κ.α. απροσδιόριστων ζώων. Σεπτ. 97: θραύσµα µακρού οστού 102 mm E.Caballus (εγγύς άκρο αριστ. ή δεξιάς κνήµης) : Πλίνθοι στον θόλο του Βασιλικού Τάφου ΙΙ : Μ. Τούµπα, Βασιλ. Τάφος ΙΙ Σεπτ. 97: τρία θραύσµατα µακρού οστού (κνήµης?) απο σκελετό ίππου (E. caballus) 04??/78: Μ. Τούµπα, Βασιλ. Τάφος ΙΙ Σεπτ. 97: αριστ. µετατάρσιο-ιιι (χωρίς τα Μτ II-IV) µήκους 260 mm. Ίχνη παλαιοπαθολογίας εργασίας (ίππος τεθρίππου ή πολεµικός) : Μ. Τούµπα-Τάφος ΙΙ (θόλος) Σεπτ. 97: θραύσµα 40 mm γοµφίου νεαρού ίππου (Equus caballus) : Μ. Τούµπα, Βασιλ. Τάφος ΙΙ (θόλος, βάθος 1.50 m) Σεπτ. 97: υο θράυσµατα γοµφίου και ένα κοπτήρα απο νεαρό ίππο (Equus caballus) : Μ. Τούµπα, Βασιλ. Τάφος ΙΙ Σεπτ. 97: δύο θραύσµατα µακρού οστού, µηκ. 95 mm (µετά απο συγκόλληση). Κνήµη Equus caballus : Μ. Τούµπα, Βασιλ. Τάφος ΙΙ Σεπτ. 97: >10 θραυσµ. κρυσταλλοποιηµένων δοντιών µε ίχνη µετάλλου (χαλκού?) και 4 φύλλα χρυσού (απο στεφάνι?). Γοµφίοι Equus caballus : Μ. Τούµπα Βασιλ. Τάφος ΙΙ (δρόµος του τάφου) Σεπτ. 97:θραύσµα κεντρικού ή 3 ου οστάριου ταρσού ηλικιωµένου ίππου µε παθολογία (Equus caballus) : Μ. Τούµπα, Βασιλ. Τάφος ΙΙ (κεντρική πυρά) Σεπτ. 97: άνω γοµφίος-1 ή γοµφίος-2) ηλικιωµένου ίππου κρυσταλλοποιηµένος λόγω πυράς (E. caballus) 11??/??/79: Μ. Τούµπα, Βασιλ. Τάφος ΙΙ (Β σηµείο θόλου, πορόλιθοι) Οκτ. 97: εγγύς (πρόσθια?) φάλαγγα νεαρού ίππου. Μήκ. 60 mm. Εύρ. εγγύς αρθρ. επιφ. 25 mm. Εύρος άπω αρθρ. επιφ. 15 mm : Μ. Τούµπα, Βασιλ. Τάφος ΙΙ (πλίνθοι του θόλου) Οκτ. 97: εγγύς (πρόσθια?) φάλαγγα νεαρού ίππου ίδιων διαστάσεων µε την ανωτέρω : Μ. Τούµπα, Βασιλ. Τάφος ΙΙ (θόλος, στρώση 1 A 13) Οκτ. 97: µεγάλο θραύσµα οσφυικού (?) σπονδύλου νεαρού ίππου, µήκους 54 mm : Μ. Τούµπα, Βασιλ. Τάφος ΙΙ νότια Noε. 98: κάτω γνάθος ενήλικα ίππου µαζί µε πλήρη M1 (εσωτερική στρώση 12) οδοντοστοιχία (πλην του δεξιού κυνόδοντα) Ίππεια σκελετικά στοιχεία της πυράς που ταυτίστηκαν είναι αυτά των Εικ. 6α (2 η φάλαγξ) και 6β (κάτω γνάθος). Η τελευταία φέρει ίχνη που άφησε ο σιδερένιος χαλινός µε τους δυο χάλκινους εχίνους στους προγόµφιους του ίππου. Πέρα απο τα κατάλοιπα του Πίνακα ΙΙ υπήρχαν κάπου θραύσµατα οστών άλλων σπονδυλωτών, που κι αυτά υπέστησαν σοβαρές αλλοιώσεις απο την υψηλή θερµοκρασία (1000 C ή παραπάνω) της πυράς. Μεταξύ τους βρέθηκαν δόντια σκύλων, οστά αιγοπροβάτων, πτηνών, καθώς και µικροθραύσµατα οστών και κάτω γνάθου ψαριών. Τα τελευταία βοηθούν στη γνώση των συνηθειών διατροφής στη Μακεδονική αυλή, όπου λ.χ. οι εταίροι έπρεπε να τρώνε όρθιοι αν δεν είχαν φονεύσει αγριόχοιρο µε τα χέρια τους (χωρίς δίχτυα) και στα άλογα φόρτου έδιναν ψάρια που αφθονούσαν στο νερό των ποταµιών κατά τον Ηρόδοτο (Antikas TG, Fish eating horses in Macedonia, BCE: Was Herodotus Finally Right?). Τέλος η ανακάλυψη καταλοίπων απο οστά και δόντια αιγών δεν προκαλεί καµιά έκπληξη, αφού όταν ο Κάρανος ίδρυσε τη Μακεδονική δυναστεία πήγε τους άνδρες του στην Έδεσσα, όπου οδηγήθηκε απο κοπάδι αιγών, και έτσι έδωσε τ όνοµα τους στην πρώτη πρωτεύουσα της Μακεδονιής δυναστείας των Τηµενιδών (Justin, VII.1). 5

6 6α. Ένα απ τα µεταπόδια (2 η φάλαγξ) ίππου, που βρέθηκε στις στάχτες της πυράς στο θόλο του τάφου. 6β. Κάτω γνάθος ίππου. Οι προγόµφιοι της κάτω γνάθου φέρουν ίχνη τριβής απο µεταλλική στοµίδα Συζήτηση Οι θησαυροί του Βασιλικού Τάφου ΙΙ οδήγησαν τον Ανδρόνικο στην υποθεση ότι δεν περιείχε κοινό θνητό (Βεργίνα: Οι Βασιλικοί Τάφοι. Eκδοτική Αθηνών 1997), υπονοώντας έµµεσα τον Φίλιππο Β. Η απεικόνιση τριών ίππων και εννιά σκυλιών στην τοιχογραφία του τάφου και ιδίως η ταύτιση τεσσάρων ίππων, σκύλων και άλλων ζώων στις πυρές τεκµηριώνει την υπόθεση του. Αφού ο γιός που οργάνωσε την ταφή είχε βαθειά γνώση της Ιλιάδος, είναι λογικό να συµπεράνουµε πως έπραξε το ίδιο ακριβώς το 336 πχε και αργότερα, όταν πέθαναν τα αγαπηµένα του ζώα (Βουκεφάλας-Περίτας) στην Ασία. Είναι άγνωστο αν τα έρριξε στην πυρά πριν την ταφή αλλ αυτό δεν έσει σηµασία, αφού έκανε άλλο, πιό σηµαντικό βήµα χτίζοντας µια πόλη για το καθένα τους. Πέρα απο αυτά τα επιχειρήµατα υπάρχουν και άλλα, λ.χ. το ότι στον καιρό του Βουκεφάλα η Θεσσαλία κι η Θράκη ήταν τµήµατα του Μακεδονικού βασιλείου. Συνεπώς είναι λογικό να υποτεθεί πως οι ταφές ίππων εκεί αντανακλούν καθιερωµένα ελληνικά έθιµα που τήρησε ο Αλέξανδρος σ όλη την πορεία του, απο τη Μακεδονία µέχρι την Ινδία. ύο χαρακτηριστικές ταφές ίππων απο τη Χαλκιδική (Εικ. 7) και Σίνδο (Εικ. 8), πριν και µετά τον Αλέξανδρο, τεκµηριώνουν νοµίζω µε απόλυτο τρόπο την πολιτιστική διαφορά των Αργαιαδών Μακεδόνων και των Ινδοευρωπαίων νοµάδων Πάζυρυκ του Αλτάι, του Καζακστάν, ή/και της Κίνας. Το παράπλευρο εύρηµα σπηρουνιών τόσο στη Βεργίνα όσο και σε κοινούς τάφους ίππων και ιππέων στη Μακεδονία, Ήπειρο κι αλλού δείχνει πως τέτοια βοηθήµατα ήταν σε χρήση πολύ πριν τον 5 ο αι. πχε. Ακόµα, διαψεύδει την υπόθεση πολλών σύγχρονων ιστορικών. Οι τελευταίοι υποστήριξαν πως τα σπηρούνια ήταν άγνωστα στους Έλληνες µέχρι τον 4 ο αι. ΧΕ (!) και πρωτοχρησιµοποιήθηκαν τότε, στο υτικό Ρωµαϊκό κόσµο. Φαίνεται πως το λάθος οφείλονταν σε...µυωπία, αφού οι µύωπες (όνοµα που έδωσαν οι αρχαίοι στα σπηρούνια γιατί τσιµπούν τον ίππο όπως το οµώνυµο έντοµο) και οι χρήσεις τους περιγράφηκαν απο τρείς συγγραφείς (Ξενοφών, Αριστοφάνης, Θεόφραστος), πολύ πριν την εξάπλωση των Ρωµαίων. Το γεγονός είναι ένα: η ιστορία και η ταφή του µεγέθει µέγα Βουκεφάλα και οι ταφές ίππων απο τον Αχιλλέα ως τον Ευαγόρα, τον Κίµωνα, τον Αλέξανδρο ή τον πιό ανώνυµο Μακεδόνα, Θεσσαλό ή Θράκα ιππέα του 2 ου αι. ΧΕ µαρτυρούν τη µοναδικότητα του πολιτισµού και της ιππικής τέχνης στην Ελλάδα, που γεµίζει κάθε έλληνα ιππέα και αµαζόνα µε περηφάνεια, αλλά και τη γνήσια αγάπη προς αυτό το συγγενικό µας περισσοδάκτυλο θηλαστικό, τον ίππο. 7. Τάφος-180 απο τη νεκρόπολη της Ακάνθου, µιά απο τις 12 ταφές ίππων σε σύνολο 9052 τάφων. Ο ίππος µοιάζει να θάφτηκε οικογενειακώς... Οι πίθοι στο βάθος είναι τα όρια άλλης ταφής. Επειδή το 80% των τάφων της νεκρόπολης είναι γυναικών και παιδιών, η στατιστική σχέση ανδρών και ίππων στην Άκανθο είναι περίπου 1: 150. Στις µέρες µας αυτή η σχέση είναι 1: δυστυχώς... 6

7 8. Κοινή ταφή ίππου και σκύλου (δεξιά κάτω) στο Ο.Τ. 55 της Σίνδου (4 ος αι. πχε). Η σχέση ανδρών και ίππων στο νεκροταφείο είναι 3:1, η µεγαλύτερη που βρέθηκε ως τώρα στον βορειοελλαδικό χώρο. Ακόµα, επιβεβαιώνει τα Μυκηναϊκά ταφικά έθιµα ταφής, που για πρώτη φορά αναφέρθηκαν απ τον Όµηρο στην Ιλιάδα ( ) 7

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Το 274π.Χ. ο βασιλιάς της Ηπείρου Πύρρος κατέλαβε αιφνιδιαστικά τη Μακεδονία, όταν βασίλευε σ αυτήν

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

Βεργίνα. digitalarchive

Βεργίνα. digitalarchive digitalarchive Βεργίνα publishing by tag Πόλη του Νομού Ημαθίας στην περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Η Βεργίνα απέκτησε ιστορική σημασία μετά την ανακάλυψη του τάφου του Φιλίππου Β, πατέρα του Μεγάλου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Αρχαία Πόλη: Βρίσκεται: Ταυτίζεται με: Κατοικείται από:

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Αρχαία Πόλη: Βρίσκεται: Ταυτίζεται με: Κατοικείται από: ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΛΕΠΑΚΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΣ ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΑ ΓΙΑΡΙΚΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΓΚΙΚΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΑΦΗΡΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΖΕΡΒΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΝΑΣΤΟΥΛΗ ΑΚΗΣ ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ ΑΝΤΥΠΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παπαζώης Τριαντάφυλλος

Παπαζώης Τριαντάφυλλος digitalarchive publishing by tag Παπαζώης Τριαντάφυλλος Πρόκειται για τον ιστορικό ερευνητή που ανέτρεψε τα δεδομένα στη Βεργίνα! Έπειτα από πολυετή έρευνα αποκάλυψε ότι στον τάφο της Βεργίνας δεν βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις Ιστορία Γ - 2 η Ενότητα: Ηρακλής. Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. Πηγή πληροφόρησης: e-selides.

Επαναληπτικές Ασκήσεις Ιστορία Γ - 2 η Ενότητα: Ηρακλής. Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. Πηγή πληροφόρησης: e-selides. Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη Πηγή πληροφόρησης: e-selides.gr 1. Τι ανέθεσε ο Ευρυσθέας στον Ηρακλή και γιατί; 2. Πώς σκότωσε ο Ηρακλής το λιοντάρι της Νεμέας; 3. Η ακροστιχίδα του λιονταριού.

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Δημοτικό Σχολείο Λουτρού Σχολ.Έτος 2003-2004 Ίτσκου Αναστασία Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΚΟΙΜΑΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΓΙΝΑ Μια φορά κι έναν καιρό, 2300 χρόνια πριν και λίγα ακόμη, αρχίζει ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

ΗΡΑΚΛΗΣ. Fotografias del Artista canadiense Gregory Colbert

ΗΡΑΚΛΗΣ. Fotografias del Artista canadiense Gregory Colbert ΗΡΑΚΛΗΣ. Fotografias del Artista canadiense Gregory Colbert ΟΙ ΑΘΛΟΙ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΗ ΗΡΑΚΛΗΣ Γονείς Ηρακλή (γιος του Δία) και τον Ιφικλή Αμφιτρύωνας + Αλκμήνη Η Αλκμήνη γέννησε δυο παιδιά. . Η Ήρα θύμωσε όταν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 8. Πανελλήνια Ιερά. Δελφοί και Ολυμπία Τα Πανελλήνια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΤΗΣ ΓΚΙΖΑΣ ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΠΤΑ ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΤΗΣ ΓΚΙΖΑΣ ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΠΤΑ ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΤΗΣ ΓΚΙΖΑΣ ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΠΤΑ ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΤΗΣ ΓΚΙΖΑΣ Χτισμένες στη Νεκρόπολη της Γκίζας, μία ανάσα από την πρωτεύουσα της Αιγύπτου, το Κάιρο, αποτελούν το αρχαιότερο

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ & ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ & ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ ON SALONICA SOCCER CUP ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ & ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ ΑΨΙΔΑ ΤΟΥ ΓΑΛΕΡΙΟΥ ΠΛΑΤΕΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ ΚΑΣΤΡΑ & ΤΕΙΧΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ ΒΕΡΓΙΝΑ Μπείτε στην Pentagon... ταξιδέψτε

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

Αίγυπτος, Βαβυλωνία : επιγραφές, έγγραφα. Σκοπός : απαθανάτιση : κατορθώµατα/επιτεύγµατα ηγεµόνων.

Αίγυπτος, Βαβυλωνία : επιγραφές, έγγραφα. Σκοπός : απαθανάτιση : κατορθώµατα/επιτεύγµατα ηγεµόνων. Ιστοριογραφία (περιγραφικός ορισµός): Επιστήµη γεγονότα : χρονολογική σειρά χρονική περίοδος κριτικός έλεγχος των πηγών ανάλυση αιτίων και συνθηκών Ιστορική αναδροµή Αίγυπτος, Βαβυλωνία : επιγραφές, έγγραφα.

Διαβάστε περισσότερα

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα.

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Μέσα από τα πολύχρωµα σύννεφα του ουρανού της Μυθοχώρας ξεπροβάλλει ο Πήγασος, το φτερωτό άλογο που χάρισε ο θεός της θάλασσας, ο Ποσειδώνας, στο γιο του τον Βελλερεφόντη.

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ.

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ Βασιλικοί Παίδες για Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα μαθη τές Δ -Στ Τάξης Δημοτικού Σχολείου και Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Διεύθυνση Μουσείων Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

4. ΑΡΧΑΙΑ ΝΕΜΕΑ KAI ΑΘΛΗΤΕΣ ΔΡΟΜΙΚΩΝ ΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ

4. ΑΡΧΑΙΑ ΝΕΜΕΑ KAI ΑΘΛΗΤΕΣ ΔΡΟΜΙΚΩΝ ΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 4. ΑΡΧΑΙΑ ΝΕΜΕΑ KAI ΑΘΛΗΤΕΣ ΔΡΟΜΙΚΩΝ ΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ ΕΝΤΥΠΟ 4.6.1. «Κρυπτή στο στάδιο της Νεμέας» Δραστηριότητα 1 η : «Η σημασία της στοάς της Νεμέας» Σχεδιαστική αναπαράσταση αθλητή (πυγμάχου) που περιμένει

Διαβάστε περισσότερα

Σχ. Έτος: 2013-2014 Τάξη: Γ1 Μάθηµα: Πληροφορική Άθλοι του Ηρακλή

Σχ. Έτος: 2013-2014 Τάξη: Γ1 Μάθηµα: Πληροφορική Άθλοι του Ηρακλή Σχ. Έτος: 2013-2014 Τάξη: Γ1 Μάθηµα: Πληροφορική Άθλοι του Ηρακλή 1. Λιοντάρι Νεµέας 2. Λερναία Ύδρα (Λίµνη Λέρνη Πελοπόννησος) 3. Κάπρος του Ερύµανθου (βουνό Ερύµανθος Πελοπόννησος) 4. Ελάφι µε χρυσά

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

Αµφίπολη: Βρέθηκε σκελετός σε τάφο κάτω από τον τρίτο θάλαµο

Αµφίπολη: Βρέθηκε σκελετός σε τάφο κάτω από τον τρίτο θάλαµο Νοέµβριος 12 2014 13:20 Αµφίπολη: Βρέθηκε σκελετός σε τάφο κάτω από τον τρίτο θάλαµο Τι ανακοίνωσε το υπουργείο Πολιτισµού για τις ανασκαφικές εργασίες στον τάφο της Αµφίπολης. Τι έδειξαν οι ανασκαφές

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 11 η Η αγάπη του Αλεξάνδρου για τον Βουκεφάλα

Ενότητα 11 η Η αγάπη του Αλεξάνδρου για τον Βουκεφάλα Ενότητα 11 η Η αγάπη του Αλεξάνδρου για τον Βουκεφάλα Ἀλέξανδρος δέ ἵνα ἡ μάχη συνέβη καί ἔνθεν ὁρμηθείς ἐπέρασεν τόν Υδάσπην ποταμόν ἔκτισεν πόλεις. Καί τήν μέν ὠνόμασε Νίκαιαν ἐπώνυμον τῆς νίκης τῆς

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 2 Ιουνίου 2009 ΩΡΑ: 07:45 10:15 Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από τρία μέρη και

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα Σειρά «ΛΟΓΟΜΑΘΕΙΑ+» : Διδασκαλία της Ελληνικής ως Μητρικής Γλώσσας Η «Λογομάθεια+» είναι ένα πολυμεσικό εκπαιδευτικό λογισμικό (σειρά 3 CD-ROM) που καλύπτει το σύνολο των φαινομένων της γραμματικής, του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 Εξάμηνο: 8 ο (εικ.1) Νίκη της ΣαμοθράκηςParis, Musée du Louvre Φθορά:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ...

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ... Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου 1) Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που εμφανίστηκαν στον ελλαδικό χώρο κατά την εποχή του χαλκού: Α.. Β.. Γ... 2) Επιλέξτε ποιες λέξεις της στήλης Β

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν.

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν. Είναι γνωστή σε όλους η σειρά επιστημονικής φαντασίας Star Trek η οποία έχει φανατικούς θαυμαστές σε όλο τον κόσμο. Οι τεχνολογικές καινοτομίες και οι «φανταστικές» τεχνολογίες που είχε συμπεριλάβει στο

Διαβάστε περισσότερα

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ;

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΝΑ ΗΛΙΟΛΟΥΣΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΠΡΩΙΝΟ ΤΟΥ 490 Π.Χ., ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΡΟΜΑΚΙ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. TAK TAK Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! ΛΕΝΕ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΠΕΛΩΡΙΟΙ ΣΑΝ ΤΟΥΣ ΚΥΚΛΩΠΕΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα ΣΤ τάξη Δημοτικού Σχολείου Μακρυγιάλου 2009-2010 1 Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα άγρια

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή χωρίς ηλεκτρικό!

Η ζωή χωρίς ηλεκτρικό! Η ζωή χωρίς ηλεκτρικό! Στα αρχαία χρόνια δεν υπήρχε ηλεκτρισμός, όπως σήμερα. Όμως οι άνθρωποι της εποχής ήθελαν να φωτίσουν τα σπίτια τους και τους ναούς τους! Χρησιμοποιούσαν, λοιπόν, τα., μικρά πήλινα,

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρόνικος: Είχα λοιπόν βρει, τον πρώτο ασύλητο μακεδονικό τάφο!

Ανδρόνικος: Είχα λοιπόν βρει, τον πρώτο ασύλητο μακεδονικό τάφο! Ανδρόνικος: Είχα λοιπόν βρει, τον πρώτο ασύλητο μακεδονικό τάφο! Πήρα το τσαπάκι της ανασκαφής, που έχω μαζί μου από το 1952, έσκυψα στο λάκκο και άρχισα να σκάβω με πείσμα και αγωνία το χώμα κάτω από

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5)

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5) Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr 1. Ποια από τις ακόλουθες μάχες δεν έχει σχέση με τους Μηδικούς Πολέμους; α. η μάχη της Μυκάλης β. η μάχη

Διαβάστε περισσότερα

ο ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ Το βασίλειο της Μακεδονίας Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ Το βασίλειο της Μακεδονίας Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Το βασίλειο της Μακεδονίας ΠΕρύϊέί ιίΐ..ι:ιχιιι/.:. στη νκπλ-ιν,.ι Τετρακόσια χρόνια πριν από τη γέννηση του Χριστού, το ισχυρότερο βασίλειο στο βορειοελλαδικό χώρο ήταν το βασίλειο της Μακεδονίας. Πρωτεύουσα

Διαβάστε περισσότερα

Το ημερολόγιο με τις δράσεις μας, λίγα λόγια,πολλές εικόνες

Το ημερολόγιο με τις δράσεις μας, λίγα λόγια,πολλές εικόνες Το ημερολόγιο με τις δράσεις μας, λίγα λόγια,πολλές εικόνες Θέμα Φυτά και δένδρα με ρίζες στο μακρινό παρελθόν μας. Σχολική χρονιά 2012 2013 ΝΟΕΜΒΡΗΣ ΔΕΚΕΜΒΡΗΣ 2012 Αναδάσωση στην Πεντέλη Συμμετείχαμε

Διαβάστε περισσότερα

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ «...ανέφερα εγγράφως...» ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Διάρκεια Έκθεσης: 17. 12.2008-20. 03. 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ Το αρχειακό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Η Σπάρτη ήταν πόλη- κράτος στην Αρχαία Ελλάδα, χτισμένη στις όχθες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν;

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν; ΚΑΡΤΑ: α Πηγή 1: Κείμενο αρχαιολόγου Χιλιάδες ειδώλια, μικρά και μεγάλα, βρέθηκαν σε διάφορα ιερά της Κύπρου. Οι προσκυνητές αφιέρωναν τα ειδώλια στους θεούς και τις θέες τους. Πολλοί άνθρωποι όπως αγρότες,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Κάνοντας µάθηµα ιστορίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: µια περιήγηση στις προϊστορικές συλλογές

Κάνοντας µάθηµα ιστορίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: µια περιήγηση στις προϊστορικές συλλογές Κάνοντας µάθηµα ιστορίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: µια περιήγηση στις προϊστορικές συλλογές Την Τετάρτη 21 Νοεµβρίου 2012 το µάθηµα της ιστορίας της Α Γυµνασίου πραγµατοποιήθηκε στο Εθνικό Αρχαιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; (Κάθε σωστή απάντηση 1 βαθµός)

Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; (Κάθε σωστή απάντηση 1 βαθµός) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Φύλλο εργασίας 1 Ερµηνεύουµε σύµβολα! Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; Επικοινωνούµε έτσι κι αλλιώς 26 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; Σύνολο: (Κάθε σωστή.

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Πότε θα φανεί η Φανή

Πότε θα φανεί η Φανή ...... Πότε θα φανεί η Φανή Η συγγραφέας χαίρεται να έρχεται σε επαφή με τους αναγνώστες της. Η διεύθυνσή της είναι: Αγίου Πολυκάρπου 51, Νέα Σμύρνη 171 24, Αθήνα. Τηλ.: 210 9335830, FAX: 210 9351603 e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ 1 Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ Ο Σμυρναϊκός Μανές ή αλλιώς Μανέρως. Κατά τους Αρχαίους συγγραφείς ο Μανέρως ήταν θλιβερός ήχος και τον ονομάζανε Μανέρω ή Λίναιος θρήνος διότι κατά τα λεγόμενα με τον ήχο αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO Αγγελόπουλος Βασίλης Το γκράφιτι βρίσκεται πολλά χρόνια στην ζωή μας. Είτε το καταλαβαίνουμε είτε όχι οι τοίχοι γύρω μας είναι γεμάτοι από αυτά δίνοντας χρώμα και ζωντάνια

Διαβάστε περισσότερα

1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων.

1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων. 2.1.2. Κοινοί εσµοί των Αρχαίων Ελλήνων - Παιδεία Eρωτήσεις ανάπτυξης 1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων. 2. Να αναλύσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ. Οδυσσέας Περαντζάκης

ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ. Οδυσσέας Περαντζάκης ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ Οδυσσέας Περαντζάκης Α 2 Η Σπάρτη ήταν πόλη-κράτος στην Αρχαία Ελλάδα. Ήταν χτισμένη στις όχθες του ποταμού Ευρώτα στη Λακωνία. Η Σπάρτη έχει μείνει γνωστή στην παγκόσμια ιστορία για τη στρατιωτική

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Επιμέλεια, παρουσίαση : Παντελάκη Μαργαρίτα (ΠΕ08, καλλιτεχνικών μαθημάτων, 3ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών ) Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 12 Τι σχέση μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης ΠΡΟΤΥΠΟΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΙΩΝΙ ΕΙΟΥ ΙΩΝΙ ΕΙΟΥΣΧΟΛΗΣ ΟΜΙΛΟΣ: Πάµε Μουσείο ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: : 2013-14 14 ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Παραράς Ι. ΗΜΙΟΥΡΓΟΙ: Καπιζιώνη Σπυριδούλα Χατζηφούντα Μαριάννα Χιώτη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ. www.zero-project.gr

ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ. www.zero-project.gr ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ www.zero-project.gr Πολύ πριν τη δική µας εποχή, όταν τον κόσµο κυβερνούσαν ακόµα οι Ολύµπιοι Θεοί, γεννήθηκε η Περσεφόνη, κόρη του θεού ία

Διαβάστε περισσότερα

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (ΜΤΦΡ.) ΗΡΟ ΟΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΕΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (ΜΤΦΡ.) ΗΡΟ ΟΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΕΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (ΜΤΦΡ.) ΗΡΟ ΟΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΕΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α) ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ ΣΕΛ. 1 ΚΑΙ ΣΕΛ. 3: Μετάφραση: Ηλίας Σ. Σπυρόπουλος ΝΑ ΜΕΤΑΦΕΡΘΕΙ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΛ. 2 1 η σειρά ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Άννα και ο Αλέξης ενάντια στους παραχαράκτες

Η Άννα και ο Αλέξης ενάντια στους παραχαράκτες Η Άννα και ο Αλέξης ενάντια στους παραχαράκτες Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις και έχουν ζήσει συναρπαστικές περιπέτειες. Είναι αδύνατον

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης 6ο Γυµνάσιο Νέας Ιωνίας Τάξη:Α Τµήµα:2 Μάθηµα:Αρχαία Ιστορία ιδάσκουσα:ελ.σάρδη Η ΘΕΑ ΑΘΗΝΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:ΣΕΒΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΪΟΣ 2015 Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Λυκείου Ηρακλείου στη Θεσσαλονίκη Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: Μεταξύ 23/2/2012 και

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου

Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Μια φορά κι έναν καιρό στην Ισπανία υπήρχε ένας μικρός ταύρος που το όνομά του ήταν Φερδινάνδος. Όλοι οι άλλοι μικροί

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση

Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση ΠΗΓΕΣ 1 2 Φύλλο εργασίας:1 Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση 1) Ο Ηρακλής πρώτος, κατά την παράδοση, έφερε την -- -- -- -- -- -- -- -- στο χώρο της Ολυμπίας

Διαβάστε περισσότερα

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου Antoine de Saint-Exupéry Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου 1 13 Ο τέταρτος πλανήτης ήταν αυτός του επιχειρηματία. Αυτός ο άνθρωπος ήταν τόσο πολύ απασχολημένος που δεν σήκωσε

Διαβάστε περισσότερα

Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα.

Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα. Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα. Δεν είναι πάντα εφικτό να το προγραμματίζουμε κατά προτεραιότητα.

Διαβάστε περισσότερα

w w w. p e r i e x o m e n a n e t. g r

w w w. p e r i e x o m e n a n e t. g r w w w. p e r i e x o m e n a n e t. g r Ο Iliaz Bobaj γράφει για την Παναγιώτα Ζαλώνη Ο Νίκος Μπατσικανής, ο Χάρης Μελιτάς, η Παναγιώτα Ζαλώνη και η Αλεξάνδρα ΒαΐτσηΒάκρου. (Απόσπασμα) Η Ελληνίδα Ποιήτρια

Διαβάστε περισσότερα

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων»

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» ΤΑ ΝΕΑ, 24/01/2007 ΤΖΟΑΝ ΜΠΡΕΤΟΝ ΚΟΝΕΛΙ «Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» Πρόδροµοι της ισότητας των φύλων ήσαν οι ιέρειες στην αρχαία Ελλάδα, αποδεικνύει η καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ.

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ, 2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Α. ΑΡΖΟΓΛΟΥ & Ε. ΤΖΗΜΟΥΛΗ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ-ΣΥΝΟΔΟΙ: Τ. ΚΥΡΙΑΖΙΚΙΔΟΥ & Δ. ΤΖΟΒΑΝΑΚΗΣ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΜΑΤΟΘΕΑΤΡΟ "ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ"

ΚΙΝΗΜΑΤΟΘΕΑΤΡΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π.Ε. ΑΝ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΘΕΑΤΡΟ "ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ" Τετάρτη 3/4/2013 18:00-18:10 Χαιρετισμοί 18:10-18:20 26ο Δημ. Σχ. Θεσ/νίκης

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες;

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες; Ονόματα Η μητέρα της Άννας έχει άλλους τρεις μεγαλύτερους γιους. Επειδή έχει πάθος με τα χρήματα, τους έχει βαφτίσει ως εξής: Τον μεγάλο της γιο "Πενηνταράκη", τον μεσαίο "Εικοσαράκη" και τον μικρότερο

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ Ενότητα: Αθλητισμός (3 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 6 ώρες (3 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: 1. Για τον διδάσκοντα: 1 υπολογιστής με

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ H ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ Στην εποχή του Θουκυδίδη πραγματοποιείται ένα σπουδαίο γεγονός που έγινε βασική αιτία να εξασθενίσουν οι Αρχαίες Ελληνικές πόλεις καθώς να συντριβή το πολιτισμικό μεγαλείο της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων. ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ)!"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.!"σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Στη διερεύνησή μας μετρήθηκε ο χρόνος που χρειάστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα

Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΠΑΡΑΜΥΘΙ Κέλλυ Παντελίδη Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη Σελιδοποίηση: Γιάννης Χατζηχαραλάμπους Μακέτα εξωφύλλου:

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ)

«ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ) «ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ) Τουλίπες της Ολλανδίας, Κλωντ Μονέ Μια φορά κι ένα καιρό σε μια χώρα μακρινή οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα