τα μανταμαδιωτκα ΚΩΔΙΚΟΣ 3717 ΤΕΥΧΟΣ 144 / ΧΡΟΝΟΣ 37 οσ / ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ- ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ - ΑΘΗΝΑ 2015

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "τα μανταμαδιωτκα ΚΩΔΙΚΟΣ 3717 ΤΕΥΧΟΣ 144 / ΧΡΟΝΟΣ 37 οσ / ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ- ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ - ΑΘΗΝΑ 2015"

Transcript

1 τα μανταμαδιωτκα 1 τα μανταμαδιωτκα ΚΩΔΙΚΟΣ 3717 ΚΕΜΠΑΘ 5242 Χ+7 ΕΚΔΟΤΩΝ ΟΔΙΚΑ ΙΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ ΠΕΡ ΤΕΥΧΟΣ 144 / ΧΡΟΝΟΣ 37 οσ / ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ- ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ - ΑΘΗΝΑ 2015 Το έθιμο της ταυροθυσίας στο πανηγύρι του Ταξιάρχη είναι βαθιά ριζωμένο στη συνείδηση των Μανταμαδιωτών

2 2 τα μανταμαδιωτκα ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΠΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΤΙΚΗΣ ΠΙΤΑΣ ΣΤΗΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΜΑΣ

3 τα μανταμαδιωτκα 3 ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΠΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΤΙΚΗΣ ΠΙΤΑΣ ΣΤΗΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΜΑΣ

4 4 τα μανταμαδιωτκα Οίκημα πίσω από το καφενείο του Κοπριτέλη. Εδώ στεγάστηκε για πρώτη φορά ο συνεταιρισμός. Από το άρθρο του Μηνά Βαξεβάνη: ΙΔΡΥΣΗ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΥ (σελ. 14) Στο σπίτι του Γρηγόρη και της Στέλλας Αρβανιτάκη Από το άρθρο του Μιχάλη Καπιωτά: Αρκετό καιρό πριν... (σελ )

5 τα μανταμαδιωτκα 5 ΜΕ ΜΕΓΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΕΓΙΝΕ ΤΟ ΠΑΝΗΓΥΡΙ ΤΟΥ ΤΑΞΙΑΡΧΗ ΣΤΗΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΜΑΣ Στην κατάμεστη αίθουσα του Συλλόγου μας, όπου πραγματικά επικράτησε το αδιαχώρητο, γιορτάσθηκε με μεγάλη επιτυχία το πανηγύρι του Ταξιάρχη. Παραβρέθηκαν ο βουλευτής Λέσβου του ΚΚΕ Σταύρος Τάσος, ο περιφερειακός σύμβουλος της Λαϊκής Συσπείρωσης Στρατής Κόρακας, ο πρόεδρος της ΟΛΣΑ Χριστόδουλος Τσακιρέλλης, ο αντιπρόεδρος της ΟΛΣΑ Νεκτάριος Βακάλης, ο λογοτέχνης-γιατρός Μάκης Αξιώτης, ο λογοτέχνης Δημήτρης Νικορέτζος, ο ταμίας της ΟΛΣΑ και πρόεδρος του Παγγερωτικού Στρατής Χατζηχρήστος, τα μέλη του ΔΣ της ΟΛΣΑ Παναγιώτης Πελεκάνος, Λευτέρης Ζυμπουνούμης και Θεόδωρος Αποστόλου, η πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Πλωμαρίου «Το Πόλιον» Μυρσίνη Βαρτή- Ματαράγκα και πολλοί συγχωριανοί και συντοπίτες. Η πρόεδρος του Συλλόγου μας Μένη Κουρδουσά, αφού καλωσόρισε τα μέλη και τους φίλους του Συλλόγου μας και αφού αναφέρθηκε εν συντομία στην επέτειο της Αντιφασιστικής Νίκης των Λαών (9 Μάη) καθώς και στην γιορτή της Μητέρας (10 Μάη), αναφέρθηκε εκτενώς στη σημασία του Πανηγυριού του Ταξιάρχη σαν έθιμο που τηρείται επί πολλούς αιώνες και ότι το έθιμο πρέπει να διατηρηθεί στην αρχική του μορφή. Στη συνέχεια ακολούθησε γλέντι με άφθονους παραδοσιακούς μεζέδες, γεμιστά αρνιά και ούζο και χορός με τους παραδοσιακούς σκοπούς που έπαιξε η ορχήστρα. Τα αρνιά προσέφεραν οι Αποίκου Ολυμπία, Ζαφειρίου Μαρία, Γιάννης Δεληγιαννίδης και ο Σύλλογος, ενώ τα μαγείρεψαν οι Αποίκου Ολυμπία, Άννα Δεμερτζή- Βαμβουρέλλη, Βεμβέτσου Αθηνά και Ζαφειρίου Μαρία, τους οποίους και ο Σύλλογός μας ευχαριστεί. ΚΕΙΜΕΝΟ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΜΑΝΤΑΜΑΔΟΥ Φέτος, στο πανηγύρι των Μυροφόρων, του Ταξιάρχη στον Μανταμάδο, για πρώτη φορά μετά από αιώνες, δεν τελέστηκε το έθιμο της θανάτωσης του ταύρου στον προαύλιο χώρο της εκκλησίας για την παρασκευή του πατροπαράδοτου κισκέκ στο κουρμπάνι του Μανταμάδου, απαγορεύτηκε μετά από διαμαρτυρίες φιλοζωικών οργανώσεων από την Εισαγγελία Πρωτοδικών Λέσβου, η οποία απειλούσε με συλλήψεις. Η συζήτηση για τη διατήρηση ή μη του εθίμου δεν αποτελεί μόνο θέμα λατρευτικής πίστης, μα η κατάργησή του αποτελεί πλήγμα πολιτισμικό, ιστορικό, εθνοπολιτισμικό, και ανθρωπολογικό, καθαρά δηλαδή επιστημονικό. Η επιβίωση των πανάρχαιων εθίμων είναι πλούτος επιστημονικός, φωνή παρελθόντος πανάκριβη, ανεκτίμητη, παλμός που χτυπά αιώνες και στην ιστορική καταγραφή δε χωρά κριτική. Η συμμετοχή του στεφανωμένου ταύρου στο λατρευτικό έθιμο αποτελεί ζωντανή αναπαράσταση της πολιτισμικής διαδρομής μέσα στους αιώνες τόσο ειδωλολατρικών, όσο και παλαιοχριστιανικών μα και σύγχρονων θρησκευτικών λατρευτικών εκδηλώσεων. Είναι γλαφυρή αναπαραγωγή μιας πορείας πολιτισμών μέσα στους αιώνες και για το λόγο αυτό έχει τεράστια λαογραφική, ιστορική και επιστημονική αξία. Σε ελάχιστα μέρη της Ελλάδας (Δράμα, Σέρρες, Έβρος, Ίμβρος, Σπάτα) και σε αρκετά χωριά της Λέσβου (Αγία Παρασκευή, Πηγή, Κώμη κ.α.) έχει επιβιώσει αυτό το έθιμο, το κουρμπάνι, όμως η ύπαρξή του σε όλα αυτά τα μέρη αποδεικνύει ότι οι ιστορικές του ρίζες είναι βαθιές, και για το λόγο αυτό αποτελεί ανεκτίμητη κληρονομιά που χρειάζεται να διατηρηθεί ζωντανή και να μην θυσιαστεί στο όνομα του μεταμοντερνισμού και της ισοπεδωτικής αντίληψης της διαχείρισης του πολιτισμού. Οι αιτιάσεις για τη βαρβαρότητα του εθίμου, την προσβολή της αισθητικής, της ευπρέπειας, του μη σεβασμού στον πόνο του ζώου, της συναισθηματικής παραβίασης των ατόμων που παρακολουθούν είναι τόσο μικρές μπροστά στη δύναμη της επιβίωσης της ιστορικής μνήμης, με την έννοια του επιστημονικού λαογραφικού ενδιαφέροντος, αλλά και της δύναμης της λαϊκής σοφίας που πριν αναπτύξει την επιστήμη είχε ανακαλύψει τρόπους διαχείρισης των εσωτερικών ανθρώπινων διαδικασιών μέσα από τις πολιτισμικές εκδηλώσεις. Η συμμετοχική διαδικασία του εθίμου τη στιγμή της θανάτωσης δεν έχει αναγκαστικό χαρακτήρα και ασφαλώς περιορίζεται στη θέαση,

6 6 τα μανταμαδιωτκα ενώ δράση αναλαμβάνουν κατά βάση οι επαγγελματίες του χώρου (σφαγείς, εκδορείς και επαγγελματίες κρεοπώλες). Επιπλέον πρέπει να σημειωθεί ότι ο ταύρος πρώτα θανατώνεται με πιεστικό όπλο, όπως στο σφαγείο και μετά τεμαχίζεται, ο χώρος είναι απομονωμένος και πλακόστρωτος ενώ μετά τον τεμαχισμό το κρέας πηγαίνει κατευθείαν στα καζάνια για μαγείρεμα, με τον τρόπο αυτό τηρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις όπως αυτές επιβάλλονται από την ισχύουσα νομοθεσία. Η άρνηση της ιστορικότητας της πολιτισμικής μας κληρονομιάς αποτελεί έλλειψη ιστορικής μνήμης και άρνησης της κοινωνικής ελληνικής πραγματικότητας. Η αναγκαιότητα της συνέχισης του εθίμου δεν είναι μια πολιτισμική εμμονή, δεν είναι η εμμονή στη βαρβαρότητα, δεν είναι η βαλβίδα ασφαλείας σε μια ψυχή που βράζει, σε μια κοινωνία που βράζει και δεν εξευμενίζεται με την προστασία της ιδιωτικότητας του ταύρου που σφαγιάζεται, αλλά με το σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας που οδηγείται στην αυτοκτονία από την φτώχεια. Η συνέχιση του εθίμου είναι η συνέχιση της παραδοσιακής ζωής της κοινότητας, μιας κοινότητας που διαφέρει από την ομοιομορφία του σύγχρονου ισοπεδωτικού παγκοσμιοποιημένου κανιβαλισμού, που έχει καταφέρει να αγωνίζεται για το αύριο με φρέσκια ματιά, πατώντας τα πόδια της στις ζωντανές μνήμες του χτες, με μια ισορροπία που όσοι δεν την έχουν βιώσει δύσκολα κατανοούν. Το χωριό μας, ο Μανταμάδος, είναι ένα ζωντανό χωρίο που κρατά τους κατοίκους του στον τόπο τους και είναι κατά βάση κτηνοτροφικό. Η οικονομία του στηρίζεται κατά μεγάλο βαθμό στην κτηνοτροφία, οι κάτοικοί του εκτρέφουν τα ζώα, συνδέουν τη ζωή τους, την τύχη τη δική τους και των οικογενειών τους με την εκτροφή και εκμετάλλευσή των προϊόντων που παράγονται από αυτά. Εμείς οι κάτοικοι αυτού του τόπου έχουμε μεγαλώσει μέσα στα ζώα. Έχουμε ταΐσει, με το μπιμπερό ζώο που δεν το θήλασε η μάνα του, έχουμε κλάψει για ζώο που χάθηκε. Αν υπάρχει άνθρωπος που αγαπάει τα ζώα, αυτός είναι ο κτηνοτρόφος! Ο κτηνοτρόφος αγαπάει τα ζώα και είναι υπεύθυνος γι αυτά με την έννοια της αφοσίωσης. Είναι υπεύθυνος για την τροφή τους, τη στέγη τους, την υγεία τους, την περίθαλψή τους. Η εκτροφή ζώων αποτελεί μεγάλη δέσμευση που περιλαμβάνει καθημερινή και ανελλιπή φροντίδα. Μα ο κύκλος της ζωής, της ζωής μας, περιλαμβάνει και την κρεατοφαγία, για όσους την επιλέγουν ως διατροφική συνήθεια, για την πλειοψηφία δηλαδή των ανθρώπων σε αυτόν εδώ τον πλανήτη και ασφαλώς για τους περισσότερους Έλληνες. Και εμείς οι Μανταμαδιώτες είμαστε φημισμένοι για τα κτηνοτροφικά μας προϊόντα, για το αγνό κρέας, το τυρί, το γιαούρτι. Και στον κύκλο αυτό της ζωής υπάρχει και η θανάτωση, ο τεμαχισμός των ζώων πριν την κατανάλωσή τους, δεν έχει βρεθεί, προς το παρόν τουλάχιστον, άλλος πιο ανώδυνος τρόπος. Η θανάτωση του ταύρου στο έθιμο του χωριού μας για πολλές δεκαετίες τώρα γίνεται αφού ο ταύρος έχει ήδη χάσει τη ζωή του με τον προβλεπόμενο για τις περιστάσεις τρόπο (δια του πυροβολισμού με πιεστικό πιστόλι) πριν την αφαίμαξη και τον τεμαχισμό του. Εμείς είμαστε άνθρωποι της αγροτιάς, της γεωργίας, μα κυρίως της κτηνοτροφίας, είμαστε περήφανοι που στηρίζουμε έτσι την οικονομία του τόπου και της χώρας μας, που καταφέραμε έτσι να μεγαλώσουμε τα παιδιά μας, με αγάπη, πόνο και σεβασμό για τη γη μας, τα ζώα της, τη ζωή μας, που καταφέραμε να κρατήσουμε ζωντανή την κοινότητά μας, που στηρίζουμε καθημερινά την περιφέρεια. Τη ζωή αυτή την κάνουμε παράδοση, τραγούδι, χορό, παραμύθι, ποίηση, πολιτισμό, έτσι συνεχίζουμε, έτσι ζούμε. Έχουμε την πίστη μας, τη λατρεία μας, είμαστε φημισμένοι και γι αυτό. Χιλιάδες πιστοί από όλη τη χώρα έρχονται να προσκυνήσουν τον Άγιο Ταξιάρχη μας, την ανάγλυφη εικόνα του, έρχονται στη χάρη του, με όλα τα μέσα ακόμα και με τα πόδια πολλές φορές περπατώντας για ώρες, να πάρουν από τη δύναμή του, να παρακαλέσουν, τα τάξουν, να ελπίσουν, να έχουν να περιμένουν. Το προσκύνημα που έχει επιβιώσει παρά τις δυσκολίες των ανθρώπων επί πάνω από 100 χρόνια διαρκούσε το λιγότερο 4 ημέρες και ήταν επιτακτική ανάγκη οι προσκυνητές που είχαν μαζί τους μόνο ξηρά τροφή να ξεκουραστούν και να φάνε, την ανάγκη αυτή ήρθε να καλύψει και η επιβίωση αυτού του πανάρχαιου εθίμου. Οι Μανταμαδιώτες έταζαν λοιπόν στη χάρη του Αγίου υπέρ υγείας των οικογενειών τους την κάλυψη των εξόδων για την Παρασκευή των φαγητών. Είμαστε φημισμένοι όμως και για τα όμορφα πανηγύρια μας, τα αυθεντικά, που ζήσαν μέσα στους αιώνες, που τα κρατήσαμε ζωντανά, τα φροντίσαμε όπως φροντίζουμε τους γονιούς μας και τους παππούδες μας, τα σεβόμαστε, τα αγαπάμε, δεν τα αναπαράγουμε ως θέαμα τουριστικό. Περηφανευόμαστε για τη ζωή μας και την τιμάμε, δεν την κρύβουμε, δεν ντρεπόμαστε γι αυτή και δεν θα μας κάνει κανείς να ντραπούμε για τα έθιμά μας, τα επαγγέλματά μας, την παράδοσή μας, τη ζωή μας. Εμείς, οι κάτοικοι του Μανταμάδου, της Λέσβου,

7 τα μανταμαδιωτκα 7 της Ελλάδας καθώς το κουλμπάνι ή κουρμπάνι, όπου ο ταύρος κατέχει κεντρική θέση, δεν αποτελεί τοπικό έθιμο- δηλώνουμε ότι τα παραδοσιακά έθιμα είναι ανάγκη να προφυλάσσονται και να διέπονται από διαφορετική νομική κάλυψη από εκείνη που ισχύει για την καθημερινή πρακτική και αντιδρούμε στην κατάργηση του εθίμου. Αντιδρούμε στην συκοφάντηση του τόπου και των κατοίκων του, αντιδρούμε στην σπίλωση του χωριού μας, των κατοίκων του και ολόκληρου του νησιού. Σήμερα το μένος συγκεντρώνει η θανάτωση του ταύρου, αύριο οι ιπποδρομίες, μεθαύριο τι, το πασχαλινό αρνί; Ζητάμε από τον Δήμο Μυτιλήνης, την Αρχιεπισκοπή, την Αρχαιολογική Υπηρεσία, την Ακαδημία Αθηνών, το Υπουργείο Πολιτισμού, και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, την προστασία και διασφάλιση του εθίμου μας, στο πανηγύρι του Μανταμάδου, της Αγίας Παρασκευής, της Πελόπης, των Μιστεγνών, της Πηγής και Κώμης, της Αγιάσου και της Σκάλας Καλλονής, καθώς αυτά είναι τα χωριά που θα ακολουθήσει η κατάργηση του εθίμου. Απαιτούμε να σταματήσει ο διασυρμός του νησιού και η δυσφήμησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, έτσι ώστε να πληγεί ο τουρισμός των «βανδάλων, βάρβαρων κ.α.». Κατά πόσο ισχύουν αυτοί οι χαρακτηρισμοί το αποδεικνύουν η ιστορία του τόπου και η καθημερινότητα των κατοίκων του. ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ ΣΥΝΕΔΡΩΝ 27ης ΕΚΛΟΓΟΑΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΛΕΣΒΙΑΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΑΤΤΙΚΗΣ (ΟΛΣΑ) 1. ΤΣΑΚΙΡΕΛΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΟΛΣΑ ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ (ΦΙΛΙΑ) 2. ΒΑΚΑΛΗΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΟΛΣΑ ΚΑΙ ΝΕΟΣ ΕΚΛΕΓΕΙΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΟΛΣΑ (ΜΕΣΟΤΟΠΟΣ) 3. ΠΑΠΟΥΤΣΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΟΛΣΑ-ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ (ΒΑΤΟΥΣΑ) 4. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΣΚΑΜΝΙΩΤΩΝ-ΜΕΛΟΣ ΔΣ ΟΛΣΑ-ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ 5. ΒΑΣΙΛΟΓΛΟΥ ΦΩΤΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΜΕΣΟΤΟΠΙΤΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ 6. ΧΑΤΖΗΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΤΑΜΙΑΣ ΟΛΣΑ-ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΠΑΓΓΕΡΩΤΙΚΟΥ 7. ΤΣΙΡΓΙΑΝΝΗΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΚΡΑΣΙΟΥ «Ο ΠΛΑΤΑΝΟΣ» - ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΟΣ ΟΛΣΑ 8. ΑΔΑΛΗ ΒΟΥΛΓΑΡΑΚΗ ΠΕΛΑΓΙΑ ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΟΛΣΑ-ΠΟΛΙΧΝΙΤΟΣ 9. ΚΑΡΥΟΦΥΛΛΗ ΕΥΣΤΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΜΗΘΥΜΝΑΙΩΝ ΑΘΗΝΑΣ " Η ΜΗΘΥΜΝΑ" ΑΝΑΠΛ. ΤΑΜΙΑΣ ΟΛΣΑ 10. ΚΟΥΣΚΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΒΡΙΣΑΓΩΤΩΝ ΛΕΣΒΟΥ ΑΘΗΝΑΣ ΜΕΛΟΣ ΔΣ ΟΛΣΑ 11. ΚΟΥΡΔΟΥΣΑ ΜΕΝΗ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΜΑΝΤΑΜΑΔΙΩΤΩΝ ΑΘΗΝΑΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟΣ ΣΥΝΕΔΡΟΣ ΟΛΣΑ 12. ΓΙΑΝΝΑΚΟΥ ΙΓΝΑΤΙΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΜΑΝΤΑΜΑΔΙΩΤΩΝ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΣΥΝΕΔΡΟΣ ΟΛΣΑ 13. ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ ΜΑΡΙΑ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΜΑΝΤΑΜΑΔΙΩΤΩΝ-ΔΑΣΚΑΛΑ 14. ΖΥΜΠΟΥΝΟΥΜΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΜΕΛΟΣ ΔΣ ΟΛΣΑ ΕΡΕΣΣΟΣ 15. ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΦΟΡΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΟΛΣΑ -ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΟΣ- ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΣ ΜΗΧ.-ΓΕΡΑ 16. ΚΟΠΡΙΤΕΛΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΑΜΙΑΣ ΜΑΝΤΑΜΑΔΙΩΤΩΝ-ΔΑΣΚΑΛΟΣ -ΣΥΝΕΔΡΟΣ ΟΛΣΑ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Π.Ε. ΒΥΡΩΝΑ - ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗΣ ΠΑΓΚΡΑΤΙΟΥ «ΡΟΖΑ ΙΜΒΡΙΩΤΗ» 17. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΜΕΛΟΣ ΔΣ ΟΛΣΑ - ΓΕΡΑ 18. ΚΑΤΣΑΜΑΤΣΑ ΒΑΪΤΣΑ ΣΥΝΕΔΡΟΣ ΟΛΣΑ ΑΝΤΙΣΣΑ 19. ΒΑΛΗΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΥΝΕΔΡΟΣ ΟΛΣΑ ΜΕΣΟΤΟΠΟΣ 20. ΚΑΤΣΑΜΑΤΣΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ 21. ΣΑΚΕΛΑΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΥΝΕΔΡΟΣ ΟΛΣΑ ΑΝΤΙΣΣΑ 22. ΒΑΖΙΓΙΑΡΝΤΖΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΥΝΕΔΡΟΣ ΟΛΣΑ ΒΑΤΟΥΣΑ 23. ΠΑΠΑΣΤΣΙΚΗΣ ΦΩΤΙΟΣ ΣΥΝΕΔΡΟΣ ΟΛΣΑ ΠΤΕΡΟΥΝΤΑ 24. ΑΧΛΙΟΠΙΤΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΝΑΥΠΗΓΟΣ ΕΡΕΣΣΟΣ 25. ΜΠΩΖΟΥ ΜΑΡΙΑ ΣΥΝΕΔΡΟΣ ΟΛΣΑ ΠΟΛΙΧΝΙΤΟΣ 26. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΥΝΕΔΡΟΣ ΟΛΣΑ- ΤΟΠΟΓΡΑΦΟΣ-ΜΑΝΤΑΜΑΔΟΣ 27. ΨΑΡΡΑΣ ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΣΥΝΕΔΡΟΣ ΟΛΣΑ ΠΛΩΜΑΡΙ 28. ΑΡΑΠΕΚΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΥΤΙΛΗΝΗ 29. ΚΑΜΤΣΙΟΣ ΘΩΜΑΣ

8 8 τα μανταμαδιωτκα Η αξία της πολιτισμικής ανθρώπινης δραστηριότητας Ηαλήθεια είναι ότι πολλή η συζήτηση για τη σφαγή του ταύρου, πολύ κριτική, πολύ επίκριση... την ακούω και αναλογίζομαι πόση υποκρισία... κάποιοι διεκδικούν το μονοπώλιο της ευαισθησίας για τον πόνο του ζώου, ενώ είναι κρεατοφάγοι... η ευαισθησία εξαντλείται στον τόπο σφαγής του ζώου και όχι στην ίδια τη σφαγή... είναι αρκετό να μην είναι σε κοινή θέα... δεν γνωρίζω να υποχρεώνεται κανείς να παραβρεθεί κάτω από τον πλάτανο την ώρα της σφαγής χωρίς τη βούλησή του... πλειοδοτούν για την αγάπη προς τα ζώα χωρίς σεβασμό στους ανθρώπους του μόχθου και του μεροκάματου που από επιλογή έχουν συνυφάνει τη ζωή τη δική τους και των οικογενειών τους με την εκτροφή και τη φροντίδα των ζώων! Αυτή η κοινωνικά και πολιτειακά μονόπλευρη επιλεκτική ανεξιθρησκία με ενοχλεί αισθητικά και ιδεολογικά. Σέβομαι όσους πιστεύουν σε κάποιο άλλο θρήσκευμα, και δεν ασχολούμαι με το θρησκευτικό τους τελετουργικό γιατί δεν με φοβίζει, δεν νιώθω απειλή και είναι ελεύθεροι να εκφράζουν την πίστη τους, εκτός αν απειλούνται ανθρώπινες ζωές, ή τη μη πίστη τους, αν αυτό τους εκφράζει. Το ίδιο λοιπόν χρειάζεται να διεκδικούμε και για τις πανάρχαιες λατρευτικές παραδόσεις που εκφράζουν μια μεγάλη μερίδα του κόσμου, στηρίζουν την ιστορία, τον πολιτισμό και τις ρίζες ενός τόπου, στηρίζουν την κοινωνική, οικονομική και πολιτισμική ζωή του, διατηρούν το χαρακτήρα και την αυθεντικότητα των ανθρώπων, δίνουν κίνητρο σε μια ολόκληρη κοινωνία να αναπνέει. Η συζήτηση για τη διατήρηση ή μη του εθίμου δεν αποτελεί μόνο θέμα λατρευτικής πίστης, μα η κατάργησή του αποτελεί πλήγμα πολιτισμικό και επιστημονικό. Η επιβίωση των πανάρχαιων εθίμων είναι πλούτος επιστημονικός, φωνή παρελθόντος πανάκριβη, ανεκτίμητη, παλμός που χτυπά αιώνες και στην επιστημονική καταγραφή δε χωρά κριτική. Η σφαγή του ταύρου αποτελεί ζωντανή αναπαράσταση της πολιτισμικής διαδρομής μέσα στους αιώνες τόσο ειδωλολατρικών, όσο και παλαιοχριστιανικών μα και σύγχρονων λατρευτικών εκδηλώσεων. Είναι γλαφυρή αναπαραγωγή μια πορείας πολιτισμών μέσα στους αιώνες και για το λόγο αυτό έχει τεράστια λαογραφική και επιστημονική αξία. Οι αιτιάσεις για την προσβολή της αισθητικής, Βάσια Ιγνατίου Καραμανώλη της ευπρέπειας, του σεβασμού στον πόνο του ζώου, της συναισθηματικής παραβίασης των ατόμων που παρακολουθούν είναι τόσο μικρές μπροστά στη δύναμη της επιβίωσης της ιστορικής μνήμης με την έννοια του επιστημονικού λαογραφικού ενδιαφέροντος, αλλά και της δύναμης της λαϊκής σοφίας που πριν αναπτύξει την επιστήμη είχε ανακαλύψει τρόπους διαχείρισης των εσωτερικών ανθρώπινων διαδικασιών μέσα από τις πολιτισμικές εκδηλώσεις. Η ζωή έχει δύο πλευρές, έχει τη μέρα και το φως, τη χαρά και τη ζωή, μα συνάμα έχει τη νύχτα και το σκοτάδι, τη λύπη και το θάνατο. Επιβιώνουμε εξισορροπώντας ανάμεσα σε αυτά τα δύο άκρα και αυτό το νιώθουμε καθημερινά στη ζωή, η χαρμολύπη είναι μέρος της ζωής μας, αυτό το βλέπουμε σε όλες τα πολιτιστικά προϊόντα. Στη θρησκεία και την πίστη, ο παράδεισος και η κόλαση αναπαριστούν ακριβώς τα δύο ανθρώπινα συναισθηματικά άκρα, τη χαρά και τη λύπη, την ελπίδα και το φόβο και συμβολίζονται με ποικίλους τρόπους ανά θρησκεία και αποτελούν εξωτερίκευση της εσωτερικής, συναισθηματικής ψυχικής ανθρώπινης διαδικασίας. Στην περίπτωση του Μανταμάδου, ο Άγιος Ταξιάρχης είναι πολεμιστής και ψυχοπομπός, αμύνεται με το σπαθί του, επιτίθεται στους εχθρούς και προστατεύει τους ντόπιους, ενώ στον ίδιο ναό φιλοξενείται και η φωτεινή πλευρά του ίδιου νομίσματος, της διαδικασίας δηλαδή της ζωής, ο αρχάγγελος Γαβριήλ, ζωοδότης, που πρόσφερε τον κρίνο ώστε να τελεστεί η παρθενογένεση του Ιησού, κι έτσι η ψυχή γαληνεύει, δε φοβάται τόσο, επικοινωνεί το φόβο του θανάτου, τον αντιπαραβάλει με την ελπίδα της ζωής και νιώθει κουράγιο ώστε να συνεχίσει να ζει. Τα λαϊκά παραμύθια και οι λαϊκές παραδόσεις μιλούν για τα δύο άκρα κάνοντάς τα ανθρώπινες φιγούρες. Μιλούν για το καλό και το κακό με τόση απλότητα, για το όμορφο και το άσχημο, για το δίκαιο και το άδικο, για το ηθικό και το ανήθικο και διαπραγματεύονται με αυτόν τον τρόπο όλες τις εσωτερικές ανθρώπινες εντάσεις, τα εμπόδια, τις ενοχές, τα εξωτερικεύουν και με τον τρόπο αυτό τα εκτονώνουν και τα εξευμενίζουν. Ο λαϊκός ακροατής ηρεμεί και το παιδί κοιμάται που ο λύκος τιμωρήθηκε. Ακόμη και τα σύγχρονα πολιτιστικά προϊόντα διαπραγματεύονται τα φωτεινά μα και τα σκοτεινά ανθρώπινα συναισθή-

9 τα μανταμαδιωτκα 9 ματα, την ομορφιά και την ασχήμια, τη χαρά και τη λύπη, το γέλιο και το κλάμα, τη σοφία και την τρέλα, τη γέννηση και το θάνατο. Η πολιτισμική διαδικασία είναι ψυχοθεραπευτική διαδικασία, είναι διαχείριση συναισθημάτων και αναγκών της οποίας η συσσώρευση μόνο εκρήξεις και κρίσεις μπορεί να επιφέρει. Η λειτουργία της αναπαράστασης αυτών των δύο ανθρώπινων πλευρών προκύπτει από την εσωτερική ανάγκη έκφρασης εκτόνωσης των συναισθημάτων της λύπης, του φόβου για το θάνατο και το άγνωστο. Αυτή είναι η ζωή, αυτός είναι ο άνθρωπος, όσο έχω ανάγκη να αποδέχομαι την ομορφιά τόσο χρειάζομαι να αποδέχομαι και την ασχήμια, έτσι ισορροπώ, έτσι συνεχίζω, έτσι ζω. Σε διαφορετική περίπτωση είμαι μισός, μου λείπει κάτι, μειονεκτώ, ανταγωνίζομαι, φωνάζω γιατί πονάω και φοβάμαι, δεν αποδέχομαι γιατί φοβάμαι πως δεν θα με αποδεχτούν, νιώθω απειλή, δεν είμαι ήρεμος, ελεύθερος, ολόκληρος. Η εμμονή για τη συνέχιση είναι ο άλλος πόλος της εμμονής για την κατάργηση, και τα δύο είναι μακριά από την πραγματική σύγχρονη ζωή. Η αναγκαιότητα για τη συνέχιση του εθίμου δεν είναι μια πολιτισμική εμμονή, δεν είναι η εμμονή στη βαρβαρότητα, δεν είναι η βαλβίδα ασφαλείας σε μια ψυχή που βράζει, σε μια κοινωνία που βράζει και δεν εξευμενίζεται με την προστασία της ιδιωτικότητας του ταύρου που σφαγιάζεται, αλλά με το σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας που οδηγείται στην αυτοκτονία από την φτώχεια. Η συνέχιση του εθίμου είναι η συνέχιση της παραδοσιακής ζωής της κοινότητας, μιας κοινότητας που διαφέρει από την ομοιομορφία του σύγχρονου ισοπεδωτικού παγκοσμιοποιημένου κανιβαλισμού, που έχει καταφέρει να αγωνίζεται για το αύριο με φρέσκια ματιά, πατώντας τα πόδια της στις ζωντανές μνήμες του χτες, με μια ισορροπία που όσοι δεν την έχουν βιώσει δύσκολα κατανοούν. Βάσια Ιγνατίου Καραμανώλη (PhD) Λέκτορας Ψυχολογίας ΣΣΕ Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια Το κουρμπάνι των προπαππούδων μας Δήμητρα Πασπαλά Πληροφορηθήκαμε, όλοι οι Μανταμαδιώτες, πως το έθιμο της σφαγής του ταύρου, στο πανηγύρι των Μυροφόρων, δεν θα γίνει. Απαγορεύτηκε από τους αρμόδιους. Ακούστηκαν πολλά, τον τελευταίο καιρό. Γράφτηκαν περισσότερα. Κανείς μας,δεν πίστεψε πως θα κατάφερναν, εκείνες οι φωνές, να καταργήσουν ένα έθιμο που κρατάει αιώνες. Το κουρμπάνι των προπαππούδων μας. Κατηγόρησαν το έθιμό σαν βάρβαρο, σαν σατανιστικό. Οι ρίζες του όμως, είτε το θέλουν είτε όχι, είναι πολύ βαθιές. Κρατάνε απ τις αγάπες-κοινά δείπνα των πρώτων χριστιανών και στους βυζαντινούς χρόνους, όταν το αίμα, ήταν σύμβολο της ζωής, της γέννησης και της γονιμότητας. Πέρασε έτσι μέσα στις παραδόσεις των λαών, σε ολόκληρο τον κόσμο, θεωρήθηκε ιερό και άρχισε να παίζει σημαντικό ρόλο μέσα σε διάφορες θρησκείες. Το αίμα του Χριστού σώζει. Αργότερα η θυσία απέκτησε πρακτική μορφή. Η σφαγή των ζωντανών, τάματα των πιστών, εξασφάλιζε τροφή, που θα προσέφεραν στους προσκυνητές τους οι Μανταμαδιώτες. Προσκυνητές που ερχόταν από πολύ μακριά, για να ασπαστούν τον Ταξιάρχη, στη γιορτή του. Προσκυνητές, που πέρασαν μέρες, με ξηρά τροφή ώσπου να εκπληρώσουν το τάμα τους. Με ένα πιάτο ζεστό κισκέκ ή ρεβύθια με κρέας έδειχναν οι πρόγονοί μας τη φιλοξενία τους. Έτσι μπορούσαν. Είναι το έθιμο λέει βάρβαρο. Και λυπάμαι που το λέω, μα είναι υποκρισία να μιλάμε για βαρβαρότητα, απ τη στιγμή που σφάζονται μπροστά στα μάτια μας, στις ειδήσεις κάθε βράδυ στις 8, ανθρώπινες ψυχές. Ή πνίγονται στη Μεσόγειο. Ή αυτοκτονούν καθημερινά. Δίπλα μας! Όταν υπάρχουν παιδιά που υποσιτίζονται ή λιμοκτονούν. Είναι υποκρισία να μιλάμε για βαρβαρότητα της θυσίας του ταύρου, όταν η βαρβαρότητα και το έγκλημα περνούν καθημερινά μπροστά από τα μάτια μας. Στο κάτω κάτω της γραφής, όσοι παραβρίσκονται τόσα χρόνια στη θυσία, έχουν δικαίωμα επιλογής, για το αν θα είναι εκεί, ή όχι. Απ τη βαρβαρότητα της καθημερινότητας, όμως κανένας δεν έχει επιλογή αποφυγής. Αυτή η βαρβαρότητα, βέβαια, σταματάει έξω απ την πόρτα του σφαγείου, όπου μπορούν να σφαγιάζονται κανονικά

10 10 τα μανταμαδιωτκα τα ζώα. Η βαρβαρότητα είναι μαζεμένη όλη, κάτω απ τον πλάτανο του Ταξιάρχη. Πόση υποκρισία!! Μας κατηγόρησαν και εμάς τους Μανταμαδιώτες, πως δεν αγαπάμε τα ζώα. Ο Μανταμάδος είναι κτηνοτροφικό χωριό. Οι περισσότεροι, μέσα σ αυτό έχουμε μεγαλώσει μέσα στα ζώα. Έχουμε ταΐσει, με το μπιμπερό ζώο που δεν το θήλασε η μάνα του, έχουμε κλάψει για ζώο που χάθηκε, ζούμε μέσα στα ζώα και μέσα από τα ζώα. Αν υπάρχει άνθρωπος που αγαπάει τα ζώα του, αυτός είναι ο κτηνοτρόφος! Και η αγάπη για τα ζώα, περιλαμβάνει όλα τα ζώα. Για τα οποία ο κτηνοτρόφος είναι υπεύθυνος! Υπεύθυνος για την τροφή τους, τη στέγη τους, την περίθαλψή τους. Μα ο κύκλος της ζωής, της ζωής μας, περιλαμβάνει και την κρεατοφαγία, για τους περισσότερους. Και στον κύκλο αυτό της ζωής μας, ναι υπάρχει και το σφαγείο, η σφαγή, ο τεμαχισμός. Για όσους επιλέγουν την κρεατοφαγία σαν τρόπο ζωής. Για τους υπόλοιπους, που διαλέγουν τον vegetarian τρόπο ζωής, υπάρχει σεβασμός,- ελεύθεροι άνθρωποι είμαστε,- όπως και εμείς όμως, απαιτούμε τον ίδιο σεβασμό. Γιατί καλώς ή κακώς, εμείς δεν είμαστε αναγνωρισμένο σωματείο από το κράτος, είμαστε οι κάτοικοι ενός χωριού. Οι μόνιμοι. - Αυτοί, που έχουμε καβαλίνες στα παπούτσια μας, τιμή μας! Έχω γεννηθεί και μεγαλώσει σε αυτό το χωριό. Στην Τρίτη Δημοτικού, το 86, η οικογένεια μου αφιέρωσε στον Άγιο ζώο. Ζώο, που είχαμε μεγαλώσει εμείς, με το μπιμπερό. Ζώο που είχε όνομα, Ταξιαρχούλα λεγόταν. Ζώο που το αγαπήσαμε, και ξέραμε τον προορισμό του. Ήταν ταμένο στον Άγιο. Και η προσφορά στον Άγιο, είχε πόνο, ήταν υπέρ υγείας ανθρώπου, που έφυγε νωρίς δυστυχώς. Και ήμουν παιδί. Και η όλη θυσία του Ταύρου, με πιστόλι- γιατί από τότε, με πιστόλι γίνεται, και από πιο παλιά- όχι δεν με στιγμάτισε. Με στιγμάτισε η απώλεια του ανθρώπου, μετά από μερικούς μήνες. Με ενοχλεί όλη αυτή η επίθεση. Με ενοχλεί γιατί είναι στοχευμένη. Με ενοχλεί να κατηγορούν τους ανθρώπους μου. Τις ρίζες μου, που ευτυχώς για μένα υπάρχουν ζωντανές. Με αγαναχτεί, να καταστρέφουν τις παραδόσεις μας. Τις ρίζες μου, που ευτυχώς για μένα υπάρχουν ζωντανές. Και το μόνο, επί της ουσίας, που μπορούν να μας καταλογίσουν, είναι το υγειονομικό κομμάτι. Αυτό της υπαίθριας σφαγής. Και είμαι απόλυτα βέβαιη, πως όλοι όσοι παρακίνησαν όλη αυτή την επίθεση στο Πανηγύρι μας, έχουν φάει επανειλημμένα αρνάκι σφαγμένο απ τα χέρια ενός θείου, στην αυλή της γιαγιάς τους. Λοιπόν καταρχήν ας κατεβάσουν το δάχτυλο, και κατά δεύτερον ας χαρούν. Γιατί η σφαγή του ταύρου φέτος, δεν θα γίνει. Βρεθήκαμε απροετοίμαστοι. Η «αισθητική» τους δεν θα προσβληθεί. Γιατί για εκείνους, είναι θέμα αισθητικής. Απ την οποία μπορούν να προστατέψουν τον εαυτό τους. Δυστυχώς, για εμάς είναι κάτι πιο βαθύ, πιο σημαντικό. Είναι οι ρίζες μας. Δήμητρα Πασπαλά

11 τα μανταμαδιωτκα 11 Ο Μαχαλάς μας, τα Κατζιλέλια Για όσους έζησαν εκεί, μα πιο πολύ για τον Μπάμπη, για τον Μιχάλη Κατερίνα Ευστ. Καραμανώλη Στην κάψα του μεσημεριού η γειτονιά αναπαύεται, μόνο τα τζιτζίκια δεν έχουν πάψει ούτε στιγμή, έτσι κρατούσαν ξύπνια και εμάς τα παιδιά που στριφογυρίζαμε στα κρεβάτια μας βαρυγκωμώντας για τον καταναγκαστικό μεσημεριανό ύπνο που μείωνε την δραστηριότητά μας. Ο φόβος της τιμωρίας σφαλούσε τα στόματα μας, στο στενό πάνω από τις αράχτες ανάμεσα στο σπίτι της θείας Βήτας και της θείας Αριάδνης ήταν στημένο το τσαρδί του καραγκιόζη και μας περίμενε για την βραδινή παράσταση. Θα τα καταφέρναμε άραγε; Πρωταγωνιστές όλα τα παιδιά της γειτονιάς, εγώ με τον αδελφό μου τον Γιώργο, η Χριστίνα και ο Μιχάλης, ο Νίκος ο Πανάς,η Μαριάνθη Φράγκου,ο Μιχάλης της Ελπινίκης. Τα ανερχόμενα βλαστάρια της γειτονιάς! Ο Τάκης της θειας Στρατούλας είχε ξεσκολίσει πια,είχε ένα κασελάκι με όλα τα καλά, φιστίκια, πασατέμπο, γόμες πράσινες και ροζ, είχε κισ με γεύση φράουλα, είχε και μπόζο γαριδάκια, σπίρτα και άλλα. Θα ξεκινούσε να διαλαλεί το εμπόρευμα του κατά τις 5:00,εμείς εκείνη τη μέρα περιμέναμε παιδιά από την Μπαμπατσιά, την διπλανή γειτονιά να έρθουν με ένα μσελλ να δούνε καραγκιόζη, αυτό θα γινόταν το βράδυ! Το στενό ήταν μόνο για μας τα παιδιά, δύσκολο να ανέβουν οι μεγάλοι εκεί πάνω και να μας διώξουν. Συχνά μας διώχνανε από τα κατώφλια τους όταν φωνάζαμε! Εκείνη που ενοχλούσαμε πιο πολύ ήταν η Κατερίνα η Γιωσίφαινα που μας έδιωχνε από την αραχτούδα «της». Τα μεγαλύτερα παιδιά ο Μπάμπης ο Ζερβός, η Ευστρατία Μαρίνου, η Βαρβάρα Πανά, ο Στεφανής, έφηβοι πια, είχαν τις δικές τους κουβέντες τα απογεύματα, εμείς ήμασταν πιο μικροί και δεν μπερδευόμασταν και στα πόδια τους. Πρώτα, άνοιγε η πόρτα της θεια Αριάδνης, στην εσωτερική σκοτεινή αυλή της ήταν στημένος ο αργαλειός, για να ξεκινήσει να υφαίνει έπρεπε να ανοίξει την μεγάλη δίφυλλη πόρτα να μπει το φως, να μπορέσει να υφάνει! Με το πρώτο χτύπημα του αργαλειού δινόταν το σύνθημα να ξαμοληθούμε στο δρόμο! Σε λίγο στο στενό μας είχε στηθεί το πανηγύρι,το κουβεντολόι μαζί με τα εργόχειρα αντάμα, τα παιγνίδια των παιδιών με το ρυθμικό χτύπημα του αργαλειού, ο ήχος από της οπλές των γαιδάρων που φορτωμένα με τα δοχεία κατέβαιναν από το στενό της Σπύραινας για το βραδινό άρμεγμα. Το καλντερίμι μας λες και ήταν σχεδιασμένο για τις ανάγκες της γειτονιάς, δεν το έβρισκε ο απογευματινός ήλιος, ο ψηλός όγκος του σπιτιού της θείας Βήτας, το δικό μας στη δεξιά μεριά, της Αριάδνης και της Στρατούλας από απέναντι δημιουργούν φιλόξενο και δροσερό απογευματινό περιβάλλον. Ο ντουσιμές είχε τις ποιο περίτεχνα πλατιές κατηφορικές σκάλες, φυσικά καθίσματα για το εργόχειρο. Κάθε μια γειτόνισσα είχε τη θέση της. Η θέση της θείας Στρατούλας Πασπαλά, της θεια Κατιρίνς της Πατσέλαινας, της Αφροδής, της Απικουδας της Στέλλας Ανταλή, της θειας μου Χρυσούλας, της Καλλιόπης Πανταβού, της Αλεξάνδρας του Κουρκούτη, της Θειας Νίκης Στέκα, της θεια Ιφιγένειας, της Κατιρίνς της Γιωσίφαινας. Και το κουβεντολόι ξεκινούσε με προτεραιότητα στην κουβέντα για το νέο εργόχειρο της καθεμίας. Πανέμορφα σχέδια με λουλούδια, πουλιά και ρόμβους, μέτρα πολλά που θα ενώνονταν μετά για να γίνουν υπέροχα τραπεζομάντηλα, κουβέρτες και δαντέλες! Θαρρώ η θεια Στρατούλα ήταν η πιο τεχνήτρα στο βελονάκι, και το ήξερε αυτό, το μαρτυρούσε το ύφος της όταν λάνσαρε τα νέα σχέδια στις γειτόνισσες, όταν τις μάθαινε την πλέξη, που και εκείνες δεν πήγαιναν πίσω στην τέχνη! Αλλά και το σπίτι της, το μικρότερο μα το πιο ανοιχτό, ήταν το κέντρο της γειτονιάς, πρωταγωνίστρια η Στρατούλα στα τεκταινόμενα της γειτονιάς Εμείς τα κορίτσια είχαμε συνήθως τελάρα και καμβάδες με ότι χρώμα μουλινέ ντεμισέ φανταστείς! Στις απογευματινές συντροφιές ετοιμαζόνταν τα όνειρα για τα αυριανά σπιτικά. Που να το φανταζόταν οι μάνες μας ότι τα προικιά αυτά θα στόλιζαν σαλόνια στη Βιρζίνια στην Αθήνα, στην Καρδίτσα, στην Κέρκυρα! Οι μεγαλύτερες γυναίκες της γειτονιάς έγνεθαν για να κάνουν κλωστή για πλέξιμο από το μαλλί των ζώων, καμιά φορά είχαν και την ανέμη,παραδίπλα κάποιες έφτιαχναν μέσα σε ένα κόσκινο μανέστρα. Συχνά το κουβεντολόι, σταματούσε γιατί έπρεπε να διευθετηθεί κάποιος τσακωμός μικρών αγοριών, συνήθως κάποιος μικρός είχε τσακωθεί ή και ξυλοφορτωθεί από κάποιο πιο δυνατό και πιο μεγάλο. Αυτός που στις παραπάνω γειτονιές ήταν ο προστάτης του, εδώ ήταν ο δυνάστης του. Στο απογευματινό

12 12 τα μανταμαδιωτκα σκηνικό η Ντόρα, η μαύρη σκυλίτσα της Στρατούλας άκακη, μέσα στη ραστώνη της συμπλήρωνε την γυναικοπαρέα χωρίς να διαταράσσει τα δρώμενα. Οι άνδρες απουσίαζαν από αυτά τα μαζώματα, άλλος στο μπαχτσέ άλλος στα ζα, άλλος στην οικοδομή, άλλος στη θάλασσα, θα μαζευόταν το σούρουπο να βάλουν τα βραδινά τους, να βγουν στον καφενέ. δεν είχαν τη θέση τους στη γειτονιά όπως δεν είχαν και οι γυναίκες στον καφενέ. Τα γέλια και το κουβεντολόι συνεχιζόταν για ώρα, μερικές φορές η απογευματινή συντροφιά είχε την τύχη να απολαύσει ανάμεσα στα εργόχειρα το παγωτό του κυρ Ανδρέα του Ανταλή που με το τρίκυκλό του ερχόταν μέχρι τα Κατζιλέλια να μας δροσίσει! Τέτοια παγωτά δεν ξαναδοκιμάσαμε!!! Η σκάλα της θείας Νίκης, φιλόξενη και σκιερή ήταν η καλύτερη επιλογή για να το απολαύουμε!! Πολλές φορές βέβαια η σκάλα μας φιλοξενούσε με το πιάτο μας, με το ψωμοτύρι με το λαδάκι το φρέσκο σκόρδο, την ντομάτα! Η σκάλα αυτή και η αραχτούδα, αφουγκράστηκαν τα όνειρά μας, έμαθαν τα μυστικά μας και τις ζαβολιές μας, άκουσαν τα παράπονά μας, εκεί ετοιμάζονταν όλες οι εξορμήσει μας στα χωραφέλια! To σούρουπο έφτασε και οι γειτόνισσες μια μια, θα εγκαταλείψει τη θέση της, δεν είναι δυνατόν να συνεχίσουν τα εργόχειρά τους, εξάλλου πρέπει να ετοιμάσουν το βραδινό, οι άντρες θα γυρίσουν από τον καφενέ και πρέπει να βρουν το τραπέζι έτοιμο! Ίσως μετά το φαγητό μια μικρότερη μάζωξη γίνει στα σκαλιά της Αφροδης! Όμορφα χρόνια αλησμόνητα, που χάθηκαν στο χρόνο και πήραν μαζί αγαπημένους μας ανθρώπους, που όμως ζουν για πάντα στις ψυχές μας, εκεί στα Κατζιλέλια, στο στενό, στην αραχτούδα, ακούω τις φωνές τους, του Μπάμπη, του Μιχάλη Κατερίνα Ευστ. Καραμανώλη Στο Ευρωπαϊκό πρόγραμμα επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, στο πλαίσιο του προγράμματος ERASMUS+ της Ε.Ε. πήρε μέρος και το Σχολείο στο οποίο υπηρετώ. Η πρόταση η οποία κατατέθηκε από το Σχολείο και εγκρίθηκε από τον εθνικό φορέα, περιλάμβανε και την εκπαίδευση στο Παρίσι, δύο καθηγητών από το 3ο Λύκειο Μυτιλήνης. Έτσι μετά από τις απαραίτητες διαδικασίες, την προετοιμασία, την έκδοση των εισιτηρίων και δυο συνεχόμενα αεροπορικά ταξίδια, βρεθήκαμε στο Παρίσι την Κυριακή των Μυροφόρων, χάνοντας το πανηγύρι του χωριού μας, αλλά με την προσμονή για μια απολαυστική εβδομάδα με νέες και πρωτόγνωρες εμπειρίες. Από την πρώτη στιγμή που βγήκε το πρόγραμμα για το Παρίσι, μου μπήκε η ιδέα να βρώ τον συχωριανό μας τον Γρηγόρη Αρβανιτάκη, τον Γρηγόρη τον Γάλλο, όπως συνηθίζεται να τον λέμε στο χωριό. Το μυαλό μου δεν πήγαινε σε κανέναν που θα μπορούσε να μου δώσει πληροφορίες, κάποιο τηλέφωνο ή μια διεύθυνση...κάτι τέλος πάντων που θα μου έδινε τη δυνατότητα να τον εντοπίσω στο Παρίσι. Τώρα θα μου πείτε τί είναι το Παρίσι... Μανταμάδος; Όχι βέβαια αλλά...εντάξει. Κάτι θα έκανα. Αρκετό καιρό πριν... Μιχάλη Καπιωτά Η πρώτη μας μέρα στην πόλη του φωτός πέρασε εύκολα με την πρώτη επίσκεψη στον πύργο του Άιφελ, παρότι ο καιρός δεν ήταν και πολύ καλός... συννεφιασμένος, κρύος και μουντός και βέβαια οι πρώτες εντυπώσεις από τη μεγάλη αυτή ευρωπαϊκή πρωτεύουσα, που κάθε άλλο παρά καλές ήταν. Σκουπίδια παντού, αποτσίγαρα και σχισμένες σακούλες σκουπιδιών, ζητιάνοι και άστεγοι... Κι εδώ η ευρωπαϊκή κοινωνική πολιτική σε όλο της το μεγαλείο. Και λέμε την Ελλάδα! Τέλος πάντων, πέρασε και η δεύτερη μέρα με το πρωϊνό μας στο σεμινάριο και το απόγευμα στην επίσκεψη στην επιβλητική Παναγία των Παρισίων, με τις χιλιάδες κόσμου μέσα κι έξω και τα υπέροχα βιτρώ που δημιουργούν αυτή την καταπληκτική ατμόσφαιρα στο εσωτερικό της. Το βράδυ γυρνώντας στο ξενοδοχείο, είπα να κάνω μια προσπάθεια στο διαδίκτυο, μήπως βρω κάποιο στοιχείο για το Γρηγόρη...Αφού περιηγήθηκα αρκετή ώρα, αναζητώντας το Γρηγόρη ή το Νίκο0 το γιό του, κατάφερα να βρω το όνομα συνδεδεμένο με μια διεύθυνση κοντά στο ξενοδοχείο που μέναμε. Τηλέφωνο δεν υπήρχε, έτσι πήγαμε με τη γυναίκα μου μια βόλτα προς τα κειι που μας έδειχνε το GPS. Φτάσαμε σε ένα σύμπλεγμα πολυκατοικιών, και ζητήσαμε

13 τα μανταμαδιωτκα 13 τον αριθμό που είχαμε βρει. Οι πόρτες σιδερένιες, με κωδικούς ασφαλείας, όποιος έμπαινε δεν μας έδινε και μεγάλη σημασία. Τελικά ένας κύριος που έμπαινε στο συγκρότημα, μας άνοιξε την πόρτα και μας συνόδεψε μέχρι μέσα, σε μια μεγάλη πολυκατοικία, μέσα από έναν όμορφο και περιποιημένο κήπο. Φτάνοντας στην είσοδο πραγματικά είδαμε στα γραμματοκιβώτια το όνομα: GRIGORIS ARVANITAKIS. Περιμέναμε να ρθεί κάποιος να ανοίξει την πόρτα για να μπορέσουμε να μπούμε για να χτυπήσουμε το κουδούνι. Πράγματι σε λίγη ώρα, μια κοπέλα μπήκε στην πολυκατοικία, έτσι βρήκαμε την ευκαιρία να μπούμε κι εμείς, και να χτυπήσουμε το κουδούνι... - «Allo! Ναι» γυναικεία φωνή από το θυροτηλέφωνο. - Καλησπέρα, είναι το σπίτι του Γρηγόρη Αρβανιτάκη; Είμαι από το Μανταμάδο και ήρθα να σας δω.. Σιωπή. Φαντάζομαι θα έπαθαν σοκ οι άνθρωποι. Περιμέναμε ότι θα κατέβαινε κάποιος. Περιμέναμε. Κάποιοι ανέβηκαν, άλλοι κατέβηκαν. Υποθέσαμε ότι θα το πήραν για φάρσα... Ξαναχτυπήσαμε. Είπα ποιός είμαι... -Μα σας ανοίξαμε... Γιατί δεν ανεβήκατε? Στον ένατο! Μπήκαμε στο σανσερ. Ανεβήκαμε στον ένατο. Ο Γρηγόρης και η γυναίκα του η Στέλλα, στην πόρτα και μας περίμεναν. Μάλλον δε με γνώρισαν. Είχαμε και πολλά χρόνια να συναντηθούμε, αφού κι εγώ δεν πηγαίνω πολύ συχνά στο χωριό το καλοκαίρι. Ο Γρηγόρης ήταν έτσι όπως ήταν πάντα... Ψηλός, αδύνατος, έτρωγαν οι άνθρωποι κι εμείς τους διακόψαμε... Ένας μικρός πανικός κι όταν συνήλθαν, από το σοκ, περάσαμε στο σαλόνι, καθίσαμε στον καναπέ και το ζευγάρι σε δυο πολυθρόνες απέναντι. Κάτω από το κάδρο με την Ακρόπολη... Η κυρία Στέλλα, έλεγε και ξανάλεγε, δεν το περιμέναμε αυτό, νομίζαμε ότι είναι ο γιος μας ο Νίκος, που μας κάνει τέτοια αστεία. Μας έφερε κουραμπιέδες και κρύο νερό και μιλήσαμε για το χωριό πολλή ώρα. Θυμηθήκαμε τον πατέρα μου και το γιαούρτι του, που ο Γρηγόρης με το που έφτανε στο χωριό, από κείνα τα χρόνια, ερχόταν στο μαγαζί κι έφερνε στον πατέρα μου ένα πακέτο τσιγάρα Gallouase. Κι από τη μυρουδιά τους καταλάβαινα πως ήρθε κι εφέτος «Ο Γρηγόρης ο Γάλλος». Η Στέλλα Φωτεινού, γυναίκα και στήριγμα όλα αυτά τα χρόνια του Γρηγόρη, έλγε συνέχεια και υπερηφανευόταν για το επιχειρηματικό δαιμόνιο του Γρηγόρη του άντρα της και για το γιό της το Νίκο, που πήρε το ίδιο το δαιμόνιο του πατέρα του κι ασχολείται κι αυτός με εμπόριο. Παπούτσια ο Γρηγόρης, Υπολογιστές ο Νίκος. Και πάνω σ αυτά θυμήθηκα που έλεγε αστειευόμενος ο Γρηγόρης στον πατέρα μου, να φτιάξουμε ένα αεροδρόμιο στο Λινόχωμα να στέλνω ένα αεροπλάνο, να το γεμίζεις γιούρτια και να τα πουλάμε στο Παρίσι... Θυμήθηκε και αυτός τα πρώτα χρόνια του στο Παρίσι, στο εργοστάσιο των παπουτσιών που δούλευε αρχικά, και δεν ήξερε τη γλώσσα κι όταν ήθελε να πει πως έχει ζέστη έλεγε «είμαι ζεστός» και γελούσανε, λέει, οι Γαλλίδες... Κι η κουβέντα έφερε μπροστά μας το χωριό και το Ασπροποτάμι, κι όλο μας έλεγε πως να! σήμερα βγάλαμε τα εισιτήρια για τη Μυτιλήνη για τις 23 Ιουνίου. Και το μυαλό τους πώς θα μας ευχαριστήσουν γι αυτή μας την επίσκεψη που δεν την περίμεναν ποτέ! Κι εγώ ποτέ δεν το φανταζόμουν πως θα πήγαινα για μια εβδομάδα στο Παρίσι και θα έβρισκα το Γρηγόρη το Γάλλο. Θα έκλεινα τούτο το σημείωμα εδώ. Μα είπαμε κι άλλα και πιο πολλά για τα παιδιά. Για το Νικόλα και τα παιδιά του, τα εγγόνια τους που θα τα έχουν εκείνοι αυτές τις μέρες της Πρωτομαγιάς που έρχεται και την Παρασκευούλα τη μικρότερη κόρη και την Άννα τη μεγάλη που είναι νοσοκόμα και δουλεύει σε μεγάλο νοσοκομείο. Κι ακόμα για τη νοσταλγία για το χωριό και το Ασπροποτάμι, τη βάρκα και το ψάρεμα και όλο σταματούσαν την κουβέντα για να μας καλέσουν για φαγητό, καθίστε να φάμε, ελάτε μια άλλη μέρα... Μα δε μπορούσαμε, ο χρόνος λίγος και το Παρίσι τόσο μεγάλο...κι όμορφο παρά τα όσα είπα πιο πριν... Τελικά είπαμε πως θα τα ξαναπούμε στο χωριό το καλοκαίρι. Κι ίσως να δούμε και τους άλλους χωριανούς που είναι στο Παρίσι. Δεν θέλανε να μας αφήσουν να φύγουμε. Κι όταν πια κατεβήκαμε στην αυλή, ακούσαμε από ψηλά φωνές. Γυρίσαμε και είδαμε το ζευγάρι στο μπαλκόνι να μας κουνάνε το χέρι και να μας φωνάζουν... Ελληνικά. Στο 19ο διασμέρισμα του Παρισιού. Κοντά στο Ζορές. Καλή αντάμωση στην πατρίδα λοιπόν. Στην πλατεία τ' Αγιού Βασλιού. Μιχάλης Καπιωτάς

14 14 τα μανταμαδιωτκα ΙΔΡΥΣΗ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΥ Μηνά Βαξεβάνη Η αγανάκτηση των κτηνοτρόφων ήταν μεγάλη με την εκμετάλλευση των εμπόρων και έτσι το 1953 απεφάσισαν να ιδρύσουν τον Γαλακτοκομικό Συνεταιρισμό Μανταμάδου. Από όσα είχα δει και όσα είχα ακούσει από τον πατέρα μου αρχηγοί (πρωτοπόροι) του νεοϊδρυθέντος Συνεταιρισμού ήταν ο Ελισσαίος Πατσέλας και ο Στέλιος Μιχαηλάρης του Ιωάννη και σαν Γραμματέα έβαλαν τον Απόστολο Γροσομανίδη του Χαραλάμπου, γιατί ήταν μορφωμένος και τον είχαν μεγάλη εμπιστοσύνη. Επειδή υπήρχαν ακόμη οι πληγές του εμφυλίου πολέμου, δεν μπορούσαν να βγάλουν Πρόεδρο. Πλησίασαν τον Αθανάσιο Φιλίππου - Καραμανώλη για να γίνει Πρόεδρος. Έτσι και έγινε. Αυτός δεν είχε πρόβατα, μόνο γάλα αγελαδινό. Όμως δεν υπήρχε πρόβλημα. Επίσης αγελαδινό γάλα και πρόβειο είχαν ο Ευστράτιος Μουτάφης, ο Ελισσαίος Πατσέλας και ο Γροσομανίδης Χαράλαμπος με τους γιούς του και οι αδελφοί Σουλουγάνη του Ευστρατίου. Έτσι το 1953 άρχισε να λειτουργεί ο Γαλακτοκομικός Συνεταιρισμός στο Μανταμάδο. Αγόρασαν δικό τους οίκημα πίσω από το καφενείο του Κοπριτέλη το οποίο ήταν του Λαλέλλη. Πήραν τυροκόμο από τα Πάμφιλα, τον κυρ Νίκο. Εργάτες ήταν ο Ελευθέριος Καραβερβέρης, Βασίλης Αψώκαρδος, Χρήστος Σουλουγάνης, Ελισσαίος Πατσέλας. Μάζευαν γάλα οκάδες γάλα περίπου. Μετά από τέσσερα χρόνια βγήκε ο Φιλίππου από Πρόεδρος και ανέλαβε ο Ευστράτιος Μουτάφης. Μετά ανέλαβε ο Παναγιώτης Μιχαηλάρης του Χαραλάμπου με τον Μιχαήλ Φωτεινό. Το 1960 περίπου έγινε το νέο κτίσμα απέναντι από το Μοναστήρι του Ταξιάρχη. Όπως λειτουργεί και σήμερα το εργοστάσιο. Όμως επί χούντας το 1967 έβγαλαν από Γραμματέα τον Απόστολο Γροσομανίδη και ανέλαβαν άλλα πρόσωπα και άλλα Συμβούλια. Όμως ο Συνεταιρισμός δεν σταμάτησε να λειτουργεί μέχρι σήμερα. Μετά την δικτατορία, όλοι αυτοί που συνεργάστηκαν μαζί του και του είχαν μεγάλη ευχαρίστηση και αδυναμία, του πρότειναν πολλές φορές να αναλάβει, αλλά αυτός δεν θέλησε γιατί είχε στενοχωρηθεί πάρα πολύ. Όμως βοηθούσε με τον τρόπο του πολλές φορές όπως παλιά που αν του ζητούσες 100 δραχμές να κάνεις Πάσχα σου έδινε 200 δραχμές και όλα αυτά από την τσέπη του. Είχε όμως και καλούς συνεργάτες όπως αυτούς που γράφω παρακάτω : Φώτης Καπουσούζης, Σταύρος Ζερβός, Στέλιος Κουρδουσάς, Μιχάλης Τζελαϊδής, Χρυσόστομος Καλατζής, Ελισαίος Πατσέλας, Γεώργιος Τσίκνας, Αντώνιος Πατσέλης (Νάπη), Παναγιώτης Μαρμαρινός, Νικόλαος Ψαρρός, Μιχάλης Γιαννής, Ιωάννης Γιακουμής, Χαράλαμπος Γροσομανίδης με τους γιούς του, Σουλουγάνης Ευστράτιος με τους γιους του, Στέλιος Αλεξάνδρου, Βασίλειος Μεταξωτός, Δημήτριος Βασιλέλλης του Στυλιανού, Ευστράτιος Μακρυγιαννάκης, Ιγνάτιος και Ευριπίδης Μιχαηλάρης, Φώτιος Αψώκαρδος με τους γιους του, Ευστράτιος Μουτάφης, Αθανάσιος Καραμανώλης με τους γιους του, ένας από Κάπη, Καραγιάννης Δημήτριος, Καμπούρης Δημήτριος, Αθανάσιος Βαξεβάνης, Στέλιος Μιχαηλάρης, Σταύρος Αναγνώστου, Χαράλαμπος Καπιωτάς με τους γιους του, Μιχάλης Ηλίας, Μιχάλης Φωτεινός, Νικόλαος Ματζουράνης, Πρόδρομος Αμπατζής, Χαράλαμπος Βογιατζής, Ηρακλής Αναγνώστου, Παναγιώτης Μιχαηλάρης του Στεφάνου, Ευστράτιος Ηλίας του Μηνά, Αλέκος Κουτσαμπάσης, Ιωάννης Γιαννίκας, Ιωάννης Κυριάκου, Στέλιος Κολοκοτρώνης, Νικόλαος Καρατζιτζής, Μιχάλης Βογιατζής (Γιώργαρος). Αυτοί ήταν οι πρωτοστάτες του Συνεταιρισμού που κρατιέται μέχρι και σήμερα. Αν κάποιον ξέχασα να με συγχωρήσει. Άρχιζαν και τυροκομούσαν από αρχές Ιανουαρίου μέχρι τέλος Μαΐου. Γιατί έπειτα όλοι τυροκομούσαν στις μάντρες τους, επειδή τα βοσκοτόπια που έπαιρναν τα πλήρωναν με τυριά. Τα τυριά που έφτιαχνε ο Συνεταιρισμός ήταν με πρωτόγονα μέσα γιατί δεν είχε ρεύμα. Έφτιαχνε τουλουμοτύρι, κεφαλογραβιέρα, κεφαλάκια, λαδοτύρια και βούτυρο. Αυτά τα έστελνε στη Μυτιλήνη στο ψυγείο με τα φορτηγά γιατί δεν είχε μέσον δικό του. Μηνάς Βαξεβάνης

15 «Τι κι αν πέρασαν τα χρόνια, άσπρισαν τα μαλλιά μας, κύρτωσαν οι ώμοι μας από το βάρος των χρόνων που μας βαραίνουν. Χάσαμε την αγνότητα του παιδιού, φτάσαμε στον τίτλο της μάνας της γιαγιάς και της προγιαγιάς. Δεν ξεχάσαμε ποτέ αυτήν που μας έφερε σ αυτή τη ζωή Τη μάνα. Τη ρίζα της ζωής μας. Την πλατυτέρα των ουρανών, με την ακατάλυτη αγάπη της. Πόση λατρεία δεν κρύβει η καρδιά της, πόση αγιότητα δεν πλημμυρίζει η ψυχή της. Από τα δικά της σπλάχνα βγαίνει ο άνθρωπος, από τον δικό της πόνο ανοίγει τα μάτια της η ζωή. Γίνεται το απάνεμο λιμάνι που μας προστατεύει από τις τρικυμίες, από τα μίση, από τις δύσκολες στιγμές. Είναι ο παράδεισος που εμείς νοιώθουμε καλύτερα. Είναι το λαμπερό καντήλι που διώχνει τις αμαρτίες. Είναι το αστέρι που δεν λείπει ποτέ από τη νύχτα της ζωής. Το χαρακτηριστικό της είναι η απέραντη καλοσύνη της. Αυτή η καλοσύνη της χαράσσει τους δρόμους μας, ομορφαίνει τη ψυχή μας, πλαταίνει την αγάπη μας. Τα μάτια μας γιομίζουν με εμπιστοσύνη, μας τραβάνε κοντά της, μας μαλακώνουν την αγριότητα, μας ποτίζουν με λατρεία. Η μητέρα έχει την παντοδυναμία της αγάπης, την εγκαρτέρηση και τον ηρωισμό της μεγαλοσύνης. Είναι φάρος και το θεμέλιο της ζωής μας και η κάθε επιτυχία της ζωής μας». «Μια καλή μητέρα αξίζει εκατό δασκάλους» Ζ. ΧΕΡΜΠΕΤ και ο Παλαμάς «Τα εννέα δέκατα των μεγάλων ανθρώπων που δοξάστηκαν, στις Μητέρες τους οφείλουν τον πυρήνα του μεγαλείου τους» και ο Μπαλζάκ «Ποτέ μέσα στη ζωή σας δεν θα συναντήσετε μια στοργή καλύτερη, πιο βαθειά, πιο αφιλοκερδή, πιο πραγματική από κείνη της μητέρας σας». To πιο αξιαγάπητο αριστούργημα που έφτιαξε η καρδιά του Θεού, είναι η καρδιά της μάνας. Αγία θωρησιά, αγία και επειδή πρέπει να την προσέχουμε για να την έχουμε κοντά μας, «επειδή ο Θεός δεν μπορεί να βρίσκεται παντού, έπλασε για αναπληρωτή του τη Μητέρα» Δουμάς. ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΜΑΝΑ Μάνα είσαι μια μοναδική μορφή π αντικατάσταση δεν έχεις σαν σύμβολο θωρείς ευγενική που όλα σου τα βάσανα αντέχεις. Ξενύχτια αγρύπνιες στη σειρά Τις σκέπτομαι αλήθεια μ ένα δέος δεν ξέρω πια με πια προσφορά βγει αυτό το μεγάλο χρέος. Η αγάπη σου είναι βάλσαμο μεστή Τα σύνορα διαλύει και διασχίζει Τους τίτλους αξιώματα σωστή Διακρίσεις δεν χωρεί Και δεν γνωρίζει Θεμέλιο, ιέρεια, καρδιά, Κυρά στο σπίτι σου Ορθά στεριώνεις Ισόποσα για όλα τα παιδιά Μ ευχές και γαλουχίες μεγαλώνεις. Ανηφορίζεις κάθε Γολγοθά Τραβώντας το σταυρό Του μαρτυρίου Από κάθε τι που σε ακολουθεί Και δίνει λύση αυτού του μαρτυρίου Μεγάλη μάνα είναι προσφορά Ουράνια και Θεία η αποστολή σου Ανόθευτη η ψυχή σου καθαρά Κι αγνή αγάπη μέσα στο φιλί σου. Συνταγή Γκιουζλεμέδες τα μανταμαδιωτκα 15 Μαρίας Χονδρέλλη Μαρία Χονδρέλλη από τη Μαριάνθη Πατσέλα Για το φύλλο: 1 φλυτζάνα νερό, 2 κουταλιές λάδι, 2 κουταλιές ξύδι, 1 πρέζα αλάτι 1 πρέζα σόδα Για τη γέμιση: 4 αυγά, λαδοτύρι και ξερή μυτζήθρα Τους τηγανίζουμε σε μπόλικο λάδι σε σιγανή φωτιά

16 16 τα μανταμαδιωτκα Παρουσίαση Βιβλίου Παναγιώτη Βέη: «Από τα 36 έως τα 66 μου!» Γιώργου Παρασκευαΐδη Όπως ήταν επόμενο, ακολούθησε και το δεύτερο βιβλίο του συγχωριανού μου ξενιτεμένου Παναγιώτη Βέη, με τίτλο: «Από τα 36 έως τα 66μου!», που είναι εξ ίσου ενδιαφέρον κι απορροφητικό όπως και το πρώτο του: «Έως τα 36 μου». Η πλοκή και η γλαφυρότητά του σε καθηλώνουν εξαιτίας της ρέουσας κι ανεπιτήδευτης γλώσσας, χωρίς να διστάζει να χρησιμοποιεί και «αθυρόστομες» εκφράσεις, που εξ άλλου είναι μέσα στην καθημερινή μας ομιλία. Είναι μια ελεγεία, ένας ύμνος στο ποθητό και αγαπημένο μας χωριό, τον Μανταμάδο, όπου έχει ζυμωθεί η παιδική του ηλικία με πρόσωπα και καταστάσεις, που του έμεινε ανεξίτηλη. Η ντοπιολαλιά που χρησιμοποιεί κατά κόρο, το κάνει ακόμα πιο ενδιαφέρον για τους Μανταμαδιώτες. (Βέβαια σε ορισμένους διαλόγους αλλά και σε προσωπικές του σκέψεις την ανακατεύει με τη Μυτιληνιά, οπότε πιθανόν να δυσκολεύει τους τρίτους αναγνώστες. Από τα συμφραζόμενα όμως βγαίνει νόημα). Είναι ένας οδηγός και μια φιλοσοφία για την ανθρώπινη υπόσταση, που δυστυχώς έχει χάσει το νόημα της ανεκτίμητης ζωής, επειδή έχει ξεφύγει από το φυσικό τρόπο και βαδίζει ολοταχώς προς την καταστροφή της. Ας όψονται οι υπαίτιοι της παγκοσμιοποίησης, του πλουτισμού και της κατανάλωσης, που υπέσκαψαν τον πλανήτη, κυριολεκτικά τον μακέλεψαν, για το προσωπικό τους κέρδος, έτσι που σιγά-σιγά διάβρωσαν και τον υπόλοιπο κόσμο και τον οδήγησαν στη σημερινή κατάσταση!... Είναι ένα αριστούργημα και σαν κείμενο και σαν ποίημα. Ιδιαίτερα σε αυτή την κατηγορία των ποιημάτων του για τα «ντάμια», που τα προσωποποιεί, κάνει διάλογο μαζί τους με το «πυρομάχι», τη «παρουστιά» κλπ., που του παραπονιούνται για την κατάντια τους και τη μοναξιά τους, εξαιτίας της στροφής των αγροτών σε άλλο τρόπο ζωής: Στην αστυφιλία, τη μετανάστευση, στην εγκατάλειψή τους Του εύχομαι λοιπόν πάντα τέτοια και να έρχεται τακτικά στο χωριό από τη μακρινή Αυστραλία μέχρι τα γεράματά του, να «γεμίζει τις μπαταρίες του» όπως λέει και να δημιουργεί ποικιλοτρόπως, όπως μας έχει αποδείξει και με τα βιβλία του αλλά και στην καθημερινή του ζωή για την επιβίωση της οικογένειάς του, χωρίς την επιδίωξη πλούτου. Στράτου Λ. Παρασκευαΐδη: Ανεβαίνοντας στο Έβερεστ Λάβαμε το βιβλίο του Στράτου Λευτ. Παρασκευαΐδη «Ανεβαίνοντας στο Έβερεστ» και τον ευχαριστούμε. Η πρώτη ελληνική προσπάθεια ανάβασης στη "Στέγη του κόσμου". Το θεοκρατικό Θιβέτ - Λαογραφία Στράτος Παρασκευαΐδης. Φωτογράφιση: Στράτος Παρασκευαΐδης. Λυκόφως, 2013, 158 σελ. Επίκαιρο λόγω του καταστροφικού σεισμού που έπληξε το Νεπάλ είναι το βιβλίο του Στράτου Παρασκευαΐδη «Ανεβαίνοντας στο Έβερεστ» που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Λυκόφως. Στο βιβλίο περιγράφεται η πρώτη προσπάθεια

17 τα μανταμαδιωτκα 17 σε επαφή με τα παράξενα ήθη και έθιμα, καθώς και τις θρησκευτικές παραδόσεις των λαών - φυλών που ζουν σε αυτές τις περιοχές. Στην εισαγωγή, ο Στράτος Παρασκευαΐδης παρουσιάζει στοιχεία για την ανακάλυψη και την ονομασία του βουνού, καθώς και βιογραφικά στοιχεία του Sir George Everest. Το πρώτο μέρος του βιβλίου περιλαμβάνει τρία κεφάλαια. Ένα για την προετοιμασία της αποστολής, ένα σχετικά με την αναχώρηση για το Νεπάλ και ένα σχετικά με την αναχώρηση για το Θιβέτ. Το τελευταίο κεφάλαιο αναφέρεται στη διάσχιση της οροσειράς των Ιμαλαΐων προς τα υψίπεδα του Θιβέτ, ενώ αποτελεί ένα οδοιπορικό στα Θιβετιανά χωριά και μοναστήρια. Στο δεύτερο μέρος του βιβλίου περιλαμβάνονται η αναχώρηση για την Κατασκήνωση Βάσης του Έβερεστ και οι προσπάθειες για εγκλιματισμό στο υψόμετρο, καθώς και η διάσχιση παγετώνα. Το τρίτο μέρος περιλαμβάνει την αναρρίχηση στο Βόρειο Διάσελο και τη Βόρεια Ράχη, τις προσπάθειες για προσέγγιση της κορυφής του Έβερεστ και την κατάβαση της αποστολής στον δρόμο της επιστροφής. που έγινε από Έλληνες ορειβάτες για την κατάκτηση του Έβερεστ. Ο Στράτος Παρασκευαΐδης έζησε συγκλονιστικές εμπειρίες ως επικεφαλής της πενταμελούς ομάδας του Αθηναϊκού Ορειβατικού Συλλόγου. Το βιβλίο δεν εξαντλείται στην παρουσίαση της αναρριχητικής προσπάθειας, αλλά επεκτείνεται και στην καταγραφή των ηθών, των εθίμων και του τρόπου διαβίωσης των λαών και των φυλών της περιοχής. Επίσης, αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο στην προσπάθεια κατανόησης των συνθηκών που επικρατούν στην περιοχή των Ιμαλαΐων. Με ύφος άλλοτε γλαφυρό και άλλοτε απέριττο, καθώς και με πλούσιο φωτογραφικό υλικό, προβάλλεται με κάθε λεπτομέρεια, βήμα βήμα, η συλλογική αυτή προσπάθεια που έγινε κάτω από αντίξοες καιρικές συνθήκες, πολικές θερμοκρασίες, χιονοθύελλες και χιονοστιβάδες, σε μεγάλα υψόμετρα, χωρίς οξυγόνο, πάνω σε όρθιους πάγους, παγωμένα βράχια και διασχίζοντας επικίνδυνους παγετώνες. Στο βιβλίο απεικονίζεται η πορεία που ακολούθησε η ελληνική αποστολή μέσα από καταπράσινες κοιλάδες και δύσβατα φαράγγια του Νεπάλ, έως τα άγονα υψίπεδα και τις παγωμένες στέπες του Θιβέτ, περνώντας από χωριά και μοναστήρια. Το βιβλίο περιλαμβάνει πληροφορίες που φέρνουν τον αναγνώστη ΕΠΙΤΥΧΟΝΤΕΣ ΑΕΙ-ΤΕΙ ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΟΥΖΟΥΡΕΛΛΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΠΙΣΤΗ- ΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ (ΣΠΑΡΤΗ) ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΛΟ- ΠΟΝΝΗΣΟΥ ΒΑΘΕΙΑΣ ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΓΙΟΣ ΤΗΣ ΛΟΥΚΙΑΣ ΜΠΑΛΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΧΑΡ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙ- ΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ - ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

18 18 τα μανταμαδιωτκα αυτοί που φεύγουν Αικατερίνη Κουρδουσά Πριν από 40 μέρες 4 Απρίλη «έφυγε» από κοντά μας η Αικατερίνη Κουρδουσά, γεννημένη το 1924 στο Μανταμάδο. Καταγόταν από αγροτική οικογένεια και μέχρι που ζούσαν στο χωριό ασχολιόταν, μαζί με το σύζυγό της Στέλιο, με αγροτικές εργασίες. Το 1960 αναγκάστηκαν να φύγουν οικογενειακώς για την Αθήνα, να εγκατασταθούν στη Νέα Ιωνία στην αρχή και μετά στη Νέα Φιλαδέλφεια και να δουλέψουν σαν εργάτες σε εργοστάσια της περιοχής. Η Κατερίνη, υπήρξε από τα ιδρυτικά μέλη του Συλλόγου Μανταμαδιωτών Αθήνας, διετέλεσε για πολλά χρόνια μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, αλλά κύρια, αποφασιστικά και μοναδικά ασχολήθηκε με τη διατήρηση και προώθηση των εθίμων και πανηγυριών της ιδιαιτέρας της πατρίδας. Αξέχαστο θα μείνει το σπιτάκι τους, στους Αγίους Αναργύρους, όπου κάθε χρόνο ετοιμαζόταν το κισκέτς για το πανηγύρι της 15 της Λαμπρής στην Αθήνα για τους Μανταμαδιώτες και τους φίλους της. Η προσφορά της ήταν συνεχής και ανιδιοτελής και αν αγαπούσε «έδινε» και τη ψυχή της. Το πείσμα της ήταν δημιουργικό και είχε πάντα τον τρόπο να το διοχετεύει σε διάφορες δραστηριότητες! Δημήτρης Καρατζιτζής Θάνατοι Ματζουράνης Αναστάσιος Ανουσάς Νικόλαος Πρινάρη Χρυσάνθη Μόρου-Πρινάρη Σούλα Σάββας Θεόδωρος Χριστοφαρεΐζη Χρυσούλα Χατζηκωστής Ελευθέριος Κοπριτέλλη Αναστασία Βαρβαράς Παναγιώτης Μιχαηλάρη Πουσούλα Αψώκαρδος Γεώργιος Κωσταντέλλης Χρήστος Αβαγιανός Μιχαήλ Στυλιανίδης Παναγιώτης Αικατερίνη Κουρδουσά Το Δ.Σ. του Συλλόγου μας, εκφράζει προς τις οικογένειές των, τα θερμά του συλλυπητήρια. ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚO Νο 144 Κομβούτη Ευαγγελία και Μιλτιάδης στη μνήμη Μαρίας και Στέλιου Παρασκευαΐδη 50 Οικογένεια Στέλιου Σταμάτη στη μνήμη της θείας τους Χρυσάνθης Πρινάρη-Μαθιού που πέθανε στην Αυστραλία 50 Μαρκοπούλου Ελπινίκη στη μνήμη του συζύγου της Βασιλείου και των γονιών της 50 Ευστράτιος Πασπαλάς στη μνήμη Μπάμπη Γροσομανίδη 20 Σαμαράς Αλέκος στη μνήμη του πατέρα του Χρήστου Σαμαρά 10 Βεμβέτσος Ελευθέριος στη μνήμη του αδελφού του Δημήτριου Βεμβέτσου 20 Δούκας Χαράλαμπος ενίσχυση Συλλόγου100 Οικογένεια Γιώργου Συριτέλλη ( Μυτιλήνη) στη μνήμη Παναγιώτη Κούκου 20 Μιχάλης, Άννα, Παναγιώτης Παπαγρηγορίου στη μνήμη της μητέρας τους Μαρίας 50 Πανάς Γεώργιος Αυστραλία 50 Βιόλατζη Τασούλα στη μνήμη των γονιών της

19 τα μανταμαδιωτκα 19 Μανώλη και Αλίκης και της κουμπάρας της Μαρίας Κουρού 100 Τζωάννος Δημήτριος ενίσχυση Συλλόγου 20 Μιχαηλάρη Τούλα στη μνήμη των γονιών της Έδισσων και Μαρίας και της θείας της Γιαννούλας Ζερβού 100 Μπαλή Λουκία ενίσχυση Συλλόγου 60 Σαρρής Γιώργος στη μνήμη του γαμπρού του Γιάννη Στρογγυλού 50 Συριτέλλης Γιώργος στη μνήμη του ξαδέλφου του Παναγιώτη Μιχ. Βαρβαρά 50 Κυρίτση Ιφιγένεια Λάρισα στη μνήμη του πατέρα της Αναστάσιου Ματζουράνη 100 Κομβούτης Ευάγγελος και Μιλτιάδης στη μνήμη Μαρίας και Στέλιου Παρασκευαΐδη 50 Γεωργουλίδου Σούλα στη μνήμη της μητέρας της Στέλλας για τη συμπλήρωση τεσσάρων χρόνων από το θάνατό της 20 Σούγιουλτζη Βλασία και τα παιδιά της, στη μνήμη του συζύγου της και του πατέρα τους Σάββα Χριστοδουλάκη 20 Ευστράτιος και Ευστρατία Μουζουρέλλη στη μνήμη του αδελφού τους ιερέα Ευάγγελου Μουζουρέλλη 30 Ευστράτιος και Ευστρατία Μουζουρέλλη στη μνήμη Αικατερίνης Κουρδουσά 20 Τζάνος Παρασκευάς ενίσχυση Συλλόγου 100 Μπουμέλλη Ευαγγελία στη μνήμη του συζύγου της Σταύρου 20 Ευαγγελία Χαραλάμπους στη μνήμη του συζύγου της Στέφανου 25 Οικογένεια Μιχάλη Χαραλάμπους στη μνήμη Θεοδοσίου Χρυσούλα στη μνήμη του συζύγου της Στέφανου 50 Οικογένεια Στράτου Ψωμά στη μνήμη Στέφανου Καπουσούζη και Ζήνας Χατζηδημητρίου 50 Μένη Κουρδουσά στη μνήμη της μητέρας της Αικατερίνης Κουρδουσά 50 Νίκος Καραβερβέρης στη μνήμη του πατέρα του Αποστόλη Καραβερβέρη και της αδελφής του Δήμητρας Καραβερβέρη 30 Συνδρομές Περιοδικού και Ενισχύσεις από Μανταμάδο και διάφορα μέρη της Ελλάδας Σταμάτης Στέλιος Μανταμάδος ενίσχυση Συλλόγου και Συνδρομή 60 Παπαδέλλη Ευστρατία Μανταμάδος 20 Σταγωνά Βασιλεία Μανταμάδος 20 Βαξεβάνης Γιάννης Μανταμάδος 20 Παπακηρύκου Μαρία Μανταμάδος 20 Πατσέλας Ευστράτιος Μανταμάδος 20 Σταμάτης Παναγιώτης Μανταμάδος 50 Ψαρρού Μαρικούλα Μανταμάδος 20 Δούκα Αικατερίνη Μανταμάδος 20 Βογατζή Σταυρίτσα Μανταμάδος 20 Παρασκευαΐδου Λεσβία Μανταμάδος 20 Αρμενάκης Ευστράτιος Μυτιλήνη 40 Αψώκαρδος Ευάγγελος Μυτιλήνη 20 Μαυρίδου Στρατούλα Ορεστιάδα 20 Τσουκαλάς Στράτος Μανταμάδος 20 Γιαννίκας Γιάννης Μανταμάδος 20 Κατίνα Τραγέλλη Μέτσικα Αυστραλία 50 Ταξιαρχούλα Ανουσά - Σεκέρογλου Αμερική ενίσχυση Συλλόγου 50 Βαρταλαμίδης Γιώργος Μανταμάδος συνδρομή 20 του πατέρα τους και παππού Στέφανου 25 Αποστολέλλη Κάτια ενίσχυση Συλλόγου 20 Κωστοπούλου Βασιλική στη μνήμα Παναγιώτη Μιχ. Βαρβαρά 20 Κοπριτέλης Ιγν. Απόστολος στη μνήμη Αικατερίνης Κουρδουσά 20 Ο Στράτος Καρακωνσταντής στη μνήμη του πατέρα του Τάσου προσφέρει ως δωρεάν την ετήσια Ασφαλιστική κάλυψη της αίθουσας του Συλλόγου μας

20 20 τα μανταμαδιωτκα ΚΟΙΝΩΝΝΙΚΑ Αρραβώνες Δουκάκης Αλεξάνδρου Δέσποινα Βαβλαδέλλη Ευστράτιος Ξενάκης Ειρήνη Χαλικιώτη Στυλιανός Μιχαηλάρης Νίκη Πρινάρη Τους ευχόμαστε καλά στέφανα! Γάμοι Απελτσώτου Βασιλική του Ελευθερίου Χόφμαν Κάρολος Τζελαΐδου Στέλλα του Στυλιανού Παπαμούτσος Βασίλειος Αποστόλου Μαρία του Ευστρατίου Σαντίνο Κωνσταντίνος Παπαγρηγορίου Μιχαήλ του Γεωργίου Μαρμαρινού Αθανασία Καραντενιζλή Ευαγγελία του Μιχαήλ Σπατίδογλου Αριστοτέλης Γιανναρέλλης Απόστολος του Ελευθερίου Σακκά Ελένη Στρογγυλός Στρατής-Φώτης του Ευαγγέλου Τσαμασλή Μάρθα Κρούγιος Ευστράτιος Ηλία Άννα του Θεοδώρου Βεμβέτσου Νικολέτα του Ελευθερίου Ραχιώτης Γεώργιος Τους ευχόμαστε να ζήσουν ευτυχισμένοι. Γεννήσεις Τσαρεσιώτη Βασιλική συζ. Γεωργίου Χασάπη έκανε κορίτσι Καραντενιζλή Ευαγγελία συζ. Σπατίδογλου Αριστοτέλη έκανε κορίτσι Δύρλα Αικατερίνη συζ. Στυλιανού Φιλίππου έκανε αγόρι Χατζηνικολάου Αικατερίνη συζ. Καπιωτέλλη Γαβριήλ έκανε αγόρι Σακκά Ελένη συζ. Γιανναρέλλη Αποστόλου έκανε κορίτσι Αντώνη Μαρίνα συζ. Ευστρατίου Βαρταλαμίδη έκανε αγόρι Μπενά Φιλία συζ. Ηλία Μιχαήλ Χαραλάμπου έκανε αγόρι Τσασμαλή Μάρθα συζ. Στρογγυλού Στρατή-Φώτη έκανε κορίτσι Καφετζέλη Καλλιρρόη συζ. Χατζηδημητρίου Κων/νου έκανε κορίτσι Λοϊζίδου Χρυστάλλα συζ. Σταμάτη Ευστρατίου έκανε κορίτσι Προκοπίου Γεωργία συζ. Ματθαίου Γεωργίου έκανε κορίτσι Γαλάτεια Στράτου Στυλιανίδη συζ. Γεωργίου Ξενάκη έκανε κορίτσι Τους ευχόμαστε να τους ζήσει! Ζητάμε συγνώμη, αλλά λόγω πληθώρας ύλης οι διαφημίσεις θα μπουν στο επόμενο τεύχος τα μανταμαδιωτκα Περιοδικό Συλλόγου Μανταμαδιωτών Λέσβου «Ο ΤΑΞΙΑΡΧΗΣ», Γ' ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 39, 3ος όροφος, Αθήνα FAX ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΤΕΥΧΟΣ 144, 37 ος ΧΡΟΝΟΣ Kυκλοφορεί κάθε τρίμηνο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 Ιδιοκτήτης Σύλλογος Μανταμαδιωτών Λέσβου «Ο ΤΑΞΙΑΡΧΗΣ» ΕΚΔΟΤΗΣ: Κουρδουσά Μένη Δράμας 9-11, Καλλιθέα, τηλ ΥΛΗ - ΕΚΔΟΣΗ: ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ: Γιαννακού Ιγνάτιος, Ζαφειρίου Μαρία, Κοπριτέλλης Αποστόλης, Κουβδή Μέλπω, Κουρδουσά Μένη, Παπαϊωάννου Νίκος ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΣΗ - ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ ΕΛ. Ι ΚΑΡΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΟΕ ΝΙΚΑΙΑΣ 10, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ Τα κείμενα να αποστέλλονται στην ηλεκτρονική διεύθυνση: ΣΥΝΔΡΟΜΕΣ: Εσωτερικού 20 - Εξωτερικού 50 δολ.ηπα ΕΜΒΑΣΜΑΤΑ - ΕΠΙΤΑΓΕΣ: Σας παρακαλούμε να μην τα στέλνετε στο όνομα του Συλλόγου, αλλά στις παρακάτω διευθύνσεις: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΕΒΕΝΤΟΣ Κοραλλίων 20, Περιστέρι Τηλ.: , ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΟΠΡΙΤΕΛΛΗΣ Μοσχονησίων 25-27, Καισαριανή Τηλ.: ΣΤΡΑΤΟΣ ΜΟΥΤΖΟΥΡΕΛΛΗΣ Πρεβέζης 29, Κ. Πεύκη Τηλ.:

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Στεμνίτσα, ο τόπος μας

Στεμνίτσα, ο τόπος μας Στεμνίτσα, ο τόπος μας Εκπαιδευτικό πρόγραμμα εξοικείωσης των παιδιών με τις νέες τεχνολογίες Αύγουστος 2007 (Υπό την αιγίδα του Δήμου Τρικολώνων) οι πρωταγωνιστές ο Mάριος ο Σπύρος η Δέσποινα η Μυρτώ

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ

Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ Βασισμένο στο ομώνυμο διήγημα της Ελισάβετ Κουκουμάκα ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΥΗ ΠΡΟΣΩΠΑ 1. Φώτης 2. Μαμά 3. Δεσποινίς Σούλα 4. Οφθαλμίατρος 5. Μπαμπάς 6. Πετράκης 7. Παιδί της

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία από τα παιδιά της. Α 1 τάξης

Εργασία από τα παιδιά της. Α 1 τάξης Εργασία από τα παιδιά της Α 1 τάξης Τετάρτη, 15 του Μάη Χθες πέρασα μια όμορφη μέρα. Το πρωί ξύπνησα και ετοιμάστηκα για το σχολείο. Φόρεσα τη στολή μου, έφαγα το πρόγευμά μου και ξεκίνησα για το σχολείο.

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας

Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας Κείμενο: Κατερίνα Βαϊμάκη Εικονογράφηση: Ρεβέκκα Βεδέ Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας Ευρωπαϊκή Ένωση Ταµείο Συνοχής «Επενδύοντας στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ Ευτυχής που ποθεί και που νοιάζεται Την πατρική γη να φυλάξει, Το γενέθλιο αγέρι, Στο χώμα του να ανασαίνει Που με γάλα ή ξερό ψωμί τρέφεται Και στους φίλους του πάει στολισμένος

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού»

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 «Η τύχη του άτυχου παλικαριού» (Κοζάνη - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας...

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Διαβάστε αποσπασματικά το παραμύθι: Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Το παραμύθι είναι και για αγοράκι αλλά, για της ανάγκες του δείγματος σας παρουσιάζουμε πώς μπορεί να δημιουργηθεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ THE G C SCHOOL OF CAREERS ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ Χρόνος: 40 λεπτά Αυτό το γραπτό αποτελείται από 6 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο Ήρθε ο Γενάρης και ο ήλιος κρύφτηκε αμέσως πίσω από τα σύννεφα. Οι φίλοι του οι συλλέκτες τον περιμένουν με αγωνία αλλά απ ότι φαίνετε θα συνεχίσουν να τον περιμένουν

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ.

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό. Πριν από πάρα πολλά χρόνια, ένα πρωινό, ξύπνησε ο

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί να υπάρχει ρατσισμός στου κόσμου τις πατρίδες Όμως εγώ θα αντιδρώ γιατί έχω ελπίδες

Μπορεί να υπάρχει ρατσισμός στου κόσμου τις πατρίδες Όμως εγώ θα αντιδρώ γιατί έχω ελπίδες Συμμετοχή στην εκδήλωση «Ο πλούτος της διαφορετικότητας» Στις 20-4-2013 μαθητές του γ/σίου Ν. Αλικαρνασσού πραγματοποίησαν στην πλατεία Ελευθερίας διάφορες δράσεις στα πλαίσια του προγράμματος με θέμα

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ενότητα: Κοινωνικές σχέσεις (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Λαγκαδινού Νεκταρία, Καθηγήτρια Μουσικής Στο πρόγραμμα συμμετείχαν όλοι οι μαθητές της Α τάξης του Δημοτικού Σχολείου Λουτρών Μυτιλήνης.

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Στα πλαίσια της «Ευρωπαϊκής εβδομάδας πολιτισμού» συμμετείχαμε τα τμήματα Δ 1 και Δ 2 και το τμήμα Ε 2 του σχολείου μας, σε μια περιήγηση στα πολιτιστικά μέρη του Γερίου

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι,

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Όπως πολλοί Βρετανοί της γενιάς μου, μεγάλωσα σε μια οικογένεια και πήγα σε ένα σχολείο όπου η μνήμη και η απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΙΤΛΟΣ: «ΚΩΝΣΤΑΝΤΗΣ» «Στερνή μου γνώμη, να σε είχα πρώτα», λέει ο σοφός λαός μας. Και πόσο δίκιο έχει, μονολογεί ο Κωνσταντής,

Διαβάστε περισσότερα

Σιδερένιες γροθιές, χάρτινες άγκυρες

Σιδερένιες γροθιές, χάρτινες άγκυρες Νικόλας Ελπινιώτης Σιδερένιες γροθιές, χάρτινες άγκυρες Μια ποιητική συλλογή για την κρίση και την διέξοδο από αυτή Αθήνα 2014 Copyright Νίκος Κοκκοράκης, 2014 Επιτρέπεται η αναδηµοσίευση και η αναπαραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Θα κάνω δίαιτα! Τι κάνει η Χριστίνα; Τι σκέφτεται;

Θα κάνω δίαιτα! Τι κάνει η Χριστίνα; Τι σκέφτεται; 6. Τι κάνει η Χριστίνα; Τι σκέφτεται; Θα κάνω δίαιτα! Χριστίνα: Μαμά, γιατί έπλυνες το παλιό τζιν; Μαμά: Δεν το έπλυνα, αγάπη μου. Είναι στην ντουλάπα σου εδώ κι ένα μήνα. Χριστίνα: Δεν είναι δυνατό! Ενάμισι

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος www.panosplatritis.com Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους;

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους; Τι έχει τέσσερις τοίχους; Ένα δωμάτιο. Τι υπάρχει απέναντι από το πάτωμα; Το ταβάνι η οροφή. Πού υπάρχουν λουλούδια και δέντρα; Στον κήπο. Πού μπορώ να μαγειρέψω; Στην κουζίνα. Πού μπορώ να κοιμηθώ; Στο

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης

Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης Προσαρµογή για παιδιά Εισαγωγή Η γη είναι το σπίτι µας - Ζούµε σε µια πολύ σηµαντική εποχή και πρέπει να προστατεύσουµε τη Γη. - Όλοι οι λαοί του κοσµού φτιάχνουν µια µεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΑΞΗ Α ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ 19/05/2013 Χρόνος: 1 ώρα Οδηγίες 1. Έλεγξε ότι το γραπτό που έχεις μπροστά σου αποτελείται από τις σελίδες 1-11. 2. Όλες τις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση για την Ιταλία από τη

Παρουσίαση για την Ιταλία από τη Παρουσίαση για την Ιταλία από τη Ιταλία Τι είδαμε, τι κάναμε και πώς περάσαμε στην Ιταλία? Ημερολόγιο Comenius Ιταλία Για να δείξω πως περάσαμε στην Ιταλία θα φτιάξω ένα ημερολόγιο. Το ημερολόγιο θα έχει

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ Οι θρησκευτικές εικόνες ως μέσον έκφρασης του θρησκευτικού συναισθήματος 9ο Δημοτικό Σχολείο Μυτιλήνης Τάξη: ΣΤ 1 Σχολικό έτος: 2006 07 Υπεύθυνη δασκάλα: Σπανού Σοφία «Όταν πρόκειται να αρχίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ. Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα

ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ. Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ Κωνσταντίνα Αστερίου Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα μαγαζιά να αγοράσει χριστουγεννιάτικα δώρα και στολίδια για το δένδρο. Η πόλη είναι πανέμορφα στολισμένη.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Είναι άνοιξη και, όπως και πέρυσι, ο Τόμπυ επισκέπτεται τον θείο του στο αγρόκτημα. «Επιτέλους, έχω διακοπές!» φωνάζει ο Τόμπυ. Ανυπομονεί να ξαναδεί την αγαπημένη του αγελάδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΑ ΑΓΙΑΝΟΓΛΟΥ (1918-2009) Ό θάνατος τής Ιωάννας Άγιάνογλου, τής αγαπημένης

ΙΩΑΝΝΑ ΑΓΙΑΝΟΓΛΟΥ (1918-2009) Ό θάνατος τής Ιωάννας Άγιάνογλου, τής αγαπημένης 28 ΝΕΚΡΟΛΟΓΙΕΣ ΙΩΑΝΝΑ ΑΓΙΑΝΟΓΛΟΥ (1918-2009) Ό θάνατος τής Ιωάννας Άγιάνογλου, τής αγαπημένης μας Γιαννούλας, σφραγίζει μέ διακριτικότητα το τέλος μιας ολόκληρης εποχής. Χωρίς ποτέ να διεκδικήσει ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες 30/06/2015

Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες 30/06/2015 Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες 30/06/2015 Γράφει ο Χρήστος Δασκαλάκης Όταν ήμουν παιδί, μεγαλώνοντας στο μικρό νησί της Ύδρας, ήταν στιγμές που νιώθοντας εγκλωβισμένος στην γκρι και μονότονη ζωή μου,

Διαβάστε περισσότερα

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ»

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» 6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ευέλικτη ζώνη 2013-2014 2014 Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη «χώμα και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» ΞΕΡΟΥΜΕ ΟΤΙ: ζούσε ο Μίνωας,ο Δαίδαλος έφτιαξε το παλάτι, μαζί με

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ;

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά Στη γιαγιά Φωτούλα, που δεν πρόλαβε να το διαβάσει, γιατί έφυγε ξαφνικά για τη γειτονιά των αγγέλων. Και στον παππού Γιώργο, που την υποδέχτηκε εκεί ψηλά,

Διαβάστε περισσότερα

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Μια φορά η δασκάλα του Τοτού του είπε να γράψει 3 προτάσεις. Όταν πήγε σπίτι του ρωτάει τη μαμά του που έκανε δουλειές: - Μαμά πες μου μια πρόταση. - Άσε με τώρα, δεν μπορώ. Ο Τοτός τη γράφει. Μετά πηγαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού)

Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού) Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού) Ερωτήσεις 3 πόντων: 1) Η γάτα θέλει να πάει στο γάλα και το ποντίκι στο τυρί, ακολουθώντας τους δρόµους του κήπου. Οι διαδροµές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ

ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ 2ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός «Λέμε ΟΧΙ στο σχολικό εκφοβισμό» (Μια διασκευή παραμυθιού από τους μαθητές) Ομάδα : Αστυπάλαια ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΑΣ Σεπτέμβριος- Νοέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ του Prem Rawat TΙΣ ΠΡΟΑΛΛΕΣ σκεφτόμουν τι είναι η ειρήνη. Και κατάλαβα κάτι: η ειρήνη είναι το άρωμα. Όταν ο Θεός βρίσκεται κοντά σου, αναδύεται αυτό το άρωμα. Είναι εξαίσιο. Είναι όμορφο.

Διαβάστε περισσότερα

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα.

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα. Ιδέες για Γενέθλια παιδιών Πόσες φορές σπάσατε το κεφάλι σας, που να κάνετε το πάρτι γενεθλίων των παιδιών σας; Στο σπίτι, στον κήπο ή τελικά σε κάποιον παιδότοπο; Εάν επιλέξετε έναν παιδότοπο, τα πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου

Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου Ένα Ψάρι στο Αγκίστρι Μια φορά και έναν καιρό πριν περίπου δυο αιώνες μεγάλη καταιγίδα με βροντές και αστραπές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΧΡΥΣΟΒΕΡΓΗ 2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Α ΤΑΞΗ και ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥΣΗΣ Α ΤΑΞΗ

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΧΡΥΣΟΒΕΡΓΗ 2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Α ΤΑΞΗ και ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥΣΗΣ Α ΤΑΞΗ 2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΧΡΥΣΟΒΕΡΓΗ 2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Α ΤΑΞΗ και ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥΣΗΣ 2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Α ΤΑΞΗ ΤΙΤΛΟΣ: «ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΑΡΗ» Ένα δωδεκάχρονο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΔΕΣΥΠΡΗ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σχέδια εργασίας Ευέλικτη ζώνη Εικονογράφηση Ντανιέλα Σταματιάδη για μαθητές Νηπιαγωγείου και Α Δημοτικού ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Διασύνδεση των μαθημάτων μέσα από τις

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίμνη. Κείμενο: Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη

Η Λίμνη. Κείμενο: Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη Η Λίμνη Κείμενο: Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη Κείμενο Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση Ελίζα Βαβούρη Γραφιστική επιμέλεια Χριστιάνα Χαραλάμπους Επιμέλεια κειμένου και εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον ενοχλούσε, είπε. Η νύχτα είναι πιο τρυφερή, πιο ευάλωτη. Η φωνή του χανόταν. Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη, σαν τη νύχτα του

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν έφτανα πουθενά. Στο μυαλό, μου έρχονταν διάφορες ιδέες:

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year Η Αλφαβητοχώρα Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα Η μέρα έμοιαζε συνηθισμένη στην Αλφαβητοχώρα. Ο κύριος ې διαφήμιζε τα φρέσκα λαχανικά του στο μανάβικο δείχνοντας με καμάρι πως το μαρούλι είχε ακόμα την πρωινή

Διαβάστε περισσότερα

16 Νοεμβρίου 2014-26 Απριλίου 2015. Θέατρο - Έφηβοι στη Στέγη. Γεωργία Μαυραγάνη & Ομάδα Happy End. Συγγρού Ι07. sgt.gr

16 Νοεμβρίου 2014-26 Απριλίου 2015. Θέατρο - Έφηβοι στη Στέγη. Γεωργία Μαυραγάνη & Ομάδα Happy End. Συγγρού Ι07. sgt.gr Θέατρο - Έφηβοι στη Στέγη 16 Νοεμβρίου 2014-26 Απριλίου 2015 Γεωργία Μαυραγάνη & Ομάδα Happy End Συγγρού Ι07 sgt.gr Θέατρο - Έφηβοι στη Στέγη Γεωργία Μαυραγάνη & Ομάδα Happy End Όχι αθώος πια 16 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου,

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, την ξαδέρφη μου και τον μπαμπά μου στον ποταμό. Ο ποταμός

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ g Μια ιστορία για µικρούς και µεγάλους ένα παραµύθι τεχνολογίας και ζαχαροπλαστικής. ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ Μια ιστορία της. Λίνα ΣΤΑΡ!!! Τ.Ε.Ε. ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΥΡΟΥ Μαθήτρια: Λίνα Βαρβαρήγου (Λίνα

Διαβάστε περισσότερα

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:...

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... 20 κλασικά αλλά και καινούρια παραμύθια με πριγκίπισσες Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: PRINCESS STORIES Από τις Εκδόσεις Igloo Books, Μεγάλη Βρετανία 2009 ΤΙΤΛΟΣ BIBΛΙΟΥ: Ιστορίες για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Αγαπητοί συνεργάτες, Το γραφείο µας σε συνεργασία µε την Ένωση Ξενοδοχείων Αρκαδίας και µε τη στήριξη των ήµων Τρίπολης, Γορτυνίας και του Επιµελητήριο Αρκαδίας σας προσκαλούν να συµµετέχετε

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ Π Ε Ν Τ Ε Ν Ε Α Π Ο Ι Η Μ Α Τ Α Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ / Κανιάρης Μην πας στο Ντητρόιτ Ουρανός-λάσπη Ζώα κυνηγούν ζώα Η μητέρα του καλλιτέχνη πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα