ΣΠΥΡΟΣ ΚΑΡΕΛΑΣ ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΠΥΡΟΣ ΚΑΡΕΛΑΣ ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ"

Transcript

1 ΣΠΥΡΟΣ ΚΑΡΕΛΑΣ Α.Μ ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ I.Σηµασία 2 II.Ελληνική Ρύθµιση 2 α.προηγούµενα Συντάγµατα...2 β.ισχύον Σύνταγµα...3 III. ιεθνής κατοχύρωση-ξένα Συντάγµατα.3 a. ιεθνείς Συµβάσεις...3 β.ξένα Συντάγµατα 3 Α. Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΖΩΗΣ ΩΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΚΑΙ ΩΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΩΜΑ...3 Ι.Η διφυής συνταγµατική προστασία της ζωής 3 a.αντικειµενική αρχή και δικαίωµα προστασίας της ζωής...3 β.αναθεώρηση του άρθρου 5 παρ.2;.4 γ.σχέση µε άλλες διατάξεις 5 II.Το Συνταγµατικό δικαίωµα της ζωής 5 α.η τριττή φύση του δικαιώµατος.5 β.φορείς.5 γ.παραίτηση..6 Β.ΓΕΝΙΚΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ..6 I.Η ζωή ως προστατευόµενο αγαθό..6 α.έννοια.πραγµατικό και έννοµο αγαθό...6 β.corpus, animus,εννοιολογικοί προσδιορισµοί.6 γ. ιάκριση από συναφείς έννοιες...7 1

2 II.Εξουσία 7 α.βασικές µορφές..7 i.αυτοκτονία και Ευθανασία..7 ii.άµβλωση-λήξη ζωής 8 Γ.Εξαιρέσεις από το δικαίωµα της ζωής-περιορισµοί.9.γενοκτονία 11 Βιβλιογραφία 11 I.Σηµασία ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗ ΖΩΗ Η ζωή είναι αδιαµφισβήτητα από όλα τα βιολογικά φαινόµενα, το πλέον σηµαντικό, όµορφο και ανεξήγητο.όλες οι θρησκείες δηµιουργήθηκαν πάνω στην προσπάθεια να εξηγηθεί η δηµιουργία της ζωής, τόσο ο τρόπος δηµιουργίας της, όσο και ο λόγος αυτής.χωρίς την ύπαρξη της ζωής είναι περιττό να γίνεται λόγος για οποιοδήποτε άλλο συνταγµατικό δικαίωµα, καθώς όλα τα υπόλοιπα δικαιώµατα προϋποθέτουν και εδράζονται πάνω στην ύπαρξη της ζωής.η σπουδαιότητα αυτού του φαινοµένου, καθιστά αναγκαία την προστασία του από την κρατική εξουσία, έναντι τόσο του εαυτού της, όσο και έναντι των ιδιωτών.ωστόσο, η συνταγµατική προστασία της ζωής δεν ήταν πάντα αυτονόητη.μόνο µετά τις κτηνωδίες του Β Παγκοσµίου Πολέµου συνειδητοποίησε η ανθρωπότητα την ανάγκη να κατοχυρωθεί όσο το δυνατόν σαφέστερα και αποτελεσµατικότερα η προστασία της ανθρώπινης ζωής, προκειµένου να µην επαναληφθούν ανάλογες θηριωδίες και στο µέλλον.έτσι, µετά το τέλος του Β Παγκοσµίου Πολέµου, εµφανίστηκαν σε διάφορα εθνικά Συντάγµατα όσο και σε διεθνείς συµβάσεις, διατάξεις που ρυθµίζουν ειδικά την προστασία της ανθρώπινης ζωής, σε αντίθεση µε τα Συντάγµατα παλαιότερων εποχών. II.Ελληνική Ρύθµιση α.προηγούµενα Συντάγµατα Στο Σύνταγµα του 1927 προστατεύεται η ζωή και η ελευθερία ενός εκάστου ευρισκόµενου εντός των ορίων της ελληνικής Επικράτειας σε απόλυτο βαθµό και ανεξαρτήτως «εθνικότητος, θρησκείας και γλώσσης».εξαιρέσεις από την ως άνω προστασία προβλέπονται µόνο στις περιπτώσεις που ορίζει το διεθνές δίκαιο.αυτούσια παραµένει η προαναφερθείσα διάταξη και στο Σύνταγµα του 1952, στο άρθρο 13. β.ισχύον Σύνταγµα Στο ισχύον Σύνταγµα του 1975, όπως αναθεωρήθηκε το 2001, στο άρθρο 5 παρ.2, προστατεύεται, εκτός από τη ζωή και την ελευθερία, και η τιµή καθενός που βρίσκεται στην ελληνική Επικράτεια, ανεξαρτήτως εθνικότητας, φυλής, γλώσσας και θρησκευτικών ή πολιτικών πεποιθήσεων.η προστασία δηλαδή του ισχύοντος Συντάγµατος είναι ευρύτερη και πιο ολοκληρωµένη σε σχέση µε την προστασία που παρείχαν στο άτοµο τα προηγούµενα Συντάγµατα. 2

3 III. ιεθνής κατοχύρωση-ξένα Συντάγµατα a. ιεθνείς Συµβάσεις Η Οικουµενική ιακήρυξη των ικαιωµάτων του ανθρώπου του 1948 προστατεύει το δικαίωµα της ζωής στο άρθρο 3,κατά το οποίο:»έκαστος έχει δικαίωµα ζωής».το ιεθνές Σύµφωνο Ατοµικών και Πολιτικών ικαιωµάτων του ΟΗΕ το 1966, Το οποίο κυρώθηκε από την Ελλάδα µε τον Ν.2462/1997, προστατατεύει τη ζωή στο άρθρο 6.Το άρθρο αυτό αναφέρει στην παρ.1: «Το δικαίωµα στη ζωή είναι εγγενές στον άνθρωπο.το δικαίωµα αυτό πρέπει να προστατεύεται από το νόµο.από κανένα δεν µπορεί να αφαιρεθεί αυθαίρετα η ζωή.» Η Ευρωπαϊκή Σύµβαση των ικαιωµάτων του Ανθρώπου, στο άρθρο 2 παρ.1 αναφέρει: «Το δικαίωµα εκάστου προσώπου εις την ζωήν προστατεύεται υπό του νόµου.» Τέλος, ο Χάρτης θεµελιωδών δικαιωµάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο άρθρο 1 αναφέρει: «Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια είναι απαραβίαστη.πρέπει να είναι σεβαστή και να προστατεύεται»,ενώ στο άρθρο 2 παρ 1: «Κάθε πρόσωπο έχει δικαίωµα στη ζωή». 1 β.ξένα Συντάγµατα Τα πρώτα Συντάγµατα δεν κάνουν ρητή αναφορά στην προστασία της ζωής, η οποία µάλλον εθεωρείτο αυτονόητη.ωστόσο, σχετική διάταξη απαντάται στο προοίµιο της ιακήρυξης της Ανεξαρτησίαςτων ΗΠΑ της 4 ης Ιουλίου 1776.Μετά τις κτηνωδίες του Β Παγκοσµίου Πολέµου, αρκετά Συντάγµατα περιέλαβαν ρητές διατάξεις αναφερόµενες στην προστασία της ζωής(όπως ο Θεµελιώδης Νόµος της Βόννης στο άρθρο 2 παρ.2 εδ. 1).Το δικαίωµα της ζωής προστατεύουν µεταξύ άλλων το Ισπανικό Σύνταγµα στο άρθρο 15 και το Πορτογαλικό στα άρθρα 24 και 19 παρ.4. Α. Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΖΩΗΣ ΩΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΚΑΙ ΩΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΩΜΑ Ι.Η διφυής συνταγµατική προστασία της ζωής a.αντικειµενική αρχή και δικαίωµα προστασίας της ζωής Από τη διατύπωση του άρθρου 5 παρ.2 του ισχύοντος ελληνικού Συντάγµατος προκύπτει κατά µία άποψη ότι ο συνταγµατικός νοµοθέτης αφενός µεν κατοχυρώνει αντικειµενικά το δικαίωµα της ζωής και αφετέρου ότι µέσα από αυτήν την αντικειµενική κατοχύρωση προκύπτει και η υποκειµενική κατοχύρωση της ανθρώπινης ζωής για το κάθε άτοµο ξεχωριστά.μέσα δηλαδή από το αντικειµενικό δίκαιο προκύπτουν τα υποκειµενικά δικαιώµατα. 2 Ωστόσο, αυτή η διάκριση σε αντικειµενική και υποκειµενική κατοχύρωση φαίνεται να µην είναι απαραίτητη για τη διερεύνηση του σκοπού του νόµου µέσα από την τελολογική ερµηνεία.αυτή η διαπίστωση προκύπτει από τη σκέψη ότι αποκλειστικό υποκείµενο του ικαίου είναι ο άνθρωπος. Εποµένως, η ρύθµιση που αναφέρει ότι προστατεύεται η ζωή καθενός ατόµου που βρίσκεται στην ελληνική Επικράτεια, κατοχυρώνει απλώς την προστασία της ανθρώπινης ζωής για κάθε άτοµο.με άλλα λόγια, η αντικειµενική προστασία της ζωής δείχνει έτσι να µην 1 Μανιτάκης Εκδ. Σάκκουλα Αθήνα-Θεσσαλονίκη 2004 σ.σ. 302,352,445 2 ηµητρόπουλος Συνταγµατικά ικαιώµατα Εκδόσεις Σάκκουλα Αθήνα-Θεσσαλονίκη 2008 σ.σ

4 αναφέρεται σε κάποιο υπαρκτό υποκείµενο αλλά να ρυθµίζει γενικά(σαν να εκθέτει µια ιδέα,στάση ή άποψη του νοµοθέτη) την προστασία της ζωής, η οποία µε κάποιο τρόπο εξειδικεύεται στην ατοµική περίπτωση του κάθε ανθρώπου στην υποκειµενική κατοχύρωση της ζωής.όµως κάτι τέτοιο είναι άτοπο, καθώς ο νόµος κατοχυρώνει άµεσα υπέρ κάθε ατόµου την προστασία της ζωής του(«όλοι όσοι βρίσκονται στην ελληνική Επικράτεια απολαµβάνουν την απόλυτη προστασία της ζωής»).σε διαφορετική περίπτωση, εάν από το γράµµα του νόµου προέκυπτε η αντικειµενική και η υποκειµενική κατοχύρωση της ανθρώπινης ζωής, η διατύπωση θα ήταν κάπως έτσι: «Η προστασία της ζωής προστατεύεται απόλυτα.συνεπώς, κάθε άτοµο απολαµβάνει το δικαίωµα της ζωής σε απόλυτο βαθµό.»)εποµένως, η αντικειµενική µε την υποκειµενική κατοχύρωση φαίνεται να ταυτίζονται,καθώς οποιαδήποτε τέτοια διάκριση δεν έχει καµιά ουσιαστική σηµασία για την πραγµατική και αποτελεσµατική προστασία της ανθρώπινης ζωής, η οποία άλλωστε ήταν η πρόθεση του συνταγµατικού νοµοθέτη. β.αναθεώρηση του άρθρου 5 παρ.2; Σύµφωνα µε το άρθρο 110 παρ.1 δεν υπόκεινται σε αναθεώρηση οι παράγραφοι 1 και 3 του άρθρου 5 του Συντάγµατος.Συνεπώς, αν ληφθεί αποκλειστικά υπόψη το γράµµα του νόµου, η παρ.2 του άρθρου 5 µπορεί να αναθεωρηθεί.παρόλα αυτά, η προστασία της ανθρώπινης ζωής µπορεί να ενταχθεί και στο σκοπό της διάταξης του άρθρου 2 παρ.1, το οποίο, σύµφωνα πάλι µε το άρθρο 110 παρ.1, δεν αναθεωρείται.έτσι, µέσα από τη συστηµατική ερµηνεία προκύπτει ότι το άρθρο 5 παρ. 2 δεν υπόκειται σε αναθεώρηση.άλλωστε, στο ίδιο συµπέρασµα οδηγεί και η εφαρµογή της τελολογικής ερµηνείας. Με δεδοµένη τη σπουδαιότητα του εν λόγω δικαιώµατος και την ευαισθησία του νοµοθέτη γύρω από την προστασία της ανθρώπινης ζωής µετά την τραγική ιστορική πείρα του Β Παγκοσµίου Πολέµου, είναι αµφίβολο έως αδύνατο να θέλησε ο συνταγµατικός νοµοθέτης να αφήσει περιθώρια για τυχόν µεταγενέστερη κατάργηση ενός τόσου σηµαντικού δικαιώµατος, όσο η προστασία της ανθρώπινης ζωής.οποιαδήποτε τέτοια υπόνοια θα δηµιουργούσε αντίφαση µεταξύ των διατάξεων του Συντάγµατος και κυρίως δε θα συνέπιπτε µε τον σκοπό του νόµου.άλλωστε, τυχόν κατάργηση του άρθρου 5 παρ.2 θα σήµαινε τραγική µείωση του δηµοκρατικού και φιλελεύθερου χαρακτήρα του Συντάγµατος και του πολιτεύµατος, και θα αποτελούσε το έναυσµα για την επανάληψη ανάλογων ακροτήτων, αν ληφθεί µάλιστα υπόψη το γεγονός ότι η ανθρώπινη ιστορία επαναλαµβάνεται και ότι δεν προχωράει γραµµικά αλλά κυκλικά. γ.σχέση µε άλλες διατάξεις Η ζωή, εκτός από το άρθρο 5 παρ.2, ρυθµίζεται και στο άρθρο 7 παρ.3, όπου γίνεται λόγος για τη θανατική ποινή, καθώς επίσης κα ιστο άρθρο 5 παρ.1, όπου γίνεται λόγος για το δικαίωµα του καθενός να συµµετέχει στην κοινωνική, οικονοµική και πολιτική ζωή της χώρας. II.Το Συνταγµατικό δικαίωµα της ζωής α.η τριττή φύση του δικαιώµατος 4

5 Το δικαίωµα της ζωής είναι µητρικό δικαίωµα, εφόσον αποτελεί την προϋπόθεση της ύπαρξης όλων των άλλων ατοµικών δικαιωµάτων. Επίσης, αν και δεν ανήκει στα ατοµικά δικαιώµατα κλασικού τύπου, αποτελεί παρόλα αυτά ατοµικό δικαίωµα, µε την έννοια ότι αναγνωρίζεται σε κάθε άτοµο και έχει από την σκοπιά αυτή ατοµικό χαρακτήρα. Τέλος, το δικαίωµα της ζωής δεν αποτελεί ελευθερία µε την κλασική έννοια.αφορά την ίδια την επιβίωση του ανθρώπου, τη βιολογική, πρωταρχική υπόστασή του.είναι εποµένως δικαίωµα υπόστασης και κοινωνικό δικαίωµα µε τη στενή έννοια του όρου.η συνταγµατική προστασία της ζωής είναι απεριόριστη.εκτός αυτού, δεν προστατεύεται µόνο η πλήρης ζωή, αλλά και η εν εξελίξει, δηλαδή το έµβρυο(nasciturus).τέλος, απαγορεύεται οποιαδήποτε εξαίρεση µε βάση τη φυλή, τη γλώσσα, τις θρησκευτικές ή πολιτικές πεποιθήσεις, όπως και ανεξαρτήτως οποιασήποτε σωµατικής ή πνευµατικής µειονεξίας. εν υπάρχουν «ανάξιοι προς το ζην».η ευγονική πολιτική απαγορεύεται. Μόνο στη ναζιστική Γερµανία εφαρόστηκαν τέτοιες πολιτικές.οι άνθρωποι που υστερούσαν σωµατικά ή πνευµατικά, είτε θανατώνονταν είτε υποβάλλονταν σε επικίνδυνα πειράµατα στο όνοµα της καθαρότηρας της Αρίας φυλής.αν και η δηµοκρατία είναι το πολίτευµα της ανοχής, παρόµοιες απόψεις που σταδιακά επανεµφανίζονται σε όλη την Ευρώπη και στην Ελλάδα, πρέπει να περιθωριοποιούνται και να αποµονώνονται πολιτικά και σε καµία περίπτωση να µην υπερπροβάλλονται όπως δυστυχώς συµβαίνει στην Ελλάδα.Γιατί η ιστορική πείρα δείχνει ότι σε εποχές οικονοµικής κρίσης, αυξηµένης εργασιακής ανασφάλειας, φτώχειας και ανεργίας, η κοινωνική αποσταθεροποίηση είναι εντονότατη και µεγάλο τµήµα του πληθυσµού αναζητεί Μεσσίες και οδηγείται στην ξενοφοβία, το ρατσισµό και το φασισµό. β.φορείς Φορείς του αµυντικού δικαιώµατος της ζωής είναι όλα τα φυσικά πρόσωπα, οι ηµεδαποί και οι αλλοδαποί, ακόµα και οι ανιθαγενείς. Τα νοµικά πρόσωπα δεν έχουν ζωή µε την κυριολεκτική έννοια του όρου.προστατεύονται, όµως, µεταξύ άλλων, και από τη διάταξη του άρθρου 5 παρ.1 του Συντάγµατος. Από την ίση προστασία ηµεδαπών και αλλοδαπών το άρθρο 5 παρ.2 επιτρέπει µόνο τις εξαιρέσεις που προβλέπονται από το ιεθνές ίκαιο(συµβατικό ή εθιµικό), οι οποίες θα αναπτυχθούν διεξοδικότερα παρακάτω. Αντίθετες απόψεις παρατηρούνται στη θεωρία ως προς το ζήτηµα της τριτενέργειας του δικαιώµατος στη ζωή.σύµφωνα µε µία άποψη, το δικαίωµα της ζωής δεν αναπτύσσει τριτενέργεια.η επίκληση και η εφαρµογή του από ιδιώτη έναντι σε ιδιώτη,δεν είναι ούτε ορθή, ούτε αναγκαία.παρόλα αυτά, το κράτος οφείλει να λαµβάνει όλα τα αναγκαία νοµοθετικά και διοικητικά µέτρα για την διασφάλιση του δικαιώµατος της ζωής από ιδιωτικές προσβολές. 3 Αντιθέτως, σύµφωνα µε µία άλλη, ορθότερη άποψη, το δικαίωµα της ζωής τριτενεργει εφόσον το Σύνταγµα υποχρεώνει στο άρθρο 25 παρ.1 όχι µόνον το κράτος αλλά και τον οποιονδήποτε ιδιώτη να σέβεται τη ζωή του συνανθρώπου του. 4 Αυτό είναι κοινωνικώς ορθό και επιβεβληµένο, καθώς σε διαφορετική περίπτωση το Σύνταγµα θα εµφανιζόταν αντιφατικό ως προς τους σκοπούς των ίδιων του των διατάξεων, αφού από τη µία πλευρά θεωρεί σηµαντικό το δικαίωµα της ζωής ώστε να αξιώνει τη διασφάλισή του από το κράτος, αλλά όχι τόσο σηµαντικό ώστε να έχει την ίδια απαίτηση και από τους ιδιώτες. Άλλωστε υπάρχουν τόσο νοµοθετικά µέτρα προστασίας της(π.χ. στα άρθρα Π.Κ. που τιµωρούν τα εγκλήµατα κατά της ζωής, αλλά και πολλές άλλες διατάξεις διοικητικού ή εργατικού ικαίου που αφορούν την ασφάλεια του κοινού, των εργαζοµένων ή περιοίκων από 3 αγτόγλου, Ατοµικά ικαιώµατα Εκδόσεις Αντ. Ν.Σάκκουλα Αθήνα Κοµοτηνή 2005 σ ηµητρόπουλος Συνταγµατικά ικαιώµατα Εκδόσεις Σάκκουλα Αθήνα-Θεσσαλονίκη 2008 σ.391 5

6 κινδύνους που προέρχονται από τη λειτουργία µηχανηµάτων, µεταφορικών µέσων, εργαστηρίων και εργοστασίων στην περιοχή τους. Στα διοικητικά µέτρα ανήκουν αφενός οι διασφαλιστικοί της ζωής όροι υπό τους οποίους χορηγούνται άδειες λειτουργίας εργοστασίων, εργαστηρίων, µεταφορικών µέσω, θεάτρων, κινηµατογράφων κτλ., οι σχετικοί έλεγχοι και οι κυρώσεις και η αστυνοµική επέµβαση για τη σωτηρία ανθρώπων που κινδυνεύουν να χάσουν τη ζωή τους. 5 γ.παραίτηση εν χωρεί παραίτηση από το δικαίωµα της ζωής.η συναίνεση του προσώπου στη θανάτωσή του είναι χωρίς νοµική σηµασία.παρόµοια ζητήµατα(και διλήµµατα) θα αναπτυχθούν όµως διεξοδικότερα παρακάτω. Β.ΓΕΝΙΚΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ I.Η ζωή ως προστατευόµενο αγαθό α.έννοια.πραγµατικό και έννοµο αγαθό Αντικείµενο της συνταγµατικής προστασίας είναι η ζωή.η ζωή αποτελεί «φυσικί» αγαθό.η ζωή αποτελεί βιολογικό φαινόµενο και προστατεύεται ως τέτοιο και όχι ως κοινωνικό.αυτή η έννοια της ζωής καθορίζεται από την ιατρική επιστήµη,τόσο η έναρξη όσο και η λήξη της. β.corpus, animus,εννοιολογικοί προσδιορισµοί Η συνταγµατική προστασία της ζωής προστατεύει και τα δύο στοιχεία από τα οποία αποτελείται η ζωή, το υλικό και το πνευµατικό, την ύλη και το πνεύµα.h διάκριση αυτή σε σώµα και πνεύµα είχε γίνει ήδη από τον Πλάτωνα ο οποίος πίστευε ότι το σώµα είναι θνητό αλλά η ψυχή αθάνατη και ότι υφίσταται διαδοχικές µετενσαρκώσεις.ο Χριστιανισµός αποδέχεται επίσης αυτή τη διάκριση και πιστεύει ότι µετά τον θάνατο η ψυχή πηγαίνει είτε στην Κόλαση είτε στον Παράδεισο.Σήµερα η διάκριση αυτή θεωρείται από πολλούς παρωχηµένη καθώς ο άνθρωπος αντιµετωπίζεται ως ενιαία βιολογική, υλική οντότητα, όπου αυτό που η ανθρώπινη διάνοια αποκαλεί ψυχή και πνεύµα είναι ακόµα και αυτό στην ουσία ύλη και συγκεκριµένα κάποιο τµήµα του εγκεφάλου. Το Σύνταγµα βέβαια προστατεύει µόνο την ανθρώπινη ζωή, και µάλιστα υπό οποιαδήποτε µορφή της(π.χ. nasciturus). γ. ιάκριση από συναφείς έννοιες Ο όρος «ζωή», εκτός από την προαναφερθείσα έννοια, σύµφωνα µε την οποία γίνεται αντιληπτός ως βιολογικό φαινόµενο, έχει και µία δεύτερη, ευρύτερη έννοια.σύµφωνα µε αυτήν, η ζωή γίνεται αντιληπτή και ως κοιωνικό φαινόµενο, ως συµµετοχή ενός εκάστου στις διάφορες εκφάνσεις της κοινωνικής ζωής και στις ποικίλες δραστηριότητές της.έτσι, γίνεται λόγος για κοινωνική, οικονοµική, πολιτική, ιδιωτική ζωή.με τη διάταξη του άρθρου 5 παρ.2 προστατεύεται η ζωή µόνο ως βιολογικό φαινόµενο. 5 αγτόγλου, Ατοµικά ικαιώµατα Εκδόσεις Αντ. Ν.Σάκκουλα Αθήνα Κοµοτηνή 2005 σ.σ

7 II.Εξουσία α.βασικές µορφές i.αυτοκτονία και Ευθανασία Η εξουσία κάθε δικαιώµατος διακρίνεται σε θετική/αρνητική και ενεργητική/παθητική. 6 Παρόλα αυτά, η ζωή έχει µόνο θετική µορφή.έτσι, η συνταγµατική προστασία του δικαιώµατος αυτού συνεπάγεται απαγόρευση τερµατισµού της ζωής., τόσο µε τη µορφή της δολοφονίας όσο και µε αυτήν της αυτοκτονίας.είναι γενικά παραδεκτό ότι το Σύνταγµα δεν αναγνωρίζει «δικαίωµα στο θάνατο».σύµφωνα µε µία διατύπωση, «το άτοµο έχει νοµική υποχρέωση να ζει»!επίσης, το δικιαίωµα στη ζωή έχει αµυντική, προστατευτική και διασφαλιστική διάσταση. Σύµφωνα µε τον αγτόγλου, το Σύνταγµα αφήνει το νοµοθέτη ελεύθερο να επιτρέψει ή να απαγορεύσει την αυτοκτονία ή ακόµα και να τιµωρήσει την απόπειρα αυτοκτονίας! 7 Επίσης, το αξιόποινο της συνδροµής τρίτου ως βοηθού σε αυτοκτονία ή ευθανασία µε τη συναίνεση του παθόντος δεν αποκλείεται από τη διάταξη του άρθρου 5 παρ.2. 8 Παρόλα αυτά δεν πρέπει να λησµονάται το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι µια χώρα που διασφαλίζει την ελευθερία της βούλησης και της πράξης των πολιτών της, οι οποίοι ως υπεύθυνα άτοµα, έχοντας πλήρη συνείδηση των πράξεών τους, οφείλουν να αναλαµβάνουν την οποιαδήποτε συνέπεια των πράξεων αυτών, εφόσον η πράξη δεν πραγµατοποιήθηκε µε vis absoluta. Ο νοµοθέτης επιτρέπει στο άτοµο να διαµορφώσει τη ζωή του µε όποιον τρόπο ή µε όποιες επιλογές θωρεί αυτό ορθές, του επιτρέπει ακόµα και να πραγµατοποιήσει πράξεις βλαπτικές για το ίδιο, αλλά του αρνείται τη δυνατότητα να αποφασίσει το ίδιο ελεύθερα για το εάν και πότε και κάτω υπό ποιες (συνήθως ακραίες) προϋποθέσεις θα θέσει τέρµα στη ζωή του.αλλά το δικαίωµα στη ζωή, µήπως δεν εµπεριέχει, στη βαθύτερη ουσία του, το δικαίωµα του κάθε ανθρώπου να αποφασίσει ο ίδιος για τον τερµατισµό της;αν η σύγχρονη δυτική σκέψη θέλει να πιστεύει ότι ο άνθρωπος είναι κύριος του εαυτού του και της Μοίρας του, ιδέα που βρίσκεται στον πυρήνα της Αναγεννησιακής οπτικής, αν θέλει να πιστεύει ότι δεν υπάρχουν ανώτερες του Ανθρώπου δυνάµεις οι οποίες από τη γέννησή του έχουν καθορίσει τη διάρκεια της ζωής του, και όταν έρθει το πλήρωµα του χρόνου, κόβουν το νήµα της, αν θέλουν να πιστεύουν ότι µόνος Αυτός µπορεί να καθορίζει όλα τα κρίσιµα και σηµαντικά γεγονότα που επηρεάζουν την πορεία της ζωής του, του αρνείται τη δυνατότητα να καθορίσει το κρισιµότερο και το σηµαντικότερο από όλα, εκείνο το οποίο θα επηρεάσει στον αποφασιστικότερο βαθµό την πορεία της ζωής του-την οποία διατείνεται ότι µόνο ο ίδιος επηρεάζει-την επιλογή του θανάτου του; Μήπως, αν η αρνητική στάση του νοµοθέτη στο περίφηµο «δικαίωµα στον θάνατο»,το οποίο έχει απασχολήσει ακόµα και γνωστούς λογοτέχνες και δοκιµιογράφους 9, κοιταχτεί από µία κάπως ιδιόρρυθµη οπτική, δεν υπάρχει η έστω και αµυδρή πιθανότητα η άρνηση του δικαιώµατος στο θάνατο να αποτελεί προσβολή στη ζωή του ανθρώπου, εφόσον του αρνείται να θέσει τέρµα στη ζωή του, όταν αυτός το επιθυµεί επειδή βρίσκεται σε µία τόσο άθλια κατάσταση ώστε ο θάνατος να του είναι περισσότερο αρεστός από τη ζωή, ώστε,πλέον, η ζωή για αυτόν να είναι πλέον ο θάνατος!και µπροστά σε τέτοιες ακραίες περιπτώσεις, ο νοµοθέτης αρνείται στον ετοιµοθάνατο τη ζωή!τον βασανίζει, στερώντας του το δικαίωµα να λυτρωθεί από κάτι που δεν είναι άξιο να ονοµάζεται ζωή(παρόλο που κανείς δεν µπορεί να αµφισβητήσει ότι πρόκειται περί ζωής). 6 ηµητρόπουλος, Συνταγµατικά ικαιώµατα Εκδόσεις Σάκκουλα Αθήνα-Θεσσαλονίκη 2008 σ αγτόγλου, Ατοµικά ικαιώµατα Εκδόσεις Αντ. Ν.Σάκκουλα Αθήνα Κοµοτηνή αγτόγλου, έ.α. 9 Maurice Blanchaut, H Λογοτεχνία και το ικαίωµα στο Θάνατο 7

8 Σε κάθε περίπτωση, το γεγονός ότι οι αντιλήψεις µίας εποχής είναι αρνητικές πάνω σε κάποιο αµφιλεγόµενο ζήτηµα, δεν σηµαίνει ότι και στο µέλλον θα παραµείνουν αρνητικές,αυτό µπορεί να γίνει αντιληπτό από την κατάργηση από τον Π.Κ. της διάταξης για τη µοιχεία ή από τη µεταρρύθµιση του Οικογενειακού ικαίου το 1983 η οποία κατήργησε τον πανάρχαιο θεσµό της προίκας. Τέλος, είναι γνωστό ότι το σύγχρονο ίκαιο αναγνωρίζει ως υποκείµενο ικαίου µόνο τον Άνθρωπο και όχι π.χ. τα ζώα ή τα φυτά.ένα µελλοντικό Σύνταγµα όµως ίσως τιµωρεί τη ζωοκτονία. ii.άµβλωση-λήξη ζωής To Σύνταγµα υιοθετεί την έννοια της ανθρώπινης ζωής υπό την βιολογική της έννοια, όπως την καθορίζει η Ιατρική Επιστήµη. Παρόλα αυτά, τόσο το ζήτηµα της έναρξης όσο και αυτό της λήξης της ανθρώπινης ζωής προκαλεί αντίθετες απόψεις εντός της επιστηµονικής κοινότητας.περισσότερο αµφισβητείται η ύπαρξη της ζωής µετά τον λεγόµενο «εγκεφαλικό θάνατο», καθώς και κατά την πρώτη φάση της εγκυµοσύνης, όταν η γυναίκα επιθυµεί τη διακοπή της εγκυµοσύνης. Σχετικά µε το πρώτο ζήτηµα, η µία άποψη υποστηρίζει ότι η ανθρώπινη ζωή λήγει µε την παύση των εγκεφαλικών λειτουργιών.μία άλλη άποψη υποστηρίζει ότι ο θάνατος επέρχεται µε την παύση της καρδιάς και των υπόλοιπων ζωτικών οργάνων.τέλος, µία Τρίτη υποστηρίζει ότι ο θάνατος επέρχεται όταν ο ασθενής συντηρείται στη ζωή µόνο µε τεχνική υποστήριξη. Σχετικά µε το δεύτερο ζήτηµα, πρέπει καταρχήν να επισηµανθεί ότι δεν προκύπτει λύση µε την προβολή του δικαιώµατος της γυναίκας «επί του σώµατός της», εφόσον πρόκειται για τη ζωή του κυοφορούµενου, το οποίο σε καµία περίπτωση δεν αποτελεί µέρος του σώµατος της εγκύου!το Σύνταγµα αναφέρεται σε πλήρη και αυτόνοµα πρόσωπα.ο κυοφορούµενος(nasciturus).το ελληνικό δίκαιο όµως πάντα προστάτευε τον κυοφορούµενο(304 Π.Κ.,36,1711 Α.Κ.) 10 Βέβαια, το γεγονός ότι η ζωή του κυοφορούµενου µέχρι τον τοκετό είναι άρρηκτα συνδεδεµένη µε τη ζωή της µητέρας, δηµιουργεί διλήµµατα σε περιπτώσεις όπου είναι δυνατή η επιβίωση είτε µόνο του κυοφορούµενου, είτε µόνο της µητέρας, ή στην περίπτωση που κινδυνεύει σοβαρά η υγεία της µητέρας αν ο κυοφορούµενος γεννηθεί.εκτός αυτού, σηµασία έχει και ο χρόνος στον οποίο θα επιχειρηθεί η άµβλωση, καθώς όσο οι εβδοµάδες περνούν,τόσο το έµβρυο αποκτά προσωπικότητα. Κατά το άρθρο 304 παρ.4 και 5 Π.Κ., όπως τροποποιήθηκαν µε το Ν.1609/1986, «δεν είναι άδικη πράξη η τεχνητή διακοπή της εγκυµοσύνης που ενεργείται µε τη συναίνεση της εγκύου από γιατρό µαιευτήρα-γυναικολόγο µε τη συµµετοχή αναισθησιολόγου σε οργανωµένη νοσηλευτική µονάδα, αν συντρέχει µια από τις ακόλουθες περιπτώσεις: α) εν έχουν συµπληρωθεί δώδεκα εβδοµάδες εγκυµοσύνης. β) Έχουν διαπιστωθεί µε τα σύγχρονα µέσα προγεννητικής διάγνωσης ενδείξεις σοβαρής ανωµαλίας του εµβρύου που επάγονται τη γέννηση παθολογικού νεογνού και η εγκυµοσύνη δεν έχει διάρκεια περισσότερο από εικοσιτέσσερις εβδοµάδες. γ) Υπάρχει αναπότρεπτος κίνδυνος για τη ζωή της εγκύου ή κίνδυνος σοβαρής και διαρκούς βλάβης της υγείας της. Στην περίπτωση αυτή απαιτείται σχετική βεβαίωση και του κατά περίπτωση αρµόδιου γιατρού. δ) Η εγκυµοσύνη είναι αποτέλεσµα βιασµού, αποπλάνησης ανήλικης, αιµοµιξίας ή κατάχρησης γυναίκας ανίκανης να αντισταθεί και εφόσον δεν έχουν συµπληρωθεί δεκαεννέα εβδοµάδες εγκυµοσύνης. ε) Αν η έγκυος είναι ανήλικη, απαιτείται και η συναίνεση ενός από τους γονείς ή αυτού που έχει την επιµέλεια του προσώπου της ανήλικης.» Στην περίπτωση υπό α), ο νοµοθέτης λαµβάνει υπόψη το κριτήριο του χρόνου και το γεγονός ότι στις πρώτες δώδεκα εβδοµάδες το έµβρυο δεν έχει αποκτήσει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του προσώπου. 10 αγτόγλου, Ατοµικά ικαιώµατα Εκδόσεις Αντ. Ν.Σάκκουλα Αθήνα Κοµοτηνή 2005 σ.234 8

9 Στην περίπτωση υπό β), ρυθµίζεται µία κατάσταση ανάγκης, εφόσον πρέπει να προτιµηθεί η διάσωση του σηµαντικότερου αγαθού που είναι εν προκειµένω η ζωή της εγκύου, η οποία είναι ήδη µία ολοκληρωµένη προσωπικότητα µε κοινωνικές και άλλες είδους σχέσεις, σε αντίθεση µε το έµβρυο που είναι εντελώς άγνωστο στον οποιοδήποτε. Ανάλογες είναι και οι περιπτώσεις της τεχνητής διακοπής της εγκυµοσύνης ύστερα από βιασµό, κατάχρηση, αποπλάνηση ή αιµοµιξία, µε τη διαφορά ότι το απειλούµενο έννοµο αγαθ οδεν είναι η ζωή ή η υγεία της εγκύου, αλλά το κοινωνικώς απρόσφορο της συµπεριφοράς που οδήγησε στη σύλληψη, ώστε να δικαιολογείται η απάλειψη των συνεπειών της, οι οποίες θα στιγµάτιζαν την έγκυο και το παιδί της. Τέλος, στην υπό γ) περίπτωση, ο νοµοθέτης αγγίζει τα όρια της απαγορευµένης από το Σύνταγµα ευγονικής πολιτικής, τα οποία καλείται να χαράξει η νοµοθετική παρέµβαση σχετικά µε τη σοβαρότητα της ανωµαλίας που απαιτείται ώστε να επιτρέπεται η άµβλωση για τους λόγους αυτούς. Επειδή το Σύνταγµα στο άρθρο 5 παρ. 2 κατοχυρώνει το δικαίωµα διατήρησης, αλλά όχι περατώσεως της ζωής, επιτρέπεται η αστυνοµική επέµβαση προς παρακώλυση αυτοκτονίας ή η αναγκαστική διατροφή απεργών πείνας, όταν απειλείται άµεσα η ζωή τους. 11 Τέλος, ζήτηµα γεννάται αν το αµυντικό, όπως προαναφέρθηκε, δικαίωµα της ζωής, αποτελεί και κοινωνική αξίωση, υπό την έννοια του δικαιώµατος της οικονοµικής επιβιώσεως και της παροχής από το κράτος κάποιων ελάχιστων βιοτικών παροχών διατροφής και περιθάλψεως στους οικονοµικά και κοινωνικά ασθενέστερους πολίτες. Παρόλο που ο συντακτικός νοµοθέτης δεν αναφέρεται ρητώς στο εν λόγω θέµα, όπως προκύπτει από τη συνδυαστική ερµηνεία των άρθρων 2 παρ.1, 5 παρ. 2, 7 παρ.3, 21 και 25 παρ. 4, η παροχή των στοιχειωδών για την επιβίωση του ανθρώπου µέσων στο απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας και εντάσσεται στον πυρήνα του δικαιώµατος της κοινωνικής και εθνικής αλληλεγγύης.θεσπίζεται έτσι περισσότερο ένα «δικαίωµα επιβίωσης». 12 Βέβαια, δεν πρέπει να λησµονούνται ποτέ και οι πραγµατικές καταστάσεις µέσα στις οποίες αφενός µεν δηµιουργήθηκε το ισχύον δίκαιο(και τις οποίες καταστάσεις συνήθως προστατεύει µέσω της επιβολής της κρατικής νόµιµης βίας) και αφετέρου δε τις επηρεάζει. Έτσι, σε ένα καπιταλιστικό σύστηµα, η αξίωση για κοινωνική αλληλεγγύη δεν λαµβάνεται τόσο έντονα υπόψη όσο π.χ. σε ένα σοσιαλιστικό. Γ.Εξαιρέσεις από το δικαίωµα της ζωής-περιορισµοί Το Σύνταγµα προβλέπει το ίδιο τους περιορισµούς του δικαιώµατος της ζωής: 1.Η πρώτη περίπτωση είναι η επιβολή θανατικής ποινής, η οποία καταργήθηκε µε τη συνταγµατική αναθεώρηση του 2001.Βέβαια, ήδη µε τον.2172/1993 ο νοµοθέτης είχε καταργήσει τη θανατική ποινή,τοάρθρο 33 παρ.1 του νόµου αυτού ορίζει «Η ποινή του θανάτου καταργείτα.όπου στις κείµενες διατάξεις προβλέπονται για ορισµένη αξιόποινη πράξη αποκλειστικώς η η ποινή του θανάτου νοείται ότι απειλείται η ποινή της ισόβιας κάθειρξης. Αν η ποινή του θανάτου προβλέπεται διαζευκτικώς µε άλλη ποινή νοείται ότι απειλείται µόνο η τελευταία. Το ιεθνές Σύµφωνο για τα Ατοµικά και Πολιτικά ικαιώµατα στο άρθρο 6 παρ.2 ορίζει: «Στις χώρες που δεν έχουν καταργήσει τη ποινή του θανάτου, η καταδίκη σε θάνατο δεν µπορεί να επιβληθεί παρά µόνο για τα πιο σοβαρά εγκλήµατα, σύµφωνα µε την ισχύουσα νοµοθεσία τη στιγµή που το έγκληµα τελέστηκε, η οποία δεν πρέπει να είναι αντίθετη µε τις διατάξεις του παρόντος Συµφώνου ούτε µε τη Σύµβαση για την πρόληψη και την τιµωρία του εγκλήµατος της γενοκτονίας.η ποινή αυτή δεν µπορεί να εκτελεστεί παρά µόνο δυνάµει τελεσίδικης απόφασης που εκδόθηκε από αρµόδιο δικαστήριο. 11 αγτόγλου, Ατοµικά ικαιώµατα Εκδόσεις Αντ. Ν.Σάκκουλα Αθήνα Κοµοτηνή 2005 σ ηµητρόπουλος, Συνταγµατικά ικαιώµατα Εκδόσεις Σάκκουλα Αθήνα-Θεσσαλονίκη 2008 σ.394 9

10 Η ΕΣ Α στο άρθρο 2 παρ.1 εδάφιο β ανφέρει: «Εις ουδένα δύναται να επιβληθή εκ προθέσεως θάνατος, ειµή εις εκτέλεσιν θανατικής ποινής εκδιδοµένης υπό δικαστηρίου εν περιπτώσει αδικήµατος τιµωρουµένου υπό του νόµου δια της ποινής ταύτης. Στην παρ.2 του ίδιου άρθρου συνεχίζει; «Ο θάνατος δεν θεωρείται ως επιβαλλόµενος κατά παράβασιν του άρθρου τούτου, εις ας περιπτώσεις θα επήρχετο συνεπεία χρήσεως βίας εις καταστάσεις απολύτως αναγκαίας: α) δια την υπεράσπισιν οιουδήποτε προσώπου κατά παρανόµου βίας. β0 δια την πραγµατοποίησην νοµίµου συλλήψεως ή προς παρεµπόδισιν αποδράσεως προσώπου νοµίµως κρατουµένου. γ) διά την καταστολήν, συµφώνως τω νόµω, στάσεως ή ανταρσίας. Ο Χάρτης θεµελιωδών ιακαιωµάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο άρθρο 2 παρ.2 ορίζει: «Κανείς δεν µπορεί να καταδικαστεί στην ποινή του θανάτου ούτε να εκτελεστεί Τέλος, το άρθρ0 2 του πρωτοκόλλου αρ. 6 της ΕΣ Α αναφέρει: «Ένα κράτος µπορεί να προβλέπει στη νοµοθεσία του την ποινή του θανάτου για πράξεις που έχουν τελεσθεί σε καιρό πολέµου ή επικείµενου κινδύνου πολέµου. Μια τέτοια ποινή θα απαγγέλλεται µόνο στις περιπτώσεις που θα προβλέπει η νοµοθεσία του και σύµφωνα µε τις διατάξεις της» Εξαίρεση από το διακίωµα της ζωής αποτελεί κατά το άρθρο 4 παρ.6, η υποχρέωση κάθε Έλληνα, που µπορεί να φέρει όπλα, «να συντελεί στην άµυνα της πατρίδας», µε το να επιτίθεται κατά της ζωής του εχθρού, έστω και αν αυτό θέτει σε κίνδυνο κα τη δική του ζωή. Το Σύνταγµα, δηλαδή, αποδέχεται τον αµυντικό πόλεµο. Αντίστοιχη υποχρέωση διακινδύνευσης της ζωής υπάρχει και για τα µόνιµα µέλη των ενόπλων δυνάµεων, της αστυνοµίας, του λιµενικού ή πυροσβεστικού σώµατος, γιατί στηρίζεται σε εκούσια ειδική κυριαρχική σχέση, στην οποία ανήκει η υποχρέωση εύλογης διακινδυνεύσεως της ζωής κατά την εκπλήρωση των εκάστοτε καθηκόντων. Η οργάνωση όµως εθελοντικών επιχειρήσεων αυτοκτονίας δεν καλύπτεται από την υποχρέωση διακινδυνεύσεως της ζωής και αποτελεί παραβίαση του άρθρου 5 παρ εν αποτελεί αντισυνταγµατική παραβίαση του δικαιώµατος της ζωής η υποχρέωση λυτρώσεως από κίνδυνο ζωής στο άρθρο 307 Π.Κ., γιατί επιβάλλεται προς αποτροπή κινδύνου της ζωής του βοηθούµενου υπό την προϋπόθεση όµως να µην κινδυνεύει η ζωή ή η υγεία αυτού που θα λυτρώσει τον κινδυνεύοντα.τα ίδια ισχύουν και για την κατάσταση ανάγκης-όσο για τις περιπτώσεις συγκρούσεως της ζωής δύο ανθρώπων, το γράµµα του νόµου χάνει το περιεχόµενό του και ο νοµοθέτης είναι ελεύθερος να προβλέψει συγκεκριµένη στάθµιση ανάµεσα στις δύο ζωές, έστω και αν αυτές, αφηρηµένα, είναι ισόβαθµες. 4. Άµεση σχέση µε το ζήτηµα της ανθρώπινης ζωής είναι και το ζήτηµα της οπλοφορίας και της οπλοχρησίας από αστυνοµικούς.η χρήση όπλων από τα αστυνοµικά όργανα δεν αντίκειται κατ αρχήν στο Σύνταγµα, εφόσον, όµως, η χρήση αυτή γίνεται σε εξαιρετικές περιπτώσεις και κυρίως για λόγους προστασίας της ζωής των αστυνοµικών οργάνων ή ιδιωτών και υπό την προϋπόθεση της τήρησης της αρχής της αναλογικίοτητας. Ο Ν.3169/2003 διακρίνει τη χρήση των όπλων σε εκφοβιστική (όταν ο αστυνόµος σηµαδεύει «στον αέρα»), κατά πραγµάτων(όταν στοχεύεται η πλήξη πραγµάτων),ακινητοποίησης(όταν στοχεύεται η πλήξη µη ζωτικών οργάνων του ανθρωπίνου σώµατος και, ιδίως, των κάτω άκρων) και εξουδετέρωσης(όταν στοχεύεται η πλήξη ανθρώπου και είναι πιθανός ακόµη και ο θάνατός του). Για τη χρήση όπλων από αστυνοµικούς απαιτείται, εκτός από τη δήλωση της ιδιότητας του αστυνοµικού οργάνου και τη σαφή προειδοποίηση για επικείµενη χρήση του όπλου µε παροχή επαρκούς χρόνου ανταπόκρισης, πρώτον, να έχουν εξαντληθεί όλα τα ηπιότερα µέσα του πυροβολισµού(όπως παραινέσεις, χρήση εµποδίων, σωµατική βία, αστυνοµική ράβδος, 13 Χρυσόγονος, Ατοµικά-Κοινωνικά ικαιώµατα, Νοµική Βιβλιοθήκη αγτόγλου, Ατοµικά ικαιώµατα Εκδόσεις Αντ. Ν.Σάκκουλα Αθήνα Κοµοτηνή 2005 σ

11 επιτρεπόµενες χηµικές ουσίες, εκτόξευση πίδακα νερού, δακρυγόνα-αν και τα δύο τελευταία µέσα χρησιµοποιούνται περισσότερο στις πορείες κατά των διαδηλωτών, όπου δεν γίνεται χρήση όπλου-) και δεύτερον, η χρήση όπλου να µη συνιστά υπερβολικό µέτρο σε σχέση µε το είδος της απειλούµενης βλάβης και την επικινδυνότητα της απειλής.χαρακτηριστικό παράδειγµα µη τήρησης της δεύτερης αυτής προϋπόθεσης, είναι η πρόσφατη δολοφονία ενός µαθητή στα Εξάρχεια από έναν Ειδικό Φρουρό, ο οποίος πυροβόλησε ενώ κατά πάσα πιθανότητα οι µαθητές του πετάγαν απλώς άδεια δοχεία από αναψυκτικά, και ενώ ήταν πασιφανές ότι η ζωή του δεν διέτρεχε κανέναν απολύτως κίνδυνο! Επίσης, επιβάλλεται η χρήση του όπλου µε τη µικρότερη δυνατή αναγκαία προσβολή.ειδικά ο πυροβολισµός ακινητοποίησης επιτρέπεται σε αποκλειστικώς αναφερόµενες περιπτώσεις(απόκρουση ένοπλης επίθεσης, αποτροπή τέλεσης ορισµένων κακουργηµάτων, σύλληψη καταδικασθέντος ή υποδίκου ή καταδιωκόµενου που καταλαµβάνεται να τελεί αυτόφωρο κακούργηµα ή πληµµέληµα υπό προϋποθέσεις, αποτροπή παράνοµης εισόδου στη χώρα ή εξόδου από αυτήν υπό προϋποθέσεις, προστασία εγκαταστάσεων κοινής ωφέλειας, αποτροπή απόδρασης ή ελευθέρωσης κρατουµένου που επιχειρείται µε ένοπλη επίθεση και αποτροπή αφοπλισµού αστυνοµικού κατά την υπηρεσία του). Αντιστοίχως, ο πυροβολισµός εξουδε τερωσης επιτρέπεται, «αν αυτό απαιτείται», µόνο στις περιπτώσεις απόκρουσης επίθεσης ενωµένης µε επικείµενο κίνδυνο θανάτου ή βαριάς σωµατικής βλάβης. Τέλος, ο πυροβολισµός ακινητοποίησης ή εξουδετέρωσης απαγορεύεται εφόσον υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να πληγεί τρίτος από αστοχία ή εξοστρακισµό, όταν ο πυροβολισµός στρέφεται εναντίον ενόπλου πλήθους εφόσον υπάρχει κίνδυνος να πληγούν άοπλοι, εναντίον ανηλίκου εκτός αν αποτελεί το µοναδικό µέσο για την αποτροπή κινδύνου θανάτου και εναντίον προσώπου που τρέπεται σε φυγή όταν καλείται να υποστεί νόµιµο έλεγχο. 15.Γενοκτονία Το ιεθνές Σύµφωνο για τα Ατοµικά και Πολιτικά ικαιώµατα στο άρθρο 6 παρ.2 ορίζει: «Όταν η αφαίρεση της ζωής αποτελεί το έγκληµα της γενοκτονίας, είναι αυτονόητο ότι τίποτα στο παρόν άρθρο δεν επιτρέπει σε κανένα Συµβαλλόµενο Κράτος στο παρόν σύµφωνο να παρεκκλίνει καθ οιονδήποτε τρόπο από οποιαδήποτε υποχρέωση που έχει αναλάβει βάσει των διατάξεων της Σύµβασης για την πρόληψη και τιµωρία του εγκλήµατος της γενοκτονίας». 16 Βιβλιογαραφία ηµητρόπουλος, Συνταγµατικά ικαιώµατα Εκδόσεις Σάκκουλα Αθήνα-Θεσσαλονίκη 2008 Χρυσόγονος, Ατοµικά-Κοινωνικά ικαιώµατα, Νοµική Βιβλιοθήκη 2006 αγτόγλου, Ατοµικά ικαιώµατα Εκδόσεις Αντ. Ν.Σάκκουλα Αθήνα Κοµοτηνή ηµητρόπουλος, Συνταγµατικά ικαιώµατα Εκδόσεις Σάκκουλα Αθήνα-Θεσσαλονίκη 2008 σ.σ Χρυσόγονος, Ατοµικά-Κοινωνικά ικαιώµατα, Νοµική Βιβλιοθήκη 2006 σ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ,ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ,ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ,ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΙΠΛΩΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ,2003-2004

Διαβάστε περισσότερα

Η γενική αρχή του σεβασµού και της προστασίας της ανθρώπινης αξίας

Η γενική αρχή του σεβασµού και της προστασίας της ανθρώπινης αξίας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας. Η ερµηνεία του άρθρου 8 παρ. 1 του Συντάγµατος

Θέµα εργασίας. Η ερµηνεία του άρθρου 8 παρ. 1 του Συντάγµατος Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ

ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ: Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΥΟΦΟΡΟΥΜΕΝΟΥ

ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ: Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΥΟΦΟΡΟΥΜΕΝΟΥ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής Εφαρµογές ηµοσίου ικαίου ιδάσκων: Καθηγητής κ. Ανδρέας ηµητρόπουλος ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ: Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5. Τ

Σελίδα 1 από 5. Τ Σελίδα 1 από 5 ΔΕΟ 10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ- ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΙ Α & Α1 & Β ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ 1. Τι είναι κράτος; Κράτος: είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών.

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Ορισμός του παιδιού Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Άρθρο 1 Απαγόρευση διακρίσεων Κάθε παιδί πρέπει να αντιμετωπίζεται χωρίς διακρίσεις λόγω χρώματος, φύλου, γλώσσας, θρησκείας, άποψης, χώρας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης»

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης» Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου ----------------------------------------------------- Μεταπτυχιακό ίπλωµα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 5 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η εφαρµογή του δικαιώµατος της επικοινωνίας στον οικογενειακό χώρο» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 5 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η εφαρµογή του δικαιώµατος της επικοινωνίας στον οικογενειακό χώρο» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Συνταγματικό Δίκαιο Ενότητα 2: Κράτος Δικαίου 2

Συνταγματικό Δίκαιο Ενότητα 2: Κράτος Δικαίου 2 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 2: Κράτος Δικαίου 2 Λίνα Παπαδοπούλου, Αν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Σχολής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Ο κατάλογος των δικαιωμάτων αυτών αποτελεί τη βασική κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ

05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ 05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ Η αρχή της ισότητας είναι άρρηκτα συνυφασµένη µε την πολιτική και την ατοµική ελευθερία, στις οποίες θεµελιώνεται η έννοια της ηµοκρατίας. Σε όλα τα δηµοκρατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

TO DENY PEOPLE THEIR HUMAN RIGHTS IS TO CHALLENGE THEIR VERY HUMANITY. NELSON MANDELA

TO DENY PEOPLE THEIR HUMAN RIGHTS IS TO CHALLENGE THEIR VERY HUMANITY. NELSON MANDELA TO DENY PEOPLE THEIR HUMAN RIGHTS IS TO CHALLENGE THEIR VERY HUMANITY. NELSON MANDELA Project 2015-2016 : ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Υπεύθυνος Project : κ.πάλλης Γιώργος Βλάχος Νικηφόρος Ιωαννίδου Ιωάννα Καραστέργιος

Διαβάστε περισσότερα

Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους!

Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους! Πόσο καλά ξέρεις τα δικαιώματά σου; Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους! Στις 20 Νοεμβρίου 2015 η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού γίνεται 26 χρονών. Πόσο την χρησιμοποιούμε για να διεκδικούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ: Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΥΟΦΟΡΟΥΜΕΝΟΥ

ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ: Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΥΟΦΟΡΟΥΜΕΝΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε. ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΕΤΟΣ 2008-2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Τα Συνταγματικά δικαιώματα των αλλοδαπών

Τα Συνταγματικά δικαιώματα των αλλοδαπών Τα Συνταγματικά δικαιώματα των αλλοδαπών Όνομα: Λυδία Βραδή ΑΜ:1340200700040 Διδάσκοντες: Α. Δημητρόπουλος, Σ. Βλαχόπουλος Μάθημα: Ατομικά και Κοινωνικά Δικαιώματα Δ Εξάμηνο Περιεχόµενα Σελ. Περιεχόµενα...2-3

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

: 3169 : 2003 189 20030724 : 24.07.2003 : 22.07.2003 : 1 : 24.07.2003 : (1), (2), (3) (4) 1 . 2168/1993 . : 2 : 23.12.2003

: 3169 : 2003 189 20030724 : 24.07.2003 : 22.07.2003 : 1 : 24.07.2003  : (1), (2), (3) (4) 1 . 2168/1993 . : 2 : 23.12.2003 ΝΟΜΟΣ Αριθµός: 3169 Έτος: 2003 ΦΕΚ: Α 189 20030724 Τέθηκε σε ισχύ: 24.07.2003 Ηµ.Υπογραφής: 22.07.2003 Οπλοφορία, χρήση πυροβόλων όπλων από αστυνοµικούς, Τίτλος: εκπαίδευση τους σε αυτά και άλλες διατάξεις.

Διαβάστε περισσότερα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα Θέμα: Θρησκευτική Ελευθερία Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα αναφορικά με το περιεχόμενο του δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ «Τροποποίηση του ν. 927/1979 (Α 139) και προσαρµογή του στην απόφαση πλαίσιο 2008/913/ΔΕΥ της 28ης Νοεµβρίου 2008,

Διαβάστε περισσότερα

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί;

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Παιδιά θεωρούνται όλα τα αγόρια και τα κορίτσια από 0 έως 18 ετών. Ποια είναι τα δικαιώματα του παιδιού; Σύμφωνα με την Σύμβαση για τα Δικαιώματα των παιδιών Απαγόρευση διακρίσεων

Διαβάστε περισσότερα

Δικαίωμα στην εκπαίδευση. Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Δικαίωμα στην εκπαίδευση. Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 12 η : Δικαίωμα στην εκπαίδευση Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΙΠΛΩΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ, 2003-2004

Διαβάστε περισσότερα

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί;

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Παιδιά θεωρούνται όλα τα αγόρια και τα κορίτσια από 0 έως 18 ετών. Ποια είναι τα δικαιώματα του παιδιού; Σύμφωνα με την Σύμβαση για τα Δικαιώματα των παιδιών Απαγόρευση διακρίσεων

Διαβάστε περισσότερα

1ο Κεφάλαιο Το δικαίωµα του συνεταιρίζεσθαι στα πλαίσια του άρθρου 12 του Συντάγµατος

1ο Κεφάλαιο Το δικαίωµα του συνεταιρίζεσθαι στα πλαίσια του άρθρου 12 του Συντάγµατος Πρόλογος Η κατοχύρωση και η προστασία του δικαιώµατος της συνένωσης ή του συνεταιρίζεσθαι στο άρθρο 12 του ελληνικού Συντάγµατος δίνει σάρκα και οστά στο εύστοχο αρχαίο απόφθεγµα «η ισχύς εν τη ενώσει».

Διαβάστε περισσότερα

Τελευταίως παρατηρείται έξαρση του φαινομένου επιθέσεων, βιαιοπραγιών και διενέργειας ελέγχων σε αλλοδαπούς μετανάστες, σε σχέση με τη νομιμότητα της

Τελευταίως παρατηρείται έξαρση του φαινομένου επιθέσεων, βιαιοπραγιών και διενέργειας ελέγχων σε αλλοδαπούς μετανάστες, σε σχέση με τη νομιμότητα της Τελευταίως παρατηρείται έξαρση του φαινομένου επιθέσεων, βιαιοπραγιών και διενέργειας ελέγχων σε αλλοδαπούς μετανάστες, σε σχέση με τη νομιμότητα της εισόδου και διαμονής αυτών στη χώρα καθώς και της ασκήσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Εργασία στο µάθηµα «Ατοµικά και Κοινωνικά δικαιώµατα» ιδάσκοντες: Καθηγητής Ανδρέας Γ. ηµητρόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η :

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 4 4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΗΜΟΣΙΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος VΙΙ Ι. Γενικό Μέρος Α. Βασικές έννοιες... 1 1. Θέματα ορολογίας... 1 1.1. Οι χρησιμοποιούμενοι όροι... 1 1.2. Οι βασικές έννοιες... 2 1.3. «Εγγυήσεις θεσμών» και «εγγυήσεις θεσμικές»...

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους

Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους Θέμα 1 ο (κληρώθηκε) Ο ευρωπαϊκός και διεθνής νομικός πολιτισμός αναγνωρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

6. Την πολυπλοκότητα της ταυτόχρονης προστασίας αντικρουόµενων θεµελιωδών ανθρώπινων δικαιωµάτων όπως η προστασία των ανηλίκων, η προστασία των προσωπ

6. Την πολυπλοκότητα της ταυτόχρονης προστασίας αντικρουόµενων θεµελιωδών ανθρώπινων δικαιωµάτων όπως η προστασία των ανηλίκων, η προστασία των προσωπ Κώδικας εοντολογίας για τις υπηρεσίες προστιθέµενης αξίας µέσω κινητών τηλεφώνων και την προστασία των ανήλικων χρηστών Ο παρόν Κώδικας θεσπίζεται µεταξύ των Εταιρειών Παροχής Υπηρεσιών Κινητής Τηλεφωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο. Δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα και δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ.

Διοικητικό Δίκαιο. Δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα και δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα και δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ. Επιµέλεια εργασίας: Πολίτης Σπύρος Εmail: ιδάσκων: ηµητρόπουλος Ανδρέας ΙΑΓΡΑΜΜΑ. 2.Σχολιασµός απόφασης

ΕΡΓΑΣΙΑ. Επιµέλεια εργασίας: Πολίτης Σπύρος Εmail: ιδάσκων: ηµητρόπουλος Ανδρέας ΙΑΓΡΑΜΜΑ. 2.Σχολιασµός απόφασης ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Η περιορισµένη εφαρµογή του δικαιώµατος της θρησκευτικής ελευθερίας στα πλαίσια της πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης. (υπόθεση αλλόθρησκου δασκάλου). Επιµέλεια εργασίας: Πολίτης Σπύρος Εmail: s_polites@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ

Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ Καθορίζοντας το γενικό περιεχόµενο ενός δικαιώµατος, µε διατάξεις δικαίου στο πλαίσιο γενικής σχέσης, προσδιορίζονται τα ανώτατα όρια άσκησης

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή της αναλογικότητας. Λίνα Παπαδοπούλου Aν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Αρχή της αναλογικότητας. Λίνα Παπαδοπούλου Aν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6 η : Αρχή της αναλογικότητας Λίνα Παπαδοπούλου Aν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ. Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις»

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ. Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις» ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις» Θέµα: Τροποποίηση άρθρου 200 Α Κώδικα Ποινικής ικονοµίας Α. Αιτιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Γενοκτονία και Εγκλήµατα κατά της Ανθρωπότητας 23 Μαΐου Μ. Βάγιας

Γενοκτονία και Εγκλήµατα κατά της Ανθρωπότητας 23 Μαΐου Μ. Βάγιας Γενοκτονία και Εγκλήµατα κατά της Ανθρωπότητας 23 Μαΐου 2017 Μ. Βάγιας M.Vagias@hhs.nl Δοµή l Εγκλήµατα κατά της Ανθρωπότητας l Γενοκτονία Εγκλήµατα κατά της Ανθρωπότητας l Ορισµός: Δεν υπάρχει µια σύµβαση

Διαβάστε περισσότερα

Ποινικές όψεις της μετάβασης από το θεραπευτικό στον παρηγορικό στόχο σε ασθενείς ανιάτων χρόνιων θανατηφόρων νόσων

Ποινικές όψεις της μετάβασης από το θεραπευτικό στον παρηγορικό στόχο σε ασθενείς ανιάτων χρόνιων θανατηφόρων νόσων Ποινικές όψεις της μετάβασης από το θεραπευτικό στον παρηγορικό στόχο σε ασθενείς ανιάτων χρόνιων θανατηφόρων νόσων Αναστάσιος K. Καντιάνης Dr. jur. - Δικηγόρος Αλλαγή ιατρικού στόχου επί: Ασθενών προχωρημένου

Διαβάστε περισσότερα

Νόµος 3169/2003 ΦΕΚ 189 Α', 22/

Νόµος 3169/2003 ΦΕΚ 189 Α', 22/ Νόµος 3169/2003 ΦΕΚ 189 Α', 22/24.07.2003 Οπλοφορία, χρήση πυροβόλων όπλων από αστυνοµικούς, εκπαίδευση τους σε αυτά και άλλες διατάξεις. ΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΝΟΜΟΘΕΤΗΜΑ (ο ν.3169/2003 Τίθεται όπως τροποποιήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΥΠ. ΑΡΙΘ.: 5 Αθήνα, 24 Μαΐου 2013 ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΚ/ ΠΡΟΣ Τα Εργατικά Κέντρα και τις Οµοσπονδίες δύναµης ΓΣΕΕ

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΥΠ. ΑΡΙΘ.: 5 Αθήνα, 24 Μαΐου 2013 ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΚ/ ΠΡΟΣ Τα Εργατικά Κέντρα και τις Οµοσπονδίες δύναµης ΓΣΕΕ 1 Γ.Σ.Ε.Ε. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΥΠ. ΑΡΙΘ.: 5 Αθήνα, 24 Μαΐου 2013 ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΚ/22-5-2013 ΠΡΟΣ Τα Εργατικά Κέντρα και τις Οµοσπονδίες δύναµης ΓΣΕΕ Θέµα: «Καθολικότητα ισχύος των όρων της ισχύουσας από 14-5-2013

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΜΒΛΩΣΗΣ» Προπτυχιακή εργασία. στο μάθημα των Ατομικών και Κοινοτικών Δικαιωμάτων. της φοιτήτριας

«Η ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΜΒΛΩΣΗΣ» Προπτυχιακή εργασία. στο μάθημα των Ατομικών και Κοινοτικών Δικαιωμάτων. της φοιτήτριας ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ. «Η ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΜΒΛΩΣΗΣ» THE CONSTITUTIONAL SPECULATION OF ABORTION Προπτυχιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ Ε. Συμεωνίδου Καστανίδου Καθηγήτρια Ποινικού Δικαίου στο ΑΠΘ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ Συχνή η ενασχόληση των δικαστηρίων με την ποινική ευθύνη των γιατρών από αμέλεια, τόσο περισσότερο όσο η

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

32η ιδακτική Ενότητα ΓΕΝΙΚΑ - ΑΣΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΑ ΙΚΑΙΟΥ (ΠΡΟΣΩΠΑ) ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ. Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις

32η ιδακτική Ενότητα ΓΕΝΙΚΑ - ΑΣΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΑ ΙΚΑΙΟΥ (ΠΡΟΣΩΠΑ) ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ. Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις 32η ιδακτική Ενότητα ΓΕΝΙΚΑ - ΑΣΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΑ ΙΚΑΙΟΥ (ΠΡΟΣΩΠΑ) ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις Κατηγορίες προσώπων ανάλογα µε την ικανότητα για δικαιοπραξία Από πλευράς

Διαβάστε περισσότερα

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 3: Ποινικό Δίκαιο των Ανηλίκων

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 3: Ποινικό Δίκαιο των Ανηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Ποινικό Αγγελική Γ. Πιτσελά, Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας- Σωφρονιστικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας : Γενικές Συνταγµατικές Αρχές «Απαγόρευση κατάχρησης δικαιώµατος» Καµιντζή Ιωάννα Α.Μ:322 Ε Mail:

Θέµα εργασίας : Γενικές Συνταγµατικές Αρχές «Απαγόρευση κατάχρησης δικαιώµατος» Καµιντζή Ιωάννα Α.Μ:322 Ε Mail: Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα «Συνταγµατικό ίκαιο», 2003

Διαβάστε περισσότερα

Συνταγματικό Δίκαιο Ενότητα 4: Πηγές του Δικαίου

Συνταγματικό Δίκαιο Ενότητα 4: Πηγές του Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 4: Πηγές του Δικαίου Λίνα Παπαδοπούλου, Αν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Σχολής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Άρθρο 1. Σκοπός

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Άρθρο 1. Σκοπός ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Άρθρο 1 Σκοπός 1. Σκοπός του νόμου είναι η καταπολέμηση ιδιαίτερα σοβαρών εκδηλώσεων ρατσισμού και ξενοφοβίας, που μπορούν να διασαλεύσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 6 η : ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ Ι ΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΝΝΟΜΗ ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Βιοηθικής της Ανθρώπινης Αναπαραγωγής. Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών

Στοιχεία Βιοηθικής της Ανθρώπινης Αναπαραγωγής. Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Στοιχεία Βιοηθικής της Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ, ΕΚΤΡΩΣΕΙΣ, ΤΟΚΕΤΟΣ Ποιοι παράγοντες πρέπει να λαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση Διοικητικό Δίκαιο Ι Διοικητικό Δίκαιο: Κομμάτι δικαίου που μας συνοδεύει από τη γέννηση μέχρι το θάνατο μας. Είναι αδύνατον να μην βρεθούμε μέσα σε έννομες σχέσεις διοικητικού δικαίου. Μαθητική σχέση έννομη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «ΣΥΜΦΩΝΟ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ» Α' - ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «ΣΥΜΦΩΝΟ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ» Α' - ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «ΣΥΜΦΩΝΟ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ» Α' - ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Η σύναψη γάμου ή συμφώνου συμβίωσης στη χώρα μας νοείται και επιτρέπεται μόνο μεταξύ ετερόφυλων ζευγαριών. Ως αποτέλεσμα,

Διαβάστε περισσότερα

24η ιδακτική Ενότητα ΠΟΙΝΙΚΟ ΙΚΑΙΟ- ΕΓΚΛΗΜΑ. Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις

24η ιδακτική Ενότητα ΠΟΙΝΙΚΟ ΙΚΑΙΟ- ΕΓΚΛΗΜΑ. Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις 24η ιδακτική Ενότητα ΠΟΙΝΙΚΟ ΙΚΑΙΟ- ΕΓΚΛΗΜΑ Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις ιακρίσεις των ποινών Οι ποινές διακρίνονται σε κύριες και παρεπόµενες. Κύριες ποινές είναι εκείνες που µπορούν να επιβληθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΔΑΣΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Ένα ερµηνευτικό παράδειγµα από το Σύνταγµα» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Ένα ερµηνευτικό παράδειγµα από το Σύνταγµα» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ... 2 1. Συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου και αορίστου χρόνου... 2 1.1 Σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου... 3

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας. Η Θεσµική Προσαρµογή των Συνταγµατικών ικαιωµάτων ΙΙ (ΣτΕ 438/2001)

Θέµα εργασίας. Η Θεσµική Προσαρµογή των Συνταγµατικών ικαιωµάτων ΙΙ (ΣτΕ 438/2001) Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού με απλά λόγια Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα που προβλέπονται από νόμους και διεθνείς συμβάσεις. Το σημαντικότερο κείμενο για τα δικαιώματα των παιδιών,

Διαβάστε περισσότερα

ONECALL ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΕΠΕ.

ONECALL ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΕΠΕ. Κώδικας Δεοντολογίας για τις υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας μέσω τηλεφώνων. της εταιρείας. ONECALL ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΕΠΕ. Ο παρόν Κώδικας θεσπίζεται ως Κώδικας Δεοντολογίας της εταιρείας ONECALL Τηλεπικοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Θεσσαλονίκη, 18 Φεβρουαρίου 2017 ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Πέτρος Κ. Τσαντίλας Διδάκτωρ Νομικής Δικηγόρος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΝΗ Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ ρ.ν Ι Κ Η Γ Ο Ρ Ο Σ ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ

ΕΛΕΝΗ Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ ρ.ν Ι Κ Η Γ Ο Ρ Ο Σ ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ ΕΛΕΝΗ Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ ρ.ν Ι Κ Η Γ Ο Ρ Ο Σ ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2003 1 ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ 1. Το Σύνταγµα εκτός από την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε. ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κος ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝ ΡΕΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε. ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κος ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝ ΡΕΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε. ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κος ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝ ΡΕΑΣ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 1: Αυτονόμηση της αντιμετώπισης των ανηλίκων

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 1: Αυτονόμηση της αντιμετώπισης των ανηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 1: Αυτονόμηση της αντιμετώπισης των ανηλίκων Αγγελική Γ. Πιτσελά, Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας-Σωφρονιστικής Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 103/2012

Α Π Ο Φ Α Σ Η 103/2012 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 01-06-2012 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/2927-1/01-06-2012 Α Π Ο Φ Α Σ Η 103/2012 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα, συνήλθε µετά από πρόσκληση του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΟ ΞΕΠΛΥΜΑ ΒΡΟΜΙΚΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΩΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 1. Εισαγωγή...5 2. Η επιρροή του αμερικανικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ

ΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ 1 ΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ Ο φετινός εορτασμός της 43 ης επετείου από την πτώση της Δικτατορίας και την αποκατάσταση της Δημοκρατίας

Διαβάστε περισσότερα

III. Ποινικές ιατάξεις συναφείς µε την άσκηση της ιατρικής

III. Ποινικές ιατάξεις συναφείς µε την άσκηση της ιατρικής III. Ποινικές ιατάξεις συναφείς µε την άσκηση της ιατρικής Eπαγγελματικό απόρρητο Άρθρο 212 του Kώδικα Ποινικής Δικονομίας. (κυρώθηκε με το N. 1493/17-7 Aυγούστου 1950) 1. H διαδικασία ακυρώνεται, αν εξετασθούν

Διαβάστε περισσότερα

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Ικανότητα δικαίου έχει κάθε πρόσωπο, φυσικό και νομικό. Η φράση αυτή σημαίνει ότι όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου Θέµα: ΚΩΛΥΜΑ ΙΟΡΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΛΟΓΩ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑ ΙΚΗΣ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήµονας: Ευτύχης Φυτράκης ΜΑΡΤΙΟΣ 2005 Ο Συνήγορος του Πολίτη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΙΠΛΩΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ, 2003-2004

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας. Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας (Εφετείο Λάρισας408/2002)

Θέµα εργασίας. Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας (Εφετείο Λάρισας408/2002) Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. Α.

ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. Α. ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ Η Ι ΙΩΤΙΚΗ ΖΩΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΓΡΥΠΙΩΤΗ ΜΑΡΙΑ Α.Μ. 1340200300085

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου.

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα «Συνταγµατικό ίκαιο», 2003

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου.

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα «Συνταγµατικό ίκαιο», 2003

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Ποινικό Δίκαιο

Οικονομικό Ποινικό Δίκαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Μέθοδοι μέτρησης της εγκληματικότητας Αγγελική Πιτσελά, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Εγκληματολογίας- Σωφρονιστικής Σχολή Νομικής

Διαβάστε περισσότερα

1843 Ν. 187/91. Ο ΠΕΡΙ ΤΕΚΝΩΝ (ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1991 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

1843 Ν. 187/91. Ο ΠΕΡΙ ΤΕΚΝΩΝ (ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1991 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ E.E., Παρ. I, Αρ. 2643, 1.11.91 1843 Ν. 187/91 Ο ΠΕΡΙ ΤΕΚΝΩΝ (ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1991 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

2.- H αστυνοµική βία ως κατάχρηση εξουσίας

2.- H αστυνοµική βία ως κατάχρηση εξουσίας 1. Πρόλογος Γενικά Πολλές φορές, στη σύγχρονη έννοµη τάξη και σύµφωνα µε την πρόσφατη, κυρίως, νοµολογία, µεγάλο µέρος της ύλης των εφηµερίδων και του τηλεοπτικού χρόνου των δελτίων ειδήσεων καλύπτουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Σελ. Νέστορα Κουράκη, Καθηγητή Εγκληματολογίας, Τμήμα Νομικής Πανεπιστημίου Αθηνών: Προλεγόμενα 15

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Σελ. Νέστορα Κουράκη, Καθηγητή Εγκληματολογίας, Τμήμα Νομικής Πανεπιστημίου Αθηνών: Προλεγόμενα 15 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. Νέστορα Κουράκη, Καθηγητή Εγκληματολογίας, Τμήμα Νομικής Πανεπιστημίου Αθηνών: Προλεγόμενα 15 Ελένης Αποσπόρη, Επικ. Καθηγήτριας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών: Εγκληματολογική Προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ : Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΛΟΥΚΟΥ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΘΗΝΑ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2003

ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ : Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΛΟΥΚΟΥ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΘΗΝΑ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2003 Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου --------------------------------------------------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Συνταγματικό Δίκαιο. μεταβολές του Συντάγματος Λίνα Παπαδοπούλου. Ενότητα 9: Άτυπες τροποποιήσεις και άδηλες

Συνταγματικό Δίκαιο. μεταβολές του Συντάγματος Λίνα Παπαδοπούλου. Ενότητα 9: Άτυπες τροποποιήσεις και άδηλες ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 9: Άτυπες τροποποιήσεις και άδηλες μεταβολές του Συντάγματος Λίνα Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Τμήμα Νομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο 2: Ατομικά & Κοινωνικά Δικαιώματα Περιεχόμενα 1. Δικαιώματα & υποχρεώσεις 2. Άσκηση & κατάχρηση δικαιώματος 3. Τα ατομικά δικαιώματα 4. Τα πολιτικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

Ο διορισµός Πρωθυπουργού - Μια απόπειρα ερµηνείας του άρθρου 37 παρ. 4 του Συντάγµατος.

Ο διορισµός Πρωθυπουργού - Μια απόπειρα ερµηνείας του άρθρου 37 παρ. 4 του Συντάγµατος. Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τοµέα ηµοσίου ικαίου 2003 2004 Συνταγµατικό ίκαιο Επιβλέπων Καθηγητής: Κος Ανδρέας ηµητρόπουλος Ο διορισµός Πρωθυπουργού - Μια απόπειρα ερµηνείας του άρθρου 37 παρ. 4 του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Α. Γενικό μέρος

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Α. Γενικό μέρος 1 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Α. Γενικό μέρος 1. - Αποτελεί σταθερή επιλογή της Ελληνικής δημοκρατικής Πολιτείας η ουσιαστική προώθηση της ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ»

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ» 4 Ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΑΤΟΜΙΚΑ Κ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

23η ιδακτική Ενότητα ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΠΟΙΝΙΚΩΝ - ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΕΝΙΚΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΠΟΙΝΩΝ ΠΕΡΙ ΠΟΙΝΩΝ ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ ΠΟΙΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

23η ιδακτική Ενότητα ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΠΟΙΝΙΚΩΝ - ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΕΝΙΚΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΠΟΙΝΩΝ ΠΕΡΙ ΠΟΙΝΩΝ ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ ΠΟΙΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ 23η ιδακτική Ενότητα ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΠΟΙΝΙΚΩΝ - ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΕΝΙΚΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΠΟΙΝΩΝ ΠΕΡΙ ΠΟΙΝΩΝ ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ ΠΟΙΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις Το σύστηµα της ποινικής µεταχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011.

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Α. Την 25/10/2012 περιήλθε στην Περιφερειακή Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης της Περιφέρειας Αττικής και έλαβε αριθμ. πρωτ. 157658/387 το ανωτέρω σχετικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΕΓΑΡΩΝ

ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΕΓΑΡΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΕΓΑΡΩΝ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ; Τα δικαιώµατα που έχεις επειδή είσαι άνθρωπος Βασίζονται στην αρχή του σεβασµού του ατόµου. Κάθε άτοµό είναι ένα ηθικό και λογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ. Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ. Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015 ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015 Ευθύνη Ιατρού: Πειθαρχική ευθύνη: κυρώσεις για παραβιάσεις των καθηκόντων και των υποχρεώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ... 2 ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ... 4 1. Κατηγορίες δικαιούχων... 4 1.1 Βαριά αναπηρία... 4 1.2 Συνήθης αναπηρία... 4 1.3 Μερική αναπηρία... 5 1.4 Προϋπάρχουσα αναπηρία... 5 2. Εκτίμηση αναπηρίας...

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ιατρική Ένωση

Παγκόσμια Ιατρική Ένωση Δράση: «Κατάρτιση δημοσίων λειτουργών (ιατρικών λειτουργών, ψυχολόγων κτλ) για διαπίστωση βασανιστηρίων και ανίχνευση ειδικών αναγκών σε θύματα βασανιστηρίων» Εκπαιδευτής: Dr. Thomas Wenzel Medical University

Διαβάστε περισσότερα