Η γλώσσα που χρησιμοποιούν οι μαθητές του Δημοτικού Σχολείου όταν περιγράφουν τις αλλαγές της ύλης.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η γλώσσα που χρησιμοποιούν οι μαθητές του Δημοτικού Σχολείου όταν περιγράφουν τις αλλαγές της ύλης."

Transcript

1 Η γλώσσα που χρησιμοποιούν οι μαθητές του Δημοτικού Σχολείου όταν περιγράφουν τις αλλαγές της ύλης. Μαρία Χατζή, Υποψήφια διδάκτορας Π. Τ. Δ. Ε. Παν. Αθηνών Παναγιώτης Κόκκοτας, Καθηγητής Π.Τ.Δ.Ε. Παν. Αθηνών Κατερίνα Πλακίτση, Υποψήφια διδάκτορας Π. Τ. Δ. Ε. Παν. Αθηνών Αικατερίνη Ριζάκη, Υποψήφια διδάκτορας Π. Τ. Δ. Ε. Παν. Αθηνών Ιωάννης Βλάχος, Διδάκτορας Π. Τ. Δ. Ε. Παν. Αθηνών Εισαγωγή Τα τελευταία χρόνια, στο χώρο της Διδακτικής των Φυσικών Επιστημών, παρατηρείται ένα αυξανόμενο ερευνητικό ενδιαφέρον για τη γλώσσα που χρησιμοποιείται στη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών, για τα χαρακτηριστικά της (Sutton,1992) και για τη σχέση της με τη γλώσσα που χρησιμοποιείται στην καθημερινή ζωή. Τα πιο σημαντικά ευρήματα αυτών των ερευνών συνοψίζονται στις ακόλουθες θέσεις: η γλώσσα των βιβλίων των Φυσικών Επιστημών είναι δυσνόητη για τους μαθητές (Sutton, 1994), παίζει ένα σημαντικό ρόλο στην κατανόηση των φυσικών εννοιών (Κokkotas & Vlachos,1997), οι γλωσσολογικές απαιτήσεις για τους μαθητές στις Φυσικές Επιστήμες είναι σημαντικά υψηλότερες απ ότι στην εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας (Merzyn, 1987: Bramer & Clemens, 1980) περιλαμβάνει πληθώρα επιστημονικών όρων για την οποία οι μαθητές διαμαρτύρονται (Kelly & Monger, 1974). Επιπλέον, οι απόψεις των εκπαιδευτικών για τη γλώσσα που χρησιμοποιείται στη διδασκαλία των Φ.Ε συγκλίνουν με τα παραπάνω ερευνητικά ευρήματα. Η δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι μαθητές με τη γλώσσα των Φ.Ε συμπυκνώνεται στο απόσπασμα μιας συνέντευξης με έναν Διευθυντή Γυμνασίου: Είναι πραγματικά εντυπωσιακό διότι ενώ η γλώσσα κάνει τα πάντα ( τις ιδέες, την κατανόηση και την ανάγνωση )προσιτά σε εμάς, πολλά από τα παιδιά βρίσκουν δύσκολη τη γλώσσα των Φ.Ε και είναι απογοητευτικό γι αυτά» (από έρευνα της Solomon 1992). Οι μαθητές δυσκολεύονται ιδιαίτερα στο να χρησιμοποιήσουν την επιστημονική ορολογία αλλά και να αντιστοιχίσουν τους επιστημονικούς όρους με τα νοήματά τους. Ιδιαίτερα για την επιστημονική ορολογία πολλές έρευνες έχουν αποδείξει μια ισχυρή θετική συσχέτιση μεταξύ της γνώσης του λεξιλογίου και της κατανόησης του κειμένου και μεταξύ της γνώσης του λεξιλογίου και της σχολικής επίδοσης των μαθητών στις Φυσικές Επιστήμες (Deighton, 1959: Davis, 1968: Dale & O Rourke

2 1971:Walker, 1989).Οι ερευνητές τονίζουν την ιδιαίτερη σημασία του επιστημονικού λεξιλογίου, επισημαίνοντας ότι η απόκρυφη φύση των φυσικών εννοιών που εκφράζεται με τους επιστημονικούς όρους αποτελεί ένα σοβαρό και διαρκές εμπόδιο στην κατανόηση από τους μαθητές. Οι απαιτήσεις του λεξιλογίου από τα παιδιά, καθώς μελετούν Φ.Ε, δημιουργούν μια ιδιαίτερη ανάγκη για σημασιολογική γνώση, ώστε η κατανόηση να είναι εφικτή. Με τον όρο σημασιολογική γνώση εννοούμε τη μάθηση του εννοιολογικού περιεχομένου των λέξεων και των προτάσεων (Πόρποδας, 1993). Η γνώση της λέξης δεν συνεπάγεται αυτόματα ή αυτονόητα ότι το παιδί τη χρησιμοποιεί με την ίδια εννοιολογική σημασία που της προσδίδουν οι ενήλικες, ούτε επίσης δηλώνει τον τρόπο με τον οποίο την κατανοεί το παιδί, ενώ υποδηλώνεται μονάχα εάν η λέξη σε γενικές γραμμές ανταποκρίνεται εννοιολογικά στα επικοινωνιακά συμφραζόμενα (context). (Πήτα, 1998) Η δόμηση μιας συντακτικά αποδεκτής πρότασης από το παιδί δε συνεπάγεται απαραίτητα ότι είναι σημασιολογικά και επιστημονικά αποδεκτή. Για παράδειγμα, η πρόταση «η ενέργεια είναι δύναμη» είναι συντακτικά σωστή αλλά όμως είναι σημασιολογικά και επιστημονικά μη αποδεκτή πρόταση. Έχει υπολογιστεί ότι τα παιδιά ηλικίας τριών έως δέκα ετών μαθαίνουν περίπου 3000 λέξεις το χρόνο.( Παρασκευόπουλος, 1985: Nagy Herman, 1987).Το βάθος της κατανόησης στον όγκο του λεξιλογίου παραμένει όμως αβέβαιο. Το πρόβλημα της κατανόησης του επιστημονικού λεξιλογίου μπορεί να ερμηνευτεί με διάφορες θεωρίες. Σύμφωνα τη θεωρία των σχημάτων ( schema theory) (Devine, 1986) τα παιδιά μπορούν να συνηθίσουν και να κατανοήσουν πολλές από τις 3000 λέξεις κάθε χρόνο γιατί μπορούν να εντάξουν νέες έννοιες σε ήδη υπάρχοντα σχήματα/δομές. Για παράδειγμα, τα παιδιά μαθαίνουν ότι η λέξη «λεπτό» είναι συνώνυμη με τη λέξη «λίγο» επειδή κατέχουν το σχήμα/δομή του μεγέθους και έτσι μπορούν να ενοποιήσουν την νέα πληροφορία στην παλιά. Αυτή η θεωρία μπορεί να δώσει μια ερμηνεία στην αδυναμία των μαθητών να κατανοούν την επιστημονική ορολογία (π.χ εξαέρωση, εξάτμιση) μιας και για αυτούς τους όρους συνήθως δεν προϋπάρχουν ανάλογα σχήματα. Μια άλλη εξήγηση για το λόγο που τα παιδιά έχουν δυσκολία στο να κατανοήσουν πλήρως τις έννοιες των Φ.Ε και τις λέξεις που τις εκφράζουν προσφέρεται από τους ψυχολόγους (Carey, 1978: Case, 1985).Tα νεαρά άτομα έχουν την τάση να γενικεύουν το νόημα των νέων λέξεων επειδή αδυνατούν να

3 διαφοροποιήσουν τα σημασιολογικά χαρακτηριστικά.(marzano,1988). Για παράδειγμα, κάποιοι μαθητές γενικεύουν το νόημα του όρου «υγροποίηση» και το χρησιμοποιούν και στην περιγραφή του φαινομένου της τήξης του πάγου, λέγοντας ότι «ο πάγος υγροποιείται» αντί της πρότασης «ο πάγος τήκεται». Οι γλωσσολόγοι Karz & Fodor (1963) και λίγο αργότερα ο Dale (1972) έχουν επινοήσει τον όρο «της γλωσσικής έννοιας» για να ορίσουν τη γνώση που πρέπει να αποκτήσει ο ομιλητής μιας γλώσσας ώστε να μπορεί να αξιολογεί τις προτάσεις ως σημασιολογικά αποδεκτές - ομαλές ή σημασιολογικά απαράδεκτες. Για να μπορέσει δηλαδή το παιδί να κρίνει τη σημασιολογική ορθότητα μιας πρότασης, πρέπει να διακρίνει τα σημασιολογικά χαρακτηριστικά κάθε λέξης και τους περιορισμούς που υπάρχουν γι αυτή.(πήτα, 1998). Για παράδειγμα, η λέξη γάλα χαρακτηρίζεται σημασιολογικά ως τροφή, υγρό, άσπρο, πίνεται, επομένως, μία φράση όπως πράσινο γάλα δεν είναι αποδεκτή διότι παραβιάζει αυτούς τους εννοιολογικούς περιορισμούς. Αν αποδεχτούμε την παραπάνω άποψη είναι φανερό ότι οι μαθητές που μελετούν Φυσικές Επιστήμες θα συναντούν ιδιαίτερη δυσκολία στο να αξιολογούν σημασιολογικά την ορθότητα μιας πρότασης η οποία περιέχει λέξεις που αναφέρονται σε αφηρημένες έννοιες (π.χ τήξη,πήξη ) μιας και για αυτές τις έννοιες δεν έχουν αισθητηριακές εμπειρίες συνεπώς και τους αντίστοιχους εννοιολογικούς περιορισμούς. Σύμφωνα με τους Cassels και Johnstone (1980), η δυσκολία στην κατανόηση μιας λέξης φαίνεται να εξαρτάται από ένα αριθμό παραγόντων: Α) Ο πρώτος παράγοντας αναφέρεται στις πολλαπλές σημασίες και στο πλαίσιο μέσα στο οποίο εξετάζεται μια λέξη. Οι Cassels and Johnstone υποστηρίζουν ότι ένα επιστημονικό πλαίσιο δημιουργεί περισσότερες δυσκολίες από ένα μη επιστημονικό. Για παράδειγμα η λέξη ελευθερώνω γίνεται περισσότερο κατανοητή στην πρόταση: «Ο νέος κανονισμός σχεδιάζει την απελευθέρωση των φυλακισμένων» από ότι στην πρόταση: «Αέριο υδρογόνο απελευθερώθηκε όταν μαγνήσιο προστέθηκε σε οξύ». Β) Ο δεύτερος παράγοντας σχετίζεται με τη σύγχυση που δημιουργείται μεταξύ των λέξεων και ειδικότερα των λέξεων που έχουν ομοιότητες φωνητικές ή έχουν αντίθετες σημασίες. Για παράδειγμα, οι μαθητές συγχέουν τους όρους τήξη και πήξη που μοιάζουν φωνητικά Γ) Ο τρίτος παράγοντας αναφέρεται στο συνδυασμό των λέξεων σε εκφράσεις με ακριβείς σημασίες π.χ η φράση «θερμική ισορροπία»

4 Σκοπός της εργασίας Η παρούσα εργασία αποτελεί τμήμα ενός ευρύτερου ερευνητικού προγράμματος με θέμα: «Καινοτομικές προσεγγίσεις για τη διδασκαλία μάθηση εννοιών που περιγράφουν / ερμηνεύουν την έμβια και την άβια ύλη και τα φαινόμενα που παρατηρούνται σ αυτές». Σκοπός της εργασίας είναι η διερεύνηση της γλώσσας που χρησιμοποιούν οι μαθητές του Δημοτικού Σχολείου όταν περιγράφουν τις αλλαγές της ύλης. Με βάση το γενικότερο προβληματισμό που υπάρχει για τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών στο Δημοτικό Σχολείο και ιδιαίτερα τη σχέση της γλώσσας με τη διδασκαλία των Φ.Ε θέσαμε τα ακόλουθα ερωτήματα: Ποιες λέξεις (επιστημονικούς όρους) χρησιμοποιούν οι μαθητές όταν περιγράφουν τις αλλαγές της ύλης; Κατά πόσο οι μαθητές δομούν σημασιολογικά και επιστημονικά αποδεκτές προτάσεις όταν περιγράφουν τις αλλαγές της ύλης; Μπορούν οι μαθητές να περιγράφουν τις αλλαγές της ύλης και στη συνέχεια να τις αντιστοιχίσουν με τους σωστούς επιστημονικούς όρους; Μεθοδολογία Για τις ανάγκες της έρευνας κατασκευάστηκε ερωτηματολόγιο το οποίο δόθηκε σε 110 μαθητές της ΣΤ τάξης Δημοτικών Σχολείων της Αθήνας. Η χρονική περίοδος επίδοσης του ερωτηματολογίου ήταν γύρω στα μέσα του Απρίλη του Οι μαθητές είχαν διδαχτεί τόσο στην Ε όσο και στην Στ τάξη τις ενότητες που σχετίζονταν με τις τρεις καταστάσεις της ύλης και τις αλλαγές ( κυρίως φυσικά φαινόμενα) που σχετίζονται με αυτές. Το ερωτηματολόγιο περιείχε 6 ερωτήσεις (βλ. Παράρτημα Ι ). Οι ερωτήσεις ήταν ανοικτού καθώς και κλειστού τύπου. Ακολούθησε καταγραφή και κωδικοποίηση των απαντήσεων των μαθητών, στατιστική επεξεργασία, σχολιασμός και εξαγωγή συμπερασμάτων. Οι κατηγορίες των απαντήσεων και το ποσοστό των μαθητών/ριων που απάντησε ανά κατηγορία φαίνονται στα ραβδογράμματα του παραρτήματος ΙΙ.

5 Αποτελέσματα-συζήτηση Ερώτηση 1 η Στόχος της ερώτησης (βλ. Παράρτημα Ι ) είναι να ερευνήσουμε κατά πόσο οι μαθητές αναγνωρίζουν μέσα από ένα συγκεκριμένο αριθμό επιστημονικών όρων εκείνους που σχετίζονται με φαινόμενα που αφορούν τις αλλαγές στην κατάσταση της ύλης. Η κατηγοριοποίηση των απαντήσεων έγινε χωριστά για καθένα από τους επιστημονικούς όρους. Συνοπτικά τα αποτελέσματα της κατηγοριοποίησης φαίνονται στο παράρτημα II, ραβδόγραμμα 1.Σύμφωνα μ αυτό το ραβδόγραμμα, οι μαθητές σε πολύ μεγάλο ποσοστό αναγνωρίζουν ότι οι όροι: διάλυση (65%), τήξη (73%), πήξη (71%), εξάτμιση (78%), βρασμός (70%) και εξαέρωση (62%) συνδέονται με τις αλλαγές της ύλης. Από την ανάλυση των υπόλοιπων ερευνητικών δεδομένων θα φανεί όμως αν οι μαθητές κατέχουν και το σημασιολογικό/ εννοιολογικό περιεχόμενο αυτών. Όπως φαίνεται στο ίδιο διάγραμμα, κάποιοι μαθητές θεωρούν ότι και οι όροιβάρος, δύναμη, φως, ενέργεια και μαγνητισμός- σχετίζονται με τα φαινόμενα που αφορούν τις αλλαγές της ύλης. Ποσοστό 41% των μαθητών θεωρεί ότι ο όρος μαγνητισμός σχετίζεται με τέτοιου είδους φαινόμενα. Οι μαθητές παρατηρώντας τα αποτελέσματα της έλξης του μαγνήτη (αλλαγή της θέσης των μεταλλικών αντικειμένων) συγχέουν τα φαινόμενα που αφορούν τις αλλαγές της ύλης με το αποτέλεσμα του μαγνητισμού. Το 15% των μαθητών πιστεύει ότι ο όρος φως σχετίζεται με τις αλλαγές της ύλης. Αυτή η άποψη πιθανά να προέρχεται από τις εμπειρίες ή τις γνώσεις που έχουν για την αλλαγή της πορείας του φωτός (ανάκλαση, διάθλαση). Τέλος, ποσοστό 38% και 27% των μαθητών πιστεύει ότι η λέξη ενέργεια και η λέξη δύναμη αντίστοιχα σχετίζονται με φαινόμενα που αφορούν τις αλλαγές της ύλης. Αυτές οι απαντήσεις ίσως προέρχονται από τις γνώσεις των μαθητών για τις μετατροπές / αλλαγές στις μορφές της ενέργειας και από το γεγονός ότι συγχέουν το αίτιο δηλ. τη δύναμη με τα αποτελέσματά της (αλλαγή της κινητικής κατάστασης ενός σώματος ή την παραμόρφωση του). Ερώτηση 2 η Στόχος της ερώτησης (βλ. Παράρτημα Ι ) ήταν να διαπιστώσουμε σε πρώτο επίπεδο αν οι μαθητές μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυθόρμητα τη φράση «υγρή κατάσταση» όταν τους ζητείται να συμπληρώσουν την πρόταση «το νερό είναι υγρό ή διαφορετικά μπορούμε να πούμε ότι το νερό» και σε δεύτερο επίπεδο αν

6 τουλάχιστον μπορούν να γράψουν μία άλλη σημασιολογικά και επιστημονικά αποδεκτή πρόταση. Από το διάγραμμα 2 (βλ. παράρτημα ΙΙ ) φαίνεται ότι από το συνολικό αριθμό των μαθητών μόνο το 18% χρησιμοποίησε αυθόρμητα την πρόταση «το νερό βρίσκεται σε υγρή κατάσταση» παρόλο που τους είναι γνωστή από τις πρώτες διδακτικές ενότητες της Ε τάξης του Δημοτικού Σχολείου. Το παραπάνω εύρημα εναρμονίζεται με τις απόψεις των Cassels και Johnstone οι οποίοι θεωρούν ότι ένας από τους παράγοντες δυσκολίας κατανόησης της επιστημονικής ορολογίας είναι ο συνδυασμός λέξεων (combination of words) σε εκφράσεις με ακριβείς σημασίες. Το 15 % των μαθητών έγραψε ότι το νερό είναι υγρό ή διαφορετικά μπορούμε να πούμε ότι είναι ρευστό, το 5% ότι το νερό είναι υγρό ή διαφορετικά μπορούμε να πούμε ότι είναι ένωση οξυγόνου και υδρογόνου και το 2% ότι το νερό δεν είναι ούτε στερεό ούτε αέριο. Ένα πολύ μεγάλο ποσοστό (37%) συγκριτικά με τα προηγούμενα συμπλήρωσε την πρόταση με τρόπο που να μη θεωρείται αποδεκτή. Παραδείγματα μη αποδεκτών προτάσεων είναι τα ακόλουθα: είναι ύδωρ, έχει δεχτεί το φαινόμενο της τήξης, είναι αέριο, είναι υδρατμός, είναι βρεγμένο, είναι σαν κρύσταλλο, είναι αλμυρό. Ερώτηση 3 η Στόχος της ερώτησης (βλ. Παράρτημα Ι ) είναι να ερευνήσουμε κατά πόσο οι μαθητές μπορούν να γράψουν σημασιολογικά αποδεκτές προτάσεις όταν τους δίνονται τρεις συγκεκριμένοι επιστημονικοί όροι (νερό, αέριο ή αέρια κατάσταση). Από το ραβδόγραμμα 3 (βλ. παράρτημα ΙΙ ) φαίνεται ότι μόνο ένα ποσοστό 44% των μαθητών δομεί σημασιολογικά και επιστημονικά αποδεκτές προτάσεις χρησιμοποιώντας και τους τρεις όρους. Το 3% του δείγματος δομεί σημασιολογικά και επιστημονικά αποδεκτές προτάσεις αλλά ελλειπείς (δηλ. λείπει κάποια από τις τρεις λέξεις). Ποσοστό 42% του δείγματος γράφει σημασιολογικά και επιστημονικά μη αποδεκτές προτάσεις ενώ το 11% δεν απάντησε. Δείγματα απαντήσεων των μαθητών ανά κατηγορία είναι τα ακόλουθα: Σημασιολογικά και επιστημονικά αποδεκτές προτάσεις Το νερό όταν εξατμίζεται γίνεται αέριο δηλαδή αλλάζει κατάσταση. Το νερό είναι υγρό και δεν είναι σε αέρια κατάσταση. Σημασιολογικά και επιστημονικά αποδεκτές προτάσεις-ελλειπείς Το νερό μπορεί να εξατμιστεί και να γίνει αέριο.

7 Η κατάσταση του νερού είναι διαφορετική από την κατάσταση του πάγου Σημασιολογικά και επιστημονικά μη αποδεκτές προτάσεις Η κατάσταση που γίνεται στον αέρα γίνεται και στο νερό. Το νερό βρίσκεται σε αερική κατάσταση. Η κατάσταση του νερού είναι αέρια. Το νερό, το αέριο και το στερεό είναι σε κατάσταση φυσικής. Ερώτηση 4 η Ο στόχος αυτής της ερώτησης (βλ. Παράρτημα Ι ) συμπίπτει με αυτόν της προηγούμενης ερώτησης. Επιδιώκουμε δηλαδή να ερευνήσουμε κατά πόσο οι μαθητές δομούν σημασιολογικά αποδεκτές προτάσεις με δοσμένες δύο αντί για τρεις λέξεις (πάγος, κατάσταση). Από το ραβδόγραμμα 4 (βλ. παράρτημα ΙΙ ) φαίνεται ότι οι μαθητές συναντούν ανάλογη δυσκολία με αυτή που διαπιστώσαμε στην προηγούμενη ερώτηση παρόλο που ο αριθμός των επιστημονικών όρων είναι μικρότερος. Συγκεκριμένα μόνο το 43% δομεί σημασιολογικά και επιστημονικά αποδεκτές προτάσεις ενώ το 49% γράφει σημασιολογικά και επιστημονικά μη αποδεκτές προτάσεις. Δείγματα απαντήσεων των μαθητών ανά κατηγορία είναι τα ακόλουθα: Σημασιολογικά και επιστημονικά αποδεκτές προτάσεις Ο πάγος μπορεί να αλλάξει φυσική κατάσταση. Ο πάγος βρίσκεται σε στερεή κατάσταση. Η κατάσταση του νερού αλλάζει όταν η θερμοκρασία του φτάσει στους 0 ο C και μετατρέπεται σε πάγο. Σημασιολογικά και επιστημονικά μη αποδεκτές προτάσεις Η φυσική κατάσταση του πάγου είναι νερό. Τον πάγο τον συναντάμε σε υγρή κατάσταση. Ο πάγος βρίσκεται σε κρύα κατάσταση. Η κατάσταση που γίνεται στην κατάψυξη είναι ο πάγος. Το νερό γίνεται πάγος και είναι μία κατάσταση υγρή και στερεή. Η κατάσταση του πάγου είναι υγρή. Τα ευρήματα από τις ερωτήσεις (3 και 4) συμφωνούν με τις απόψεις των γλωσσολόγων Karz & Fodor (1963) και του Dale (1972) οι οποίοι υποστηρίζουν ότι για να μπορέσει το παιδί να κρίνει τη σημασιολογική ορθότητα μιας πρότασης, πρέπει να διακρίνει τα σημασιολογικά χαρακτηριστικά και τους εννοιολογικούς περιορισμούς κάθε λέξης.

8 Ερώτηση 5 η Στόχος της ερώτησης (βλ. Παράρτημα Ι ) είναι να ερευνήσουμε αν οι μαθητές μπορούν σε πρώτο επίπεδο ν αναφέρουν μια αλλαγή που μπορεί να συμβεί στο νερό και σε δεύτερο επίπεδο να αντιστοιχίσουν αυτή την αλλαγή με τον ανάλογο επιστημονικό όρο που την περιγράφει. Από το ραβδόγραμμα 5 (βλ. παράρτημα ΙΙ ) προκύπτει ότι ένα μεγάλο ποσοστό του δείγματος (70% ) μπορεί και περιγράφει μια αλλαγή που μπορεί να συμβεί στο νερό. Το 30% αναφέρεται στην εξάτμιση του νερού, το 29% στην πήξη και το 11% στο βρασμό. Ωστόσο από το συνολικό αριθμό του δείγματος που αναφέρεται σε μία αλλαγή που μπορεί να συμβεί στο νερό μόνο το 39% επιλέγει το σωστό επιστημονικό όρο ενώ το 23% επιλέγει λάθος επιστημονικό όρο (π.χ περιγράφει την εξάτμιση του νερού και επιλέγει τον όρο βρασμός) και το 8% δεν επιλέγει κανέναν όρο. Ποσοστό 10% του δείγματος δεν απαντά και ποσοστό 20% δίνει μη αποδεκτές απαντήσεις ( εκτός επιστημονικού πλαισίου). Για παράδειγμα, το νερό να γίνει θολό, το νερό να μολυνθεί, αν φυσήξει να προκαλέσει κύματα. Ερώτηση 6 η Ο στόχος της ερώτησης (βλ. Παράρτημα Ι ) είναι ο ίδιος με αυτόν της προηγούμενης ερώτησης μόνο που τους ζητείται να περιγράψουν μία αλλαγή που μπορεί να συμβεί στον πάγο και στη συνέχεια να αντιστοιχίσουν αυτή την αλλαγή με τον ανάλογο επιστημονικό όρο που την περιγράφει. Οι μαθητές αναφέρονται στο φαινόμενο της τήξης του πάγου αλλά όπως προκύπτει από το ραβδόγραμμα 6 (βλ. παράρτημα ΙΙ ) μόνο ποσοστό 32% επιλέγει και τον αντίστοιχο επιστημονικό όρο. Ποσοστό 39% του δείγματος παρόλο που περιγράφει το φαινόμενο της τήξης επιλέγει λάθος επιστημονικό όρο. Η πλειονότητα από αυτούς τους μαθητές επιλέγει. τον όρο πήξη. Αυτό το εύρημα εναρμονίζεται με τις απόψεις των Cassels και Johnstone οι οποίοι θεωρούν ότι ένας από τους παράγοντες δυσκολίας κατανόησης της επιστημονικής ορολογίας είναι η σύγχυση (confusion) που δημιουργείται μεταξύ των λέξεων και ειδικότερα των λέξεων που έχουν ομοιότητες φωνητικές ή έχουν αντίθετες σημασίες. Τέλος, ποσοστό 11% του δείγματος περιγράφει το φαινόμενο της τήξης του πάγου αλλά δεν επιλέγει κανέναν όρο, ποσοστό 5% του δείγματος δεν απαντά. και ποσοστό 13% δίνει μη αποδεκτές απαντήσεις ( εκτός επιστημονικού πλαισίου). Για παράδειγμα, ο πάγος μπορεί να υγροποιηθεί, να πάθει εξάτμιση, να διαλυθεί, να πήξει και έτσι μεταβάλλεται σε νερό. Συγκρίνοντας τα αποτελέσματα των ερωτήσεων (1, 5 και 6) διαπιστώνεται ότι ενώ οι μαθητές σε μεγάλο ποσοστό γνωρίζουν τους επιστημονικούς όρους που

9 σχετίζονται με φαινόμενα που αφορούν τις αλλαγές της ύλης δεν κατέχουν και σε αντίστοιχο ποσοστό το σημασιολογικό/ εννοιολογικό περιεχόμενο αυτών. Γενικά συμπεράσματα Με βάση τα ερωτήματα που είχε θέσει η ερευνητική ομάδα και τα αποτελέσματα της έρευνας συνάγονται τα ακόλουθα συμπεράσματα Οι μαθητές: σε μεγάλο ποσοστό δυσκολεύονται να δομήσουν σημασιολογικά και επιστημονικά αποδεκτές προτάσεις όταν περιγράφουν τις αλλαγές της ύλης. Δίνοντας στους μαθητές δύο ή τρεις συγκεκριμένους επιστημονικούς όρους (π.χ πάγος, κατάσταση) ή (νερό, αέριο, κατάσταση) οι προτάσεις που δομούν είναι συντακτικά σωστές δεν είναι όμως σημασιολογικά και επιστημονικά αποδεκτές π.χ (το νερό βρίσκεται σε αερική κατάσταση) ή (το νερό γίνεται πάγος και είναι μία κατάσταση υγρή και στερεή ). Η δυσκολία των μαθητών να κρίνουν τη σημασιολογική ορθότητα μιας πρότασης προέρχεται από την αδυναμία τους να διακρίνουν τα σημασιολογικά χαρακτηριστικά και τους εννοιολογικούς περιορισμούς κάθε λέξης. Αυτή η δυσκολία αυξάνει όταν οι μαθητές δομούν προτάσεις που περιέχουν επιστημονικούς όρους οι οποίοι αναφέρονται σε έννοιες για τις οποίες δεν έχουν αισθητηριακές εμπειρίες και συνεπώς τους αντίστοιχους εννοιολογικούς περιορισμούς. σε πολύ μεγάλο ποσοστό αναγνωρίζουν τους όρους που συνδέονται με τις αλλαγές στην κατάσταση της ύλης: διάλυση (65%), τήξη (73%), πήξη (71%), εξάτμιση (78%), βρασμός (70%) και εξαέρωση (62%) Αξίζει όμως να σημειωθεί ότι θεωρούν σχετικούς με τις αλλαγές στην κατάσταση της ύλης και τους όρους βάρος (18%), δύναμη (27%), φως (15%), ενέργεια (38%) και μαγνητισμό (41%) αν και φαίνεται να γνωρίζουν σε μεγάλο ποσοστό τους επιστημονικούς όρους που αναφέρονται στις αλλαγές στην κατάσταση της ύλης δεν μπορούν να τους αντιστοιχίσουν με το εννοιολογικό τους περιεχόμενο.

10 Βιβλιογραφία Cassels J and Johnstone (1980) Understanding of non-technical words in science.london :Wardlock Educational Case R. (1985) Childhood development. New York: Academic Press Deighton L.C.(1959) Vocabulary development in the classroom. New York: Teachers College Press Dale E., O Routke J. (1971) Techniques of teaching vocabulary. Palo Alto, CA:Field Educational Publications Devine G. (1986). Teaching reading comprehension: from theory to practice. Boston: Allyn and Bacon. Farrell M., Ventura F. (1998) Words and Understanding in Physics, Language and Education Vol. 12, No 4 Kokkotas P. et al.(1997) The role of language in understanding the physichal concepts, Nonlinear Analysis,Vol 30, No 4 Marzano S. (1988) A cluster approach to elementary vocabulary instruction. Newark, De: International Reading Association. Meyerson J. et al Science Vocabulary Knowledge Third and Fifth Grade Students,Sience Education,Vol 75, July 1991 Nagy W. & Herman P.(1987) Breath and depth of vocabulary knowledge:implications for acquisition and instruction. In M. McKeown & M. Curtis (Eds.), The nature of vocabulary acquisition. Hillsdale, NJ:Erlbaum Πήτα Ρ. (1998) Ψυχολογία της Γλώσσας. Εκδ. Ελληνικά γράμματα Πόρποδας Κ. (1993) Γνωστική ψυχολογία Β τόμος: Θέματα ψυχολογίας της γλώσσας Λύση προβλημάτων Sutton C. (1992) Words,Science and Learning. Buchimgham: Open University Press Whitelegg E. et al. (1993) Challenges and Opportunities for Science Education. The Open University

11 Παράρτημα Ι ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Ερώτηση 1 η Οι μαθητές ενός σχολείου δημιούργησαν ένα βασικό λεξιλόγιο για τις Φυσικές Επιστήμες. Ένα μέρος αυτού του λεξιλογίου αποτελεί το απόσπασμα που ακολουθεί. Διάλυση Τήξη Δύναμη Εξάτμιση Εξαέρωση Μαγνητισμός Βάρος Πήξη Φως Ενέργεια Βρασμός Σημείωσε! σε όσες από τις λέξεις σχετίζονται με φαινόμενα που αφορούν τις αλλαγές στην κατάσταση της ύλης. Ερώτηση 2 η Συμπλήρωσε την παρακάτω πρόταση. Το νερό είναι υγρό ή διαφορετικά μπορούμε να πούμε ότι το νερό Ερώτηση 3 η Γράψε μία πρόταση που να περιέχει τις λέξεις: νερό, αέριο ή αέρια, κατάσταση. Ερώτηση 4 η Γράψε μία πρόταση που να περιέχει τις λέξεις: πάγος, κατάσταση Ερώτηση 5 η Γράψε μία αλλαγή που μπορεί να συμβεί στο νερό και αντιστοίχισε αυτή την αλλαγή με μία από τις λέξεις που ακολουθούν. Εξάτμιση, τήξη, πήξη, εξαέρωση, βρασμός, διάλυση Ερώτηση 6 η Γράψε μία αλλαγή που μπορεί να συμβεί στον πάγο. Αντιστοίχισε αυτή την αλλαγή με μία από τις λέξεις του επιστημονικού λεξιλογίου των Φυσικών Επιστημών που ακολουθεί. Εξάτμιση, τήξη, πήξη, εξαέρωση, βρασμός, διάλυση.

12 Παράρτημα ΙΙ Επιστημονικοί όροι-αλλαγές ύλης ΤΟ ΝΕΡΟ ΕΙΝΑΙ ΥΓΡΟ ή ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΠΟΥΜΕ % 73% 71% 78% 70% 62% 18% 27% 15% 38% 41% Δεν απαντώ 23% Είναι ρευστό 15% Βρίσκεται σε υγρή κατάσταση 18% Åßíáéñåõóôü Âñßóêåôáéóå õãñþ êáôüóôáóç íùóç Ï îõãüíïõ êáé Õäñïãüíïõ Ïýôå ó ôåñåü,ïýôå õãñü 10 0 Διάλυση Τήξη πήξη Εξάτμιση Βρασμός Εξαέρωση Βάρος Δύναμη Φως Ενέργεια Μαγνητισμός Μη αποδεκτές προτάσεις 37% Ένωση Οξυγόνου και Υδρογόνου 5% Ούτε στερεό, ούτε υγρό 2% Ìç áð ïäåêôýò ðñïôüóåéò Äåí áð áíôþ Ραβδόγραμμα 1 Διάγραμμα 2 45% 40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% 44% Σημασιολογικά& επιστημονικά αποδεκτές προτάσεις ΓΡΑΨΕ ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΛΕΞΕΙΣ: νερό,αέριο ή αέρια, κατάσταση 3% Σημασιολογικά & επιστημονικά αποδεκτές -ελλειπείς 42% Σημασιολογικά & επιστημονικά μη αποδεκτές προτάσεις 11% Δεν απαντώ 50% 45% 40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% 43% Σημασιολογικά & επιστημονικά αποδεκτές ΓΡΑΨΕ ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΛΕΞΕΙΣ: πάγος, κατάσταση 49% Σημασιολογικά & επιστημονικά μη αποδεκτές 8% Δεν απαντώ Ραβδόγραμμα 3 Ραβδόγραμμα 4 ΓΡΑΨΕ ΜΙΑ ΑΛΛΑΓΗ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΥΜΒΕΙ ΣΤΟ ΝΕΡΟ 45% 40% 35% 39% 40% ΓΡΑΨΕ ΜΙΑ ΑΛΛΑΓΗ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΣΤΟΝ ΠΑΓΟ 39% 30% 25% 20% 23% 20% 35% 30% 25% 32% 15% 10% 5% 8% 10% 20% 15% 11% 13% 0% Αλλαγή+Σωστή επιλογή όρου Αλλαγή+Λάθος επιλογή όρου Αλλαγή-Δεν επέλεξαν κανέναν όρο Μη αποδεκτές Δεν απαντώ 10% 5% 0% Λιώνει-σωστή επιλογή όρου Λιώνει-λάθος επιλογή όρου Λιώνει-χωρίς επιλογή όρου Μη αποδεκτές 5% Δεν απαντώ Ραβδόγραμμα 5 Ραβδόγραμμα 6

1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα

1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα 1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα Μάθημα 4 Θεωρία Καταστάσεις της ύλης 4.1. Πόσες και ποιες είναι οι φυσικές καταστάσεις που μπορεί να έχει ένα υλικό σώμα; Τέσσερις.

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης

8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης 8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Μεταβολές καταστάσεων της ύλης Γνωστικό Αντικείμενο: Μελέτη Περιβάλλοντος Διδακτική Ενότητα: Μεταβολές καταστάσεων της

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματισμός Κωφού Παιδιού:

Γραμματισμός Κωφού Παιδιού: Γραμματισμός Κωφού Παιδιού: Μοντέλα διδασκαλίας από κάτω προς τα επάνω Επιμέλεια: Βουλγαρίδου Μαρία, Εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής Εισηγήτρια Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων Κολλίντζα 1 Σημασιολογικές δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Δομή της παρουσίασης Δυσκολίες μαθητών γύρω από την έννοια της

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 10 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Εισαγωγή Από το Μάιο του 2011 έγιναν ουσιαστικές και ριζικές αλλαγές στο πιστοποιητικό ελληνομάθειας, που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ 1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ 1.1. Τίτλος: Ανάβοντας ένα λαμπάκι 1.2. Θεματική περιοχή: Ηλεκτρισμός 1.3. Σκοπός & Στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία Γεώργιος Πετάσης Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΤMHMA MHXANIKΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ, Πανεπιστήμιο Πατρών, 2012 2013 Τι είναι η γλωσσική τεχνολογία;

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ στην εκπαιδευση Το έγγραφο αυτό παρέχει πληροφορίες και οδηγίες μορφοποίησης που θα σας βοηθήσουν να προετοιμάσετε καλύτερα την εργασία σας.... Αποστολή Εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Copyright: ISBN: 960 631 539 8. 1 601 00. 23510 33535, 6946967552 E-mail: gperdikis@kat.forthnet.gr ,,.2121/1993,. 100/1975., , 51. 2121/1993.

Copyright: ISBN: 960 631 539 8. 1 601 00. 23510 33535, 6946967552 E-mail: gperdikis@kat.forthnet.gr ,,.2121/1993,. 100/1975., , 51. 2121/1993. 2006 Copyright: - / 1 601 00. 23510 33535, 6946967552 E-mail: gperdikis@kat.forthnet.gr ISBN: 960 631 539 8,,.2121/1993,. 100/1975.,,,,, 51. 2121/1993. , ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ......σελ. 11 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 1.

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός. Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός. Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Στόχοι της γλωσσικής παρέμβασης Νηπιακή ηλικία : Η ανάπτυξη να παραλληλιστεί με την

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνης Βεντούρης. Επίκουρος Καθηγητής Διδακτικής των Γλωσσών Τμήμα Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Αντώνης Βεντούρης. Επίκουρος Καθηγητής Διδακτικής των Γλωσσών Τμήμα Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αντώνης Βεντούρης Επίκουρος Καθηγητής Διδακτικής των Γλωσσών Τμήμα Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Δυσκολία κειμένων Δυσκολία ερωτημάτων (items) Ίση βαρύτητα πιστοποιητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Μαΐου 2010 Ώρα : 10:00-12:30 Προτεινόμενες λύσεις ΘΕΜΑ 1 0 (12 μονάδες) Για τη μέτρηση της πυκνότητας ομοιογενούς πέτρας (στερεού

Διαβάστε περισσότερα

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους 1 Αξιολόγηση Web2 για Επικοινωνία Άννα Χουντάλα ΑΜ 11Μ13 1ο Κριτήριο Αξιολόγησης Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 6 Τι πρέπει να γνωρίζεις Θεωρία 6.1 Να αναφέρεις τις τρεις φυσικές καταστάσεις στις οποίες μπορεί να βρεθεί ένα υλικό σώμα. Όπως και

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή MULTIMEDIA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ - CD ROM για Διαδραστικό Πίνακα Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή ΑΚΤΙΝΕΣ v5.0 Πακέτο 112 εκπαιδευτικών προγραμμάτων το οποίο εστιάζει στην υποστήριξη της διδασκαλίας των διαφορετικών

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Τίτλοι ερευνών Διατύπωση υπόθεσης Ανεξάρτητη, εξαρτημένη και ελεγχόμενες μεταβλητές.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Τίτλοι ερευνών Διατύπωση υπόθεσης Ανεξάρτητη, εξαρτημένη και ελεγχόμενες μεταβλητές. Άσκηση1: ΑΣΚΗΣΕΙΣ Τίτλοι ερευνών Διατύπωση υπόθεσης Ανεξάρτητη, εξαρτημένη και ελεγχόμενες μεταβλητές. Στις παρακάτω προτάσεις υπογραμμίστε με μια γραμμή την ανεξάρτητη και με δύο την εξαρτημένη μεταβλητή:

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 Γεωργία Φυντάνη, 4838 Μάθημα: Μαθησιακές Δυσκολίες Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Περίληψη Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια ερμηνεία της λογικής αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης και συγγραφή ερευνητικής έκθεσης / διατριβής. Δρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π.,., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας

Διαβάστε περισσότερα

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Κ. Φραγκάκης, Εκπαιδευτικός ΔΕ Δ. Κολιόπουλος, Καθηγητής ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Συνοπτική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο μέρος αυτό της εργασίας παρουσιάζονται ο συχνότητες και τα ποσοστά στις απαντήσεις των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools SOCRATES-COMENIUS Action Project 226573-CP-1-2005-1-CY-COMENIUS-C21 Διδακτικό Σενάριο 7 Συγγραφική Ομάδα: Cyprus College,

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Στο υποέργο Π2γ: Προσαρμογή υλικού για τη διδασκαλία / εκμάθηση και πιστοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η παρούσα έρευνα έχει σκοπό τη συλλογή εμπειρικών δεδομένων σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Βασικές έννοιες

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Βασικές έννοιες ΕΙΣΑΓΩΓΗ Βασικές έννοιες Σε ένα ερωτηματολόγιο έχουμε ένα σύνολο ερωτήσεων. Μπορούμε να πούμε ότι σε κάθε ερώτηση αντιστοιχεί μία μεταβλητή. Αν θεωρήσουμε μια ερώτηση, τα άτομα δίνουν κάποιες απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική διαδικασία και συγγραφή διατριβής: Μεθοδολογικές παρατηρήσεις ρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας Τα βασικά στάδια για την εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Απευθύνεται: Σε κάθε εκπαιδευτικό που ενδιαφέρεται να βελτιώσει και να εκσυγχρονίσει τη διδασκαλία του/της. Στους/ις υποψήφιους/ες

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα παραδοσιακά συστήματα συνιστά το γεγονός ότι διδάσκοντες και

Διαβάστε περισσότερα

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη Μαρίνα Ματθαιουδάκη Περίληψη Τα Ηλεκτρονικά Σώματα Κειμένων (ΗΣΚ) αποτελούνται από σειρά κειμένων (γραπτών ή προφορικών) και είναι αποθηκευμένα σε ηλεκτρονική μορφή και προσβάσιμα με τη χρήση εργαλείων

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές προσεγγίσεις υποψηφίων καθηγητών Πληροφορικής

Διδακτικές προσεγγίσεις υποψηφίων καθηγητών Πληροφορικής Διδακτικές προσεγγίσεις υποψηφίων καθηγητών Πληροφορικής Μαρία Κορδάκη 1. Εισαγωγή Η διερεύνηση των διδακτικών προσεγγίσεων που αναπτύσσονται από τους καθηγητές σε κάθε γνωστικό αντικείμενο καθώς και των

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ:

ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ: ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ: Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Ημερίδα παρουσίασης CLARIN-EL 1/10/2010 Πένυ Λαμπροπούλου Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου / Ε.Κ. "Αθηνά" ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΧΩΡΟΥ ΓΤ ΓΙΑ ΚΑΕ Στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακοί κτύποι στους εφήβους

Καρδιακοί κτύποι στους εφήβους Καρδιακοί κτύποι στους εφήβους Σαμαρά Β., Γιαταγαντζίδης Α., Δώνης Α., Ισαακίδου Σ., Κοντού Ε., Κουγιουμτζίδης Ν., Μαρτάκου Α., Μεχανετζίδου Μ., Μπαλτζόπουλος Α., Νούλης Β., Πάδη Μ., Παπαϊωαννίδης Γ.,

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής Η Πληροφορική ως αντικείμενο και ως εργαλείο μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ Ενηλικιότητα Δεν προσδιορίζεται με βάση την ηλικία. Ο ίδιος αναγνωρίζει τον εαυτό του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΡΕΥΝΑ ΑΠΟ ΜΑΘΗΤΕΣ» ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2015 ΕΝΤΥΠΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Ή ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΡΕΥΝΑ ΑΠΟ ΜΑΘΗΤΕΣ» ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2015 ΕΝΤΥΠΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Ή ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΡΕΥΝΑ ΑΠΟ ΜΑΘΗΤΕΣ» ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2015 ΕΝΤΥΠΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Ή ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ Oι ερευνητικές εργασίες ή οι προτάσεις πρέπει να συμπληρωθούν σε ειδικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Η γλωσσική παρέμβαση Είναι η διαδικασία μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 1 επίκτητη και ειδική ή εξελικτική δυσλεξία Η δυσλεξία ως πρόβλημα της ανάγνωσης, διακρίνεται σε δύο μεγάλες

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Θ. Κώτσης ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, kkotsis@cc.uoi.gr

Κωνσταντίνος Θ. Κώτσης ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, kkotsis@cc.uoi.gr ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α Οι Φυσικές Επιστήμες στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Η ικανοποιητική δεξιότητα των τυφλών μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 Α) Τί είναι µονόµετρο και τί διανυσµατικό µέγεθος; Β) Τί ονοµάζουµε µετατόπιση και τί τροχιά της κίνησης; ΘΕΜΑ 2 Α) Τί ονοµάζουµε ταχύτητα ενός σώµατος και ποιά η µονάδα

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2 η Συνάντηση Υποψηφίων Διδακτόρων ΠΤΕΑ

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2 η Συνάντηση Υποψηφίων Διδακτόρων ΠΤΕΑ 9.45 10.00: Χαιρετισμός από τον Πρόεδρο του Τμήματος, Φίλιππο Βλάχο (Αναπληρωτή Καθηγητή) Σάββατο 15 /6 /2013 Συνεδρία 1 ΨΓ1 Γρηγορίου Φωτεινή Αυτισμός- αναγνώριση και κατανόηση της αμηχανίας σε παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 1 Καθηγητής, Φυσικός, 2 ο Γενικό Λύκειο Αγ. Νικολάου Κρήτης xaralpan@gmail.com 2 Καθηγήτρια, Φυσικός,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή. 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες

Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή. 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή Το σεμινάριο παρουσιάζει τις βασικές αρχές σχεδίασης και ανάπτυξης ενός εκπαιδευτικού προγράμματος. Εστιάζει επίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Μετρήσεις μήκους Η μέση τιμή. 1. Ποια μεγέθη λέγονται φυσικά μεγέθη; Πως γίνεται η μέτρησή τους; Οι ποσότητες που μπορούν να μετρηθούν ονομάζονται φυσικά μεγέθη. Η μέτρησή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ασχολήθηκα 30 χρόνια με τη διδασκαλία των Μαθηματικών του Γυμνασίου, τόσο στην Μέση Εκπαίδευση όσο και σε Φροντιστήρια. Η μέθοδος που χρησιμοποιούσα για τη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ημερίδας. Κεντρικό Κτίριο Πανεπιστημίου Αθηνών, Πανεπιστημίου 30 Αμφιθέατρο «Άλκης Αργυριάδης»

Πρόγραμμα Ημερίδας. Κεντρικό Κτίριο Πανεπιστημίου Αθηνών, Πανεπιστημίου 30 Αμφιθέατρο «Άλκης Αργυριάδης» Πρόγραμμα Ημερίδας Η αφήγηση στη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών με τη χρήση της Ιστορίας των Φυσικών Επιστημών και των νέων τεχνολογιών και έμφαση στη Φύση της Επιστήμης. Μια συμβολή στην επαγγελματική

Διαβάστε περισσότερα

O πύραυλος. Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Δύναμη Μορφές Ενέργειας) - Τεχνολογία Τάξη: Β Γυμνασίου

O πύραυλος. Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Δύναμη Μορφές Ενέργειας) - Τεχνολογία Τάξη: Β Γυμνασίου O πύραυλος Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Δύναμη Μορφές Ενέργειας) - Τεχνολογία Τάξη: Β Γυμνασίου Χρονική Διάρκεια Προτεινόμενη χρονική διάρκεια σχεδίου εργασίας: 5 διδακτικές ώρες Διδακτικοί Στόχοι Οι

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση Αποτελεσμάτων του Ερωτηματολογίου

Έκθεση Αποτελεσμάτων του Ερωτηματολογίου UK/09/LLP-LdV/TOI-163_285 Έκθεση Αποτελεσμάτων του Ερωτηματολογίου I. Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη στις χώρες των διαφόρων συνεργατών και οι οργανωτές χρησιμοποίησαν τις μεθόδους εκείνες που ταίριαζαν καλύτερα

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα.

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα. 93 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 3.2 Οξυγόνο 2-1. Ποιο είναι το οξυγόνο και πόσο διαδεδομένο είναι στη φύση. Το οξυγόνο είναι αέριο στοιχείο με μοριακό τύπο Ο 2. Είναι το πλέον διαδεδομένο στοιχείο στη

Διαβάστε περισσότερα

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης 5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης Μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές και τεχνικές μάθησης για τους μαθητές όλων των ηλικιών ανοίγουν

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (ΑΠΣ) Curriculum Γεωλογίας - Γεωγραφίας Κική Μακρή, Γεωλόγος M.Sc Υπ. Διδάκτορας Διδασκαλίας της Γεωλογίας kmakri@geo.auth.gr Η δομή του Ελληνικού Εκπαιδευτικού Συστήματος Η

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Επαναληπτικές Ασκήσεις Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χημεία 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα σημεία ζέσης διαφόρων υλικών. Υλικό Σημείο Tήξης ( ο C) Σημείο Zέσης ( ο C) Α 0 100 Β 62 760

Διαβάστε περισσότερα

Γ Γυμνασίου 22/6/2015. Οι δείκτες Επιτυχίας και δείκτες Επάρκειας Γ Γυμνασίου για το μάθημα της Φυσικής

Γ Γυμνασίου 22/6/2015. Οι δείκτες Επιτυχίας και δείκτες Επάρκειας Γ Γυμνασίου για το μάθημα της Φυσικής Γ Γυμνασίου /6/05 Οι δείκτες Επιτυχίας και δείκτες Επάρκειας Γ Γυμνασίου για το μάθημα της Φυσικής Γ Γυμνασίου /6/05 Δείκτες Επιτυχίας (Γνώσεις και υπό έμφαση ικανότητες) Παρεμφερείς Ικανότητες (προϋπάρχουσες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑΜΑΝΤΙΑ Κ. ΣΠΑΝΑΚΑ Σύντομες Προδιαγραφές Συγγραφής Εκπαιδευτικού Υλικού εξ αποστάσεως εκπαίδευσης: Σημεία Προσοχής ΠΛΣ

ΑΔΑΜΑΝΤΙΑ Κ. ΣΠΑΝΑΚΑ Σύντομες Προδιαγραφές Συγγραφής Εκπαιδευτικού Υλικού εξ αποστάσεως εκπαίδευσης: Σημεία Προσοχής ΠΛΣ ΑΔΑΜΑΝΤΙΑ Κ. ΣΠΑΝΑΚΑ Σύντομες Προδιαγραφές Συγγραφής Εκπαιδευτικού Υλικού εξ αποστάσεως εκπαίδευσης: Σημεία Προσοχής ΠΛΣ Πρόκληση ο σχεδιασμός κι η ανάπτυξη εξ αποστάσεως εκπαιδευτικού υλικού. Ζητούμενο

Διαβάστε περισσότερα

Απόστολος Μιχαλούδης

Απόστολος Μιχαλούδης ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΩΝ Ανάπτυξη και εφαρμογή διδακτικών προσομοιώσεων Φυσικής σε θέματα ταλαντώσεων και κυμάτων Απόστολος Μιχαλούδης υπό την επίβλεψη του αν. καθηγητή Ευριπίδη Χατζηκρανιώτη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών

Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών Εισαγωγή: οκιμασίες Εκτελεστικών Λειτουργιών και η Συμβολή τους στην Επαγγελματική σας Επιλογή Η σημασία της αξιολόγησης των γνωστικών δεξιοτήτων Οι γνωστικές ικανότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ»

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ» 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 217 ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ» Λουκία Μαρνέλη Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Διεύθυνση: Μονής Κύκκου 1, 15669 Παπάγου

Διαβάστε περισσότερα

International English for Speakers of Other Languages (IESOL) International Spoken English for Speakers of Other Languages (ISESOL)

International English for Speakers of Other Languages (IESOL) International Spoken English for Speakers of Other Languages (ISESOL) International English for Speakers of Other Languages (IESOL) International Spoken English for Speakers of Other Languages (ISESOL) Short Product Description Οι Εξετάσεις City & Guilds IESOL και ISESOL

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 2011 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις θα αναρτηθούν μετά την παραλαβή των γραπτών από όλα τα εξεταστικά κέντρα.

Ενδεικτικές απαντήσεις θα αναρτηθούν μετά την παραλαβή των γραπτών από όλα τα εξεταστικά κέντρα. Ενδεικτικές απαντήσεις θα αναρτηθούν μετά την παραλαβή των γραπτών από όλα τα εξεταστικά κέντρα. Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:....

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ/ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ/ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ/ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 Σύμφωνα με τη διεθνώς επικρατούσα ακαδημαϊκή πρακτική, παρατίθενται οι παρακάτω συνοπτικές οδηγίες για τη συγγραφή πτυχιακής ή διπλωματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία με θέμα: «Ερευνώντας τα χρονικά μυστικά του Σύμπαντος»

Ερευνητική Εργασία με θέμα: «Ερευνώντας τα χρονικά μυστικά του Σύμπαντος» Ερευνητική Εργασία με θέμα: «Ερευνώντας τα χρονικά μυστικά του Σύμπαντος» Σωτήρης Τσαντίλας (PhD, MSc), Μαθηματικός Αστροφυσικός Σύντομη περιγραφή: Χρησιμοποιώντας δεδομένα από το διαστημικό τηλεσκόπιο

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Πάσχου Αικατερίνη 1 katpas@sch.gr 1 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 2 ο ΕΠΑ.Λ. Καρδίτσας Περίληψη Το μάθημα Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ (ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΜΟΥ)

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ (ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΜΟΥ) ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ (ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΜΟΥ) Ο Οδηγός Εκπαιδευτικού για το μάθημα της Γεωγραφίας (Γνωρίζω τον Κόσμο μου) 1) συνοψίζει τις βασικές αρχές που διέπουν τη διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ 3.1 Η έννοια της δύναμης ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ Στο κεφάλαιο των κινήσεων ασχοληθήκαμε με τη μελέτη της κίνησης χωρίς να μας απασχολούν τα αίτια που προκαλούν την κίνηση

Διαβάστε περισσότερα

6.2. ΤΗΞΗ ΚΑΙ ΠΗΞΗ, ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΕΣ

6.2. ΤΗΞΗ ΚΑΙ ΠΗΞΗ, ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΕΣ 45 6.1. ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΦΑΣΕΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ ΦΑΣΕΩΝ Όλα τα σώµατα,στερεά -ά-αέρια, που υπάρχουν στη φύση βρίσκονται σε µια από τις τρεις φάσεις ή σε δύο ή και τις τρεις. Όλα τα σώµατα µπορεί να αλλάξουν φάση

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO)

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Φάνης Κωνσταντίνος Φυλακτίδης Μάριος Ινστ. Νευρολογίας & Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο του μαθήματος

Περιεχόμενο του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Απαιτήσεις Λογισμικού Περιπτώσεις χρήσης Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2012-2013 1 Περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1.. Ενημέρωση για το μάθημα και Εισαγωγή Θεματικές περιοχές, Σύστημα αξιολόγησης. Το πλαίσιο του γραμματισμού. Γραμματισμός,

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ» ΔΡΑΣΗ «ΜΑΘΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ - ΜΕΡΑ» Σχολική χρονιά 2007-2008 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Αριθμός Ερευνητικής Εργασίας:.. Ημερομηνία Υποβολής:..

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα